มอก. 2223–2558 
–1– มาตรฐานผลิตภัณฑอุตสาหกรรม  
เหล็กกลาคารบอนทรงแบนร ีดเย็นเคลือบสังกะสี
โดยกรรมวิธีทางไฟฟา คุณภาพทางการค าและ
คุณภาพสําหรับการขึ้นรูป 
1. ขอบขาย 
1.1 มาตรฐานผลิตภัณฑอุตสาหกรรมนี้ ครอบคลุมเฉพาะเหล็กแผนเคลือบสังกะสีดานเดียวหรือทั้งสองดานโดย
กรรมวิธีทางไฟฟา ซึ่งเปนแผนมวน แผนแถบ  และแผนตัดที่ทําจากเหล็กกลาคารบอนทรงแบนร ีดเย็นความ
หนาไมเกิน 2.30 mm  เทานั้น หรือ อาจนําไปผานกระบวนการเคล ือบทางเคมี  การอาบน้ํามัน เพื่อใหมีความ
เหมาะสมในการน ําไปใชงานมากขึ้น 
1.2 มาตรฐานผลิตภัณฑอุตสาหกรรมนี้ ไมครอบคลุมเหล็กแผนเคลือบสังกะสีดานเดียวหรือทั้งสองดานโดย
กรรมวิธีทางไฟฟา ที่ทําจากเหล็กกลาคารบอนทรงแบนร ีดเย็น ที่เปนไปตาม  มอก.2140 
2. บทนิยาม 
ความหมายของค ําที่ใชในมาตรฐานผล ิตภัณฑอุตสาหกรรมนี้ มีดังตอไปนี้ 
2.1 เหล็กกลาคารบอนทรงแบนร ีดเย็นเคลือบสังกะสีโดยกรรมวิธีทางไฟฟา (electrolytic zinc-coated reduced 
flat carbon steel of commercial and drawing qualities) ซึ่งตอไปในมาตรฐานน ี้จะเรียกวา “เหล็กแผนเคลือบ
สังกะสี” หมายถึง เหล็กกลาคารบอนทรงแบนร ีดเย็น สําหรับงานทั่วไปและงานข ึ้นรูป ที่นํามาเคลือบพื้นผิว
เหล็กดวยสังกะสีดานเดียวหรือทั้งสองดานโดยกรรมวิธีทางไฟฟา 
2.2 เหล็กแผนเคลือบสังกะสีแผนมวน หมายถึง เหล็กแผนเคลือบสังกะสีที่ทําเปนมวน (coil) มีความกวางตั้งแต 
600 mm ขึ้นไป  
2.3 เหล็กแผนเคลือบสังกะสีแผนแถบ  หมายถึง เหล็กแผนเคลือบสังกะสีแผนมวนตัดแบงตามยาว  (slit coil)  มี
ความกวางนอยกวา 600 mm 
2.4 เหล็กแผนเคลือบสังกะสีแผนตัด (sheet) หมายถึง เหล็กแผนเคลือบสังกะสีแผนมวนหรือเหล็กแผนเคลือบ
สังกะสีแผนแถบ  ที่ตัดแบงเปนแผน 
2.5 มวลสังกะสีที่เคลือบ หมายถึง มวลที่มีหนวยเปนกรัมของสังกะสีที่เคลือบตอพื้นที่ผิวเหล็กแผน 1 m2 ในการ
เคลือบสังกะสีดานเดียว มอก. 2223–2558 
–2– 2.6 ความหนาระบ ุ (nominal thickness) หมายถึง ความหนาที่ใชเรียกแผนเหล็กกลาคารบอนทรงแบนร ีดเย็น
กอนเคลือบสังกะสี 
2.7 ขอบรีด (mill edge) หมายถึง ขอบแผนเหล็กกลาคารบอนทรงแบนร ีดเย็น ที่ไมตกแตงหลังการรีด  
2.8 ขอบตัด (trimmed edge) หมายถึง ขอบแผนเหล็กกลาคารบอนทรงแบนร ีดเย็นที่ตัดขอบตามยาวหล ังการรีด 
2.9 เหล็กแผนเคลือบสังกะสีที่ผานการยืดแบน  (stretcher-levelled sheets) หมายถึง เหล็กแผนเคลือบสังกะสีที่
ผานกระบวนการแล ว ทําใหมีความราบดีขึ้น โดยการจับยึดที่สวนปลายของเหล ็กแผนทั้งสองดานแลวดึงยืด
ใหมีความราบดีขึ้น กระบวนการน ี้ทําใหเกิดการคอด  (necking) ทางดานกวางของแผนเหล็ก และความยาว
จะเพิ่มขึ้น แตเนื่องจากความกว างเปลี่ยนแปลงเพียงเล็กนอยสามารถควบค ุมไดจึงใชเกณฑความ
คลาดเคลื่อนคาบวกของความกว าง ตามตารางที่ 5 สวนความยาวจะเพ ิ่มขึ้นมาก  จึงไมสามารถใชเกณฑความ
คลาดเคลื่อนคาบวกของความยาว  ตามตารางที่ 8  และใชเกณฑความคลาดเคล ื่อนของระยะเบ ี่ยงเบนของ
ความราบของเหล ็กแผนตัดที่ผานการยืดแบน  ตามตารางที่ 9 ซึ่งกําหนดเกณฑความคลาดเคล ื่อนนอยกวา
เกณฑทั่วไป 
2.10 ระยะโกงควบคุม (camber) หมายถึง ระยะเบี่ยงเบนของขอบโค งที่ดานเวา ที่เกิดจากการตัดขอบของเหล ็ก
แผนเคลือบสังกะสีแผนมวน แผนแถบและแผนตัด 
3. ชนิด ลักษณะขอบ   ชั้นคุณภาพ  และสัญลักษณ 
3.1 เหล็กแผนเคลือบสังกะสี มี 3 ชนิด คือ 
3.1.1 แผนมวน 
3.1.2 แผนแถบ  
3.1.3 แผนตัด 
3.2 เหล็กแผนเคลือบสังกะสี แบงตามลักษณะขอบเปน 2 ลักษณะ  คือ 
3.2.1 ขอบรีด 
3.2.2 ขอบตัด 
3.3 เหล็กแผนเคลือบสังกะสี แบงตามการใชงานเปน 5 ชั้นคุณภาพ  โดยมีสัญลักษณของเหล็กแผนเคลือบ
สังกะสี ตามตารางที่ 1 
  มอก. 2223–2558 
–3– ตารางที่ 1 ชั้นคุณภาพและสัญลักษณของเหล็กแผนเคลือบสังกะสี 
(ขอ 3.3) 
ชั้นคุณภาพและสัญลักษณของ 
เหล็กแผนเคลือบสังกะสี การใชงาน 
SECC งานทั่วไป  (commercial quality) 
SECD งานขึ้นรูปทั่วไป  (drawing quality) 
SECE งานขึ้นรูปลึก  (deep drawing quality) 
SECF งานขึ้นรูปลึก ที่ประกันการไมเกิดริ้วครากและรอยย ับในระยะเวลาหน ึ่ง (deep drawing 
non-aging quality) 
SECG งานขึ้นรูปลึกพิเศษ ที่ประกันการไมเกิดริ้วครากและรอยย ับในระยะเวลาหน ึ่ง (extra deep 
drawing non-aging quality) 
3.4 สัญลักษณชั้นเทมเปอรใหเปนไปตามตารางท ี่ 2 
ตารางที่ 2 สัญลักษณชั้นเทมเปอร 
(ขอ 3.4) 
ชั้นเทมเปอร สัญลักษณ 
ผานการอบออนเปนกระบวนการส ุดทาย A 
ชั้นเทมเปอรมาตรฐาน  S 
⅛ ของความแข็งเต็มที่ 8 
¼ ของความแข็งเต็มที่ 4 
½ ของความแข็งเต็มที่ 2 
ความแข็งเต็มที่ 1 
  มอก. 2223–2558 
–4– 4. มวลพื้นฐาน  มิติและเกณฑความคลาดเคล ื่อน 
4.1 มวลพื้นฐานของเหล ็กกลาคารบอนทรงแบนร ีดเย็น คํานวณจากความหนาแน นสัมพัทธ เทากับ 7.85 kg  ตอ
ความหนา  1 mm ตอพื้นที่ 1 m2 
4.2 เกณฑความคลาดเคล ื่อน  
4.2.1 ความหนาระบ ุ 
ใหเปนไปตามตารางท ี่ 3  สําหรับเหล็กแผนที่ถูกระบุวาตองการเกณฑความคลาดเคล ื่อนของความหนา
เปนพิเศษ ตองเปนไปตามตารางท ี่ 4 
การทดสอบให ปฏิบัติตามขอ 8.1.1 
ตารางที่ 3 เกณฑความคลาดเคล ื่อนของความหนาระบ ุ 
 (ขอ 4.2.1) 
 หนวยเปนมิลลิเมตร  
ความหนาระบ ุ เกณฑความคลาดเคล ื่อน 
ความกวาง 
นอยกวา 600 ความกวาง 600 
ถึงนอยกวา 1 000 ความกวาง 1 000 
ถึงนอยกวา 1 250 ความกวาง 1 250 
ถึงนอยกวา 1 600 ความกวาง 1 600 
ขึ้นไป  
นอยกวา 0.25 +  0.03 +  0.03 +  0.03 - - 
0.25 ถึงนอยกวา 0.40 +  0.04 +  0.04 +  0.04 - - 
0.40 ถึงนอยกวา 0.60 +  0.05 +  0.05 +  0.05 +  0.06 - 
0.60 ถึงนอยกวา 0.80 +  0.06 +  0.06 +  0.06 +  0.06 +  0.07 
0.80 ถึงนอยกวา 1.00 +  0.06 +  0.06 +  0.07 +  0.08 +  0.09 
1.00 ถึงนอยกวา 1.25 +  0.07 +  0.07 +  0.08 +  0.09 +  0.11 
1.25 ถึงนอยกวา 1.60 +  0.08 +  0.09 +  0.10 +  0.11 +  0.13 
1.60 ถึงนอยกวา 2.00 +  0.10 +  0.11 +  0.12 +  0.13 +  0.15 
2.00 ถึง 2.30 +  0.12 +  0.13 +  0.14 +  0.15 +  0.17 
  มอก. 2223–2558 
–5– ตารางที่ 4 เกณฑความคลาดเคล ื่อนเปนพิเศษของความหนาระบ ุ 
 (ขอ 4.2.1) 
 หนวยเปนมิลลิเมตร  
ความหนาระบ ุ เกณฑความคลาดเคล ื่อน 
ความกวาง 
นอยกวา 160 ความกวาง 160 
ถึงนอยกวา 250 ความกวาง 250 
ถึงนอยกวา 400 ความกวาง 400 
ถึงนอยกวา 600 
นอยกวา 0.10 +  0.010 +  0.020 - - 
0.10 ถึงนอยกวา 0.16 +  0.015 +  0.020 - - 
0.16 ถึงนอยกวา 0.25 +  0.020 +  0.025 +  0.030 +  0.030 
0.25 ถึงนอยกวา 0.40 +  0.025 +  0.030 +  0.035 +  0.035 
0.40 ถึงนอยกวา 0.60 +  0.035 +  0.040 +  0.040 +  0.040 
0.60 ถึงนอยกวา 0.80 +  0.040 +  0.045 +  0.045 +  0.045 
0.80 ถึงนอยกวา 1.00 +  0.04 +  0.05 +  0.05 +  0.05 
1.00 ถึงนอยกวา 1.25 +  0.05 +  0.05 +  0.05 +  0.06 
1.25 ถึงนอยกวา 1.60 +  0.05 +  0.06 +  0.06 +  0.06 
1.60 ถึงนอยกวา 2.00 +  0.06 +  0.07 +  0.08 +  0.08 
2.00 ถึง 2.30 +  0.07 +  0.08 +  0.08 +  0.09 
4.2.2 ความกวาง 
(1) เหล็กแผนเคลือบสังกะสีแผนมวนขอบรีด และเหล็กแผนเคลือบสังกะสีแผนตัดขอบรีด ใหเปนไป
ตามตารางที่ 5 
(2) เหล็กแผนเคลือบสังกะสีแผนมวนขอบตัด และเหล็กแผนเคลือบสังกะสีแผนตัดขอบตัดที่มีความ
กวางตั้งแต 600 mm ขึ้นไป  ใหเปนไปตามตารางท ี่ 6 
(3) เหล็กแผนเคลือบสังกะสีแผนแถบ  และเหล็กแผนเคลือบสังกะสีแผนตัดขอบตัดที่มีความกวางนอย
กวา 600  mm ใหเปนไปตามตารางท ี่ 7 
การทดสอบให ปฏิบัติตามขอ 8.1.2 
  มอก. 2223–2558 
–6– ตารางที่ 5 เกณฑความคลาดเคล ื่อนของความกว างของเหล็กแผนเคลือบสังกะสีแผนมวนขอบรีด 
และเหล็กแผนเคลือบสังกะสีแผนตัดขอบรีด 
(ขอ 2.9 และขอ 4.2.2) 
 หนวยเปนมิลลิเมตร  
ความกวาง เกณฑความคลาดเคล ื่อน 
ตั้งแต 600 ถึงนอยกวา 1 250 + 7 
  0 
ตั้งแต 1 250 ขึ้นไป  + 10 
    0 
ตารางที่ 6 เกณฑความคลาดเคล ื่อนของความกว างของเหล็กแผนเคลือบสังกะสีแผนมวนขอบตัด  
และเหล็กแผนเคลือบสังกะสีแผนตัดขอบตัด  
(ขอ 4.2.2) 
 หนวยเปนมิลลิเมตร  
ความกวาง เกณฑความคลาดเคล ื่อน 
ตั้งแต 600 ถึงนอยกวา 1 250 + 3 
  0 
ตั้งแต 1 250 ถึง 1 550 + 4 
   0 
ตารางที่ 7 เกณฑความคลาดเคล ื่อนของความกว างของเหล็กแผนเคลือบสังกะสีแผนแถบ   
และเหล็กแผนเคลือบสังกะสีแผนตัดขอบตัดที่มีความกวางนอยกวา 600 mm 
(ขอ 4.2.2) 
 หนวยเปนมิลลิเมตร  
ความหนาระบ ุ เกณฑความคลาดเคล ื่อน 
ความกวาง 
นอยกวา 160 ความกวาง 160 
ถึงนอยกวา 250 ความกวาง 250 
ถึงนอยกวา 400 ความกวาง 400 
ถึงนอยกวา 600 
นอยกวา 0.60 +  0.15 +  0.20 + 0.25 + 0.30  
0.60 ถึงนอยกวา 1.00 +  0.20 +  0.25 + 0.25 + 0.30  
1.00 ถึงนอยกวา 1.60 +  0.20 +  0.30 + 0.30 + 0.40  
1.60 ถึง 2.30 +  0.25 +  0.35 + 0.40 + 0.50  มอก. 2223–2558 
–7– 4.2.3 ความยาว  (เฉพาะเหล็กแผนเคลือบสังกะสีแผนตัด) ใหเปนไปตารางที่ 8 
ถาตองการเกณฑความคลาดเคล ื่อนของความยาวเป นพิเศษ ตองเปนไปตามตารางท ี่ 9 
การทดสอบให ปฏิบัติตามขอ 8.1.3 
ตารางที่ 8 เกณฑความคลาดเคล ื่อนของความยาวของเหล ็กแผนเคลือบสังกะสีแผนตัด 
(ขอ 2.9 และขอ 4.2.3) 
 หนวยเปนมิลลิเมตร  
ความยาว  เกณฑความคลาดเคล ื่อน 
นอยกวา 2 000 + 10 
    0 
ตั้งแต 2 000 ถึงนอยกวา 4 000 + 15 
    0 
ตั้งแต 4 000 ถึงนอยกวา 6 000 + 20 
    0 
หมายเหตุ เกณฑความคลาดเคล ื่อนสําหรับคาบวกของตารางน ี้ ไมใชกับเหล็กแผนเคลือบสังกะสี    
แผนตัดที่ผานการยืดแบน  (Stretcher-Levelled sheets) 
ตารางที่ 9 เกณฑความคลาดเคล ื่อนเปนพิเศษของความยาวของเหล ็กแผนเคลือบสังกะสีแผนตัด 
(ขอ 2.9 และขอ 4.2.3) 
 หนวยเปนมิลลิเมตร  
ความยาว  เกณฑความคลาดเคล ื่อน 
นอยกวา 1 000 + 3 
  0 
ตั้งแต 1 000 ถึงนอยกวา 2 000 + 4 
  0 
ตั้งแต 2 000 ถึงนอยกวา 3 000 + 6 
  0 
ตั้งแต 3 000 ถึงนอยกวา 4 000 + 8 
  0 
  มอก. 2223–2558 
–8– 5. คุณลักษณะที่ตองการ  
5.1 ลักษณะทั่วไป 
เหล็กแผนเคลือบสังกะสีตองปราศจากขอบกพรอง เชน เปนรู เคลือบไมติด สนิม ที่ทําใหเกิดผลเสียหายตอ
การทําผลิตภัณฑสําเร็จ 
การทดสอบให ทําโดยการตรวจพ ินิจ 
5.2 สมบัติทางเคมี 
5.2.1 มวลสังกะสีที่เคลือบ 
ใหเปนไปตามตารางท ี่ 10 
การทดสอบให ปฏิบัติตามขอ 8.2 
ตารางที่ 10 มวลสังกะสีที่เคลือบสําหรับเหล็กแผนเคลือบสังกะสี 
(ขอ 5.2.1) 
  
สัญลักษณมวลสังกะสี 
ที่เคลือบ 
(บนผิวดานเคลือบ) มวลสังกะสีที่เคลือบต่ําสุด (1 ดาน) 
( g/m2 ) 
การเคลือบที่เทากัน 
ทั้งสองดาน การเคลือบ 
ที่ไมเทากัน 
ES(1) -  (2) 
EB 2.5  - 
E8 8.5  8 
E16 17  16 
E24 25.5  24 
E32 34  32 
E40 42.5  40 
(1) กรณีที่มีการเคลือบดานเดียว สัญลักษณ ES หมายถึงดานที่ไมเคลือบสังกะสี เชน ES/E40 
(2)  มวลสังกะสีที่เคลือบตองไมเกิน 0.050 g/m2 ยกเวนที่บริเวณขอบของแผ นเหล็ก 
  มอก. 2223–2558 
–9– 5.2.2 การเคลือบทางเคมีและสัญลักษณ 
ใหเปนไปตามตารางท ี่ 11 
ตารางที่ 11 การเคลือบทางเคมีและสัญลักษณ 
(ขอ 5.2.2) 
ประเภทของการเคล ือบทางเคมี สัญลักษณ 
การเคลือบดวยโครเมต(1) 
การเคลือบดวยฟอสเฟต(2) 
การเคลือบดวยสารเคมีที่ปราศจากองคประกอบของโครเมต(3) 
การเคลือบดวยฟอสเฟตที่ปราศจากองคประกอบของโครเมต(4) 
ไมมีการเคลือบดวยสารเคมี C 
P 
NC 
NP 
M 
หมายเหตุ (1) การเคลือบดวยโครเมต  เพื่อทนตอการกัดกรอนที่ดียิ่งขึ้น 
(2) การเคลือบดวยฟอสเฟต  เพื่อการเตรียมพื้นผิวสําหรับการพนสี และเพิ่มประสิทธิภาพการพนสี 
(3) การเคลือบดวยสารเคมีที่ปราศจากองคประกอบของโครเมต  คือตองไมมีองคประกอบของ   
เฮกซาวาเลนท โครเมียม (hexavalent chromium) 
(4) การเคลือบดวยฟอสเฟตที่ปราศจากองคประกอบของโครเมต  คือตองไมมีองคประกอบของ  
เฮกซาวาเลนท โครเมียม (hexavalent chromium) 
(5) การเคลือบทางเคมีประเภทอื่น ๆ ที่นอกเหนือจากตารางที่ 11 ใหเปนไปตามขอตกลงระหวาง 
ผูซื้อกับผูขาย 
เชน การเคลือบทางเคมี เพื่อปองกันการเกิดรอยนิ้วมือและเพิ่มอายุการใชงานของเหล็กแผนเคลือบ
สังกะสี  จะเคลือบดวยเรซินสังเคราะหพิเศษ 
(6) ใชสัญลักษณอื่นแทนสัญลักษณ NC และ NP  ได 
  มอก. 2223–2558 
–10– 5.2.3 การอาบน้ํามันและสัญลักษณ 
ใหเปนไปตามตารางท ี่ 12 
ตารางที่ 12 การอาบน้ํามันและสัญลักษณ 
(ขอ 5.2.3) 
การอาบน้ํามัน สัญลักษณ 
อาบน้ํามัน(1) 
ไมอาบน้ํามัน   O(2) 
X 
หมายเหตุ (1) การอาบน้ํามัน เพื่อปองกัน หรือลดการเกิดสนิมจากการเก็บในที่เปยกชื้นสูงหรือเพื่อ 
ใหเหมาะสมสําหรับการนําไปใชงาน  
(2) ใชสัญลักษณอื่นแทนสัญลักษณ O ได เชน N 
5.3 สมบัติทางกล  
5.3.1 ความตานแรงดึง และความยืด 
ใหเปนไปตามตารางท ี่ 13 
การทดสอบให ปฏิบัติตาม มอก. 2172 และเตรียมชิ้นทดสอบตามร ูปที่ 1 โดยตัดตามแนวรีด 
  มอก. 2223–2558 
–11– ตารางที่ 13 ความตานแรงดึง และ ความยืด 
(ขอ 5.3.1) 
ชั้นคุณภาพ
ของเหล็ก
แผนเคลือบ
สังกะสี 
 ความตาน
แรงดึง 
ต่ําสุด 
( MPa ) 
 ความยืดต่ําสุด  
( % )  
ความหนาระบ ุ 
ความหนา  
ตั้งแต 0.25 
mm ถึง นอย
กวา 0.30 
mm ความหนา  
ตั้งแต 0.30 
mm ถึง นอย
กวา 0.40 
mm ความหนา  
ตั้งแต 0.40 
mm ถึง นอย
กวา 0.60 
mm ความหนา  
ตั้งแต 0.60 
mm ถึง นอย
กวา 1.00 
mm ความหนา  
ตั้งแต 1.00 
mm ถึง นอย
กวา 1.60 
mm ความหนา  
ตั้งแต 1.60 
mm ถึง 
2.30 mm 
SECC 270 28 31 34 36 37 38 
SECD 270 30 33 36 38 39 40 
SECE 270 32 35 38 40 41 42 
SECF 270 - - 40 42 43 44 
SECG 270 - - 42 44 45 46 
หมายเหตุ เหล็กแผนเคลือบสังกะสีที่มีความกวางนอยกวา 30 mm ไมตองหา  คาความตานแรงดึง และความยืด 
 
รูปที่ 1 ชิ้นทดสอบความต านแรงดึงและความยืด  
(ขอ 5.3.1) 
  
หนวยเปนมิลลิเมตร  มอก. 2223–2558 
–12– 5.3.2 ความแข็ง (เฉพาะเหล็กแผนเคลือบสังกะสีชั้นคุณภาพ  SECC) ใหเปนไปตามตารางท ี่ 14 
การทดสอบให ปฎิบัติตาม มอก. 2169 หรือ มอก. 2171 
ตารางที่ 14 ความแข็ง 
(ขอ 5.3.2) 
สัญลักษณชั้นเทมเปอร ความแข็ง 
HRB HV 
8 
4 
2 
1 50 ถึง 71 
65 ถึง 80 
74 ถึง 89 
ไมนอยกวา 85 95 ถึง 130 
115 ถึง 150 
135 ถึง 185 
ไมนอยกวา 170 
หมายเหตุ  คา HRB (ความแข็งรอกเวลลสเกล  B) และ HV (ความแข็งวิกเกอรส) ใหใชอยางใดอยางหนึ่ง 
5.3.3 การดัดโคง   
เมื่อทดสอบตามข อ 8.3 แลว ที่ผิวเคลือบตรงสวนโคงดานนอกของชิ้นทดสอบตองไมลอก ไมมีรอยราวที่
มองเห็นไดดวยตาเปลา และบริเวณที่หางจากขอบดานยาวขางละ  7 mm เนื้อเหล็กตองไมเกิดรอยราว  
5.4 ระยะโกงควบคุมของขอบโคงที่ดานเวา 
(เฉพาะเหล็กแผนเคลือบสังกะสีแผนตัดขอบตัด เหล็กแผนเคลือบสังกะสีแผนมวนขอบตัด และเหล็กแผน
เคลือบสังกะสีแผนแถบ )  ใหเปนไปตามตารางท ี่ 15 
การทดสอบให ปฏิบัติตามขอ 8.4 
  มอก. 2223–2558 
–13– ตารางที่ 15 ระยะโกงควบคุมของขอบโคงที่ดานเวา 
(ขอ 5.4) 
 หนวยเปนมิลลิเมตร  
ความกวาง ระยะเบี่ยงเบนสูงสุดของขอบโคงที่ดานเวา  
 เหล็กแผนเคลือบสังกะสี
แผนตัดขอบตัด 
ความยาวนอยกวา 
2 000 เหล็กแผนเคลือบสังกะสี
แผนตัดขอบตัด 
ความยาว  
2 000 ขึ้นไป  เหล็กแผนเคลือบสังกะสี
แผนมวนขอบตัด 
และ 
เหล็กแผนเคลือบสังกะสี
แผนแถบ  
30 ถึงนอยกวา 60 
    60 ถึงนอยกวา 600 
600 ขึ้นไป  8 
4 
2 8  ตอทุก ๆ ความยาว   2 000 
4  ตอทุก ๆ ความยาว  2 000 
2  ตอทุก ๆ ความยาว  2 000 
5.5 ความไมไดฉาก (เฉพาะเหล็กแผนเคลือบสังกะสีแผนตัด) 
ตองไมเกิน 1 % ของความกวาง 
การทดสอบให ปฏิบัติตามขอ 8.5 
5.6 ระยะเบี่ยงเบนของความราบ   
เมื่อวางเหล็กแผนเคลือบสังกะสีแผนตัดในแนวราบตามปกต ิแลว ระยะเบี่ยงเบนความราบท ั้งแบบแผนโกง      
(bow wave) ขอบเปนคลื่น (edge wave) และคลื่นกลางแผน (central buckle) ตองไมเกินเกณฑที่กําหนดใน
ตารางที่ 16 สําหรับเหล็กแผนเคลือบสังกะสีแผนตัดที่ผานการยืดแบน  (stretcher–levelled sheet) ตองเปนไป
ตามตารางที่ 17 
การทดสอบให ปฏิบัติตามขอ 8.6 
  มอก. 2223–2558 
–14– ตารางที่ 16 ระยะเบี่ยงเบนของความราบของเหล ็กแผนเคลือบสังกะสีแผนตัด 
(ขอ 5.6)   
 หนวยเปนมิลลิเมตร  
ความกวาง แผนโกง ขอบเปนคลื่น คลื่นกลางแผน 
ตั้งแต 914 ถึงนอยกวา 1 000 12 8 6 
ตั้งแต 1 000 ถึงนอยกวา 1 250 15 9 8 
ตั้งแต 1 250 ถึงนอยกวา 1 600 15 11 8 
1 600 ขึ้นไป  20 13 9 
หมายเหตุ ตารางนี้ใชสําหรับเหล็กแผนเคลือบสังกะสีที่ทํามาจากเหล็กแผนรีดเย็นสัญลักษณของชั้นเทมเปอร S 
ที่มีความกวางไมนอยกวา 500 mm  
ตารางที่ 17 ระยะเบี่ยงเบนของความราบของเหล ็กแผนเคลือบสังกะสีแผนตัดที่ผานการยืดแบน  
(ขอ 5.6) 
 หนวยเปนมิลลิเมตร  
ความกวาง แผนโกง ขอบเปนคลื่น คลื่นกลางแผน 
นอยกวา 1 000 2 2 2 
ตั้งแต 1 000 ถึงนอยกวา 1 250 3 2 2 
ตั้งแต 1 250 ถึงนอยกวา 1 600 4 3 2 
1 600 ขึ้นไป  5 4 2 
หมายเหตุ ตารางนี้ใชสําหรับเหล็กแผนเคลือบสังกะสีที่ทํามาจากเหล็กแผนรีดเย็นสัญลักษณของชั้นเทมเปอร S 
ที่มีความกวางไมนอยกวา 500 mm 
  มอก. 2223–2558 
–15– 6. เครื่องหมายและฉลาก  
6.1 ที่มวนของเหล็กแผนเคลือบสังกะสีแผนมวนและแผนแถบทุกมวน และที่มัดของเหล็กแผนเคลือบสังกะสี
แผนตัดทุกมัด  อยางนอยตองมีตัวเลข  ตัวอักษร หรือเครื่องหมายแจงรายละเอียดดังตอไปนี้ ใหเห็นไดงาย 
ชัดเจน  ไมลบเลือน และ/หรือหลุดลอกงาย 
(1) สัญลักษณแสดงชั้นคุณภาพ  การเคลือบทางเคมี การอาบน้ํามัน และมวลสังกะสีที่เคลือบ (บนผิวดาน
เคลือบแตละดาน) เชน 
SECC - P  O  E16/E32 
มวลสังกะสีที่เคลือบ (ผิวเคลือบสองดานไมเทากัน) 
การอาบน้ํามัน 
การเคลือบทางเคมี 
ชั้นคุณภาพ  
 (2) ความหนาระบ ุ x ความกวาง x ความยาว   เปน มิลลิเมตร  x มิลลิเมตร  x มิลลิเมตร  (กรณีแผนมวนหรือ
แผนแถบ  ไมตองระบุความยาว ) 
(3) สัญลักษณระบุสําหรับเหล็กแผนตัดที่ผาน หรือไมผานการยืดแบน  
(4) มวลเปนกิโลกรัม หรือจํานวนแผน 
(5) เดือนปที่ทํา หรือรหัสรุนที่ทํา 
(6) ชื่อผูทํา หรือโรงงานที่ทํา หรือเครื่องหมายการคาที่จดทะเบียน 
(7) ประเทศที่ทํา 
ในกรณีที่ใชภาษาตางประเทศ  ตองมีความหมายตรงก ับภาษาไทยที่กําหนดไวขางตน 
7. การชักตัวอยางและเกณฑตัดสิน 
7.1 การชักตัวอยางและเกณฑตัดสิน ใหเปนไปตามภาคผนวก  ก. 
  มอก. 2223–2558 
–16– 8. การทดสอบ  
8.1 มิติ 
8.1.1 ความหนา  
8.1.1.1 เครื่องมือ 
(1) เหล็กแผนเคลือบสังกะสีแผนมวนและแผนตัดใชเครื่องวัดที่ละเอียดถึง 0.005 mm 
(2) เหล็กแผนเคลือบสังกะสีแผนแถบ  ใชเครื่องวัดที่ละเอียดถึง 0.001 mm 
8.1.1.2 วิธีวัด 
ใหวัดที่ขอบทั้งสองขางที่ตั้งฉากกับแนวรีดของชิ้นทดสอบ  โดยวัดหางจากขอบเปนระยะไมนอยกวา  
15 mm  และวัดอยางนอย 3 จุดของแตละขอบ  
8.1.1.3 การรายงานผล  
ใหรายงานผลเปนคาเฉลี่ย 
8.1.2 ความกวาง 
8.1.2.1 เครื่องมือ 
(1) เหล็กแผนเคลือบสังกะสีแผนแถบและเหล ็กแผนตัดจากเหล็กแผนเคลือบสังกะสีแผนแถบ  
ใชเครื่องวัดที่วัดไดละเอียดถึง 0.01 mm 
(2) เหล็กแผนเคลือบสังกะสีแผนมวน ใชเครื่องวัดที่วัดไดละเอียดถึง 0.5 mm 
8.1.2.2 วิธีวัด 
วัดความกวางที่ตําแหนงหางจากปลายของช ิ้นทดสอบประมาณ  100 mm ทั้ง 2 ปลาย  
8.1.2.3 การรายงานผล  
ใหรายงานผลเปนคาเฉลี่ย 
8.1.3 ความยาว  (เฉพาะเหล็กแผนเคลือบสังกะสีแผนตัด) 
วัดความยาวดวยเครื่องวัดที่ละเอียดถึง 1 mm ที่ตําแหนงหางจากขอบของช ิ้นทดสอบประมาณ  100 mm  
ทั้ง 2 ขาง แลวรายงานผลเป นคาเฉลี่ย 
  มอก. 2223–2558 
–17– 8.2 มวลสังกะสีที่เคลือบ 
ใหทดสอบตามวิธีใดวิธีหนึ่ง ดังตอไปนี้ 
8.2.1 วิธีวัดดวยเครื่องมือเอกซเรยฟลูออเรสเซนต 
8.2.1.1 เครื่องมือ 
เครื่องมือเอกซเรยฟลูออเรสเซนต  
8.2.1.2 การเตรียมชิ้นทดสอบ  
ตัดชิ้นทดสอบยอยจากตัวอยางแผนเหล็กเคลือบสังกะสีใหมีรูปทรงเปนรูปสี่เหลี่ยมจัตุรัสหรือวงกลม  
ที่มีพื้นที่ตั้งแต 314 mm2  ถึง 2 581 mm2 จํานวน  3 ชิ้น ตามตําแหนงที่แสดงในรูปที่ 2 
 
 
รูปที่ 2 ตําแหนงการตัดชิ้นทดสอบจากแผ นตัวอยาง 
(ขอ 8.2.1.2) 
 
8.2.1.3 วิธีทดสอบ  
หามวลของสังกะสีที่เคลือบของชิ้นทดสอบแตละชิ้นของแตละดานโดยใชเครื่องเอกซเรย 
ฟลูออเรสเซนต  ที่ใชคลื่นแสงสําหรับการวัดในระดับ ZnKα ซึ่งมีความยาวคลื่น 14.35 nm  
8.2.1.4 การรายงานผล  
รายงานคามวลสังกะสีที่เคลือบของแตละดานเปนคาเฉลี่ยของชิ้นทดสอบทั้ง 3 ชิ้น 
  
หนวยเปนมิลลิเมตร  มอก. 2223–2558 
–18– 8.2.2 วิธีวัดดวยการชั่งมวล  
8.2.2.1 เครื่องมือ 
(1) เครื่องชั่งที่ละเอียดถึงทศนิยม 4 ตําแหนง 
(2) สารละลายกรดไฮโดรคลอร ิก (1+1) เตรียมจากกรดไฮโดรคลอร ิก 1 สวน ละลายกับน้ํา 1 สวน
โดยปริมาตร  
(3) เครื่องวัดมิติดานกวางและยาวของช ิ้นทดสอบ   ที่วัดไดละเอียดถึง 0.05 mm 
8.2.2.2 การเตรียมชิ้นทดสอบ  
ตัดชิ้นทดสอบยอยจากตัวอยางแผนเหล็กเคลือบสังกะสีเปนรูปทรงสี่เหลี่ยมผืนผา ขนาด  50 mm x  
150  mm ตามแนวของท ิศทางการเคลือบสังกะสี จํานวน  3 ชิ้น ตามตําแหนงที่แสดงในรูปที่ 3 
 
รูปที่ 3 ตําแหนงของชิ้นทดสอบ  
(ขอ 8.2.2.2) 
8.2.2.3 วิธีทดสอบ  
(1) หาพื้นที่ผิวของชิ้นทดสอบ  (A) 
(2) หามวลของชิ้นทดสอบแตละชิ้นโดยการชั่ง (m1) 
(3) ใชเทปกาวปดที่ดานที่ไมไดวัด 
  
หนวยเปนมิลลิเมตร  มอก. 2223–2558 
–19– (4) แชชิ้นทดสอบในถาดพลาสต ิกที่มีสารละลายกรดไฮโดรคลอร ิก (1+1) จนสังกะสีละลายหมด  
โดยสังเกตจากการท ี่ไมมีฟองอากาศ  นําชิ้นทดสอบมาลางดวยน้ําและนําเทปกาวออกและเป าให
แหง 
(5) ชั่งชิ้นทดสอบที่ลางแลวอีกครั้ง (m2) 
(6) ทําซ้ําอีก 2 ชิ้น 
8.2.2.4 วิธีคํานวณ  
คํานวณหามวลส ังกะสีที่เคลือบ  จากสูตร 
M = m2-m1 
A 
เมื่อ M คือ มวลสังกะสีที่เคลือบ เปนกรัมตอตารางเมตร  
m1 คือ มวลของชิ้นทดสอบกอนแชสารละลาย  เปนกรัม 
m2 คือ มวลของชิ้นทดสอบหลังแชสารละลาย  เปนกรัม 
A คือ พื้นที่ผิวของชิ้นทดสอบ  เปนตารางเมตร  
8.2.2.5 การรายงานผล  
รายงานคามวลสังกะสีที่เคลือบของแตละดานเปนคาเฉลี่ยของชิ้นทดสอบทั้ง 3 ชิ้น 
8.3 การดัดโคง 
ตัดตัวอยางเหล็กแผนเคลือบสังกะสี ใหดานยาวขนานก ับแนวการรีด (rolling direction) เปนชิ้นทดสอบ
ขนาดกวาง 50 mm และมีความยาวเพียงพอสําหรับการทดสอบ   ดัดโคงมุม 180   องศา  และปลายทั้งสอง
ขนานกันโดยมีระยะหางภายในของช ิ้นทดสอบตามท ี่กําหนดในตารางท ี่ 18 และ ดังรูปที่ 4 
  มอก. 2223–2558 
–20– ตารางที่ 18 การดัดโคง  
(ขอ 8.3) 
ชั้นคุณภาพ  สัญลักษณชั้นเทมเปอร ระยะหางภายในของช ิ้นทดสอบ  
SECC 
SECD 
SECE 
SECF 
SECG A พับแนบติดกัน 
S พับแนบติดกัน 
SECC 8 พับแนบติดกัน 
4 1 เทาของความหนาช ิ้นทดสอบ  
2 2 เทาของความหนาช ิ้นทดสอบ  
   
 
รูปที่ 4 การดัดโคง 
(ขอ 8.3) 
  
มอก. 2223–2558 
–21– 8.4 ระยะโกงควบคุมของขอบโคงที่ดานเวา 
8.4.1 เหล็กแผนเคลือบสังกะสีแผนตัดขอบตัด 
วางตัวอยางบนพื้นเรียบในแนวราบ  ใชเครื่องวัดที่ละเอียด 0.5 mm วัดระยะโกงสูงสุด (a) ของขอบโคง 
ที่ดานเวาโดยใหมีความยาวเสนคอรดเทากับ 2 000 mm ดังรูปที่ 5  สําหรับแผนตัดขอบตัดที่มีความยาว
นอยกวา  2 000 mm ใหใชความยาวเต็มแผนดังรูปที่  6 
8.4.2 เหล็กแผนเคลือบสังกะสี แผนมวนขอบตัดและเหล็กแผนเคลือบสังกะสีแผนแถบ  
วางตัวอยางบนพื้นเรียบในแนวราบ  ใชเครื่องวัดที่ละเอียด 0.5 mm วัดระยะโกงสูงสุด (a) ของขอบโคง 
ที่ดานเวาโดยใหมีความยาวเสนคอรดเทากับ 2 000 mm ดังรูปที่ 5 
 
รูปที่ 5 การวัดระยะโกงสูงสุดของขอบโคงที่ดานเวา 
(ขอ 8.4.1) 
 
รูปที่ 6 การวัดระยะโกงสูงสุดของขอบโคงที่ดานเวา  
(8.4.2) 
  
มอก. 2223–2558 
–22–  
8.5 ความไมไดฉาก 
ใชเครื่องวัดที่วัดไดละเอียดถึง 1 mm วัดเสนทแยงมุมทั้ง 2 เสนของเหล็กแผนเคลือบสังกะสีตัวอยางดังรูป  
ที่ 7 คาที่วัดได นํามาคํานวณหาคาความไมไดฉาก จากสูตร 
 
A = 100   x  X 2 – Y 2  
  4LW 
 
 
เมื่อ A คือ ความไมไดฉาก เปนรอยละ  
X คือ ความยาวของเส นทะแยงมุมเสนที่ 1 เปนมิลลิเมตร  
Y คือ ความยาวของเส นทะแยงมุมเสนที่ 2 เปนมิลลิเมตร  
L คือ ความยาวของเหล ็กแผนตัวอยาง เปนมิลลิเมตร  
W คือ ความกวางของเหล็กแผน เปนมิลลิเมตร  
 
รูปที่ 7 การวัดความไมไดฉาก 
(8.5) 
  
หนวยเปนมิลลิเมตร  มอก. 2223–2558 
–23– 8.6 ระยะเบี่ยงเบนของความราบ  
8.6.1 เครื่องมือ 
8.6.1.1 เครื่องวัดระยะที่วัดไดละเอียดถึง 0.5 mm 
8.6.1.2 ไมบรรทัดเหล็กที่มีความละเอียดถึง 0.5 mm 
8.6.1.3 เทเปอรเกจที่อานคาไดละเอียดถึง 0.5 mm 
8.6.2 วิธีวัด 
เตรียมชิ้นทดสอบโดยต ัดตัวอยางเหล็กแผนเคลือบสังกะสีใหมีขนาดตามแนวความยาว  (แนวรีด) เทากับ 
800 mm ความกวางเทากับความกวางเดิมของเหล็กแผนเคลือบสังกะสี ดังรูปที่ 8  แลวนําชิ้นทดสอบมา
วัดเปน 3 กรณีดังตอไปนี้ 
(1) สําหรับลักษณะแผนโกง ยึดหรือแขวนชิ้นทดสอบใหอยูในแนวตั้ง (ขอบดานยาว  800 mm ใหอยูใน
แนวตั้งฉากกับแนวของพื้นราบ ) แลววัดระยะสูงสุด (H) ของแผนโกงที่เกิดขึ้น เมื่อเทียบกับแนว
เสนตรงอางอิงที่ลากจากขอบด านซายของแผนไปยังขอบดานขวาของแผน 
(2) สําหรับลักษณะเปนคลื่นกลางแผน วางชิ้นทดสอบบนพ ื้นราบ  แลวใชสันไมบรรทัดเหล็กที่ตรงวาง
ทาบใหปลายทั้งสองไมบรรทัดอยูบนยอดของคล ื่นที่เกิดขึ้น 2 คลื่น แลววัดระยะสูงสุด (H) ของ
คลื่นที่เกิดขึ้น 
(3) สําหรับลักษณะขอบเปนคลื่น วางชิ้นทดสอบบนพ ื้นราบ  แลวใชเทเปอรเกจวัดระยะสูงสุด (H) ของ
คลื่นที่เกิดขึ้นตรงขอบของช ิ้นทดสอบ  
8.6.3 การรายงานผล  
รายงานผลคาที่วัดไดทั้ง 3 กรณี 
  มอก. 2223–2558 
–24–  
รูปที่ 8 การวัดระยะเบี่ยงเบนของความราบ  
(ขอ 8.6.2) 
  
มอก. 2223–2558 
–25– ภาคผนวก  ก. 
การชักตัวอยางและเกณฑตัดสิน 
(ขอ 7.1) 
ก.1 รุน ในที่นี้ หมายถึง เหล็กแผนเคลือบสังกะสี ชนิด ชั้นคุณภาพ  มิติ และมวลสังกะสีที่เคลือบอยางเดียวกัน 
ทําโดยกรรมวิธีเดียวกัน ที่ทําหรือสงมอบหรือซื้อขายในระยะเวลาเด ียวกัน 
ก.2 การชักตัวอยางและการยอมร ับ ใหเปนไปตามแผนการช ักตัวอยางที่กําหนดตอไปนี้ หรืออาจใชแผนการ    
ชักตัวอยางอื่นที่เทียบเทากันทางวิชาการกับแผนที่กําหนดไว 
ก.2.1 การชักตัวอยางและการยอมร ับสําหรับการทดสอบความหนา  ความกวาง ความยาว  ลักษณะทั่วไป    
มวลสังกะสีที่เคลือบ ความตานแรงดึงและความยืด ความแข็ง การดัดโคง  ระยะโกงควบคุมของขอบ
โคงที่ดานเวา ความไมไดฉาก ระยะเบี่ยงเบนของความราบของเหล ็กแผนเคลือบสังกะสี 
ก.2.1.1 ชักตัวอยางเหล็กแผนเคลือบสังกะสี จากรุนเดียวกัน โดยทุก ๆ 50 000 kg สุมมา 1 หนวย (จํานวนที่
นอยกวา 50 000 kg ใหถือเปน 50 000 kg) ตัดแผนตัวอยางจากปลายขางใดขางหนึ่งของมวนหรือ  
แผนเหล็กแผนเคลือบสังกะสี ที่สุมเปนแผนสี่เหลี่ยมมุมฉากยาวประมาณ  800 mm 
ก.2.1.2 ตัวอยางทุกตัวอยางตองเปนไปตามขอ 4.2.1 ขอ 4.2.2 ขอ 4.2.3 ขอ 5.1 ขอ 5.2.1 ขอ 5.3.1 ขอ 5.3.2  
ขอ 5.3.3 ขอ 5.4 ขอ 5.5 และขอ 5.6 ทุกขอ จึงจะถือวาเหล็กแผนเคลือบสังกะสีเปนไปตามเกณฑ        
ที่กําหนด  
ก.3 เกณฑตัดสิน 
ตัวอยางเหล็กแผนเคลือบสังกะสีตองเปนไปตามขอ ก.2.1.2 จึงจะถือวาเหล็กแผนเคลือบสังกะสีรุนนั้น
เปนไปตามมาตรฐานผล ิตภัณฑอุตสาหกรรมนี้