Gıda, Tar ım ve Hayvanc ılık Bakanl ığından:  
 
TÜRK GIDA KODEKS İ GIDALARDAK İ MİKOTOKS İN LİMİTLERİNİN 
RESMİ KONTROLÜ İÇİN NUMUNE ALMA, NUMUNE HAZIRLAMA VE 
ANALİZ METODU KR İTERLER İ TEBLİĞİ (TASLAK) 
 
 
Amaç ve kapsam  
MADDE 1 – (1) Bu Tebliğ ile g ıdalardaki mikotoksin limitlerinin resmi kontrolü 
için g ıdalardan numune alma, numune haz ırlama ve analiz metodu kriterlerini 
düzenlenmektedir.  
 Dayanak MADDE 2 – (1) Bu Tebli ğ; 
29/12/2011 tarihli ve 28157 üçüncü mükerrer say ılı 
Resmî Gazete’de yay ımlanan Türk G ıda Kodeksi Yönetmeli ğine dayan ılarak 
haz ırlanm ıştır. 
 
Tan ımlar  
MADDE 3 − (1) Bu Tebliğ’de geçen;  
a) Alt parti: Numune alma metodunu uygul amak amac ıyla büyük bir partinin  
fiziksel olarak ayr ılm ış ve tan ımlanm ış kısm ı, 
b) Bakanl ık: G ıda, Tar ım ve Hayvanc ılık Bakanl ığını, 
c) Birincil  ( İnkremental) numune: Parti veya alt partinin tek bir yerinden al ınan 
materyal miktar ını, 
ç) Laboratuvar numunesi: Laboratuvar için haz ırlanm ış numuneyi,  
d) Paçal numune: Parti veya alt partiden al ınan birincil numunelerin tamam ının 
birleştirilmesi ile elde edilen ve parti ve alt partileri temsil eden numuneyi,  
e) Parti: Numuneyi alan kontrol görevlisi taraf ından; orijin, çe şit, paketleyici veya 
gönderici firma, ambalaj tipi, i şaretleme gibi özelliklerinin ayn ı olduğu belirlenen ve bir 
seferde teslim edilen g ıdan ın tan ımlanabilir miktar ını, 
f) Şahit numune: İtirazl ı durumlar için, paçal numuneden ayr ılan numuneyi,  
ifade eder.  
Numune alma  
MADDE 4 – (1) 
Gıdalardaki mikotoksin limitlerinin, resmi kontrolleri için; bu 
Tebliğin Ek -1, Ek-2, Ek-3, Ek-4, Ek-5, Ek-6, Ek-7, Ek-8, Ek-9, Ek- ¬10, Ek -11, Ek-12 
ve Ek -13 ’ünde yer alan hükümlere göre numune al ınır. 
 Numune haz ırlama ve analiz metodu kriterleri  
MADDE 5 – (1) Gıdalardaki mikotoksin limitlerinin resmi kontrolle
ri için; bu 
Tebliğin Ek -14’ünde  yer alan hükümlere göre numune haz ırlan ır ve analiz metodu 
kriterleri sa ğlan ır. 
 
Avrupa Birli ği mevzuat ına uyum  
MADDE 6 – (1) Bu Tebliğ, G ıdalardaki Mikotoksin Limitlerinin Resmi Kontrolü 
İçin Numune Alma ve Analiz Metotlar ını Belirleyen 23 Şubat 2006 tarihli ve (AT) 
2006/401 say ılı Avrupa Birli ği Komisyon Tüzü ğüne uyum çerçevesinde haz ırlanm ıştır. 
 
Yürürlükten kald ırılan tebliğ 
MADDE 7 – (1) 15/8/2011 tarihli ve 28026 say ılı Resmî Gazete’de yay ımlanan 
Türk G ıda Kodeksi G ıdalardaki Mikotoksin Limitlerinin Resmi Kontrolü için Numune 
Alma, Numune Haz ırlama ve Analiz Metodu Kriterleri Tebli ği (Tebliğ No: 2011/32) 
yürürlükten kald ırılm ıştır. 
 Uyum zorunlulu ğu 
GEÇİCİ MADDE 1 –  (1) Halen faaliyet gösteren ve bu Tebli ğ kapsam ında r
esmi 
kontroller için  gıdalarda analiz yapan kurum ve kurulu şlar 31 /12/2017 tarihine kadar bu Tebliğ hükümlerine uymak zorundad ır. Bu Tebli ğ hükümlerine uyum sa ğlay ıncaya 
kadar, yürürlükten kald ırılan Türk G ıda Kodeksi G ıdalardaki Mikotoksin Limitlerinin 
Resmi Kontrolü için Numune Alma, Numune Haz ırlama ve Analiz Metodu Kriterleri 
Tebliği (Tebliğ No: 2011/32)  hükümlerinin uygulanmas ına devam olunur.   
 Yürürlük  
MADDE 8 – (1) Bu Tebli ğ yay ımı tarihinde yürürlü ğe girer.  
 Yürütme  
MADDE 9 – 
(1) Bu Tebli ğ hükümlerini G ıda, Tar ım ve Hayvanc ılık Bakan ı 
yürütür.  
 
     
 
            
 
             
 
     
 
 Ek-1 
GIDALARDAK İ MİKOTOKS İN LİMİTLERİNİN RESM İ KONTROLLER İ İÇİN  
NUMUNE ALMA METOTLARI  
(1) Genel Hükümler  
a) Numune, kontrol görevlisi taraf ından al ınır. 
b) İncelenecek olan her partiden ayr ı numune al ınır. Farkl ı mikotoksinler için özel numune 
alma hükümlerine göre, büyük partiler ayr ı numune almak için alt partilere bölünür.  
c) Numune haz ırlama ve numune alma a şamalar ında; 
1) Mikotoksin içeriğini, dolay ısıyla analitik hesaplamay ı veya paçal numunenin partiyi temsil 
edebilirliğini, 
2) Numune al ınacak partinin g ıda güvenilirli ğini etkileyecek herhangi bir de ğişiklikten 
sak ınmak için gerekli önlemler al ınır. Ayr ıca numuneyi alan ki şinin güvenli ğini sağlamak için 
de tüm tedbirler al ınır. 
ç) Birincil numune mümkün oldu ğunca parti veya alt parti içinde farkl ı yerlerden al ınır. Bu 
şekilde al ınmad ığı durumlarda ise (g) bendinde belirtilen kay ıtlara işlenir.  
d) Paçal numune, birincil numunelerin birle ştirilmesiyle olu şur. 
e) Şahit numune, homojenize edilmi ş paçal numuneden ayr ılır. Şahit numuneye ili şkin 
hükümler Bakanl ıkça belirlenir.  
f) Numunelerin ta şınmas ı ve depolanmas ı sıras ında mikotoksin miktar ını değiştirecek her 
türlü değişiklikten koruyacak tüm gerekli önlemler al ınır. Numuneler, ta şıma esnas ında 
kontaminasyonu ve numunenin zarar görmesini önleyecek nitelikteki temiz ve numune ile 
etkileşmeyecek olan kaplara konur.  
g) Resmi kontroller için al ınan her numune, al ındığı yerde mühürlenir. Her  numune için, 
temsil etti ği partiyi aç ıkça tan ımlayacak şekilde kay ıt tutulur. Bu kay ıtta numune alma tarihi, 
yeri ve analizi yapacak ki şiye yard ımc ı olacak di ğer bilgiler de yer al ır. 
(2) Farkl ı Tipte Partiler  
Gıdalar dökme olarak, konteynerler/kaplar içinde ya  da çuval, kutu, perakende paketler gibi 
tek pakette sat ışa sunulabilir. Sat ış noktalar ında sat ışa sunulan farkl ı formlardaki tüm g ıdalar 
için, bu numune alma metodu uygulanabilir.  
Bu Tebliğin eklerinde yer alan özel hükümlere ayk ırılık teşkil etmeksizin, a şağıdaki formül; 
çuval, kutu, perakende pa ketler gibi paketlenmi ş olarak sat ışa sunulan partilerden numune 
alınmas ı için bir rehber olarak kullan ılabilir. Hesaplama sonucundaki kesirli say ılar; en yak ın 
tam say ıya yuvarlan ır. 
ଓºଓ
ଓºଓ 
Ağırlık   : kg olarak 
Numune alma s ıklığı : Birincil numunenin al ınmas ı gereken her (n) inci paket 
 
Ek-2 
TAHIL VE TAHIL ÜRÜNLER İ İÇİN NUMUNE ALMA METOTLARI  
Bu metot, tah ıl ve tah ıl ürünlerinde; Fusarium toksinleri, Okratoksin A, Aflatoksin B1 ve 
toplam aflatoksinlerin maksimum limi tlerinin resmi kontrolü için uygulan ır. (1) Birincil Numunenin A ğırlığı: 
Bu ekte özel bir tan ımlama yap ılmad ı ise, birincil numune yakla şık 100 gr olmal ıdır. 
Perakende paketlerde, birincil numunenin a ğırlığı perakende paketin a ğırlığına bağlıdır. 
Perakende paketler 100 gr’dan daha büyük ise; paçal numunenin a ğırlığı 10 kg’dan daha fazla 
olacakt ır. Tek bir perakende paketin a ğırlığı 100 gr’dan çok daha fazla ise, bu durumda her bir 
perakende paketten 100 gr’l ık bir birincil numune al ınır. Ancak, söz konusu numune alma 
metodunun ta şıma ve ambalajlama şekilleri gibi nedenlerle partinin zarar görmesinden 
kaynaklanabilecek istenmeyen ticari sonuçlar ın doğmas ına sebep oldu ğu durumlarda, 
alternatif bir numune alma metodu uygulanabilir. Örne ğin; 500 gr ya da 1 kg’l ık perakende 
paketlerde sat ışa sunulan de ğerli bir ürün için paçal numune a ğırlığının Tablo -1 ve Tablo- 2’ye 
uygun olmas ı koşuluyla, paçal numune yine ayn ı tablolarda belirtilenden daha az say ıdaki 
birincil numunelerin kar ıştırılmas ıyla oluşturulabilir.  
Perakende paketler 100 gr’dan küçük ise ve paket ağırlığının 100 gr’dan fark ı çok büyük de ğil 
ise, tek bir perakende paket bi r birincil numune olarak dü şünülür ve bu durumda paçal 
numunenin a ğırlığı 10 kg’dan daha az olur. Tek bir perakende paketin a ğırlığı 100 gr’dan çok 
daha az ise, her bir birincil n umune 100 gr a ğırlığa mümkün oldu ğunca yak ın olacak şekilde 
iki veya daha fazla perakende paketten olu şur. 
(2) Tah ıl ve Tah ıl Ürünlerinden Numune Alma Metoduna Genel Bak ış: 
 
    Tablo-1  Parti ağırlığına ve ürüne ba ğlı olarak partinin alt partilere bölünmesi  
Ürün  Parti ağırlığı 
(ton) Alt parti say ısı 
ya da ağırlığı Birincil numune 
say ısı (adet)  Paçal numune 
ağırlığı (kg)  
Tah ıl ve 
tah ıl 
ürünleri  > 300 ve < 1500 3 alt parti 100 10 
> 50 ve < 300 100 ton 100 10 
< 50 – 3 – 100 (*) 1 – 10 
(*): Parti ağırlığına bağlıdır (Bu ekteki Tablo -2’ye bak ınız) 
 
(3) Parti Büyüklü ğü 50 Ton ve Daha Fazla Olan Tah ıl ve Tah ıl Ürünlerinden Numune 
Alma Metodu: 
a) Alt partinin fiziksel olarak ayr ılabilmesi  şart ıyla, her parti Tablo -1’e göre alt partilere 
bölünür. Parti  ağırlığının her zaman alt parti a ğırlıklar ının tam kat ı olamayaca ğı dikkate 
alındığında,  alt parti a ğırlığı Tablo -1’de verilen alt parti a ğırlığını en fazla %  20 oran ında 
geçebilir. Partinin fiziksel olarak alt partilere ayr ılamad ığı durumlarda, partiden  en az 100 
adet birincil numune al ınır. 500 tondan büyük partiler için birincil numune say ısı Ek-12’nin 
(2)’inci maddesine göre yap ılır. 
b) Her alt partiden ayr ı numune al ınır. 
c) Birincil numune say ısı : 100 adet 
    Paçal numune a ğırlığı : 10 kg 
ç) Taşıma ve ambalajlama şekilleri gibi nedenlerle partinin zarar görmesinden 
kaynaklanabilecek istenmeyen ticari sonuçlardan dolay ı bu numune alma metodunun 
uygulanmas ı mümkün olmaz ise, mümkün oldu ğu kadar temsili olmas ı, tamamen 
tan ımlanmas ı ve belgelenmesi şart ıyla, alternatif bir numune alma metodu uygulanabilir. Silo 
veya ambarlarda depolanan büyük miktardaki tah ıl partileri bu duruma örnek verilebilir.  (4) Parti Büyüklü ğü 50 Ton  Alt ında Olan Tah ıl ve Tah ıl Ürünlerinden Numune Alma 
Metodu: 
Tahıl ve tah ıl ürünlerinde 50 ton alt ındaki partiler için, 1 -10 kg’l ık paçal numuneyi meydana 
getiren, par ti ağırlığına göre de ğişen, 10 -100 adet birincil numuneden olu şan bir numune alma 
plan ı uygulanabilir. Ayr ıca 0,5 ton ve daha küçük pa rtiler için, daha az say ıda birinci l numune 
alınabilir. Ancak tüm bu birincil numunelerin birle ştirilmesiyle olu şan paçal numune en az 1 
kg olmal ıdır. Alınacak birincil numune say ısını belirlemek amac ıyla Tablo -2 kullan ılabilir.  
 
             Tablo-2  Parti ağırlığına bağlı olarak tah ıl ve tah ıl ürünlerinden al ınmas ı gereken  
                           birincil numune say ısı 
Parti ağırlığı (ton)  Birincil numune 
say ısı (adet)  Paçal numunenin 
ağırlığı (kg)  
< 0,05 3 1 
> 0,05 – < 0,5 5 1 
> 0,5 – < 1 10 1 
>1 – < 3 20 2 
>3 – < 10 40 4 
>10 – < 20 60 6 
>20 – < 50 100 10 
 
(5) Perakende A şamas ında Numune Alma:  
Perakende a şamas ında g ıdalardan numune alma mümkün oldu ğunca bu ekte  bahsedilen 
hükümlere uygun olarak yap ılmak zorundad ır. 
Yukar ıda sözü edilen numune alma metodunu uygulamak mümkün olmaz ise, perakende 
aşamas ında mümkün oldu ğu kadar temsili olmas ı, tamamen tan ımlanmas ı ve belgelenmesi 
şart ıyla alternatif bir numune alma metodu uygulanabilir. Bu durumda paçal numune en az 1 
kg olmal ıdır. 
Numune al ınacak k ısım çok küçük ve 1 kg’l ık paçal numune olu şturmak imkâns ız ise, paçal 
numunenin a ğırlığı 1 kg’dan daha az olabilir.  
(6) Bir Partinin veya Alt Partinin Kabulü:  
a) Geri alma ve ölçüm belirsizli ği hesaba kat ılarak elde edilen laboratuvar numunesi ana liz 
sonucu,  maksimum limitlere uyuyorsa kabul edilir. b) Geri alma ve ölçüm belirsizli ği hesaba kat ılarak elde edilen laboratuvar numunesi analiz 
sonucu,  maksimum limitleri a şıyorsa reddedilir.  
 
Ek-3 
KURU İNCİR DIŞINDAKİ KURU ÜZÜM DAH
İL TÜM KURUTULMU Ş 
MEYVELER VE BUNLARIN TÜREVLER İ İÇİN NUMUNE ALMA METOTLARI  
Bu metot; kuru incir d ışındaki kurutulmu ş meyvelerde, Aflatoksin B1 ve toplam 
aflatoksinlerin; kuru üzümde (ku ş üzümü, sultan üzümü, kuru üzüm) ise Okratoksin A’ n ın 
maksimum limitlerinin resmi kontro lü için uygulan ır. 
(1) Birincil Numunenin A ğırlığı: 
Bu ekte özel bir tan ımlama yap ılmad ı ise, birincil numune yakla şık 100 gr olmal ıdır. Perakende paketlerde, birincil numunenin a ğırlığı perakende paketin a ğırlığına bağlıdır. 
100 gr’ dan daha büyük perakende paketlerde paçal numunenin a ğırlığı 10 kg’dan daha fazla 
olacakt ır. Tek bir perakende paketin a ğırlığı 100 gr’dan çok daha fazla ise, bu durumda her bir 
perakende paketten 100 gr’l ık bir birincil numune al ınır. Ancak, söz konusu numune alma 
metod unun taşıma ve ambalajlama şekilleri gibi nedenlerle partinin zarar görmesinden 
kaynaklanabilecek istenmeyen ticari sonuçlar ın doğmas ına sebep oldu ğu durumlarda, 
alternatif bir numune alma metodu uygulanabilir. Örne ğin; 500 gr ya da 1 kg’l ık perakende 
pake tlerde sat ışa sunulan de ğerli bir ürün için paçal numune a ğırlığının Tablo -1 ve Tablo- 2’ye 
uygun olmas ı koşuluyla, paçal numune yine ayn ı tablolarda belirtilenden daha az say ıdaki 
birincil numunelerin kar ıştırılmas ıyla oluşturulabilir.  
Perakende paketler 1 00 gr’dan küçük ise ve paket a ğırlığının 100 gr’dan fark ı çok büyük de ğil 
ise, tek bir perakende paket bi r birincil numune olarak dü şünülür ve bu durumda paçal 
numunenin a ğırlığı 10 kg’dan daha az olur. Tek bir perakende paketin a ğırlığı 100 gr’dan çok 
daha az ise, her bir birincil numune 100 gr a ğırlığa mümkün oldu ğunca yak ın olacak şekilde 
iki veya daha fazla perakende paketten olu şur. 
(2) İncir D ışındaki Kurutulmu ş Meyvelerden Numune Alma Metoduna Genel Bak ış: 
 
        Tablo-1  Parti ağırlığına ve ürüne ba ğlı olarak partinin alt partilere bölünmesi  
Ürün  Parti ağırlığı 
(ton) Alt parti say ısı 
ya da ağırlığı Birincil 
numune say ısı 
(adet) Paçal numune 
ağırlığı (kg)  
Kurtulmu ş 
meyve  > 15 15 – 30 ton 100 10 
< 15 - 10 – 100(*) 1 – 10 
(*): Parti ağırlığına bağlıdır (Bu bölümdeki Tablo –  2’ye bak ınız) 
 
(3) Parti Büyüklü ğü 15 Ton ve Daha Fazla Olan İncir D ışındaki Kurutulmu ş 
Meyvelerden Numune Alma Metodu: 
a) Alt partinin fiziksel olarak ayr ılabilmesi  şart ıyla, her parti Tablo -1’e göre alt partilere 
bölünür. Parti a ğırlığının her zaman alt parti a ğırlıklar ının tam kat ı olamayaca ğı dikkate 
alındığında,  alt parti a ğırlığı Tablo -1’de verilen alt parti a ğırlığını en fazla %  20 oran ında 
geçebilir.  
b) Her alt partiden ayr ı numune al ınır. 
c) Birincil numune say ısı : 100 adet 
    Paçal numune a ğırlığı : 10 kg 
ç) Taşıma ve ambalajlama şekilleri gibi nedenlerle partinin zarar görmesinden 
kaynaklanabilecek istenmeyen ticari sonuçlardan dolay ı sözü edilen numune alma metodunun 
uygulanmas ı mümkün olmaz ise, mümkün oldu ğu kadar temsili olmas ı, tamamen 
tan ımlanmas ı ve belgelenmesi şart ıyla, alternatif bir numune alma metodu uygulanabilir.  
(4) Parti Büyüklü ğü 15 Ton  Alt ında Olan İncir D ışındaki Kurutulmu ş Meyvelerden 
Numune Alma Metodu: 
İncir d ışındaki  kurutulmu ş meyvelerde 15 ton alt ındaki partiler için; 1 -10 kg’l ık paçal 
numuneyi meydana getiren, parti ağırlığına göre de ğişen ve 10 -100 adet birincil numuneden 
oluşan bir numune alma plan ı uygulanabilir.  Alınacak birincil numune say ısını belirlemek amac ıyla Tablo -2 kullan ılabilir.  
 
          Tablo-2 Parti ağırlığına bağlı olarak kurutulmu ş meyvelerden al ınmas ı gereken  
                        birincil numune say ısı 
Parti ağırlığı (ton)  Birincil numune say ısı 
(adet) Paçal numunenin a ğırlığı 
(kg) 
< 0,1 10 1 
> 0,1 – < 0,2 15 1,5 
> 0,2 – < 0,5 20 2 
>0,5 – < 1,0 30 3 
>1,0 – < 2,0 40 4 
>2,0 – < 5,0 60 6 
>5,0 – < 10,0 80 8 
>10,0 – < 15,0 100 10 
 
(5) Perakende A şamas ında Numune Alma:  
Perakende a şamas ında g ıdalardan numune alma mümkün oldu ğunca bu ekte bahsedilen 
hükümlere uygun olarak yap ılmak zorundad ır. 
Yukar ıda sözü edilen numune alma metodunu uygulamak mümkün olmaz ise, perakende 
aşamas ında mümkün oldu ğu kadar temsili olmas ı, tamamen tan ımlanmas ı ve belgelenmesi 
şart ıyla alternatif bir numune alma metodu uygulanabilir. Bu durumda paçal numune en az 1 
kg olmal ıdır. 
Numune al ınacak k ısım çok küçük ve 1 kg’l ık paçal numune olu şturmak imkans ız ise, paçal 
numunenin a ğırlığı 1 kg’dan daha az olabilir.  
(6) Vakum Paketler İçinde Sat ışa Sunulan Kuru İncir Dışındaki Kurutulmu ş Meyveler 
için Özel Numune Alma Hükümleri:  
Parti büyüklü ğü 15 ton ve daha fazla ise; 10 kg’l ık bir paçal numune olu şturacak en az 25 adet 
birincil numune al ınır. Parti büyüklü ğü 15 tondan daha az ise; Tablo- 2’de belirtilen parti 
ağırlığına uygun bir paçal numune a ğırlığını oluşturacak şekilde Tablo- 2’de bahsedilen 
birincil numune say ısının % 25’i al ınmal ıdır. 
(7) Bir Partinin v eya Alt Partinin Kabulü:  
a) Geri alma ve ölçüm belirsizli ği hesaba kat ılarak elde edilen laboratuvar numu nesi analiz 
sonucu,  maksimum limitlere uyuyorsa kabul edilir. b) Geri alma ve ölçüm belirsizli ği hesaba kat ılarak elde edilen laboratuvar numunesi analiz 
sonucu,  maksimum limitleri a şıyorsa reddedilir.  
 
Ek-4 
KURU İNCİR, YERFISTI ĞI VE SERT KABUKLU MEYVELER İÇİN 
NUMUNE ALMA METOTLARI 
Bu metot, kuru incir, yerf ıstığı ve sert kabuklu meyvelerde, Aflatoksin B1 ve toplam 
aflatoksinlerin maksimum limitlerinin resmi kontrolü için uygulan ır. 
Metot-1  KURU İNCİR İÇİN NUMUNE ALMA METODU  
Bu metot, kuru incirde Aflatoksin B1 ve toplam aflatoksinlerin maksimum limitlerinin resmi 
kontrolü için uygulanan numune alma metodudur.  
(1) Birincil Numunenin A ğırlığı: 
Bu ekte özel bir tan ımlama yap ılmad ı ise, birincil numune yakla şık 300 gr olmal ıdır. 
Perakende paketlerde, b irincil numunenin a ğırlığı perakende paketin a ğırlığına bağlıdır. 
Perakende paketler 300 gr’dan daha büyük ise; paçal numunenin a ğırlığı 30 kg’dan daha fazla 
olacakt ır. Tek bir perakende paketin a ğırlığı 300 gr’dan çok daha fazla ise, bu duru mda her bir 
perakende paketten 300 gr’l ık bir birincil numune al ınır. Ancak, söz konusu numune alma 
metodunun ta şıma ve ambalajlama şekilleri gibi nedenlerle partinin zarar görmesinden 
kaynaklanabilecek istenmeyen ticari sonuçlar ın doğmas ına sebep oldu ğu durumlarda, 
alternatif bir numune alma metodu uygulanabilir. Örne ğin; 500 gr ya da 1 kg’l ık perakende 
paketlerde sat ışa sunulan de ğerli bir ürün için paçal numune a ğırlığının Tablo -1, Tablo-2 ve 
Tablo- 3’e uygun olmas ı koşuluyla, paçal numune yine ayn ı tablolarda belirtil enden daha az 
say ıdaki birincil numunelerin kar ıştırılmas ıyla oluşturulabilir.  
Perakend e paketler 300 gr’dan küçük ise ve  paket ağırlığının 300 gr’dan fark ı çok büyük de ğil 
ise, tek bir perakende paket bir birin cil numune olarak dü şünülür ve bu durumda paç al 
numunenin a ğırlığı 30 kg’dan daha az olur. Tek bir perakende paketin a ğırlığı 300 gr’dan çok 
daha az ise, her bir birincil numune 300 gr a ğırlığa mümkün oldu ğunca yak ın olacak şekilde 
iki veya daha fazla perakende paketten olu şur. 
(2) Kuru İncirle rin Numune Alma Metoduna Genel Bak ış: 
 
      Tablo-1 Parti ağırlığına ve ürüne ba ğlı olarak partinin alt partilere bölünmesi  
Ürün  Parti ağırlığı 
(ton)  Alt parti say ısı 
ya da ağırlığı Birincil numune 
say ısı (adet)  Paçal numune 
ağırlığı (kg)  
Kuru incir > 15 15 – 30 ton 100 30 
< 15 -- 10 – 100(*) <30 
(*): Parti a ğırlığına bağlıdır (Bu bölümdeki Tablo –  2’ye bak ınız) 
 
(3) Parti Büyüklü ğü 15 Ton ve Daha Fazla Olan Kuru İncirden Numune Alma Metodu: 
a) Alt partinin fiziksel olarak ayr ılabilmesi  şart ıyla, her parti Tablo -1’e göre alt partilere 
bölünür. Parti a ğırlığının her zaman alt parti a ğırlıklar ının tam kat ı olamayaca ğı dikkate 
alındığında,  alt parti a ğırlığı Tablo -1’de verilen alt parti a ğırlığını en fazla %  20 oran ında 
geçebilir.  
b) Her a lt partiden ayr ı numune al ınmal ıdır. 
c) Birincil numune say ısı       : 100 adet 
ç) Paçal numune a ğırlığı : 30 kg.  
Paçal numune ö ğütme öncesi iyice kar ıştırılır ve 10 kg’l ık üç eşit laboratuv ar numunesine 
bölünür. Ancak 30 kg’l ık bir numuneyi homojenize edebilecek yeterlilikte bir ekipman ın 
bulunmas ı halinde ve ilave bir ay ıklama ya da ba şka bir fiziksel i şlem görecek olan kuru 
incirlerde üç e şit laboratuvar numunesine bölme i şlemi gerekli de ğildir.  
d) Ek- 12’de belirtilen hükümlere uygun olarak, her 10 kg’l ık laboratuvar numunesi yeterli 
homojenizasyonu sa ğlamak amac ıyla ayr ı olarak  ince öğütülür ve iyice kar ıştırılır. e) Taşıma ve ambalajlama şekilleri gibi nedenlerle partinin zarar görmesinden 
kaynaklanabilecek istenmeyen ticari sonuçlardan dolay ı sözü e dilen numune alma metodunun 
uygulanmas ı mümkün olmaz ise, mümkün oldu ğu kadar temsili olmas ı, tamamen 
tan ımlanmas ı ve belgelenmesi şart ıyla, alternatif bir numune alma metodu uygulanabilir.  
(4) Parti Büyüklü ğü 15 Ton’un Alt ında Olan Kuru İncirlerden Numune  Alma Metodu: 
Alınacak birincil numune say ısı parti ağırlığına göre de ğişir ve bu say ı en az 10 adet, en fazla 
100 adet olabilir. Alınacak birincil numune say ısını ve bunu takiben paçal numunenin bölünmesini belirlemek 
amac ıyla Tablo -2 kullan ılabilir.  
 
         Tablo-2 Parti ağırlığına bağlı olarak al ınmas ı gereken birincil numune say ısı ve  
                        paçal numunenin bölünmesi  
Parti ağırlığı 
(ton)  Birincil 
numune say ısı 
(adet)  Paçal numunenin 
ağırlığı (kg) (*)  Paçal numuneden 
ayr ılacak labo ratuvar 
numunesinin say ısı 
(adet)  
< 0,1 10 3 1 (bölünmez)  
> 0,1 – < 0,2 15 4,5 1 (bölünmez)  
> 0,2 – < 0,5 20 6 1 (bölünmez)  
>0,5 – < 1,0 30 9 –  (<12 kg) 1 (bölünmez)  
>1,0 – < 2,0 40 12 2 
>2,0 – < 5,0 60 18 –  (<24 kg) 2 
>5,0 – < 10,0 80 24 3 
>10,0 – < 15,0 100 30 3 
(*): Perakende a şamas ında paçal numune a ğırlığı farkl ı olabilir. EK –  4.A (1) maddesine 
bak ınız. 
 
a) Paçal numune a ğırlığı 30 kg ve daha az ise, ö ğütme öncesi iyice kar ıştırılır ve 10 kg veya 
daha az miktardaki iki ya da üç e şit laboratuvar alt numunesine bölünür. Ancak 30 kg’l ık bir 
numuneyi homojenize edebilecek yeterlilikte bir ekipman ın bulunmas ı halinde ve ilave bir 
ayıklama ya da ba şka bir fiziksel i şlem görecek olan kuru incirlerde e şit laboratuvar 
numunesine bölme i şlemi gerekli de ğildir.  
Paçal numune 30 kg’dan daha az ise, paçal numune a şağıdaki tarife göre laboratuvar alt 
numunelerine bölünür:  
 <12 kg                 : Alt numunelere bölünmez  
 >12 – <24 kg      : 2 adet laboratuvar numunesine bölünür.  
 >24 kg                 : 3 adet laboratuvar numunesine bölünür.  
b) Ek- 12’de belirtilen hükümlere uygun olarak, her laboratuvar numunesi tam 
homojenizas yonu sağlamak amac ıyla ayr ı olarak  ince öğütülür ve iyice kar ıştırılır. 
c) Taşıma ve ambalajlama şekilleri gibi nedenlerle partinin zarar görmesinden 
kaynaklanabilecek istenmeyen ticari sonuçlardan dolay ı sözü edilen numune alma metodunun 
uygulanmas ı mümkün olmaz ise, mümkün oldu ğu kadar temsili olmas ı, tamamen 
tan ımlanmas ı ve belgelenmesi şart ıyla, alternatif bir numune alma metodu uygulanabilir.  (5) Türev Ürünler ve Bile şik G ıdalardan Numune Alma Metotlar ı: 
a) Küçük tanecikli türev ürünler (aflatoksin kontaminasyonunun homojen da ğılım gösterdi ği 
ürünler):  
1) Birincil numune say ısı 100 adet, 50 ton  altındaki partiler için birincil numune say ısı parti 
ağırlığına bağlı olarak 10 -100 adet aras ında olabilir.  
 
                Tablo-3 Parti ağırlığına bağlı olarak al ınmas ı gereken  birincil numune say ısı 
Parti ağırlığı (ton)  Birincil numune 
say ısı (adet)  Paçal numunenin 
ağırlığı (kg)  
< 1 10 1 
> 1 – < 3 20 2 
>3 – < 10 40 4 
>10 – < 20 60 6 
>20 – < 50 100 10 
 
2) Birincil numunenin a ğırlığı yaklaşık 100 gr olmal ıdır. Perakende a şamas ında birincil 
numunenin a ğırlığı perakende paketin a ğırlığına göre de ğişir. 
3) Paçal numune a ğırlığı: İyice kar ıştırılm ış 1-10 kg 
b) Nispeten daha büyük tanecikli di ğer türev ürünler (aflatoksin kontaminasyonunun 
heterojen da ğılım gösterdi ği ürünler) : 
Bu ekin Metot-1 (3) ve (4)’üncü maddesinde  bahsedilen numune alma usul ve esaslar ı 
uygulan ır. 
(6) Perakende a şamas ında numune alma:  
Perakende a şamas ında g ıdalardan numune alma mümkün oldu ğunca bu ekte bahsedilen 
hükümlere uygun olarak yap ılmak zorundad ır. 
Yukar ıda sözü edilen numune alma metodunu uygulamak mümkün o lmaz ise, perakende 
aşamas ında mümkün oldu ğu kadar temsili olmas ı, tamamen tan ımlanmas ı ve belgelenmesi 
şart ıyla başka etkin bir numune alma  metodu uygulanabilir. Bu durumda paçal numune an az 
1 kg olmal ıdır. 
Numune al ınacak k ısım çok küçük ve 1 kg’l ık paçal numune olu şturmak imkans ız ise, paçal 
numunenin a ğırlığı 1 kg’dan daha az olabilir.  
(7) Vakum Paketler İçinde Sat ışa Sunulan Türev Ürünler ve Kuru İncirler İçin Özel 
Numune Alma Hükümleri:  
a) Kuru incir: 
Parti büyüklü ğü 15 ton ve daha fazla ise; 30 kg’l ık bir paçal numune olu şturacak en az 50 adet 
birincil numune al ınır. Parti büyüklü ğü 15 tondan daha az ise; Tablo- 2’de belirtilen parti 
ağırlığına uygun bir paçal numune a ğırlığını oluşturacak şekilde Tablo -2’de bahsedilen 
birincil numune say ısının %50’si al ınmal ıdır. 
b) Kuru incirden türetilmi ş küçük tanecikli ürünler:  
Parti büyüklü ğü 50 ton v e daha fazla ise; 10 kg’l ık bir paçal numune olu şturacak en az 25 adet 
birincil numune alınır. Parti büyüklü ğü 50 ton dan daha az ise; Tablo- 3’de belirtilen parti 
ağırlığına uygun bir paçal numune a ğırlığını oluşturacak şekilde Tablo -3’de bahsedilen 
birincil numune say ısının %25’i al ınmal ıdır. (8) Bir Partinin v eya Alt Partinin Kabulü:  
a) Ay ıklama ya da ba şka bir fiziksel i şlem görecek olan kuru incirler için:  
1) Geri alma ve ölçüm belirsizli ği hesaba kat ılarak elde edilen laboratuvar numunelerinin 
analiz sonuçlar ı ortalamas ı ya da paçal numune analiz s onucu, maksimum limitlere uyuyorsa 
kabul edilir. 
2) Geri alma ve ölçüm belirsizli ği hesaba kat ılarak elde edilen laboratuvar numunelerinin 
analiz sonuçlar ı ortalamas ı ya da paçal numune analiz sonucu, maksimum limitleri a şıyorsa 
reddedilir. b) Doğrudan insan tüketimine sunulacak olan kuru incirler için:  
1) Geri alma ve ölçüm belirsizli ği hesaba kat ılarak elde edilen laboratuvar numunesi ana liz 
sonuçlar ının tamam ı maksimum limitleri a şmıyorsa kabul edilir.  
2) Geri alma ve ölçüm belirsizli ği hesaba kat ılarak elde edilen laboratuvar numunesi analiz 
sonuçlar ının biri veya daha fazlas ı maksimum limitleri a şıyorsa reddedilir.  
c) Paçal numune 12 kg veya daha az ise:  
1) Geri alma ve ölçüm belirsizli ği hesaba kat ılarak elde edilen laboratuvar numunesi analiz 
sonucu,  maksimum limitlere uyuyorsa kabul edilir. 2) Geri alma ve ölçüm belirsizli ği hesaba kat ılarak elde edilen laboratuvar numunesi analiz 
sonucu,  maksimum limitleri a şıyorsa reddedilir.  
Metot-2 
YERFISTI ĞI, DİĞER YAĞLI TOHUMLAR, KAYISI ÇEK
İRDEKLER İ VE SERT  
KABUKLU MEYVELER İÇİN NUMUNE ALMA METODU  
Bu metot; yerf ıstığı, diğer yağlı tohumlar, kay ısı çekirdekleri ve sert kabuklu meyvelerde, 
Aflatoksin B1 ve toplam aflatoksinlerin maksimum limitlerinin resmi kontrolü için uygulan ır. 
Ayr ıca bu metot nispeten daha  büyük parçac ıklı baharatlarda (f ıstık veya daha büyük, örne ğin 
hindistan cevizi ile kar şılaştırılabilir parçac ık büyüklü ğü); Okratoksin A , Aflatoksin B1 ve 
toplam aflatoksinlerin maksimum limi tlerinin resmi kontrolü için uygulan ır. 
(1) Birincil Numunenin Ağırlığı: 
Bu ekte özel bir tan ımlama yap ılmad ı ise, birincil numune yakla şık 200 gr olmal ıdır. 
Perakende paketlerde, birincil numunenin a ğırlığı perakende paketin a ğırlığına bağlıdır. 
Perakende paketler 200 gr’dan daha büyük ise; paçal numunenin a ğırlığı 20 kg’dan daha fazla 
olacakt ır. Tek bir perakende paketin a ğırlığı 200 gr’dan çok daha fazla ise, bu duru mda her bir 
perakende paketten 200 gr’l ık bir birincil numune al ınmal ıdır. Ancak, söz konusu numune 
alma metodunun ta şıma ve ambalajlama şekilleri gibi nedenlerle pa rtinin zarar görmesinden 
kaynaklanabilecek istenmeyen ticari sonuçlar ın doğmas ına sebep oldu ğu durumlarda, 
alternatif bir numune alma metodu uygulanabilir. Örne ğin; 500 gr ya da 1 kg’l ık perakende 
paketlerde sat ışa sunulan de ğerli bir ürün içi n paçal numune a ğırlığının Tablo -1, Tablo-2 ve 
Tablo- 3’e uygun olmas ı koşuluyla, paçal numune yine ayn ı tablolarda belirtilenden daha az 
say ıdaki birincil numunelerin kar ıştırılmas ıyla oluşturulabilir.  
Perakende paketler 200 gr’dan küçük ise ve paket a ğırlığının 200 gr’dan fark ı çok büyük de ğil 
ise, tek bir perakende paket bir birin cil numune olarak dü şünülür ve bu durumda paçal 
numunenin a ğırlığı 20 kg’dan daha az olur. Tek bir perakende paketin a ğırlığı 200 gr’dan çok 
daha az ise, her bir birincil numune 200 gr ağırlığa mümkün oldu ğunca yak ın olacak şekilde 
iki veya daha fazla perakende paketten olu şur. (2) Yerf ıstığı, Diğer Yağlı Tohumlar, Kay ısı Çekirdekleri ve Sert Kabuklu Meyvelerden 
Numune Alma Metoduna Genel Bak ış: 
 
   Tablo-1 Parti ağırlığına ve ürüne ba ğlı olarak partinin alt partilere bölünmesi  
Ürün  Parti ağırlığı 
(ton)  Alt parti say ısı 
ya da ağırlığı Birincil numune 
say ısı (adet)  Paçal numune 
ağırlığı (kg)  
Yerf ıstığı, 
antepf ıstığı, diğer 
yağlı tohumlar, 
kay ısı çekirdekleri 
ve diğer sert 
kabuklu meyveler > 500 100 ton 100 20 
>125 ve <500 5 alt parti 100 20 
> 15 ve <125 25 ton 100 20 
< 15 -- 10 – 100 (*) <20 
(*): Parti a ğırlığına bağlıdır (Bu bölümdeki Tablo -2’ye bak ınız) 
 
(3) Parti Büyüklü ğü 15 Ton ve Daha Fazla Olan Yerf ıstığı, Diğer Yağlı Tohumlar, 
Kay ısı Çekirdekleri ve Sert Kabuklu Meyvelerden Numune Alma Metodu:  
a) Alt partinin fiziksel olarak ayr ılabilmesi şart ıyla, her par ti Tablo- 1’e göre alt partilere 
bölünür. Parti a ğırlığının her zaman alt parti a ğırlıklar ının tam kat ı olamayaca ğı dikkate 
alındığında,  alt parti a ğırlığı Tablo -1’de verilen alt parti a ğırlığını en fazla %  20 oran ında 
geçebilir.  
b) Her alt partiden ayr ı numune al ınmal ıdır. 
c) Birincil numune say ısı : 100 adet 
ç) Paçal numune a ğırlığı : 20 kg  
Paçal numune ö ğütme öncesi iyice kar ıştırılır ve 10 kg’l ık iki eşit laborat uvar numunesine 
bölünür. Ancak 20 kg’l ık bir numuneyi homojenize edebil ecek yeterlilikte bir ekipman ın 
bulunmas ı halinde ve ilave bir ay ıklama ya da ba şka bir fiziksel i şlem görecek olan yerf ıstığı, 
diğer yağlı tohumlar, kay ısı çekirdekleri ve sert kabuklu meyvelerde iki e şit laboratuvar 
numunes ine bölme i şlemi gerekli de ğildir.  
d) Ek- 12’de belirtilen hükümlere uygun olarak, her 10 kg’l ık laboratuvar numunesi yeterli 
homojen izasyonu sa ğlamak amac ıyla ayr ı olarak ince öğütülmeli ve iyice kar ıştırılmal ıdır. 
e) Taşıma ve ambalajlama şekilleri gibi nedenlerle partinin zarar görmesinden 
kaynaklanabilecek istenmeyen ticari sonuçlardan dolay ı sözü edilen numune alma metodunun 
uygulanmas ı mümkün olmaz ise, mümkün oldu ğu kadar temsili olmas ı, tamamen 
tan ımlanmas ı ve belgelenmesi şart ıyla, alternatif bir numune alma metodu uygulanabilir.  
(4) Parti Büyüklü ğü 15 Ton  Alt ında Olan Yerf ıstığı, Diğer Yağlı Tohumlar, Kay ısı 
Çekirdekleri ve Sert Kabuklu Meyvelerden Numune Alma Metodu: 
Alınacak birincil numune say ısı parti ağırlığına göre de ğişir ve bu say ı en az 10 adet, en fazla 
100 adet olabilir. 
Alınacak birincil numune say ısını ve bunu takiben paçal numunenin bölünmesini belirlemek 
amac ıyla aşağıdaki Tablo-2 kull anılabilir.  
 
      Tablo-2 Parti ağırlığına bağlı olarak al ınmas ı gereken birincil numune say ısı ve paçal  
                    numunenin bölünmesi  Parti ağırlığı (ton)  Birincil numune 
say ısı (adet)  Paçal numunenin 
ağırlığı (kg) (*)  Paçal numuneden 
ayr ılacak laboratuvar 
numunesinin say ısı 
(adet)  
< 0,1 10 2 1 (bölünmez)  
> 0,1 – < 0,2 15 3 1 (bölünmez)  
> 0,2 – < 0,5 20 4 1 (bölünmez)  
>0,5 – < 1,0 30 6 1 (bölünmez)  
>1,0 – < 2,0 40 8 –  (<12 kg) 1 (bölünmez)  
>2,0 – < 5,0 60 12 2 
>5,0 – < 10,0 80 16 2 
>10,0 – < 15,0 100 20 2 
(*): Perakende a şamas ında paçal numune a ğırlığı farkl ı olabilir. EK –  4.B(1)  maddesine 
bak ınız. 
 
a) Paçal numune a ğırlığı 20 kg ve daha az ise, ö ğütme öncesi iyice kar ıştırılır ve gerekliyse 10 
kg veya daha az miktardaki iki eşit laboratuvar alt numunesine bölünür.  20 kg’l ık bir 
numuneyi ö ğütecek ve homojenize edebilecek yeterlilikte bir ekipman ın bulunmas ı halinde ve 
ilave bir ay ıklama ya da ba şka bir fiziksel i şlem görecek olan yerf ıstığı, diğer yağlı tohumlar, 
kay ısı çekirdekleri ve sert kabuklu meyvelerde iki eşit laboratu var alt numunesine bölme 
işlemi gerekli de ğildir.  
Paçal numune 20 kg’dan daha az ise, paçal numune a şağıdaki tarife göre laboratuvar alt 
numunelerine bölünür:  
 <12 kg ise : Alt numunelere bölünmez  
 >12 kg ise : 2 adet laboratuvar numunesine bölünür.  
b) Ek- 12’de belirtilen hükümlere uygun olarak, her laboratuvar numunesi tam 
homojenizasyonu sa ğlamak amac ıyla ayr ı ayr ı ince öğütülür ve iyice kar ıştırılır. 
c) Taşıma ve ambalajlama şekilleri gibi nedenlerle partinin zarar görmesinden 
kaynaklanabilecek istenmeye n ticari sonuçlardan dolay ı sözü edilen numune alma metodunun 
uygulanmas ı mümkün olmaz ise, mümkün oldu ğu kadar temsili olmas ı, tamamen 
tan ımlanmas ı ve belgelenmesi şart ıyla, alternatif bir numune alma metodu uygulanabilir.  
(5) Bitkisel Ya ğlar D ışındaki Türev Ürünler ve Bile şik G ıdalardan Numune Alma 
Metotlar ı: 
a) Küçük tanecikli türev ürünler (aflatoksin kontaminasyonunun homojen da ğılım gösterdi ği 
un, yer f ıstığı ezmesi, vb.):  
1) Birincil numu ne say ısı     : 100 adet; 50 tonun alt ındaki partiler için birincil numune say ısı 
parti ağırlığına bağlı olarak 10 -100 adet aras ında olabilir.  
 
            Tablo-3 Parti ağırlığına bağlı olarak al ınmas ı gereken birincil numune say ısı 
Parti ağırlığı (ton)  Birincil numune say ısı 
(adet)  Paçal numunenin a ğırlığı 
(kg) 
< 1 10 1 
> 1 – < 3 20 2 >3 – < 10 40 4 
>10 – < 20 60 6 
>20 – < 50 100 10 
 
2) Birincil numunenin a ğırlığı yaklaşık 100 gr olmal ıdır. Perakende a şamas ında birincil 
numunenin a ğırlığı perakende paketin a ğırlığına göre de ğişir. 
3) Paçal numune a ğırlığı : İyice kar ıştırılm ış 1-10 kg 
b) Nispeten daha büyük tanecikli di ğer türev ürünler (aflatoksin kontaminasyonunun 
heterojen da ğılım gösterdi ği ürünler):  
Yerf ıstığı, diğer yağlı tohumlar, kay ısı çekirdekleri ve sert kabuklu meyveler için Metot -2 (3) 
ve (4)’de bahsedilen numune alma usul ve esaslar ı uygulan ır. 
(6) Perakende a şamas ında numune alma:  
Perakende a şamas ında g ıdalardan numune alma mümkün oldu ğunca bu ekte  bahsedilen 
hükümlere uygun olarak yap ılmak zorundad ır. 
Yukar ıda sözü edilen numune alma metodunu uygulamak mümkün o lmaz ise, perakende 
aşamas ında mümkün oldu ğu kadar temsili olmas ı, tamamen tan ımlanmas ı ve belgelenmesi 
şart ıyla başka etkin bir numune alma metodu uygulanabilir. Bu durumda paçal numune an az 
1 kg olmal ıdır. 
(7) Vakum Paketler İçinde Sat ışa Sunulan Türev Ürünler ve Yerf ıstığı, Diğer Yağlı 
Tohumlar, Kay ısı Çekirdekleri, Sert Kabuklu Meyveler İçin Özel Numune Alma 
Hükümleri:  
a) Antepf ıstığı, yerf ıstığı ve Brezilya f ıstığı: 
Parti büyüklü ğü 15 ton ve daha fazla olan partiler için, 20 kg’l ık bir paçal numune olu şturacak 
en az 50 adet birincil numune alınır. Parti büyüklü ğü 15 ton dan daha az olan partiler için, 
Tablo- 2’de belirtilen parti a ğırlığına uygun olarak, paçal numune a ğırlığı ayn ı olmak şart ıyla 
Tablo- 2’de bahsedilen birincil numune say ısının % 50’si al ınır. 
b) Antepf ıstığı ve Brezilya f ıstığı dışındaki sert kabuklu meyveler, kay ısı çekirdekleri, di ğer 
yağlı tohumlar:  
Parti büyüklü ğü 15 ton ve daha fazla olan partiler için, 20 kg’l ık bir paçal numune olu şturacak 
en az 25 adet birincil numune alınır. Parti büyüklü ğü 15 ton dan daha az olan partiler için, 
Tablo- 2’de belirtilen parti a ğırlığına uygun olarak, paçal numune a ğırlığı ayn ı olmak şart ıyla 
Tablo- 2’de bahsedilen birincil numune say ısının % 25’i al ınır. 
c) Küçük tanecikli yerf ıstığı, kay ısı çekirdekleri ve sert ka buklu meyvelerden türetilmi ş 
ürünler:  
Parti büyülü ğü 50 ton ve daha fazla olan partiler için, 10 kg’l ık bir paçal numune olu şturacak 
en az 25 adet birincil numune alınır. Parti büyüklü ğü 50 tondan daha az olan partiler için, 
Tablo- 3’de belirtilen parti a ğırlığına uygun bir paçal numune a ğırlığı oluşturacak Tablo -3’de 
bahsedilen birincil numune say ısının % 25’i al ınır. 
(8) Bir partinin veya alt partinin kabulü:  
a) Ay ıklama ya da ba şka bir fiziksel i şlem görecek olan yerf ıstığı, diğer yağlı tohumlar, kay ısı 
çekirdekleri ve sert kabuklu meyveler için:  1) Geri alma ve ölçüm belirsizli ği hesaba kat ılarak elde edilen laboratuvar numunelerinin 
analiz sonuçlar ı ortalamas ı ya da paçal numune analiz sonucu, maksimum limitlere uyuyorsa 
kabul edilir. 2) Geri alma ve ölçüm belirsizli ği hesaba kat ılarak elde edilen laboratuvar numunelerinin 
analiz sonuçlar ı ortalamas ı ya da paçal numune analiz sonucu, maksimum limitleri a şıyorsa 
reddedilir. 
b) Doğrudan insan tüketimine sunulacak olan yerf ıstığı, diğer yağlı tohumlar, kay ısı 
çekirdekleri ve sert kabuklu meyveler için:  
1) Geri alma ve ölçüm belirsizli ği hesaba kat ılarak elde edilen laboratuvar numunesi analiz 
sonuçlar ının hiç birisi maksimum limitleri a şmıyorsa kabul edilir.  
2) Geri alma ve ölçüm belirsizli ği hesaba kat ılarak elde edilen laboratuvar numunesi analiz 
sonuçlar ının biri veya her ikisi maksimum limitleri a şıyorsa reddedilir.  
c) Paçal numune 12 kg veya daha az ise:  
1) Geri alma ve ölçüm belirsizli ği hesaba kat ılarak elde edilen  laboratuvar numunesi analiz 
sonucu,  maksimum limitlere uyuyorsa kabul edilir. 2) Geri alma ve ölçüm belirsizli ği hesaba kat ılarak elde edilen laboratuvar numunesi analiz 
sonucu,  maksimum limitleri a şıyorsa reddedilir.  
 
Ek-5 
BAHARAT İÇİN NUMUNE ALMA METO DLARI 
Bu metot, nispeten daha büyük tanecik boyutlu baharatlar d ışındaki (mikotoksinlerin 
heterojen da ğılımı)  baharatlar için Okratoksin A,  Aflatoksin B1 ve toplam aflatoksinlerin 
maksimum limitlerinin resmi kontrolü için uygulan ır. 
(1) Birincil Numuneni n Ağırlığı: 
Bu ekte özel bir tan ımlama yap ılmad ı ise, birincil numune yakla şık 100 gr olmal ıdır. 
Perakende paketlerde, birincil numunenin a ğırlığı perakende paketin a ğırlığına bağlıdır. 
Perakende paketler 100 gr’dan büyük ise; paçal numunenin a ğırlığı 10 kg’dan daha fazla 
olacakt ır. Tek bir perakende paketin a ğırlığı 100 gr’dan çok daha büyük ise, bu durumda her 
bir perakende paketten 100 gr’l ık bir birincil numune al ınır. Ancak, söz konusu numune alma 
metodunun ta şıma ve ambalajlama şekilleri gibi nedenlerle partinin zarar görmesinden 
kaynaklanabilecek istenmeyen ticari sonuçlar ın doğmas ına sebep oldu ğu durumlarda, 
alternatif bir numune alma metodu uygulanabilir. Örne ğin; 500 gr ya da 1 kg’l ık perakende 
paketlerde sat ışa sunulan de ğerli bir ürün için paçal numune a ğırlığının Tablo -1 ve Tablo- 2’ye 
uygun olmas ı koşuluyla, paçal numune yine ayn ı tablolarda belirtilenden daha az say ıdaki 
birincil numunelerin kar ıştırılmas ıyla oluşturulabilir.  
Perakende paketler 100 gr’dan küçük ve paket a ğırlığının 100 gr’dan fark ı çok büyük de ğilse, 
tek bir perakende paket bir birincil numune olarak dü şünülür ve bu durumda paçal numunenin 
ağırlığı 10 kg’dan daha az olur. Tek bir perakende paketin a ğırlığı 100 gr’dan çok daha az ise, 
bir birincil numune 100 gr a ğırlığa mümkün oldu ğunca yak ın olacak şekilde iki veya daha 
fazla perakende paketten olu şur. 
(2) Baharat İçin Numune Alma Metoduna Genel Bak ış: 
 
     Tablo-1 Parti ağırlığına ve ürüne ba ğlı olarak partinin alt partilere bölünmesi  Ürün  Parti ağırlığı 
(ton) 
 Alt parti say ısı 
ya da ağırlığı Birincil 
numune say ısı 
(adet) Paçal numune 
ağırlığı (kg)  
Baharatlar > 15 25 ton 100 10 
< 15 - 5 – 100 (*) 0,5 – 10 
(*): Parti ağırlığına bağlıdır (Bu bölümdeki Tablo –  2’ye bak ınız) 
 
(3) Parti Büyüklü ğü 15 Ton ve Daha Fazla Olan Baharat  İçin Numune Alma Metodu:  
a) Alt partinin fiziksel olarak ayr ılabilmesi şart ıyla, her par ti Tablo- 1’e göre alt partilere 
bölünür. Parti a ğırlığının her zaman alt parti a ğırlıklar ının tam kat ı olamayaca ğı dikkate 
alındığında,  alt parti a ğırlığı Tablo -1’de verilen alt parti a ğırlığını en fazla %  20 oran ında 
geçebilir.  
b) Her alt partiden ayr ı ayr ı numune al ınmal ıdır. 
c) Birincil numune say ısı       : 100 adet  
    Paçal numune a ğırlığı : 10 kg 
ç) Taşıma ve ambalajlama şekilleri gibi nedenlerle partinin zarar  görmesinden 
kaynaklanabilecek istenmeyen ticari sonuçlardan dolay ı sözü edilen numune alma metodunun 
uygulanmas ı mümkün olmaz ise, mümkün oldu ğu kadar temsili olmas ı, tamamen 
tan ımlanmas ı ve belgelenmesi şart ıyla, alternatif bir numune alma metodu uygulan abilir. 
(4) Parti Büyüklü ğü 15 Ton  Alt ında Olan Baharat İçin Numune Alma Metodu:  
Parti büyüklü ğü 15 ton  altındaki baharat partileri için; 0,5 -10 kg’l ık paçal numuneyi meydana 
getiren, pa rti ağırlığına göre de ğişen 5-100 adet birincil numuneden olu şan bir numune alma 
plan ı uygulanabilir.  
Alınacak birincil numune say ısını belirlemek amac ıyla aşağıdaki Tablo -2 kullan ılabilir.  
 
         Tablo-2 Parti ağırlığına bağlı olarak baharat için al ınmas ı gereken birincil numune say ısı 
Parti ağırlığı (ton)  Birincil numu ne say ısı 
(adet) Paçal numunenin a ğırlığı (kg)  
< 0,01 5 0,5 
> 0,01 – < 0,1 10 1 
> 0,1 – < 0,2 15 1,5 
> 0,2 – < 0,5 20 2 
>0,5 – < 1,0 30 3 
>1,0 – < 2,0 40 4 
>2,0 – < 5,0 60 6 
>5,0 – < 10,0 80 8 
>10,0 – < 15,0 100 10 
 
(5) Perakende A şamas ında Numune Alma: 
Perakende a şamas ında g ıdalardan numune  alma mümkün oldu ğunca bu ekte  bahsedilen 
hükümlere uygun olarak yap ılmak zorundad ır. Bunun mümkün olmad ığı durumlarda, perakende a şamas ında mümkün oldu ğu kadar temsili 
olmas ı, tamamen tan ımlanmas ı ve belgelenmesi şart ıyla alternatif bir numune alma metodu 
uygulanabilir. Bu durumda paçal numune en az 0,5 kg olmal ıdır. 
Numune al ınacak k ısım çok küçük ve 0,5 kg’l ık paçal numune olu şturmak imkans ız ise, paçal 
numunenin a ğırlığı 0,5 kg’ dan daha az olabilir. 
(6) Vakum Paketler İçinde Sat ışa Sunulan Baharat İçin Özel Numune Alma Hükümleri:  
Parti büyüklü ğü 15 ton ve daha fazla olan partiler için, 10 kg’l ık bir paçal numune olu şturacak 
en az 25 adet birincil numune alınır. Parti büyüklü ğü 15 ton dan daha az olan partiler için, 
parti ağırlığına uygun olarak, paçal numune a ğırlığı ayn ı kalmak şart ıyla Tablo -2’de 
bahsedilen birincil numune say ısının % 25’i al ınır. 
(7) Bir Partinin v eya Alt Partinin Kabulü:  
a) Geri alma ve ölçüm belirsizli ği hesaba kat ılarak elde edil en laboratuvar numunesi analiz 
sonucu,  maksimum limitlere uyuyorsa kabul edilir. 
b) Geri alma ve ölçüm belirsizli ği hesaba kat ılarak elde edilen laboratuvar numunesi analiz 
sonucu,  maksimum limitleri a şıyorsa reddedilir.  
 
Ek-6 
BEBEK SÜTÜ VE DEVAM SÜTÜ DÂH İL BEBEK FORMÜLLER İ VE DEVAM 
FORMÜLLER İ, SÜT VE SÜT ÜRÜNLER İ İÇİN NUMUNE ALMA METODLARI  
Bu metot, bebek sütü ve devam sütü dâhil bebe k formülleri ve devam formülleri, süt ve süt 
ürünlerinde, Aflatoksin M1’in maksimum limitlerinin resmi kontrolü için uygulan ır. 
(1) Bebek Sütü ve Devam Sütü Dahil Bebek Formülleri ve Devam Formülleri, Süt ve Süt 
Ürünleri İçin Numune Alma Metodu:  
Paçal numune en az 1 kg ya da 1 L olmal ıdır ancak numunenin sadece bir şişeden oluşmas ı 
gibi durumlarda bu mümkün olmayabilir.  
Partiden al ınmas ı gereken minimum birincil numune say ısı Tablo -1’de verildi ği şekilde 
olmal ıdır. Belirlenen birincil numune say ısı söz konusu ürünün sat ışa sunum şekliyle 
doğrudan ilgilidir. Dökme s ıvı ürünlerde; parti, numune al madan önce elle veya mekani k 
olarak mümkün oldu ğunca iyi kar ıştırılmal ı ve bu işlem, mümkün oldu ğunca ürünün kalitesini 
etkilememelidir. Bu durumda parti içi nde Aflatoksin M1’in homojen da ğıldığı varsay ılır. Bu 
yüzden paçal numuneyi olu şturmak için bir partiden üç adet birincil numu ne almak yeterlidir. 
Çoğunlukla bir şişe veya paket içinde bulunan bi rincil numuneler benzer a ğırlıkta olmal ıdır. 
Bir birincil numunenin a ğırlığı en az 100 gr olmal ıdır ve paçal numune en az 1 kg ya da 1 L 
olmal ıdır. Bu metottan farkl ı uygulamalar, Ek -1’in 1 inci maddesi (g ) bendinde belirtildi ği 
şekilde kay ıt edilmelidir.  
 
        Tablo-1 Partiden al ınmas ı gereken minimum birincil numune say ısı 
Ticari form Partinin a ğırlığı 
ya da hacmi (kg 
veya L) Alınmas ı gereken 
minimum birincil 
numune say ısı 
(adet) Paçal numunenin 
minimum a ğırlığı 
ya da hacmi (kg 
veya L) 
Dökme  – 3 – 5 1 Şişe/ Paket  < 50 3 1 
Şişe/ Paket  50 – 500 5 1 
Şişe/ Paket  >500 10 1 
 
(2) Perakende A şamas ında Numune Alma:  
Perakende a şamas ında g ıdalardan numune alma mümkün oldu ğunca bu ekte  bahsedilen 
hükümlere uygun olarak yap ılmak zorundad ır. 
Bunun mümkün olmad ığı durumlarda, perakende a şamas ında mümkün oldu ğu kadar temsili 
olmas ı, tamamen tan ımlanmas ı ve belgelenmesi şart ıyla alternatif bir numune alma metodu 
uygulanabilir. 
Numune al ınacak k ısım çok küçük ve 1 kg’l ık paçal numune olu şturmak imkans ız ise, paçal 
numunenin a ğırlığı 1 kg’dan daha az olabilir.  
(3) Bir Partinin v eya Alt Partinin Kabulü:  
a) Geri alma ve ölçüm belirsizli ği (veya karar limiti) hesaba kat ılarak elde edilen laboratuvar 
numunesi analiz sonucu,  maksimum limitlere uyuyorsa kabul edilir. 
b) Geri alma ve ölçüm belirsizli ği (veya karar limiti)  hesaba kat ılarak elde edilen laboratuvar 
numunesi analiz sonucu,  maksimum limitleri a şıyorsa reddedilir.  
 
Ek-7 
KAHVE, KA HVE ÜRÜNLER İ, MEYAN KÖKÜ VE MEYAN KÖKÜ EKSTRAKTI 
İÇİN NUMUNE ALMA METOTLARI  
Bu metot, kavrulmu ş kahve çekirde ği, öğütülmüş kavrulmu ş kahve, çözünebilir kahve, meyan 
kökü ve meyan kökü ekstrakt ında Okratoksin A’n ın maksimum limitlerinin resmi kontrolü 
için uygulan ır. 
(1) Birincil Numunenin A ğırlığı: 
Bu ekte özel bir tan ımlama yap ılmad ı ise, birincil numune yakla şık 100 gr olmal ıdır. 
Perakende paketlerde, birincil numunenin a ğırlığı perakende paketin a ğırlığına bağlıdır. 
Perakende paketler 100 gr’dan büyük ise; paçal numunenin a ğırlığı 10 kg’dan daha fazla 
olacakt ır. Tek bir perakende paketin a ğırlığı 100 gr’dan çok daha büyük ise, bu durumda her 
bir perakende paketten 100 gr’l ık bir  birincil numune al ınır. Ancak, söz konusu numune alma 
metodunun ta şıma ve ambalajlama şekilleri gibi nedenlerle partinin zarar görmesinden 
kaynaklanabilecek istenmeyen ticari sonuçlar ın doğmas ına sebep oldu ğu durumlarda, 
alternatif bir numune alma metodu uygulanabilir. Örne ğin; 500 gr ya da 1 kg’l ık perakende 
paketlerde sat ışa sunulan de ğerli bir ürün için paçal numune a ğırlığının Tablo -1 ve Tablo- 2’ye 
uygun olmas ı koşuluyla, paçal numune yine ayn ı tablolarda belirtilenden daha az say ıdaki 
birincil numunelerin kar ıştırılmas ıyla oluşturulabilir.  
Perakende paketler 100 gr’dan küçük v e paket ağırlığının 100 gr’dan fark ı çok büyük de ğilse, 
tek bir perakende paket bir birincil numune olarak dü şünülür ve bu durumda paçal numunenin 
ağırlığı 10 kg’dan daha az olur. Tek bir perakende paketin a ğırlığı 100 gr’dan çok daha az ise, 
her bir birin cil numune 100 gr a ğırlığa mümkün oldu ğunca yak ın olacak şekilde iki veya daha 
fazla perakende paketten olu şur. (2) Kavrulmu ş Kahve Çekirde ği, Öğütülmüş Kavrulmu ş Kahve, Çözünebilir Kahve, 
Meyan Kökü ve Meyan Kökü Ekstrakt ı İçin Numune Alma Metoduna Genel Bak ış: 
 
    Tablo-1 Parti ağırlığına ve ürüne ba ğlı olarak partinin alt partilere bölünmesi  
Ürün  Parti ağırlığı 
(ton)  Alt parti 
say ısı ya da 
ağırlığı Birincil 
numune 
say ısı (adet)  Paçal 
numune 
ağırlığı (kg)  
Kavrulmu ş kahve 
çekirdeği, öğütülmüş 
kavrulmu ş kahve, 
çözünebilir kahve, meyan kökü ve meyan 
kökü ekstrakt ı > 15 15 – 30 ton 100 10 
< 15 – 10 – 100 (*) 1 – 10 
(*): Parti a ğırlığına bağlı (Bu bölümdeki Tablo –  2’ye bak ınız) 
 
(3) Parti Büyüklü ğü 15 Ton ve Daha Fazla Olan Kavrulmu ş Kahve Çekirde ği, 
Öğütülmüş Kavrulmu ş Kahve, Çözünebilir Kahve, Meyan Kökü ve Meyan Kökü 
Ekstrakt ı İçin Numune Alma Metodu:  
a) Alt partinin fiziksel olarak ayr ılabilmesi şart ıyla, her parti Tablo -1’e göre alt partilere 
bölünür. Parti a ğırlığının her zaman alt parti a ğırlıklar ının tam kat ı olamayaca ğı dikkate 
alındığında,  alt parti a ğırlığı Tablo -1’de verilen alt parti a ğırlığını en fazla %  20 oran ında 
geçebilir.  
b) Her alt partiden ayr ı numune al ınmal ıdır. 
c) Birincil numune say ısı       : 100 adet 
ç) Paçal numune a ğırlığı : 10 kg 
d) Taşıma ve ambalajlama şekilleri gibi nedenlerle partinin zarar görmesinden 
kaynaklanabilecek istenmeyen ticari sonuçlardan dolay ı sözü edilen numune alma metodunun 
uygulanmas ı mümkün olmaz ise, mümkün oldu ğu kadar temsili olmas ı, tamamen 
tan ımlanmas ı ve belgelenmesi şart ıyla, alternatif bir numune alma metodu uygulanabilir.  
(4) Parti Büyüklü ğü 15 Ton Alt ında Olan Kavrulmu ş Kahve Çekirde ği, Öğütülmüş 
Kavrulmu ş Kahve, Çözünebilir Kahve, Meyan Kökü ve Meyan Kökü Ekstrakt ı İçin 
Numune Alma Metodu: 
Parti büyüklü ğü 15 tonun alt ındaki kavrulmu ş kahve çekirde ği, öğütülmüş kavrulmu ş kahve, 
çözünebilir kahve, meyan kökü ve meyan kökü ekstrakt ı partileri için; 1 -10 kg’l ık paçal 
numuneyi meydana getiren, par ti ağırlığına göre de ğişen 10 -100 adet birincil numuneden 
oluşan bir numune alma plan ı uygulanabilir.  
Alınacak birincil numune say ısını belirlemek amac ıyla aşağıdaki Tablo -2 kullan ılabilir.  
 
 Tablo-2 Parti ağırlığına bağlı olarak kavrulmu ş kahve çekirde ği,  öğütülmüş kavrulmu ş  
                kahve, çözünebilir kahve, meyan kökü, meyan kökü ekstrakt ından al ınmas ı gereken  
                         birincil numune say ısı 
Parti ağırlığı (ton)  Birincil numune say ısı 
(adet)  Paçal numunenin a ğırlığı 
(kg) 
< 0,1 10 1 > 0,1 – < 0,2 15 1,5 
> 0,2 – < 0,5 20 2 
>0,5 – < 1,0 30 3 
>1,0 – < 2,0 40 4 
>2,0 – < 5,0 60 6 
>5,0 – < 10,0 80 8 
>10,0 – < 15,0 100 10 
 
(5) Vakum Paketler İçinde Sat ışa Sunulan Kavrulmu ş Kahve Çekirde ği, Öğütülmüş 
Kavrulmu ş Kahve, Çözünebilir Kahve, Meyan Kökü ve Meyan Kökü Ekstrakt ı İçin 
Özel Numune Alma Metotlar ı: 
Parti büyüklü ğü 15 ton ve daha fazla olan partiler için, 10 kg’l ık bir paçal numune olu şturacak 
en az 25 adet birincil numune alınır. Parti büyüklü ğü 15 tondan daha az olan partiler için, 
parti ağırlığına uygun olarak paçal numune a ğırlığı ayn ı kalmak şart ıyla Tablo -2’de 
bahsedilen birincil numune say ısının % 25’i al ınır. 
(6) Perakende A şamas ında Numune Alma:  
Perakende a şamas ında g ıdalardan numune  alma mümkün oldu ğunca bu ekte  bahsedilen 
hükümlere uygun olarak yap ılmak zorundad ır. 
Bunun mümkün olmad ığı durumlarda, mümkün oldu ğu kadar temsili olmas ı, tamamen 
tan ımlanmas ı ve belgelenmesi şart ıyla perakende a şamas ında alternatif bir numune alma 
metodu uygulanabilir. Bu durumda paçal numune en az 1 kg olmal ıdır. 
Numune al ınacak k ısım çok küçük ve 1 kg’l ık paçal numune olu şturmak imkans ız ise, paçal 
numunenin a ğırlığı 1 kg’dan daha az olabilir.  
(7) Bir Partinin v eya Alt Partinin Kabulü:  
a) Geri alma ve ölçüm belirsizli ği hesaba kat ılarak elde edilen laboratuvar numunesi analiz 
sonucu,  maksimum limitlere uyuyorsa kabul edilir. 
b) Geri alma ve ölçüm belirsizli ği hesaba kat ılarak elde edilen laboratuvar numunesi analiz 
sonucu,  maksimum limitleri a şıyorsa reddedilir.  
 
Ek-8 
ÜZÜM SUYU, ÜZÜM ŞIRASI, ELMA ŞARABI VE ŞARAP DAH İL MEYVE SULARI  
İÇİN NUMUNE ALMA METODLARI  
Bu metot, üzüm suyu, üzüm şıras ı ve şarapta, Okratoksin A’n ın; meyve sular ı, meyve nektar ı, 
distile alkollü içkiler, elma şarab ı ve elma suyu içeren veya elmadan türetilmi ş diğer fermente 
içeceklerde patulinin maksimum limitlerinin resmi kontrolü için uygulan ır. 
(1) Numune Alma Metodu: 
Paçal numune en az 1 L olmal ıdır ancak numunenin sadece bir şişeden oluşmas ı gibi 
durumlarda bu mümkün olmayabilir.  
Partiden al ınmas ı gereken minimum  birincil numune say ısı Tablo -1’de verildi ği şekilde 
olmal ıdır. Belirlenen birincil numune say ısı söz konusu ürünün sat ışa sunum şekliyle 
doğrudan ilgilidir. Dökme s ıvı ürünlerde; parti, numune alma dan önce elle veya mekanik olarak mümkün oldu ğunca iyi kar ıştırılmal ı ve bu işlem, mümkün oldu ğunca ürünün  kalitesini 
etkilememelidir. Bu durumda parti içinde Ok ratoksin A ve patulinin homojen da ğıldığı 
varsay ılır. 
Bu yüzden paçal numuneyi olu şturmak için bir partiden üç adet birincil numune almak 
yeterlidir. 
Çoğunlukla bir şişe veya paket içinde bulunan bi rincil numuneler benzer a ğırlıkta olmal ıdır. 
Bir birincil numunenin a ğırlığı en az 100 gr olmal ıdır ve paçal numune en az 1 L olmal ıdır. 
Bu me tottan farkl ı uygulamalar, Ek -1’in 1 inci maddesi (g) bendinde belirtildi ği şekilde kay ıt 
edilmelidir. 
 
    Tablo-1 Partiden al ınmas ı gereken minimum birincil numune say ısı 
Ticari form Partinin 
hacmi (L) Alınmas ı gereken 
minimum birincil 
numune say ısı (adet)  Paçal numunenin 
minimum hacmi 
(L) 
Dökme (meyve suyu, 
elma şarab ı, distile 
alkollü içkiler, şarap)  – 3 1 
Şişe / paket (meyve 
suyu, elma şarab ı, distile 
alkollü içkiler)  < 50 3 1 
Şişe / paket (meyve 
suyu, elma şarab ı, distile 
alkollü içkiler)  50 – 500 5 1 
Şişe / paket (meyve 
suyu, elma şarab ı, distile 
alkollü içkiler)  >500  10 1 
Şişe / paket şarap < 50  1 1 
Şişe/paket şarap 50 – 500 2 1 
Şişe/paket şarap >500  3 1 
 
(2) Perakende A şamas ında Numune Alma:  
Perakende a şamas ında g ıdalardan numune  alma mümkün oldu ğunca bu ekte  bahsedilen 
hükümlere uygun olarak yap ılmak zorundad ır. 
Numune al ınacak k ısım çok küçük ve 1 L’lik paçal numune olu şturmak imkans ız ise, paçal 
numunenin a ğırlığı 1 kg’dan daha az olabilir.  
Yukar ıda sözü edilen numune alma metodunu uygulamak mümkün olmaz ise, perakende 
aşamas ında mümkün oldu ğu kadar temsili olmas ı, tamamen tan ımlanmas ı ve belgele nmesi 
şart ıyla alternatif bir numune alma metodu uygulanabilir.  
(3) Bir Partinin v eya Alt Partinin Kabulü:  
a) Geri alma ve ölçüm belirsizli ği hesaba kat ılarak elde edilen laboratuvar numunesi analiz 
sonucu,  maksimum limitlere uyuyorsa kabul edilir.  b) Geri alma ve ölçüm belirsizli ği hesaba kat ılarak elde edilen laboratuvar numunesi analiz 
sonucu,  maksimum limitleri a şıyorsa reddedilir.  
 
Ek-9 
KATI ELMA ÜRÜNLER İ NUMUNE ALMA METODLARI  
Bu metot, bebek ve küçük çocuklar için kat ı elma ürünleri dâhil kat ı elma ürünlerinde 
patulinin maksimum limitlerinin resmi kontrolü için uygulan ır. 
(1) Numune Alma Metot lar ı: 
Numunenin bir tek paket olmas ı gibi mümkün olmayan durumlar d ışında paçal numune en az 
1 kg olmal ıdır. 
Partiden al ınmas ı gereken minimum  birincil num une say ısı Tablo -1’de verildi ği şekilde 
olmal ıdır. 
Birincil numuneler benzer a ğırlıkta olmal ıdır. Bir birincil numunenin a ğırlığı en az 100 gr 
olmal ıdır ve paçal numune en az 1 kg olmal ıdır. Bu metottan farkl ı uygulamalar, Ek -1’in (1) 
inci maddesi (g) bend inde belirtildi ği şekilde kay ıt edilmelidir.  
 
         Tablo-1 Partiden Al ınmas ı Gereken Minimum Birincil Numune Say ısı 
 
Parti tek paketlerden olu şuyorsa; paçal numuneyi olu şturmak için al ınmas ı gereken paket 
say ısı aşağıdaki tabloda verilmektedir.  
 
 Tablo-2 Bireysel Paketlerden Olu şan Partide Paçal Numuneyi Olu şturmak İçin  
                          Alınmas ı Gereken  Paketlerin (Birincil Numunelerin) Say ısı 
Parti içindeki 
birimlerin 
ya da paketlerin say ısı Alınmas ı gereken paket veya 
birim say ısı Paçal numunenin 
ağırlığı (kg) 
1 – 25 1 paket ya da birim  1 
26 – 100 En az 2 paket ya da birimde, 
yaklaşık %5  1 
>100 Maksimum 10 paket ya da 
birimde, yakla şık %5  1 
 
(2) Perakende A şamas ında Numune Alma:  
Perakende a şamas ında g ıdalardan numune alma mümkün oldu ğunca bu ekte  bahsedilen 
hükümlere uygun olarak yap ılmak zorundad ır. Partinin a ğırlığı (kg)  Alınmas ı gereken minimum 
birincil numune say ısı 
(adet) Paçal numunenin ağırlığı 
(kg) 
<50 3 1 
50 – 500 5 1 
>500 10 1 Yukar ıda sözü edilen numune alma metodunu uygulamak mümkün olmaz ise, perakende 
aşamas ında mümkün oldu ğu kadar temsili olmas ı, tamamen tan ımlanmas ı ve belgelenmesi 
şart ıyla alternatif bir numune alma metodu uygulanabilir.  
Numune al ınacak k ısım çok küçük ve 1 kg’l ık paçal numune olu şturmak imkans ız ise, paç al 
numunenin a ğırlığı 1 kg’dan daha az olabilir.  
(3) Bir Partinin v eya Alt Partinin Kabulü:  
a) Geri alma ve ölçüm belirsizli ği hesaba kat ılarak elde edilen laboratuvar numunesi analiz 
sonucu,  maksimum limitlere uyuyorsa kabul edilir.   b) Geri al ma ve ölçüm belirsizli ği hesaba kat ılarak elde edilen laboratuvar numunesi analiz 
sonucu,  maksimum limitleri a şıyorsa reddedilir.  
 
EK – 10 
BEBEK GIDALARI İLE İŞLENMİŞ TAHIL BAZLI BEBEK VE KÜÇÜK ÇOCUK EK 
GIDALARI İÇİN NUMUNE ALMA METODLARI  
Bu metot, bebek gıdalar ı ve işlenmiş tah ıl bazl ı küçük çocuk ek g ıdalar ında, aflatoksinler, 
Okratoksin A ve Fusarium toksinlerinin; bebekler için özel olarak tasarlanm ış özel t ıbbi 
amaçl ı diyet g ıdalarda (süt ve süt ürünleri haricinde ki) aflatoksinler ve Okratoksin A’n ın; 
bebekler ve küçük çocuk ek g ıdalar ı kapsam ındaki tah ıl bazl ı olmayan ek g ıdalarda patulinin 
maksimum limitlerinin resmi kontrolü için uygulan ır. 
Bebek ve küçük çocuklar için kat ı elma ürünleri ve elma suyunda, patulinin maksimum 
limitlerinin resmi kontrol ü için Ek -9’da yer alan numune alma metodu uygulan ır. 
(1) Numune Alma Metot lar ı: 
a) Bebek ve küçük çocuklar  için üretilmi ş gıdalardan Ek -2’nin (4) üncü maddesinde tarif 
edilen metoda göre numune al ınır. Bundan dolay ı alınmas ı gereken birincil numune say ısı Ek-
2’nin 4 üncü maddesi Tablo -2’ye göre, en az 10, en fazla 100 adet olmak üzere parti 
ağırlığına bağlı olmal ıdır. Çok küçük partiler için (< 0,5 ton), daha az say ıda birincil numune 
alınabilir, ama tüm birincil numunelerin  birleştirilmesiyle olu şan paçal  numune en az 1 kg 
olmal ıdır. 
b) Birincil numunenin a ğırlığı yaklaşık 100 gr olmal ıdır. Perakende paketle rdeki partilerde, 
birincil numunenin a ğırlığı perakende paketin a ğırlığına bağlı olmal ıdır. Parti büyüklü ğü 0,5 
tona eşit ve daha az miktardaki çok küçük  partilerde; birincil numuneler en az 1 kg’l ık paçal 
numuneyi olu şturacak ağırlıkta olmal ıdır. Bu metottan farkl ı uygulamalar,   Ek -1’in (1) inci 
maddesi (g ) bendinde belirtildi ği şekilde kay ıt edilmelidir.  
c) Paçal numunenin a ğırlığı : İyice kar ıştırılm ış 1-10 kg 
(2) Perakende A şamas ında Numune Alma:  
Perakende a şamas ında g ıdalardan numune alma  mümkün oldu ğunca Ek -10’da bahsedilen 
hükümlere uygun olarak yap ılmak zorundad ır. 
Yukar ıda sözü edilen numune alma metodunu uygulamak mümkün olmaz ise, perakende 
aşamas ında mümkün oldu ğu kadar temsili olmas ı, tamamen tan ımlanmas ı ve belgelenmesi 
şart ıyla alternatif bir numune alma metodu uygulanabilir.  
Numune al ınacak k ısım çok küçük ve 1 kg’l ık paçal numune olu şturmak imkans ız ise, paçal 
numunenin a ğırlığı 1 kg’dan daha az olabilir. (3) Bir Partinin v eya Alt Partinin Kabulü:  
a) Geri alma ve ölçüm belirsizli ği hesaba kat ılarak elde edilen laboratuvar numunesi analiz 
sonucu,  maksimum limitlere uyuyorsa kabul edilir.   b) Geri alma ve ölçüm belirsizli ği hesaba kat ılarak elde edilen laboratuvar numunesi analiz 
sonucu,  maksimum limitleri a şıyorsa reddedilir.  
 
Ek-11 
BİTKİSEL YAĞLAR İÇİN NUMUNE ALMA METOTLARI  
Bu metot, bitkisel ya ğlarda mikotoksinlerin, özellikle Aflatoksin B1, toplam aflatoksin ve 
zearalenon maksimum limitlerinin resmi kontrolü için uygulan ır. 
(1) Numune Alma Metotlar ı: 
a) Birincil numune a ğırlığı, en az yakla şık 100 gr (mL) olmal ıdır. Dökme bitkisel ya ğ gibi 
sevkiyat ın cinsine ba ğlı olarak yakla şık 350 mL en az üç adet birincil numune al ınır. Birincil  
numunelerden olu şan paçal numune en az 1 kg (L) olmal ıdır. 
b) Partiden al ınacak minimum  birincil numune say ısı Tablo -1’de verilmektedir. Numune 
alman ın hemen öncesinde parti elle ya da mekanik olarak mümkün oldu ğ
unca iyi bir  şekilde 
kar ıştırılır. Böylece verilen partide aflatoksinin homojen da ğıldığı kabul edilebilir. Bu nedenle 
paçal numuneyi olu şturmak için partiden üç adet birincil numune almak yeterlidir.  
 
      Tablo-1 Partiden al ınacak minimum birincil numune say ısı 
Piyasaya sunu ş şekli Partinin ağırlığı (kg)  
Partinin hacmi (L) Minimum birincil 
numune say ısı 
Yığın (*)  − 3 
Paket ≤ 50 3 
Paket > 50 – ≤ 500 5 
Paket > 500 10 
(*): Alt partinin fiziksel olarak ayr ılabildiği durumda, bitkisel ya ğlar ın büyük 
miktardaki y ığın sevkiyatlar ı/partileri Tablo – 2’de gösterildi ği gibi alt partilere 
bölünmelidir.  
 
    Tablo- 2 Parti ağırlığına bağlı olarak partinin alt partilere bölünmesi  
Ürün  Parti a ğırlığı 
(ton)  Alt parti 
say ısı ya da 
ağırlığı Minimum 
birincil numune say ısı (adet)  Minimum paçal 
numune ağırlığı 
(kg) 
Bitkisel 
yağ ≥ 1500  500 ton 3 1 
> 300 ve < 1500 3 alt parti 3 1 
≥ 50 ve ≤ 300 100 ton 3 1 
< 50 − 3 1 
 
(2) Perakende A şamas ında Numune Alma:  
Perakende a şamas ında g ıdalardan numune alma mümkün oldu ğunca bu ekte bahsedilen 
hükümlere uygun olarak yap ılmak zorundad ır. Bunun mümkün olmad ığı durumlarda, perakende a şamas ında mümkün oldu ğu kadar temsili 
olmas ı, tamamen tan ımlanmas ı ve belgelenmesi şart ıyla alternatif bir numune alma metodu 
uygulanabilir. Bu durumda paçal numune en az 1 kg olmal ıdır. 
Numune al ınacak k ısım çok küçük ve 1 kg’l ık paçal numune olu şturmak imkans ız ise, paç al 
numunenin a ğırlığı 1 kg’dan daha az olabilir.  
(3) Bir Partinin veya Alt Partinin Kabulü:  
a) Geri alma ve ölçüm belirsizli ği hesaba kat ılarak elde edilen laboratuvar numunesi analiz 
sonucu,  maksimum limitlere uyuyorsa kabul edilir.  b) Geri alma ve ölçüm belirsizli ği hesaba kat ılarak elde edilen laboratuvar numunesi analiz 
sonucu,  maksimum limitleri a şıyorsa reddedilir.  
 
Ek-12 
ÇOK BÜYÜK PART İLERDEN VEYA PART İNİN HER YER İNDEN NUMUNE 
ALMANIN MÜMKÜN OLMADI ĞI DEPOLANAN VEYA SEVK ED İLEN 
PARTİLERDEN NUMUNE ALMA METODU  
(1) Genel İlkeler : 
Partinin ta şınma ve depolanma şekli partinin her yerinden birincil numune al ınmas
ına imkan 
vermiyorsa, bu par tilerden numune al ımı tercihen parti ak ışı olduğu s ırada yap ılır. Buna 
dinamik numune al ımı denir.  
Gıdalar ın depoland ığı büyük depolardan numune al ınırken, depolanan partinin her yerinden 
numune almay ı sağlayan (otomatik) depo ekipman ı kurmak için g ıda işletmecileri te şvik 
edilmelidir. 
Numune alma prosedürleri Ek -12’de öngörüldü ğü şekilde uygulan ıyorsa, g ıda işletmecisi 
veya onun temsilcisi numune alma prosedürü hakk ında bilgilendirilmelidir. Numune alma 
prosedürü g ıda işletmecisi veya onun temsilcisi taraf ından uygun görülmezse, g ıda işletmecisi 
veya temsilcisi maliyeti kendile rine ait olmak üzere Bakanl ığın partinin her yerinden numune 
almas ını sağlar. 
Numune al ınan k ısm ın miktar ı; numune al ınacak partinin en az % 10’u olmas ı şart ıyla 
partiden numune alınır. Ayn ı sınıf veya tan ımdaki g ıda partisinin bir k ısm ından numune 
alınacaksa ve bu mevzuat hükümlerini sa ğlamad ığı belirlenirse, daha detayl ı değerlendirme 
partinin geri kalan k ısm ının uygun olmad ığı hakk ında bir delil olmad ığını göstermiyorsa, tüm 
partinin etkilendi ği kabul edilir.  
Oldukça büyük partilerden veya partinin hepsinden numune al ımının mümkün olmad ığı 
şekilde depolanan veya ta şınan partilerden numune almak için, bu ekin di ğer bölümlerindeki 
(örneğin birincil numunenin a ğırlığı gibi) ilgili hükümler uygulan ır. 
(2) Çok Büyük Partilerden Al ınacak Birincil Numune Say ısı: 
Parti büyüklü ğü > 500 ton olan büyük  partilerden numune al ınırken, b irincil numune 
say ısı=100 birincil numune+ √ton olmal ıdır. Ancak parti 1500 tondan küçük ve Ek -2 Tablo-
1’e uygun şekilde fiziksel olarak ayr ılabiliyorsa, birincil numune say ısı Ek-2’ye uygun olarak 
alınmal ıdır. 
(3) Gemi İle Taşınan Büyük Partiler : 
a) Gemi ile ta şınan büyük partilerden dinamik numune alma : Gemideki büyük partilerden, tercihen ürün ak ışı gerçekleşirken dinamik olarak numune al ınır. 
Parti fiziksel olarak ayr ılabiliyorsa, numune alma gemideki her bir yük ta şımaya mahsus iç 
bölüm için yap ılır. Ancak bu bölümler birinden di ğerine parça parça tahliye edilirken depo 
yerlerine ta şınmas ından sonra ba şlang ıçtaki fiziksel ayr ım bir süre sonra kaybolur. Bu nedenle 
numune alma ba şlang ıçtaki fiziksel ayr ımın veya depo yerlerine nakliye edilmesinden sonraki 
ayr ımına dayan ılarak yap ılır. 
Bir geminin bo şaltılmas ı (tahliyesi) birkaç gün sürebilir. Normalde numune alma ; tahliyenin 
tüm süresi boyunca düzenli aral ıklarla gerçekle ştirilir. Ancak numune al ımı için g ıda 
denetçisinin tahliyenin süresince orada bulunmas ı her zaman mümkün ve uygun olmaz. Bu 
nedenle partinin bir k ısm ından (numune al ınan k ısım) numune al ınır. Bir incil numune 
(inkremental) say ısına; numune al ınan k ısm ın büyüklü ğü dikkate al ınarak karar verilir.  
Resmi numune otomatik olarak al ınsa bile, g ıda denetçisi haz ır bulunmal ıdır. Ancak otomatik 
numune al ımı numune al ımı sıras ında değiştirilmeyen önceden ayarlanm ış parametreler ile 
gerçekleşiyorsa ve birincil numuneler herhangi bir hileyi önleyen mühürlü kutu içerisine 
toplan ıyorsa, o zaman g ıda denetçisi; sadece numune al ımının başlang ıcında, numune 
kutular ının değiştirildiği her sefer ve numune al ımının sonu nda gereklidir. 
b) Gemi ile ta şınan partilerden statik numune alma : 
Numune; statik yöntemle al ınacaksa, yukar ıdan ulaşılabilir depolama tesisleri (silolar) için 
öngörülen ayn ı prosedür uygulan ır (bkz. Madde 5 -a). 
Numune; partinin/ambar ın yukar ıdan ulaşılabilir k ısm ından al ınır. Birincil numune say ısına; 
numune al ınan k ısm ın büyüklü ğü dikkate al ınarak karar verilir.  
(4) Ambarlarda Depolanan Büyük Partilerden Numune Alma:  
Numune; partinin ula şılabilir k ısm ından al ınır. Birincil numune say ısına; numune al ınan 
kısm ın büyüklü ğü dikkate al ınarak karar verilir.  
(5) Depolama Tesislerinden (Silolar) Numune Alma: 
a) Yukar ıdan içine kolayl ıkla girilebilen silolardan numune alma : 
Numune; partinin ula şılabilir k ısm ından al ınır. Birincil numune say ısına; numune al ınan 
kısm ın büyüklü ğü dikkate al ınarak karar verilir.  
b) Yukar ıdan içine girilemeyen silolardan (kapal ı silolardan) numune alma : 
1) Münferit büyüklü ğü 100 tondan büyük olan ve yukar ıdan içine girilemeyen silolar (kapal ı 
silolar) 
Bu tarz silolarda depolanan g ıdadan  statik yöntemle numune al ınamaz. Bu nedenle silodaki 
gıdadan numune al ınmas ı gerekiyorsa ve gönderilen mal ın (sevkiyat ın) hareketi mümkün 
değilse, g ıda işletmecisi ile fikir birlikteli ği yap ılarak, g ıda ak ış halinde oldu ğu zaman 
numune al ımı mümkün oldu ğundan, g ıda denetçisini silo k ısmen veya tamamen bo şaltılacağı 
zaman haber edilir. 
2) Münferit büyüklü ğü 100 tondan küçük olan ve yukar ıdan içine girilemeyen silolar (kapal ı 
silolar) Bu ekin (1) genel ilkeler hükmünün (numune al ınan k ısım en az %10) aksine,  numune alma 
prosedürü 50 -100 kg miktar ındaki kutuya tahliyesini ve numunenin buradan al ımını içerir. 
Paçal numunenin büyüklü ğü tüm partiyi temsil eder ve birincil numunenin say ısı numune 
alımı için kutuya bo
şaltılan g ıdan ın miktar ına bağlıdır. 
(6) Kapal ı Büyük Konteyn ırlar ın İçindeki Da ğınık G ıdadan Numune Alma:  Bu tür partilerden ço ğunlukla bo şaltıldıklar ı zaman numune al ınır. Kimi hallerde ithalat ve 
kontrol noktas ında boşaltma mümkün de ğildir. Bu nedenle numune al ımı bu tip konteyn ırlar ın 
boşaltılmas ı sıras ında yap ılır. G ıda işletmecisi konteyn ırın boşaltıldığı yeri ve zaman ı gıda 
denetçisine bildirmek zorundad ır. 
 
Ek-13 
KIRMIZI MAYA MONASCUS PURPUREUS İLE FERMENTE ED İLMİŞ PİRİNÇ 
BAZLI GIDA TAKV İYELERİNDE NUMUNE ALMA METODU  
Bu metot, k ırm ızı maya Monascus purpureus ile fermente edilmi ş pirinç bazl ı g ıda 
takviyelerinde sitrininin maksimum limitinin resmi kontrolü için uygulan ır. 
(1) Numune Alma Prosedürü ve Numune Büyüklü ğü: 
Numune alma prosedürü, k ırm ızı maya Monascus purpureus ile fermente edilmi ş pirinç bazl ı 
gıda takviyelerinin perakende paket ba şına genellikle 30 ila 120 kapsül içeren perakende 
paketlerde sat ışa sunulduğu varsay ımına dayan ır. 
Parti büyüklü ğü 
(Perakende 
paketlerin say ısı) Numune al ınacak 
perakende paket 
say ısı Numune büyüklü ğü 
1-50 1 Tüm kapsüller  
51-250 2 Tüm kapsüller  
251-1000 4 Numune al ınacak her perakende 
paketteki kapsüllerin yar ısı 
>1000 4+(maksimum 25 
paket tolerans ı ile 
her 1000 paket için 
1 paket)  Numune al ınacak paket say ısı 10 ve 
10’dan küçük ise numune al ınacak 
her perakende paketteki kapsüllerin yar ısı
 
 
Numune al ınacak paket say ısı 
10’dan büyük ise 5 perakende 
paketin içeri ğine eşdeğer miktarda 
her paketten  e şit şekilde kapsül  
 
Ek-14 
GIDALARDAK İ MİKOTOKS İN LİMİTLERİNİN RESM İ KONTROLÜNDE 
KULLANILAN ANAL İZ METOTLARI VE NUMUNE HAZIRLAMAYA İLİŞKİN 
KRİTERLER  
(1) Genel: 
a) Önlemler: Genel olarak mikotoksinlerin da ğılımı homojen olmad ığı için, numuneler büyük 
bir dikkatle homojenize edilmelidir. Laboratuvara ula şan numunenin tamam ı homojenize edilmelidir. Aflatok sinler ultraviyole ışıktan etkilendi ği için, analiz s ıras ında mümkün 
olduğunca gün ışığından kaç ınılmal ıdır. 
b) Bütün haldeki sert kabuklu meyvelerin kabuk/çekirdek oran ının hesaplanmas ı: Türk G ıda 
Kodeksi Bula şanlar Yönetmeli ğinde aflatoksinler için belirlenen limitler yenilebilir k ısımlar 
içindir. Yenilebilir k ısımlarda aflatoksin limiti a şağıdaki yollarla hesaplanabilir:  
1) Kabuklu numunenin tamam ının kabuğu soyulur, bu durumda analiz sonucu yenilebilir 
kısma ait olacakt ır. 
2) Numune haz ırlama işlemi ve analiz, numune nin kabuğuyla birlikte yap ılır ise numune alma 
metodu ve analiz metodu için kabuk/iç oran ı dikkate al ınır. Paçal numunedeki iç oran ı, bütün 
haldeki sert kabuklu meyvedeki kabuk/iç oran ı için aşağıda verilen yöntemle uygun bir faktör 
oluşturularak hesaplan ır. 
Partiden veya paçal numuneden yakla şık 100 adet bütün haldeki sert kabuklu meyve rastgele 
ayr ılır ve laboratuvar numunesi ile birlikte gönderilir. Laboratuvarda, her laboratuvar 
numunesi için kabuk/iç oran ı, bütün haldeki kabuklu numunenin tart ılmas ı, kabuğunun 
ayr ılmas ı ve kabuk ve iç k ısımlar ının ayr ı ayr ı tart ılmas ı yoluyla hesaplan ır. Bu oran, numune 
haz ırlama ve analiz süresince numunedeki iç miktar ını, dolay ısıyla yenilebilir k ısımdaki 
aflatoksin miktar ını belirlemek için kullan ılacakt ır. 
Kabuk/iç oran ı laboratuvarda  her çeşit örnek için ayr ı olarak belirlendikten sonra, daha 
sonraki analizler için bu oranlar kullan ılabilir. Ancak, yasal limitlere ayk ırı olduğu görülen bir 
numunede, o numune için tekrar önceden ayr ılm ış yaklaşık 100 adet sert kabuklu meyve 
kullan ılarak ayr ıca kabuk/iç oran ı belirlenerek hesaplama yap ılmal ıdır. 
(2) Laboratuvara Gelen Numunenin İşlenmesi:  
Laboratuvara gelen paçal numune veya usulüne uygun olarak ayr ılan alt numuneler, ö ğütülür 
ve iyice kar ıştırılarak homojenize edilir. Ö ğütmenin gerekli olmad ığı durumlarda ise; 
homojenizasyonun en iyi şekilde sağlanmas ına dikkat edilmelidir.  
Maksimum limitler kuru madde baz ında uygulan ıyorsa, homojenize edilmi ş numuneden 
yeterli bir parça ayr ılıp; kuru madde içeri ğini doğru biçimde tespit etti ği gösterilmi ş bir metot 
kullan ılarak ürünün kuru madde içeri ği belirlenir.  
(3) Şahit Numune:  
İtiraz durumunda şahit numune, laboratuvarda homojenize edilmi ş paçal numuneden al ınır. 
(4) Laboratuvar Kontrol Gereksinimleri ve Labor atuvar Taraf ından Kullan ılan Analiz 
Metodlar ı: 
a) Tan ımlar:  
Laboratuvar taraf ından gereksinim duyulan ve en çok kullan ılan tan ımlar şunlard ır: 
- Tekrar edilebilirlik (r) :  Ayn ı numune, ayn ı kişi, ayn ı cihaz, ayn ı laboratuvar gibi tekrar 
edilebilirlik ko şullar ı alt ında yap ılan, belirli bir olas ılık dahilinde (genellikle %95)  iki analiz 
sonucu aras ındaki mutlak fark ın geçmemesi gereken de ğeri ( r = 2,8 x s r ), 
- Tekrar edilebilirlik standart sapmas ı (sr): Tekrar edilebilirlik ko şullar ı alt ında elde edilen 
sonuçlardan hesaplanan standart sapmay ı, 
- Tekrar edilebilirlik bağıl standart sapmas ı (RSD r): Tekrar edilebilirlik ko şullar ı alt ında elde 
edilen sonuçlardan hesaplanan ba ğıl standart sapmay ı ௥
ݔͳͲͲሿ , - Tekrar üretilebilirlik  (R): Ayn ı numunede, ayn ı metot kullan ılarak, farkl ı kişiler taraf ından 
tekrar üretilebilirlik ko şullar ında yap ılan, belirli bir olas ılık dahilinde (genellikle %95) iki 
analiz sonucu aras ındaki mutlak fark ın geçmemesi gereken de ğeri (R = 2,8 x s R), 
- Tekrar üretilebilirlik  standart sapmas ı (sR): Tekrar üretilebilirlik ko şullar ı alt ında elde edilen 
sonuçlardan hesaplanan standart sapmay ı, 
- Tekrar üretilebilirlik ba ğıl standart sapmas ı (RSD R) : Tekrar üretilebilirlik ko şullar ı alt ında 
elde edilen sonuçlardan hesaplanan ba ğıl standart sapmay ı  ோ
ݔͳͲͲሿ , 
b) Genel Hükümler:  
Gıda kontrol amaçl ı kullan ılan doğrulama analiz metotlar ı, aşağıda verilen kriterlere göre 
karakterize olmal ıdır. 
 1) Doğruluk  
 2) Uygulanabilirlik (matriks ve çal ışma aral ığı) 
 3) Tespit limiti 
 4) Ölçüm limiti  
 5) Kesinlik  
 6) Tekrar edilebilirlik  7) Tekrar üretilebilirlik  
 8) Geri kazan ım 
 9) Seçicilik  
 10) Duyarl ılık 
 11) Doğrusall ık  
 12) Ölçüm belirsizli ği 
 13)  Diğer gerekli kriterler  
c) Özel Hükümler:  
1) Doğrulama metotlar ı için özel hükümler  
1.1. Performans Kriterleri: 
Uygun ve mümkün ise tamamen geçerli k ılınm ış doğrulama metotlar
ının (örneğin ilgili 
matriks için ortak denemelerle geçerli k ılınm ış metotlar) kullan ılmas ı tavsiye edilmektedir.  
Aşağıda verilmi ş olan spesifik performans kriterlerini kar şılamas ı şart ıyla, diğer uygun geçerli 
kılınm ış doğrulama metotlar ı da (örne ğin ilgili matriks için laboratuvar içi geçerli k ılınm ış 
metotlar) kullan ılabilir.  
Mümkünse laboratuvar içi geçerli k ılınm ış metotlar için geçerli k ılma, sertifikal ı bir referans 
materyal kullan ılarak yap ılmal ıdır. 
 
          Tablo-1 Aflatoksin için Performans Kriterleri:  
Kriter Konsantrasyon 
aral ığı (mg/kg)  Tavsiye edilen 
değer (%)  İzin verilen 
maksimum 
değer 
Kör Hepsi Önemsiz  – 
Geri kazan ım – 
Aflatoksin M 1 0,01 – 0,05 60 – 120  
>0,05 70 – 110  
Geri kazan ım – 
Aflatoksin B 1, B2, G 1,G2 <1,0 50 – 120  
1 – 10 70 – 110  >10 80 – 110  
Tekrar üretilebilirlik 
RSD R Hepsi  Horwitz 
eşitliğinden elde 
edilen değer 2 x Horwitz 
eşitliğinden elde 
edilen değer 
Tekrar edilebilirlik RSD r, ayn ı konsantrasyondaki tekrar üretilebilirlik RSD R nin 0,66 
kat ı olarak hesaplanabilir.  
 
Bu değerler hem tek ba şına B1 ve hem de (B1+B2+G1+G2) toplam ına uygulanacak 
değerlerdir. Ayr ı ayr ı aflatoksinlerin (B1+B2+G1+G2) toplam ı rapor edilecekse; her birinin 
analitik sisteme etkileri bilinmeli ya da e şit olmal ıdır. 
 
               Tablo-2 Okratoksin A için Performans Kriterleri:  
Limit (μg/kg)  Okratoksin A 
RSD r  (%) RSD R ( %) Geri kazan ım  (%) 
<1 <40 <60 50 – 120 
≥1 <20 <30 70 – 110 
 
             Tablo-3 Patulin için Performans Kriterleri:  
Limit (μg/kg)  Patulin 
RSD r  (%) RSD R (%) Geri kazan ım (%)  
<20 <30 <40 50 – 120 
20-50 <20 <30 70 – 105 
>50 <15 <25 75 – 105 
 
              Tablo-4 Deoksinivalenol için Performans Kriterleri:  
Limit (μg/kg)  Deoksinivalenol 
RSD r (%) RSD R ( %) Geri kazan ım (%)  
>100 – <500 <20 <40 60 – 110 
>500 <20 <40 70 – 120 
 
               Tablo-5 Zeralenon için Performans Kriterleri:  
Limit (μg/kg)  Zeralenon 
RSD r (%) RSD R (%) Geri kazan ım (%)  
<50 <40 <50 60 – 120 
>50 <25 <40 70 – 120 
 
               Tablo-6 Fumonisin B 1 ve B 2  için Performans Kriterleri:  
Limit (μg/kg)  Fumonisin B 1 ve B 2 
RSD r (%) RSD R (%) Geri kazan ım (%)  
<500 <30 <60 60 – 120 
>500 <20 <30 70 – 110 
 
               Tablo-7 T-2 ve HT- 2Toksini için Performans Kriterleri:  
Limit (μg/kg)  T-2 toksini RSD r (%) RSD R (%) Geri kazan ım (%)  
15-250 <30 <50 60 – 130 
>250 <25 <40 60 – 130 
 
        Tablo-8 Sitrinin  için Performans Kriterleri: 
Limit 
(μg/kg)  HT-2 toksini 
RSD r (%) Tavsiye edilen 
RSD R (%) İzin verilen 
maksimum 
RSD R (%) Geri kazan ım (%)  
Hepsi 0,66x  RSD R  Horwitz 
eşitliğinden elde 
edilen değer 2 x Horwitz 
eşitliğinden elde 
edilen değer 70-120 
 
Notlar: 
- Kesinlik de ğerleri ilgili konsantrasyona göre verildi ğinden kullan ılan metotlar ın tespit 
limitleri yukar ıda belirtilmemi ştir. 
- Horwitz denklemi (1,2 x 10-7≤ C ≤ 0,138 konsantrasyonlar için) ve modifiye Horwitz 
denklemi (C < 1,2 x 10-7 konsantrasyonlar için ); analite ve matrikse ba ğlı olmayan, yaln ızca 
analit konsantrasyonuna ba ğlı olarak de ğişen ve birçok rutin analiz metodu için geçerli olan 
genel kesinlik denklemleridir. 1,2 x 10
-7≤ C ≤ 0,138 konsantrasyonlar için Horwitz denklemi:  
 RSD R= ʹሺଵି଴ǡହ௟௢௚஼ሻ 
Burada: -RSDR: Tekrar üretilebilirlik ko şullar ı alt ında elde edilen sonuçlardan hesaplanan ba ğıl 
standart sapmay ı ݏ
ோ
ݔͳͲͲሿ .  
-C: Konsantrasyon oran ını (örneğin 1=100 g/100 g, 0,001 =1000 mg/kg)  
ifade eder. Horwitz denklemi 1,2 x 10-7≤ C ≤ 0,138 konsantrasyonlara uygulan ır. 
 
C < 1,2 x 10-7 konsantrasyonlar için modifiye Horwitz denklemi:  
 RSDR= % 22 Burada: -RSD
R: Tekrar üretilebilirlik ko şullar ı alt ında elde edilen sonuçlardan hesaplanan ba ğıl 
standart sapmay ı ோ
ݔͳͲͲሿ  
-C: Kons antrasyon oran ını  (örneğin 1=100 g/100 g, 0,001 =1000 mg/kg)  
ifade eder. Modifiye Horwitz denklemi C < 1,2 x 10-7 konsantrasyonlara uygulan ır. 
Horwitz e şitliği; analite ve matrikse ba ğlı olmayan, yaln ızca analit konsantrasyonuna ba ğlı 
olarak değişen ve birçok rutin analiz metodu için geçerli olan genel bir kesinlik denklemidir.  
1.2. Amaca uygunluk yakla şımı: 
Laboratuvar içi geçerli k ılınm ış metotlar ın resmi kontroller için uygunlu ğunu değerlendirmek 
amac ıyla, alternatif olarak “amaca uygunluk” yakla şımı kullan ılabilir. Resmi kontroller için 
uygun metotlar, a şağıdaki formül kullan ılarak hesaplanan maksimum standart ölçüm 
belirsizliğinden daha dü şük birleştirilmiş standart ölçüm belirsizli ği (u) olan sonuçlar 
üretmelidir.   ሻଶ 
Burada; 
 
 Uf : Maksimum standart ölçüm belirsizli ği(μg/kg)  
 LOD : Metodun tespit limiti( μg/kg)  
 α : C değerine bağlı olarak kullan ılan sabit, say ısal bir faktörü  
 C : Konsantrasyonu  
ifade eder. Bir analitik metot; yukar ıdaki eşitlikle bulunan maksimum sta ndart belirsizlikten (Uf) daha 
düşük ölçüm belirsizli ği sağlıyorsa; bu metodun kullan ılmas ı, Madde (4).c.1.1. ’de verilen 
performans kriterlerini kar şılayan metotlar ın kullan ılmas ı kadar uygun olacakt ır. 
 
                Tablo 9 Maksimum Standart Belirsizlik (U f) Formülünde Verilen “ α “ Sabitinin,  
                              Farkl ı Konsantrasyonlar için Numerik De ğerleri  
C (μg/kg)  α 
<50 0,2 
51 – 500 0,18 
501 – 1000 0,15 
1001 – 10000 0,12 
>10000 0,1 
 
2) Yar ı kantitatif tarama metotlar ı için özel hükümler  
2.1. Kapsam İmmüno tan ımlama veya reseptör ba ğlamaya (EL İSA, dipsticks, yan ak ışlı cihaz, immüno 
sensörler gibi) dayal ı biyoanalitik metotlar ı ve kromotografi veya kütle spektrometresi 
(ortam- MS gibi) ile direkt tespite dayal ı fizikokimyasal metotlar ı kapsar.  
Diğer metotlar ( İnce Tabaka Kromotografisi gibi) da olu şan sinyal söz konusu mikotoksinler 
ile doğrudan ilişkili ise, bu kapsamda de ğerlendirilir ve a şağıda tan ımlanan kurallar uygulan ır. 
Bu özel hükümler, ölçüm sonucu say ısal değer olan ve normal istatistik kullan ılan metotlara 
uygulan ır. Örneğin ölçüm çubu ğundan al ınan bağıl yan ıt, LC -MS’den al ınan sinyal gibi.  
Bu özel hükümler farkl ı geçerli k ılma yaklaşımlar ına ihtiyaç duyan say ısal değer vermeyen 
metotlara uygulanmaz. Örne ğ
in sadece çizgi bulunmas ı veya bulunmamas ı gibi . Bu metotlar 
için özel hükümler (4).c.3.3. te bulunmaktad ır. 
Bu bölüm; laboratuvarlar aras ı geçerli k ılma vas ıtas ıyla tarama metotlar ının geçerli k ılınmas ı, 
bir tarama metodunun tek bir laboratuvar geçerli k ılmas ı ve laboratuvarlar aras ı çal ışmalar 
vas ıtas ıyla geçerli k ılınan bir metodun performans ının doğrulanmas ı yöntemlerini tan ımlar.  
2.2. Tan ımlar 
- Tarama hedef konsantrasy onu (THK): bir numunedeki m ikotoksinin tespiti için ilgilenilen  
konsantrasyonu ifade eder. Yasal l imit ile uygunlu ğun test edilmesi amaçlan ıyorsa, THK 
maksimum limite e şit olmal ıdır. Diğer taraftan, maksimum limitin belirlenmedi ği durumlarda, 
THK laboratuvar taraf ından önceden tan ımlanmal ıdır. 
- Tarama metodu: Belirlenen güven aral ığında, taranan hedef  konsantrasyonu (THK) a şan 
mikotoksin seviyelerindeki numunelerin seçilmesi için kullan ılan metodu ifade eder. Mikotoksin taramada; %95 güven aral ığı amaçlanmaktad ır. Tarama analizi sonucu ‘negatif’ 
veya ‘şüpheli’dir. Bu metotlar; maliyet aç ısından avantaj  sağlayacak şekilde yüksek miktarda 
numune çal ışılmas ına imkan sa ğlar. Böylece tüketiciler için yüksek maruziyete ve sa ğlık 
riskine yol açabilecek yeni olaylar ın keşfedilmesinin şans ını artt ırır. Bu metotlar biyoanalitik, 
LC-MS veya HPLC metotlar ına dayan ır. Eşik değerini (cut -off) aşan numunelerin analiz 
sonuçlar ı; orijinal numunenin do ğrulama metodu ile yeniden analiz edilmesi ile 
doğrulanmal ıdır. 
- Negatif numune: Numunedeki mikotoksin içeri ği % 95 güven aral ığında THK’dan küçük 
olan numuneyi ifade eder. Bir diğer ifadeyle; bu numunelerin negatif olarak raporlanmas ı % 5 
olas ılıkla hatal ıdır. 
- Yanl ış negatif numune:  Numunedeki mikotoksin içeri ği THK’dan büyük olmas ına rağmen 
negatif olarak belirlenen numuneyi ifade eder. 
- Şüpheli numune (pozitif tarama):  Eşik değerini aşan ve THK’dan büyük de ğerde mikotoksin 
içerebilen numuneyi ifade eder. Herhangi bir şüpheli sonuç; kesin tan ımlama ve mikotoksin 
miktar ı için bir do ğrulama analizini kullanmay ı gerekli hale getirir.  
- Yanl ış şüpheli numune:  şüpheli olarak tan ımlanan negatif numuneyi ifade eder.  
- Doğrulama metotlar ı: İlgilenilen seviyede  mikotoksin için e şdeğer tan ımlama yapabilen ve 
miktar verebilen tam ya da tamamlay ıcı bilgi sağlayan metotlar ı ifade eder.  
- Eşik değer: Yukar ıda “şüpheli” olarak tan ımlanan numunede  tarama metodu ile elde edilen 
yan ıt, sinyal ya da konsantrasyondur. E şik değer, ölçüm de ğişkenliği dikkate al ınarak geçerli 
kılma sıras ında belirlenir.  
Negatif kontrol (kör matriks) numunesi:  Yeterli duyarl ılığa sahip do ğrulama metodu 
kullan ılarak daha önceden belirlenmi ş tarama sonucunda mikotoksin olmayan numuneyi ifade 
eder. Kör numune sa ğlanam ıyorsa, en dü şük analit de ğerine sahip materyal, amaca uygun 
tarama metodu sonucuna izin veren de ğerine kadar kullan ılabilir. Numunede var olan  analit 
değeri THK’n ın beşte birini a şmıyorsa, numune analit yönünden temiz say ılır. Bu değer, bir 
doğrulama metodu ile ölçülebilirse, geçerli k ılma değerlendirmesi olarak dikkate al ınır. 
Pozitif kontrol numunesi: Tarama hedef konsantrasyonunda mikotoksin içeren numuneyi 
ifade eder. Örne ğin: Sertifikal ı referans materyal, içeri ği bilinen materyal (yeterlilik testinin 
analiz materyali gibi) veya bunlar ın d ışında doğrulama metodu ile yeterince karakterize edilen 
numune. Bunlar ın olmamas ı halinde, farkl ı limitlerde bula şan içeren numune kar ışımı veya 
bulaşan limiti kesinlikle onaylanm ış ise laboratuvarda haz ırlanm ış ve yete rince karakterize 
edilmiş spike  numune kullan ılabilir.  
2.3. Geçerli k ılma prosedürü  
Geçerli k ılman ın amac ı; tarama metodunun amaca uygunlu ğunun gösterilmesidir. Bu e şik 
değer, yanl ış negatif ve yanl ış şüpheli oran ının belirlenmesi ile yap ılır. Duyarl ılık, seçicilik ve 
kesinlik gibi performans kriterleri bu iki parametre içerisinde sakl ıdır. 
Tarama metotlar ı, tek bir laboratuvarda veya labora tuvarlar aras ında geçerli k ılınabilir . Belli 
bir mikotoksin/ matriks/ THK kombinasyonu için laboratuvarlar aras ı geçerli k ılma verileri 
halihaz ırda varsa metot performans ının doğrulanmas ı yeterlidir. 
2.3.1. Tek laboratuvarda yap ılan başlang ıç geçerli k ılmas ı: 
Mikotoksinler: 
Geçerli k ılma; kapsamda yer alan her bir mikotoksin için yap ılmal ıdır. Baz ı mikotoksinler 
(örneğin aflatoksin B1, B2, G1 & G2; fumonisin B1 & B2 gibi) için birle şik yan ıt veren biyo -analitik metotlar ın kullan ılmas ı halinde, uygulanabilirlik ispatlanmal ıdır ve analizin yetersiz 
kald ığı kısımlar metot kapsam ında bahsedilmelidir. İstenmeyen çapraz reaksiyon (örne ğin 
immüno bazl ı metotla DON için DON -3-glikosid, 3-veya 15-asetil-DON) hedef mikotoksinin 
yanl ış negatif oran ını artt ırdığı düşünülmez. Ancak yanl ış şüpheli oran ını artt ırabilir. Bu 
istenmeyen art ış; mikotoksinlerin kesin tan ımlanmas ı ve miktar ının ölçülmesi için do ğrulama 
analizleri ile azalacakt ır. 
Matriksler: Başlang ıç geçerli k ılmas ı; her bir ürün için veya her bi r ürün grubu için çoklu ürüne 
uygulanabilir oldu ğu bilinen bir metot varsa yap ılır. Daha sonra bir temsili ve ilgili ürün; 
Tablo A’da yer alan o gruptan seçilir.  
Numune seti:  Geçerli k ılma için gerekli olan minimum farkl ı numune say
ısı; 20 adet homojen negatif 
kontrol numune ve 20 adet homojen pozitif kontrol numunesidir. Bu numunel er; 5 farkl ı güne 
yay ılm ış, ara  kesinlik (RSD Ri) koşullar ında analiz edilen, THK seviyesinde mikotoksin 
içermelidir. İsteğe bağlı olarak; di ğer miktarlarda mikotoksin içeren ilave 20 adet numune; 
farkl ı mikotoksin konsantrasyonlar ını ne kadar ay ırdığını anlamak için geçerli k ılma setine 
ilave edilebilir. Konsantrasyon: 
Rutin uygulamada her bir THK için geçerli k ılma yap ılmal ıdır. 
2.3.2. Birden fazla laboratuvarda ortakla şa yap ılan başlang ıç geçerli k ılmas ı: 
Birden fazla laboratuvar ın ortaklaşa yapt ığı geçerli k ılma; uluslararas ı tan ımlanan protokol 
(örneğin ISO 5725: 1994 veya IUPAC Uluslararas ı Uyumlaştırılm ış Protokolü) denemelerine 
göre, en az sekiz farkl ı laboratuvardan elde edilen geçerli k ılma verilerine ihtiyaç vard ır. 
Diğer taraftan; tek laboratuvarda yap ılan geçerli k
ılma ile karşılaştırılacak o lursa tek fark; her 
bir ürün/limit için 20 ve üzeri numune; kat ılımc ı laboratuvarlar aras ında her laboratuvara 
minimum iki numune dü şecek şekilde eşit olarak bölünebilir.  
2.4. Eşik değerin ve kör numunelerin yanl ış şüpheli oran ın belirlenmesi : 
Negatif ve p ozitif kontrol numuneleri için ilgili yan ıtlar, gerekli parametrelerin 
hesaplanmas ında esas al ınır. 
Mikotoksin konsantrasyonu ile orant ılı bir yan ıt için tarama metotlar ında aşağıdaki formül 
uygulan ır. 
 ்ு௄ 
RTHK : Pozitif kontrol numunelerinin ortalama yan ıtı (THK’da)  
t-değeri : % 5 yanl ış negatif sonuçlar ın bir oran ı için tek yönlü t -değeri 
SD THK : Standart sapma 
Benzer şekilde; mikotoksin konsantrasyonu ile ters orant ılı bir yan ıt için tarama metotlar ında 
aşağıdaki formül uygulan ır. 
 ்ு௄ 
Eşik değerinin tespiti için bu özel t -değeri kullanarak, yanl ış negatif sonuç oran ı % 5 olarak 
varsay ılır. 
Amaç değerlendirmesi için uygunluk  
Negatif kontrol numune sonuçlar ı, yanl ış şüpheli sonuçlara kar şılık gelen oran ı tahmin etmek 
için kullan ılır. t-değeri, eşik değerin üzerinde bulunan ve böylece yanl ışlıkla şüpheli olarak 
sınıfland ırılan negatif kontrol numunesi sonucuna kar şılık gelen sonuçtan hesaplan ır. ௞Ú௥
݅݇݌݁ݐݎܾ݅  
veya 
ݎ݁
݅݇݌݁ݐݎܾ݅ 
Deneylerden hesaplanan serbestlik derecesine dayanarak elde edilen t- değerinden, tek yönlü 
dağılım için yanl ış şüpheli numunelerin olas ılığı ya hesaplanabilir (örne ğin dağılım tablosu 
fonksiyonu TDIST) ya da t- dağılım tablosundan al ınabilir.  
Tek yönlü t -dağılımının karşılaştırmal ı değeri yanl ış şüpheli sonuçlar ı belirler.  
Bu kavram Analitik ve Biyoanalitik Kimyada bir örnekle (örne ğin DOI 10.1007/s00216 -013-
6922- 1) ayr ıntılı bir şekilde aç ıklanmaktad ır. 
2.5. Metot kapsam ının genişletilmesi  
2.5.1. Diğer mikotoksinlerde kapsam geni şletilmesi  
Var olan tarama metodu kapsam ına yeni mikotoksinler eklenirse, metodun uygunlu ğunu 
göstermek için geçerli k ılma tümden yap ılır. 
2.5.2. Diğer ürün kapsam ının genişletilmesi  
Tarama metodu biliniyorsa veya di ğer ürünlere uygulanabilece ği düşünülüyorsa, bu ürünlerin 
geçerli k ılman ın doğrulanmas ı gerekir. Ürün; ba şlang ıç geçerli k ılmas ı hali haz ırda yap ılm ış 
ürün grubuna (bkz. Tablo 10) ait yeni bir ürün ise, s ınırlı ilave geçerli k ılma yeterlidir. Bunun 
için, 10 homojen negatif kontrol ve 10 homojen  pozitif kontrol (THK’da) numunesinin ara 
kesinlik ko şullar ı alt ında analiz edilmesi gerekir. Pozitif kontrol numunelerinin hepsinin e şik 
değerin üzerinde olmas ı gerekir. Bu kriterin sa ğlanmad ığı durumlarda tam bir geçerli k ılma 
yap ılmas ı gerekir.  
2.6. Birden fazla laboratuvar ın ortaklaşa yapt ığı geçerli k ılınm ış metotlar ının doğrulanmas ı 
Birden fazla laboratuvar ın ortaklaşa yapt ığı başarılı geçerli k ılnmas ı yap ılm ış tarama metotlar ı 
için, metot performans ı doğrulanmal ıdır. Bunun için, minimum 6 negatif ve 6 pozitif kontrol 
(THK’da) numunesinin analiz edilmesi gerekir. Pozitif kontrol numunelerinin hepsinin e şik 
değerin üzerinde olmas ı gerekir. Bu kriterin sa ğlanmad ığı durumlarda, ortakla şa çal ışmalarla 
sağlanan spesifikasyonlar ın (standart özelliklerin) neden elde edilemedi ğinin tan ımlanmas ı 
için, laboratuvar ın sebep sonuç analizi gerçekle ştirmesi gerekir. Sadece düzeltici tedbirlerin 
alınmas ından sonra laboratuvar, kendi içinde metot performans ını yeniden do ğrular. Ancak 
laboratuvar ortakla şa çal ışmalardan elde edilen sonuçlar ı doğrulama kapasitesine sahip 
değilse, tek bir laboratuvar onay ında kendi e şik değerini belirlemeye ihtiyaç duyacakt ır. 
2.7. Sürekli metot do ğrulamas ı / devam eden metot geçerli k ılmas ı 
Başlang ıç geçerli k ılmas ından sonra, taranan numunelerin her bir partisinde en az 2 pozitif 
kontrol numunesi ile ilave geçerli k ılma verisi elde edilir. Pozitif kontrol numunesinin biri 
bilinen numunedir, (Örne ğin, başlang ıç geçeli k ılmas ında kullan ılan numune). Di ğeri ise; ayn ı 
ürün grubundan farkl ı bir üründür. Ancak sadece bir ürün analiz edilirse, di ğer ürün  olarak bu 
ürünün farkl ı numunesi kullan ılır. Negatif kontrol numunesinin ilavesi iste ğe bağlıdır. İki 
pozitif kontrol numunesinden elde edilen sonuçlar var olan geçerli k ılma serisine ilave edilir.  
Eşik değer en az y ılda bir kez yeniden hesaplan ır ve metodun geçerlili ği yeniden 
değerlendirilir. Sürekli metot do ğrulamas ından  elde edilen faydalar; 
Taranan numune partisi için kalite kontrol  Metodun kullan ıldığı laboratuvar ko şullar ında, metodun sa ğlaml ığı hakk ında bilginin 
sağlanmas ı 
Metodun farkl ı ürünlere uygulanabilirli ğinin ispat ı 
Zamanla kademeli sapma olmas ı halinde e şik değerlerin düzeltilmesine izin vermesi  
2.8. Geçerli k ılma raporu 
Geçerli k ılma raporu aşağıdakileri içerir;  
- THK hakk ında bir beyan / aç ıklama  
- Elde edilen e şik değer hakk ında bir beyan / aç ıklama  
Not: Eşik değer; THK’daki anlaml ı rakamla ayn ı say ıda olmas ı gerekir. E şik değerin 
hesaplanmas ında kullan ılan say ısal değerler THK’dan en az bir fazla anlaml ı say ıda olmas ı 
gerekir. - Yanl ış şüpheli oran ın hesaplanmas ı hakk ında bir beyan / aç ıklama 
- Yanl ış şüpheli oran ın nas ıl oluştuğu hakk ında bir beyan / aç ıklama  
Not: Eğer metot  amaç ile uyumlu ise  hesaplanan yanl ış şüpheli oran ı, doğrulamaya  tabi olan 
kör numunelerin say ısını gösterir.  
 
             Tablo-10  Tarama metotlar ının onay ı için ürün gruplar ı 
Ürün guruplar ı Ürün kategorileri  Ürün kategorisini temsil eden 
tipik temsilci 
Yüksek su içerikli  Meyve sular ı Elma suyu, üzüm suyu  
Alkollü içecekler  Şarap, bira, elma şarab ı 
Kök ve yumru 
sebzeler Taze zencefil 
Tah ıl veya meyve 
bazl ı püreler  Küçük çocuklar için püreler  
Yüksek ya ğ içerikli  Sert kabuklu meyve Ceviz, f ındık, kestane  
Yağlı tohumlar ve 
bunlar ın ürünleri  Kolza tohumu, Ayçiçe ği, pamuk 
tohumu, soya, yerf ıstığı, susam ve 
benzeri 
Yağlı meyveler ve 
bunlar ın ürünleri  Yağlar ve ezmeler (örne ğin f ıstık 
ezmesi 
Yüksek ni şasta 
ve/veya protein içerikli 
ve düşük su ve dü şük 
yağ içerikli  Tane tah ıl ve 
bunlar ın ürünleri  Buğday, çavdar, arpa, m ısır, pirinç, 
yulaf, kepekli ekmek, beyaz ekmek, kraker, kahvalt ılık tah ıllar, makarna  
Diyet g ıda Bebekler ve küçük çocuklar için 
haz ırlanan kuru tozlar  
Yüksek asit içerikli ve 
yüksek su içerikli (1) Turunçgil ürünleri   
Zor ve benzersiz 
ürünler (2)  Kakao çekirdekleri ve bunlar ın 
ürünleri, kurutulmu ş 
hindistancevizi ve bunlar ın 
ürünleri, kahve, çay, baharat, 
meyankökü  
Yüksek şeker ve dü şük 
su içerikli  Kuru meyveler İncir, üzüm, ku ş üzümü, kuru üzüm  
Süt ve süt ürünleri  Süt İnek, keçi ve manda sütü  
Peynir İnek, keçi peyniri  
Süt ürünleri 
(örneğin; süt tozu)  Yoğurt, krema   
(1) Ekstraksiyon basama ğındaki pH de ğişikliklerinin stabil hale getirilmesinde 
tampon çözelti kullan ılırsa, bu ürün grubu, “yüksek su içerikli” ürün grubu ile 
birleştirilebilir.  
 
(2) “Zor ve benzersiz ürünler”, çok s ık analiz ediliyorlarsa, tümden onaylanmalar ı 
gerekir. E ğer aras ıra analiz ediliyorlarsa, onaylama sadece spayk kör ekstraktlar 
kullanarak raporlama seviyelerinin kontrolüne indirgenebilir.  
 
 
 
                    Tablo-11  Yanl ış negatif oran için tek yönlü t -değerleri (% 5)  
Serbestlik derecesi Tekrar say ısı t-değeri (%5)  
10 11 1,812 
11 12 1.796 
12 13 1,782 
13 14 1,771 
14 15 1,761 
15 16 1,753 
16 17 1,746 
17 18 1,74 
18 19 1,734 
19 20 1,729 
20 21 1,725 
21 22 1,721 
22 23 1,717 
23 24 1,714 
24 25 1,711 
25 26 1,708 
26 27 1,706 
27 28 1,703 
28 29 1,701 
29 30 1,699 
30 31 1,697 
40 41 1,684 
60 61 1,671 
120 121 1,658 
∞ ∞ 1,645 
 
3) Kalitatif tarama metotlar ının (say ısal sonuç vermeyen metotlar ın) gereklilikleri  
İkili analiz metotlar ı için onay k ılavuzlar ının geliştirilmesi halihaz ırda baz ı standardizasyon 
kuruluşlar ının (AOAC, ISO gibi) konusudur. Çok yak ın zamanda bu konuda AOAC taslak bir 
kılavuz haz ırlad ı. Bu k ılavuz, bu alanda en güncel doküman olarak kabul e dilebilir. Bu 
nedenle ikili sonuçlar (örne ğin; dip -stick analiziyle görsel muayene) veren metotlar bu 
kılavuza (http://www.aoac.org/imis15_prod/AOAC_Docs/ISPAM/Qual_Chem_ Guideline_Final_Approved_031412.pdf ) 
göre geçerli k ılınmas ı gerekir. ç) Ölçüm belirsizli ğinin tahmini, geri kazan ımın hesaplamas ı ve sonuçlar ın raporlanmas ı 
Ölçüm belirsizli ğinin tahmini ve geri kazan ımın belirlenmesi için ayr ıntılı bilgi ilgili raporda ( 
http://ec.europa.eu/food/food/chemicalsafety/contaminants/report-sampling_analysis_2004_en.pdf  ) yer almaktad ır. 
1) Doğrulama metotlar ı 
Analitik sonuçlar a şağıdaki şekilde raporlanmal ıdır: 
1.1. G eri kazan ım için düzeltilen geri kazan ım oran ı belirtilmelidir. Ancak geri kazan ım oran ı 
% 90- 110 aras ında ise, geri kazan ımın düzeltilmesine gerek yoktur.  
1.2. x ±U 
x: Analiz sonucu 
U: Genişletilmiş ölçüm belirsizli ği (%95’lik güven aral ığı veren kapsama faktörü 2 
kullan ılarak elde edilen)  
Hayvansal orijinli g ıdalar için ölçüm belirsizli ği dikkate al ındığında uluslararas ı standartlara 
uyumlu karar limiti (CC α) kullan ılabilir.  
Ancak analiz sonuçlar ı önemli ölçüde (>%50) maksimum limitten dü şükse veya yüksekse 
(örneğin; maksimum limitten 5 kat) bu durumda uygun kalite prosedürleri uygulan ır ve 
analizler sadece yasal hükümlere uygunlu ğun kontrolü amac ıyla kullan ılır. Analiz sonuçlar ı 
geri kazan ım düzeltmesi yap ılmadan raporlanabilir ve bu durumlarda geri kazan ım oran ı ve 
ölçüm belirsizli ği göz ard ı edilebilir.  
Bir partinin kabul veya red edilmesinde, analitik sonucun mevcut yorumlama kurallar ı resmi 
kontrol numunesinden elde edilen analitik sonuca uygulan ır. Şahit numunenin analizinde 
ulusal kurallar uygulan ır. 
2) Tarama metotlar ı 
Tarama sonucu; “uygun” veya “uygunsuzlu ğundan şüphe edilen” olarak ifade edilmesi 
gerekir. “Uygunsuzlu ğundan şüphe edilen”; e şik değeri aşan ve THK’dan daha yüksek miktarda 
mikotoksin içeren numuneyi ifade eder.  
Her şüpheli sonuç; mikotoksinin kesin tan ımlanmas ı ve miktar ı için doğrulama analizini 
gerektirir. “Uygun”; numunedeki mikotoksin içeri ğinin %95 güven aral ığında (numunelerin uygunsuz 
olarak hatal ı raporlanma olas ılığı %5) THK’dan küçük olmas ını ifade eder.  
Analitik sonuç; belirlenmi ş THK limiti ile birlikte “< THK limiti” olarak raporlan ır. 
d) Laboratuvar kalite standartlar ı 
Laboratuvarlar, 11/06/2010 tarihli ve 5996 say ılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sa ğlı
ğı, G ıda ve 
Yem Kanunu’nda belirtilen resmi kontrolle r ile ilgili hükümlere uymak zorundad ır.