1 Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığından:  
 
TÜRK GIDA KODEKSİ  BEBEK FORMÜLLERİ TEBLİĞİ  
(TEBLİĞ  NO: 201 4/   ) 
 
Amaç  
MADDE  1 – (1) Bu Tebliğin amacı; bebek formüllerinin tekniğine uygun ve hijyenik 
şekilde üretim, hazırlama, işleme, muhafaza, depolama, taşıma ve pazarlamasını sağlamak 
üzere bu ürünlerin özelliklerini belirlemektir.  
Kapsam  
MADDE  2 – (1) Bu Tebliğ, özel beslenme ama cıyla, yaşamlarının ilk ayları boyunca 
bebeklerin beslenmesinde kullanımı uygun olan bebek formüllerini ve bebek sütünü kapsar.  
Hukuki  dayanak  
MADDE  3 – (1) Bu Tebliğ,  
a) 29/12/2011  tarihli ve 28157 3  üncü  mükerrer sayılı  Resmî  Gazete’de yayımlanan 
Türk Gı da Kodeksi Yönetmeliğine dayanılarak,  
b) 2006/141/EC sayılı  Bebek Formülleri, Devam Formülleri ve 1999/21/EC sayılı 
Direktifte Değişiklik Hakkında Komisyon Direktifine paralel olarak,  
hazırlanmıştır.  
Tanımlar  
MADDE  4 – (1) Bu Tebliğde geçen;  
a) Bakanlık: Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığını,  
b) Bebek: On iki ayın altındaki yaş grubunu,  
c) Bebek Formülü: Bebeklerin yaşamlarının ilk ayları boyunca, uygun tamamlayıcı 
beslenme ile tanışıncaya kadar özel beslenme ihtiyaçlarını karşılayan, doğrudan veya su 
ilavesi dışında hiçbir işleme gerek göstermeden tüketime hazır ürünleri,  
ç) Pestisit kalıntısı: Bebek formüllerinde, bir bitki koruma ürününün metabolitlerini ve 
parçalanma ürünlerini veya reaksiyonu sonucu oluşan ürünlerini de kapsayan kalıntıları , 
ifade ede r. 
Ürün  özellikleri  
MADDE  5 – (1) Bu Tebliğ kapsamındaki ürünlerin özellikleri aşağıda verilmiştir:  
a) Bu Tebliğ kapsamındaki ürünler anne sütü ile beslenemeyen normal sağlıklı 
bebeklerin özel beslenme gereksinimlerini karşılamak amacıyla üretilmiş olmalıd ır. 
b) Bebek formülü, temel olarak Ek -1’in 2 nci maddesinde yer alan protein kaynaklarını 
ve doğumdan itibaren bebek beslenmesi için uygunluğu bilimsel olarak genel kabul görmüş 
diğer bileşenleri içerir. Bu bileşenlerin uygunluğu bilimsel çerçevede Bakanlı kça belirlenir.  
c) Bebek formüllerinin temel bileşimi Ek -1’e uygun olmalıdır. Ek -1’in 2.1 inci 
maddesinde yer alan inek sütü veya keçi sütü proteinlerinden üretilmiş ve protein içeriği 0,45 
g/100 kJ (1,8 g/100 kcal) ile 0,5 g/100 kJ (2 g/100 kcal) arasında ki bebek formüllerinin 
bebeklerin özel beslenme amacına uygunluğu, bilimsel çerçevede Bakanlıkça değerlendirilir.   
 2 Ek-1’in 2.2 nci maddesinde yer alan protein hidrolizatlarından üretilmiş ve protein içeriği 0,45 
g/100 kJ (1,8 g/100 kcal) ile 0,56 g/100 kJ ( 2,25 g/100 kcal) arasındaki bebek formüllerinin 
bebeklerin özel beslenme amacına uygunluğu, bilimsel çerçevede Bakanlı kça değerlendirilir. 
Bunlar Ek -7’deki değerlere uygun olmalıdır.  
ç) Bebek formüllerindeki her bir faydalanılabilen esansiyel ve yarı esansiyel amino asit 
miktarları Ek -2’de verilen anne sütü proteinine eşit veya daha fazla olmalıdır.  
d) Bebek formüllerine yalnızca Ek -3’de belirtilen besin ögeleri ilave edilebilir.  
e) Bu Tebliğ kapsamında yer alan ürünler;  
1) Bebeklerin sağlığına zarar v erecek miktarda herhangi bir madde içermemelidir,  
2) Her bir pestisit kalıntı seviyesi Ek -4’de yer alan pestisitlere ait kalıntılar hariç, 0,01 
mg/kg’ı aşmamalıdır,  
3) Bu Tebliğ kapsamında yer alan ürünlerin üretiminde kullanılacak tarımsal ürünlerde 
Ek-5’de belirtilen pestisitler kullanılamaz. Ancak tarımsal üretimde kullanılmadığı halde 
analiz sonucunda belirlendiği takdirde, kalıntı limitinin 0,003 mg/kg’ı aşmaması durumunda 
bu pestisitler kullanılmamış olarak değerlendirilir.  
(2) Bu Tebliğin 5 inci madd esinin birinci fıkrasının (e) bendinin (2) ve (3) numaralı alt 
bentlerinde belirtilen limitler, üretici tarafından verilen kullanım talimatına göre hazırlanan 
veya doğrudan tüketime hazır olarak satışa sunulan bebek formüllerine uygulanır.  
Katkı  maddeleri  
MADDE  6– (1) Bu Tebliğ  kapsamında yer alan  ürünlerde kullanılan 
katkı  maddeleri,  30/6/2013  tarihli ve 28693 sayılı  Resmî  Gazete’de yayımlanan Türk Gıda 
Kodeksi Gıda Katkı  Maddeleri Yönetmeliğinde yer alan hükümlere uygun olur.  Bu ürünlerde, 
ham maddeden ve ya diğer bileşenlerden taşınan ancak bebek formüllerinde kullanımına izin 
verilmeyen katkı maddeleri bulunamaz.  
Bulaşanlar  
MADDE  7 – (1) Bu Tebliğ  kapsamında yer alan  ürünlerdeki bulaşanların 
miktarları,  29/12/2011  tarihli ve 28157 3  üncü  mükerrer sayılı  Resmî  Gazete’de yayımlanan 
Türk Gıda Kodeksi Bulaşanlar Yönetmeliğinde yer alan hükümlere uygun olur.  
Hijyen  
MADDE  8 – (1) Bu Tebliğ  kapsamında yer alan  ürünler,  17/12/2011  tarihli ve 28145 
sayılı  Resmî  Gazete’de yayımlanan Gıda Hijyeni Yönetmeliği ile 29/12/2011 tarihli ve 28157 
3 üncü  mükerrer sayılı  Resmî  Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Mikrobiyolojik 
Kriterler Yönetmeliğinde yer alan hükümlere uygun olur.  
Ambalajlama  
MADDE 9 – (1) Bu Tebliğ  kapsamında yer alan  ürünlerin 
ambalajları,  29/12/ 2011  tarihli ve 28157 3  üncü mükerrer sayılı  Resmî  Gazete’de yayımlanan 
Türk Gıda Kodeksi Gıda ile Temas Eden Madde ve Malzemeler Yönetmeliğinde yer alan 
hükümlere uygun olur.  
Etiketleme  
MADDE 10 – (1) Bu Tebliğ  kapsamında yer alan  ürünler,  29/12/2011  tarihli ve 28157 
3 üncü  mükerrer sayılı  Resmî  Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Etiketleme 
Yönetmeliğinde yer alan hükümlere uygun olur.   
 3 (2) Türk Gıda Kodeksi Etiketleme Yönetmeliğindeki kuralların yanında aşağıda 
belirtilen kurallara da uyulur:  
a)Be bek formülleri eğer tamamen inek sütü veya keçi sütü  proteinlerinden üretilirse 
"bebek sütü" ifadesi,”  
b) Ürünün, doğum sonrasında anne sütüyle beslenemeyen bebeklerin özel beslenmesi 
için uygun olduğuna dair ifade,  
c) Tüketime hazır ürünün 100 mL’sinin  içerdiği protein, yağ ve karbonhidrat ile 
yararlanılabilen enerjinin kcal ve kJ olarak sayısal değerleri, Ek -1’de belirtilen her bir mineral 
ve vitamin ile ilave edilmesi halinde kolin, inositol ve karnitinin ortalama sayısal değerleri,  
ç) Ürünün uygun ha zırlama ve saklama talimatı,  
d) Ürünün uygun olmayan hazırlama, saklama şeklinin sağlığa zararlı olacağına dair 
uyarı  
etikette yer almalıdır.  
e) Tüketime hazır ürünün 100 mL’sinde bu Tebliğin 10 uncu maddesinin ikinci  
fıkrasının (c) bendi kapsamında yer al mayan ancak Ek -3’de yer alan besin ögelerinin ortalama 
sayısal değerleri etikette yer alabilir.  
f) Bebek formüllerinin etiketi, anne sütüyle beslenmeyi engellemeyecek ve ürünün 
uygun kullanımı hakkında gerekli bilgiyi sağlayacak şekilde düzenlenmelidir. Ür ün etiketinde 
"insana özdeş", "anne gibi", "adapte" veya benzeri kelimelerin kullanımı yasaktır.  
g) "Uyarı" veya eşdeğer bir başlık altında;  
1) Anne sütüyle beslemenin üstün olduğu,  
2) Bebek formülünün sadece anne sütü ile beslemenin mümkün olmadığı durumlarda 
ve yetkili sağlık çalışanının önerisi üzerine kullanılması gereken bir ürün olduğu  
etikette ayrıca belirtilmelidir.  
ğ) Ambalaj ve/veya etiket üzerinde bebek resimleri, her türlü fotoğraf, çizgi ve resim 
dahil bebek formüllerinin kullanımını özen diren bir yazı/resim bulunamaz. Bu kısıtlamalar 
ürünün şekli ve görünüşü için de geçerlidir. Ancak, ürünün bebek formülü olduğunun kolayca 
anlaşılmasını sağlayan ve hazırlama şeklini gösteren grafikler etikette yer alabilir.  
h) Bebek formüllerinin etiketin de Ek -6’daki koşulları sağlamak şartıyla sadece bu ekte 
bulunan beslenme ve sağlık beyanları yer alabilir.  
ı) Bebek formülleri, tüketicilerin bu tip ürünleri açıkça birbirinden ayırt edilebilmesini 
mümkün kılacak ve böylece bebek formülleri ve devam formül leri arasında herhangi bir 
karışıklık riskini önleyecek şekilde etiketlenmelidir.  
i) Bu Tebliğin 10 uncu maddesinin ikinci  fıkrasının (f), (g), (ğ), (h) ve (ı) bentlerinde 
yer alan ifadelere aynı zamanda;  
1) Ürünün tanıtımında özellikle bebek formüllerinin  şekli, görüntüsü veya ambalajı ve 
kullanılan gıda ile temas eden madde ve malzemelerinde,  
2) Reklamında da,  
uyulmalıdır.  
j) Bebek formüllerinin tanıtımı bilimsel yayınlar ile bebek bakımına özgün yayınlarla 
sınırlıdır. Bu tanıtım bu Tebliğin 10 uncu madde sinin ikinci  fıkrasının (f), (g), (ğ), (h) ve (ı) 
bentlerine uygun olarak yapılmalı ve sadece bilimsel bilgiler ile ürünün doğasından  
 4 kaynaklanan doğru bilgileri içermelidir. Bu tanıtımlarda, biberonla beslemenin emzirmeye eşit 
veya daha üstün olduğunu ima  edecek veya buna yol açacak bir ifade yer alamaz.  
k) Satış noktalarında; örnek dağıtarak veya özel gösteriler, indirim kuponları, hediyeler, 
özel indirimli satışlar, maliyetin altında satılan mallar gibi tüketiciye doğrudan bebek 
formüllerini almaya teşvi k eden diğer promosyonlarla reklam yapmak yasaktır.  
l) Bebek formülü üretici ve dağıtıcılarının; genel halka veya gebe kadınlara, annelere 
veya onların aile fertlerine, ücretsiz veya düşük ücretli ürünler, örnekler veya diğer promosyon 
hediyeleri, doğrudan  veya sağlık sistemi ve sağlık çalışanları yoluyla dolaylı olarak sağlaması 
yasaktır.  
Taşıma ve depolama  
MADDE 1 1 – (1) Bu Tebliğ  kapsamında yer alan  ürünlerin taşınması  ve depolanması, 
Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliğinin gıdaların taşınması  ve depolanması  ile ilgili hükümlerine 
uygun olur.  
Numune alma ve analiz metotları  
MADDE 1 2 – (1) Bu Tebliğ  kapsamında yer alan  ürünlerden Türk Gıda Kodeksi 
Yönetmeliğinde belirtilen kurallara uygun olarak numune alınır ve uluslararası  kabul 
görmüş  analiz meto tları uygulanır.  
Özel  hükümler  
MADDE  13 – (1) Bu Tebliğdeki hükümlere uymayan gıdalar bebek formülü olarak 
satışa sunulamaz veya tanıtılamaz. Ayrıca;  
a) Bebeklerin beslenmesiyle ilgili olarak bebek sahibi anne ve gebe kadınları 
bilgilendirmek için;  
1) Emzi rmenin yararları ve üstünlüğü,  
2) Annenin beslenmesi, emzirmeye hazırlanması, emzirmenin sağlanması ve 
sürdürülmesi,  
3) Biberonla kısmi beslemenin emzirme üzerine olası olumsuz etkisi,  
4) Emzirmeme kararı verildiğinde tekrar emzirmeye geri dönüşün zorluğu,  
5) Gerekli durumlarda bebek formüllerinin uygun kullanımı  
ile ilgili yazılı veya görsel bilgi ve eğitim materyali sağlanmalıdır.  
b) Üreticiler ve dağıtıcılar tarafından bilgilendirme veya eğitim amaçlı araç gereçlerin 
veya materyallerin bağışı sadece gere kli durumlarda ilgili birimlerin talebi üzerine ve Sağlık 
Bakanlığı’nın yazılı izni veya belirlediği talimatlar doğrultusunda yapılabilir. Bu araç gereç 
veya materyaller bağış yapan firmanın isim ve logosunu taşıyabilir. Ancak, bebek 
formüllerinin tescilli  bir markasını ifade edemez ve sadece sağlık hizmetleri sistemi yoluyla 
dağıtılabilir.  
c) Kurum ve kuruluşlar tarafından kurum içi kullanımı veya dışarıya dağıtımı için 
bebek formüllerinin bağışı veya düşük ücretle satışı, sadece bu ürünlerle beslenen bebe klere ve 
gerek duyulduğu sürece yapılmak üzere bu kurum ve kuruluşlar tarafından yapılabilir veya 
dağıtılabilir.   
 
 
  
 5 İdari yaptırım  
MADDE 1 4 – (1) Bu Tebliğe aykırı  davrananlar hakkında  11/6/2010  tarihli ve 5996 
sayılı  Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanununun ilgili maddelerine göre 
idari yaptırım uygulanır.  
Yürürlükten  kaldırılan  mevzuat  
MADDE  15 – (1) Bu Tebliğin yayım tarihinden itibaren, 4/9/2008  tarihli ve 2 6987  
sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi -Bebek Formülleri Teb liği yürürlükten 
kaldırılmıştır.  
GEÇİCİ  MADDE  1 – (1) Halen faaliyet gösteren ve bu Tebliğ kapsamında yer alan 
ürünleri üreten ve satan işyerleri bu Tebliğin yayım tarihinden itibaren altı ay  içerisinde bu 
Tebliğ hükümlerine uymak zorundadır.  
(2) Bu Tebliğ in yayımı tarihinden önce bu Tebliğ kapsamında faaliyet gösteren gıda 
işletmecileri, bu Tebliğ hükümlerine uyum sağlayana kadar 4/9/2008 tarihli ve 26987 sayılı 
Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi -Bebek Formülleri Tebliği  hükümlerine 
uymak zorundadır.  
Yürürlük  
MADDE  16 – (1) Bu Tebliğ yayımı tarihinde yürürlüğe girer.  
Yürütme  
MADDE  17 – (1) Bu Tebliğ hükümlerini Gıda, Tarım ve Hayvancılık  Bakanı yürütür.  
 
  
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
  
 6 Ek-1 
Tüketime Hazır Bebek Formüllerinin Temel Bileşimi  
 Ek-1’de yer alan değerler üretici tarafından verilen kullanım talimatına göre hazırlanan 
veya doğrudan kullanıma hazır olarak satışa sunulan ürünler için geçerlidir.  
 1. Enerji  
 En az  En çok  
 60 kcal/100 mL  70 kcal/100mL  
 (250 kJ/100 mL)  (295 kJ /100 mL)  
 2. Protein  
 Protein içeriği = Azot içeriği x 6,25  
 2.1. İnek sütü veya keçi sütü  proteinlerinden üretilmiş bebek formülleri  
 En az  En çok  
 1,8 g/100 kcal  3 g/100 kcal  
 (0,45 g/100 kJ)  (0,7 g/100 kJ)  
 Protein içeriği 0,45 g/100 kJ (1,8 g/100 kcal) ile 0,5 g/100 kJ (2 g/100 kcal) arasında olan 
inek sütü  veya keçi sütü  proteinlerinden üretilmiş bebek formülleri, bu Tebliğin 5 inci 
maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde tanımlanan özelliklere uygun olmalıdır.  
 Eşit enerji değeri için, bebek f ormülü en az referans proteinin (Ek -2’de tanımlanan anne 
sütünün) içerdiği faydalanılabilir miktardaki her bir esansiyel  ve yarı esansiyel  amino asit 
miktarını içermelidir. Ancak eşit enerji değeri hesaplanırken; metionin/sistin oranı 2’den büyük 
değilse, metionin ve sistin konsantrasyonu; tirozin /fenilalanin  oranı 2’den büyük değilse, 
fenilalanin  ve tirozin  konsantrasyonu birlikte ilave edilebilir. Metionin/sistin oranı 2’den büyük 
olabilir ancak 3’den büyük olamaz; bu oranın 2’den büyük olduğu durumlarda,  bebeklerde özel 
beslenme amaçlı kullanım için uygunluğu bilimsel çerçevede Bakanlıkça değerlendirilir.”  
 2.2. Protein hidrolizatlarından üretilmiş bebek formülleri  
 En az  En çok  
 1,8 g/100 kcal  3 g/100 kcal  
 (0,45 g/100 kJ)  (0,7 g/100 kJ)  
 Protein içeriğ i 0,45 g/100 kJ (1,8 g/100 kcal) ile 0,56 g/100 kJ (2,25 g/100 kcal) arasında 
olan protein hidrolizatlarından üretilmiş bebek formülleri, bu Tebliğin 5 inci maddesinin birinci 
fıkrasının (c) bendinde tanımlanan özelliklere uygun olmalıdır.  
 Eşit enerji değ eri için, bebek formülü en az referans proteinin (Ek -2’de tanımlanan anne 
sütünün) içerdiği faydalanılabilir miktardaki her bir esansiyel  ve yarı esansiyel  amino asit 
miktarını içermelidir. Ancak eşit enerji değeri hesaplanırken; metionin/sistin oranı 2’de n büyük 
değilse, metionin ve sistin konsantrasyonu; tirozin /fenilalanin  oranı 2’den büyük değilse, 
fenilalanin  ve tirozin  konsantrasyonu birlikte ilave edilebilir. Metionin/sistin oranı 2’den büyük 
olabilir, ancak 3’den büyük olamaz, bu oranın 2’den büyük olduğu durumlarda, bebeklerde 
özel beslenme amaçlı kullanım için uygunluğu bilimsel çerçevede Bakanlıkça değerlendirilir.  
 L- karnitin içeriği en az 1,2 mg/100 kcal (0,3 mg/100 kJ) olmalıdır.  
 2.3. Tek başına soya proteini izolatlarından  veya soya proteini izolatları ile inek 
sütü veya keçi sütü  proteinlerin in karışımından üretilmiş bebek formülleri   
 7  En az  En çok  
 2,25 g/100 kcal  3 g/100 kcal  
 (0,56 g/100 kJ)  (0,7 g/100 kJ)  
 Bu bebek formüllerin üretiminde yalnızca soyadan elde edilen p rotein izolatları 
kullanılmalıdır.  
 Eşit enerji değeri için, bebek formülü en az referans proteinin (Ek -2’de tanımlanan anne 
sütünün) içerdiği faydalanılabilir miktardaki her bir esansiyel  ve yarı esansiyel  amino asit 
miktarını içermelidir. Ancak eşit ener ji değeri hesaplanırken; metionin/sistin oranı 2’den büyük 
değilse, metionin ve sistin konsantrasyonu; tirozin /fenilalanin  oranı 2’den büyük değilse, 
fenilalanin  ve tirozin  konsantrasyonu birlikte ilave edilebilir. Metionin/sistin oranı 2’den büyük 
olabili r, ancak 3’den büyük olamaz, bu oranın 2’den büyük olduğu durumlarda, bebeklerde 
özel beslenme amaçlı kullanım için uygunluğu bilimsel çerçevede Bakanlıkça değerlendirilir.  
 L- karnitin içeriği en az 1,2 mg/100 kcal (0,3 mg/100 kJ) olmalıdır.  
 2.4. Tüm beb ek formüllerinde, aminoasitler bebek formüllerine tek başlarına proteinin 
besin değerini artırmak amacıyla ve sadece bu amaç için gereken miktarlarda ilave edilebilir.  
 3. Taurin  
 Bebek formüllerine ilave edilmesi halinde, taurin miktarı 12 mg/100 kcal  (2,9 mg/100 
kJ)’den fazla olmamalıdır.  
 4. Kolin  
 En az  En çok  
 7 mg/100 kcal  50 mg/100 kcal  
 (1,7 mg/100 kJ)  (12 mg/100 kJ)  
 5. Yağlar  
 En az  En çok  
 4,4 g/100 kcal  6,0 g/100 kcal  
 (1,05 g/100 kJ)  (1,4 g/100 kJ)  
 5.1. Bebek formüllerinde aşağıda belir tilen yağların kullanımı yasaktır.  
 - susam yağı  
 - pamuk yağı  
 5.2. Laurik asit ve miristik asit  
 En az  En çok  
 -  Tek başına veya birlikte;  
  toplam yağ içeriğinin % 20’si  
 
 5.3. Trans yağ asitleri içeriği, toplam yağ içeriğinin % 3’ünü geçmemelidir.  
 5.4. Erusik asit içeriği, toplam yağ içeriğinin  % 1’ini geçmemelidir.                                                     
 5.5. Linoleik asit (gliseritler formunda = linoleatlar )  
 En az      En çok   
 8  300 mg/100 kcal     1200 mg/100 kcal  
 (70 mg/100 kJ)     (285 mg/100 kJ)  
 5.6. Alfa-linolenik asit içeriği 50 mg/100 kcal (12 mg/100 kJ)’dan az olmamalıdır.  
 Linoleik asit/alfa -linolenik asit oranı 5’ ten az 15’ ten fazla olmamalıdır.  
 5.7. Uzun zincirli (20 -22 karbon atomlu) çoklu doymamış yağ asitleri (PUFA) 
eklenebilir. Bu durumda, yağ asitleri içeriği;  
 - n-3 uzun zincirli PUFA için, toplam yağ içeriğinin % 1’ini,  
 - n-6 uzun zincirli PUFA için, toplam yağ içeriğinin % 2’sini (araşidonik  asit (20:4 n -6) 
için, toplam yağ içeriğinin % 1’ini),  
 - Eikosapentaenoik  asit  (EPA; 20:5 n -3) içeriği,  dokosahekzaenoik asit  (DHA; 22:6 n -3) 
içeriğini,  
 - Dokosahekzanoik asit (22:6 n -3) içeriği n -6 uzun zincirli PUFA içeriğini  
 geçmemelidir.  
 6. Fosfolipidler  
 Bebek formüllerinde fosfolipidlerin miktarı 2 g/L’yi geçmemelidir.  
 7. İnositol  
 En az  En çok  
 4 mg/100 kca l 40 mg/100 kcal  
 (1mg/100 kJ)  (10 mg/100 kJ)  
 8. Karbonhidratlar  
 En az  En çok  
 9 g/100 kcal  14 g/100 kcal  
 (2,2 g/100 kJ)  (3,4 g/1 00 kJ)  
 8.1. Bebek formüllerinde sadece aşağıdaki karbonhidratlar kullanılabilir.  
 - laktoz  
 - maltoz  
 - sakaroz  
 - glukoz 
 - maltodekstrinler  
 - glukoz şurubu veya kurutulmuş glukoz şurubu  
 - ön-pişirme uygulanmış nişasta (doğal halde gluten içermeyen)  
 - jelatinize edilmiş nişasta (doğal halde gluten içermeyen)  
 8.2. Laktoz  
 En az  En çok  
 4,5 g/100 kcal  - 
 (1,1 g/100 kJ)  -  
 9  Bu madde soya protein izolatları nın toplam protein içeriğinin % 50’den fazlasını 
oluştur duğu  bebek formüllerinde uygulanmaz.  
 8.3. Sakaroz  
 Sakaroz yalnızca protein hidroliz atlarından üretilmiş bebek formü llerine ilave edilebilir. 
İlave edilmesi halinde sakaroz miktarı toplam karbonhidrat miktarının %20’sini geçmemelidir.  
 8.4. Glu koz  
 Glukoz, yalnızca hidrolize proteinlerden üretilm iş bebek formüllerine ilave edilebi lir. 
İlave edilmesi halinde, glu koz miktarı 0,5 g/100 kJ (2 g/100 kcal)’ü geçemez.  
 8.5. Ön -pişirme uygulanmış nişasta ve/veya jelatinize nişasta  
 En az  En çok  
 - 2 g/100 mL ve toplam karbonhidrat içeriğinin % 30’u   
 9. Frukto -oligosakkaritler ve galakto -oligosakkaritler  
 Bebek  formüllerine frukto -oligosakkaritler ve galakto -oligosakkaritler ilave edilebilir. 
İlave edilmesi halinde, bunların miktarı, % 90’ı oligogalaktosil -laktoz ve % 10’u yüksek 
molekül ağırlıklı oligofr uktosil -sakaroz olmak üzere, 0,8 g/100 mL’yi geçemez.  
 Frukto -oligosakkaritler ve galakto -oligosakkaritlerin diğer kombinasyonları ve 
maksimum miktarları bilimsel çerçevede Bakanlıkça değerlendirilir.  
 
10 . Mineraller  
  
               10.1. İnek sütü veya keçi sütü proteinlerinden veya protein hidrolizatlarından 
üretilmiş bebek formülleri:  
 
Mineraller  100 kJ’de  100 kcal’de  
En az  En çok  En az  En çok  
Sodyum (mg)  5 14 20 60 
Potasyum (mg)  15 38 60 160 
Klor (mg)  12 38 50 160 
Kalsiyum (mg)  12 33 50 140 
Fosfor (mg)  6 22 25 90 
Magnezyum 
(mg)  1,2 3,6 5 15 
Demir (mg)  0,07 0,3 0,3 1,3 
Çinko (mg)  0,12 0,36 0,5 1,5 
Bakır ( µg) 8,4 25 35 100 
İyot ( µg) 2,5 12 10 50 
Selenyum ( µg) 0,25 2,2 1 9  
 10 Mangan ( µg) 0,25 25 1 100 
Florür ( µg) - 25 - 100 
 
Kalsiyum/fosfor oranı 1’den az 2’den fazla olmamalıdır.  
 
 
10.2. Soya protein izolatlarından, tek başına veya inek sütü veya keçi sütü  
proteinleri karıştırılarak üretilmiş bebek formülleri  
 
Demir ve fosfor hariç olmak üzere bu ürünler için Ek -1’in 10.1  inci maddesindeki 
değerler geçerlidir. Demir ve fosfor için ise;  
   
Minerall
er 100 kJ’de  100 kcal’de  
En az  En çok  En az  En çok  
Demir 
(mg)  0,12 0,5 0,45 2 
Fosfor 
(mg)  7,5 25 30 100 
   
 11  11. Vitaminler  
                   
Vitaminler  100 kJ’de  100 kcal’de  
En az  En çok  En az  En çok  
A vitamini ( µg-RE) 
(1) 14 43 60 180 
D vitamini ( µg) (2) 0,25 0,65 1 2,5 
Tiamin (µg)  14 72 60 300 
Riboflavin ( µg) 19 95 80 400 
Niasin (µg) (3) 72 375 300 1500  
Pantotenik  asit (µg) 95 475 400 2000  
B6 vitamini ( µg) 9 42 35 175 
Biotin (µg) 0,4 1,8 1,5 7,5 
Folik asit ( µg) 2,5 12 10 50 
B12 vitamini ( µg) 0,025  0,12 0,1 0,5 
C vitamini (mg)  2,5 7,5 10 30 
K  vitamini ( µg) 1 6 4 25 
E  vitamini (mg -
TE)(4) 0,5/g PUFA 
(linolenik asit 
cinsinden) içerdiği 
çift bağlı (5) PUFA 
miktarına bağlı 
olarak 
düzenlenmelidir, 
ancak hiçbir 
durumda 0,1 
mg/100 kJ’den az 
olamaz.   
 1,2 0,5/g PUFA 
(linolenik asit 
cinsinden)içerdiği 
çift bağlı (5) 
PUFA miktarına 
bağlı olarak 
düzenlenmelidir, 
ancak hiçbir 
durumda 0,5 
mg/100 kcal’den 
az olamaz.  
 5 
 
(1) RE = tüm trans retinol eşdeğeri  
(2) Kolekalsiferol formunda,10 µg = 400 I.U. D vitamini  
(3) Niasine dönüşen formlar  
(4) -TE = d --tokoferol  eşdeğeri  
(5) 0,5 mg  -TE/1 g linoleik asit (18:2 n -6); 0,75 mg -TE/1 g -linolenik asit (18:3 n -
3); 1,0 mg -TE/1 g araşidonik asit (20:4 n -6); 1,25 mg -TE/1 g eikosapentaenoik 
asit (20:5 n -3); 1,5 mg -TE/1 g dokosahekzaenoik asit (22:6  n -3) 
  
 12  
12 . Eklenebilecek nükleotidler  
 
Nükleotidler  En çok (1) 
mg/100 kJ  mg/100 kcal  
sitidin 5’ -monofosfat                    0,60   2,50 
üridin 5’ -monofosfat  0,42 1,75 
adenozin 5’ -
monofosfat  0,36 1,50 
guanozin 5’ -
monofosfat  0,12 0,50 
inosin 5’ -monofosfat  0,24 1,00 
 
(1) Nükleotidlerin toplam miktarı 5 mg/100 kcal (1,2 mg/100 kJ)’yi geçmemelidir.  
 
 
                                              
            
 13  
Ek-2  
 
Anne Sütündeki Esansiyel ve Yarı Esansiyel Amino Asitler  
 
 
Amino Asitler  mg/100 kJ (1)’de mg/100 kcal’de  
Sistin  9 38 
Histidin  10 40 
İzolösin  22 90 
Lösin  40 166 
Lizin  27 113 
Metionin  5 23 
Fenilalanin  20 83 
Treonin  18 77 
Triptofan  8 32 
Tirozin  18 76 
Valin  21 88 
(1) 1 kJ = 0,239 kcal  
 
 
   
 14  
Ek-3  
 
Bebek Formüllerine Eklenebilecek  Besin Ögeleri  
 
1. Vitaminler  
 
Vitaminler  Vitamin Formülasyonu  
A vitamini  Retinil asetat  
 Retinil palmitat  
 Retinol  
  
D vitamini  D2 vitamini (ergokalsiferol)  
 D3 vitamini (kolekalsiferol)  
  
B1 vitamini  Tiamin hidroklorür  
 Tiamin mononitrat  
  
B2 vitamini  Riboflavin  
 Riboflavin -5’-fosfat, sodyum  
  
Niasin  Nikotinamid  
 Nikotinik asit  
  
B6 vitamini  Pridoksin hidroklorür  
 Pridoksin -5’-fosfat  
  
Folat  Folik asit  
  
Pantotenik asit  D-pantotenat, kalsiyum  
 D-pantotenat, sodyum  
 Dekspantenol  
  
B12 vitamini  Siyanokobalamin  
 Hidroksikobalamin   
 15   
Biotin  D-biotin  
  
C vitamini  L-askorbik asit  
 Sodyum L -askorbat  
 Kalsiyum L -askorbat  
 6-palmitil -L-askorbik asit (askorbil 
palmitat)  
 Potasyum askorbat  
  
E vitamini  D-alfa tokoferol  
 DL-alfa tokoferol  
 D-alfa tokoferol asetat  
 DL-alfa tokoferol asetat  
  
K vitamini  Fillokuinon (Fitomenadion)  
 
 
2.  Mineraller  
 
Mineraller  İzin Verilen Tuzlar  
Kalsiyum (Ca)  Kalsiyum karbonat  
 Kalsiyum klorür  
 Sitrik asidin kalsiyum tuzları  
 Kalsiyum glukonat  
 Kalsiyum gliserofosfat  
 Kalsiyum laktat  
 Ortofosforik asidin kalsiyum tuzları  
 Kalsiyum hidroksit  
  
Magnezyum (Mg)   Magnezyum karbonat  
 Magnezyum klorür  
 Magnezyum oksit  
 Ortofosforik asidin magnezyum tuzları  
 Magnezyum sülfat   
 16  Magnezyum glukonat  
 Magnezyum hidroksit  
 Sitrik asidin magnezyum tuzları  
  
Demir (Fe)  Demir -II sitrat  
 Demir -II glukonat  
 Demir -II laktat  
 Demir -II sülfat  
 Demir -III amonyum sitrat  
 Demir -II fumarat  
 Demir -III difosfat (Demir -III pirofosfat)  
 Demir –II bisglisinat  
 
Bakır (Cu)  Bakır sitrat  
 Bakır glukonat  
 Bakır sülfat  
 Bakır -lizin kompleksi  
 Bakır karbonat  
  
İyot (I)   Potasyum iyodür  
 Sodyum iyodür  
 Potasyum iyodat  
  
Çinko (Zn)  Çinko asetat  
 Çinko klorür  
 Çinko laktat  
 Çinko sülfat  
 Çinko sitrat  
 Çinko glukonat  
 Çinko oksit  
  
Mangan (Mn)  Mangan karbonat  
 Mangan klorür  
 Mangan sitrat  
 Mangan sülfat   
 17  Mangan glukonat  
  
Sodyum (Na)  Sodyum bikarbonat  
 Sodyum klorür  
 Sodyum sitrat  
 Sodyum glukonat  
 Sodyum karbonat  
 Sodyum laktat  
 Ortofosforik asidin sodyum tuzları  
 Sodyum hidroksit  
  
Potasyum (K)  Potasyum bikarbonat  
 Potasyum karbonat  
 Potasyum klorür  
 Sitrik asidin potasyum tuzları  
 Potasyum glukonat  
 Potasyum laktat  
 Ortofosforik asidin potasyum tuzları  
 Potasyum hidroksit  
  
Selenyum (Se)   Sodyum selenat  
 Sodyum selenit  
 
 
 
3. Amino asitler ve diğer azot içeren bileşikler  
 
L-arjinin ve L -arjinin hidroklorür (sadece bu Tebliğin 5 inci 
maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinin ikinci paragrafında  
tanımlanan bebek formüllerinin üretiminde kullanılır)  
L-sistin ve L -sistin hidroklorür  
L-histidin ve L -histidin hidroklorür  
L-izolösin ve L -izolösin hidroklorür  
L-lösin ve L -lösin hidroklorür  
L-lisin ve L -lisin hidroklorür    
 18 L-sistein ve L -sistein hidroklorür  
L-metionin  
L-fenilalanin  
L-treonin  
L-triptofan  
L-tirozin  
L-valin  
L-karnitin ve L -karnitin hidroklorür  
L-karnitin -L tartarat  
Taurin  
sitidin 5’ -monofosfat ve sitidin 5’ -monofosfatın sodyum tuzu  
üridin 5’ -monofosfat ve üridin  5’-monofosfatın sodyum tuzu  
adenosin 5’ -monofosfat ve adenosin 5’ -monofosfatın sodyum 
tuzu 
guanosin 5’ -monofosfat ve guanosin 5’ -monofosfatın sodyum 
tuzu 
inosin 5’ -monofosfat ve inosin 5’ -monofosfatın sodyum tuzu  
 
 
4. Diğerleri  
 
Kolin  
Kolin klorür  
Kolin sitrat  
Kolin bitartarat  
İnositol  
     
       
 19 Ek-4 
 
Bebek Formüllerinde Pestisit Maksimum Kalıntı Limitleri  
 
 
Pestisit veya Pestisit Metaboliti  Maksimum Kalıntı Limiti 
(mg/kg)  
 
Cadusafos   
0,006  
Demeton -S-methyl/demeton -S-methyl sulfone/ oxydemeton -
methyl  
(tek başına veya birlikte demeton -S-methyl olarak ifade 
edilir)   
0,006  
Ethoprophos  
 0,008  
Fipronil  
(fipronil ve fipronil -desulfinyl toplamı fipronil olarak ifade 
edilir)  0,004  
Propineb/propylenethiourea  
(propinep ve propylenethiourea  toplamı)  0,006  
 
  
 20 Ek-5 
 
Bebek Formüllerinin Üretiminde Kullanılacak Tarımsal Ürünlerde Kullanılmaması 
Gereken Pestisitler  
 
Kimyasal İsim (Kalıntı Tanımı)  
 
 
Disulfoton (disulfoton, disulfoton sulfoxide ve disulfoton sulfone’un toplamı disulfoton  
olarak ifade edilir)  
Fensulfothion (fensulfothion, fensulfothion oksijen analogları ve bunların sulfonlarının 
toplamı  
fensulfothion olarak ifade edilir)  
Fentin, triphenyltin katyonu olarak ifade edilir  
Haloxyfop (haloxyfop, haloxyfop tuzları ve haloxyfop konjuge esterlerinin toplamı 
haloxyfop olarak ifade edilir)  
Heptachlor ve trans -heptachlor epoxide, heptachlor olarak ifade edilir  
Hexachlorobenzene  
Nitrofen  
Omethoate  
Terbufos (terbufos, terbufos sulfoxide ve terbufos sulfone’un toplamı ter bufos olarak 
ifade edilir)  
Aldrin ve dieldrin, dieldrin olarak ifade edilir  
Endrin  
 
 
   
 21 Ek-6 
 
Bebek Formüllerinde Beslenme ve Sağlık Beyanları  
 
1. Beslenme Beyanları  
 
Beyan  Beyan Koşulu  
 
1.1. Sadece laktoz içerir.  Karbonhidrat olarak sadece laktoz içermelidir.  
 
1.2. Laktoz içermez.  
 Laktoz miktarı en çok 2,5 mg/100 kJ (10 mg/100 
kcal) olmalıdır.  
1.3. “Uzun zincirli PUFA 
ilave edilmiştir.” veya 
“Dokosahekzanoik asit ilave 
edilmiştir.”  
 Dokosahekzanoik  asit miktarı toplam yağ asidi 
miktarının % 0,2’sinden az olmamalıdır.   
1.4. Aşağıdaki bileşenlerin 
ilave edilmesi halinde isteğe 
bağlı olarak beslenme 
beyanı:  
İlave edilmesi durumunda Ek 1’deki koşulları 
sağlamalıdır.  
 1.4.1.  Taurin ilave edilmiştir.  
 
1.4.2.  Frukto -oligosakkarit 
ve galakto -oligosakkarit 
ilave edilmiştir.  
1.4.3.  Nükleotid ilave 
edilmiştir.  
 
2. Sağlık Beyanları  
Beyan  Beyan Koşulu  
 
2.1. Süt proteinlerinin neden 
olduğu alerji riski 
azaltılmıştır.  
 
Allerjen veya antijen Aşağıdaki durumlarda bu beyanlara izin verilir;  
 
a) Bu beyanı destekleyen veriler bilimsel çerçevede 
Bakanlıkça değerlendirilir.  
  
 22 özellikler azaltılmıştır.  b) Bebek formülleri, Ek -1’in 2.2 inci maddesinde yer 
alan koşulları sağlamalı ve immünoreaktif  protein 
miktarı bebek formüllerindeki azot içeren maddelerin 
% 1’inden daha az olmalıdır.  
 
c) Hidrolize proteinlere aşırı duyarlılığı olan 
bebeklerin en az % 90’ı (güven aralığı % 95) 
tarafından tolere edilebildiği bilimsel çerçevede 
Bakanlıkça kabul ed ilmez ise ürünün parçalanmamış 
proteinlere karşı alerjisi olan bebekler tarafından 
tüketilmemesi gerektiği etiket üzerinde belirtilmelidir.  
 
d) Bebek formülleri, hayvanlara ağızdan verildiğinde 
duyarlılığa yol açmamalıdır.  
 
 
      
 23 Ek-7 
 
İnek Sütü Proteininden Elde Edilmiş Hidrolize Peynir Altı Suyu Proteinlerinden 
Üretilen, Protein İçeriği 0,56 g/100 kJ (2,25 g/100 kcal)’ den Az Olan Bebek 
Formüllerinde Kullanılan Proteinlerin Kaynağı, Protein İçeriğinin Spesifikasyonları ve 
Proteinlerin İşlenmesi  
 
1. Protein içeriği  
 
Protein içeriği = Azot içeriği x 6,25  
 
En az    En çok  
1,86 g/100 kcal   3 g/100 kcal  
(0,44 g/100 kJ)   (0,7 g/100 kJ)  
 
2. Protein kaynağı  
 
Protein kaynağı, kimozin kullanılarak kazeinin enzimatik çökelmesinden sonra, inek sütün den 
elde edilen; % 63 oranında kazeino -glikomakropeptid içermeyen peynir altı suyu protein 
izolatı ile  % 37 oranında tatlı peynir altı suyu protein konsantresinden oluşan demineralize 
tatlı peynir altı suyu proteini bileşiminden oluşmalıdır. Bu bileşimde;  
 
 (a) kazeino -glikomakropeptidden ari peynir altı suyu protein izolatı;  
1) kurumaddesinde en az % 95 protein içermeli,  
2) protein denaturasyonu % 70’den az olmalı,  
3) en fazla  % 3 kül içeriğine sahip olmalıdır.  
 
(b) tatlı peynir altı suyu  protein  konsantresi;  
1) kurumaddesinde en az % 87 protein içermeli,  
2) protein denaturasyonu % 70’den az olmalı,  
3) en fazla % 3,5 kül içeriğine sahip olmalıdır.  
 
3. Proteinin işlenmesi  
 
Birbirini takip eden iki hidroliz basamağı arasında ısıl işlem ( 80 °C ila 100 °C’d e 3 ila 10 
dakika) yardımıyla, tripsin preparatı kullanılarak yapılan iki aşamalı hidroliz sürecidir.  
4. Protein kalitesi   
 24 Anne Sütündeki Esansiyel ve Yarı Esansiyel Amino Asitler  
  
Amino Asitler  mg/100 kJ (1)’de mg/100 kcal’de  
Arjinin  16 69 
Sistin  6 24 
Histidin  11 45 
İzolösin  17 72 
Lösin  37 156 
Lizin  29 122 
Metionin  7 29 
Fenilalanin  15 62 
Treonin  19 80 
Triptofan  7 30 
Tirozin  14 59 
Valin  19 80 
(1) 1 kJ = 0,239 kcal  
 
  
 25 Ek-8    
 Bebek Formüllerinin Beslenme Etiketlemesinde Kullanılacak Referans Değerler  
 
 
Besin Öğesi  Referans Değer  
A Vitamini ( µg) 
 400 
D Vitamini ( µg) 
 7 
E Vitamini (mg TE)  
 5 
K Vitamini ( µg) 
 12 
C Vitamini (mg)  
 45 
Tiamin (mg)  
 0,5 
Riboflavin (mg)  
 0,7 
Niasin (mg)  
 7 
B6 Vitamini (mg)  
 0,7 
Folat ( µg)  
 125 
B12 Vitamini ( µg) 
 0,8 
Pantotenik Asit (mg)  
 3 
Biotin ( µg) 
 10 
Kalsiyum (mg)  
 550 
Fosfor (mg)  550  
 26  
Potasyum (mg)  
 1000  
Sodyum (mg)  
 400 
Klor (mg)  
 500 
Demir (mg)  
 8 
Çinko (mg)  
 5 
İyot ( µg) 
 80 
Selenyum ( µg)  
 20 
Bakır (mg)  
 0,5 
Magnesyum (mg)  
 80 
Mangan (mg)  
 1,2