1 
 EK –1 
ĠTHALE MANĠ TEġKĠL EDEN KARANTĠNAYA TABĠ ZARARLI ORGANĠZMALAR  
 
A- TÜRKĠYE’DE VARLIĞI BĠLĠNMEYEN VE ĠTHALE MANĠ TEġKĠL EDEN KARANTĠNAYA 
TABĠ ZARARLI ORGANĠZMALAR  
 
1) Böcekler  
Acleris gloverana  
Acleris variana  
Aeolesthes sarta  
Agrilus anxius  
Agrilus planipennis  
Aleurolobus marlatti  
Amauromyza maculosa  
Anastrepha fraterculus  
Anastrepha ludens  
Anastrepha obliqua  
Anastrepha suspensa  
Anoplophora chinensis  
Anoplophora glabripennis  
Anoplophora malasiaca  
Anthonomus bisignifer  
Anthonomus eugenii  
Anthonomus grandis  
Anthonomus quadrigibbus  
Anthonomus signatus  
Apriona cinerea    
Apriona germari  
 Apriona japonica  
Aromia bungii       
Arrhenodes minutus  
11Bactericera cockerelli  
Bactrocera ciliatus  
Bactrocera cucumis  
Bactrocera cucurbitae  
Bactrocera minax  
Bactrocera dorsalis  
Bactrocera tryoni  
Bactrocera tsuneonis  
Bactrocera zonatus  
Blitopertha orientalis  
Cacyreus marshalli  
1Carneocephala fulgida  
Ceratitis rosa  
Choristoneura spp.  
Conotrachelus nenuphar  
Cydia inopinata  
Cydia packardi  
Dendroctonus adjunctus  
Dendroctonus brevicomis  
Dendroctonus frontalis  
Dendroctonus ponderosae  
Dendroctonus pseudotsugae  
Dendroctonus rufipennis  
Dendrolimus sibiricus  
Diabrotica balteata  
Diabrotica barberi  
Diabrotica speciosa  
Diabrotica trivittata  
Diabrotica undecimpunctata howardi   
2 
 Diabrotica undecimpunctata undecimpunctata  
Diabrotica virgifera zeae   
2Diaphorina citri  
Diaprepes abbreviatus  
1Draeculacephala minerva  
Drosophila suzukii  
Dryocoetes confusus  
Epichoristodes acerbella  
Epitrix cucumeris  
Epitrix tuberis  
Erschoviella musculana  
Erythroneura comes  
Euphranta japonica  
Euzophera osseatella  
Gnathotrichus sulcatus  
Gonipterus gibberus  
Gonipterus scutellatus  
1Graphocephala atropunctata  
Helicoverpa zea  
Heteronychus arator  
1Homalodisca vitripennis  
Hylurgopinus rufipes  
Ips amitinus  
Ips calligraphus  
Ips cembrae  
Ips confusus  
Ips dublicatus  
Ips grandicollis  
Ips hauseri  
Ips lecontei  
Ips paraconfusus  
Ips plastographus  
Ips pini  
Ips subelongatus  
Iridomyrmex humilis  
Jacobiasca lybica  
Keiferia lycopersicella  
Limonius californicus  
Liriomyza sativae  
Listronotus bonariensis  
Maconellicoccus hirsutus  
Malacosoma americanum  
Malacosoma disstria  
Margarodes prieskaensis  
Margarodes vitis  
Margarodes vredendalensis  
Matsucoccus feytaudi  
Megaplatypus mutatus  
Melanotus communis  
3Monochamus spp.  
4Myndus crudus  
Naupactus leucoloma  
Neoleucinodes elegantalis  
Neoclytus spp.   
Nipaecoccus vastator  
Numonia pyrivorella  
Oemona hirta  
Opogona sacchari  
Orgyia pseudotsugata  
Parasaissetia nigra   
3 
 Pardalaspis cyanescens  
Pardalaspis quinaria  
Paysandisia archon  
Pissodes nemorensis  
Pissodes strobi  
Pissodes terminalis  
Platypus parallelus   
Polygraphus proximus  
Popillia japonica  
Premnotrypes spp. 
Pristiphora abietina 
5Pseudopityophthorus minutissimus  
5Pseudopityophthorus pruinosus  
Rhagoletis cingulata     
Rhagoletis completa  
Rhagoletis fausta  
Rhagoletis indifferens  
Rhagoletis mendax  
Rhagoletis pomonella  
Rhagoletis suavis  
Rhagoletis ribicola  
Rhizoecus hibisci  
Rhynchophorus palmarum  
Saperda candida  
6Scaphoideus luteolus  
7Scaphoideus titanus  
8Scaphytopius acutus  
Scirtothrips aurantii  
Scirtothrips citri  
Scirtothrips dorsalis  
Scolytus morawitzi  
Sirex ermak  
Sirex noctilio  
Spodoptera eridania  
Spodoptera frugiperda  
Spodoptera litura  
Sternochetus mangiferae  
Tetropium gracilicorne  
Thaumetopoea processionea  
Thaumatotibia  leucotreta  
Thrips palmi  
9Toxoptera citricida  
Trichoferus campestris   
2Trioza erythreae  
Unaspis citri  
Unaspis yanonensis  
Xylotrechus altaicus  
Xylotrechus namanganensis  
 
2) Akarlar  
10Brevipalpus californicus  
Oligonychus perditus  
 
3) Nematodlar  
Heterodera glycines  
Hirschmanniella spp. 
Longidorus diadecturus  
Nacobbus aberrans  
Xiphinema americanum  
Xiphinema bricolense   
4 
 Xiphinema californicum  
Xiphinema rivesi  
 
4) Prokaryotlar (bakteri ve fitoplazmalar)  
Elm phloem necrosis phytoplasma  
Peach rosette phytoplasma  
Peach X -disease phytoplasma  
Peach yellows phytoplasma  
Strawberry witches‘ broom phytoplasma  
Xylella fastidiosa  
Candidatus Liberibacter solanacearum    
 
5) Funguslar  
Apiosporina morbosa    
Chrysomyxa arctostaphyli  
Ceratocystis fagacearum  
Ceratocystis fimbriata f.sp.platani  
Cronartium spp. 
Endocronartium harknessii  
Glomerella gossypii  
Guignardia citricarpa  
Guignardia laricina  
Hypoxylon mammatum  
Melampsora farlowii  
Melampsora medusa  
Monilinia fructicola  
Mycosphaerella larici -leptolepis  
Mycosphaerella populorum abhelencus  
Phellinus weirii  
Phoma andigena  
Phoma exiqua var. foveata  
Phyllosticta solitaria  
Phymatotrichopsis omnivora  
Phytophthora fragariae  
Phytophthora ramorum  
Septoria lycopersici var. malagutii  
Thecaphora solani  
Tilletia indic a 
Venturia nashicola  
 
6) Virüsler, Virüs Benzeri Organizmalar ve Viroidler  
Andean potato latent tymovirus  
Andean potato mottle comovirus  
Arracacha B nepovirus  
Barley stripe mosaic hordeivirus  
Bean golden mosaic begomovirus  
Blueberry scorch carlavirus  
Cowpea mild mottle carlavirus  
Euphorbia mosaic begomovirus  
Impatiens necrotic spot tospovirus  
Lettuce infectious yellows crinivirus  
Pepper mild tigré begomovirus  
Potato black ringspot nepovirus  
Potato T trichovirus  
Potato V potyvirus (Avrupa kökenli olmayan izolatları)  
Potato yellow dwarf nuchleorhabdovirus  
Potato yellow vein crinivirus  
Potato yellowing alfamovirus  
Squash leaf curl begomovirus  
Tobacco ringspot nepovirus   
5 
 Tomato mottle begomovirus  
Watermelon silver mottle tospovirus  
Cydonia  Mill. (ayv a), Malus  Mill (elma), Fragaria  L. (çilek), Prunus  spp. (sert çekirdekli meyveler), Pyrus  
L.(armut), Ribes L.(frenk üzümü), Rubus  L. (ahududu) ve Vitis L. (asma)'in  
aşağıda belirtilen virüsleri:  
a)American plum line pattern ilarvirus  
b)Blueberry  leaf mottle nepovirus  
c)Cherry necrotic rusty mottle disease  
ç)Cherry rasp leaf cheravirus  
d)Peach latent mosaic pelamoviroid  
e)Peach mosaic trichovirus  
f)Peach rosette mosaic nepovirus  
g)Raspberry leaf curl nepovirus  
ğ)Strawberry latent C rhabdovirus  
h)Strawberry vein banding caulimovirus  
ı)Cydonia  Mill. (ayva ), Malus  Mill (elma), Fragaria  L. (çilek), Prunus  spp.(sert çekirdekli meyveler), Pyrus  
L.(armut), Ribes L.(frenk üzümü), Rubus  L. (ahududu) ve Vitis L. (asma)'in  
Avrupa kökenli olmayan virüsleri ve virüs benzeri organizmaları  
 
7) Yabancı otlar  
Arceuthobium  spp. 
Eichhornia crassipes  
1Xylella fastidiosa ‘nın vektörü  
2Candidatus Liberibacter africanus , Candidatus L. americanus  ve Candidatus L. asiaticus  (Citrus greening 
bacterium) 'un vektörü  
3Bursaphelenchus xylophilus’un vektörü  
4Palm lethal yellowing phytoplasma‘nın vektörü  
5Ceratocystis fagacearum ‘un vektörü  
6Elm phloem necrosis phytoplasma‘ nın vektörü  
7Grapevine flavescence doree’ nin vektörü  
8 Fitoplazma  vektörü  
9Citrus tristeza virus vektörü  
10 Citrus leprosis rhabdovirus’ ün vektörü  
11 Candidatus Liberibacter solanacearum‘un vektörü  
 
B-TÜRKĠYE’DE SINIRLI OLARAK BULUNAN VE ĠTHALE MANĠ TEġKĠL EDEN KARANTĠNAYA 
TABĠ ZARARLI ORGANĠZMALAR  
 
1) Böcekler  
Bemisia tabaci  
Cacoecimorpha pronubana  
Ceratitis capitata  
Chrysomphalus aonidum  
Dendroctonus micans  
Dryocosmus kuriphilus  
Frankliniella occidentalis  
Helicoverpa armigera  
Ips acuminatus  
Ips curvidens  
Ips sexdentatus  
Ips typographus  
Liriomyza bryoniae  
Liriomyza huidobrensis  
Liriomyza trifolii  
Lopholeucaspis japonica  
Lymantria monacha  
Pammene fasciana  
Pissodes castaneus  
Quadraspidiotus perniciosus  
Spodoptera littoralis  
Tuta absoluta   
6 
  
2) Akarlar  
Eutetranychus orientalis  
Phytonemus pallidus  
 
3) Nematodlar  
Aphelenchoides besseyi  
Aphelenchoides fragariae  
Globodera pallida  
Globodera rostochiensis  
Heterodera fici  
Meloidogyne spp. 
  
4) Prokaryotlar (bakteri ve fitoplazmalar)  
Apple proliferation phytoplasma  
Apricot chlorotic leafroll phytoplasma  
Pear decline phytoplasma  
Clavibacter michiganensis subsp . sepedonicus  
Ralstonia solanacearum  
 
5) Funguslar  
Alternaria mali  
Discula spp. 
Elsinoe spp. 
Gymnosporangium spp. 
Phoma tracheiphila  
Synchytrium endobioticum  
 
6) Virüsler, Virüs Benzeri Organizmalar ve Viroidler  
Apple mosaic ilarvirus  
Beet necrotic yellow vein benyvirus  
Citrus ringspot virus  
Tomato ringspot nepovirus  
Pepino mosaic potexvirus  
Potato spindle tuber pospiviroid  
Tomato spotted wilt tospovirus  
 
 
EK - 2 
BAZI BĠTKĠ VEYA BĠTKĠSEL ÜRÜNLERDE BULUNMASI HALĠNDE ĠTHALE MANĠ TEġKĠL 
EDEN KARANTĠNAYA  TABĠ ZARARLI ORGANĠZMALAR  
 
A-TÜRKĠYE’DE VARLIĞI BĠLĠNMEYEN KARANTĠNAYA TABĠ ZARARLI ORGANĠZMALAR  
 
1) Böcekler  
ZARARLI ORGANĠZMALAR  BULAġMA MATERYALĠ  
Aschistonyx eppoi  Tohum ve meyve hariç  Juniperus  L. bitkileri  
Aleurocanthus spp. Tohum ve meyve hariç,  Citrus  L., Fortunella Swingle, Poncirus  
Raf bitkileri ve bunların melezleri  
Carposina niponensis  Tohum hariç Cydonia  Mill.,  Malus  Mill., Prunus  spp. ve Pyrus  L. 
bitkileri  
Enarmonia prunivora  Tohum hariç Crataegus L., Malus  Mill., Photinia  Ldl., Prunus  
spp.and Rosa L.‘nın dikim amaçlı bitkileri ve Malus Mill. and 
Prunus  spp.‘nin meyveleri  
Epitrix similaris, E . tuberis  
 Solanum tuberosum  L.(patates) yumruları  
Hishomonus phycitis  Tohum ve meyve hariç, Citrus  L., Fortunella  Swingle, Poncirus  
Raf bitkileri ve bunların melezleri  
Rhopalomyia chrysanthemi  Tohum hariç, Chrysanthemum  spp. dikim amaçlı bitkileri ve 
kesme çiçekleri   
7 
 Tecia solanivora  Solanum tuberosum  L.(patates) yumruları   
 
 
2) Akarlar  
Aculops fuchsiae  Tohumları hariç, dikim amaçlı Fuchsia  L. bitkileri  
Eotetranychus lewisi  Tohum ve meyve hariç, Citrus  L., Fortunella  Swingle, Poncirus  
Raf bitkileri ve bunların melezleri  
 
3) Nematodlar  
ZARARLI ORGANĠZMALAR  BULAġMA MATERYALĠ  
Bursaphelenchus xylophilus  
 Tohum ve meyveleri hariç  Abies  Mill., Cedrus  Trew, Larix  Mill.,  
Picea  A. Dietr., Pinus  L., Pseudotsuga  Carr. ve Tsuga  Carr. 
bitkileri ve iğne yapraklıların ( Coniferales ) odunları  
Radopholus citrophilus  Tohum ve meyveleri hariç, Citrus L., Fortunella  Swingle, 
Poncirus  Raf., bitkileri ve bunların melezleri. Ayrıca köklü veya 
kültür ortamıyla birlikte bulunan Araceae , Maranthaceae , 
Musaceae , Persea spp. ve Strelitziaceae  bitkileri  
Radopholus similis  Köklü veya kültür ortamıyla birlikte bulunan Araceae , 
Maranthaceae , Musaceae , Persea  spp.,  Strelitziaceae bitkileri  
 
4) Prokaryotlar (bakteri ve fitoplazmalar)  
ZARARLI ORGANĠZMALAR  BULAġMA MATERYALĠ  
Burkholderia caryophylli  Tohum hariç, dikim amaçlı  Dianthus (karanfil) bitkileri  
Citrus variegated chlorosis 
(Xylella fastidiosa’ nıncitrus 
türlerine özel strainleri)  Tohum ve meyve hariç, Citrus  L., Fortunella  Swingle, Poncirus  
Raf bitkileri ve bunların melezleri  
Clavibacter michiganensis subsp. 
insidiosus  Medicago sativa  L.(yonca) tohumları  
Curtobacterium flaccumfaciens  pv. 
flaccumfaciens  Phaseolus spp. (fasulye) ve Dolichos  tohumları  
Erwinia chrysanthemi pv. 
dianthicola  Tohum hariç, dikim amaçlı  Dianthus  (karanfil) bitkileri  
Grapevine flavescense dorée 
phytoplasma  Tohum ve meyve hariç, Vitis L. (asma) bitkileri  
Candidatus Liber ibacter africanu s, 
Candidatus L. americanus   ve 
Candidatus L. asiatic us Meyve hariç  yetiştirilen Aegle  Corrêa, Aeglopsis  Swingle, 
Afraegle  Engl, Atalantia  Corrêa, Balsamocitrus  Stapf, 
Burkillanthus  Swingle, Calodendrum  Thunb., Choisya  Kunth, 
Clausena  Burm. f., Limonia  L., Microcitrus  Swingle., Murraya  
J. Koenig ex L., Pamburus  Swingle, Severinia  Ten., Swinglea  
Merr., Triphasia  Lour. Ve Vepris  Comm . ve Citrus  L., 
Fortunella  Swingle ve Poncirus  Raf. bitkileri, tohumları ve 
bunların melezleri . 
Palm lethal yellowing phytoplasma  Tohum hariç,dikim amaçlı Palmae (palmiye)  bitkileri  
Pantoea stewartii subsp. stewartii  Zea mays  L.(mısır) tohumları  
Peach phony rickettsia ( Xylella 
fastidiosa ‘nın Prunus  türlerine 
özel strainleri)  Dikim amaçlı tüm Prunus  spp. bitkileri  
Pseudomonas syringae pv. 
persicae  Tohum hariç,dikim amaçlı Prunus persica  (şeftali) ve  Prunus 
persica var. nectarina (nektarin) bitkileri  
Pseudomonas syringae pv. pisi Pisum sativum (bezelye) ve P. sativum var. arvense tohumları  
Pseudomonas syringae  pv. 
actinidiae  Tohum hariç, dikim amaçlı Actinidia  spp. (kivi) bitkileri ve canlı 
polenleri  
Witches‘ broom phytoplasma  Tohum ve meyve hariç,  Citrus  L., Fortunella Swingle, Poncirus  
Raf bitkileri ve bunların melezleri  
Xanthomonas arboricola pv. pruni  Tohum  hariç, dikim amaçlı  Prunus  spp. bitkileri  
Xanthomonas axonopodis  pv. allii Tohum ve meyve dahil Allium  spp. bitkileri  
Xanthomonas axonopodis (Citrus  
L‘da patojen tüm strain‘ler)  Tohum hariç, Citrus  L., Fortunella  Swingle, Poncirus  Raf 
bitkileri ve bunların melezleri  
Xanthomonas fragaria  Tohum hariç, dikim amaçlı  Fragaria L.(çilek) bitkileri   
8 
 Xanthomonas oryzae pv. oryzae  Oryza spp. (çeltik) tohumları  
Xanthomonas oryz ae pv.oryzicola  Oryza spp. (çeltik) tohumları  
Xylophilus ampelinus  Tohum ve meyve hariç,  Vitis L. (asma) bitkileri  
 
5) Funguslar  
ZARARLI ORGANĠZMALAR  BULAġMA MATERYALĠ  
Anisogramma anomala  
 Kanada ve ABD orijinli, tohumları hariç dikim amaçlı Corylus 
L.(fındık) bitkileri,  
Atropellis spp.  Tohum ve meyve hariç, Pinus  L. bitkileri, Pinus  L.‘in odun ve 
soyulmuş kabuğu  
Ceratocystis virescens  Tohum ve meyve hariç,  Acer saccharum  Marsh. bitkileri ve 
doğal yuvarlaklığını kaybetmiş odunları dahil  Acer saccharum  
Marsh. odunları  
Ceratocystis virescens  
 Kanada ve ABD orjinli, tohum ve meyve hariç,  Acer saccharum  
Marsh. bitkileri ve doğal yuvarlaklığını kaybetmiş odunları dahil  
Acer saccharum  Marsh. Odunları  
Ciborinia camelliae  Tohum hariç, dikim amaçlı Camellia  L. (kamelya) bitkileri  
Claviceps africana  Sorghum  tohumları  
Diaporthe vaccinii  Tohum hariç, dikim amaçlı Vaccinium spp. bitkileri  
Didymella ligulicola  Tohum hariç, dikim amaçlı Dendranthema sp. bitkileri  
Diplodia macrospora  ve Diplodia 
zea (=maydis )  Zea mays  (mısır) tohumları  
Fusarium oxysporum f.sp. 
albedinis  Tohum ve meyve hariç, Phoenix spp. bitkileri  
Fusarium oxyporum f.sp.cubense  Tohum hariç, üretim materyali Musa spp. (muz) bitkileri  
Gibberella circinata  
 Çoğaltım amaçlı tohum ve kozalak dahil dikim amaçlı Pinus  spp. 
ve Pseudotsuga menziesii  bitkileri  
Guignardia piricola  Tohum hariç, Cydonia  Mill., Malus  Mill., Chaenomeles japonica  
ve Pyrus  L. bitkileri   
Phaeoramularia angolensis  
 Tohum hariç, Citrus  L, Fortunella  Swingle, Poncirus  Raf. 
bitkileri ve bunların melezleri  
Phialophora cinerescens  Tohumları hariç, dikim amaçlı Dianthus L.(karanfil) bitkileri  
Phialophora gregata  Ekim materyali Glycine max  (L.) Merr. (soya fasulyesi) 
tohumları  
Puccinia pittieriana  Tohum ve meyve hariç, Solanaceae  bitkileri  
Scirrhia acicola  Tohum ve meyve hariç, Pinus L. bitkileri  
Scirrhia pini  Tohum hariç dikim amaçlı, Pinus L., Larix decidua, Picea 
sitchensis, Pseudotsuga menziesii bitkileri.  
Stegophora ulmea  Tohum hariç, dikim amaçlı Ulmus  L. ve Zelkova  L. bitkileri  
 
6) Virüsler, Virüs Benzeri Organizmalar ve Viroidler  
ZARARLI ORGANĠZMALAR  BULAġMA MATERYALĠ  
Banana bunchy top nanovirus  Tohum hariç, üretim materyali Musa spp. (muz) bitkileri  
Beet curly top curtovirus  Tohum hariç, dikim amaçlı  Beta vulgaris  L.(pancar) bitkileri  
Black raspberry latent ilarvirus  Dikim amaçlı Rubus L. (ahududu) bitkileri  
Chrysanthemum stem necrosis 
tospovirus  Tohum ve meyve hariç, dikim amaçlı Dendranthema (DC.) Des 
Moul. S olanum lycopersicum  (L.) bitkileri  
Chrysanthemumstunt  
pospiviroid  Tohum hariç, dikim amaçlı  Dendranthema sp  bitkileri  
Citrus blight disease  Tohum ve meyve hariç,  Citrus  L., Fortunella Swingle, Poncirus  
Raf bitkileri ve bunların melezleri  
Citrusleprosis  
rhabdovirus  Tohum ve meyve hariç, Citrus  L., Fortunella Swingle, Poncirus  
Raf bitkileri ve bunların melezleri  
Citrus mosaic badnavirus  Tohum ve meyve hariç, Citrus  L., Fortunella Swingle, Poncirus  
Raf bitkileri ve bunların melezleri  
Citrus tatter leaf capillovirus  Tohum ve meyve hariç, Citrus  L., Fortunella Swingle, Poncirus  
Raf bitkileri ve bunların melezleri  
Coconut cadang cadang Tohum hariç, Avrupa ülkeleri orijinli olmayandikim amaçlı  
9 
 cocadviroid  Palmae (palmiye)bitkileri  
Little cherry closterovirus  Tohum hariç,dikim amaçlı  Prunus avium  L. (kiraz), Prunus 
cerasus  L (vişne), Prunus incisa  Thunb.,  Prunus sargentii  Rehd., 
Prunus serrula  Franch, Prunus serrulata  Lindl., Prunus speciosa  
(Koidz.) Ingram, Prunus subhirtella  Miq.,  Prunus yedoensis 
Matsum bitkileri ve bunların melezleri  
Potato mop top pomovirus  Tohum hariç, dikim amaçlı Solanum tuberosum  L (patates) 
bitkileri  
Tobacco rattletobravirus  Tohum hariç,dikim amaçlı Solanum tuberosum  L. (patates) ve 
Nicotiana spp. (tütün) bitkileri  
Tobacco streak ilarvirus  Tohum hariç,dikim amaçlı Nicotiana tabacum  (tütün) bitkileri ve 
Phaseolus vulgaris (fasulye) tohumları  
 
B-TÜRKĠYE’DE SINIRLI OLARAK BULUNAN KARANTĠNAYA TABĠ ZARARLI 
ORGANĠZMALAR  
 
1) Böcekler  
ZARARLI ORGANĠZMALAR  BULAġMA MATERYALĠ  
Aoinidiella citrina  Tohum ve meyve hariç, Citrus  L. (turunçgil), Fortunella  Swingle, 
Poncirus Raf. bitkileri ve bunların melezleri  
Balaninus glandium  Quercus (meşe) meyveleri  
Circulifer haematoceps  Tohum ve meyve hariç,  Citrus  L. (turunçgil), Fortunella  Swingle, 
Poncirus Raf. bitkileri ve bunların melezleri  
Circulifer tenellus  Tohum ve meyve hariç,  Citrus  L. (turunçgil), Fortunella Swingle, 
Poncirus Raf. bitkileri ve bunların melezleri  
Merodon equestris  Soğanlı süs bitkileri v e çiçek soğanları  
Pectinophora gossypiella  Gossypium spp. (pamuk) tohumları  
Phthorimaea operculella  Tohumluk ve yemeklik Solanum tuberosum  (patates) yumruları  
Rhynchophorus ferrugineus  Palmae (Arecaceae) familyasına ait;  
Areca catechu (Malabar palmiyesi),  
Arecastrum romanzoffianum  
Arenga pinnata ,  
Borassus flabellifer ,  
Brahea armata,  
Butia capitata,  
Calamus merillii , 
Caryota maxima  (Cevizli palmiye),  
C. cumingii , 
Cocos nucifera (Hindistan cevizi),  
Corypha gebang,  (Syn.: C. elata, C. utan) , 
Elaeis guineensis (Afrika yağ   palmiyesi),  
Howea forsteriana,  
Jubea chilensis,  
Livistonia australis  
Livistona decipiens (Syn.: Livistona decora )(Şemsiye palmiye),  
Metroxylon sagu , 
Oreodoxa regia (Syn:Roystonea regia )(Kral palmiye) , 
Phoenix canariensis (Kanarya adaları phonixi),  
P. dactylifera ( Hurma ağacı),  
P. sylvestris (Yabani hurma),  
Sabal umbraculifera (Syn .:Sabal palmetto, Cabbage palmetto ), 
Trachycarpus fortunei (Syn.: Chamaerops excelsa )(Kendir 
palmiye),  
Washingtonia  spp.,  
Chamaerops humilis , 
Phoenix theophrasti Bitkileri  
ve Agavaceae  familyasına ait  
Agave americana ;  
Bitkisinin meyve ve tohumları hariç,taban gövde çapı 5 cm 
üzerinde olan dikim amaçlıbitkileri   
10 
 Virachola isocrates  Punica granatum  (nar) meyveleri  
Viteus vitifolii  Tohum hariç, dikim ama çlı Vitis (asma) bitkileri  
 
2) Nematodlar  
ZARARLI ORGANĠZMALAR  BULAġMA MATERYALĠ  
Ditylenchus destructor  Çiçek soğanları ve Solanum tuberosum  (patates) yumruları  
Ditylenchus dipsaci  Allium ascalonicum  L., Allium cepa  L. ve  Allium schoenoprasum  
L.‘nin dikim amaçlı tohum ve soğanları, Alliumporrum  L.‘un 
dikim amaçlı bitkileri ve  Camassia  Lindl., Chionodoxa  Boiss.,  
Crocus flavus  Weston ‗Golden Yellow‘,  Galanthus  L., Galtonia 
candicans  (Baker)  Decne, Hyacinthus  L., Ismene  Herbert,  
Muscari  Miller, Narcissus  L., Ornithogalum L., Puschkinia  
Adams, Scilla L., Tulipa  L‘nin dikim amaçlı soğan ve soğanımsı 
gövdeleri (korm) ve Medicago sativa  L. (yonca)‘nın tohumları  
Ditylenchus dipsaci  Allium ascalonicum  L., Allium cepa  L. ve  Allium schoenoprasum  
L.‘nin dikim amaçlı tohum ve soğanları, Alliumporrum  L.‘un 
dikim amaçlı bitkileri ve Camassia  Lindl., Chionodoxa  Boiss.,  
Crocus flavus  Weston ‗Golden Yellow‘,  Galanthus  L., Galtonia 
candicans  (Baker)  Decne, Hyacinthus  L., Ismene  Herbert,  
Muscari  Miller, Narcissus  L., Ornithogalum  L., Puschkinia  
Adams, Scilla L., Tulipa  L‘nin dikim amaçlı soğan ve soğanımsı 
gövdeleri (korm), Medicago sativa  L. (yonca)‘nın tohumları, 
dikim amaçlı  Solanum tuberosum  L. (patates) yumruları ve 
dikim amaçlı Fragaria L. (çilek) bitkileri.  
 
3) Prokaryotlar (bakteri ve fitoplazmalar)  
ZARARLI ORGANĠZMALAR  BULAġMA MATERYALĠ  
Acidovorax citrulli  Citrullus lanatus  (karpuz), Cucumis melo (kavun), C. sativus  
(Hıyar) ve Cucurbita  spp. Tohum, meyve ve fideleri  
Agrobacterium vitis  Tohum ve meyve hariç, Vitis (asma) bitkileri  
Clavibacter michiganensis subsp. 
michiganensis  Dikim amaçlı  Solanum lycopersicum   Mill.(domates) bitkileri  
Erwinia amylovora  Tohum hariç, dikim amaçlı; Amelanchier Med.,  Chaenomeles  
Lindl.,  Cotoneaster Ehrh.,  Crataegus L., Cydonia Mill.,  
Eriobotrya Lindl.,  Photinia davidiana (Dcne.) Cardot , Malus  
Mill.,  Mespilus L., Pyracantha  Roem., Pyrus L. ve  Sorbus L.. 
bitkileri  
Phytoplasma solani  Tohumhariç, dikim amaçlı  Solanaceae  familyası bitkileri  
Spiroplasma citri  Tohum ve meyve hariç, Citrus  L., Fortunella Swingle, Poncirus  
Raf bitkileri ve bunların melezleri  
Xanthomonas arboricola pv. 
corylina  Tohum ve meyve dahil, Corylus avellana  (fındık),  C. colurna, 
C. maxima  ve C. pontica bitkileri  
Xanthomonas axonopodis pv. 
dieffenbachiae  Dikim amaçlı  Anthurium spp.,  Dieffenbachia maculata, 
Philodendron scandens  ve Syngonium podophyllum bitkileri  
Xanthomonas axonopodis pv. 
phaseoli  Phaseolus  L. (fasulye) tohumları  
Xanthomonas translucens pv. 
translucens  Ekim materyali  Triticum spp.(buğday) , Hordeum vulgare (arpa) , 
Secale cereale (çavdar) ve  Triticum x Secale  (triticale) tohumları  
Xanthomonas campestris pv. 
vesicatoria  Dikim amaçlı  Solanum lycopersicum Mill. (domates) ve 
Capsicum spp. (biber) bitkileri  
 
4) Funguslar  
ZARARLI ORGANĠZMALAR  BULAġMA MATERYALĠ  
Cryphonectria parasitica  Tohum hariç dikim amaçlı Quercus  L. (Meşe) ve Castanea  
Mill.(Kestane) bitkileri  
Dothistroma septosporum  
D.pini  Tohum hariç dikim amaçlı, Pinus attenuata  
P. jeffreyi, P. nigra subsp. laricio,  P. ponderosa  
P. muricata, P. radiata P. canariensis, P. lambertiana, P. 
Pinaster, P. contorta, P. elliottii, P. hartwegii, P. monticola, P.  
11 
 nigra subsp. nigra, P. ayacahuite, P. coulteri, P. michoacana, P. 
montezumae, P. patula, P. pseudostrobus, P. sabin iana, P. 
serotina, P. strobus, P. sylvestris, P. taeda, P.torreyana, Larix 
decidua, Picea sitchensis, Pseudotsuga menziesii bitkileri.  
Plasmopara halstedii  Helianthus annuus  (ayçiçeği) tohumları  
Puccinia horiana  Tohum hariç, dikim amaçlı Dendranthema spbitkileri ve kesme 
çiçekleri  
Sclerotium cepivorum  Allium  spp. ( Allium cepa  – yemeklik soğan dahil) bitki ve 
arpacıkları  
Verticillium albo -atrum  Tohum hariç, dikim amaçlı Humulus lupulus  L. (şerbetçiotu) 
bitkileri, Medicago sativa  L. (yonca) tohumları  
Verticillium dahliae  Tohum hariç, dikim amaçlı Humulus lupulus  L. (şerbetçiotu) 
bitkileri, Medicago sativa  L. (yonca) tohumları  
 
Virüsler, Virüs Benzeri Organizmalar ve Viroidler  
ZARARLI 
ORGANĠZMALAR  BULAġMA MATERYALĠ  
Arabis mosaic nepovirus  Tohum hariç, dikim amaçlı Fragaria  L. (çilek), Rubus  L. 
(ahududu) ve Vitis L. (asma) bitkileri  
Beet leaf curl rhabdovirus  Tohumhariç, dikim amaçlı  Beta vulgaris  L.(pancar) bitkileri  
Cherry leaf roll nepovirus  Dikim amaçlı Rubus  L. (ahududu), Olea  spp. (z eytin), Prunus  spp. 
(sert çekirdekliler), Ulmus  L. (karaağaç) ve Juglans  L. (ceviz) 
bitkileri  
Citrus tristezaclosterovirus  Tohum ve meyve hariç,  Citrus  L., Fortunella Swingle, Poncirus  
Raf bitkileri ve bunların melezleri  
Citrus vein enation virus  Tohum ve meyve hariç,  Citrus  L., Fortunella Swingle, Poncirus  
Raf bitkileri ve bunların melezleri  
Grapevine fanleaf nepovirus  Tohumhariç, üretim materyali Vitis L. (asma) bitkileri  
Grapevine leafroll associated 
closterovirus  Tohum hariç, üretim materyali Vitis L. (asma) bitkileri  
Plum pox potyvirus  Tohum hariç, dikim amaçlı Prunus  spp. (sert çekirdekliler) bitkileri  
Potato A potyvirus  Tohum hariç, dikim amaçlı Solanum tuberosum  L. (patates) , 
Solanum lycopersicum  (domates) ve Capsicum spp. (biber) bitkileri  
Potato leafroll luteovirus  Tohum hariç, dikim amaçlı Solanum tuberosum  L. (patates), 
Solanum lycopersicum  (domates) ve Capsicum spp. (biber) bitkileri  
Potato M carlavirus  Tohum hariç, dikim amaçlı Solanum tuberosum  L. (patates), 
Solanum lycoper sicum  (domates) ve Capsicum spp. (biber) bitkileri  
Potato X potexvirus  Tohum hariç, dikim amaçlı Solanum tuberosum  L. (patates), 
Solanum lycopersicum  (domates) ve Capsicum spp. (biber) bitkileri  
Potato Y potyvirus  (Yo, Yn, 
Yntn ve Yc dahil)  Tohum hariç, dikim amaçlı Solanum tuberosum  L. (patates), 
Solanum lycopersicum  (domates) ve Capsicum spp. (biber) bitkileri  
Prune dwarf ilarvirus  Dikim amaçlı Prunus  spp.(sert çekirdekliler) bitkileri  
Prunus necrotic ringspot 
ilarvirus  Dikim amaçlı Rubus  L. (ahududu), Prunus spp. (sert çekirdekliler) 
ve Rosa spp. (gül) bitkileri  
Raspberry ringspot nepovirus  Dikim amaçlı Rubus  L. (ahududu) ve Fragaria L. (çilek) bitkileri  
Satsuma dwarf nepovirus  Tohum ve meyve hariç,  Citrus  L., Fortunella Swingle, Poncirus  
Raf bitkileri ve bunların melezleri  
Strawberry crinkle  
cytorhabdovirus  Tohum hariç, dikim amaçlı Fragaria  L. (çilek) bitkileri   
Strawberry mild yellow edge 
potex virus  Tohum hariç, dikim amaçlı Fragaria L. (çilek) bitkileri   
Strawberry latent ringspot 
nepovirus  Dikim amaçlı Rubus  L. (ahududu) ve Fragaria L. (çilek) bitkileri  
Tomato black ring nepovirus  Dikim amaçlı Rubus  L. (ahududu), Fragaria  (çilek) ve Vitis (asma) 
bitkileri  
Tomato yellow leaf curl 
begomovirus  Tohum hariç, üretim materyali Solanum lycopersicum  
Mill.(domates) bitkileri.  
 
  
12 
 EK –3 
 
GĠRĠġĠ YASAK BĠTKĠ, BĠTKĠSEL ÜRÜNLER VE YETĠġTĠRME ORTAMLARI  
Ek-4‘te yer alan ―Özel Şartlar‖ bölümünde belirtilen topraklı bitki ve yetiştirme ortamı torf hariç olmak 
üzere;  
Tarımsal amaçlı:  
BĠTKĠ VE BĠTKĠSEL ÜRÜNLER  MENġEĠ ÜLKELER  
Toprak  Tüm ülkeler  
Tabii gübre  Tüm ülkeler  
Kütlü pamuk  Tüm ülkeler  
Coniferales odunları (Yakacak amaçlı)  Tüm ülkeler  
Castanea  Mill., Quercus  L., Acer saccharum , Populus  L. izole 
edilmiş kabukları  Tüm ülkeler  
Palmae (Arecaceae) familyasına ait;  
Areca catechu (Malabar palmiyesi),  
Arecastrum romanzoffianum , 
Arenga pinnata ,  
Borassus flabellifer , 
Brahea armata,  
Butia capitata,  
Calamus merillii,  
Caryota maxima  (Cevizli palmiye),  
C. cumingii , 
Cocos nucifera  (Hindistan cevizi),  
Corypha gebang , (Syn.: C. elata, C. utan ), 
Elaeis guineensis  (Afrika yağ palmiyesi),  
Howea forsteriana,  
Jubea chilensis,  
Livistonia australis,  
Livistona decipiens  (Syn.: Livistona decora )(Şemsiye palmiye),  
Metroxylon sagu , 
Oreodoxa regia  (Syn.: Roystonea regia )(Kral palmiye),  
Phoenix canariensis  (Kanarya adaları phonixi),  
P. dactylifera  (Hurma ağacı),  
P. sylvestris  (Yabani hurma),  
Sabal umbraculifera  (Syn.: Sabal palmetto , Cabbage palmetto),  
Trachycarpus fortunei  (Syn.: Chama erops excelsa )(Kendir 
palmiye),  
Washingtonia spp.,  
Chamaerops humilis , 
Phoenix theophrasti  Bitkileri  
veAgavaceae  familyasına ait  
Agave americana;  
Bitkisinin meyve ve tohumları hariç, taban gövde çapı 5 cm 
üzerinde olan dikim amaçlı bitkileri  Mısır, İspanya, İtalya, Fransa, 
Yunanistan, Bahreyn, 
Bangladeş, Kamboçya, Çin, 
Hindistan, Endonezya, İran, Irak, 
İsrail, Japonya, Ürdün, Kuveyt, 
Laos, Malezya, Mynmar, 
Umman, Pakistan, Filipinler, 
Katar, Suudi Arabistan, 
Singapur, Sirilanka, Suriye, 
Tayvan, Tayla nd, Birleşik Arap 
Emirlikleri, Vietnam, 
Avustralya, Papua  Yenigine, 
Samua, Somon Adaları  Ülkeleri  
 
  
13 
 EK -4 
 
BĠTKĠ VE BĠTKĠSEL ÜRÜNLERĠN ĠTHALATINDA ĠSTENEN ÖZEL ġARTLAR  
 
Bitkiler, bitkisel ürünler ve diğer maddeler  Özel ġartlar  
 
1) Açık Tohumlu Orman Ürünleri (Coniferales - İğne Yapraklılar)  
 
1.1.   
 Bursaphelenchus xylophilus’ un 
varlığı bilinen Kanada, Çin, 
Japonya, Kore Cumhuriyeti, 
Meksika, Tayvan , ABD  ve 
Portekiz menĢeli ; Thuja L.  ve 
Taxus  L. hariç, iğne yapraklıların 
(Coniferales) doğal dış yüzeyini 
muhafaza etmeyenler dâhil, aşağıda 
belirtilenlerin dışındaki odunu:  
-Tamamı veya bir kısmı iğne 
yapraklılardan elde edilen yonga, 
parçacık, talaş, rende talaşı, tahta 
artıkları ve hurdaları,  
-İstif tahtası, yardımcı ahşap 
ürünleri hariç, sevkiyata konu odun 
ile aynı tip ve kalitede olan ve ahşap 
olarak Ülkemizin ambalaj 
malzemeleri için belirlediği bitki 
sağlık şartlarını karşılayan,  fiilen 
nakliyatta kullanılan veya 
kullanılmayan, ambalaj sandıkl arı, 
kutular, kafes sandıklar, makaralar 
ve benzeri ambalajlar, paletler, kutu 
paletler ve diğer yük araçları, palet 
halkalar, istif tahtası şeklindeki 
ahşap ambalaj malzemeleri.  
-Odunun minimum 82°C'de 7 ile 8 
günlük bir ısıl işlem kullanılarak 
işlendiği veya kalem için imal 
edildiğine dair kanıtın olduğu  
Libocedrus decurrens  Torr. odunu,  
- Orta çapı 12 cm’den küçük lif, 
yonga ve kâğıtlık odun  a) Kabuğu soyulmuş olmalı ve Monochamus ‘un 
beklenen uçuş sezonu başlangıcı ve sonunda ilave  4 
haftalık bir güvenlik payı hesaba katılarak  beyanda 
bulunan ülkeden uçuş sezonu dışında nakledildiği veya 
kabuksuz odun hariç Bursaphelenchus xylophilus   veya 
vektörü ile bulaşmanın  önlenmesi için koruyucu bir 
tabaka ile kaplandıktan sonra nakledildiği  Bitki Sağlık  
Sertifikasında belirtilmelidir,  
ve 
b) Öz  dahil tüm odun yüzeyinde  en az 30 dakika 
süreyle minimum 56 °C lik bir ısıl işlemin sağlandığı 
ve ısıl işleme tabi tutulduğunu gösteren HT işareti  
odunun  veya ambalajın ve  Bitki Sağlık Sertifikasının 
üzerinde  belirtilmelidir,  
veya  
c) Onaylı bir fumigasyon yapılmalı ve Bitki Sağlık 
Sertifikası üzerinde aktif bileşen, minimum odun 
sıcaklığı, dozu (g/m3) ve uygulama (maruz kalma) 
süresi (saat) belirtilmelidir,  
veya  
d) Onaylı bir ürünle bas ınçlı kimyasal emdirme 
yapılarak, Bitki Sağlık Sertifikası üzerinde aktif 
bileşen, basınç (psi veya kPa) ve konsantrasyon (%) 
belirtilmelidir , 
veya   
e) Kuru madde oranı (yüzdesi) olarak ifade edilen, nem 
içeriğini %20‘nin altına çekmek için, uygun bir 
zama n/sıcaklık göstergesi ile fırında kurutma işleminin 
yapıldığı Bitki Sağlık Sertifikasında belirtilmelidir.  
Odunun üzerinde, ‗fırında kurutulmuş‘ veya ‗K.D.‘ 
işareti veya uluslararası kabul edilen başka bir işaret 
bulunmalıdır.  
 
 
 1.2.   
 Bursaphelenchus xylophilus’ un 
varlığı bilinen Kanada, Çin, 
Japonya, Kore Cumhuriyeti, 
Meksika, Tayvan,  ABD ve 
Portekiz menĢeli;   aşağıda 
belirtilen iğne yapraklıların 
(Coniferales) odunu:  
-Tamamı veya bir kısmı iğne 
yapraklılardan elde edilen yonga, 
parçacık, talaş, rende talaşı, tahta 
artıkları ve hurdaları . a) Kabuğu soyulmuş odun dan elde edilmeli ve  öz dahil  
tüm odun yüzeyinde  en az 30 dakika süreyle minimum 
56 °C lik bir ısıl işlemin sağlandığı ve ısıl işleme tabi 
tutulduğunu gösteren HT işareti odunun veya ambalajın 
ve Bitki  Sağlık Sertifikasının üzer inde belirtilmelidir,  
veya  
c) Kabuğu soyulmuş odundan elde edilmeli , onaylı  bir 
fumigasyon yapılmalı ve Bitki Sağlık Sertifikası 
üzerinde aktif bileşen, minimum odun sıcaklığı, dozu 
(g/m3) ve uygulama (maruz kalma ) süresi (saat) 
belirtilmelidir.  
 
1.3 
 Bursaphelenchus xylophilus’ un 
varlığı bilinen Kanada, Çin, 
Japonya, Kore Cumhuriyeti, 
Meksika, Tayvan,  ABD ve 
Portekiz menĢeli ; Thuja L. ve 
Taxus  L. hariç, aşağıda belirtilen  
a) Monochamus ‘un beklenen uçuş sezonu başlangıcı ve 
sonunda ilave  4 haftalık bir güvenlik payı hesaba 
katılarak beyanda  bulunan ülkeden u çuş sezonu dışında 
nakledildiği Bitki Sağlık Sertifikasında  belirtilmelidir,  
  
14 
 iğne yapraklıların (Coniferales);  
 
a)Orta çapı 12 cm‘den küçük lif, 
yonga ve kâğıtlık odunu  
 ve 
b) Öz  dahil tüm odun yüzeyinde  en az 30 dakika 
süreyle minimum 56 °C lik bir ısıl işlemin sağlandığı 
ve ısıl işleme tabi tutulduğunu gösteren HT işareti  
odunun  veya ambalajın ve  Bitki Sağlık Sertifikasının 
üzerinde  belirtilmelidir,  
veya  
c) Onaylı bir fumigasyon yapılmalı ve Bitki Sağlık 
Sertifikası üzerinde aktif bileşen, minimum odun 
sıcaklığı, dozu (g/m3) ve uygulama (maruz kalma) 
süresi (saat) belirtilmelidir,  
veya  
d) Onaylı bir ürünle basınçlı kimyasal emdirme 
yapılarak, Bitki Sağlık Sertifikası üzerinde aktif 
bileşen, basınç (psi veya kPa) ve konsantrasyon (%) 
belirtilmelidir , 
veya   
e) Kuru madde oranı (yüzdesi) olarak ifade edilen, nem 
içeriğini %20‘nin altına çekmek için, uygun bir 
zaman/sıcaklık göstergesi ile  fırında kurutma işleminin 
yapıldığı Bitki Sağlık Sertifikasında belirtilmelidir.  
Odunun üzerinde, ‗fırında kurutulmuş‘ veya ‗K.D.‘ 
işareti veya uluslararası kabul edilen başka bir işaret 
bulunmalıdır.  
1.4.   
 Bursaphelenchus xylophilus’ un 
varlığı bilinen Kanada, Çin, 
Japonya, Kore Cumhuriyeti, 
Meksika, Tayvan,  ABD ve 
Portekiz menĢeli; Thuja  L. ve 
Taxus  L.‘nin aşağıda belirtilenleri 
dışındaki odunu:  
-Yonga, parçacık, talaş, rende talaşı, 
tahta atıkları ve hurdaları,  
-İstif tahtası, yardımcı ahşap 
ürünleri hariç, sevkiyata konu odun 
ile aynı tip ve kalitede olan ve ahşap 
olarak Ülkemizin a mbalaj 
malzemeleri için belirlediği bitki 
sağlık şartlarını karşılayan, fiilen 
nakliyatta kullanılan veya 
kullanılmayan, ambalaj sandıkları, 
kutular , kafes sandıklar, makaralar 
ve benzeri ambalajlar, paletler, kutu 
paletler ve diğer yük araçları, palet 
halkalar, istif tahtası şeklindeki 
ahşap ambalaj malzemeleri  
-Doğal yuvarlak yüzeyini muhafaza 
etmeyen  Bursaphelenchus 
xylophilus ‘un (Steiner et Bührer ) 
Nickle et al. varlığı bilinen 
Kanada, Çin, Japonya, Kore 
Cumhuriyeti, Meksika, Tayvan, 
ABD ve Portekiz  menşeli olanlar.   a) Kabuksuz olduğu,  
veya  
b) Kuru madde oranı (yüzdesi) olarak ifade edilen, nem 
içeriğini %  20‘nin altına çekmek için, uygun bir 
zaman/sıcaklık göstergesi ile fırında kurutma işleminin 
yapıldığı Bitki Sağlık Sertifikasında belirtilmelidir.  
Odunun üzerinde, ‗fırında kurutulmuş‘ veya ‗K.D.‘ 
işareti veya uluslararası kabul edilen başka bir işaret 
bulunmalıdır,  
veya  
c) Öz  dahil tüm od un yüzeyinde  en az 30 dakika 
süreyle minimum 56 °C lik bir ısıl işlemin sağlandığı 
ve ısıl işleme tabi tutulduğunu gösteren HT işareti  
odunun  veya ambalajın ve  Bitki Sağlık Sertifikasının 
üzerinde  belirtilmelidir,  
veya  
d) Onaylı bir fumigasyon yapılmal ı ve Bitki Sağlık 
Sertifikası üzerinde aktif bileşen, minimum odun 
sıcaklığı, dozu (g/m3) ve uygulama (maruz kalma) 
süresi (saat) belirtilmelidir , 
veya  
e) Onaylı bir ürünle basınçlı kimyasal emdirme 
yapılarak, Bitki Sağlık Sertifikası üzerinde aktif 
bileşen, basınç (psi veya kPa) ve konsantrasyon (%) 
belirtilmelidir.  
1.5.   
 Rusya, Kazakistan ve Ukrayna 
menĢeli;  İğne yapraklıların 
(Coniferales) doğal yuvarlak 
yüzeyini muhafaza etmeyenler 
dahil, aşağıda belirtilenlerin 
dışındaki odunu :  
-Tamamı veya bir kısmı iğne a) Kabuksuz  olmalı ve üzerinde Monochamus spp. 
larvalarının neden olduğu 3 mm‘den büyük delikler 
bulunmamalıdır,  
ve  
b) Monochamus  spp. ile Pissodes nemorensis, P. strobi, 
P.terminalis, P.castaneus  ve Scolytus morawitzi  
türlerinden ari alanlarda üretildiği ve üretim alanının  
15 
 yapraklılardan elde edilen yonga, 
parçacık, talaş, rende talaşı, tahta 
atıkları ve hurdaları,  
-İstif tahtası, yardımcı ahşap 
ürünleri hariç, sevkiyata konu odun 
ile aynı tip ve kalitede o lan ve ahşap 
olarak Ülkemizin am balaj 
malzemeleri için belirlediği bitki 
sağlık şartlarını karşılayan,  fiilen 
nakliyatta kullanılan veya 
kullanılmayan, ambalaj sandıkları, 
kutular, kafes sandıklar, makaralar 
ve benzeri ambalajlar, paletler, kutu 
paletler ve diğer yük araçları, palet 
halkalar,  istif tahtası şeklindeki 
ahşap ambalaj malzemeleri  
 adı Bitki Sağlık Sertifikasında belirtilmelidir,  
veya  
c) Kuru madde oranı (yüzdesi) olarak ifade edilen, nem 
içeriğini %  20‘nin altına çekmek için, uygun bir 
zaman/sıcaklık göstergesi ile fırında kurutma işleminin 
yapıldığı Bitki Sağlık Sertifikasında belirtilmelidir.  
Odunun üzerinde, ‗fırında kurutulmuş‘ veya ‗K.D.‘ 
işareti veya uluslararası kabul edilen başka bir işaret 
bulunmalıdır,  
veya  
d) Öz  dahil tüm odun yüzeyinde  en az 30 dakika 
süreyle minimum 56 °C lik bir ısıl işlemin sağlandığı 
ve ısıl işleme tabi tutulduğunu gösteren HT işareti  
odunun  veya ambalajın ve  Bitki Sağlık Sertifikasının 
üzerinde  belirtilmelidir , 
veya  
e) Onaylı bir fumigasyon yapılmalı ve Bitki S ağlık 
Sertifikası üzerinde aktif bileşen, minimum odun 
sıcaklığı, dozu (g/m3) ve uygulama (maruz kalma ) 
süresi (saat) belirtilmelidir,  
veya  
f) Onaylı bir ürünle basınçlı kimyasal emdirme 
yapılarak, Bitki Sağlık Sertifikası üzerinde aktif 
bileşen, basınç (p si veya kPa) ve konsantrasyon (%) 
belirtilmelidir.  
 1.6.   
 Bursaphelenchus xylophilus ‘un 
varlığı bilinen Kanada, Çin, 
Japonya, Kore Cumhuriyeti, 
Meksika, Tayvan ABD ve 
Portekiz ile Rusya, Kazakistan ve 
Ukrayna dıĢındaki ülkeler 
menĢeli; İğne yapraklıların 
(Coniferales) doğal yuvarlak 
yüzeyini muhafaza etmeyenler 
dahil, aşağıda belirtilenlerin 
dışındaki odunu :  
-Tamamı veya bir kısmı iğne 
yapraklılardan elde edilen yonga, 
parçacık, talaş, rende talaşı, tahta 
atıkları ve hurdaları,  
-İstif tahtası, yardımcı ahşap 
ürünleri hariç,  sevkiyata konu odun  
ile aynı tip ve kalitede olan  ve ahşap  
olarak Ülkemizin am balaj 
malzemeleri için belirlediği bitki 
sağlık şartlarını karşılayan,  fiilen 
nakliyatta kullanılan  veya 
kullanılmayan, ambalaj sandıklar ı, 
kutular, kafes sandıklar, makaralar 
ve benzeri ambalajlar, paletler, kutu 
paletler ve diğer yük araçları, palet 
halkalar, istif tahtası şeklindeki 
ahşap ambalaj  malzemeleri . a) Kabuksuz olduğu ve Monochamus  spp. larvalarının 
yol açtığı, genişliği 3 mm‘den büyük deliklerden ari 
olduğu,  
veya  
b) Kuru madde oranı (yüzdesi) olarak ifade edilen, nem 
içeriğini %20‘nin altına çekmek için, uygun bir 
zaman/sıcaklık göstergesi ile fırında kurutma işleminin 
yapıldığı Bi tki Sağlık Sertifikasında belirtilmelidir. 
Odunun üzerinde, ‗fırında kurutulmuş‘ veya ‗K.D.‘ 
işareti veya uluslararası kabul edilen başka bir işaret 
bulunmalıdır,  
veya  
c) Onaylı bir ürünle basınçlı kimyasal emdirme 
yapılarak, Bitki Sağlık Sertifikası üzeri nde aktif 
bileşen, basınç (psi veya kPa) ve ko nsantrasyon (%) 
belirtilmelidir,  
veya  
d) Öz  dahil tüm odun yüzeyinde  en az 30 dakika 
süreyle minimum 56 °C lik bir ısıl işlemin sağlandığı 
ve ısıl işleme tabi tutulduğunu gösteren HT işareti  
odunun  veya amba lajın ve  Bitki Sağlık Sertifikasının 
üzerinde  belirtilmelidir . 
 
 
1.7.1 
   Bursaphelenchus xylophilus’ un 
varlığı bilinen Kanada, Çin, 
Japonya, Kore Cumhuriyeti, 
Meksika, Tayvan, ABD ve 
Portekiz  dıĢındaki ülkeler ile 
Rusya, Kazakistan ve Ukrayna 
menĢeli;  tamamı veya bir kısmı a) Kabuğu soyulmuş yuvarlak odundan üretildiği Bitki 
Sağlık Sertifikasında belirtilmelidir,  
veya  
b) Onaylı bir fumigasyon yapılmalı ve Bitki Sağlık 
Sertifikası üzerinde aktif bileşen, minimum odun 
sıcaklığı, dozu (g/m3) ve uygulama (maruz kalma) 
süresi (saat) belirtilmelidir,   
16 
 iğne yapraklılardan (Coniferales) 
elde edilen yonga, parçacık, talaş, 
rende talaşı, tahta atıkları ve 
hurdaları.  
 
 veya  
c) Kuru madde oranı (yüzdesi) olarak ifade edilen, 
uygun bir zaman/sıcaklık göstergesi ile elde edilen, 
nem içeriğinin % 20‘nin altına çekmek için fırında 
kurutma işlemi yapıldığı Bitki Sağlık Sertifikasında 
belirtilmelidir,  
veya  
d) Öz  dahil tüm odun yüzeyinde  en az 30 dakika 
süreyle minimum 56 °C lik bir ısıl işlemin sağlandığı 
ve ısıl işleme tabi tutulduğunu gösteren HT işareti  
odunun  veya ambalajın ve  Bitki Sağlık Sertifikasının 
üzerinde  belirtilmelidir.  
1.7.2 
 Bursaphelenchus xylophilus’ un 
varlığı bilinen Kanada, Çin, 
Japonya, Kore Cumhuriyeti, 
Meksika, Tayvan, ABD ve 
Portekiz  dıĢındaki ülkeler ile 
Rusya, Kazakistan ve Ukrayna 
menĢeli;  
- Orta çapı 12 cm‘den küçük lif, 
yonga ve kâğıtlık odun  
 a) Üzerinde Monochamus spp. larvalarının neden 
olduğu 3 mm ‘den büyük delikler olmamalıdır,   
ve 
b) Kabuğu soyulmuş olmalıdır,  
veya  
c) Onaylı bir fumigasyon yapılmalı ve Bitki Sağlık 
Sertifikası üzerinde aktif bileşen, minimum odun 
sıcaklığı, dozu (g/m3) ve uygulama (maruz kalma) 
süresi (saat) belirtilmelidir,  
veya  
d) Kuru madde oranı (yüzdesi) olarak ifade edilen, 
uygun bir zaman/sıc aklık göstergesi ile elde edilen, 
nem içeriğinin % 20‘nin altına çekmek için fırında 
kurutma işlemi yapıldığı Bitki Sağlık Sertifikasında 
belirtilmelidir,  
veya  
e) Öz  dahil tüm odun yüzeyinde  en az 30 dakika 
süreyle minimum 56 °C lik bir ısıl işlemin sağlandığı 
ve ısıl işleme tabi tutulduğunu gösteren HT işareti  
odunun  veya ambalajın ve  Bitki Sağlık Sertifikasının 
üzerinde  belirtilmelidir  
1.8 
 İğne yapraklıların (Coniferales) 
izole edilmiş kabukları   a) Onaylı bir fumigasyon işlemine tabi tutulduğu ve 
aktif bileşen, minimum kabuk sıcaklığı, dozu (g/m3) ve 
uygulama (maruz kalma) süresi (saat)‘ne ait bilgiler, 
Bitki Sağlık Sertifikasında belirtilmelidir.  
veya  
b) Öz  dahil tüm odun yüzeyinde  en az 30 dakika 
süreyle minimum 56 °C lik bir ısıl işlemin sağlandığı 
ve ısıl işleme tabi tutulduğunu gösteren HT işareti  
odunun  veya ambalajın ve  Bitki Sağlık Sertifikasının 
üzerinde  belirtilmelidir . 
 
 
2) Kapalı Tohumlu Orman Ürünleri (Yaprağını döken ve dökmeyen geniş yapraklılar)  
 
2.1.   
  ABD ve Kanada menĢeli; Acer 
sacch arum Marsh‘ın doğal yuvarlak 
yüzeyini muhafaza etmeyenler ve, 
aşağıda belirtilenlerin dışındaki, 
odunları  
-Kaplama levha üretimi amaçlı 
odun,  
-Yonga, parçacık, talaş, rende talaşı, 
tahta atıkları ve hurdaları  
-İstif tahtası, yardımcı ahşap 
ürünleri hariç,  sevkiyata konu odun  
ile aynı tip ve kalitede olan ve ahşap 
olarak Ülkemizin a mbalaj a) Kuru madde oranı (yü zdesi) olarak ifade edilen, nem 
içeriğini %  20‘nin altına çekmek için, uygun bir 
zaman/sıcaklık göstergesi ile fırında kurutma işleminin 
yapıldığı Bitki Sağlık Sertifikası‘nda belirtilmelidir.  
Odunun üzerinde, ‗fırında kurutulmuş‘ veya ‗K.D.‘ 
işareti veya  uluslararası kabul edilen başka bir işaret 
bulunmalıdır,  
veya  
b) Onaylı bir fumigasyon işlemine tabi tutulduğu ve 
aktif bileşen, minimum odun sıcaklığı, dozu (g/m3) ve 
uygulama (maruz kalma) süresi (saat)‘ne ait bilgiler 
Bitki Sağlık Sertifikasında belirtilmelidir.   
17 
 malzemeleri için belirlediği bitki 
sağlık şartlarını karşılayan,  fiilen 
nakliyatta kullanılan veya 
kullanılmayan, ambalaj sandıkları, 
kutular, kafes sandıklar, makaralar 
ve benzeri ambalajlar, paletler, kutu 
paletler ve diğer yük araçları, palet 
halkalar, istif tahtası şeklindeki 
ahşap ambalaj malzemeleri  
2.2.   
 ABD ve Kanada menĢeli; Acer 
saccharum  Marsh‘ ın kaplama levha 
üretimi amaçlı  odunu.    Odunun, Ceratocystis virescens’ den arî olduğu bilinen 
alan menşeli olduğu ve kapl ama levha üretimi amaçlı 
olduğu  Bitki Sağlık Sertifikasında belirtilmelidir.    
2.3.   
 Kanada, Çin, Japonya, 
Moğolistan, Kore Cumhuriyeti, 
Rusya, Tayvan ve ABD,  Kore 
Demokratik Halk Cumhuriyeti 
menĢeli; Fraxinus  L., Juglans 
mandshurica  Maxim., Ulmus 
davidiana  Planch., Ulmus parvifolia  
Jacq. ve Pterocarya rhoifolia  
Siebold & Zucc.‘nun aşağıda 
belirtilenler dışındaki, doğal 
yuvarlak yüzeyini muhafaza 
etmeyenler  ve ham ahşaptan imal 
edilen mobilya ve diğer ürünler 
dahil , odunu  
-Yukarıda belirtilen ağaçların 
tamamından veya bazılarından elde 
edilen yongalar,  
-İstif tahtası, yardımcı ahşap 
ürünleri hariç,  sevkiyata konu  odun 
ile aynı tip ve kalitede olan  ve ahşap  
olarak Ülkemizin  ambalaj 
malzemeleri için belirlediği bitki 
sağlık şartlarını karşılayan,  fiilen 
nakliyatta kullanılan  veya 
kullanılmayan, ambalaj sandıkları, 
kutular, kafes sandıklar, makaralar 
ve benzeri ambalajlar, paletler, kutu 
paletler ve diğer yük araçları, palet 
halkalar, istif tahtası şeklindeki 
ahşap ambalaj  malzemeleri  
 a) İlgili ISPM Standartlarına göre, Agrilus planipennis  
Fairmaire‘den arî olarak belirlenen alan menşeli 
olduğu ve üretim alanının ad ı; 
veya  
(b) Resmi olarak denetlenen ve yetkili bir tesiste an  
az 2.5 cm kalınlığında kabuk ve kabukaltı 
tabakasının soyulmuş olduğu ,  
veya  
(c) Minimum 1kGy emilmiş doza ulaşılması için, 
odunun tamamen iyonl ayıcı radyasyona tabi 
tutulduğu,  
Bitki Sağlık Sertifikasında belirtilmelidir.  
 
2.4.   
 Kanada, Çin, Japonya, 
Moğolistan, Kore Cumhuriyeti, 
Rusya, Tayvan, ABD ve Kore 
Demokratik Halk Cumhuriyeti 
menĢeli ; tamamı veya bir kısmı  
Fraxinus  L., Juglans mandshurica  
Maxim., Ulmus davidiana  Planch., 
Ulmus parvifolia  Jacq. ve 
Pterocarya rhoifolia  Siebold & 
Zucc.‘den elde edilen yonga, 
parçacık, talaş, rende talaşı, tahta 
artıkları ve hurdaları  a) İlgili ISPM Standartlarına  göre, Agrilus planipennis  
Fairmaire‘den arî olarak belirlenen alan menşeli olduğu  
ve üretim alanının adı  Bitki Sağlık Sertifikasında 
belirtilmelidir.  
2.5.   
 Kanada, Çin, Japonya, 
Moğolistan, Kore Cumhuriyeti, 
Rusya, Tayvan, ABD ve  Kore 
Demokratik Halk Cumhuriyeti 
menĢeili ; Fraxinus  L., Juglans 
mandshurica   Maxim., Ulmus a) İlgili ISPM Standartlarına göre,  Agrilus 
planipennis ‘den arî olarak belirlenen alan menşeli 
olduğu  ve üretim alanının adı  Bitki Sağlık 
Sertifikasında belirtilmelidir.   
18 
 davidiana  Planch., Ulmus parvifolia  
Jacq. ve Pterocarya rhoifolia  
Siebold & Zucc.‘dan elde edilen 
soyulmuş kabuk ve kabuktan 
yapılan   ürünler  
2.6.1  
 ABD menĢeli ; Quercus  L.‘nin 
doğal yuvarlak yüzeyini muhafaza 
etmeyenler dahil, aşağıda 
belirtilenler dışındaki odunu:  
-Yonga, parçacık, talaş, rende talaşı, 
tahta atıkları ve hurdaları,  
-Odunun minimum 176 °C‘ de 20 
dakika süreyle ısıl işlem 
uygulanarak üretildiğinin belgeli 
ispatının olduğu fıçılar, variller, 
tekneler ve diğer fıçıcıların ürünleri 
ile bunların fıçı tahtası dahil odun 
kısımları,  
-Kaplama üretimi amaçlı, doğal 
yuvarlak yüzeyini muhafaza eden 
odun.  
-İstif tahtası, yardımcı ahşap 
ürünleri hariç, sevkiyata konu odun 
ile aynı tip ve kalitede olan ve ahşap  
olarak Ülkemizin a mbalaj 
malzemeleri için belirlediği bitki 
sağlık şartlarını karşılayan,  fiilen 
nakliyatta kullanılan  veya 
kullanılmayan, ambalaj san dıkları, 
kutular, kafes sandıklar, makaralar 
ve benzeri ambalajlar, paletler, kutu 
paletler ve diğer yük araçları, palet 
halkalar, istif tahtası şeklindeki 
ahşap ambalaj  malzemeleri  a) Yuvarlak yüzeyi tamamen kaybolacak kadar dört 
köşe şekil verilmiş olduğ u Bitki Sağlık Sertifikasında 
belirtilmelidir.  
veya  
b) Kabuksuz olduğu ve kuru madde yüzdesi ile ifade 
edilen nem içeriğinin % 20‘den az olduğu Bitki Sağlık 
Sertifikasında belirtilmelidir.  
veya  
c) Kabuksuz olduğu ve onaylı bir sıcak hava veya sıcak 
su ile dezenfekte edilmiş olduğu Bitki Sağlık 
Sertifikasında belirtilmelidir.  
veya  
d) Eğer biçilmişse, üzerinde kabuk kalıntısı olsun ya da 
olmasın;  
1) Kuru madde yüzdesi olarak ifade edilen, uygun bir 
zaman/sıcaklık göstergesi ile elde edilen, nem 
içeriğinin % 2 0‘nin altına çekmek için fırında kurutma 
işlemine maruz kaldığı, Bitki Sağlık Sertifikasında 
belirtilmelidir. Odunun üzerinde, ‗fırında kurutulmuş‘ 
veya ‗K.D.‘ işareti veya uluslararası kabul edilen başka 
bir işaret bulunmalıdır.  
veya  
2) Onaylı bir fumigasyon yapılmalı ve Bitki Sağlık 
Sertifikası üzerinde aktif bileşen, minimum odun 
sıcaklığı, dozu (g/m3) ve uygulama (maruz kalma) 
süresi (saat) belirtilmelidir,  
2.6.2  
 ABD menĢeli ; Quercus  L.‘nin  
kaplama üretimi amaçlı, doğal 
yuvarlak yüzeyini muhafaza eden 
odunu.  a) Onaylı bir fumigasyon yapılmalı ve Bitki Sağlık 
Sertifikası üzerinde aktif bileşen, minimum odun 
sıcaklığı, dozu (g/m3) ve uygulama (maruz kalma) 
süresi (saat) belirtilmelidir.  
b) Gümrük ve Ticaret Bakanlığınca yayımlanan Tebliğ 
ile yetkilendirilen giriş kapılarından giriş yapmalıdır.  
2.7.   
 ABD ve Ermenistan menĢeli; 
Platanus  L.‘un yonga, parçacık, 
talaş, rende talaşı, tahta atıkları ve 
hurdaları hariç, doğal yuvarlak 
yüzeyini muhafaza etmeyenler dâhil 
odunu  
-İstif tahtası, yardımcı ahşap 
ürünleri hariç , sevkiyata konu odun 
ile aynı tip ve kalitede olan ve ahşap  
olarak Ülkemizi n am balaj 
malzemeleri için belirlediği bitki 
sağlık şartlarını karşılayan,  fiilen 
nakliyatta kullanılan  veya 
kullanılmayan, ambalaj sandıkları, 
kutular, kafes sandıklar, makaralar 
ve benzeri ambalajlar, paletler, kutu Kuru madde oranı (yüzdesi) olarak ifade ed ilen, nem 
içeriğini %  20‘nin altına çekmek için, uygun bir 
zaman/sıcaklık göstergesi ile fırında kurutma işleminin 
yapıldığı Bitki Sağlık Sertifikasında belirtilmelidir.  
Odunun üzerinde, ‗fırında kurutulmuş‘ veya ‗K.D.‘ 
işareti veya uluslararası kabul edi len başka bir işaret 
bulunmalıdır.   
19 
 paletler ve diğer yük araçları, palet 
halkalar, istif tahtası şeklindeki 
ahşap ambalaj  malzemeleri  
2.8.1  
 Aşağıda belirtilenler dışındaki 
Agrilus anxius  varlığı bilinen 
Kanada  ve ABD menĢeili  doğal 
yuvarlak yüzeyini korumayan odun 
ve mobilya ve işlem görmemiş 
odundan yapılan diğer ürünler dahil  
Betula  L.‘nın o dunu;  
-Bu ağaçların tamamı veya bir 
kısmından elde edilen yonga, 
parçacık, talaş, rende talaşı, tahta 
atıkları ve hurdaları,  
-İstif tahtası, yardımcı ahşap 
ürünleri hariç,  sevkiyata konu  odun 
ile aynı tip ve kalitede o lan ve ahşap 
olarak Ülkemizin am balaj 
malzemeleri için belirlediği bitki 
sağlık şartlarını karşılayan,  fiilen 
nakliyatta kullanılan  veya 
kullanılmayan, ambalaj sandıkları, 
kutular, kafes sandıklar, makaralar 
ve benzeri ambalajlar, paletler, kutu 
paletler ve diğer yük araçları, palet 
halkalar, istif tahtası şeklindeki 
ahşap ambalaj  malzemeleri  a) Resmi olarak denetlenen ve yetkili bir tesiste an  az 
2.5 cm kalınlığında kabuk ve kabuk alt tabakasının 
soyulmuş olduğu  
veya  
 
b) Minimum 1kGy emilmiş doza ulaşılması için, 
odunun tamamen iyonlay ıcı radyasyona tabi tutulduğu  
Bitki Sağlık Sertifikasında belirtilmelidir.  
2.8.2  
 Tamamen veya kısmen Betula  
L‘den elde edilen yonga, parçacık, 
talaş, rende talaşı, tahta artıkları ve 
hurdaları . Odunun menşei ülkesinin Agrilus anxius  Gory‘den  ari 
olduğu Bitki Sağlık Sertifikasında belirtilmelidir . 
 
2.8.3  
 ABD’de menĢeili  ve Agrilus 
anxius’un  varlığı bilinen  alanlarda 
yetişen Betula L. ağacından elde 
edilen ağaç kabuğu ve kabuktan 
imal edilen ürünler  Odunun kabuksuz olduğu Bitki  Sağlık Sertifikasında 
belirtilmelidir . 
2.9 
 Amerika Kıtası menĢeli; Populus 
L.‘un doğal yuvarlak yüzeyini 
muhafaza etmeyenler dâhil 
aşağıdakiler dışında odunu ;  
-Yonga, parçacık, talaş, rende talaşı, 
tahta atıkları ve hurdaları,  
-İstif tahtası, yardımcı ahşap 
ürünleri hariç ,  sevkiyata konu odun 
ile aynı tip ve kalitede olan ve ahşap 
olarak Ülkemizin a mbalaj 
malzemeleri için belirlediği bitki 
sağlık şartlarını karşılayan,  fiilen 
nakliyatta kullanılan  veya 
kullanılmayan, ambalaj sandıkları, 
kutular, kafes  sandıklar, makaralar 
ve benzeri ambalajlar, paletler, kutu 
paletler ve diğer yük araçları, palet 
halkalar, istif tahtası şeklindeki 
ahşap ambalaj  malzemeleri  a)  Kabuksuz olduğu,  
veya  
b) Kuru madde oranı (yüzdesi) olarak ifade edilen, nem 
içeriğini %  20‘nin altına çekmek için, uygun bir 
zaman/sıcaklık göstergesi ile fırında kurutma işleminin 
yapıldığı Bitki Sağlık Sertifikasında belirtilmelidir.  
Odunun üzerinde, ‗fırında kurutulmuş‘ veya ‗K.D.‘ 
işareti veya uluslararası kabul edile n başka bir işaret 
bulunmalıdır.  
 2.10 
 -ABD ve Kanada menĢeli; Acer 
saccharum  Marsh.,  
-ABD ve Ermenistan menĢeli;  
Platanus  L., 
-Amerika kıtası menĢeli;  Populus  a) Kabuksuz yuvarlak odundan üretildiği,  
veya  
b) Kuru madde yüzdesi olarak ifade edilen, uygun bir 
zaman/sıcaklık göstergesi ile elde edilen, nem 
içeriğinin %  20‘nin altına çekmek için fırında kurutma  
20 
 L. 
 
Yukardakilerin tamamı veya bir 
kısmından elde edilen yonga, 
parçacık, talaş, rende talaşı, tahta 
atıkları ve hurda şeklindeki odun  
 işlemine maruz kaldığı,  
veya  
c) Onaylı bir fumigasyon işlemine tabi tutulduğu ve 
aktif bileşen, minimum odun sıcaklığı, dozu (g/m3) ve 
uygulama (maruz kalma) süresi (saa t)‘ne ait bilgiler,  
veya  
d) ) En az 30 dakika süreyle minimum 56 °C lik bir öz  
dahil tüm odun yüzeyinde  sıcaklığın sağlandığı uygun 
bir ısıl işlem uygulandığı,  
Bitki Sağlık Sertifikasında belirtilmelidir.   
 2.11 
 Tamamı veya bir kısmı   ABD 
menĢeli Quercus  L‘den elde edilen, 
yonga, parçacık, talaş, rende talaşı, 
tahta atıkları ve hurdaları    a) Kuru madde yüzdesi olarak ifade edilen, uygun bir 
zaman/sıcaklık göstergesi ile elde edilen, nem 
içeriğinin %  20‘nin altına çekmek için fırında kurutma 
işlem ine maruz kaldığı,  
veya  
b) Onaylı bir fumigasyon işlemine tabi tutulduğu ve 
aktif bileşen, minimum odun sıcaklığı, dozu (g/m3) ve 
uygulama (maruz kalma) süresi (saat)‘ne ait bilgiler,  
veya  
c) En az 30 dakika süreyle minimum 56 °C lik bir  öz  
dahil tüm odu n yüzeyinde sıcaklığın sağlandığı uygun 
bir ısıl işlem uygulandığı,  
Bitki Sağlık Sertifikasında belirtilmelidir.  
2.12 
 Acer macrophyllum   Pursh, 
Aesculus californica  (Spach) Nutt.,  
Lithocarpus densiflorus  
(Hook.&Arn.) Rehd.,  Quercus  spp. 
L ve Taxus brevifolia Nutt. 
Odunları  a) Bitkiler Phytophthora ramorum ‘dan arî alanlar 
menşeli olmalı ve bu alanın adının Bitki Sağlık 
Sertifikasının ―menşei yeri‖ başlığı altında yer aldığı 
Bitki Sağlık  Sertifikasında belirtilmelidir,  
veya  
b) Bitki Sağlık Sertifikası, odunların kabuklarının 
soyuldukları resmi olarak doğrulandıktan sonra 
düzenlenmelidi r,  
ve 
— Yuvarlak yüzeyi tamamen kaybolacak kadar dört 
köşe şekil verilmiş olduğu,  
veya  
— Kuru madde yüzdesi ile ifade edilen nem içeriğinin 
%20‘den az olduğu,  
veya  
— Onaylı bir sıcak hava veya sıcak su ile dezenfekte 
edilmiş olduğu Bitki Sağlık Sertifikasında 
belirtilmelidir,  
veya  
c) Eğer biçilmişse, üzerinde kabuk kalıntısı olsun ya da 
olmasın;  
1) Kuru madde yüzdesi olarak ifade edilen, uygun bir 
zaman/sıcaklık göstergesi ile elde edilen, nem 
içeriğinin % 20‘nin altına çekmek için fırında kurutma 
işlemine maruz kaldığı, Bitki Sağlık Sertifikasında 
belirtilmelidir. Odunun üzerinde, ‗fırında kurutulmuş‘ 
veya ‗K.D.‘ işareti veya uluslararası kabul edi len başka 
bir işaret bulunmalıdır,  
veya  
2) Onaylı bir fumigasyon yapılmalı ve Bitki Sağlık 
Sertifikası üzerinde aktif bileşen, minimum odun 
sıcaklığı, dozu (g/m3) ve uygulama (maruz kalma) 
süresi (saat) belirtilmelidir,  
3. 
 6 mm veya daha az kalınlıkta ham 
odun ile tutkal, sıcaklık ve basınçla 
elde edilen işlenmiş odun hariç 
ambalajlama paketleri, kutuları, Ahşap Ambalaj Materyalleri:  
 
- ISPM -15 standartının Ek -1‘inde belirtilen işlemlerden 
birisine tabi tutulmalı,   
21 
 sandıkları, makaraları ve benzeri 
paketler şeklindeki ahşap ambalaj 
materyalleri ile tüm maddelerin 
nakli için kullanıla n paletler, kutu 
paletler ve diğer yükleme tahtası, 
palet halkası   ve 
- ISPM -15 standardının Ek -2‘sinde belirtildiği şekilde 
işaretlenmiş olmalıdır.  
4. 
 Meyve ve tohumları dışında, iğne 
yapraklı (Coniferales) bitkileri  Resmi kontrol altında olan fidanlıklarda üretildiği ve 
üretim yerinin Pissodes nemorensis, P.strobi, 
P.terminalisi, P.castaneus  türlerinden ari olduğu Bitki 
Sağlık Sertifikasında belirtilmelidir.  
5. 
 Meyve ve tohumları dışında, boyu   
3 m‘den fazla,  iğne yapraklı 
(Coniferales) bitkileri  Resmi kontrol altında olan fidanlıklarda üretildiği ve 
üretim yerinin Scolytus morawitzi ‘den a ri olduğu Bitki 
Sağlık Sertifikasında belirtilmelidir.  
6. 
 Tohumu dışında,  Pinus  L.‘un  dikim 
amaçlı bitkileri  Son vejetasyon döneminin başlangıcından itibaren, 
üretim yerinde veya yakın çevresinde, Scirrhia acicula 
veya Scirrhia pini ‘ nin hiçbir belirtisinin gözlenmediği 
Bitki Sağlık Sertifikasında belirtilmelidir.  
7. 
 Çoğaltım amaçlı tohum ve kozalak 
dâhil dikim amaçlı Pinus  spp. ve 
Pseudotsuga menziesii  bitkileri   — Menşei ülke Ulusal Bitki Koruma Organizasyonu 
tarafından kayıtlı ve denetimli ü retim yerlerinde 
yetiştirilmiş olmalı,  
  ve 
a) Gibberella circinata ‘dan arî olduğu bilinen bir ülke 
menşeli olduğu,  
veya  
b) Tüm vej etasyon dönemi boyunca orijin ülkenin 
Ulusal Bitki Koruma Organizasyonu tarafından, ilgili 
ISPM‘e uygun olarak belirlenen ve Bitki Sağlık 
Sertifikasının ―menşei yeri‖ kısmında ismi belirtilen, 
Gibberella circinata ‘dan ari alanda yetişmiş olduğu,  
veya  
c) İh racattan önce iki yıllık bir dönem boyunca üretim 
yerinde yapılan resmi denetimlerde Gibberella 
circinata ‘nın hiçbir belirtisinin görülmediği ve 
ihracatın hemen öncesinde teste tabi tutulmuş olduğu,  
Bitki Sağlık Sertifikasında belirtilmelidir.  
8. 
 Tohumu dışında, Abies  Mill., Larix  
Mill., Picea  A. Dietr., Pinus  L. 
Pseudotsuga  Carr. ve Tsuga  
Carr.‘nin dikim amaçlı bitkileri  Resmi kontrol altında olan fidanlıklarda üretildiği, son 
vejetasyon döneminin başlangıcından itibaren 
tamamında, üretim yerinde veya yakın çevresinde, 
Melampsora medusae ‘ nın hiçbir belirtisinin 
görülmediği,  
Bitki Sağlık Sertifikasında belirtilmelidir.  
9. Phytophthora ramorum ’un varlığı 
bilinen ülkeler menĢeli ; meyve ve 
tohumları hariç  
Acer macrophyllum Pursh,  
Acer pseudoplatanus L., 
Adiantum aleuticum (Rupr.) Paris,  
Adiantum jordanii C. Muell.,  
Aesculus californica (Spach) Nutt.,  
Aesculus hippocastanum L., 
Arbutus menziesii Pursch.,  
Arbutus unedo L., 
Arctostaphylos spp. Adans,  
Calluna vulgaris (L.) Hull,  
Camellia spp. L.,  
Castanea sativa Mill.,  
Fagus sylvatica L., 
Frangula californica (Eschsch.) 
Gray,  
Frangula purshiana (DC.) Cooper,  
Fraxinus excelsior L., a) Phytophthora ramorum’ dan arî alanlarda üretilmiş 
olmalı ve Bitki Sağlık Sertifikasının ―menşei yeri‖ 
kısmında ari alanının adı yazılmalıdır,  
veya  
b) Son vejetasyon dönemi başından itibaren yapılan 
resmi kontrollerde ve varsa şüpheli belirtilere yönelik 
yapılan laboratuvar testeler inde Phytophthora 
ramorum ‘un hiçbir belirtisinin görülmediğinin resmi 
olarak doğrulandığı, sevkiyat öncesi bitkilerden alınan 
temsili örneğin incelendiği ve Phytophthora 
ramorum ‘ari bulunduğu Bitki Sağlık Sertifikasında 
belirtilmelidir.   
22 
 Griselinia littoralis (Raoul),  
Hamamelis virginiana L., 
Heteromeles arbutifolia (Lindley) 
M. Roemer,  
Kalmia latifolia L., 
Laurus nobilis L., 
Leucothoe spp. D. Don,  
Lithocarpus densiflorus 
(Hook.&Arn.) Rehd.,  
Lonicera hispidula (Lindl.) Dougl. 
ex Torr.&Gray,  
Magnolia spp. L.,  
Michelia doltsopa Buch. -Ham. ex 
DC, Nothofagus oblique (Mirbel) 
Blume,  
Osmanthus heterophyllus (G. Don) 
P. S. 
Green,  
Parrotia persica (DC) C.A. Meyer,  
Photinia x fraseri Dress,  
Pieris spp. D. Don,  
Pseudotsuga menziesii (Mirbel) 
Franco,  
Quercus spp. L.,  
R. simsii Planch. hariç 
Rhododendron spp. L.,  
Rosa gymnocarpa Nutt.,  
Salix caprea L., 
Sequoia sempervirens (Lamb. ex D. 
Don) Endl.,  
Syringa vulgaris L., 
Taxus spp. L.,  
Trientalis latifolia (Hook),  
Umbellularia californica (Hook. 
&Arn.) Nutt.,  
Vaccinium ovatum  Pursh  
Viburnum  spp. L. bitkileri  
10. Anoplophora chinensis ’in varlığı 
bilinen ülkeler menĢeli ;  Acer spp., 
Aesculus hippocastanum,  Alnus 
spp., Betula spp., Carpinus spp., 
Citrus spp., Corylus spp., 
Cotoneaster spp., Fagus spp., 
Lagerstroemia spp., Malus spp., 
Platanus spp., Populus spp., Prunus 
spp., Pyrus spp., Salix spp. ve 
Ulmus spp. bitkilerinin tohum hariç 
dikim amaçlı bitkileri  a) Tüm vejetasyon dönemi boyunca, kayıt altına alınan, 
orijin ülke Ulusal Bitki Koruma Organizasyonu 
tarafından denetlenen ve bu organizasyon tarafından 
ilgili ISPM‘e (ISPM No : 4) uygun olarak belirlenmiş 
zararlıdan ari alanda bulunan bir üretim yerinde 
yetiştirilmiş olmalıdır. Bu alanın adı Bitki Sağlık 
Sertifikasının ―menşei yeri‖ başlığı altında 
belirtilmelidir,  
veya  
b) İhracattan önce en az iki yıllık bir dönem boyu nca 
uluslararası standartlara (ISPM No : 10) uygun olarak 
Anoplophora chinensis ‘ den ari üretim yerinde 
yetiştirilmiş olmalıdır. Bu üretim yeri:  
(aa) kayıt altına alınmalı ve orijin ülke Ulusal Bitki 
Koruma Organizasyonu tarafından denetlenmelidir,  
ve 
(bb) Yıllık uygun zamanlarda, en az iki resmi denetime 
tabi tutulmalı ve Anoplophora chinensis ‘in hiçbir 
belirtisi bulunmamalıdır,  
ve 
(cc) Bitkilerin yetiştirildiği konum itibariyle 
Anoplophora chinensis ‘in bulaşmasına karşı 
tamamıylan fiziksel bir koruma altında olmalı veya  
23 
 önleyici uygun tedbirler uygulanarak, yıllık uygun 
zamanlarda Anoplophora chinensis ‘in varlığını veya 
belirtisini tespit etmek için resmi sürveylerin yapıldığı, 
en az iki km çapında bir tampon bölge ile çevrelenmiş 
olmalıdır. Anoplophor a chinensis ‘in belirtisinin 
görülmesi durumunda tampon bölgenin zararlıdan ari 
olarak yenilenmesi için acilen eradikasyon tedbirleri 
alınmalıdır,  
ve 
(dd) Bitkilerin ihracatının hemen öncesi, özellikle dal 
ve köklerinde Anoplophora chinensis ‘in varlığının 
tespiti için çok dikkatli bir incelemeye tabi tutulmalıdır. 
Bu inceleme tahripkar bir örneklemeyi 
kapsamalıdır.(Bitkileri kesmeden bu zararlıyı tespit 
etmek zor olabilmektedir.) İnspeksiyon için numune 
miktarı en azından %1 oranında bulaşıklığı %99 
güvenili rlik oranıyla tespit edebilecek kadar olmalıdır.  
11. Tohum ve meyve hariç, dikim 
amaçlı Castanea  Mill. bitkileri   a) Dryocosmus kuriphilus ‘dan arî olduğu bilinen ülke 
menşeli olduğu,  
veya  
b) Tüm vegetasyon dönemi boyunca orijin ülkenin 
Ulusal Bitki Koruma Organizasyonu tarafından, ilgili 
ISPM‘e uygun olarak belirlenen ve Bitki Sağlık 
Sertifikasının ―menşei yeri‖ kısmında ismi belirtilen 
Dryocosmus kuriphilus ‘dan ari alanda yetişmiş olduğu,  
Bitki Sağlık Sertifikasında belirtilmelidir  
12.1   Tohum ve meyve hariç, Castanea  
Mill. ve Quercus  L. bitkileri   Bitkilerin Ceratocystis fagacearum ‘dan arî olduğu 
bilinen alan menşeli olduğu,  
Bitki Sağlık Sertifikasında belirtilmelidir.  
12.2  Tohum ve meyve hariç, Castanea  
Mill. ve Quercus  L. bitkileri   Son vejetasyon dönemi boyunca, üretim yerinde veya 
yakın çevresinde, Cronartium  spp.‘nin hiçbir 
belirtisinin gözlenmediği,  
Bitki Sağlık Sertifikasında belirtilmelidir.  
12.3 Tohum hariç, dikim amaçlı 
Castanea  Mill. ve Quercus  L. 
bitkileri  a) Bitkilerin Cryphonectria parasitica’ dan arî olduğu 
bilinen alanlar menşeli olduğu,  
veya  
b) Son vejetasyon dönemi boyunca, üretim yeri veya 
yakın çevresinde,  Cryphonectria parasitica ‘nın hiçbir 
belirtisinin görülmediği,  
Bitki Sağlık Sertifikasında belirtilmelidir.  
 13.   Tohum hariç, Kanada ve ABD 
menĢeli,  dikim amaçlı Corylus  L. 
bitkileri   a) Bitkilerin Anisogramma anomala’ dan arî olduğu 
bilinen alanlar menşeli olduğu,  
veya  
b)Son üç vejetasyon dönemi süresince yürütülen resmi 
kontrollerde, üretim yeri veya yakın çevresinin,  
Anisogramma anomala ‘dan ari olarak belirlendiği,  
Bitki Sağlık Sertifikasında belirtilmelidir.  
 14.   Kanada, Çin, Japonya,  
Moğolistan, Kore Cumhuriyeti, 
Rusya, Tayvan, Demokratik Kore 
Cumhuriyeti ve ABD menĢeli;  
tohum ve doku kültüründeki 
bitkileri dışındaki dikim amaçlı 
Fraxinus  L., Juglans mandshurica  
Maxim.,  Juglans ailantifolia , Ulmus 
davidiana  Planch., Ulmus parvifolia  
Jacq. ve Pterocarya rhoifolia  
Siebold & Zucc. bitkileri  a) Bitkilerin;  Agrilus planipennis ‘den ari olduğu 
belirlenmiş bir alanda yetiştirildiği,  
Bitki Sağlık Sertifikasında belirtilmelidir.  
15 Meyve ve tohumları hariç,  yapraklı 
veya yapraksız kesilmiş dalları dahil  Bitkinin menşei ülkesinin Agrilus anxius  Gory‘den ari 
olduğu Bitki Sağlık Sertifikasında belirtilmelidir.   
24 
  Betula  L. bitkileri   
16. Tohum hariç, dikim amaçlı 
Platanus  L. bitkileri  a) Bitkilerin; Ceratocystis  fimbriata  f. sp. platani ‘den 
arî olduğu bilinen bir ülke menşeli olduğu,  
veya  
b) Son vejetasyon dönemi boyunca Ceratocystis 
fimbriata  f. sp. platani ‘nin hiçbir belirtisinin üretim 
yerinde veya onun yakın çevresinde  görülmediği,  
Bitki Sağlık Sertifikasınd a belirtilmelidir.  
17.1. Tohum hariç, dikim amaçlı  
Populus  L. bitkileri  
 Son vejetasyon dönemi boyunca Melampsora 
medusae ‘nın hiçbir belirtisinin üretim yeri ve yakın 
çevresinde görülmediği,  
Bitki Sağlık Sertifikasında belirtilmelidir.  
17.2. Tohum ve meyve hariç, Populus  L. 
bitkileri  
 Son vejetasyon dönemi boyunca Mycosphaerella 
populorum ‘ un hiçbir belirtisinin üretim yeri veya onun 
yakın çevresinde görülmediği,  
Bitki Sağlık Sertifikasında belirtilmelidir.  
18. 
 Tohum hariç, dikim amaçlı Ulmus  
L. bitkileri  
 Son vejetasyon dönemi boyunca Elm phloem necrosis 
phytoplasma ‘ nın hiçbir belirtisinin üretim yeri veya 
onun yakın çevresinde görülmediği,  
Bitki Sağlık Sertifikasında belirtilmelidir.   
19.1 Meyve hariç  yetiştirilen Aegle  
Corrêa, Aeglopsis  Swingle, Afraegle  
Engl, Atalantia  Corrêa, 
Balsamocitrus  Stapf, Burkillanthus  
Swingle, Calodendrum  Thunb., 
Choisya  Kunth, Clausena  Burm. f., 
Limonia  L., Microcitrus  Swingle., 
Murraya  J. Koenig ex L., Pamburus  
Swingle, Severinia  Ten., Swinglea  
Merr ., Triphasia  Lour. ve Vepris  
Comm.  ve Citrus  L., Fortunella  
Swingle ve Poncirus  Raf. Bitkileri, 
tohumları ve bunların melezleri . Narenciye yeşillenme hastalığı etmeni olan  
Candidatus Liberibacter spp.‘d en ari olduğu  
bilinen ülkede yetiştirildiği B itki Sağlık  
Sertifikasında belirtilmelidir.  
 
19.2.  Meyve ve tohum hariç Casimiroa  
La Llave, Clausena  Burm. f.,  Vepris  
Comm,  Zanthoxylum  L., bitkileri,  
 (a) Bitkilerin Trioza erytreae  Del Guercio‘nun 
varlığı bilinmeyen ülkede yetiştirildiği , 
veya  
(b) İhracatçı ülkedeki ulusal bitki koruma servisi 
tarafından, ilgili ISPM‘e göre bitkilerin Trioza 
erytreae  Del Guercio‘nun olmadığı bölgede 
yetiştirildiği Bitki Sağlık Sertifikasında 
belirtilmelidir . 
 
19.3.  
 Meyve ve tohumları hariç Aegle  
Corrêa, Aeglopsis  Swingle, Afraegle  
Engl., Amyris  P. Browne, Atalantia  
Corrêa, Balsamocitrus  Stapf, 
Choisya  Kunth, Citropsis  Swingle 
& Kellerman, Clausena  Burm. f., 
Eremocitrus  Swingle, Esenbeckia  
Kunth., Glycosmis  Corrêa, Limonia  
L., Merrillia  Swingle, Microcitrus  
Swingle , Murraya  J. Koenig ex L., 
Naringi  Adans., Pamburus  Swingle, 
Severinia  Ten., Swinglea  Merr., 
Tetradium  Lour., Toddalia  Juss., 
Triphasia  Lour., Vepris  Comm., 
Zanthoxylum  L. bitkileri  (a) Bitkilerin Diaphorina citri  Kuway‘ den ari 
ülkede yetiştirildiği , 
veya  
(b) İhracatçı ülkedeki ulusal bitki koruma servisi 
tarafından, ilgili ISPM‘e göre bitkilerin  
Diaphorina citri  Kuway‘ın o lmadığı bölgede 
yetiştirildiği B itki Sağlık Sertifikasında 
belirtilmelidir . 
  
25 
 20.1. Citrus  L., Fortunella  Swingle,  
Poncirus  Raf., bitkilerine ve 
bunların melezlerine ait meyveler  Meyveler; pedikülsüz (sap) ve yapraksız olmalı ve 
ambalajında menşeine ilişkin uygun bir işaret 
bulunmalıdır.  
20.2. Citrus  L., Fortunella  Swingle,  
Poncirus  Raf., bitkilerine ve 
bunların melezlerine ait meyveler  
 a) Meyvelerin;  Xanthomonas axonopodis (Citrus L‘da 
patojen tüm strain‘ler)‘ten arî olduğu resmi kontrollerle 
belirlenmiş bir ülke veya alan menşeli olduğu,  
veya  
b) Resmi bir kontrol ve denetim sistemine göre, üretim 
yeri ve onun yakın çevresinde, son vejetasyon dönemi 
boyunca, Xanthomonas axonopodis (Citrus L‘da 
patojen tüm strain‘ler)‗in hiçbir belirtisinin 
görülmediği,  
veya  
c) Üretim yerinden hasat edilen hiçbi r meyvede 
Xanthomonas axonopodis (Citrus L‘da patojen tüm 
strain‘ler)‘in belirtisinin görülmediği,  
ve 
— Meyvelerin, sodium orthophenylphenate gibi bir 
uygulamaya tabi tutulduğu,  
ve 
— Meyvelerin bu amaç için kayıt edilmiş işletmelerde 
veya dağıtım merkezler inde paketlendiği,  
Bitki Sağlık Sertifikasında belirtilmelidir.  
20.3. Citrus  L., Fortunella  Swingle,  
Poncirus  Raf., bitkilerine ve 
bunların melezlerine ait meyveler  
 a) Meyvelerin; Phaeoramularia angolensis ‘den arî 
olduğu resmi kontrollerle belirlenmiş bir ülke veya alan 
menşeli olduğu,  
veya  
b) Üretim yeri ve onun yakın çevresinde, son 
vejetasyon dönemi boyunca, Phaeoramularia 
angolensis’ in hiçbir belirtisinin görülmediği,  
ve 
— Yapılan uygun bir resmi kontrole göre, üretim 
yerin den hasat edilen hiçbir meyvede  Phaeoramularia 
angolensis  ‗in belirtisinin görülmediği,  
Bitki Sağlık Sertifikasında belirtilmelidir.  
20.4. Citrus aurantium L. (Turunç) 
meyveleri hariç;  
Citrus L., Fortunella Swingle ., 
Poncirus Raf., bitkilerine ve 
bunların melezlerine ait meyveler  
 a) Meyvelerin; Guignardia citricarpa ‘ dan ari olduğu 
resmi kontrollerle belirlenmiş bir ülke veya alan 
menşeli olduğu,  
veya  
b) Üretim yeri ve onun yakın çevresinde, son 
vejetasyon dönemi boyunca   Guignardia citricarpa ‘nın 
hiçbir belirtisinin görülmediği ve yapılan uygun bir 
resmi kontrole göre, üretim yerinden hasat edilen hiçbir 
meyvede, bu organizmanın belirtisinin görülmediği,  
Bitki Sağlık Sertifikasında belirtilmelidir.  
20.5. Tephritidae ’nin varlığı bilinen 
ülkeler menĢeli  Citrus L., 
Fortunella Swingle ., Poncirus  Raf. 
bitkilerine ve bunların melezlerine 
ait meyveler  
 a) Meyvelerin; bu organizmalardan arî olduğu bilinen 
alan menşeli olduğu,  
veya  
b) Üretim yeri ve onun yakın çevresinde, son 
vejetasyon dönemi ba şlangıcından itibaren ve hasattan 
önceki 3 ay boyunca aylık olarak yapılan resmi 
kontrollerde, bu organizmaların hiçbir belirtisinin 
gözlenmediği ve üretim yerinden hasat edilen 
meyvelerin hiçbirinde, yapılan resmi kontrole göre, söz 
konusu etmenin belirti lerinin gözlenmediği,  
veya  
c) Temsili örnekler üzerinde yapılan resmi kontroller 
sonucu, meyvelerin, bu organizmaların tüm gelişme 
dönemlerinden arî olduğu,  
veya   
26 
 d) Meyveye zarar vermeden bu organizmalara karşı 
etkili olan, sıcak buhar uygulaması, soğuk uygulaması 
veya hızlı dondurma işlemi gibi bir uygulamaya tabi 
tutulduğu,   
Bitki Sağlık Sertifikasında belirtilmelidir.  
 21.   Tohum hariç, dikim amaçlı: 
Amelanchier  Med.,  Chaenomeles  
Lindl., Cotoneaster  Ehrh., 
Crataegus  L., Cydonia  Mill., 
Eriobotrya  Lindl., Malus  Mill., 
Mespilus  L., Photinia davidiana  
(Dcne.) Cardot, Pyracantha  Roem., 
Pyrus  L. ve Sorbus  L. bitkileri   a) Bitkilerin;  Erwinia amylovora’ dan arî olduğu resmi 
kontrollerle belirlenmiş bir ülke veya alan menşeli 
olduğu,  
veya  
b) Erwinia amylovora’ nın varlığı bilinen ülkelerde, 
üretim yeri ve yakın çevresinde Erwinia amylovora ‘nın 
hiçbir belirtisinin bulunmadığı,  
Bitki Sağlık Sertifikasında belirtilmelidir.  
22. Tohum ve meyveleri hariç;  
Citrus  L., 
Fortunella  Swingle,  
Poncirus  Raf. bitkileri ve bunların 
melezleri ve köklü veya yetiştirme 
ortamı ile birlikte bulunan;  Araceae, 
Maranthaceae, Musaceae, Persea 
spp. Strelitziaceae  bitkileri  a) Radopholus citrophilus  ve R. similis ‘den arî olduğu 
bilinen ülkeler menşeli olduğu,  
veya  
b) Son vejetasyon dönemi boyunca üretim yerini temsil 
edecek şekilde alınan toprak ve kök örneklerinin resmi 
bir nematolojik teste tabi tutulduğu ve Radopholus 
citroplilus ve R. similis’ den ari olduğu,  
Bitki Sağlık Sertifikasında belirtilmelidir.  
23. Phyllosticta solitaria ’ nın varlığı 
bilinen ülkeler menĢeli  tohum 
hariç dikim materyali Crataegus  L. 
bitkileri  Son vejetasyon dönemi boyunca, üretim yerinde  
Phyllosticta solitaria’ nın hiçbir belirtisinin 
gözlenmediği,  
Bitki Sağlık Sertifikasında belirtilmelidir.  
24. AĢağıda yer alan konukçularda 
bulunan ilgili zararlı 
organizmaların var olduğu 
bilinen ülkeler menĢeli,  tohum 
hariç dikim amaçlı;  
Cydonia  Mill. (ayva),  
Fragaria  L. (çilek),   
Malus  Mill. (elma),  
Prunus  spp.( sert çekirdekliler),  
Pyrus  L. (armut),  
Ribes  L. (frenk üzümü),  
Rubus  L. (ahududu) bitkileri;  
Ġlgili zararlı organizmalar;  
—Fragaria  L. için;  
Arabis mosaic nepovirus  
Phytophtora fragariae var. 
fragariae  
Raspberry ringspot nepovirus  
Strawberry crinkle cytorhabdovirus  
Strawberry mild yellow edge potex 
virus   
Strawberry latent ringspot 
nepovirus  
Tomato black ring nepovirus  
Xanthomonas fragariae  
—Malus  Mill. için;  
Phyllosticta solitaria  
—Prunus  spp.için;  
Apricot chlorotic leafroll 
phytoplasma  
Xanthomonas arboricola pv. pruni  
—Prunus persica  (L.) Batsch için;  
Pseudomonas syringae pv. persicae  
—Pyrus  L. için;  
Phyllosticta solitaria  Son vejetasyon dönemi boyunca üretim yerinde 
belirtilen zararlı organizmaların sebep olduğu hastalık 
belirtilerinin görülmediği,  
Bitki Sağlık Sertifikasında belirtilmelidir.  
  
27 
 —Rubus  L. için;  
Arabis mosaic nepovirus  
Raspberry ringspot nepovirus  
Strawberry latent ringspot 
nepovirus  
Tomato black ring nepovirus  
—Yukarıda yer alan tüm bitki 
türleri için;  
İlgili virus ve virus benzeri 
organizmalar  
25. Pear decline 
phytoplasma’nınvarlığı bilinen 
ülkeler menĢeli , tohum hariç, dikim 
amaçlı Cydonia   Mill. (ayva) ve 
Pyrus  L. (armut) bitkileri  
 a) Bitkilerin; Pear decline phytoplasma‘dan arî olduğu 
bilinen alanlar menşeli olduğu,  
veya  
b) Üretim yeri ve yakın çevresinde Pear decline 
phytoplasma‘dan kaynaklanan hastalık belirtilerine 
benzer belirti gösteren bitkilerin son üç vejetasyon 
dönemi boyunca üretim yerinden uzaklaştırılmış 
olduğu,  
Bitki Sağlık Sertifikasında belirtilmelidir.  
26. Tohum ve meyve hariç,  Vitis L. 
(asma) bitkileri  
 a) Son iki vejetasyon dönemi boyunca üretim yerindeki 
damızlık bitkilerde Grapevine flavescence doree 
phytoplasma ve Xylophilus ampelinus ‘un belirtilerinin 
gözlenmediği,  
ve 
b) Grapevine flavescence doree p hytoplasma‘nın 
varlığı bilinen ülkeler menşeli asma bitkilerinin bir 
sertifikasyon programı dahilinde üretildiği ve resmi bir 
teste tabi tutularak Grapevine flavescence doree 
phytoplasma‘dan ari bulunduğu,   
Bitki Sağlık Sertifikasında belirtilmelidir.  
27.1 AĢağıdaki zararlı organizmaların 
varlığı bilinen ülkeler menĢeli ; 
tohum hariç dikim amaçlı Fragaria  
L. (çilek) bitkileri:  
 
İlgili zararlı organizmalar:  
 
— Strawberry witches brom 
phytoplasma  
— Strawberry latent C 
rhabdovirus  
— Strawberry vein banding 
caulimovirus  
 
 a) Tohumdan üretilenler hariç, bitkilerin;  
—Zorunlu bir sertifikasyon sistemi dâhilinde, uygun 
şartlarda muhafaza edilen ve uygun indikatörler veya 
eşdeğer metotlar kullanılmak suretiyle ilgili zararlı 
organizmalar yönüyle, resmi bir teste tabi tutularak arî 
bulunduğu belirlenmiş materyalden doğrudan elde 
edildiği,  
veya  
—Uygun şartlarda muhafaza edilen ve son üç 
vejetasyon dönemi boyunca, en az bir defa, uygun 
indikatörler veya eşdeğer metotlar kullanılmak 
suretiyle ilgili zararlı organizmal ar yönüyle resmi 
testlemeye tabi tutulduğu ve bu testlerde söz konusu 
zararlı organizmalardan arî olduğu bulunan 
materyalden doğrudan elde edildiği,  
b) Üretim yerindeki bitkiler veya yakın çevresindeki 
duyarlı bitkiler üzerinde, son vejetasyon dönemi 
boyun ca, ilgili zararlı organizmaların yol açtığı hiçbir 
hastalık belirtisinin gözlenmediği,  
Bitki Sağlık Sertifikasında belirtilmelidir.  
27.2. Aphelenchoides besseyi, A. 
fragariae , Ditylenchus dipsaci ’nin 
varlığının bilindiği ülkeler 
menĢeli; tohum hariç, dikim amaçlı 
Fragaria L. (çilek) bitkileri  a) Son vejetasyon dönemi boyunca üretim yerindeki 
bitkilerde ilgili organizmaların hiçbir belirtisinin 
görülmediği,  
veya  
b) Doku kültürü sözkonusu olduğunda, bu kültürün, (a) 
maddesindeki şartlara uyan bitkilerden elde edildiği 
veya uygun resmi nematolojik testlere tabi tutularak 
ilgili organizmalardan arî bulunduğu,  
Bitki Sağlık Sertifikasında belirtilmelidir.  
27.3. Tohumları hariç, dikim amaçlı  Bitkilerin Anthonomus signatus ve A. bissignifer ‘den  
28 
 Fragaria  spp. (çilek) bitkileri  arî olduğu bilinen bir alan menşeli olduğu,  
Bitki Sağlık Sertifikasında belirtilmelidir.  
28.1 Aşağıdaki zararlı organizmaların 
Malus  Mill.‘de varlığı bilinen 
ülkeler menĢeli;  tohum hariç 
dikim amaçlı Malus  Mill. bitkileri  
 
İlgili organizmalar:  
– Cherry rasp leaf nepovirus  
–  Tomato ringspot nepovirus  a) Bitkilerin:  
—Zorunlu bir sertifikasyon sistemi dâhilinde, uygun 
şartlarda muhafaza edilen ve uygun indikatörler veya 
eşdeğer metotlar kullanılmak suretiyle ilgili zararlı 
organizmalar yönüyle, resmi bir teste tabi tutularak arî 
bulunduğu belirlenmiş materyalden doğrudan elde 
edildiği,  
veya  
—Uygun şartlarda muhafaza edilen ve son üç 
vejet asyon dönemi boyunca, en az bir defa, uygun 
indikatörler veya eşdeğer metotlar kullanılmak 
suretiyle ilgili zararlı organizmalar yönüyle resmi 
testlemeye tabi tutulduğu ve bu testlerde söz konusu 
zararlı organizmalardan arî olduğu bulunan 
materyalden doğru dan elde edildiği,  
a) Üretim yerindeki bitkiler veya yakın 
çevresindeki duyarlı bitkiler üzerinde, son 
vejetasyon dönemi boyunca, ilgili zararlı 
organizmaların yol açtığı hiçbir hastalık 
belirtisinin gözlenmediği,  
Bitki Sağlık Sertifikasında belirtilmelidir.  
28.2. Apple proliferation 
phytoplasma’nın varlığı bilinen 
ülkeler menĢeli ; tohumları hariç, 
dikim amaçlı Malus  Mill. bitkileri  a) Bitkilerin Apple proliferation phytoplasma‘ dan arî 
olduğu bilinen alanlar menşeli olduğu  
veya  
b) (aa) Tohumdan üretilenler hariç, bitkilerin:  
—Zorunlu bir sertifikasyon sistemi dâhilinde, uygun 
şartlarda muhafaza edilen ve uygun indikatörler veya 
eşdeğer metotlar kullanılmak suretiyle Apple 
proliferation phytoplasma yönüyle, resmi bir teste tabi 
tutularak arî bulunduğu belirle nmiş materyalden 
doğrudan elde edildiği,  
veya  
—Uygun şartlarda muhafaza edilen ve son altı 
vejetasyon dönemi boyunca, en az bir defa, uygun 
indikatörler veya eşdeğer metotlar kullanılmak 
suretiyle Apple proliferation phytoplasma yönüyle 
resmi testlemeye ta bi tutulduğu ve bu testlerde söz 
konusu zararlı organizmadan arî olduğu bulunan 
materyalden doğrudan elde edildiği,  
(bb) Üretim yerindeki bitkiler veya yakın çevresindeki 
duyarlı bitkiler üzerinde, son üç vejetasyon dönemi 
boyunca, Apple proliferation phyt oplasma‘nın yol 
açtığı hiçbir hastalık belirtisinin gözlenmediği,  
Bitki Sağlık Sertifikasında belirtilmelidir.  
29.1 Plum pox potyvirus  ’un varlığı 
bilinen ülkeler menĢeli ; tohum 
hariç, dikim amaçlı Prunus  
spp.(sert çekirdekliler) bitkileri:  
P. amygdalus  Batsch,  
P. armeniaca  L., 
P. blireiana  Andre,  
P. brigantina  Vill, 
P. cerasifera  Ehrh.,  
P. cistena  Hansen,  
P. curdica  Fenzl and Fritsch,  
P. domestica ssp. domestica  L., 
P. domestica  ssp. institia  (L.) 
P.domestica  ssp. italica  (Borkh.) a)Tohumdan üretilenler hariç, bitkilerin:  
—Zorunlu bir sertifikasyon sistemi dâhilinde, uygun 
şartlarda muhafaza edilen ve uygun indikatörler veya 
eşdeğer metotlar kullanılmak suretiyle Plum pox 
potyvirus  yönüyle, resmi bir teste tabi tutularak arî 
bulunduğu belirlenmiş materyalden doğrudan elde 
edildiği,  
veya  
—Uygun şartlarda muhafaza edilen ve son üç 
vejetasyon dönemi boyunca, en az bir defa, uygun 
indikatörler veya eşdeğer metotlar kullanılmak 
suretiyle Plum pox potyvirus  yönüyle resmi testlemeye 
tabi tutulduğu ve bu testlerde söz konusu zararlı  
organizmadan arî olduğu bulunan materyalden  
29 
 Hegi.,  
P. glandulosa  Thunb.,  
P. holosericea  Batal.,  
P. hortulana  Bailey,  
P. japonica  Thunb.,  
P. mandshurica (Maxiur.) 
Koehne,  
P. maritima  Marsh.,  
P. mume  Sieb and Zucc.,  
P. nigra  Ait.,  
P. persica  (L.) Batsch,  
P. salicina  L.,  
P. sibirica  L.,  
P. simonii  Carr.,  
P. spinosa  L.,  
P. tomentosa  Thunb,  
P. tribola  Lindl,  
Prunus  spp.‘nin  
-Plum pox potyvirus ‘e duyarlı diğer 
türleri  doğrudan elde edildiği,  
b)   Üretim yerindeki bitkiler veya yakın çevresindeki 
duyarlı bitkiler üzerinde, son üç vejetasyon dönemi 
boyunca, ilgili zararlı organizmanın yol açtığı hiçbir 
hastalık belirtisinin göz lenmediği,  
c) Üretim yerinde diğer virüs ve virüs benzeri 
organizmaların neden olduğu belirtileri gösteren 
bitkilerin tamamen uzaklaştırıldığı,  
Bitki Sağlık Sertifikasında belirtilmelidir.  
29.2. Dikim amaçlı tüm Prunus  spp. 
(sert çekirdekliler) bitkileri:  
a) Prunus  spp. üzerinde aşağıda 
belirtilen zararlı organizmaların 
varlığının bilindiği ülkeler 
menşeli olanlar  
b) Tohum hariç, aşağıda belirtilen 
zararlı organizmaların varlığının 
bilindiği ülkeler menşeli olanlar  
İlgili zararlı organizmalar:  
(a) İçin:  
Tomato ringspot nepovirus  
(b) İçin:  
Cherry rasp leaf nepovirus   
Peach mosaic nepovirus  
American plum line pattern 
ilarvirus  
Peach rosette phytoplasma  
Peach phony rickettsia ( Xylella 
fastidiosa ‘nın Prunus  türlerine 
özel strainleri)  
Peach yellows phytoplasma  
Peach X -disease phytoplasma  
Little cherry closterovirus  a) Bitkilerin:  
—Zorunlu bir sertifikasyon sistemi dâhilinde, uygun 
şartlarda muhafaza edilen, uygun indikatörler veya 
eşdeğer metotlar kullanılmak suretiyle ilgili zararlı 
organizmalar aç ısından resmi testlemeye tabi tutulduğu 
ve bu testlerde söz konusu zararlı organizmalardan arî 
olduğu bulunan materyalden doğrudan elde edildiği,  
veya  
—Uygun şartlarda muhafaza edilen ve son 3 vejetasyon 
dönemi boyunca, en az bir defa, uygun indikatörler 
veya eşdeğer metotlar kullanılmak suretiyle ilgili 
zararlı organizmalar yönüyle resmi testlemeye tabi 
tutulduğu ve bu testlerde söz konusu zararlı 
organizmalardan arî olduğu bulunan materyalden 
doğrudan elde edildiği,  
b) Üretim yerindeki bitkiler veya yakın  çevresindeki 
duyarlı bitkiler üzerinde, son 3 vejetasyon dönemi 
boyunca, ilgili zararlı organizmaların yol açtığı hiçbir 
hastalık belirtisinin gözlenmediği,  
Bitki Sağlık Sertifikasında belirtilmelidir.  
30. Dikim amaçlı  Rubus  L. (ahududu) 
bitkileri:  
a) Rubus  L.‘da aşağıda belirtilen 
zararlı organizmaların varlığının 
bilindiği ülkeler menşeli olanlar  
 
b) Tohum hariç, aşağıda belirtilen 
zararlı organizmaların varlığının 
bilindiği ülkeler menşeli olanlar  
 
İlgili zararlı organizmalar:  
 
(a) için:  
Tomato ringspot nepovirus  
Black raspberry latent ilarvirus  
Cherry leaf roll nepovirus  
Prunus necrotic ringspotilarvirus  a) Bitkilerin; yumurtaları dâhil yaprak bitlerinden arî 
olduğu,  
b) (aa) Bitkilerin:  
—Zorunlu bir sertifikasyon sistemi dâhilinde, uygun 
şartlarda muhafaza edilen, uygun indikatörler veya 
eşdeğer metotlar kullanılmak suretiyle en azından ilgili 
zararlı organizmalar yönünden resmi testlemeye tabi 
tutulduğu ve bu testlerd e söz konusu zararlı 
organizmalardan arî olduğu bulunan materyalden 
doğrudan elde edildiği,  
veya  
—Uygun şartlarda muhafaza edilen ve son üç 
vejetasyon dönemi boyunca, en az bir defa, uygun 
indikatörler veya eşdeğer metotlar kullanılmak 
suretiyle en azından ilgili zararlı organizmalar 
yönünden resmi testlemeye tabi tutulduğu ve bu 
testlerde söz konusu zararlı organizmalardan arî olduğu  
30 
  
(b) için:  
Raspberry leaf curl luteovirus  
Cherry rasp leaf  nepovirus  bulunan materyalden doğrudan elde edildiği,  
(bb) Üretim yerindeki bitkiler veya yakın çevresindeki 
duyarlı bitkiler üzerinde, son vejetasyon dönemi 
boyunca, ilgili zararlı organizmaların yol açtığı hiçbir 
hastalık belirti sinin gözlenmediği,  
Bitki Sağlık Sertifikasında belirtilmelidir.  
 
31.1. Synchytrium endobioticum’  un 
varlığı bilinen ülkeler menĢeli  
Solanum tuberosum  L. yumruları  Yumruların Synchytrium endobioticum ‘un tüm 
ırklarından arî olduğu bilinen alan menşeli olduğu ve 
uygun bir dönem başlangıcından itibaren, üretim yeri 
veya onun yakın çevresinde, Synchytrium 
endobioticum ‘un hiçbir belirtisinin gözlenmediği,  
Bitki Sağlık Sertifikasında belirtilmelidir.  
31.2. Solanum tuberosum L. (patates) 
yumruları  a) Clavibacter michiganensis  subsp. sepedonicus ‗un 
varlığının bilinmediği ülkeler menşeli olduğu,  
veya  
b) Clavibacter michiganensis  subsp. sepedonicus ile 
ilgili mevzuata göreveya buna eşdeğer bir sistem 
altında üretilmiş ülke menşeli olduğu,  
Bitki Sağlık Sertifikasında belirtilmelidir.  
31.3. Potato spindle tuber pospiviroid ’in 
varlığı bilinen ülkeler menĢeli  
Solanum tuberosum L. (patates) 
yumruları  Üretim yerinde son vejetasyon dönemi boyunca Potato 
spindle tuberpospiviroid ‘den kaynaklanan hiçbir 
belirtinin görülmediği,  
Bitki Sağlık Sertifikasında belirtilmelidir.   
31.4. Dikim amaçlı Solanum tuberosum  
L. (patates) yumruları  Yumruların;  
a) Önceden seleksiyona tabi tutulmuş, kabul edilebilir 
şartlarda muhafaza edilmiş direkt materyalden elde 
edildiği,  
ve 
b) Kabul edilebilir metotlara göre resmi karantina 
testlerine tabi tutularak Synchytrium endobioticum  ve 
Phoma exigua  var. foveata ‘dan arî olduğu,  
ve 
c) Globodera rostochiensis, Globodera pallida , 
Dityl enchus dipsaci ve D. destructor , Meloidogyne 
spp.‘den arî olduğu bilinen üretim yeri menşeli olduğu,  
ve 
d) Ralstonia solanacearum’ un varlığının bilinmediği 
ülkeler menşeli olduğu  
veya  
—Ralstonia solanacearum’ un varlığı bilinen alanlarda, 
yumruların Ralstonia solanacearum ‘dan arî olduğu 
bilinen bir üretim yeri menşeli olduğu,  
veya  
—R. solanacearum’ un yok edilmesi için uygun 
yöntemin bu alanda uygulandığı ve orada olmadığı,  
ve 
e) Clavibacter  michiganensis  subsp. sepedonicus ‗un 
varlığının bilinmediği ülkeler menşeli olduğu,  
veya  
—Clavibacter michiganensis  subsp. sepedonicus’ un 
mücadelesi ile ilgili mevzuata göre veya buna eşdeğer 
bir sistem altında üretilmiş ülke menşeli olduğu,  
Bitki Sağlık Sertifikasında belirtilmelidir.  
31.4.1.  Dikim amaçlı olanlar hariç,  
Solanum tuberosum  L.‘nin 
yumruları    Yumruların Ralstonia solanacearum ‘un varlığının 
bilinmediği alan menşeli olduğu Bitki Sağlık 
Sertifikasında belirtilmelidir.  
31.4.2.  Solanum tuberosum  L.‘nin 
yumruları   a) Yumruların Tecia  solanivora ‘nın varlığının 
bilinmediği alan menşeli olduğu;  
veya  
b) Yumruların, ilgili ISPM‘e göre ulusal bitki koruma  
31 
 organizasyonu tarafından, Tecia solanivora ‘den ari 
olduğu belirlenmiş bir alan menşeli olduğu.  
Bitki Sağlık Sertifikasında belirtilmelidir.   
31.5. Tohum hariç, Phytoplasma solani’  
nin varlığı bilinen ülkeler menĢeli , 
dikim amaçlı Solanaceae  bitkileri  Son vejetasyon dönemi boyunca üretim yerindeki 
bitkilerde Phytoplasma solani‘nin sebep olduğu 
hastalık belirtilerinin görülmediği,  
Bitki Sağlık Sertifikasında belirtilmelidir.  
31.6. Potato spindle tuber pospiviroid ’in 
varlığı bilinen ülkeler menĢeli;  
Solanum tuberosum L. (patates) 
yumruları ve Solanum   
lycopersicum Mill.  (domates),  
tohumları hariç, dikim amaçlı 
Solanaceae bitkileri  Son vejetasyon dönemi boyunca üretim yerindeki 
bitkilerde Potato spindle tuberpospiviroid ‘in sebep 
olduğu hastalık belirtilerinin görülmediği,  
Bitki Sağlık Sertifikasında belirtilmelidir.  
31.7. Tohum hariç, Ralstonia 
solanacearum ’ un varlığı bilinen 
ülkeler menĢeli; dikim amaçlı  
Capsicum annuum  L. (biber) 
Solanum  lycopersicum  Mill.  
(domates),  
Musa  L. (muz) ,  
Nicotiana  L. (tütün),  
Pelargonium spp. (sardunya) ve  
Solanum melongena  L. (patlıcan) 
bitkileri  a) Bitkilerin Ralstonia solanacearum ‘dan arî olduğu 
bilinen alanlar menşeli olduğu,  
veya  
b) Son vejetasyon dönemi boyunca, üretim yerindeki 
bitkilerde R. solanacearum ‘un hiçbir belirtisinin 
görülmediği,  
Bitki Sağlık Sertifikasında belirtilmelidir.  
32. Tohum hariç, dikim amaçlı  
Humulus lupulus (şerbetçiotu) 
bitkileri  Son vejetasyon dönemi boyunca, üretim yerindeki 
bitkilerde Verticillium albo -atrum  ve V. dahliae ‘nın 
neden olduğu hiçbir hastalık belirtisinin görülmediği,  
Bitki Sağlık Sertifikasında belirtilmelidir.  
33.1. Tohum hariç, dikim amaçlı 
Dendranthema  spp.,  Dianthus spp. 
(karanfil) ve Pelargonium spp. 
(sardunya) bitkiler i a) Son vejetasyon dönemi boyunca üretim yerindeki 
bitkilerde Cacoecimorpha pronubana, Epichoristodes 
acerbella, Helicoverpa armigera ve Spodoptera 
littoralis görülmediği,  
veya  
(aa) İhracatçı ülkedeki ulusal bitki koruma servisi 
tarafından, ilgili ISPM‘e göre bitkilerin  Helicoverpa 
armigera  (Hübner) ve Spodoptera littoralis  (Boisd.) 
den  ari bölgede yeti ştirildiği  
veya  
b) Bu zararlı organizmalara karşı uygun bir mücadele 
uygulandığı,  
Bitki Sağlık Sertifikasında belirtilmelidir.  
33.2. Tohum hariç Dendranthema , 
Dianthus  ve Pelargonium  bitkileri  aa)İhracatçı ülkedeki ulusal bitki koruma servisi 
tarafından, ilgili ISPM‘e göre  Helicoverpa armigera  
(Hübner) ve Spodoptera littoralis  (Boisd.) den  ari 
bölgede yetiştirildiği  
a) Üretim yerinde, en son vejetasyon döneminin 
başından itibaren tamamında,  Spodoptera eridiana  
Cramer, Spodoptera frugiperda Smith, veya 
Spodoptera litura  (Fabricius)‘un hiçbir belirtisinin 
görülmediği,  
veya  
b) Ba hsedilen etmenden korumak için, bitkilerin uygun 
bir muameleye tabi tutulduğu.  
Bitki Sağlık Sertifikasında belirtilmelidir .  
34.1 Tohum hariç, dikim amaçlı 
Dendranthema  spp. bitkileri  a) Virolojik testlere göre en fazla üç generasyonluk 
stoklardan alınan materyalin Chrysanthemum stunt 
pospiviroid ‘den arî olduğu veya çiçeklenme döneminde 
yapılan resmi incelemelerde en az %  10‘unun 
Chrysanthemum stunt pospiviroid ‘den arî bulunan  
32 
 materyalden direkt olarak alındığı,  
b) Bitkiler veya çelikler:  
—ihracattan önceki üç ay süresince, en azından aylık 
olarak resmi kontrolün yapıldığı ve bu süre zarfında, 
Puccinia horiana ‘ın hiçbir belirtisinin gözlenmediğinin 
bilindiği ve onun yakın çevre sinde, ihracattan önceki 
üç ay süresince, Puccinia horiana ‘ın hiçbir belirtisinin 
görülmediği bilinen üretim yerlerinden geldiği,  
veya  
—Puccinia horiana ‘ya karşı uygun bir muameleye tabi 
tutulduğu,  
c) Köksüz çeliklerde; çelikler veya çeliklerin alındığı 
bitkiler, köklü çeliklerde ise; çeliklerde veya 
köklendirme yerinde (tohum yatağı) Didymella 
ligulicola’ nın hiçbir belirtisinin görülmediği,  
Bitki Sağlık Sertifikasında belirtilmelidir.  
34.2.  Tohum hariç dikim amaçlı 
Dendranthema ve Solanum  
lycopersicum  bitkileri   a) Bitkilerin, tüm hayatları boyunca, Chrysanthemum 
stem necrosis virüs ‘ten ari olan bir ülkede yetiştirilmiş 
olduğu;  
veya  
b) Bitkilerin, tüm hayatları boyunca, ihracatçı ülkedeki 
bitki koruma organizasyonu tarafından, ilgili ISPM‘e 
uygun olara k Chrysanthemum stem necrosis virüs’ ten 
ari olarak oluşturulan bir alanda yetiştirilmiş olduğu;  
veya  
c) Bitkilerin, tüm hayatları boyunca, Chrysanthemum 
stem necrosis virüs ‘ten ari olarak oluşturulan ve resmi 
kontrollere göre değiştirilen ve uygun yerlerd e 
testlenen bir üretim yerinde yetiştirildiği,  
 Bitki Sağlık Sertifikasında belirtilmelidir.  
35. Tohum hariç, dikim amaçlı 
Dianthus  L. (karanfil) bitkileri  a) Bitkilerin, son iki yıl içinde en az bir kez resmi 
olarak onaylanmış bir testle, Erwinia chrysanthemi  pv. 
dianthicola , Burkholderia caryophylli, Phialophora 
cinerescens’  den arî olduğu bulunan damızlık 
bitkilerden, doğrudan elde edildiği,  
b) Bitkilerde bu zararlı organizmaların hiçbir 
belirtisinin gözlenmediği,  
Bitki Sağlık Sertifikasında belirtilmelidir.  
36. Tohumları hariç, dikim materyali  
Rosa spp. (gül) bitkileri  Üretim yerinde vejetasyon dönemi süresince  
a) Cacoecimorpha pronubana, Epichoristodes 
acerballa ' nın görülmediği,  
veya  
b) Bu zararlı organizmalara karşı etkili bir mücadele  
uygulandığı,  
Bitki Sağlık Sertifikasında belirtilmelidir.  
37. Tohum hariç, dikim amaçlı  Tulipa  
(lale) ve Narcissus  (nergis) 
soğanları  Son vejetasyon dönemi boyunca, bitkilerde Ditylenchus 
dipsaci ‘nin hiçbir belirtisinin görülmediği,  
Bitki Sağlık Sertifikasında belirtilmelidir.  
38. Tomato ringspot nepovirus ‘un 
varlığı bilinen ülkeler menşeli; 
tohumları hariç, dikim materyali  
Pelargonium   L. (sardunya) 
bitkileri:  
 
a) Xiphinema americanum  Cobb 
sensulato ve Tomato ringspot 
nepovirus ‘ un diğer vektörlerinin 
yer almadığı bilinen yerlerde  a) Resmi olarak bitkilerin, Tomato ringspot 
nepovirus ‘den arî olduğu bilinen üretim yerlerinden 
direkt olarak alındığı,  
ve 
Resmi olarak onaylanmış bir virolojik teste göre 
Tomato ringspot nepovirus ‘den ari olduğu  bulunan en 
fazla 4. generasyondan olan bir ebeveyn bitkiden 
alındığı,  
 
 
 
  
33 
 b) Xiphinema americanum Cobb 
sensulato ve  Tomato ringspot 
nepovirus ‘un diğer vektörlerinin yer 
aldığı bilinen yerlerde  b) Resmi olarak bitkilerin, hem toprak hem de 
bitkilerin Tomato ringspot nepovirus ‘den ari olduğu 
bilinen üretim yerlerinden direkt olarak alındığı,  
ve 
Resmi olarak onaylanmış bir virolojik teste göre 
Tomato ringspot nepovirus ‘den ari olduğu bulunan en 
fazla 2. generasyondan olan bir ebeveyn bitkiden 
alındığı,  
Bitki Sağlık Sertifikasında belirtilmelidir.  
39. Allium  spp. bitkileri  Üretim yerinde vejetasyon devresinin başından 
itibaren, Ditylenchus dipsaci  ve Sclerotium cepivorum ' 
dan kaynaklanan hiçbir hastalık belirtisinin 
görülmediği,  
Bitki Sağlık Sertifikasında belirtilmelidir.  
40.1 Gossypium  spp. (pamuk)  
Tohumları,  
 
 
 
 
 
 Tohumun temizlenerek asitle delinte edilmiş olduğu ve 
son vejetasyon döneminin tamamı boyunca (başından 
itibaren) üretim yerinde Glomerella gossypii ‘nin hiçbir 
belirtisinin görülmediği ve temsil edici bir tohum 
miktarının testlendiği ve bu testler sırasında G. 
gossypii ‘den arî bulunduğu Bitki Sağlık Sertifikasında 
belirtilmelidir.  
40.2 Gossypium  spp. (pamuk)  
Elyafı  
 
 
 
 
 
 - a) Elyafın bitki ve çiğit artıkları içermediği,  
veya  
b) Balyalanmış ve çırçırlanmış pamuk elyafın vakum 
altında onaylı bir fümigasyon işlemine tabi tutulduğu 
ve aktif bileşen, minimum oda sıcaklığı, dozu ve 
uygulama süresine ait bilgiler Bitki Sağlık 
Sertifikasında belirtilmelidir.  
40.3 Gossypium  spp. (pamuk)  
Yağlık çiğiti  
 Yağlık çiğitin onaylı bir fümigasyon işlemine tabi 
tutulduğu ve aktif bileşen, minimum oda sıcaklığı, dozu 
ve uygulama süresine ait bilgiler Bitki Sağlık 
Sertifikasında belirtilmelidir.  
40.4 Gossypium  spp. (pamuk)  
Telefi  Telefin, onaylı bir fümigasyon işlemine tabi tutulduğu 
ve aktif bileşen, minimum oda sıcaklığı, dozu ve 
uygulama süresine ait bilgiler Bitki Sağlık 
Sertifikasında belirtilmelidir.  
41.1 Liriomyza sativae  ve Amauromyza 
maculosa ’nın varlığı bilinen 
ülkeler menĢeli;  otsu türlerin 
aşağıda belirtilenler hariç, dikim 
amaçlı bitkileri  
– soğanları,  
– yumruları,  
– Gramineae familyası bitkileri,  
– rizomları,  
– tohumları,  
– soğansılar,  
 Bitkilerin fidanlıklarda yetiştirildiği ve:  
a) İhracatçı ülkedeki ulusal bitki koruma servisi 
tarafından, ilgili ISPM‘e göre, Liriomyza sativae  ve 
Amauromyza maculosa ‘dan ari olarak oluşturulan bir 
alan menşeli olduğu  
veya  
b) İhracatçı ülkedeki ulusal bitki koruma servisi 
tarafından, ilgili ISPM‘e göre, Liriomyza sativae  ve 
Amauromyza maculosa ‘den ari olarak oluşturulan ve 
ihracattan önceki 3 ay süresince yapılan resmi 
kontrollerde, Liriomyza sativae  ve Amauromyza 
maculosa ‘dan ari olarak bildirilen, bir üretim yeri 
menşeli olduğu,  
veya  
b) İhracattan hemen önce, Liriomyza sativae  ve 
Amauromyza maculosa ‘a karşı uygun bir 
muameleye tabi tutulduğu, ve resmi olarak 
kontrol edildiği ve Liriomyza sativae  ve 
Amauromyza maculosa ‘dan ari bulunduğu,                                                               
veya  
d)Liriomyza sativae  (Blanchard) ve Amauromyza 
maculosa  (Malloch)‘dan ari, bitki materyalinden  
34 
 (yapay ortamda) üretildiği ; Liriomyza sativae  ve 
Amauromyza maculosa  ile olası bula şmayı önlemek 
için, steril laboratuar ortamında  yetiştirildiği ve steril 
koşullar altında, şeffaf konteynırlarda sevkedildiği  
Bitki Sağlık Sertifikasında belirtilmelidir  
41.2.  Dendranthema  (DC) Des. Moul.,  
Dianthus  L., Gypsophila  L. ve 
Solidago  L.‘nin kesme çiçekleri ile 
Apium graveolens  L. ve Ocimum  
L.‘nin yapraklı sebzeleri    Kesme çiçekler ve yapraklı sebzelerin:  
- Liriomyza sativae  ve Amauromyza maculosa ‘dan ari 
bir ülke menşeli olduğu,  
veya  
- İhracatından hemen önce, resmi olarak kontrol 
edilmiş ve Liriomyza sativae  ve Amauromyza 
maculosa ‘dan ari bulunmuş olduğu,  
 
Bitki Sağlık Sertifikasında belirtilmelidir.  
41.3 Aşağıdakiler dışında, otsu türlerin 
dikim amaçlı bitkileri:  
– soğanları,  
– yumruları,  
– Gramineae familyası bitkileri,  
– rizomları,  
– tohumları,  
– soğansılar,  
 a) Bitkilerin, Liriomyza bryoniae, Liriomyza 
huidobrensis  ve Liriomyza trifolii ‘den ari olduğu 
bilinen bir alan menşeli olduğu,  
veya  
b) Üretim yerinde hasattan önceki 3 ay süresince 
yapılan  resmi kontrollerde, Liriomyza bryoniae, 
Liriomyza huidobrensis  ve Liriomyza trifolii ‘nin hiçbir 
belirtisinin görülmediği,  
veya  
c) İhracattan hemen önce bitkilerin resmi olarak kontrol 
edildiği ve Liriomyza bryoniae, Liriomyza huidobrensis  
ve Liriomyza trifolii ‘den ari olduğunun bulunduğu ve 
Liriomyza bryoniae, Liriomyza huidobrensis  ve 
Liriomyza trifolii ‘e karşı uygun bir muameleye tabi 
tutulduğu,   
d)Liriomyza  huidobrensis  (Blanchard) ve  Liriomyza 
trifolii  (Burgess)‘dan ari, bitki materyalinden (yapay 
ortamda – explant) üretildiği; Liriomyzahuidobrensis  
(Blanchard) ve  Liriomyza trifolii  (Burgess) ile olası 
kontaminasyonu  önlemek için, steril laboratuar 
ortamında  yetiştirildiği ve steril koşullar altında, şeffaf 
kaplarda sevkedildiği.  
Bitki Sağlık Ser tifikasında belirtilmelidir.  
42. Köklü, dikili veya dikim amaçlı, 
açık alanda yetiştirilmiş bitkiler  (a)Üretim yerinin Clavibacter michiganensis  ssp. 
sependoniscus  (Spieckermann ve Kotthoff) Davis et 
al., ve Synchytrium endobioticum  (Schilbersky) 
Percival‘den ari olarak bilindiği  
ve  
(b) Bitkilerin  Globodera pallida  (Stone) Behrens, 
Globodera rostochiensis  (Wollenweber) Behrens‘den 
ari alan menşeili olduğuna dair resmi beyan.  
 
Üretim yerinin Clavibacter michiganensis subsp . 
sepedonicus ve Synchytrium endobioticum’ dan arî 
olduğu,  
Bitki Sağlık Sertifikasında belirtilmelidir  
43. Bitkilerin canlılığını sürdürmeleri 
amacıyla; içinde kısmen ya da 
tamamen toprak, bitki parçaları gibi 
katı organik maddeler, turba veya 
ağaç kabuğu  içeren humus ya da 
herhangi bir katı inorganik madde 
bulunan ve bitkilerle birlikte olan 
bitki yetiştirme ortamı ve toprak  a) Dikim anındaki yetiştirme ortamı;  
—Toprak ve organik maddelerden ari olmalı,  
veya  
—Böcekler ve zararlı nematodlardan ari bulunduğu ve 
diğer zararlı organizmalardan ari olmasını sağlamak 
için uygun bir incelemeye veya ısı muamelesine veya 
fümigasyon işlemine tabi tutulduğu,  
veya  
—Zararlı organizmalardan ari olmasını sağlamak için  
35 
 uygun bir ısı muamelesine veya fümigasyon işlemine 
tabi tutulduğu,  
b) Dikimden itibaren;  
—Yetiştirme ortamının zararlı organizmalardan ari 
olmasını sağlamak için gereken uygun önlemlerin 
alındığı,  
veya  
—Sevkiyattan önceki iki haftalık süre içerisinde 
bitkilerin taşımaları süresince canlılıklarını  
sürdürebilmeleri için gerekli olan en az miktarda 
yetiştirme ortamı kalacak şekilde silkelendiği ve eğer 
bu bitkiler tekrar dikilmiş ise, bu amaç için kullanılan 
yetiştirme ortamının (a) bendinde belirtilen 
yükümlülükleri yerine getirdiği,  
Bitki Sağlık S ertifikasında belirtilmelidir.  
44. Yetiştirme ortamı olarak 
kullanılacak paketlenmiş torf ve 
benzeri ürünler  a) Tamamen Sphagnum yosunundan elde edilen 
torfların;  
— Tarım dışı alanlardan elde edilmiş ve daha önce 
kullanılmamış olduğu,  
ve 
—Laboratuvar analizleri sonucunda zararlı 
organizmalardan ari olduğu  
Bitki Sağlık Sertifikasında belirtilmelidir.  
  
b) Ekim veya dikimde kullanılacak olan diğer torf ve 
yetiştirme ortamları;  
— Toprak içermemeli,  
 ve 
— Bu ortamın zararlı organizmalardan arındırılması 
için, fumigasyon veya ısıl işleme tabi tutulmuş olduğu,  
Bitki Sağlık Sertifikasında belirtilmelidir.  
45.1. Tohumları hariç, dikim amaçlı  Beta 
vulgaris  L. bitkileri  Üretim yerinde son vejetasyon dönemi süresince Beet 
curly top curtovirus ‘un neden olduğu hiçbir hastalık 
belirtisinin görülmediği,  
Bitki Sağlık Sertifikasında belirtilmelidir.  
45.2. Beet leaf 
curlnucleorhabdovirus ’un varlığı 
bilinen ülkeler menĢeli ; tohumları 
hariç, dikim amaçlı  Beta vulgaris  
L. (şeker pancarı) bitkileri  a) Üretim alanında Beet leaf curl nucleorhabdovirus  
‘un varlığının bilinmediği;  
ve 
b) Üretim yerinde ve yakın çevresinde son vejetasyon 
periyodu süresince Beet leaf curl nucleorhabdovirus ‘un 
neden olduğu hiçbir hastalık belirtisinin görülmediği,  
Bitki Sağl ık Sertifikasında belirtilmelidir.  
46.1 Aşağıdakiler dışında, dikim amaçlı 
bitkiler:  
– soğanlar,  
– yumrular,  
– rizomlar,  
– tohumlar,  
– soğansılar,  Bitkilerin fidanlıklarda yetiştirildiği ve:  
a) İhracatçı ülkedeki ulusal bitki koruma servisi 
tarafından, İlgili ISPM‘e göre Thrips palmi ‘den ari 
olarak oluşturulan bir alan menşeli olduğu,  
veya  
b) İhracatçı ülkedeki ulusal bitki koruma servisi 
tarafından, ilgili ISPM‘e göre, Thrips palmi’ den ari 
olarak oluşturulan ve ihracattan önceki üç ay süresince 
yapılan resmi kontrollerde, Thrips palmi  ‘den ari olarak 
bildirilen, bir üretim yeri menşeli olduğu,  
veya  
c) İhracattan hemen önce,  Thrips palmi ‘ye karşı uygun 
bir muameleye tabi tutulduğu, ve resmi olarak kontrol 
edildiği ve Thrips palmi ‘den ari bulunduğu,  
d) Thrips palmi ‘den ari, bitki materyalinden (yapay 
ortamda ) üretildiği ; Thrips palmi ile olası bulaşmayı 
önlemek  için, steril laboratuar ortamında yetiştirildiği  
ve steril koşullar altın da, şeffaf kaplardasevkedildiği ,  
36 
 Bitki Sağlık Sertifikasında belirtilmelidir.  
 46.2.   Orchidaceae familyasının kesme 
çiçekleri ile Momordica   L. ve 
Solanum melongena   L.‘nin 
meyveleri  Kesme çiçek ve meyvelerin:  
a) Thrips palmi  ‘den ari bir ülke menşeli olduğu,  
veya  
b) İhracatlarından hemen önce, resmi olarak kontrol 
edildiği ve Thrips palmi ‘den ari bulunduğu,   
Bitki Sağlık Sertifikasında belirtilmelidir.  
46.3 Anthonomus eugenii ’nin varlığı 
bilinen  Belize, Kosta Rika,  
Dominik Cumhuriyeti,  El 
Salvador,  Guatemala, Honduras,  
Jamaica, Meksika,  Nikaragua,  
Panama, PortoRiko,  ABD  ve 
Fransız polnezyası orjinli  
Capsicum  L. Meyveleri  
 Meyvelerin:  
(a) İhracatçı ülkedeki ulusal bitki koruma servisi 
tarafından, ilgili ISPM‘e göre bitkilerin  Anthonomus 
eugenii Cano ‘den ari bölgede  yetiştirilmiş olduğu,  
veya  
(b) İhracatçı ülkedeki ulusal bitki koruma servisi 
tarafından, ilgili ISPM‘e göre üretim yerinde bit kilerin  
Anthonomus eugenii Cano‘dan ari olduğu  ve ihracattan 
iki ay öncesinde, üretim yerinde ve yakın çevresinde en 
az ayda bir yürütülen resmi kontrollerde,  Anthonomus 
eugenii Cano‘dan ari olduğu  
Bitki Sağlık Sertifikasında belirtilmelidir .
 
47.1 Tohum hariç, Avrupa menĢeli 
olmayan dikim amaçlı  Palmae  
(palmiye) bitkileri  a) Bitkilerin; Palm lethal yellowing pytoplasma ve 
Coconut cadang cadang cocadviroid ‘ den arî olduğu 
bilinen alanlardan olduğu ve üretim yeri ve yakın 
çevresinde son vejetasyon dönemi boyunca ilgili zararlı 
organizmaların hiçbir belirtisinin görülmediği,  
veya  
b) Bitkilerde; Palm lethal yellowing pytoplasma ve 
Coconut cadang cadang cocadviroid ‘in son vejetasyon 
dönemi boyunca hiçbir belirtisinin görülmediği ve 
üretim yerinde ilgili organizmalar ile bulaşık olduğu 
düşünülen bitkilerin üretim yerinden uzaklaştırıldığı ve 
bitkilerin Myndus crudus ‘dan temizlemek için uygun 
bir muameleye tabi tutuld uğu,  
c) Doku kültürü ortamında olduğu takdirde, bitkilerin 
(a) ve (b)‘de açıklanan şartları karşıladığı,  
Bitki Sağlık Sertifikasında belirtilmelidir . 
47.2. Palmae (Arecaceae) familyasına ait;  
Areca catechu (Malabar palmiyesi),  
Arecastrum romanzoffianum  
Arenga pinnata ,  
Borassus flabellifer ,  
Brahea armata,  
Butia capitata,  
Calamus merillii , 
Caryota maxima  (Cevizli palmiye),  
C. cumingii , 
Cocos nucifera (Hindistan cevizi),  
Corypha gebang,  (Syn.: C. elata, C. 
utan) , 
Elaeis guineensis (Afrika  
 yağ  palmiyesi),  
Howea forsteriana,  
Jubea chilensis,  
Livistonia australis  
Livistona decipiens (Syn.: Livistona 
decora ) (Şemsiye palmiye),  
Metroxylon sagu , a) Üretim yerinde ulusal bitki koruma organizasyonu 
tarafından kayıt altına alındığı ve denetlendiği,  
ve 
b) Üretim yerinde, son bir yıl içerisinde her üç ayda bir 
ve ihracattan hemen önce resmi olarak kontrol edildiği, 
Rhynchophorus ferrugineus ‘a ilişkin herhangi bir 
belirtiye rastlanmadığı,  
 
Bitki Sağlık Sertifikasında belirtilmelidir.  
  
37 
 Oreodoxa regia (Syn : Roystonea 
regia ) (Kral palmiye) , 
Phoenix canariensis (Kanarya 
adaları phonixi),  
P. dactylifera ( Hurma ağacı),  
P. sylvestris (Yabani hurma),  
Sabal umbraculifera (Syn .:Sabal 
palmetto, Cabbage palmetto ), 
Trachycarpus fortunei  
(Syn.: Chamaerops excelsa ) (Kendir 
palmiye),  
Washingtonia  spp.,  
Chamaerops humilis , 
Phoenix theophrasti bitkileri  
ve Agavaceae  familyasına ait  
Agave americana ; bitkisinin  
meyve ve tohumları hariç, taban 
gövde çapı 5 cm üzerinde olan 
dikim amaçlı bitkileri  
47.3. Palmae (Arecaceae) familyasına ait ; 
Butia yatay  
B.capitata  
Brahea armata  
B.edulis  
Chamaerops humilis  
Livistona chinensis  
Livistona sp.  
Phoenix canariensis  
P.dactylifera  
P.reclinata  
P.roebelenii  
P.sylvestris  
Sabal sp.  
Sabal mexicana  
S.minor  
S.palmetto  
Syagrus romanzoffıana  
Trachycarpus fortunei  
T.wagnerianus  
Trithrinax campestris  
Washingtonia filifera  
W.robusta  
Bitkilerinin meyve ve tohumları 
hariç, dikim amaçlı bitkileri;  Bitkilerin:  
a) Tüm yetiştirme dönemi boyunca Paysandisia 
archon ‘ nun varlığı bilinmeyen bir ülkede yetiştirildiği;  
veya  
b) Tüm yetiştirme dönemi boyunca, ilgili ISPM‘e göre 
ulusal bitki koruma organizasyonu tarafından 
oluşturulan  Paysandisia archon ‘dan ari bir alanda 
yetiştirildiği;  
 veya  
c) İhracattan önce en az iki  yıllık bir dönem süresince, 
aşağıdaki şartlara sahip bir üretim yerinde yetiştirildiği:  
—Menşei ülkedeki ulusal bitki koruma organizasyonu 
tarafından kayıtlı ve denetlendiği ve  
—Bitkilerin Paysandisia archon ‘un girişine karşı tam 
fiziksel korumalı bir yer e konulduğu ve  
—İhracattan hemen öncesi de dahil, her yıl uygun 
zamanlarda yapılan 3 resmi kontrol süresince,  
Paysandisia archon ‘nun hiçbir belirtisinin görülmediği,  
Bitki Sağlık Sertifikasında belirtilmelidir.    
 
48. ABD veya Brezilya menĢeli;  
tohumu dışında dikim amaçlı 
Fuchsia  L. bitkileri  Üretim yerinde Aculops fuchsiae ‘nin hiçbir belirtisinin 
görülmediği ve ihracattan hemen önce bitkilerin 
kontrol edildiği ve Aculops fuchsiae ‘den arî bulunduğu 
Bitki Sağlık Sertifikasında belirtilmelidir.  
49. Avrupa ve Akdeniz ülkeleri 
dıĢındaki ülkeler menĢeli ; 
tohumları ve doku kültürü bitkileri 
hariç, dikim amaçlı ağaç ve çalılar  a) Temiz (bitki artıklarından ari) olduğu ve çiçek ve 
meyvelerden ari olduğu,  
b) Fidanlıklarda yetiştirildiği,  
c) İhracattan önce uygun zamanlarda incelendiği ve 
zararlı bakteri, virüs ve virüs benzeri organizmaların 
belirtisinden ari bulunduğu ve ayrıca zararlı nematod, 
böcek, akar ve fungusların belirtilerinden ari bulunduğu 
veya bu gibi zararlı organizmaları ele mine etmek için 
uygun bir muameleye tabi tutulduğu,  
Bitki Sağlık Sertifikasında belirtilmelidir.  
50. Avrupa ve Akdeniz ülkeleri 
dıĢındaki ülkeler menĢeli ; doku Bitkilerin durgun dönemde ve yapraksız olduğu,  
Bitki Sağlık Sertifikasında belirtilmelidir.   
38 
 kültürü ortamındaki tohumları ve 
doku kültürü bitkileri hariç, dikim 
amaçlı yaprağını döken ağaçlar ve 
çalılar   
 
51. Avrupa ve Akdeniz ülkeleri 
dıĢındaki ülkeler menĢeli ; 
tohumları hariç, dikim  amaçlı 
Gramineae  hariç tek ve iki yıllık 
bitkiler  Bitkilerin;  
a) Fidanlıklarda yetiştirildiği,  
b) Bitki artığı, çiçek ve meyveden arî olduğu,  
c) İhracattan önce uygun zamanlarda incelendiği,  
d) Zararlı bakteri, virüs ve virüs benzeri organizmaların 
belirtisinden ari bulunduğu ve ayrıca zararlı nematod, 
böcek, akar ve fungusların belirtilerinden ari bulunduğu 
veya bu gibi zararlı organizmaları elemine etmek için 
uygun bir muameleye tabi tutulduğu,  
Bitki Sağlık Sertifikasında belirtilmelidir.  
52. Avrupa ve Akdeniz ülkeleri 
dıĢındaki ülkeler menĢeli ; 
Gramineae  familyasının 
Bambusoideae , Panicoideae  alt 
familyasının ve Buchloe , Bouteloua 
Lag., Calamagrostis , Cortaderia  
Stapf., Glyceria  R.Br., Hakonechloa  
Mak. ex Honda, Hystrix , Molinia , 
Phalaris  L, Shibataea , Spartina  
Schreb., Stipa  L. ve Uniola  L. 
cinslerinin tohumları hariç, dikim  
amaçlı bitkileri  Bitkilerin;  
a) Fidanlıklarda yetiştirildiği,  
b) Bitki artıkları, çiçek ve meyvelerden ari olduğu,  
c) İhracattan önce incelenerek zararlı bakteri, virüs ve 
virüs benzeri organizmaların belirtisinden ar i 
bulunduğu, ve ayrıca zararlı nematod, böcek, akar ve 
fungusların belirtilerinden ari bulunduğu veya bu gibi 
zaralı organizmaları elemine etmek için uygun bir 
muameleye tabi tutulduğu,  
Bitki Sağlık Sertifikasında belirtilmelidir.  
 
53. Avrupa dıĢı ülkeler menĢeli,  
tohumu dışında dikim amaçlı, doğal 
veya yapay bodur bitkiler  a) Doğal yaşamdan doğrudan toplananlar dâhil 
bitkilerin, resmi bir denetim sistemine tabi olan kayıtlı 
fidanlıklarda, sevkiyattan önce, en az iki ardışık yıl 
süresince yetiştiril diği, tutulduğu ve belli bir biçimde 
büyütüldüğü,  
b) (a)‘da bahsedilen fidanlıklardaki bitkiler:  
aa) en az (a)‘da bahsedilen dönem süresince:  
—Yerden en az 50 cm yükseklikteki raflar üzerine 
yerleştirilmiş saksılara dikilmiş olduğu,  
—Avrupa dışı pas hastal ıklarından ariliği sağlamak için 
uygun muamelelere tabi tutulduğu; aktif madde, doz ve 
uygulama tarihi, Bitki Sağlık Sertifik asının 
―Dezenfestasyon ve/veya D ezenfeksiyon Uygulaması‖ 
başlığı altında belirtildiği,  
—Bu Yönetmelik ve eklerinde zararlı organizmaların 
varlığı açısından, uygun aralıklarla, en az yılda 6 defa 
resmi olarak kontrol edildiği, aynı zamanda, fidanlığın 
yakın çevresindeki bitkiler üzerinde de yapılan bu 
kontroller, tarla veya fidanlıkta en azından her sıranın 
gözle kontrolü şekli nde ve 3000‘den fazla bitkinin 
olmadığı cinslerde, verilen bir cinsten en az 300 bitkilik 
tesadüfî bir örnekleme yöntemiyle veya bitki sayısının 
3000‘den fazla olduğu cinslerde bitkilerin %10‘unda, 
yetiştirme ortamı üzerindeki bitkinin tüm kısımlarının 
gözle kontrolü,  
- Bu kontrollerde, yukarıdaki paragrafta açıklanan ilgili 
zararlı organizmalardan arî olduğu, bulaşık bitkilerin 
ayıklandığı, uygun durumlarda, kalan bitkilerin, 
arîliğini garantilemek için, etkili bir şekilde muameleye 
tabi tutulduğu ve buna ek olarak, uygun bir süre 
bekletildiği ve gözlemlendiği,  
- Daha önce kullanılmamış bir yapay yetiştirme 
ortamına ya da fumigasyon veya uygun bir sıcaklık 
uygulaması ile muameleye tabi tutulmuş doğal bir 
yetiştirme ortamına dikildiği ve herhangi bir zararlı   
39 
 organizma içermediği,  
- Yetiştirme ortamının zararlı organizmalardan arî 
kalmasını sağlayan koşullarda tutulduğu ve sevkiyattan 
önceki iki hafta içinde:  
- Asıl yetiştirme ortamını uzaklaştırmak için 
silkelenmiş, temiz su ile yıkanmış ve kökleri çıplak 
tutulmuş olduğu,  
veya  
- Asıl yetiştirme ortamını uzaklaştırmak için 
silkelenmiş, temiz su ile yıkanmış ve (aa) 5  inci 
paragraf başında belirtilen şartları karşılayan yetiştirme 
ortamına tekrar dikilmiş olduğu,  
veya  
- Yetiştirme ortamının zararlı organizmala rdan ari 
olmasını sağlamak için, uygun muamelelere tabi 
tutulduğu ve aktif madde, doz ve uygulama tarihi, Bitki 
Sağlık Sertifikasının ―Dezenfestasyon ve/veya 
dezenfeksiyon Uygulaması‖ başlığı altında belirtildiği,  
bb) Resmi olarak mühürlenmiş kapalı kontey nırlarda 
paketlenmiş halde olduğu ve kayıt altına alınmış 
fidanlıkların kayıt numarasını taşıdığı ve bu numaranın 
Bitki Sağlık Sertifikasının ―Açıklama‖ başlığı altında 
yer aldığı,  
Bitki Sağlık Sertifikasında belirtilmelidir.  
54. Avrupa ve Akdeniz ülkeleri 
dıĢındaki ülkeler menĢeli;  
Caryophyllaceae  (Dianthus L. 
hariç),  
Compositae (Dendranthema hariç),  
Crucifera ,  Leguminosae  ve  
Rosaceae  (Fragaria  L. hariç)  
familyalarının, tohumları hariç, 
üretim amaçlı çok yıllık otsu 
bitkileri  Bitkilerin;  
a) Fidanlıklarda yetiştirildiği,  
b) Bitki artıkları, çiçek ve meyvelerden ari olduğu,  
c) İhracattan önce incelenerek zararlı bakteri, virüs ve 
virüs benzeri organizmaların belirtisinden ari 
bulunduğu, ve ayrıca zararlı nematod, böcek, akar ve 
fungusların belirtilerinden ari bulunduğu veya bu gibi 
zaralı organizmaları elemine etmek için uygu n bir 
muameleye tabi tutulduğu,  
Bitki Sağlık Sertifikasında belirtilmelidir.  
 55.1.   Soğan, soğansı, yumru, rizom ve 
tohumu dışında, dikim amaçlı otsu 
türlerin bitkileri ve Ficus  L. ve 
Hibiscus  L.‘nin bitkileri  
 
 Bitkilerin:  
a) İlgili ISPM‘e göre ihracatçı ülkedeki ulusal bitki 
koruma servisi tarafından,  Bemisia tabaci ‘den ari 
olarak oluşturulan bir alan menşeli olduğu,  
veya  
b) İlgili ISPM‘e göre ihracatçı ülkedeki ulusal bitki 
koruma servisi tarafından, ihracatçı ülkedeki ul usal 
bitki koruma servisi tarafından,  Bemisia tabaci ‘den ari 
olarak oluşturulan ve ihracattan önceki dokuz hafta 
süresince, en az üç haftada bir yapılan resmi 
kontrollerde, Bemisia tabaci ‘den ari olarak ilan edilen 
bir üretim yeri menşeli olduğu,  
veya  
c) Üretim yerinde Bemisia tabaci ‘nin bulunduğu 
durumlarda, bu alanda üretilen veya bekletilen 
bitkilerin, Bemisia tabaci ‘den ariliği sağlamak için, 
uygun bir muameleye tabi tutulduğu ve Bemisia 
tabaci ‘den arındırmayı amaçlayan bu uygulamanın 
sonucu olarak hem  ihracattan önceki dokuz hafta 
süresince haftalık olarak yapılan resmi kontroller, hem 
de bu süre zarfındaki gözlemlerde, bu üretim yerinin  
Bemisia tabaci ‘den ari bulunduğu ve yapılan 
uygulamanın detayları  
d) Bemisia tabaci Genn. ‘den ari, bitki materyalin den 
(yapay ortamda ) üretildiği ; Bemisia tabaci Genn. ile 
olası bulaşmayı  önlemek için, steril laboratuar  
40 
 ortamında  yetiştirildiği ve steril koşullar altında, şeffaf 
kaplarda sevkedildiği , 
Bitki Sağlık Sertifikasında belirtilmelidir.  
55.2. Bemisia tabaci ’nin varlığı bilinen 
ülkeler menĢeli , tohumları hariç, 
dikim materyali  Euphorbia  spp. 
(sütleğen) bitkileri   
 a) Bitkilerin Bemisia tabaci ‘den ari olduğu bilinen 
alanlarda üretildiği,  
b) İhracattan önceki üç aylık dönemde yapılan aylık 
kontrollerde B. tabaci ‘den kaynaklanan bir belirti 
görülmediği,  
Bitki Sağlık Sertifikasında belirtilmelidir.  
55.3 Aster  spp., Eryngium  L., 
Gypsophila  L., Hypericum  L., 
Lisianthus  L., Rosa  L., Solidago L., 
Trachelium  L.‘nin kesme çiçekleri 
ile Ocimum  L.‘nin yapraklı 
sebzeleri    Kesme çiçek ve yapraklı sebzelerin:  
a) Bemisia tabaci ‘den ari bir ülke menşeli olduğu,  
veya  
b) İhracatlarından hemen önce, resmi olarak kontrol 
edildiği ve Bemisia tabaci ‘den ari bulunduğu,  
Bitki Sağlık Sertifikasında belirtilm elidir.  
55.4 Tomato yellow leaf curl 
begomoviru s’un yer aldığı bilinen 
menĢeli ülkelerde , tohumları hariç, 
dikim amaçlı  Solanum  
lycopersicum  Mill.(domates) 
bitkileri;  
 
a) Bemisia tabaci ‘nin varlığı 
bilinmeyen yerlerde  Tomato yellow leaf curl begomovirus ‘un hiçbir 
belirtisinin görülmediği,  
Bitki Sağlık Sertifikasında belirtilmelidir.  
b) Bemisia tabaci ‘nin varlığı bilinen 
yerlerde  a) Tomato yellow leaf curl begomovirus ‘un hiçbir 
belirtisinin görülmediği ve,  
 - Bitkilerin B. tabaci ‘den ari olduğu bilinen alanlar 
orjinli olduğu,  
veya  
- İhracattan üç ay önce en az aylık olarak yapılan resmi 
incelemeler sonucunda B. tabaci ‘den ari olduğu 
bulunmuş olan üretim yerlerinden alındığı,  
veya  
b)Üretim yerlerinde Tomato yellow leaf curl 
begomovirus ‘un hiçbir belirtisinin görülmediği ve 
üretim yerlerinin B. tabaci ‘den ari hale getirmek için 
uygun bir muameleye ve izleme sistemine tabi 
tutulduğu,  
Bitki Sağlık Sertifikasında belirtilmelidir.  
55.5 Aşağıda belirtilen ilgili zararlı 
organizmaların yer aldığı ülkeler 
menşeli, tohum, yumru, soğan, 
soğansı, rizomları hariç, dikim 
amaçlı bitkilerin ilgili zararlı 
organizmalar:  
Bean golden mosaic begomovirus  
Cowpea mild mottle carlavirus  
Lettuce infectious yellow 
begomovirus  
Pepper mild tigre begomovirus  
Squash leaf curl begomovirus  
Bemisia tabaci  ile taşınan diğer 
virüsler  
a) Bemisia tabaci ve ilgili zararlı 
organizmaların diğer vektörlerinin 
varlığı bilinmeyen yerlerde  a)Tam bir vejetasyon periyodu boyunca bitkiler 
üzerinde ilgili zararlı organizmaların hiçbir belirtisinin 
görülmediği,  
 
 
– b) Bemisia tabaci  ve ilgili zararlı 
organizmaların diğer 
vektörlerinin varlığı bilinen 
yerlerde  b)Uygun bir vejetasyon dönemi boyunca bitkiler 
üzerinde ilgili zararlı organizmaların hiçbir belirtisinin 
görülmediği,  
ve  
41 
 - Bitkilerin, B. tabaci  ve ilgili zararlı organizmaların 
diğer vektörlerinin ari olduğu bilinen alanlar meşeili 
olduğu,  
veya  
- Uygun zamanlarda yapılan resmi incelemelerde, 
üretim yerlerinin B. tabaci  ve ilgili zararlı 
organizmaların diğer vektörlerinden a ri bulunduğu,  
veya  
- B. tabaci ‘ nin eradikasyonu için, bitkilerin uygun bir 
muameleye tabi tutulduğu,  
(c) Bemisia tabaci Genn ‘den ari, bitki materyalin den 
(yapay ortamda ) üretildiği ; Bemisia tabaci Genn. ile 
olası bulaşmayı  önlemek için, steril laboratuar 
ortamında  yetiştirildiği ve steril koşullar altında, şeffaf 
kaplarda sevkedildiği , 
Bitki Sağlık Sertifikasında belirtilmelidir.  
56. Helianthus annuus (ayçiçeği) 
tohumları  a) Plasmopara halstedii ‘den arî olduğu bilinen alanlar 
menşeli olduğu,  
veya  
b) Plasmopara halstedii ‘nin bütün ırklarına dayanıklı 
olan çeşitlerden elde edilenler hariç, üretim alanında 
bulunan tohumların, Plasmopara halstedii ‘ye karşı 
uygun bir muameleye tabi tutulduğu , 
Bitki Sağlık Sertifikasında belirtilmelidir.  
57. Solanum  lycopersicum  Mill. 
(domates)   tohumları  Tohumların uygun bir asit ekstraksiyon yöntemiyle 
veya uluslararası alanda eşdeğer olduğu onaylanmış bir 
diğer yöntemle elde edilmiş olduğu,  
ve 
a) Clavibacter michiganensis  subsp. michiganensis , 
Xanthomonas  campestris  pv. vesicatoria  ve Potato 
spindle tuberpospiviroid ‘ in varlığının bilinmediği 
alanlar menşeli olduğu,  
veya  
b) Son vejetasyon dönemi boyunca üretim yerindeki 
bitkilerde adı geçen zararlı organizmaların neden 
olduğu hastalık belirtilerinin görülm ediği,  
veya  
c) Tohumların adı geçen zararlı organizmalar yönünden 
resmi bir teste tabi tutulduğu ve bu testin kabul 
edilebilir metotlar kullanılarak, temsil edecek kadar bir 
örnek üzerinde yapıldığı ve bu teste göre bu 
organizmalardan temiz olduğu,  
Bitki Sağlık Sertifikasında belirtilmelidir.  
58.1. Medicago sativa L. (yonca) 
tohumları  a) Son vejetasyon dönemi boyunca, üretim yerinde 
Ditylenchus dipsaci ‘nin hiçbir belirtisinin görülmediği 
ve temsili numune üzerinde yapılan laboratuvar 
testlerine göre D. dipsaci ‘den arî olduğu,  
veya  
c) İhracattan önce fümigasyon yapıldığı,  
veya  
d) Tohumların Ditylenchus dipsaci’ ye karşı uygun 
bir fiziksel uygulamaya maruz kaldığı ve 
laboratuvar testleri sonucunda örnek numunenin 
zararlıdan ari bulunduğu , 
Bitki Sağlık Sertifika sında belirtilmelidir.  
58.2. Clavibacter michiganensis  ssp. 
insidiosus ’un varlığının bilindiği 
ülkeler menĢeli , Medicago sativa  
L.‘nin tohumu  
 a) Son on yıldır üretim yeri veya onun yakın 
çevresinde, Clavibacter michiganensis  subsp. 
insidiosus’ un varlığının bilinmediği;  
veya  
b) —Ürünün Clavibacter michiganensis  subsp.  
42 
 insidiosus ‘a yüksek oranda dayanıklı olarak kabul 
edilen bir çeşide ait olduğu,  
veya  
—Tohum hasat edildiğinde, ekiminden itibaren 4 üncü 
tam vejetasyon döneminin henüz başlamamış olduğu 
ve üründen birden fazla önceki tohum hasatının 
olmadığı,  
veya  
—Yonca tohumu içerisinde cansız madde oranının 
ağırlığın % 0.1‘ ni geçmediği;  
c) Üretim yeri nde veya yakınındaki herhangi bir 
Medicago sativa  L türüne ait üründe, son vejetasyon 
dönemi boyunca veya uygun yerlerde, son iki 
vejetasyon dönemi süresince, Clavibacter 
michiganensis  subsp. insidiosus ‘un hiçbir belirtisinin 
görülmediği;  
d) Ürünün, ekimde n önceki son üç yıl süresince, 
Medicago sativa  L. türüne ait bitkinin olmadığı bir 
arazide yetiştirildiği,  
Bitki Sağlık Sertifikasında belirtilmelidir.  
59. Oryza sativa  L. (çeltik) tohumları 
ve sofralık kavuzlu çeltik taneleri  
 
 a) Çeltiklerin uygun nematolojik testlerle resmi olarak 
test edildiği ve  Aphelenchoides besseyi ‘den ari 
bulunduğu;  
veya  
b) Çeltiklerin Aphelenchoides besseyi ‘ye karşı uygun 
bir sıcak su muamelesi veya diğer uygun muamelelere 
tabi tutulduğu,  
Bitki Sağlık Sertifikasında belirtilmelidir.  
60. Phaseolus L. (fasulye) tohumları  a)Tohumların Xanthomonas axonopodis  pv. phaseoli’  
den arî olduğu bilinen alanlar menşeli olduğu,  
veya  
b)Temsil edecek kadar bir tohum örneğinin test 
edilerek test sonucunda Xanthomonas axonopodis  pv. 
phaseoli’  den arî olduğu,  
Bitki Sağlık Sertifikasında belirtilmelidir.  
61. Zea mays  L. (mısır) tohumları  a) Tohumların Pantoea stewartii’  den arî olduğu 
bilinen alanlar menşeli olduğu,  
veya  
b) Temsil edecek kadar bir tohum örneğinin test 
edilerek, test sonucunda P. stewartii’ den arî olduğu,  
Bitki Sağlık Sertifikasında belirtilmelidir.  
62.1 Tilletia indica’  nın varlığı bilinen 
Afganistan, Brezilya Hindistan, 
Irak, Ġran, Meksika, Nepal, 
Pakistan, Güney Afrika ve A.B.D. 
menĢeli;  Triticum, Secale  ve 
Triticum x Secale tohumları  Tohumların Tilletia indica’  nın varlığı bilinmeyen 
alanlar menşeli olduğu ve bu alanın adı Bitki Sağlık 
Sertifikasında belirtilmelidir.  
62.2. Tilletia indica’  nın varlığı bilinen 
Afganistan, Brezilya, Hindistan, 
Ġran, Irak, Meksika, Nepal, 
Pakistan;, Güney Afrika ve 
A.B.D. menĢeli; Triticum , Secale  
ve Triticum x Secale  taneleri  a) Tanelerin Tilletia indica’ nın varlığı bilinmeyen 
alanlar menşeli olduğu ve bu alanın adı,  
veya  
b) Üretim yerindeki bitkiler üzerinde, son vejetasyon 
dönemi boyunca, Tilletia indica ‘nın hiçbir belirtisinin 
görülmediği ve temsili tahıl örneklerinin hem hasat 
zamanında, hem de sevkiyattan önce alındığı ve test 
edildiği ve bu testlerde Tilletia indica ‘dan arî 
bulunduğu ve ―test edilmiş ve T. indica ‘dan arî 
bulunmuştur‖ ifadesi,  
Bitki Sa ğlık Sertifikasında belirtilmelidir.  
 
 
  
43 
 EK–5  
BĠTKĠ SAĞLIK SERTĠFĠ KASI TAġIMASI GEREKLI  BĠTKĠ VE BĠ TKĠSEL ÜRÜNLER  
 
GTĠP  MADDE ĠSMĠ  
06.01  Çiçek soğanları, yumrular, yumrulu kökler, küçük soğanlar, sürgün başları ve 
rizomlar (dinlenme halinde sürgün vermiş veya çiçeklenmiş); hindiba bitkisi ve 
kökleri (12.12 pozisyonundaki kökler hariç)  
06.02  Diğer canlı bitkiler (kökleri dahil), çelikler, daldırmalar; mantar miselleri  
06.03  Buket yapmaya elverişli veya süs amacına uygun cinsten kesme çiçekler ve çiçek 
tomurcukları (taze olanlar)  
06.04  Buket yapmaya elverişli veya süs amacına uygun cinsten bitki yaprakları, bitki dalları 
ve bitkilerin diğer kısımları (çiçeksiz veya tomurcuksuz) ve otlar, yosunlar ve likenler 
(taze olanlar)  
07.01  Patates (taze ve ya soğutulmuş)  
0702.00.00.00.00  Domates (taze veya soğutulmuş)  
07.03  Soğanlar, şalotlar, sarımsaklar, pırasalar ve diğer soğanımsı sebzeler (taze veya 
soğutulmuş)  
07.04  Lahanalar, karnabaharlar, alabaşlar, yaprak lahanalar ve benzeri yenilen brassicalar  
(taze veya soğutulmuş)  
07.05  Marul (Lactuca sativa) ve hindiba (Cichorium spp.) (taze veya soğutulmuş)  
07.06  Havuçlar, şalgamlar, kırmızı pancar, teke sakalı (salsifis), kök kerevizi, turplar ve 
benzeri yenilen kökler (taze veya soğutulmuş)  
0707.00  Hıyarlar ve kornişonlar (taze veya soğutulmuş)  
07.08  Baklagiller (kabuklu veya kabuksuz) (taze veya soğutulmuş)  
07.09  Diğer sebzeler (taze veya soğutulmuş)  
0712.90.11.00.00  Tohumluk (melez)  
07.13  Kuru baklagiller (kabuksuz) (taneleri ikiye ayrılmış, tane kabukları çıkarılmış olsun 
olmasın)  
07.14  Manyok, ararot, salep, yer elması, tatlı patates ve yüksek oranda nişasta veya inülin 
içeren benzeri kök ve yumrular (taze veya soğutulmuş)  
0801.12.00.00.00  İç kabuklu (endokarp) Hindistan cevizi  
0801.19.00.00.00  Diğerleri  
0801.21.00.00.00  Kabuklu brezilya cevizi  
0801.31.00.00.00  Kabuklu kaju cevizi  
0802.11  Kabuklu bademler  
0802.21.00.00.00  Kabuklu fındık veya filbert (Corylus spp.)  
0802.31.00.00.00  Kabuklu ceviz  
0802.41.00.00.00  Kabuklu Kestane (Castanea Spp.)  
0802.51.00.00.00  Kabuklu Antep fıstığı  
0802.61.00.00.00  Kabuklu Avustralya fındığı (Makadamya cevizi)  
0802.70.00.00.00  Kola cevizi (Cola spp.)  
0802.80.00.00.00  Arek cevizi  
0802.90  Diğerleri  
08.03  Muz (plantain dahil) (yalnız taze olanlar)  
0804.20.10.00.00  Taze incir  
0804.30.00.00.00  Ananas  
0804.40.00.00.00  Avokado armudu  
0804.50  Guava armudu, mango ve mangost  
08.05  Turunçgiller (taze olanlar)  
(0805.90.00.00.12 GTİP‘li kurutulmuş turunçgiller hariç)  
0806.10  Üzümler (taze olanlar)  
08.07  Kavunlar (karpuzlar dahil) ve Papaya (taze olanlar)  
08.08  Elma, armut ve ayva (taze olanlar)  
08.09  Kayısı, kiraz, şeftali (nektarin dahil), erik ve çakal eriği (taze olanlar)  
08.10  Diğer meyveler (taze olanlar)  
0813.50.39.00.00  Diğerleri  
0814.00.00.00.00  Turunçgillerin veya kavunların (karpuzlar dahil) kabukları (taze olanlar)  
10.01  Buğday ve mahlut   
44 
 GTĠP  MADDE ĠSMĠ  
10.02  Çavdar  
10.03  Arpa  
1004.00  Yulaf  
10.05  Mısır  
1006.10  Kavuz içinde bulunan pirinç (çeltik)  
10.07  Tane darı (koca darı)  
10.08  Kara buğday, darı (cin ve kum darı), kuş yemi; diğer hububat  
1201.00 Soya fasülyesi (kırılmış olsun olmasın)  
12.02  Yer fıstığı (kavrulmamış veya başka şekilde pişirilmemiş, kabuklu veya kırılmış 
olsun olmasın)  
1203.00.00.00.00  Kopra  
1204.00  Keten tohumu (Kırılmış olanlar hariç)  
1205.10.10.00.00  Tohumluk olanlar  
1205.10.90.00.00  Diğerleri  
1205.90.00.00.00  Diğerleri  
1206.00  Ayçiçeği tohumu (Kırılmış olsun olmasın)  
12.07  Diğer yağlı tohumlar (Susam hariç) ve meyveler (Kırılmış olsun olmasın)   
12.09  Ekim amacıyla kullanılan tohum, meyve ve sporlar:  
1210.10.00.00.00  Şerbetçi otu kozalakları (Dane, toz veya pellet şekline getirilmemiş olanlar)  
12.11  Bitki ve bitki kısımları (tohum ve meyveler dahil) (esas olarak parfümeride, 
eczacılıkta, böcek yada mantar öldürücü veya benzeri amaçlarla kullanılan cinsten 
olanlar) (Taze olanlar)  
1212.21.00.10.00  Başlıca tababette, parfümeride ve benzeri işlerde kullanılanlar  
1212.21.00.90.00  Diğerleri (taze olanlar)  
1212.29.00.10.00  Başlıc a tababette, parfümeride ve benzeri işlerde kullanılanlar  
1212.29.00.90.00  Diğerleri  
1212.91.80.00.00  Diğerleri (taze olanlar)  
1212.92.00.00.00  Keçiboynuzu (harnup)  
1212.93.00.00.00  Şeker kamışı (taze olanlar)  
1212.94.00.00.00  Hindiba kökleri  
1212.99.41.00.00  Kabukları soyulmamış, ezilmemiş veya öğütülmemiş (keçiboynuzu tohumları)  
1212.99.49.00.00  Diğer keçiboynuzu tohumları  
1212.99.95.00.13  Tatlı sorgum (saccharatum)  
1212.99.95.00.14  Kayısı, şeftali (nektarin dahil) ve erik çekirdekleri ve  çekirdek içleri  
1212.99.95.00.19  Diğerleri  
1213.00.00.00.00  Hububat sapları ve kapçıkları (işlenmemiş) (kıyılmış, toz haline getirilmiş, 
preslenmiş veya pellet şeklinde olsun olmasın)  
1214.90  Diğerleri  
1404.20.00.00.00  Pamuk linteri  
1404.90.00.10.00  Yontulmaya elverişli sert taneler, çekirdekler, kabuklar, cevizler (korozo cevizi, dom 
palmiyesi cevizi ve benzerleri)  
1404.90.00.30.00  Özellikle fırça ve süpürge imalinde kullanılan türdeki bitkisel maddeler (süpürge 
darısı, piassava, sedir otu ve istle  gibi) (bağ veya demet halinde olsun olmasın) 
([sadece süpürge darısı (Sorghum spp.)])  
1404.90.00.92.14  Palamut  
1404.90.00.92.16  Ceviz kökü  
1404.90.00.99.19  Diğerleri  
24.01  Yaprak tütün ve tütün döküntüleri (2401.20 sapları koparılmış, damarı çıkarılmış 
olanlar hariç)  
2703.00  Turb (turb döküntüleri dahil) (aglomere edilmiş olsun olmasın)  
44.01  Yakmaya mahsus ağaçlar (kütük, odun, çalı -çırpı demetleri halinde veya benzeri 
şekillerde) ; ince dilimler veya yongalar halinde ağaç; testere talaşı v e odun döküntü 
ve artıkları (kütük, briket, topak veya benzeri şekillerde aglomere edilmiş olsun 
olmasın)  
44.03  Yuvarlak ağaçlar (kabukları veya kışırları alınmış veya kare şeklinde kabaca 
yontulmuş olsun olmasın) (4403.10 - Boya, kreozot veya diğer koruyu cularla işlem 
görmüş olanlar hariç)   
45 
 GTĠP  MADDE ĠSMĠ  
44.04  Ahşap çemberler; yarılmış sırıklar; uçları sivritilmiş fakat uzunlamasına biçilmemiş 
ağaçtan büyük ve küçük kazıklar; baston, şemsiye, alet sapları veya benzeri eşya 
imaline elverişli ahşap çubuklar (kabaca yontulmuş fakat torna edilmemiş, 
bükülmemiş veya başka surette işlenmemiş); kasnak tahtaları ve şerit halinde ağaçlar 
(Kalınlığı 6 mm‘yi geçenler)  
44.06  Ahşap demiryolu veya tramvay traversleri  
44.07  Uzunlamasına testere ile biçilmiş veya yontulmuş, dili mlenmiş veya yaprak halinde 
açılmış, kalınlığı 6 mm. yi geçen ağaçlar (rendelenmiş, zımparalanmış veya uç uca 
eklenmiş olsun olmasın)  
44.15  Ahşap büyük ve küçük sandıklar, kafes sandıklar, silindir sandıklar ve benzeri 
ambalajlar; ahşap kablo makaraları, ahşap paletler, palet sandıkları ve diğer yük 
tablaları; ahşap palet kaldırıcılar:  
(Kontroplak veya kaplama tahtasından yapılanla r  4415.10. 10.00.11 ile sıkıştırılmış 
ahşap parçalarından imal edilmiş ve ısıl işle m görmemiş ahşap paletler hariç  ) 
4416.00  Ahşap variller, fıçılar, kovalar, gerdeller ve diğer fıçıcı eşyası ve bunların aksam ve 
parçaları (fıçı tahtaIarı dahiI) (boyanmış ve verniklenmiş hariç)  
4501.10.00.00.00  Tabii mantar (işlenmemiş veya basit bir şekilde hazırlanmış)  
5201.00.90.00.00  Diğerleri  
5202.10.00.00.19  Diğerleri  
5202.91.00.00.12  Tarak telefi  
5202.91.00.00.19  Diğerleri  
5202.99.00.00.12  Tarak telefi  
5202.99.00.00.18  Diğerleri  
9603.10.00.00.00  Çalılardan veya bağlanmış demetler halinde diğer bitkisel maddelerden süpürgeler 
(saplı veya sapsız)  
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
  
46 
 Ek-10 
SEVKĠYAT BĠLDĠRĠMĠ FORMU  
 
Bitki Karantinası Yönetmeliği, Madde 7 -(1)b‘ye göre Sevkiyat Bildirimi  
 
1.Bitki veya bitkisel ürünün tanımı :  2.Miktarı :  
 
 
3.Gönderen ülke :  
 
 4.Menşei ülke :  
 
 
5.Gönderici :  
 6.Alıcı :  
 
 
7.İthalatçı sicil numarası :  
 
 8.Giriş noktası :  
 
 
9. Hava Yolu Taşıma Senedi (AWB) numarası :  
 
 10. Gemi adı ve konteyner numarası :  
 
 
 
11. Araç plakası :  
 12.Beklenen geliş tarihi ve zamanı :  
 
 
 
AĢağıdaki maddeler giriĢ noktası dıĢında baĢka bir varıĢ noktasına sevki durumunda doldurulur.  
 
 
13.Onaylı kontrol yerinin adı ve adresi :  
 
 
 14.Söz konusu ürünün gümrüklü sahaya planlanan 
giriş tarihi :  
 
15.İthalatçının adresi :  
 16.Bitki Sağlık Sertifikası ve/veya Re -export Bitki 
Sağlık Sertifikası No :  
 
17.Bitki Sağlığı Dolaşım Belgesi No :  
 18.Bitki Sağlığı Dolaşım Belgesi Veriliş Tarihi ve 
Yeri :  
 
 
İthalatçı veya temsilcisinin imzası :  
 Tarih :  
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
  
47 
 EK-11 
BĠTKĠ SAĞLIĞI DOLAġIM BELGESĠ  
1. Bu Yönetmeliğin  Madde 7(6)a ‘ya gö re Bitki Sağlığı 
Dolaşım Belgesi  2. BĠTKĠ SAĞLIĞI DOLAġIM BELGESĠ  
No: TR /…..…/… …..(1) 
3. Sevkiyatın Tanımlanması  (2) 
Bitki, bitki sel ürün ve diğer maddenin  GTİ P Kodu:…………………………………………………..................................... ...... 
Gerekli Bitki Sağlık  Sertifikalarının  numarası  (numaraları):…………………………… …………………………… .…….. …. 
Düzenlendiği Yer:……………………………………………………………………………………………………………… .... 
Düzenlendiği Tarih:………………………………………………………………………………………………………………..  
Ayırt edici işaret (ler), Sayılar, Ambalaj Sayıları, Miktar (ağırlıkl/birim):……………… ………………… .…………… .………  
…………………………………………………………………………………………………………………………… ..………  
Gerekli Gümrük Belgelerinin R eferans Numarası ( Numaraları)…………………………………………………………… ..……  
4. İthalatçının Sicil Numarası: ……………… ………………… …….  
 
       Yukarıda bahsedilen bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelerin beyan  ve bitki sağlığı  kontrollerinin aşağıda listelenen onaylı 
kontrol yerinde, ilgili Müdürlük tarafından yapılmasını  arz eder sorumlu  Müdürlük tarafından belirlenen prosedürler ve kural lara 
uymayı taahhüt ederim.  
 
Tarih : ……………………………………………… ……………   
İthalatçısı/Temsilcisi veya Taşıyıcısının Adı Soyadı  ve İmzası : 
……………………………………………………………………… …………………………………………………………… . 
 
5.1. Giriş Noktası  5.2. Giriş noktasındaki sorumlu  İnspektörün imzası  (Tarih, İsim, Kaşe ve İmza): 
…………………………………..…………………… ……….. …… ..………….. ……  
…………………………………………………………… …….. ….….………… …....  
……………………………………………………………… ……… …… ……… ……  
6. Onaylı K ontrol Yeri (yerleri)  (3) 
A- ………………………………………………….. 
………………………………………………………   
B (A‘nın yerine) ……………………… ………. …………..  
…………………..…………………………… ………… …. 
Bitki, bitkisel ürün ve diğer maddeler ……………………………………… ……………………………. ……… ……… …..…ve 
………………………..…………..……… …… ……….. arasında yapılan Anlaşma(4)uyarınca yukarıda bahsedilen yere (yerlere) 
dolaşıma çıkarılmıştır.   
Sevkiyat yukarıda listelenen yerler dıĢındaki yerlere, durum resmi olarak onaylanmadıkça dolaĢıma çıkarılamaz.  
 
7. Belge Kontrolü (5)               ⁫ 8. Beyan  Kontrolü(6)                    ⁫ 9. Bitki Sağlığı  Kontrolü (6)                              ⁫ 
Yer/T arih…………………………….  
İsim: ……………………………….  
Kaşe/ İmza:  Yer/Tarih…………………………….  
İsim: ……………………………….  
Kaşe/ İmza:  Yer/T arih……………………… ………. …….  
İsim: ……………………… …… ...….…...…. 
Kaşe/ İmza:  
10. Karar (6) 
 ⁫ Girişine  izin verme      Yer/tarih…………………………………………………………………………… ……… ..…………  
                                          İsim: ……………………………………………………………………………… ……… ..……… …. 
                                          Kaşe/imza:  
Uygun olduğu durumda TR Bitki Pasaportu (seri ya da parti ya da hafta) Numarasını belirtiniz: …………………… .…………  
⁫        Resmi önlem   
       ⁫ Girişin reddi                                                                                 İmha      
       ⁫ Dolaşımı                                                                                  ⁫  Karantina  Süresi  
       ⁫ Enfekte ya da bulaşık ürünün ayrılması                                  ⁫  Uygun Muamele  
 
Açıklama…………………………………………………………………………………………………………………… ..……  
……………………………………………………………………………………………………………………………… ..……  
                                                           
1  İl Trafik Kodunu ve Sıra Numarasını girin.  
2  İlgili bölümü doldurun ya da eş lik etmesi gereken Bitki Sağlık  Sertifikasındaki numaraya atıfta bulunun.  
3  Bitki Kara ntinası Yönetmeliği‘nin Madde 6 (1)‘de belirtilen Gümrük Tebliği ‘nin ilgili hükümlerinde belirlenen   
    yerler.  
4  Uygun olduğu durumda Gümrük Müdürlüğü ile Müdürlük arasındaki Anlaşmayla ilgili ya uzun dönemli    
    Anlaşmaya isti naden ya da durum bazında bir Anlaşmaya dair detayları veriniz.  
5   7 no‘lu bölüm Giriş Noktasındaki Müdürlük tarafından düzenlenir.  
6    8,9,10 no‘lu bölüm Varış Noktasındaki Müdürlük tarafından düzenlenir.   
48