1 
 Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığından:  
 
TÜRK GIDA KODEKSİ BEBEK FORMÜLLERİ VE DEVAM FORMÜLLERİ  VE 
BEBEK VE KÜÇÜK ÇOCUK BESLENMESİ İLE İLGİ Lİ BİLGİLENDİRME 
GEREKLİLİKLERİ  TEBLİĞİ  
(Taslak…)  
 
Amaç  
MADDE 1 – (1) Bu Tebliğin amacı, bebek ve devam formüllerinin bileşim, etiketleme, 
sunum ve reklam gereklilikleri ile piyasaya arzı için bildirim  gerekliliklerini ve bebek ve küçük 
çocuk beslenmesi ile ilgili bilgilendirme gerekliliklerini  belirlemektir.  
Kapsam  
MADDE 2 – (1) Bu Tebliğ, bebek ve devam formüllerinin  bileşim, etiketleme, sunum ve 
reklam gereklilikleri ile  piyasaya arzı için  bildirim gerekliliklerini ve bebek ve küçük çocuk 
beslenmesi ile ilgili bilgilendirme gerekliliklerini  kapsar.  
Dayanak  
MADDE 3 – (1) Bu Tebliğ;  29/12/2011  tarihli ve 28157 üçüncü mükerrer sa yılı Resmî 
Gazete’de yayımlanan Türk Gıda K odeksi Yönetmeliğine ve ……. Sayılı Resmî Gazete’de 
yayımlanan Türk Gıda Kodeksi  Bebek ve Küçük Çocuklara Yönelik Gıdalar ile Toplam 
Diyetin Yerini Alan Gıdalar Yönetmeliğine dayanılarak hazırlanmıştır.  
Tanımlar  
MADDE 4 – (1) Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliğin de ve ……. Sayılı Resmî Gazete’de 
yayımlanan Türk Gıda Kodeksi  Bebek ve Küçük Çocuklara Yönelik Gıdalar ile Toplam 
Diyetin Yerini Alan Gıdalar Yönetmeliğinde yer alan tanımlar ın yanı sıra aşağıdaki tanımlar  
geçerlidir.  
a) Bakanlık: Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığını,  
b) Bilimsel Komisyon: Bu Yönetmelik kapsamına giren konularda bilimsel 
değerlendirmeyi yapan ve 24/12/2011 tarihli ve 28152 sayılı Resmî Gazete’de  yayımlanan 
Risk Değerlendirme Komite ve Komisyonlarının Çalışma Usul ve Esasları Hakkında 
Yönetmelik çerçevesinde Bakanlık tarafından oluşturulan bilimsel komisyonu,  
c) Bitki koruma  ürünü: Kullanıcıya farklı  formlarda sunulan, bitki ve bitkisel  ürünleri 
zararlı  organizmalara karşı  koruyan veya bu organizmaların etkilerini  önleyen, bitki besleme 
amaçlı  olanlar dışında bitki gelişimini etkileyen, koruyuculara ilişkin  özel b ir düzenleme 
kapsamında bulunmayan ancak bitkisel  ürünleri koruyucu olarak kullanılan, istenmeyen bitki 
veya bitki kısımlarını  yok etmek, istenmeyen bitki gelişimini kontrol etmek veya  önlemek 
amacıyla kullanıcıya bir veya daha fazla aktif madde içeren bir  formülasyon halinde sunulan 
aktif madde ve preparatları,  
ç) Genel Müdürlük: Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğünü,  
d) Pestisit  kalıntısı: Bebek form üllerinde, bir bitki koruma  ürününün metabolitlerini  ve 
parçalanma  ürünlerini veya reaksiyonu sonucu olu şan ürünlerini de kapsayan kal ıntıları, 
Piyasaya arz 
MADDE 5 – (1) Bebek formülleri ve devam formülleri, sadece bu Tebliğe uygun 
olmaları halinde piyasaya arz edilebilir.  
(2) Bebek formülleri dışında hiçbir ürün, uygun tamamlayıcı beslenmey e başlayın caya 
kadar yaşamlarının ilk aylarında normal sağlıklı bebeklerin beslenme gereksinimlerini  tek 
başına karşıladığını belirtir şekilde piyasaya arz edilemez veya sunulamaz . 
Bileşim gereklilikleri  
MADDE 6 – (1) Bebek formüllerinin bileşim gereklilikleri , Ek-3’te yer alan esansiyel ve 
yarı esansiyel aminoasit değerleri göz önünde bulundurularak , Ek-1’de belirlenen değerlere 
uygun olur.  2 
 (2) Devam formüllerinin bileşim gereklilikleri , Ek-3’te yer alan esansiyel ve yarı 
esansiyel aminoasit değerleri göz önünd e bulundurularak , Ek-2’de belirlenen değerlere uygun 
olur. 
(3) Ek -1 ve Ek -2’de yer alan bileşim gereklilikleri , tüketime hazır olarak piyasaya 
sunulan ya da üreticinin talimatlarına göre hazırlanarak tüketime hazır hale getirilen bebek 
formülleri ve devam formüllerine  uygulanır.  Tüketime hazır hale getirmek için gerekli 
hazırlama  işlemi , sadece su ilave  edilerek yapılır.   
Bileş enlerin uygunluğu  
MADDE 7 – (1) Bebek form ülü, Ek -1’in 2  nci maddesinde yer alan protein 
kaynaklar ından ve do ğumdan itibaren bebekler için uygunlu ğu genel kabul g örmüş bilimsel 
verilerle belirlenen  diğer gıda bile şenlerinden  üretilir.  
(2) Devam  form ülü, Ek-2’in 2 nci maddesinde yer alan protein kaynaklar ından ve altı 
aydan büyük bebekler için uygunlu ğu genel kabul g örmüş bilimsel verilerle belirlenen  diğer 
gıda bile şenlerinden  üretilir.  
(3) Bu maddenin birinci ve ikinci fıkrasında belirtilen  uygunluk , gıda işletmecisi 
tarafından, beklenen fayda ve güvenlik hususlarına ilişkin mevcut verilerin sistematik 
derlem esinin yanı sıra, gerektiğinde, genel kabul görmüş uzman rehberliğinde tasarlanan ve 
yürütülen uygun çalışmalar  yoluyla Bakanlığa sunulur . Gıda işletmecisi tarafından sunulan bu 
uygunluk Bakanlıkça değerlendirilir.  
(4) Bu Tebliğ  kapsamında yer alan ürünlerde,  26/3/2010  tarihli ve 27533 
sayılı  Resmî  Gazete’de yayımlanan  Biyogüvenlik  Kanunu gereğ ince genetik  
yapısı  değiştirilmiş  organizma (GDO) ve  ürünlerinin kullanılması  yasaktı r. 
 
Pestisitlerle ilgili gereklilikler  
MADDE 8 – (1) Bebek f ormülleri ve devam formülleri, her bir aktif madde için  0,01 
mg/kg’ı aşan limitlerde  pestisit kalıntısı içermez. Bu limitler genel kabul görmüş standart 
analitik metotlarla belirlenir.  
 (2) Bu maddenin birinci fıkrasına istisna olarak, Ek -4’te listelenen a ktif maddeler için 
bu ekte belirlenen maksimum kalıntı limitleri uygulanır.  
(3) Bebek formülleri ve devam formülleri , sadece, üretiminde Ek -5’te listelenen aktif  
maddeleri içeren bitki koruma ürünlerinin kullanılmadığı  tarımsal ürünlerden üretilir.  
Ancak, kalıntı limitinin 0,003 mg/kg’ı aşmaması durumunda Ek -5’te listelenen aktif 
maddeleri içeren bitki koruma ürünleri kullan ılmam ış olarak de ğerlendirilir.  
(4) Bu maddenin birinci, ikinci ve üçüncü fıkralarında belirtilen limitler, tüketime hazır 
olarak piyas aya sunulan ya da üreticinin talimatlarına göre hazırlanarak tüketime hazır hale 
getirilen bebek formülleri ve devam formüllerine  uygulanır.  
Gıdanın adı  
MADDE 9 – (1) Tamamen inek s ütü veya ke çi sütü proteinlerinden  üretilen bebek 
form ülleri "bebek s ütü" olarak isimlendirilir.  
(2) T amamen inek s ütü veya ke çi sütü proteinlerinden  üretilen devam  form ülleri " devam  
sütü" olarak isimlendirilir.  
(3) Tamamen inek sütü ya da keçi sütü proteinlerinden üretilenlerin haricindeki bebek 
formülleri ve devam formülleri “ bebek formülü” ve “devam formülü” olarak adlandırılır.  
Gıda hakkında bilgilendirme ile ilgili özel gereklilikler  
MADDE 10 – (1) Bu Tebliğ kapsamında yer alan ürünler; 26/1/2017 tarihli ve 29960 
mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Gıda Etiketleme ve 
Tüketicileri Bilgilendirme Yönetmeliğinde yer alan hükümler ile birlikte aşağıdaki hükümlere 
de uygun olur:  
(a) Bebek formülleri için, Türk Gıda Kodeksi Gıda Etiketleme ve Tüketicileri 
Bilgilendirme Yönetmeliğinin 9 uncu maddesinin birinci f ıkrasında yer alan zorunlu bilgilere 
ek olarak aşağıdaki bilgiler de zorunludur;  3 
 1)Ürünün, doğumdan itibaren  anne s ütüyle beslenemeyen bebekler i çin uygun olduğuna 
dair ifade,  
2)Ürünün uygun hazırla nması, sakla nması ve arta kalan ürünün atılması ile ilgili  talimat , 
3)Ürünün uygun olmayan haz ırlama  ve saklama  şeklinin sa ğlığa zararl ı olaca ğına dair 
uyarı, 
4) "Önemli uyarı" veya eşdeğer bir başlık altında; anne sütüyle beslemenin  üstün olduğu 
ve bebek formülünün sadece tıp, beslenme ve diyetetik, eczacılık alanlarında niteliklere sahip 
bağımsız kişilerin veya anne sağlığı ve çocuk bakımından sorumlu diğer bağımsız sağlık 
hizmeti çalışanlarının önerisi  üzerine kullanılması  gereken bir  ürün olduğuna dair ifade. Bu 
ifadeler bebek formülünün sunumunda ve reklamında da verilir.  
(b) Devam  formülleri için, Türk Gıda Kodeksi Gıda Etiketleme ve Tüketicileri 
Bilgilendirme Yönetmeliğinin 9 uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan zorunlu bilgilere 
ek olarak aşağıdaki bilgiler de zorunludur;  
1) Ürünün, sadece altı  ayın üzerindeki bebekler için uygun olduğuna, çeşitlendirilmiş 
diyetinin yalnızca bir parçası olduğuna, yaşamının ilk altı  ayı boyunca anne sütü  yerine 
kullanılmaması  gerektiğine ve tamamlayıcı  beslenmeye başlama kararının, altı  aya get irilecek 
istisna da dahil, sadece tıp, beslenme ve diyetetik , eczacılık alanlarında niteliklere sahip 
bağımsız kişilerin veya anne sağlığı ve çocuk bakımından sorumlu diğer bağımsız sağlık 
hizmeti çalışanlarının bebeğin büyüme ve gelişim ihtiyaçlarına daya nılarak vereceği öneri 
üzerine yapılabileceğine dair ifade,  
2) Ürünün uygun hazırla nması, sakla nması ve arta kalan ürünün atılması ile ilgili  talimat , 
3)Ürünün uygun olmayan haz ırlama  ve saklama  şeklinin sa ğlığa zararl ı olaca ğına dair 
uyarı. 
(2)  Türk Gıda Kodeksi Gıda Etiketleme ve Tüketiciyi Bilgilendirme Yönetmeliğinin  16 
ncı maddesinin ikinci ve üçüncü fıkrasında yer alan hükümler  bu maddenin birinci fıkrasında 
yer alan hükümlere de uygulanır.  
(3) Bebek formülleri ve devam formülleri için belirlenen tüm zorunlu bilgiler, tüketiciler 
tarafından kolayca anlaşılır bir dille verilir.  
(4) Bebek formülleri ve devam formüllerinin etiketleme, sunum ve reklamı, anne sütüyle 
beslemekten vazgeçirmeyecek  şekilde ürünün uygun kullanımı hak kında gerekli bilgiyi sağlar.  
Bebek formülleri ve devam formüllerinin etiketleme, sunum ve reklamında  "insana  özdeş/anne 
sütüne özdeş ", "anne gibi", "adapte/uyarlanmış" veya benzeri kelimelerin kullan ımı yasakt ır. 
(5) Bebek formülleri ve devam formüllerinin  etiketleme, sunum ve reklamı,  kullanılan 
metin, resimler ve renkler vasıtasıyla , bebek form ülleri ve devam form ülleri aras ında herhangi 
bir kar ışıklık riskini  önleyecek  ve tüketicilerin bu tip  ürünleri a çıkça birbirinden ay ırt 
edilebilmesini sağlayacak  şekilde  yapılır.  
 Beslenme bildirimi ile ilgili özel gereklilikler  
 MADDE 1 1 – (1) Türk Gıda Kodeksi Gıda E tiketleme ve Tüketiciyi Bilgilendirme 
Yönetmeliğinin 35 nci maddesinin birinci fıkrasına  ilave olarak , bebek formülleri ve devam 
formüllerinin  zorunlu beslenme bildirim i sırasıyla Ek-1 ve Ek -2’de listelenen ve molibden 
hariç olmak üzere  üründe bulunan her bir mineral ve vitaminin miktarını içerir. Ayrıca; bebek 
formüllerinin  zorunlu beslenme bildirim i, kolin, inositol ve karnitin miktarını  içerir. 
  Türk Gıda Kodeksi Gıda Etiketleme ve Tüketiciyi Bilgilendirme Yönetmeliğinin 35 
ncı maddesinin birinci fıkrasına  istisna  olarak bebek formülleri ve devam formüllerinin 
zorunlu beslenme bildirimi tuz miktarını içermez.  
 (2) Türk Gıda Kodeksi Gıda Etiketleme ve Tüketiciyi Bilgilendirme Yönetmeliğini n 35 
ncı maddesinin ikinci f ıkrası nın (a) bendinden  (d) bendine  kadar olan hükümlere ilave olarak , 
bebek formülleri ve devam formüllerinin zorunlu b eslenme bildirimi aşağıdakilerden biri veya 
birkaçı ile  desteklenebilir;  
a) Protein, karbonhidrat ve yağın  bileşenlerinin miktarları,  
b) Peynir altı suyu proteini /kazein oranı,  4 
 c) Bu maddenin birinci fıkrasındaki hüküm saklı kalmak kaydıyla, Ek-1 veya Ek -2’de 
listelenen veya Türk Gıda Kodeksi  Bebek ve Küçük Çocuklara Yönelik Gıdalar ile Toplam 
Diyetin Yerini Alan Gıdalar Yönetmeliğinin Ekinde listelenen maddelerin miktarları,  
d) 6 ncı maddeye uygun olarak ürüne eklenen maddelerin miktarları.  
(3) Türk Gıda Kodeksi Gıda E tiketleme ve Tüketiciyi B ilgilendirme Yönetmeliğinin  35 
nci maddesinin üçüncü f ıkrası na istisna olarak  bebek formülleri ve devam formüllerinin  
zorunlu beslenme bildiriminin içerdiği bilgiler etiket üzerinde tekrar edilemez.  
(4) Beslenme bildirimi, ürün ambalajı nın veya kabının  en geniş yüzeyinin boyutundan 
bağımsız olarak, tüm bebek formülleri ve devam formüllerinde zorunludur.  
(5)  Bebek formülleri ve devam formüllerinin  beslenme bildiriminin içerdiği tüm besin 
ögeleri Türk Gıda Kodeksi Gıda Etiketleme ve Tüketiciyi Bilgilendirme Yönetmeliğinin 36 
ncı, 37 nci, 38 inci, 41 inci, 42 nci  maddeleri nde yer alan şartları karşılar.  
(6) Türk Gıda Kodeksi Gıda E tiketleme ve Tüketiciyi Bilgilendirme Yönetmeliğinin  36 
ncı maddesinin ikinci f ıkrası , 37 nci  maddesinin ikinci fıkrası ve 38 inci maddesinin birinci 
fıkrasına  istisna olarak, bebek formülleri ve devam formüllerinin  enerji değeri ve besin ögesi 
miktarları üreticinin talimatlarına göre hazırlanarak tüketime hazır hale getirilen  ürünün 100 
ml’sinde verilir. Uygun durumlarda  bu bilgi , gıdanın satışa sunulduğu halinin 100 g’ında da 
ilave olarak verilebilir.   
(7) Türk Gıda Kod eksi Gıda E tiketleme ve Tüketiciyi Bilgilendirme Yönetmeliğinin  37 
nci maddesinin ikinci ve üçüncü fıkrasına  istisna olarak, bebek formülleri ve devam 
formüllerinin  enerji değeri ve besin ögesi miktarları Türk Gıda Kodeksi Gıda Etiketleme ve 
Tüketicileri Bilgilendirme Yönetmeliğinin Ek -9’unda  yer alan referans alım değerlerinin 
yüzdesi olarak verilmez.  
Devam for müllerinde, altıncı fıkrada belirtilen hususlara ilave olarak, Ek -7’de listelenen 
vitamin ve minerallere ilişkin bildirim  yapılması halinde, üreticinin talimatlarına göre 
hazırlanarak tüketime hazır hale getirilen  ürünün 100 ml’sinde Ek -7’de belirlenen referans 
alım değerlerinin yüzdesi olarak verilebilir.   
(8) Bebek formülleri ve devam formüllerinin  beslenme bildiriminin içerdiği , ancak  Türk 
Gıda Kodeksi Gıda E tiketleme ve Tüketiciyi Bilgilendirme Yönetmeliğinin  Ek-11’inde 
listelenmeyen bilgiler , ilgili Ekte ait olduğu veya bileşeni olduğu en uygun satırdan sonra 
verilir.  
Türk Gıda Kodeksi Gıda Etiketleme ve Tüketiciyi Bilgilendirme Yönetmeliğinin  Ek-
11’inde listelenmeyen  ve herhangi bir satır a ait olmayan/ bileşeni  olmayan  bileşenlerle ilgili 
bilgiler  ilgili Ekteki beslenme bildiriminin son satırından sonra verilir.  
Beslenme ve sağlık beyanları  
MADDE 1 2 – (1) Bebek formüllerinde beslenme ve sağlık beyanı yapılmaz.  
 (2) Devam formüllerinde yapılacak beslenme ve sağlık beyanları 26/1/2017 tarihli ve 
29960 mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Beslenme ve Sağlık 
Beyanları Yönetmeliğine uygun olur.  
Laktoz ve dokosahekzaenoik asit (DHA) ile ilgili i fadeler  
MADDE 1 3 – (1) Karbonhidrat olarak sadece laktoz içer en bebek formülleri ve devam 
formüllerinde  “Sadece laktoz içerir” ifadesi  kullanılabilir.  
(2) Laktoz miktarı en çok 10 mg/100 k kal (2,5 mg/100 kJ) ol an bebek formülleri ve 
devam formüllerinde  “laktoz içermez” veya “ laktozsuz” ifadesi  kullanılabilir.  
Soya protein izolatları dışındaki protein kaynaklarından üretilen bebek formülleri ve 
devam formüllerinde “ laktoz içermez”  veya “laktozsuz”  ifadesi kullanıldığında , bu ifadeyle  
aynı punto büyüklüğünde ve belirginlikte ve bu ifadeye yakın bir yerde  “galaktozemisi olan 
bebekler için uygun değildir” ifadesi de birlikte kullanılır.  
(3) “dokosahekzaenoik asit içerir (Türk Gıda Kodeksi gereği tüm bebek formüllerinde 
belirtildiği şekil de / Türk Gıda Kodeksi gereği dokosahekzaenoik asit içerir)” veya  “DHA 
içerir (Türk Gıda Kodeksi gereği tüm bebek formüllerinde belirtildiği şekilde / Türk Gıda 5 
 Kodeksi gereği DHA içerir )” sadece 22/2/ 2025  tarihinden önce piyasa arz edilen bebek 
formüllerinde kullanılabilir.  
 
 
Bebek formüllerinin promosyon ve ticari uygulamaları ile ilgili gereklilikler  
MADDE 1 4 – (1) Bebek form üllerinin reklamı  bebek bak ımına özgün ve bilimsel 
yayınlar ile sınırlıdır. Bu reklamlar  bilimsel bilgiler ile  ürünün doğasından kaynaklanan do ğru 
bilgileri i çerir. Bu tan ıtımlarda, biberonla beslemenin emzirmeye e şit veya daha  üstün 
olduğunu ima edecek veya buna yol a çacak bir ifade yer almaz.  
 (2) Bebek formüllerinin piyasaya arz ında; satış noktasında reklam , numune dağıtma ya 
da bebek form üllerinin sat ışını teşvik edici direkt olarak t üketiciye y önelik ikna edici  özel 
görseller, indirim kuponlar ı, ödüller, özel sat ışlar, zarar ına ve ba ğlı satışlar gibi herhangi 
diğer promosyonlar ı yapmak yasakt ır. 
 (3) Bebek form ülü üretici ve da ğıtıcılarının; genel halka veya hamile kad ınlara, 
annelere veya onlar ın aile fertlerine, ücretsiz veya d üşük ücretli  ürünler, numuneler  veya 
diğer promosyon  hediyeleri, do ğrudan veya sa ğlık sistemi ve sa ğlık çalışanlar ı yoluyla 
dolayl ı olarak sa ğlamas ı yasakt ır. 
 (4) Kurum ve kuruluşlara kurum içi kullanımı  veya dışarıya dağıtımı  için bağışlanan 
veya düşük  ücretle satışı yapılan bebek formülleri sadece bu bebeklerin ihtiyacı olduğu sürece 
ve bu  ürünlerle beslenen bebeklerde kullanılır veya bu bebeklere dağıtımı yapılabilir.  
Bebek ve küçük çocuk beslenmesi ile ilgili bilgilendirme gereklilikleri  
MADDE 1 5 – (1) Bakanlık, aileler e ve bebek ve küçük çocuk beslenmesi alanında 
çalışanlar a yönelik  olarak, bebek ve küçük çocuk besle nmesi konusunda  planlanmasını, 
sağlanmasını, tasarımını ve yayılmasını ve bunların kontrolünü de kapsayacak şekilde objektif 
ve tutarlı bilgilerin  sağlanması hususunda  ilgili kurum ve kuruluşlarla işbirliği  yapar.   
 (2) Bebeklerin beslenmesiyle ilgili olarak bebek ve küçük çocuk anneleri , hamile  
kadınlar ve bu alanla ilgili kişilere yönelik olarak birinci fıkra kapsamında hazırlanacak 
yazılı  veya görsel -işitsel bilgi ve eğitim materyali;  
a) Emzirmenin yararlar ı ve üstünlüğü, 
b) Annenin beslenmesi, emzirmeye haz ırlanmas ı, emzirmenin sa ğlanmas ı ve 
sürdürülmesi,  
c) Biberonla k ısmi beslemenin emzirme  üzerine olas ı olumsuz etkisi,  
ç) Emzirmeme karar ı verildi ğinde tekrar emzirmeye geri d önüşün zorlu ğu, 
d) Gerekli durumlarda bebek form üllerinin uygun kullan ımı 
ile ilgili bilgileri açık şekilde içerir.  
Bebek formüllerinin kullanımı hakkında bilgileri içeren materyaller, bu ürünlerin 
kullanımının sosyal ve ekonomik sonuçlarını, uygun olmayan gıdanın veya beslenme 
yöntemlerinin sağlık için tehlikelerini  ve özellikle  bebek formüllerinin yanlış kullanımların ın 
sağlık için tehlikelerini içerir.  Bu tür materyallerde bebek formüllerini özendirecek resimler 
kullanılamaz.  
(3)  Üreticiler veya da ğıtıcılar taraf ından bilgilendirme veya e ğitim 
amaçlı araç gereçlerin veya materyallerin ba ğışı sadece gerekli durumlarda ilgili resmi 
kurumların  talebi  üzerine ve yaz ılı izni veya belirledi ği talimatlar do ğrultusunda yap ılabilir. Bu 
araç gereç veya materyaller ba ğış yapan firman ın isim ve logosunu ta şıyabilir. Ancak, bebek 
form üllerinin tescilli bir markasına referans yapamaz  ve sadece sa ğlık hizmetleri sistemi 
yoluyla da ğıtılabilir.  
Bildirim  
MADDE 1 6 –  (1) Bebek formülü piyasaya arz edildiğinde, gıda işletmecisi, ürün için 
kullanılan etiketin bir örneğini göndererek etikette yer alan bilgilere ilişkin Bakanlığı 6 
 bilgilendirir. Bakanlığın bu Tebliğe uyumu sağlamak üzere talep edeceği diğer bilgileri de 
gönderir.  
(2) Devam formüllerinin protein hidrolizatlarından üretilmesi veya EK -2’de 
listelenenlerin dışındaki maddeleri içeren devam formüllerinin piyasaya arz edilmesi 
durumunda, gıda işletmecisi, ürün için kullanılan etiketin bir örneğini göndererek etike tte yer 
alan bilgilere ilişkin Bakanlığı bilgilendirir. Bakanlığın bu Tebliğe uyumu sağlamak üzere 
talep edeceği diğer bilgileri de gönderir.  
(3) Birinci ve ikinci fıkrada belirtilen bildirim süreci, gıda işletmecisinin 5996 sayılı 
Kanunun 22 nci maddesind e yer alan sorumluluklarını ortadan kaldırmaz.  
 Katkı maddeleri  
MADDE 16 – (1) Bu Tebliğ kapsamında yer alan ürünlerde kullanılan katkı 
maddeleri,  30/6/2013  tarihli ve 28693  sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi 
Gıda Katkı Maddeleri Yönetmeliğinde yer alan hükümlere uygun olur.  
Aroma vericiler ve  aroma  verme özelliği taşıyan gıda bileşenleri  
MADDE 17 – (1) Bu Tebli ğ kapsam ındaki  ürünlerde  aroma  vericiler ve aroma 
verme  özelliği taşıyan g ıda bile şenleri kullan ılmaz.  
Bulaşanlar  
MADDE 18 – (1) Bu Tebliğ kapsamında yer alan ürünler,  29/12/2011  tarihli ve 28157 
üçüncü mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Bulaşanlar 
Yönetmeliğinde yer alan hükümlere uygun olur.  
Hijyen  
MADDE 1 9 – (1) Bu Tebliğ kapsamında yer alan ürünl er, 17/12/2011  tarihli ve 28145 
sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Gıda Hijyeni Yönetmeliği ile 29/12/2011 tarihli ve 28157 
üçüncü mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Mikrobiyolojik 
Kriterler Yönetmeliğinde yer alan kurallara uygun olarak üretilir.  
Veteriner ilaçları tolerans düzeyleri  
MADDE 20 – (1) Bu Tebliğ kapsamındaki ürünlerde bulunabilecek veterin er ilaçları 
kalıntı düzeyleri,  7/3/2017 tarihli ve 30000  sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Gıda 
Kodeksi Hayvansal Gıdalarda Bulunabilecek Farmakolojik Aktif Maddelerin Sınıflandırılması 
ve Maksimum Kalıntı Limitleri Yönetmeliğinde yer alan hükümlere uygun olur.  
Ambalajlama  
MADDE 21 – (1) Bu Tebliğ kapsamın da yer alan ürünlerin 
ambalajları,  29/12/2011  tarihli ve 28157 üçüncü mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 
Türk Gıda Kodeksi Gıda ile Temas Eden Madde ve Malzemeler Yönetmeliğinde yer alan 
kurallara uygun olur.  
Taşıma ve depolama  
MADDE 22 – (1) Bu Tebliğ kapsamında yer alan ürünlerin taşınması ve depolanması, 
Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliğinin gıdaların taşınması ve depolanması ile ilgili hükümlerine 
uygun olur.  
Numune alma ve analiz metotları  
MADDE 23 – (1) Bu Tebliğ kapsamında yer alan ürünlerden Türk Gıda Kodeksi 
Yönetmeliğinde belirtilen kurallara uygun olarak numune alınır ve uluslararası kabul görmüş 
analiz metotları uygulanır.  
Avrupa Birliği mevzuatına u yum  
MADDE 24 – (1) Avrupa Birliğinin (AB) 2016/127 sayılı  Bebek Formülleri ve Devam 
Formülleri ve Bebek ve Küçük Çocuk Beslenmesi İle İlgil i Bilgilendirme Gereklilikleri 
Hakkında Komisyon Tüzüğüne uyumlu  olarak hazırlanmıştır.  
İdari yaptırım  
MADDE 2 5 – (1) Bu Tebliğe aykırı davrananlar hakkında  11/6/2010  tarihli ve 5996 
sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanununun ilgili maddelerine göre 
idari yaptırım uygulanır.  7 
 Yürürlükten kaldırılan tebliğ  
MADDE 2 6 – (1) 15/8/2014  tarihli ve 2 8089 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türk 
Gıda Kodeksi Bebek Formülleri Tebliğ i (Tebliğ No: 2014/31 ) ve Türk Gıda Kodeksi Devam 
Formülleri Tebliği (Tebliğ No: 2014/32 ) yürürlükten kaldırılmıştır.  
 
 
Geçiş hükümleri  
GEÇİCİ MADDE 1 – (1) Bu Tebliğin yayımı tarihinden önce faaliyet gösteren gıda 
işletmecileri  tarafından piyasaya arz edilen bebek formülleri ve devam formülleri 22/02/2020 
tarihine kadar bu Tebliğ hükümlerine uymak zorundadır.  
(2) Birinci fıkraya istisna olarak protein hidrolizatlarından üretilen bebek formülleri ve 
devam formülleri 22/02/2021  tarihine kadar  bu Tebliğ hükümlerine uymak zorundadır.  
(3) Bu Tebliğin yayımı tarihinden önce bu Tebliğ kapsamında faaliyet gösteren gıda 
işletmecileri  bu maddenin birinci ve ikinci fıkraların da belirtilen tarihler göz önünd e 
bulundurularak  bu Tebliğ hükümlerine uyum sa ğlayana kadar yürürlükten kaldırılan Tebliğ 
hükümlerine uymak zorundadır.  
Yürürlük  
MADDE 27 – (1) Bu Tebliğ yayımı tarihinde yürürlüğe girer.  
Yürütme  
MADDE 28– (1) Bu Tebliğ hükümlerini Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanı yürütür.  
 
 
Ek-1 
Madde 6(1)’de Belirtilen Bileşim Gereklilikleri  
 
1. ENERJİ  
En az  En çok  
60 kkal/100 mL (250 kJ/100 mL)   70 kk al/100mL (293  kJ/100 mL)  
 
2. PROTEİN  
 Protein içeriği = Azot içeriği x 6,25  
 2.1. İnek sütü veya keçi sütü  proteinlerinden üretilmiş bebek formülleri  
En az  En çok 
1,8 g/100 kk al (0,43  g/100 kJ)  2,5 g/100 kk al (0,6  g/100 kJ)  
 
 Eşit enerji değeri için, inek sütü veya keçi sütü proteinlerinden üretilen bebek formülü en 
az Ek-3 Bölüm A’da belirtilen referans proteinin  içerdiği kullanılabilir her bir esansiyel  ve yarı 
esansiyel amino asit miktarını içermelidir. Ancak eşit enerji değeri hesaplanırken; 
metionin/sist ein oranı 2’den büyük değilse, metionin ve sist ein konsantrasyonu; 
tirozin/fenilalanin oranı 2’den büyük değilse, fenilalanin ve tirozin konsantrasyon u birlikte 
ilave edilerek hesaplanabilir. Metionin/sist ein oranı ve tirozin/fenilalanin  oranı, ürünün 
bebekler için uygunluğu Madde 6(3)’ e göre gösterilmesi halinde 2’den büyük olabilir.  
L- karnitin içeriği en az 1,2 mg/100 kk al (0,3 mg/100 kJ) olmalıdır.  
 
 2.2. Tek başına soya proteini izolatlarından veya soya proteini izolatları ile inek 
sütü veya keçi sütü  proteinlerinin karışımından üretilmiş bebek formülleri  8 
 En az  En çok  
2,25 g/100 kk al (0,54  g/100 kJ)  2,8 g/100 kk al (0,67  g/100 kJ)  
    
 Bu bebek formüllerin üretiminde sadece  soyadan elde edilen protein izolatları 
kullanılmalıdır.  
 Eşit enerji değeri için, tek başına soya proteini izolatlarından veya soya proteini izolatları 
ile inek sütü veya keçi sütü  proteinlerinin karışımından üretilmiş bebek formülü , en az Ek-3 
Bölüm A’da belirtilen referans proteinin  içerdiği kullanılabilir  her bir esansiyel ve yarı 
esansiyel am ino asit miktarını içermelidir. Ancak eşit enerji değeri hesaplanırken; 
metionin/sist ein oranı 2’den büyük değilse, metionin ve sist ein konsantrasyonu; 
tirozin/fenilalanin oranı 2’den büyük değilse, fenilalanin ve tirozin konsantrasyonu birlikte 
ilave edilerek hesaplanabilir. Metionin/sist ein oranı ve tirozin/fenilalanin  oranı, ürünün 
bebekler için uygunluğu Madde 6(3)’e göre gösterilmesi halinde 2’den büyük olabilir.  
 L- karnitin içeriği en az 1,2 mg/100 kk al (0,3 mg/100 kJ) olmalıdır.  
  
 
 2.3. Protein hidrolizatlarından üretilmiş bebek formülleri  
En az  En çok  
1,86 g/100 kk al (0,44  g/100 kJ)  2,8 g/100 kk al (0, 67 g/100 kJ)  
 
2.3.1. Protein kaynağı  
Kimozin kullanılarak kazeinin enzimatik çökelmesinden sonra inek sütünden elde edilen 
demineralize tatlı peynir altı suyu proteini,  
(a) Kuru maddesinde en az % 95 protein içeren, protein denaturasyonu  % 70’den az olan, 
en fazla  % 3 kül içeriğine sahip olan kazeino -glikomakropeptid içermeyen % 63 
oranında peynir altı suyu protein izolatı  
(b) Kuru maddesinde en az % 87 protein içeren, protein denaturasyonu % 70’den az olan, 
en fazla % 3,5 kül içeriğine sah ip olan % 37 oranında tatlı peynir altı suyu protein 
konsantresi;   
içermelidir.  
2.3.2.  Proteinin işlenmesi  
Birbirini takip eden iki hidroliz basamağı arasında ısıl işlem ( 80 °C ila 100 °C’de 3 ila 
10 dakika) yardımıyla, tripsin  preparatı kullanılarak yapılan iki aşamalı hidroliz sürecidir.  
2.3.3. Esansiyel ve yarı esansiyel amino asitler ve L -karnitin  
 Eşit enerji değeri için, protein hidrolizatlarından üretilmiş bebek formülü , en az Ek-3 
Bölüm B’da belirtilen referans proteinin  içerdiği  kullanılabilir  her bir esansiyel ve yarı 
esansiyel am ino asit miktarını içermelidir. Ancak eşit enerji değeri hesaplanırken; 
metionin/sist ein oranı 2’den büyük değilse, metionin ve sistei n konsantrasyonu; 
tirozin/fenilalanin oranı 2’den büyük değilse, fenilalanin ve tirozin konsantrasyonu birlikte 
ilave edilerek hesaplanabilir. Metionin/sist ein oranı ve tirozin/fenilalanin  oranı, ürünün 
bebekler için uygunluğu Madde 6(3)’e göre gösterilmesi halinde 2’den büyük olabilir.  9 
  L- karnitin içeri ği en az 1,2 mg/100 kk al (0,3 mg/100 kJ) olmalıdır.  
2.4. Aminoasit ler bebek formüllerine,  yalnızca proteinlerin besin değerlerini yükseltmek 
amacıyla ve sadece bu amaç için gerekli olan oranlarda eklenebilir.  
  
3.TAURİN  
 Bebek formüllerine ilave edilmesi halinde, taurin miktarı 12 mg/100 kk al (2,9 mg/100 
kJ)’den fazla olmamalıdır.  
4. KOLİN  
En az  En çok  
25 mg/100 kk al (6,0 mg/100 kJ)  50 mg/100 kk al (12 mg/100 kJ)  
 
5. YAĞLAR  
 
En az  En çok  
4,4 g/100 kk al (1,1  g/100 kJ)  6,0 g/100 kk al (1,4 g/100 kJ)  
 
  
5.1. Bebek formüllerinde aşağıda belirtilen yağların kullanımı yasaktır.  
 - susam yağı  
 - pamuk yağı  
 5.2. Trans yağ asitleri içeriği, toplam yağ içeriğinin % 3’ünü geçmemelidir.  
 5.3. Erusik asit içeriği, toplam yağ içeriğinin  % 1’ini geçmemelidir.  
  
 5.4. Linoleik asit  
En az  En çok  
500 mg/100 kk al (120 mg/100 kJ)   1200 mg/100 kk al (300 mg/100 kJ)  
 
 5.5. Alfa -linolenik asit  
En az  En çok  
50 mg/100 kk al (12 mg/100 kJ)   100 mg/100 kk al (24 mg/100 kJ)  
 
 5.6. Dokosahekzaenoik asit  
En az  En çok  
20 mg/100 kk al (4,8 mg/100 kJ)   50 mg/100 kk al (12 mg/100 kJ)  
 
 5.7. Diğer uzun zincirli (20 ve 22 karbon atomlu) çoklu doymamış yağ asitleri 
eklenebilir. Bu durumda  n-6 uzun zincirli çoklu doymamış yağ asitleri içeriği toplam yağ 
içeriğinin %2’sini geçemez  (araşidonik asit (20:4 n -6) için toplam yağ içeriğinin %1’ini) . 10 
 Eikozapentaenoik asit (20:5 n -3) içeriği dokosahekzaenoik asit  (22:6 n -3) içeriğini 
geçemez.  
6. FOSFOLİPİDLER  
Bebek formüllerin de fosfolipid miktarı  2 g/L’yi geçmemelidir.  
7. İNOSİTOL  
En az   En çok  
4 mg/100 k kal (0,96 mg/100 kJ)  40 mg/100 k kal (9,6  mg/100 kJ)  
 
 
8. KARBONHİDRATLAR  
En az  En çok  
9 g/100 k kal (2,2 g/100 kJ)  14 g/100 k kal (3,3  g/100 kJ)  
 
 8.1. . Bebek formüllerinde sadece aşağıdaki karbonhidratlar kullanılabilir.  
 - laktoz  
 - maltoz  
 - sakkaroz  
 - glukoz  
 - glukoz şurubu veya kurutulmuş glukoz şurubu   
 - maltodekstrinler  
 - ön-pişirme uygulanmış nişasta (doğal halde gluten içermeyen)  
 - jelatinize edilmiş nişasta (doğal halde gluten içermeyen)  
 8.2. Laktoz  
En az  En çok  
4,5 g/100 k kal (1,1 g/100 kJ)  - 
 
Bu madde , soya protein izolatlarının toplam protein içeriğinin % 50’den fazlasını 
oluşturduğu bebek formüllerinde  veya Madde 12(2)’ye göre  “laktoz içermez” veya “laktozsuz” 
ifadesinin kullanıldığı bebek formüllerinde  uygulanmaz.  
8.3. Sakkaroz  
 Sakkaroz yalnızca protein hidrolizatlarından üretilmiş bebek formüllerine ilave edilebilir. 
İlave edilmesi halinde , sakkaroz miktarı toplam karbonhidrat miktarının %20’sini geçemez.  
8.4. Glukoz  11 
  Glukoz, yalnızca protein  hidrolizatlarından  üretilmiş bebek formüllerine ilave edilebilir. 
İlave edilmesi halinde, glukoz miktarı 2 g/100 k kal (0,5 g/100 kJ)’yi geçemez.  
8.5. Glukoz şurubu veya kurutulmuş glukoz şurubu  
Glukoz şurubu veya kurutulmuş glukoz şurubu , inek sütü veya keçi sütü  proteinlerinden 
üretilmiş bebek formülleri veya t ek başına soya proteini izolatlarından veya soya proteini 
izolatları ile inek sütü veya keçi sütü  proteinlerinin karışımından üretilmiş bebek formülleri ne, 
dekstroz eşdeğeri 32’yi geçm iyorsa, ilave  edilebilir.  İlave edilmeleri halinde, g lukoz şurubu 
veya kurutulmuş glukoz şurubu ndan gelen  glukoz içeriği 0,84 g/100 k kal (0,2 g/100 kj)’yi 
geçemez.  
 Protein hidrolizatlarından üretil miş bebek formüllerine glukoz şurubu veya kurutulmuş 
glukoz şurubu ilav e edilmesi halinde, glukoz için Ek-1’in 8.4 üncü  madde sinde  belirtilen değer 
uygulanır.  
 8.6. Ön -pişirme uygulanmış nişasta ve /veya jelatinize edilmiş nişasta  
En az  En çok  
- 2 g/100 mL, ve toplam karbonhidrat 
içeriğinin %30’u  
9. FRUKTO -OLİGOSAKKARİTLER  VE GALAKTO -OLİGOSAKKARİTLER  
 Bebek  formüllerine frukto -oligosakkaritler ve galakto -oligosakkaritler ilave edilebilir. 
İlave edilmesi halinde, bunların miktarı, % 90’ı oligogalaktosil -laktoz ve % 10’u yüksek 
molekül ağırlıklı oligofruktosil -sakkaroz olmak  üzere, 0,8 g/100 mL’yi geçemez.  
 Frukto -oligosakkaritler ve galakto -oligosakkaritlerin diğer kombinasyonları nın ve 
maksimum miktarlar ının, bebekler için uygunluğu 7 nci maddenin üçüncü fıkrasına  göre 
gösterilmesi halinde kullanı lmasına izin verilebilir.  
10. MİNERALLER  
10.1. İnek sütü veya keçi sütü  proteinlerinden üretilmiş bebek formülleri  veya 
protein hidrolizatlarından üretilen bebek formülleri  
Mineraller  100 kJ’de  100 k kal’de  
En az  En çok  En az  En çok  
Sodyum (mg)  6 14,3 25 60 
Potasyum (mg)  19,1 38,2 80 160 
Klor (mg)  14,3 38,2 60 160 
Kalsiyum (mg)  12 33,5 50 140 
Fosfor (mg)(1) 6 21,5 25 90 
Magnezyum 
(mg)  1,2 3,6 5 15 
Demir (mg)  0,07 0,31 0,3 1,3 
Çinko (mg)  0,12 0,24 0,5 1 
Bakır (µg)  14,3 24 60 100 
İyot (µg)  3,6 6,9 15 29 12 
 Selenyum (µg)  0,72 2 3 8,6 
Mangan (µg)  0,24 24 1 100 
Molibden ( µg) - 3,3 - 14 
Flor (µg)  - 24 - 100 
(1) Toplam fosfor 
Kalsiyum/ yararlanılabilir fosfor molar oranı 1’den az 2’den fazla olamaz. 
Yararlanılabilir f osfor miktarı , inek sütü proteinleri, keçi sütü proteinleri veya protein 
hidrolizatlarından üretilen bebek formülleri için toplam fosforun %80’i olarak hesaplanır.  
 10.2.  Tek başına soya proteini izolatlarından veya soya proteini izolatları ile inek 
sütü veya keçi sütü  proteinlerinin karışımından üretilmiş bebek formülleri  
Demir, fosfor ve çinko hariç olmak üzere bu ürünler için Ek -1’in 10.1 inci 
maddesin deki değerler geçerlidir. Demir, fosfor ve çinko için ise aşağıdaki değerler uygulanır.  
 
Mineraller  100 kJ’de  100 k kal’de 
En az  En çok  En az  En çok  
Demir (mg)  0,11 0,48 0,45 2 
Fosfor (mg)(1) 7,2 24 30 100 
Çinko (mg)  0,18 0,3 0,75 1,25 
(1) Toplam fosfor  
 
Kalsiyum/ yararlanılabilir fosfor molar oranı 1’den az 2’den fazla olamaz. 
Yararlanılabilir fosfor miktarı, soya protein izolatlarından üretilen bebek formülleri için toplam 
fosforun %70’i olarak hesaplanır.  
11. VİTAMİNLER  
Vitaminler  100 kJ’de  100 k kal’de  
En az  En çok  En az  En çok  
A vitamini ( µg-RE) (1) 16,7 27,2 70 114 
D vitamini ( µg)  0,48 0,72 2 3 
Tiamin (µg)  9,6 72 40 300 
Riboflavin ( µg) 14,3 95,6 60 400 
Niasin ( mg) (2) 0,1 0,36 0,4 1,5 
Pantotenik asit ( mg) 0,1 0,48 0,4 2 
B6 vitamini ( µg) 4,8 41,8 20 175 
Biotin (µg) 0,24 1,8 1 7,5 
Folat (µg-DFE )(3) 3,6 11,4 15 47,6 
B12 vitamini ( µg) 0,02 0,12 0,1 0,5 13 
 C vitamini (mg)  0,96 7,2 4 30 
K  vitamini ( µg) 0,24 6 1 25 
E  vitamini (mg -
tokoferol )(4) 0,14 1,2 0,6 5 
(1) A vitamininin preformu; RE = tüm trans retinol eşdeğeri  
(2) Niasinin preformu  
(3) Beslenme kaynaklı folat eşdeğeri: 1 µg DFE= 1 µg gıdadan gelen folat= 0,6 µg bebek 
formülünden  gelen folik asit.  
(4) RRR --tokoferol ün E vitamini aktivitesi bazında  
 
  
14 
 12. NÜKLEOTİDLER  
Aşağıdaki nükleotidler ilave edilebilir.  
Nükleotidler  En çok (1) 
mg/100 kJ  mg/100 k kal 
sitidin 5'-monofosfat                      0,60   2,50 
üridin 5'-monofosfat  0,42 1,75 
adenozin 5'-monofosfat  0,36 1,50 
guanozin 5'-monofosfat  0,12 0,50 
inosin 5'-monofosfat  0,24 1,00 
(1) Nükleotidlerin toplam konsantrasyonu  5 mg/100 k kal (1,2 mg/100 kJ)’yi geçemez.  
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
  
  
15 
 EK-2 
Madde 6(2)’de Belirtilen Bileşim Gereklilikleri  
1. ENERJİ  
En az  En çok  
60 kkal/100 mL (250 kJ/100 mL)   70 kkal/100mL (293  kJ/100 mL)  
 
2. PROTEİN  
 Protein içeriği = Azot içeriği x 6,25  
 2.1. İnek sütü veya keçi sütü  proteinlerinden üretilmiş devam  formülleri  
En az  En çok  
1,6 g/100 k kal (0, 38 g/100 kJ)  2,5 g/100 k kal (0,6  g/100 kJ)  
 
 Eşit enerji değeri için, inek sütü veya keçi sütü proteinlerinden üretilen devam  formülü 
en az Ek-3 Bölüm A’da belirtilen referans proteinin  içerdiği kullanılabilir  her bir esansiyel ve 
yarı esansiyel amino asit miktarını içermelidir. Ancak , eşit enerji değeri hesaplanırken; 
metionin ve sist ein konsantrasyonu ve fenilalanin ve tirozin konsantrasyonu birlikte ilave 
edilerek hesaplanabilir.  
 2.2. Tek başına soya proteini izolatlarından veya soya proteini izolatları ile inek 
sütü veya keçi sütü  proteinlerinin karışımından üretilmiş devam  formülleri  
En az  En çok  
2,25 g/100 k kal (0,54  g/100 kJ)  2,8 g/100 k kal (0,67  g/100 kJ)  
    
 Bu devam  formüllerin üretiminde sadece  soyadan elde edilen protein izolatları 
kullanılmalıdır.  
 Eşit enerji değeri için, tek başına soya proteini izolatlarından veya soya proteini izolatları 
ile inek sütü veya keçi sütü  proteinlerinin karışımından üretilmiş devam  formülü , en az Ek-3 
Bölüm A’da belirtilen referans proteinin  içerdiği kullanılabilir  her bir esansiyel ve yarı 
esansiyel am ino asit miktarını içermelidir. Ancak , eşit enerji değeri hesaplanırken; metionin ve 
sistein konsantrasyonu ve fenilalanin ve tirozin konsantrasyonu birlikte ilave edilerek 
hesaplanabilir.  
 2.3. Protein hidrolizatlarından üretilmiş devam  formülleri  
En az  En çok  
1,86 g/100 k kal (0,44  g/100 kJ)  2,8 g/100 k kal (0, 67 g/100 kJ)  
 
2.3.1. Protein kaynağı  
Kimozin kullanılarak kazeinin enzimatik çökelmesinden sonra inek sütünden elde edilen 
demineralize tatlı peynir altı suyu proteini,   
16 
 (a) Kuru maddesinde en az % 95 protein içeren, protein denaturasyonu % 70’den az olan, 
en fazla  % 3 kül içeriğine sahip olan kazeino -glikomakropeptid içermeyen % 63 
oranında peynir altı suyu protein izolatı  
(b) Kuru maddesinde en az % 87 protein içeren, protein denaturasyonu % 70’den az olan, 
en fazla % 3,5 kül içeriğine sahip olan % 37 oranında tatlı peynir altı suyu protein 
konsantresi;   
içermelidir.  
2.3.2.  Proteinin işlenmesi  
Birbirini takip eden iki hidroliz basamağı arasında ısıl i şlem ( 80 °C ila 100 °C’de 3 ila 
10 dakika) yardımıyla, tripsin preparatı kullanılarak yapılan iki aşamalı hidroliz sürecidir.  
2.3.3. Esansiyel ve yarı esansiyel amino asitler  
 Eşit enerji değeri için, protein hidrolizatlarından üretilmiş devam  formülü , en az Ek-3 
Bölüm B’d e belirtilen referans proteinin  içerdiği kullanılabilir  her bir esansiyel ve yarı 
esansiyel am ino asit miktarını içermelidir. Ancak eşit enerji değeri hesaplanırken; metionin ve 
sistei n konsantrasyonu ve fenilalanin ve tirozin konsantra syonu birlikte ilave edilerek 
hesaplanabilir.  
 2.4. Aminoasit ler devam  formüllerine,  yalnızca proteinlerin besin değerlerini yükseltmek 
amacıyla ve sadece bu amaç için gerekli olan oranlarda eklenebilir.  
  
3.TAURİN  
 Devam  formüllerine ilave edilmesi halinde, taurin miktarı 12 mg/100 k kal (2,9 mg/100 
kJ)’den fazla olmamalıdır.  
4. YAĞLAR  
 
En az  En çok  
4,4 g/100 k kal (1,1  g/100 kJ)  6,0 g/100 k kal (1,4 g/100 kJ)  
 
  
 4.1. Devam  formüllerinde aşağıda belirtilen yağların kullanımı yasaktır.  
 - susam yağı  
 - pamuk yağı  
 4.2. Trans yağ asitleri içeriği, toplam yağ içeriğinin % 3’ünü geçmemelidir.  
 4.3. Erusik asit içeriği, toplam yağ içeriğinin  % 1’ini geçmemelidir.  
 4.4. Linoleik  asit 
En az  En çok  
500 mg/100 k kal (120 mg/100 kJ)   1200 mg/100 k kal (300 mg/100 kJ)  
 
 4.5. Alfa -linolenik asit  
En az  En çok   
17 
 50 mg/100 k kal (12 mg/100 kJ)   100 mg/100 k kal (24 mg/100 kJ)  
 
  
4.6. Dokosahekzaenoik asit  
En az  En çok  
20 mg/100 k kal (4,8 mg/100 kJ)   50 mg/100 k kal (12 mg/100 kJ)  
 
 4.7. Diğer uzun zincirli (20 ve 22 karbon atomlu) çoklu doymamış yağ asitleri 
eklenebilir. Bu durumda  n-6 uzun zincirli çoklu doymamış yağ asitleri içeriği toplam yağ 
içeriğinin %2’sini geçemez  (araşidonik  asit (20:4 n -6) için toplam yağ içeriğinin %1’ini) . 
Eikozapentaenoik asit (20:5 n -3) içeriği dokosahekzaenoik asit  (22:6 n -3) içeriğini 
geçemez.  
5. FOSFOLİPİDLER  
Devam  formüllerinde fosfolipid miktarı  2 g/L’yi geçmemelidir.  
6. KARBONHİDRATLAR  
En az  En çok  
9 g/100 k kal (2,2 g/100 kJ)  14 g/100 k kal (3,3  g/100 kJ)  
 
 6.1. Devam formüllerinde gluten içeren bileşenlerin kullanımı yasaktır.  
6.2. Laktoz  
En az  En çok  
4,5 g/100 k kal (1,1 g/100 kJ)  - 
 
Bu madde , soya protein izolatlarının  toplam protein içeriğinin % 50’den fazlasını 
oluşturduğu devam  formüllerinde  veya Madde 12(2)’ye göre “laktoz içermez” ifadesinin 
kullanıldığı devam  formüllerinde  uygulanmaz.  
6.3. Sakkaroz , fruktoz, bal  
En az  En çok  
- Tek başına veya birlikte; toplam 
karbonhidrat içeriğinin % 20’si  
 
Bal, Clostridium botulinum  sporlarını yok etmek amacı ile işlemden geçirilmelidir.  
  
18 
  6.4. Glukoz  
 Glukoz, yalnızca protein  hidrolizatlarından  üretilmiş devam  formüllerine ilave edilebilir. 
İlave edilmesi halinde, glukoz  miktarı 2 g/100 k kal (0,5 g/100 kJ)’yi geçemez.  
 
6.5. Glukoz şurubu veya kurutulmuş glukoz şurubu  
 Glukoz şurubu veya kurutulmuş glukoz şurubu , inek sütü veya keçi sütü  proteinlerinden 
üretilmiş devam  formülleri veya t ek başına soya proteini izolatlarında n veya soya proteini 
izolatları ile inek sütü veya keçi sütü  proteinlerinin karışımından üretilmiş devam  formülleri ne, 
dekstroz eşdeğeri 32’yi geçm iyorsa, ilave edilebilir. İlave edilmeleri halinde, g lukoz şurubu 
veya kurutulmuş glukoz şurubu ndan gelen  glukoz içeriği 0,84 g/100 k kal (0,2 g/100 kj)’yi 
geçemez.  
 Protein hidrolizatlarından üretil miş devam  formüllerine glukoz şurubu veya kurutulmuş 
glukoz şurubu ilave edilmesi halinde, glukoz için Ek-2’nin 6 .4 üncü maddesinde belirtilen 
değer uygulanır.  
 7. FRUKTO -OLİGOSAKKARİTLER VE GALAKTO -OLİGOSAKKARİTLER  
 Devam  formüllerine frukto -oligosakkaritler ve galakto -oligosakkaritler ilave edilebilir. 
İlave edilmesi halinde, bunların miktarı, % 90’ı oligogalaktosil -laktoz ve % 10’u yüksek 
molekül ağırlıklı oligofr uktosil -sakkaroz olmak üzere, 0,8 g/100 mL’yi geçemez.  
 Frukto -oligosakkaritler ve galakto -oligosakkaritlerin diğer kombinasyonları nın ve 
maksimum miktarları nın, bebekler için uygunluğu 7 nci maddenin üçüncü fıkrasına  göre 
gösterilmesi halinde kullanıl ması na izin verilebilir.  
8. MİNERALLER  
8.1. İnek sütü veya keçi sütü  proteinlerinden üretilmiş  devam  formülleri  veya 
protein hidrolizatlarından üretil miş devam  formülleri  
Mineraller  100 kJ’de  100 k kal’de  
En az  En çok  En az  En çok  
Sodyum (mg)  6 14,3 25 60 
Potasyum (mg)  19,1 38,2 80 160 
Klor (mg)  14,3 38,2 60 160 
Kalsiyum (mg)  12 33,5 50 140 
Fosfor (mg)(1) 6 21,5 25 90 
Magnezyum 
(mg)  1,2 3,6 5 15 
Demir (mg)  0,14 0,48 0,6 2 
Çinko (mg)  0,12 0,24 0,5 1 
Bakır (µg)  14,3 24 60 100 
İyot (µg)  3,6 6,9 15 29 
Selenyum (µg)  0,72 2 3 8,6  
19 
 Mangan (µg)  0,24 24 1 100 
Molibden ( µg) - 3,3 - 14 
Flor (µg)  - 24 - 100 
(1)Toplam fosfor 
Kalsiyum/ yararlanılabilir fosfor molar oranı 1’den az 2’den fazla olamaz. 
Yararlanılabilir fosfor miktarı, inek sütü proteinleri, keçi sütü proteinleri veya pro tein 
hidrolizatlarından üretilmiş  devam  formülleri için toplam fosforun %80’i olarak hesaplanır.  
 8.2. Tek başına soya proteini izolatlarından veya soya proteini izolatları ile inek 
sütü veya keçi sütü  proteinlerinin karışımından üretilmiş devam  formülleri  
Demir, fosfor ve çinko hariç olmak  üzere bu ürünler için Ek -1’in 8 .1 inci maddesin deki 
değerler geçerlidir. Demir, fosfor ve çinko için ise aşağıdaki değerler uygulanır.  
 
Mineraller  100 kJ’de  100 k kal’de 
En az  En çok  En az  En çok  
Demir (mg)  0,22 0,6 0,9 2,5 
Fosfor (mg)(1) 7,2 24 30 100 
Çinko (mg)  0,18 0,3 0,75 1,25 
(2)Toplam fosfor  
 
Kalsiyum/ yararlanılabilir fosfor molar oranı 1’den az 2’den fazla olamaz. 
Yararlanılabilir fosfor miktarı, soya  protein izolatlarından üretilmiş  devam  formülleri için 
toplam fosforun %70’i olarak hesaplanır.  
9. VİTAMİNLER  
Vitaminler  100 kJ’de  100 k kal’de  
En az  En çok  En az  En çok  
A vitamini ( µg-RE) (1) 16,7 27,2 70 114 
D vitamini ( µg)  0,48 0,72 2 3 
Tiamin (µg)  9,6 72 40 300 
Riboflavin ( µg) 14,3 95,6 60 400 
Niasin (mg) (2) 0,1 0,36 0,4 1,5 
Pantotenik asit (mg)  0,1 0,48 0,4 2 
B6 vitamini ( µg) 4,8 41,8 20 175 
Biotin (µg) 0,24 1,8 1 7,5 
Folat (µg-DFE )(3) 3,6 11,4 15 47,6 
B12 vitamini ( µg) 0,02 0,12 0,1 0,5 
C vitamini (mg)  0,96 7,2 4 30  
20 
 K  vitamini ( µg) 0,24 6 1 25 
E  vitamini (mg -
tokoferol )(4) 0,14 1,2 0,6 5 
(1) A vitamininin preformu; RE = tüm trans retinol eşdeğeri  
(2) Niasinin preformu  
(3) Beslenme kaynaklı folat eşdeğeri: 1 µg DFE= 1 µg gıdadan gelen folat= 0,6 µg devam  
formülünden gelen folik asit.  
(4) RRR --tokoferol ün E vitamini aktivitesi bazında  
 
10. NÜKLEOTİDLER  
Aşağıdaki nükleotidler ilave edilebilir.  
Nükleotidler  En çok (1) 
mg/100 kJ  mg/100 k kal 
sitidin 5'-monofosfat                      0,60   2,50 
üridin 5'-monofosfat  0,42 1,75 
adenozin 5'-monofosfat  0,36 1,50 
guanozin 5'-monofosfat  0,12 0,50 
inosin 5'-monofosfat  0,24 1,00 
(1) Nükleotidlerin toplam konsantrasyonu  5 mg/100 k kal (1,2 mg/100 kJ)’yi geçemez.  
 
 
  
21 
 EK-3 
Anne Sütündeki Esansiyel ve Yarı Esansiyel Amino Asitler  
Ek-1 ve Ek -2’nin 2 nci  maddesinde belirtilen referans protein olarak, sırasıyla bu Ekin Bölüm 
A ve Bölüm B’sinde yer alan anne sütü kullanılır.  
Bölüm A: İnek sütü veya keçi sütü  proteinlerinden üretilmiş bebek formülleri ve devam 
formülleri ve tek başına soya proteini izolatlar ından veya soya proteini izolatları ile inek 
sütü veya keçi sütü  proteinlerinin karışımından üretilmiş bebek formülleri ve  devam 
formülleri  
Ek-1 ve Ek -2’nin 2.1 inci ve 2.2 nci maddelerinde belirtilen, anne sütündeki esansiyel ve yarı 
esansiyel aminoasitle r aşağıdaki tabloda  100 k kal ve 100 kJ’de mg olarak verilmektedir.  
Amino Asitler  100 kJ (1)’de 100 k kal’de  
Sistein 9 38 
Histidin  10 40 
İzolösin  22 90 
Lösin  40 166 
Lizin  27 113 
Metionin  5 23 
Fenilalanin  20 83 
Treonin  18 77 
Triptofan  8 32 
Tirozin  18 76 
Valin  21 88 
(1) 1 kJ = 0,239 kk al 
 
Bölüm B: Protein hidrolizatlarından üretilmiş bebek formülleri ve devam formülleri  
Ek-1 ve Ek -2’nin 2. 3 üncü maddesin de belirtilen, anne sütündeki esansiyel ve yarı esansiyel 
aminoasitler  aşağıdaki tabloda 100 k kal ve 100 kJ’de mg olarak verilmektedir.  
Amino Asitler  100 kJ (1)’de 100 k kal’de  
Arjinin  16 69 
Sistein 6 24 
Histidin  11 45 
İzolösin  17 72 
Lösin  37 156 
Lizin  29 122 
Metionin  7 29 
Fenilalanin  15 62  
22 
 Treonin  19 80 
Triptofan  7 30 
Tirozin  14 59 
Valin  19 80 
(1) 1 kJ = 0,239 k kal 
  
23 
 EK-4 
Madde 8(2)’de Belirtilen Aktif Maddeler  
Maddenin kimyasal ismi Maksimum Kalıntı Limiti 
(mg/kg)  
 
Cadusafos   
0,006  
Demeton -S-methyl/demeton -S-methyl sulfone/oxydemeton -
methyl  
(tek başına veya birlikte , demeton -S-methyl olarak ifade 
edilir)   
0,006  
Ethoprophos  
 0,008  
Fipronil  
(fipronil ve fipronil -desulfinyl toplamı , fipronil olarak ifade 
edilir)  0,004  
Propineb/propylenethiourea  
(propinep ve propylenethiourea toplamı)  0,006  
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
  
24 
  
EK-5 
Madde 8(3)’te Belirtilen Aktif Maddeler  
Maddenin Kimyasal ismi (Kalıntı Tanımı)  
 
 
Disulfoton (disulfoton, disulfoton sulfoxide ve disulfoton sulfone’un toplamı disulfoton 
olarak ifade edilir)  
Fensulfothion (fensulfothion, fensulfothion oksijen analogları ve bunların sulfonlarının 
toplamı fensulfothion olarak ifade edilir)  
Fentin, triphenyltin katyonu olarak ifade edilir  
Haloxyfop (haloxyfop, haloxyfop tuzları ve haloxyfop konjuge esterlerinin toplamı 
haloxyfop olarak ifade edilir)  
Heptachlor ve trans -heptachlor epo xide, heptachlor olarak ifade edilir  
Hexachlorobenzene  
Nitrofen  
Omethoate  
Terbufos (terbufos, terbufos sulfoxide ve terbufos sulfone’un toplamı terbufos olarak 
ifade edilir)  
Aldrin ve dieldrin, dieldrin olarak ifade edilir  
Endrin  
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
  
25 
  
 
EK-6 
Madde 1 1(7)’de Belirtilen Referans Alım Değerleri  
Besin Öğesi  Referans Değer  
A Vitamini  
 (µg)400  
D Vitamini  
 (µg)7  
E Vitamini  
 (mg TE) 5  
K Vitamini  
 (µg)12  
C Vitamini  
 (mg) 45  
Tiamin  
 (mg) 0,5  
Riboflavin  
 (mg) 0,7  
Niasin  
 (mg) 7  
B6 Vitamini  
 (mg) 0,7  
Folat  
 (µg) 125  
B12 Vitamini  
 (µg)0,8  
Pantotenik Asit  
 (mg) 3 
Biotin  
 (µg)10 
Kalsiyum  
 (mg) 550  
26 
 Fosfor  
 (mg) 550 
Potasyum  
 (mg) 1000  
Sodyum  
 (mg) 400 
Klor  
 (mg) 500 
Demir  
 (mg) 8 
Çinko  
 (mg) 5 
İyot  
 (µg) 80 
Selenyum  
 (µg) 20 
Bakır  
 (mg) 0,5 
Magnezyum  
 (mg) 80 
Mangan  
 (mg) 1,2