Ver Date  05/6 
 
CỘNG HÒA  XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM  
 
 
 
 
QCVN …. : 201 ../BKHCN  
 
 
 
QUY  CHUẨ N KỸ THUẬ T QUỐC GIA  
ĐỐI VỚI MÁY GIA TỐC TUYẾN TÍNH  
DÙNG TRONG XẠ TRỊ  
 
National  technical  regulation  on linear accelerator  
in radiotherapy  
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
HÀ NỘI – 201..Ver Date 05/6                                                               QCVN … : 201 …/BKHCN                                                                         
2 
 
  
Lời nói đầu 
 
QCV N … : 201../BKHC N do Cục An toàn bức 
xạ và hạt nhân  biên soạn, Tổng cục Tiêu chuẩn 
Đo lường Chất lượng trình duyệ t và được ban hành 
theo Thông tư số …/201 ../TT-BKHCN ngày … 
tháng … năm 201 .. của Bộ trưởng Bộ Khoa học và 
Công nghệ.  Ver Date 05/6                                                               QCVN … : 201 …/BKHCN                                                                         
3 
 
 QUY CHUẨN KỸ THUẬT Q UỐC GIA  
ĐỐI VỚI MÁY GIA TỐC TUYẾN TÍNH DÙNG TRONG XẠ TRỊ  
National technical regulation on linear accelerator  
in radiotherapy  
 
1. QUY Đ ỊNH CHUNG  
1.1. Phạm vi điều chỉnh  
Quy chuẩn này quy định về các yêu cầu  kỹ thuật,  quản lý đối với việc sử 
dụng , kiểm định  và quy trình để kiểm định máy gia tốc tuyến tính trong xạ trị .  
1.2. Đối tƣợng áp dụng  
Quy chuẩn này áp dụng đối với:  
- Các tổ chức, cá nhân sử dụng máy gia tốc;  
- Các tổ chức hoạt động kiểm định máy gia tốc;  
- Các cơ quan quản lý nhà nước và tổ chức, cá  nhân khác có liên quan.  
1.3. Thuật ngữ và định nghĩa  
Trong Quy chuẩn này, các từ ngữ dưới đây được hiểu như sau:  
1.3.1. Máy gia tốc  tuyến tính trong xạ trị (sau đây trong Quy chuẩn kỹ 
thuật này gọi tắt là máy gia tốc) là thiết bị xạ trị  từ xa  trong y tế  sử dụng sóng 
điện từ cao tần để gia tốc các hạt electron  tới năng lượng cần thiết  tạo ra chùm 
tia X (bức xạ hãm ) hoặc sử dụng trực tiếp chùm electron  này cho  các mục đích  
điều trị .  
1.3.2.  Các yêu cầu chấp nhận  là các yêu cầu tối thiểu hoặc giới hạn phải 
đạt trên quan điểm an toàn bức xạ và  độ chính xác của các tham số kỹ thuật liên 
quan đến chế độ xác lập và phẩm chất chùm tia của máy gia tốc.  
1.3.3. Kiểm định máy gia tốc là hoạt động kỹ thuật theo một quy trình 
nhất định nhằm đánh giá và xác nhận sự phù h ợp của máy gia tốc theo các yêu 
cầu được quy định tại Quy chuẩn kỹ thuật này.   
1.3.4. Kiểm tra k ỹ thuật là phép ki ểm tra tính năng ho ạt động của các h ệ 
thống đi ều khi ển, cơ khí, hi ển thị, dừng kh ẩn cấp, khóa liên đ ộng của máy gia 
tốc. 
1.3.5. Kiểm tra đo l ƣờng  là phép kiểm tra sử dụng các thiết bị đo để 
đánh giá các đặc tính kỹ thuật của máy gia tốc phù hợp với các yêu cầu  được  
quy định tại Quy chuẩn kỹ thuật này.    
1.3.6. MU  (Monitor Unit) là đơn vị  được sử dụng để đo liều phát của máy 
gia tốc.  1MU là mộ t lượng điện tích ghi nhận được từ buồng ion hóa gắn ở đầu Ver Date 05/6                                                               QCVN … : 201 …/BKHCN                                                                         
4 
 
 máy gia tốc tương ứng với liều hấp thụ 1cGy trong phan tom nước bởi cùng 
chùm tia trong điều kiện tham chiếu.  
1.3.7. Bộ chuẩn trực chùm tia  (Collimator) là hệ thống cơ khí được thiết 
kế để chuẩn  trường chiếu  theo dạng: (1) hình chữ nhật hoặc hình vuông bằng  hai 
cặp ngàm cơ bản (jaws) X và Y ; (2) hình dạng bất kỳ  bằng  hệ thống  chuẩn trực  
đa lá  (MLC) ; (3) hình nón bằng bộ chuẩn trực hình trụ.  
1.3.8. Vật liệu tƣơng đƣơng mô  là ch ất liệu có các đ ặc trưn g hấp thụ và 
tán x ạ đối với một loại bức xạ nhất định tương t ự như m ột loại mô sinh h ọc cụ 
thể. 
 1.3.9. Phantom  là mô hình làm b ằng nước hoặc các vật liệu tương đương 
mô, dùng đ ể đo dữ liệu chùm tia ho ặc mô ph ỏng các đ ặc trưng tương tác c ủa 
bức xạ với cơ t hể người hoặc sinh v ật. 
1.3.1 0. Bộ hội tụ chùm điện tử  (Applicator hay E lectron  Applicator) là 
thiết bị bổ trợ định dạng trường chiếu của chùm electron với kích thước hình học 
cố định.  
1.3.1 1. Hệ số liều lối ra (OF)  là tỉ số giữa liều hấp thụ ở tại trường  s 
(hoặc một applicator bất kỳ) với liều hấp thụ tại trường t ham chiếu  (hoặc một 
applicator tham chiếu) ở cùng một độ sâu  tham chiếu  zref (thường chọn tại độ sâu 
có liều hấp thụ cực đại zmax) của trường chiếu tham chiếu trên trục trung tâm của 
chùm tia.  
 Hệ số liều lối ra được xác định bởi biểu thức:  
),(),(
)(
ref refref
szDszD
sOF
                                
OF(s):  hệ số liều lối ra; 
szDref,( ) là giá trị liều đo được từ buồng ion hoá 
của trường mở s (hoặc một applicator bất kỳ) ; 
ref refszD ,( ) là giá trị liều đo được 
từ buồng ion hoá đối với trường tham chiếu  10cm x 10cm (hoặc một applicator 
tham chiếu).  
1.3.12. Điểm đồng tâm (isocenter) là điểm giao nhau của trục quay cần 
máy, trục quay bộ chuẩn trực và  trục quay bàn điều trị.  
1.3.1 3. Trục trun g tâm c ủa chùm tia là đư ờng th ẳng đi qua tâm c ủa 
nguồn phát b ức xạ và đi ểm đồng tâm.  
1.3.14. Phân bố tỉ số liều sâu cách tâm (off -axis ratios)  là phân bố tỉ số 
các điểm liều trên đường thẳng vuông góc với trục trung tâm của chùm tia với Ver Date 05/6                                                               QCVN … : 201 …/BKHCN                                                                         
5 
 
 giá trị liều tại đ iểm giao nhau với trục trung tâm của chùm tia.  
1.3.1 5. Kích thƣ ớc trƣ ờng chi ếu (FS) là giới hạn hình h ọc được tạo bởi 
độ rộng của đường phân b ố tỉ số liều sâu cách tâm theo phương X và Y  tại vị trí 
50% giá tr ị liều hấp thụ tại trục trung tâm  tại mặt phằng vuông góc v ới trục 
trung tâm c ủa chùm tia . 
1.3.1 6. Độ phẳng của trƣờng chi ếu (F) là độ lệch của giá tr ị tỉ số liều 
sâu cách tâm  lớn nhất và nh ỏ nhất trong  vùng  có bề rộng bằng 80% kích thư ớc 
trường chi ếu. Độ phẳng của trường chi ếu được tính theo công th ức:   
100 (%)
min maxmin maxxI II IF
 
Trong đó:  Imax và Imin tương ứng là giá trị tỉ số liều sâu cách tâm lớn nhất 
và nhỏ nhất trong vùng có bề rộng bằng 80% kích thước trường chiếu . 
Ghi chú:  Định nghĩa này không áp dụng cho các chùm tia không được lọc 
phẳng FFF: Flatte ning Filter -Free 
1.3.1 7. Tính đối xứng của trƣờng chiếu ( S) là trung bình các giá trị  độ 
lệch của hai điểm bất kỳ đối xứng qua trục trung tâm của chùm tia . Tính đối 
xứng của trường chiếu  được tính theo công thức:  
100 (%) xarea areaarea areaS
right leftright left
 
area left: Vùng bên trá i từ điểm liều 50% tới giá trị liều tại trục trung tâm.  
area right: Vùng bên phải từ điểm liều 50% tới giá trị liều tại trục trung tâm.  
1.3.1 8. Liều hấp thụ (D)  được định nghĩa là thương số  dE/dm , trong đó 
dE là năng lượng trung bình mà bức xạ ion hóa truyề n cho vật chất môi trường 
có khối lượng là dm. Trong hệ SI, đơn vị đo liều hấp thụ là J oule/kilôgam, viết 
tắt là J/kg.   
Trong thực tế,  Đơn vị của liều hấp thụ là Gray, ký hiệu  Gy (1Gy = 1J/kg) 
hoặc  rad  (viết t ắt của Roentgen  Absorbed Dose).  
1 rad = 0,01 G y           
1.3.1 9. Liều sâu phần trăm (PDD) là liều hấp thụ tại một điểm trong 
nước ở độ sâu z được biểu thị bằng phần trăm so với với liều hấp thụ cực đại ở 
tại độ sâu zmax trên trục trung tâm của chùm tia. Liều sâu phần trăm (PDD) được 
xác định bởi biểu  thức:  Ver Date 05/6                                                               QCVN … : 201 …/BKHCN                                                                         
6 
 
 
100 ),,,(
maxxDDzfQs PDD
                                                            
Với D là liều hấp thụ tại độ sâu z trên trục trung tâm của chùm tia. Dmax là 
liều hấp thụ cực đại tại độ sâu zmax trên trục trung tâm của chùm tia; s là kích 
thước trườn g chiếu  tại bề mặt phantom ; Q là năng lượng chùm tia; f là khoảng 
cách từ nguồn  phát bức xạ  đến bề mặt phantom.  
1.3.20. Nêm vật lý  (nêm) là thiết bị bổ trợ  được cấu tạo bằng vật liệu  hợp 
kim chì  hoặc thép  được sử dụng để thay đổi đường phân bố liều lượng c ủa các 
chùm tia photon . Hệ số truyền qua nêm là tỉ số của liều tại một độ sâu tham 
chiếu  trong phantom nước và trên trục trung tâm của một trường  có nêm và 
không có nêm trong chùm tia . 
Hệ số truyền qua nêm được tính như sau: 
           
                              
Fw:   Hệ số truyền qua nêm; D w: Giá trị liều ghi  nhận được  từ buồng ion 
hoá trong trường chiếu  có nêm; D ref: Giá trị liều gh i nhận được từ buồng ion hoá 
trong trường chiếu không có nêm  
1.3.2 1. SSD là khoảng cách từ nguồn phát tia đến bề mặt phantom hoặc 
da bệnh nhân tại trục trung tâm của chùm tia.  
1.3.2 2. SAD là khoảng cách từ nguồn phát tia tới điểm đồng tâm.  
1.3.23. Commissioning là quy trình kỹ thuật được tiến hành trên máy gia 
tốc trước khi đưa hệ thống vào hoạt động điều trị, bao  gồm việc đo, thu thập dữ 
liệu vật lý chùm tia; sau đó nạp các bộ dữ liệu này vào phần  mềm lập kế hoạch 
điều trị ; và kiểm tra độ chính xác của toàn bộ hệ thống  
1.3.2 4. R50 và R80 là độ sâu có liều hấp thụ bằng 50% và 80% giá trị liều 
hấp thụ cực đại trên trục trung tâm của chùm electron . 
1.3.2 5. Tỉ số mô -phantom TPR 20/10 là tỉ số của liều hấp thụ ở độ sâu 
20cm và 10cm trong phantom nước  trên trục trung tâm của chùm tia  với khoảng 
cách từ nguồn phát bức xạ đến tâm buồng ion hóa (SCD) =100 cm, trường chi ếu 
10cm x10cm  tại mặt phẳng đi qua tâm của buồng ion hóa . 
2. YÊU C ẦU KI ỂM TRA  
2.1. Máy gia tốc  phải đáp ứng những yêu cầ u chấp nhận trong bảng sau 
(tương ứng với cấu hình của máy gia tốc ): Ver Date 05/6                                                               QCVN … : 201 …/BKHCN                                                                         
7 
 
 TT Thông số kiểm tra  Yêu cầu chấp nhận  
I Kiểm tra bên ngoài  - Máy gia t ốc xạ trị  được kiểm 
định phải ở trong tình trạng 
đang hoạt động  , có đầy đủ số 
liệu về chủng loại máy, hãng 
sản xuất, năm sản xuất;  
- Máy gia tốc xạ trị  và bàn điều 
khiển phải sạch sẽ, k hông bị 
han rỉ, không bị nứt vỡ ; 
- Các ký hiệu, số liệu ghi khắc 
trên thiết bị và phụ tùng phải 
đọc được rõ ràng, đầy đủ.  
II Kiểm tra kỹ thuật   
 Kiểm tra bàn điều khiển  - Các công tắc điều khiển phải 
có tác dụng điều khiển chuyển 
động hoặc quay nhẹ nhàng;   
- Các đèn chỉ thị phải thể hiện  
đúng trạng thái của máy gia tốc  Ver Date 05/6                                                               QCVN … : 201 …/BKHCN                                                                         
8 
 
  Kiểm tra hoạt động của máy  - Cần máy gia tốc phải quay 
được quanh trục một cách nhẹ 
nhàng và có thể dừng ở một vị 
trí bất kỳ (một góc ấn định nào 
đó) một cách chính xác, ổn 
định.  
-  Bộ chuẩn trực chùm tia của 
máy gia tốc phải quay được 
quanh trục một các h dễ dàng và 
có thể dừng ở một vị trí bất kỳ 
một cách chính xác, ổn định.  
- Các ngàm (jaw) hoặc các lá – 
MLC (nếu có) có thể di chuyển 
được dễ dàng, trơn tru theo sự 
điều khiển để tạo được trường 
chiếu theo yêu cầu.  
- Chỉ thị kích thước trường xạ 
bằng ánh sáng phải nhìn được  
rõ nét . 
- Các hệ thống xác định khoảng 
cách bằng cơ học, chỉ thị quang 
học và laser phải quan sát được 
rõ ràng  
- Hệ thống dừng khẩn cấp , khóa 
liên động  hoạt động ổn định                                              
III Kiểm tra đo lƣờn g  
A Kiểm tra độ chính xác của cơ khí và 
hình học máy     
1 Thước chỉ thị quang học  ±2 mm  
2 Độ chính xác của bộ hiển thị góc quay 
của bộ chuẩn trực chùm tia, cần máy 
và bàn điều trị  ±10 Ver Date 05/6                                                               QCVN … : 201 …/BKHCN                                                                         
9 
 
 3 Độ trùng khít của trường sáng và 
trường xạ  ± 3mm đối với các tr ường nhỏ 
hơn 20 cm x 20cm;  
± 5 mm đối với các trường lớn 
hơn 20 cm x 20cm 
± 2mm độ lệnh của tâm trường 
xạ khỏi tâm chữ thập  
4 Độ chính xác của chùm laser   ±2 mm  
5 Chuyển động của bàn điều trị  ±2 mm  
B Kiểm tra  liều bức xạ chùm photon   
6  Đặc trưng năng lượng  chùm photon  2%  với TPR 20/10 hoặc PDD 20/10 
(thiết lập khi commissioning)  
7 Chuẩn liều lối ra chùm photon  1cGy/MU ± 2%  
8 Hệ số liều lối ra theo kích thước 
trường chiếu  2% ( thiết lập khi 
commissioning)  
9 Độ phẳng (F) và  Tính đối xứng (S )  
của trường  chiếu  F ≤ 3%  
S ≤ 3%  
10 Các hệ số của nêm (các nêm vật lý ) 2% (t hiết lập khi 
commissioning)  
C Kiểm tra  liều bức xạ chùm electron   
11 Đặc trưng năng lượng  chùm  electron  
 2 mm so với giá trị R 50 hoặc 
R80 thiết lập khi commissioning 
12 Chuẩn liều lối ra  chùm electron  1cGy/MU ± 2%  
13 Hệ số liều lối ra cho các  applicator  2% (thiết lập khi 
commissioning)  
14 Độ phẳng (F) và  Tính đối xứng (S )  
của trường chiếu  F ≤ 6% đối với năng lượng < 
10MeV ; 4% đối với năng 
lượng ≥10MeV  
S ≤ 3%  
D Kiểm tra bộ chuẩn trự c đa lá (MLC)   Ver Date 05/6                                                               QCVN … : 201 …/BKHCN                                                                         
10 
 
 15 Kiểm tra độ chính xác về xác lập vị trí 
lá MLC  tại điểm đồng tâm (isocenter)  
1mm so với giá trị tọa độ 
MLC xác lập theo phần mềm  
0,5mm nếu MLC sử dụng cho 
kỹ thuật xạ trị điều biến liều 
IMRT  
16 Kiểm tra độ trùng tâm của các trường 
tạo bởi MLC khi quay thân máy (MLC 
Gantry Spoke Shot)  Tất cả các điểm giao nhau phải 
nằm trong phạm vi 1 đường 
tròn bán kính 1mm  
17 Đo trùng khít của trường  xạ và trường 
sáng tạo bởi MLC  
1mm 
 
18 Kiểm tra độ trùng tâm của các trường 
tạo bởi MLC khi quay Collimator 
(MLC Collimator Spoke Shot)  Tất cả các điểm gia o nhau phải 
nằm trong phạm vi đường tròn 
bán kính 1mm  
19 Đo độ rò xạ qua khe và thân MLC 
(interleaf/intraleaf leakage), đo độ rò 
xạ qua mỏm tròn của MLC  Độ rò xạ <2% (qua thân lá 
MLC), <2, 5% (qua khe các lá 
MLC)  và tất cả các giá trị độ rò 
xạ qua thân lá, khe lá, mỏm lá 
cần được đưa v ào phần mềm 
lập kế hoạch mô phỏng xạ trị  
2.2.  Phương pháp kiểm tra để đánh giá các đặc tính kỹ thuật của máy gia 
tốc nêu tại mục 2.1 phải phù hợp với quy trình kiểm định quy định tại Phụ lục 
của Quy chuẩn kỹ thuật này.  
3. YÊU C ẦU VỀ QUẢN LÝ  
3.1. Yêu cầu  đối với việc sử dụng máy gia tốc  
3.1.1. Các máy gia tốc không được đưa vào sử dụng nếu chưa tuân thủ theo 
các quy định tại Quy chuẩn kỹ thuật này .  
3.1.2. Các máy gia tốc phải được kiểm tra các đặc tính kỹ thuật như đã  nêu 
tại mục 2.1 trước khi đưa máy gi a tốc vào sử dụng lần đầu, định kỳ một (01) 
năm một lần và sau khi sửa chữa hoặc thay bàn điều khiển, sửa chữa hệ thống cơ 
khí của máy gia tốc, lắp đặt lại máy gia tốc hoặc sửa chữa khác có khả năng gây 
ảnh hưởng đến đặc tính làm việc của máy gia tốc.  
3.2 Yêu cầu đối với hoạt động kiểm định  Ver Date 05/6                                                               QCVN … : 201 …/BKHCN                                                                         
11 
 
 3.2.1. Việc kiểm định máy gia tốc phải được thực hiện bởi tổ chức kiểm 
định có đủ điều kiện theo quy định tại Luật năng lượng nguyên tử và do tổ chức, 
cá nhân được Cục An toàn bức xạ và hạt nhân cấp đăng ký hoạt động và chứng 
chỉ hành nghề dịch vụ  hỗ trợ ứng dụng năng lượng nguyên tử về kiểm định máy 
gia tốc.  
3.2.2. Hoạt động kiểm định phải tuân thủ theo các quy định của Quy chuẩn 
kỹ thuật này.  
3.2.3. Các thiết bị, dụng cụ phục vụ  kiểm định phải phù hợp với đặc tính kỹ 
thuật của máy gia tốc  và phải được hiệu chuẩn theo quy định pháp luật.  
   
4. TRÁCH NHI ỆM C ỦA TỔ CHỨC, CÁ NHÂN  
4.1. Trách nhiệm của cơ sở sử dụng máy gia tốc  
4.1.1.  Cơ sở sử dụng máy gia tốc phải bảo đảm máy gia tốc  đáp ứng các 
yêu cầu chấp nhận tại mục 2.1  tương ứng với cấu hình của máy gia tốc , thực 
hiện các quy định quản lý tại mục 3.1 của Quy chuẩn kỹ thuật này.  
4.1.2. Cơ sở sử dụng máy gia tốc có trách nhiệm kiểm tra chất lượng máy 
gia tốc định kỳ hàng ngày, hàng tháng, hàng quý, hàng năm theo yêu cầu điều trị 
và phải lưu trữ hồ sơ kiểm tra chất lượng để phục vụ công tác tha nh tra, kiểm tra 
của cơ quan quả n lý nhà nước.  
4.1.3. Cơ sở sử dụng máy gia tốc có trách nhiệm đảm bảo độ chính xác của 
dữ liệu commissioning và phải lưu trữ dữ liệu commissioning củ a máy gia tốc,  
cung cấp cho đơn vị kiểm định và cơ quan quản lý nhà nước khi cần để so sánh, 
đánh giá chất lượng máy gia tốc.  
4.1.4. Nếu Cơ sở sử dụng máy gia tốc tự kiểm tra chất lượng máy gia tốc 
theo yêu cầu của Quy chuẩn kỹ thuật này thì Cơ sở sử dụng  máy gia tốc phải có 
nhân lực  được đào tạo ; các thiết bị, dụng cụ kiểm tra phù hợp với đặc trưng kỹ 
thuật của máy gia tốc và các thiết bị kiểm tra chất lượng máy gia tốc phải được 
hiệu chuẩn định kỳ theo quy định . 
4.1.5. Cơ sở sử dụng máy gia tốc phải lưu trữ hồ sơ kiểm tra chất lượng 
máy gia tốc theo quy định.  
4.2. Trách nhiệm của tổ chức, cá nhân kiểm định  
4.2.1. Tổ chức, cá nhân kiểm định máy gia tốc phải bảo đảm năng lực và 
các yêu cầu quản lý tại mục 3.2 của Quy chuẩn kỹ thuật này.  
4.2.2. Tổ chức, cá n hân kiểm định máy gia tốc phải xây dựng quy trình 
kiểm  định phù hợp  với thiết bị kiểm tra được sử dụng, quy trình kiểm định được 
quy định trong Quy chuẩn kỹ thuật này và được Cục An toàn bức xạ và hạt nhân Ver Date 05/6                                                               QCVN … : 201 …/BKHCN                                                                         
12 
 
 phê duyệt khi cấp đăng ký hoạt động dịch vụ hỗ tr ợ ứng dụng năng lượng 
nguyên tử.  
4.2.3. Tổ chức, cá nhân kiểm định máy gia tốc phải  thực hiện việc kiểm 
định theo đúng quy định tại Quy chuẩn kỹ thuật này, chịu trách nhiệm về kết 
quả kiểm định và lưu giữ hồ sơ chứng nhận kiểm định theo quy định.  
 
5. TỔ CHỨC TH ỰC HI ỆN 
Cục An toàn bức xạ và hạt nhân có trách nhiệm hướng dẫn, kiểm tra và 
phối hợp với các cơ quan chức năng liên quan tổ chức việc thực hiện Quy chuẩn 
kỹ thuật này. 
Căn cứ vào yêu cầu quản lý, Cục An toàn bức xạ và hạt nhân có trách 
nhiệm kiến ngh ị Bộ Khoa học và Công nghệ sửa đổi, bổ sung nội dung Quy 
chuẩn kỹ thuật này phù hợp với thực tiễn. /. 
 Ver Date 05/6                                                               QCVN … : 201 …/BKHCN                                                                         
13 
 
 PHỤ LỤC 
QUY TRÌNH KI ỂM ĐỊNH MÁY GIA T ỐC  
 
1. Quy đ ịnh chung  
1.1. Tài liệu này mô tả quy trình áp dụng để kiểm định máy gia tốc, bao 
gồm các phép kiểm tra  phải thực hiện, phương pháp thực hiện các phép kiểm tra 
và yêu cầu báo cáo kết quả, cấp giấy chứng nhận kiểm định.  
1.2. Có thể sử dụng phương pháp kiểm tra khác so với phương pháp được 
nêu trong tài liệu này với điều kiện phương pháp đó phải được Cục An toàn bức 
xạ và hạt nhân phê duyệt trước khi áp dụng.  
2. Các phép ki ểm tra  
Các phép kiểm tra nêu trong Bảng 1 phải được thực hiện đầy đủ khi kiểm 
định máy gia tốc.  
3. Thi ết bị, dụng cụ kiểm tra  
Phải có đủ các thiết bị, dụng cụ kiểm tra tương thích  với các thiết bị được 
quy định trong Bảng 2  và phù hợp  đặc trưng kỹ thuật của máy gia tốc .  
4. Đi ều kiện thực hiện kiểm định  
Người thực hiện kiểm định phải tuân thủ các quy định an toàn bức xạ  và 
nguyên lý bảo vệ bức xạ . 
Các phương tiện kiểm định phải được đặt tr ong cùng phòng với máy gia 
tốc cần kiểm định trước khi bắt đầu kiểm định ít nhất là một giờ (60 phút) để đạt 
được sự ổn định về nhiệt độ, độ ẩm;  
- Sau khi ổn định vị trí, môi trường kiểm định cần tiến hành kiểm tra hoạt 
động, độ ổn định của các thiết bị kiểm  định trước khi bắt đầu kiểm định;  
- Môi trường kiểm định phải đảm bảo các điều kiện sau:  
+ Nhiệt độ môi trường: 10 0C đến 30 0C; 
+ Độ ẩm tương đối không vượt quá 85 %.  
Bảng 1. Các phép kiểm định máy gia tốc  
 
Tên phép kiểm định   
Theo 
điều nào 
của 
QTKĐ  Chế độ  kiểm 
định Tần suất 
kiểm 
định 
 Ban 
đầu Định 
kỳ Hàng 
năm 
I. Kiểm tra bên ngoài  5.1 
  
  
  Ver Date 05/6                                                               QCVN … : 201 …/BKHCN                                                                         
14 
 
 II. Kiểm tra kỹ thuật  5.2 
  
  
  
1. Kiểm tra bàn điều khiển  5.2.1  
  
  
  
2. Kiểm tra hoạt động của máy gia tốc  5.2.2  
  
  
  
III. Kiểm tra đo lƣờng  5.3 
 
  
  
Các ph ép kiểm tra độ chính xác của cơ 
khí và hình học máy  5.3.1  
 
  
  
1. Thước chỉ thị quang học  5.3.1.1  
  
  
  
2. Độ chính xác của bộ hiển thị góc quay 
của collimator, cần máy và bàn điều trị  5.3.1.2  
  
  
  
3. Độ trùng khít của trường sáng và trường 
xạ 5.3.1. 3 
  
  
  
4. Độ chính xác của laser   5.3.1.4  
  
  
  
5. Chuyển động của bàn điều trị  5.3.1.5  
 
  
  
Các phép kiểm tra liều bức xạ chùm 
photon  5.3.2  
  
  
  
6. Đặc trưng năng lượng  chùm photon  5.3.2.1  
  
  
  
7. Chuẩn liều lối ra chùm photon  5.3.2. 2 
  
  
  
8. Hệ số liều lối ra theo kích thước trường 
chiếu  5.3.2. 3 
  
  
  
9. Độ phẳng (F) và Tính đối xứng (S )  của 
trường chiếu  5.3.2. 4 
  
  
  
10. Hệ số truyền qua nêm  5.3.2. 5 
  
  
  
Các phép kiểm tra liều bức xạ chùm 
electron  5.3.3    
  
11. Đặc trưng năng lượng  chùm electron  5.3.3.1  
  
  
  
12. Chuẩn liều lối ra chùm electron  5.3.3. 2 
  
  
  
13. Hệ số liều lối ra cho các applicator 5.3.3. 3 
  
  
  Ver Date 05/6                                                               QCVN … : 201 …/BKHCN                                                                         
15 
 
 khác nhau  
14. Độ phẳng (F ) và Tính độ đối xứng (S )  
của trường chiếu  5.3.3. 4 
  
  
  
Các phép kiểm tra bộ chuẩn trực đa lá 
(MLC)  5.3.4    
  
15. Kiểm tra độ chính xác về xác lập vị trí 
lá MLC   5.3.4.1  
  
  
  
16. Kiểm tra độ trùng tâm của các trường 
tạo bởi MLC khi quay thân máy (MLC 
Gantry Spoke Shot)  5.3.4.2  
  
  
  
17. Đo trùng khít của trường xạ và trường 
sáng 5.3.4. 3 
  
  
  
18. Kiểm tra độ trùng tâm của các trường 
tạo bởi MLC khi quay Collimator (MLC 
Collimator Spoke Shot)  5.3.4. 4 
  
  
  
19. Đo độ rò xạ qua khe và thân MLC 
(interleaf/intraleaf leakage), đo độ rò xạ 
qua mỏm tròn của MLC  5.3.4. 5 
  
  
  
 
Bảng 2. Thiết bị, dụng cụ phục vụ kiểm định máy gia tốc  
Số 
TT Tên các phƣơng tiện  
kiểm định  Đặc trƣng kỹ thuật  
 
1.  Buồng ion hoá hình trụ   
 - Thể tích nhạy bức xạ: từ  0,01 
đến 0 ,7 cm3 hoặc loại tương tự  
 
2.  Buồng ion hóa phẳng song song  Thể tích nhạy bức xạ: từ 0,01 đến 
0,6 cm3 
3.  Máy đo điện tích  - Có các thang đo tương thích với 
các buồng ion hoá và đo điện tích  
- Nhiệt độ hoạt động: từ 10 0C 
đến 40 0C 
- Dải đo : nC hoặc nA  
4.  Khí á p kế - Thang đo: từ 850 mbar đến 1050 Ver Date 05/6                                                               QCVN … : 201 …/BKHCN                                                                         
16 
 
 mbar (hay từ 85 kPa đến 105 
kPa).  
- Độ chính xác: 2 mbar (0,2 kPa)  
5.  Nhiệt kế   - Thang đo: từ  0 oC đến 35 oC 
- Độ chính xác: 
  0,5 oC 
6.  Ẩm kế  - Phạm vi đo :  từ  0%  đến 100%  
7.  Thước đo chiều dài  - Độ chính xác: 
  1mm  
- Phạm vi đo: từ  0 cm đến 100 
cm 
8.  Phantom nước  Độ phân giải vị trí đo trong không 
gian ≤3 mm  
9.  Phantom rắn tương đương nước  Rõ nguồn gốc, xuất xứ, được cấp 
chứng chỉ sử dụng trong lĩ nh vực 
đo liều   
10.  Thiết bị kiểm tra đồng tâm cơ học  Rõ nguồn gốc, xuất xứ  
11.  Thiết bị kiểm tra laser  Rõ nguồn gốc, xuất xứ  
12.  Thiết bị tạo hình chữ thập  Rõ nguồn gốc, xuất xứ  
13.  Thước thăng bằng ( nivo) Rõ nguồn gốc, xuất xứ  
14.  Thước thăng bằng kỹ thuật số  Rõ nguồn gốc, xuất xứ  
15.  Phim nhạy bức xạ  (phim)  Rõ nguồn gốc, xuất xứ  
16.  Giấy vẽ kỹ thuật (ô ly)  A3, A4 (chia ô 1 mm)  
5. Ti ến hành ki ểm định 
Máy gia tốc được kiểm định phải ở trong tình trạng đang hoạt động. 
Trước khi bắt đầu kiểm định định kỳ hoặc đột xuất,  phải tham khảo kết quả 
kiểm định lần trước  và điều kiện thiết lập phép kiểm tra  tại thời điểm 
commis sionning cho máy gia tốc  để bảo đảm điều kiện thiết lập phép kiểm tra 
phù hợp với thời điểm commis sionning.  
5.1.  Kiểm tra bên ngoài  
- Có đầy đủ thông tin của thiết bị: nước/hãng sản xuất, mã hiệu, năm sản 
xuất, ngày, tháng, năm đưa vào sử dụng, số hiệu của các bộ phận , thiết bị. Bảo 
đảm thông tin của thiết bị được lưu giữ đầy đủ tại cơ sở.  Ver Date 05/6                                                               QCVN … : 201 …/BKHCN                                                                         
17 
 
 - Máy gia tốc và bàn điều khiển phải sạch sẽ, k hông bị han rỉ, khôn g bị 
nứt vỡ.  
- Các ký hiệu, số liệu ghi khắc trên thiết bị và phụ tùng phải đọc được rõ 
ràng, đầy đủ.  
 5.2. Kiểm tra kỹ thuật  
Việc kiểm tra kỹ thuật có thể đánh giá được một phần chất lượng và tình 
trạng hoạt động  máy gia tốc , qua việc kiểm tra này, kiểm đ ịnh viên có thể đề 
nghị cơ quan quản lý, cơ sở sử dụng cho dừng sử dụng máy gia tốc mà không 
cần kiểm tra về đo lường.  
5.2.1. Kiểm tra bàn điều khiển  
- Các công tắc điều khiển phải có tác dụng điều khiển chuyển động hoặc 
quay nhẹ nhàng;  
- Các đèn chỉ thị phải chỉ thị đúng trạng thái của máy gia tốc  
5.2.2. Kiểm tra hoạt động của máy  
- Máy gia tốc phải quay được quanh trục một cách nhẹ nhàng và có thể 
dừng ở một vị trí bất kỳ (một góc ấn định nào đó) một cách chính xác, ổn định.  
- Bộ chuẩn trực chùm tia của máy gia tốc phải quay được quanh trục một 
cách dễ dàng và có thể dừng ở một vị trí bất kỳ (một góc ấn định nào đó) một 
cách chính xác, ổn định.  
- Các ngàm (jaw) hoặc các lá – MLC (nếu có) có thể di chuyển được dễ 
dàng, trơn tru theo sự điều khiển để tạo đư ợc trường chiếu theo yêu cầu . 
- Chỉ thị kích thước trường xạ bằng ánh sáng phải nhìn được rõ nét.  
- Các hệ thống xác định khoảng cách bằng cơ học, chỉ thị quang học và 
laser phải quan sát được rõ ràng.  
- Hệ thống dừng khẩn cấp, khóa liên động hoạt động ổn định                                              
 5.3. Kiểm tra đo lƣờng  
5.3.1. Các phép kiểm tra độ chính xác của cơ khí và hình học máy  
5.3.1.1. Thƣớc quang học  
Mục đích:  Kiểm tra độ chính xác  giữa thước chỉ thị quang học với thước 
đo khoảng cách cơ học. 
Điều kiện thiết lập:  Góc quay cần máy 0º, thực hiện phép kiểm tra tại 3 vị 
trí SSD=100 cm , 90cm, 110cm  
Yêu cầu trang thiết bị:  Giấy vẽ kỹ thuật ( ô ly) A3 hoặc A4 (chia khoảng 
cách 1mm), thước thăng bằng , thước cơ học.  Ver Date 05/6                                                               QCVN … : 201 …/BKHCN                                                                         
18 
 
 Phương pháp thực hiện:  
Bước 1.  Thiết lập góc quay  cần máy  00, Collimator  00. Lắp thiết bị tạo hình chữ 
thập (reticle)  nếu cần,  mở trường  10cm x10cm, bật trường  sáng.   
Bước 2.  Kiểm tra độ bằng phẳng của bàn, cân chỉnh tại một điểm giao  nhau 
của hai dòng kẻ chia 10 mm  của giấy vẽ kỹ thuật ( ô ly) trùng  với tâm 
chữ thập  của máy gia tốc  và cố định tờ giấy vẽ kỹ thuật  A4 trên bàn,  
Bước 3.  Lắp thước cơ học, nâng bàn  đến khi  SSD = 100cm  
Bước 4.  Bật thước  quang  học. Xác định sự sai khác  tại tâm của chữ thập  
giữa số chỉ của thước  quang  học và thước cơ học với SSD=100cm  
Bước 5.  Lặp lại bước 4 với các SSD = 90cm và 110cm ghi nhận các kết quả, so 
sánh giá trị chỉ thị của thước quang học và cơ học  
Sai số chấp nhận:  
2 mm  
5.3.1.2 . Độ chính xác của bộ hiển thị góc quay của collimator, cần 
máy và bàn điều trị  
Mục đích:  Kiểm tra độ chính xác các  giá trị hiển thị trên bàn điều khiển, 
màn hình  hiển thị  với các giá trị cơ học thực tế.  
Yêu cầu trang thiết bị:  Thiết bị kiểm tra đồng tâm cơ học, thước thăng 
bằng , thước thăng bằng  kỹ thuật số.  
Phương pháp thực hiện : 
+ Độ chính xác góc  quay  của collimato r:  
Bước 1.  Đặt góc  quay  cần máy 90º (bỏ thiết bị tạo hình chữ thập (reticle)  nếu 
có). Đặt collimator về 0º  
Bước 2.  Đặt thước thăng bằng  kỹ thuật số  nằm ngang trên bàn điều trị, mặt 
trên thước thăng bằng  kỹ thuật số đi qua điểm đồng tâm sao cho số chỉ 
thước 0˚.  
Bước 3.  Điều khiể n ngàm trên (ngàm Y1) sao cho bóng trường sáng trên tường 
sát với đỉnh của thước thăng bằng  kỹ thuật số  đến khi thấy có ánh sáng 
giữa ngàm và đỉnh thước thăng bằng  kỹ thuật số tạo thành đường kẻ 
nhỏ.  
Bước 4.  So sánh số chỉ bộ hiển thị collimator với góc 0º  
Lặp lạ i các bước với góc collimator 90º, 270º và 180º  
+ Độ chính xác  góc quay của cần máy:  
Bước 1.  Quay cần máy tới đúng các góc có số chỉ hiển thị 00, 900 1800 và 2700. 
Đặt thước thăng bằng kỹ thuật số trên bề mặt vỏ che co llimator.  
Bước 2.  Ghi lại các giá tr ị hiển thị, so sánh với chỉ thị cơ học.  Ver Date 05/6                                                               QCVN … : 201 …/BKHCN                                                                         
19 
 
 + Độ chính xác  góc quay của bàn điều trị:  
Bước 1.  Đặt thiết bị kiểm tra đồng tâm cơ học lên bàn điều trị sao cho tâm thiết 
bị kiểm tra đồng tâm cơ học trùng với tâm chữ thập của máy gia tốc.  
Bước 2.  Đặt phẳng  thiết bị kiểm tra đồng  tâm cơ học  bằng cách chỉnh ốc vặn 
thăng bằng và kiểm tra chỉ thị cân bằng của thiết bị kiểm tra đồng tâm 
cơ học bằng thước thăng bằng  kỹ thuật số.  
Bước 3.  Thiết lập góc quay 
SSD=100cm bằng cách sử dụng thước cơ học, đảm bảo điểm đầu  của 
thước cơ học  chạm mặt phẳng tấm  chỉ thị  (không chạm sâu vào lỗ 
trung tâm trên bề mặt tấm chỉ thị) . 
Bước 4.  Quay bàn điều trị xung quanh góc 90º, sao cho hình chữ thập của thiết 
bị kiểm tra đồng tâm cơ học  trùng với hình chữ thập của máy gia tốc , 
ghi lại giá trị trên bộ hiển thị.  
Bước 5.  Quay chậm bàn tới gần góc 180o và 270º, sao cho hình chữ thập của 
thiết bị kiểm tra đồng tâm cơ học  trùng với hình chữ thập của máy gia 
tốc, ghi lại giá trị trên bộ hiển thị.  
Sai số chấp nhận:  10 
5.3.1.3 Độ trùng khít của trƣờng sáng và trƣờng xạ  
Mục đích:   
Nhằm kiểm tra độ trùng  khít giữa trường xạ và trường sáng .  
Điều kiện thiết lập : Góc quay cần máy
0º. 
Yêu cầu trang thiết bị:  
Thước cơ học, phim  nhạy bức xạ  (phim) , phantom rắn,  trang thiết bị rửa 
phim , thước đo  độ dài , thiết bị và dụng cụ để định vị , đánh dấu  trường sáng trên 
phim.  
Phương pháp thực hiện:  
Bước 1.  Thiết lập góc quay 
0º, mở kích thước trướng chiếu 10 cm x10 cm.  
Bước 2.  Đặt phim  nhạy bức xạ trên bàn điều trị hoặc giá  đỡ, sao cho phim  nằm 
trong vùng trường sáng, vuông góc  với trục trung tâm của chùm tia, cố 
định phim . 
Bước 3.  Lắp thước cơ học, thiết lập SSD = 100 cm hoặc các khoảng cách khác  
Bước 4.  Định vị và đán h dấu trường sáng trên phim.  
Bước 5.  Cho máy phát tia.  
Bước 6.  Xử lý  phim, đo đánh giá độ lệch.  Ver Date 05/6                                                               QCVN … : 201 …/BKHCN                                                                         
20 
 
 Sai số chấp nhận :  
± 3 mm đối với các trường nhỏ hơn 20 x 20 cm2  
± 5mm đối với các trường lớn hơn 20 x 20 cm2  
± 3 mm đối với độ lệnh của tâm trường xạ khỏi tâ m chữ thập  
5.3.1.4 . Độ chính xác  của chùm laser  
Mục đích:  
Nhằm kiểm tra sự hội tụ của tất cả các chùm tia laser tại điểm đồng tâm 
(isocenter)  
Những điều kiện thiết lập: 
 
Yêu cầu trang thiết bị:  
Thước cơ học, thiết bị kiểm tra laser , thước thăng bằng , thước  đo độ 
dài, thiết bị tạo hình chữ chập kèm theo máy ( reticle ) nếu cần . 
Phương pháp thực hiện:  
Bước 1.  Đặt góc quay cần máy  00, collimator  00, đặt thiết bị kiểm tra laser 
trên bàn điều trị, lắp thiết bị tạo  hình chữ thập ( reticle ) nếu cần. 
Chỉnh điểm tâm chữ thập đánh dấu trên thiết  bị kiểm tra laser  trùng 
điểm tâm  chữ thập của máy gia tốc , mở trường  30cm x30 cm. 
Bước 2.  Lắp thước cơ học , đặt khoảng cách 100 cm, chỉnh tâm thiết bị kiểm 
tra laser  trùng với đầu thước cơ học . Bật laser,  so sánh sự khác biệt 
laser bên phải, trái và dọc theo bàn.  
Sai số chấp nhận:  
2 mm  
5.3.1.5 . Chuyển động của bàn điều trị  
Mục đích:  
Kiểm tra độ chính xác của chuyển động ngang, dọc và lên xuống của bàn 
bệnh nhân . 
Những điều kiện thiết lậ p: 
 
Yêu cầu trang thiết bị:  Thiết bị kiểm tra đồng tâm cơ học, thước t hăng 
bằng , thước t hăng bằng  kỹ thuật số.  
Phương pháp thực hiện:  
Bước 1.  Đặt thiết bị kiểm tra đồng tâm cơ học lên bàn điều trị  Ver Date 05/6                                                               QCVN … : 201 …/BKHCN                                                                         
21 
 
 Bước 2.  Đặt phẳng thiết bị kiểm tra đồng tâm cơ học  bằng cách chỉnh 
ốc vặn thăng bằng và kiểm tra chỉ thị cân bằng của thiết bị kiểm tra đồng tâm cơ 
học bằng thước thăng bằng kỹ thuật số.  
Bước 3.  Thiết lập góc quay đặt 
SSD = 100cm bằng cách sử dụng thước cơ học (đảm bảo điểm đầu  thước cơ học  
chạm mặt phẳng tấm  chỉ thị và  không chạm sâu vào lỗ trung tâm trên bề mặt 
tấm chỉ thị) . 
Bước 4.  Chỉnh hình  chữ thập của thiết bị kiểm tra đồng tâm cơ học  
trùng với hình chữ thập của máy gia tốc.   
Bước 5.  Đặt mốc bàn tại đó là 0.  
Bước 6.  Phương thẳng đứng: Sử dụng thước cơ học, di chuyển bàn từ  
vị trí SSD=100 tới SSD = 90cm và SSD =110cm nghi lại giá trị thay đổi của bàn  
trên màn hình hiển thị,  so sánh với khoảng cách 10 cm  
Bước 7 . Phương trái phải: di chuyển bàn theo chiều ngang 10 cm (di 
chuyển cả thiết bị kiểm tra đồng tâm cơ học) đọc giá trị di chuyển  trên màn hình 
hiển thị . 
Bước 8. Phương trong ngoài : di chuyển bàn theo chiều dọc 10 cm (di 
chuyển cả thiết bị kiểm tra đồng tâm cơ học ) đọc giá trị di chuyển  trên màn hình 
hiển thị .  
Sai số chấp nhận:  
2 mm.   
5.3.2 . Các phép kiểm tra liều bức xạ chùm photon  
5.3.2.1. Đặc trƣng phẩm chất chùm photon  
Mục đích:  
Kiểm tra đặc trưng phẩm chất  chùm photon thông qua tỉ số mô -phantom 
TPR 20/10. 
Những điều kiện thiết lập:  
trường chiếu 10cm x 10cm, đo theo phương pháp SSD =100cm hoặc SAD (tham 
khảo điều kiện thiết lập khi commissionning).  
Trang thiết bị:  
Buồn g ion hóa, máy đo điện tích, cáp kết nối, máy tính có cài đặt phần 
mềm đo liều (nếu cần), chương trình tính liều của Cơ quan Năng lượng nguyên 
tử quốc tế (IAEA) hoặc Hiệp hội Vật lý y học Mỹ (AAPM),  nhiệt kế, ẩm kế, áp 
kế, phantom nước.  Ver Date 05/6                                                               QCVN … : 201 …/BKHCN                                                                         
22 
 
 Phương pháp thực hi ện: 
Cho máy gia tốc phát tia tại suất liều thường được sử dụng trong điều trị . 
Thực hiện phép đo phân bố liều sâu phần trăm tại trục trung tâm của chùm tia 
trong phantom nước hoặc đo hai điểm liều ở độ sâu 20cm và 10cm trong 
phamtom nước theo phương pháp S SD. Xác định tỉ số liều ở độ sâu 20cm và 
10cm trong phantom nước theo phương pháp SSD (hoặc tính trực tiếp tỉ số mô -
phantom TPR 20/10 theo phương pháp SAD) . So sánh kết quả tính toán TPR 20/10 
với giá trị tại thời điểm commissioning.   
Sai số chấp nhận:   2%  (đối với TPR 20/10 ) so sánh với giá trị thiết lập khi 
commissioning  
5.3.2. 2. Chuẩn liều lối ra chùm photon  
Mục đích:  Nhằm kiểm tra độ chính xác giữa liều hấp thụ nhận được và 
liều kiểm soát hiển thị trên màn hình (giá trị hiển thị trên buồn g ion hóa kiểm t ra 
của máy gia tốc).  
Những điều kiện thiết lập:  
Thiết lập góc  quay
chiếu 10 cm x 10 cm, SSD = 100 cm  (hoặc SAD=100cm) , độ sâu zref ≥ zmax . 
Thực hiện chuẩn liều  trên phantom nước  (Tham khả o điều kiệ n thiết lập khi 
commissioning).  
Trang thiết bị:  
Buồng ion hóa,  máy đo  điện tích , cáp kết nối, máy tính có c ài đặt phần 
mềm đo liều , chương trình tính liều của  IAEA hoặc AAPM, nhiệt kế, ẩm kế, áp 
kế, phantom nước . 
Phương pháp thực hiện:  
1. Đo phân bố  liều sâ u phần trăm tại trục trung tâm của chùm  tia: 
Cho máy gia tốc phát tia với  suất liều thường được sử dụng trong điều trị . 
Thực hiện phép đo phân bố liều sâu phần trăm tại trục trung tâm của chùm tia  
trong phantom nước đối với các mức năng lượng khác nhau của  chùm photon  để 
xác định độ sâu có liều cực đại (z max) và liều sâu phần trăm tại độ sâu tham chiếu  
(zref). 
2. Chuẩn liều lối ra chùm photon  
Bước 1.  Đưa máy  gia tốc  vào trạng thái sẵn sàng hoạt động , lắp đặt hệ đo  trên 
phantom  nước   Ver Date 05/6                                                               QCVN … : 201 …/BKHCN                                                                         
23 
 
 Bước 2.  Khởi động máy đo điện tích, đưa  hệ đo  vào trạng thái hoạt động, hiệu 
chỉnh  nhiệt độ, áp suất, độ ẩm và các giá trị hiệu chuẩn liên quan 
tới máy đo và đầu đo.  Bật thế đo trên buồng ion hóa, đo phông bức 
xạ.  
Bước 3.  Cho máy gia tốc phát tia (Ví dụ: mỗi lần phát  200 MU), t hực hiện mỗi 
phép  đo liều tại độ sâu tham chiếu (zref) 3 lần tương ứng 3 lần phát tia 
của máy gia tốc . Tính liều theo hướng dẫn của IAEA hoặc AAPM , so 
sánh giá trị trung  bình kết quả tính liều tại z max (đơn vị cGy)  với giá 
trị liều phát của máy gia tốc  (MU) . 
Bước 4.  Lặp lại phép đo với c ác mức năng lượng photon khác nhau , tại suất 
liều thường được sử dụng trong điều trị .  
Sai số chấp nhận:   3%  
5.3.2. 3. Hệ số liều lối ra (OF) theo kích thƣớc trƣờng chiếu khác nhau  
Mục đích:  Nhằm kiểm tra các hệ số liều lối ra chùm photon là phù hợp 
với c ác giá trị đo đạc đã được thiết lập tại thời điểm commissioning cho máy  gia 
tốc với các mức năng lượng khác nhau.  
Những điều kiện thiết lập:  
chiếu có thể:  3cm x 3cm, 5 cm x 5cm, 10cm x 10c m, 15cm x 15cm, 20 cm x 20 
cm, 30 cm x 30 cm (tùy theo trường chiếu khi làm commissioning), SSD = 100 
cm (SAD=100cm) độ sâu z ref =5 cm hoặc 10 cm, thực hiện trên phantom nước  
(Tham khả o điều kiện thiết lập khi commissioning).  
Trang thiết bị:  
Buồng io n hóa , máy đo  điện tích , hệ cáp kết nối, máy tính có  cài đặt phần 
mềm đo liều hoặc  chương trình tính liều  của IAEA hoặc AAPM, nhiệt kế, ẩm 
kế, áp kế, phantom nước . 
Phương pháp thực hiện:  
Bước 1.  Đưa máy gia tốc vào trạng thái sẵn sàng hoạt động , lắp đặt hệ đo  trên  
phantom  nước hoặc phantom rắn tương đương nước . 
Bước 2.  Khởi động máy đo điện tích, đưa hệ đo  vào trạng thái hoạt động, hiệu 
chỉnh  nhiệt độ, áp suất, độ ẩm và các giá trị hiệu chuẩn liên quan 
tới máy đo và đầu đo.  Bật thế đo trên buồng ion hóa, đo phông bức 
xạ.  
Bước 3.  Cho máy gia tốc phát tia (Ví dụ: mỗi lần phát  100 MU ), chọn trường 
chiếu 10 cm x10 cm làm chuẩn.  Đo các giá trị liều nhận được khi mở Ver Date 05/6                                                               QCVN … : 201 …/BKHCN                                                                         
24 
 
 các trường chiếu khác nhau  và giá trị liều đo được của trường tham 
chiếu (10 cm x10 cm).  
Bước 4.  Lập tỉ số , so sánh giá trị tính đượ c với giá trị thiết lập khi 
commissioning . 
Bước 5.  Lặp lại phép đo với các mức năng lượng khác nhau  của máy gia tốc .  
Sai số chấp nhận:    2% so với giá trị thiết lập khi commissioning . 
5.3.2. 4. Độ phẳng (F) và Tính đối xứng (S) của trƣờng chiếu  
Mục đích:  
Nhằm kiể m tra độ bằng phẳng, tính đối xứng của trường chiếu.  
Những điều kiện thiết lập:  
Thiết lập góc  quay
chiếu  nhỏ nhất và lớn nhất (Ví dụ:  5cm x 5cm,   40cm x 40cm)  SSD = 90cm 
hoặc SAD=100cm , hoặc  z10 =10 cm,  thực hiện trên phantom nước, đo dọc theo 
chục X hoặc Y cắt vuông góc trục trung tâm (tham kh ảo điều kiện thiết lập khi 
commissioning).  
Trang thiết bị:  
Hai đầu đo liều được sử dụng (buồng ion hóa chính và buồng ion hóa 
tham chiếu) , máy đo điện tích,  cáp kết nối, máy tính có cài đặt phần mềm đo liều 
chuyên dụng, nhiệt kế, ẩm kế, áp kế, phantom nước . 
Phương pháp thực hiện  đo phân bố tỉ số liều sâu cách tâm  theo trục X 
hoặc Y  trong phamtom nước : 
Bước 1.  Đưa máy gia tốc vào trạng thái sẵn sàng hoạt động , lắp đặ t hệ đo  trên 
phantom nước   
Bước 2.  Khởi động chương trình phần mềm  quản lý đo liều trên phantom 
nước.  
Bước 3.  Cho máy gia tốc phát tia, thực hiện đo phân bố tỉ số liều sâu cách tâm 
dọc theo chục X hoặc Y cắt vuông góc trục trung tâm của chùm tia 
trong phantom nước. Ghi nh ận kết quả đo ứng với các trường chiếu,  
xử lý kết quả đo, xác định độ bằng phẳng, tính đối xứng.  
Bước 4.  Lặp lại phép đo với các mức năng lượng khác nhau.  
Sai số chấp nhận:     
3% đối với độ phẳng  (F) 
3%  đối với tính đối xứng  (S) 
5.3.2. 5. Hệ số truyền qua nêm  Ver Date 05/6                                                               QCVN … : 201 …/BKHCN                                                                         
25 
 
 Mục đích:  Nhằm kiểm tra hệ số truyền qua nêm tại trục trung tâm của 
chùm tia  
Những điều kiện thiết lập:  
Thiết lập góc  quay cần máy 0º , kích  thước trường chiếu vuông góc 10cm x 
10cm,  SSD = 100 cm, độ sâu zref, thực hiện trên phantom nước hoặc chất rắn, 
trường chiếu có nêm và không có nêm (tham khả o điều kiện thiết lập khi 
commissionning).  
Trang thiết bị:  
Buồng ion hóa, máy đo điện tích, cáp kết nối, máy tính có cài đặt phần 
mềm đo liều hoặc chương trình tính toán liều của IAEA hoặc AAPM, nhiệt kế, 
ẩm kế, áp  kế, phantom rắn, phantom nước.  
Phương pháp thực hiện:  
Bước 1.  Đưa máy gia tốc vào trạng thái sẵn sàng hoạt động , lắp đặt hệ đo  trên 
phantom  nước hoặc  phantom  rắn tương đương nước.  
Bước 2.  Khởi động máy đo điện tích, đưa hệ đo  vào trạng thái hoạt động, hiệu 
chỉnh  nhiệt độ , áp suất, độ ẩm và các giá trị hiệu chuẩn liên quan 
tới máy đo và đầu đo.  Bật thế đo trên buồng ion hóa, đo phông bức 
xạ.  
Bước 3.  Cho máy gia tốc phát tia (Ví dụ: Mỗi lần phát  100 MU) . Đo các giá trị 
liều nhận được ứng liều phát khi trường chiếu có nêm và không có 
nêm. Tính   tỉ số và so sánh với giá trị thiết lập khi commission ing. 
Bước 4.  Lặp lại phép đo với các nêm khác nhau.  
Sai số chấp nhận:    2% so sánh với giá trị thiết lập khi commissioning  
5.3. 3. Các phép kiểm tra liều bức xạ chùm electron  
5.3.3.1. Đặc trƣng năng lƣợng  chùm electron  
Mục đích:  
Kiểm tra đặc trưng năng lượng chùm electron thông qua giá trị độ sâu R 50 
hoặc R 80 tại đây liều hấp thụ bằng 50% hoặc 80% giá trị liều hấp thụ cực đại.  
Những điều kiện thiết lập:  
Kích thước Applicator 10cm x 10cm hoặc 15cm  x 15cm; SSD = 100 cm; 
góc quay cần máy 00 (tham khảo điều kiện thiết lập khi commissioning)  
Trang thiết bị:  Ver Date 05/6                                                               QCVN … : 201 …/BKHCN                                                                         
26 
 
 Hai đầu đo liều được sử dụng (buồng ion hóa chính và buồng ion hóa 
tham chiếu), máy đo điện tích, hệ cáp kết nối, máy tính có cài đặt phần mềm đo 
liều chuyên dụng, nhiệt kế, ẩm kế, áp kế, phantom nước.  
Phương pháp thực hiện:  
Bước 1.  Đưa máy gia tốc vào trạng thái sẵn sàng hoạt động, lắp đặt hệ đo trên 
phantom nước.  
Bước 2.  Khởi động chương trình phần mềm đo liều trên phantom nước.  
Bước 3.  Cho máy gia tốc phát tia , đo phân b ố liều sâu tại trục trung tâm chùm 
electron trên phantom nước , xác định giá trị R50 hoặc R 80 tính được từ 
phân bố liều sâu phầ n trăm. So sánh giá trị R 50 hoặc R 80 tính được với 
giá trị thiết lập tại thời điểm commissioning . 
Bước 4.  Lặp lại phép đo với các mức năng  lượng electron khác nhau.  
Sai số chấp nhận:  ±2 mm  
5.3.3. 2. Chuẩn liều lối ra chùm electron  
Mục đích:   
Nhằm kiểm tra độ chính xác giữa liều hấp thụ nhận được và liều kiểm 
soát hiển thị trên màn hình (giá trị hiển thị trên buồn ion hóa kiểm tra của máy 
gia tốc). 
Những điều kiện thiết lập:  
Thiết lập góc  quay cm 
x 10cm hoặc là lớn hơn, SSD = 100 cm  hoặc SAD  =100cm , đo ở độ sâu tham 
chiếu z= z ref (tham khả o điều kiện thiết lập khi commissionning).  
Trang  thiết bị:  
Buồng ion hóa dạng phẳng song song được khuyến cáo sử dụng  (có thể 
sử dụng buồng ion hoá hình trụ ), máy đo điện tích, cáp kết nối, máy tính có cài 
đặt phần mềm đo liều hoặc chương trình tính liều của IAEA hoặc AAPM, nhiệt 
kế, ẩm kế, áp kế, pha ntom nước . 
Phương pháp thực hiện:  
1. Đo phân bố liều sâu phần trăm tại trục trung tâm của chùm tia :  
Cho máy gia tốc phát tia. Thực hiện phép đo phân bố liều sâu phần trăm 
tại trục trung tâm của chùm tia trong phantom nước đối với các mức năng lượng 
khác nhau  của chùm electron  để xác định độ sâu có liều cực đại (z max), đặc trưng 
phẩm chất  chùm tia (R 50), độ sâu tham chiếu (z ref) và liều sâu phần trăm tại độ 
sâu tham chiếu (z ref).  Ver Date 05/6                                                               QCVN … : 201 …/BKHCN                                                                         
27 
 
 2. Chuẩn liều lối ra  chùm electron:  
Bước 1.  Đưa máy gia tốc vào trạng thái sẵn sàng hoạt  động , lắp đặt hệ đo trên 
phantom  nước . 
Bước 2.  Khởi động máy đo điện tích, đưa hệ đo  vào trạng thái hoạt động, hiệu 
chỉnh  nhiệt độ, áp suất, độ ẩm và các giá trị hiệu chuẩn liên quan 
tới máy đo và đầu đo.  Bật thế đo trên buồng ion hóa, đo phông bức 
xạ.  
Bước 3.  Thực  hiện mỗi phép  đo liều tại độ sâu tham khảo  3 lần tương ứng 3 
lần phát tia của máy gia tốc ứng với cùng một giá trị liều phát của máy 
gia tốc (Ví dụ 200 MU) . Tính toán kết quả thu được, s o sánh giá trị 
trung  bình kết quả tính liều tại z max (đơn vị cGy) với giá trị liều phát 
của máy gia tốc (MU).  
Bước 4.  Lặp lại phép đo với các mức năng lượng  electron  khác nhau  ở các suất 
liều thường dùng trong điều trị .  
Sai số chấp nhận:    3 %  
5.3.3. 3. Hệ số liều lối ra (OF) cho các applicator khác nhau  
Mục đích:  
Nhằm xác định các hệ số liều lối ra ứng với các applicator khác nhau là 
phù hợp với các giá trị đã được thiết lập tại thời điểm làm commis sioning cho 
máy.  
Những điều kiện thiết lập:   
Lần lượt sử dụng tất cả applicator; SSD = 100 cm; z = z ref  (tham khảo 
điều kiện thiết lập khi  commissioning).   
Trang thiết bị:  
 Buồng ion hóa dạng phẳng song  song được khuyến cáo sử dụng,  máy đo  
điện tích , hệ cáp kết nối, máy tính có cài đặt phần mềm đo liều hoặc các 
worksheet của IAEA hoặc AAPM, nhiệt kế, ẩm kế, áp kế, phantom nước . 
Phương pháp thực hiện:  
Bước 1.  Đưa máy gia tốc vào trạng thái sẵn sàng hoạt động , lắp đặt hệ đo  trên 
phantom nước . 
Bước 2.  Khởi động máy đo  điện tích , đưa hệ đo vào trạng thái hoạt động , hiệu 
chỉnh về nhiệt độ, áp suất, độ  ẩm và các giá trị hiệu chuẩn liên 
quan tới máy đo điện tích và đầu đo . Bật thế đo trên buồ ng ion hóa, 
đo phông bức xạ.  Ver Date 05/6                                                               QCVN … : 201 …/BKHCN                                                                         
28 
 
 Bước 3.  Cho máy gia tốc phát tia (Ví dụ: mỗi lần phát  100 MU) , thực hiện các 
phép đo liều trên phantom nước tại độ sâu  tham chiếu  z = z ref đối với 
tất cả các applicator. Tính tỉ số liều đo được giữa các ap plicator khác 
với applicator chuẩn 10cm x 10 cm là hệ số liều lối ra. So sánh hệ số 
liều lối ra tính được với gi á trị tại thời điểm commissioning.  
Bước 4.  Lặp lại phép đo với các mức năng lượng electron khác nhau.  
Sai số chấp nhận:    2% so với giá trị thiết lập kh i commissioning  
5.3.3. 4. Độ phẳng (F) và tính đối xứng (S )  của trƣờng chiếu  
Mục đích:  
Đánh giá độ bằng phẳng và tính xứng của trường chiếu  
Những điều kiện thiết lập:  
Lựa chọ n Applicator có kích thước trung bình ( Ví dụ: Applicator:   20cm 
x 20cm hoặc 25 cm x 25cm ); SSD = 100 cm; hoặc SAD=100 đo tại độ sâu z = 
zmax hoặc zref; góc cần máy 00 (tham khảo điều kiện thiết lập khi 
commissioning).  
Trang thiết bị:  
Hai đầu đo liều được sử dụng (buồng ion hóa chính và buồng ion hóa 
tham chiếu), cáp kết nối, máy tính c ó cài đặt phần mềm đo liều chuyên dụng, 
nhiệt kế, ẩm kế, áp kế, phantom nước.  
Phương pháp thực hiện:  
Bước 1.  Đưa máy gia tốc vào trạng thái sẵn sàng hoạt động, lắp đặt hệ đo trên 
phantom nước  
Bước 2.  Khởi động chương trình phần mềm đo liều trên phantom nước.  
Bước 3.  Cho máy gia tốc phát tia, thực hiện đo phân bố tỉ số liều sâu cách tâm 
dọc theo trục X hoặc Y cắt vuông góc với trục trung tâm của chùm  tia 
ứng với applicator  (20cm x 20cm hoặc 25 cm x 25cm). Ghi nhận kết 
quả đo ứng với applicator,  xử lý kết quả đo, xác định độ bằng ph ẳng, 
tính đối  xứng.  
Bước 4.  Lặp lại phép đo với các mức năng lượng electron khác nhau  
Sai số chấp nhận :  
- Hệ số phẳng: ≤ 6%  (với năng lượng <10MeV); ≤ 4% (với năng lượng ≥ 
10MeV)  
- Tính đối  đối xứng: 3%   
5.3.4. Các phép kiểm tra đặc tính vật lý của bộ MLC  Ver Date 05/6                                                               QCVN … : 201 …/BKHCN                                                                         
29 
 
 5.3.4 .1. Kiểm tra độ chính xác về xác lập vị trí lá MLC  tại điểm đồng 
tâm   
Mục đích:  
Nhằm kiểm tra độ chính xác trong việc thiết lập vị trí các lá MLC định 
tính và định lượng khi thân máy thẳng góc 00. 
Phương tiện thực hiện : Phantom rắn, phim nhạy xạ.   
Phương  pháp thực hiện : 
Kiểm tra định tính:  Thực hiện phép kiểm tra định tính  trên phim nhạy xạ.   
Phép kiểm tra định tính cho phép quan sát các trường chiếu kết hợp tạo bởi 
MLC. Với phép kiểm tra định tính cần sử dụng 2cm phantom rắn ở trên và 5cm 
phantom rắn  ở dưới phim. Quan sát trên phim sau khi chiếu xạ để xác định lỗi 
ngẫu nhiên hoặc lỗi hệ thống về vị trí của các lá MLC. Phim đặt tại điểm đồng 
tâm với SAD = 100cm.  
Kiểm tra định lượng: Việc kiểm tra định lượng được tiến hành gián tiếp 
qua trường sáng tạo bởi MLC trên giấy vẽ kỹ thuật (ô li), cho phép xác định 
được sai số vị trí của các MLC tính tại  điểm đồng tâm  (SAD = 100cm), theo 
hình dạng trường chiếu bất kỳ, so sánh với các thông số tọa độ từng lá MLC 
hiển thị trên máy. Lấy bút có đầu mảnh để đánh dấu vị t rí trên giấy ô li.  
Sai số chấp nhận :  
1mm so với giá trị t ọa độ MLC xác lập theo phần mềm;  
0,5mm nếu 
MLC sử dụng cho kỹ thuật xạ trị điều biến liều IMRT  
5.3.4.2. Kiểm tra độ trùng tâm của các trƣờng chiếu tạo bởi MLC khi 
quay thân máy  
Mục đích:  Nhằm ki ểm tra độ đồng tâm giữa các trường chiếu tạo bởi 
MLC với trục quay của cần máy.  
Phương tiện thực hiện:  Phantom rắn, phim nhạy xạ.  
Các bước thực hiện:  
Bước 1.  Tạo dạng trường chiếu MLC dưới dạng một khe hẹp theo chiều dọc của 
bàn. Kẹp phim  nhạy xạ  giữa 2 lớp phanto m rắn 1cm , để phim vuông 
góc với mặt bàn, nhưng theo chiều phải -trái của bàn.  
Bước 2.  Cho máy phát tia với ít nhất 4 góc quay khác nhau của thân máy .  
Bước 3.  Lấy phim ra và vẽ các đường chia đôi của mỗi vệt đen trên phim  bằng 
bút mảnh  Ver Date 05/6                                                               QCVN … : 201 …/BKHCN                                                                         
30 
 
 Sai số chấp nhận: Tất cả các điểm giao nhau phải nằm trong phạm vi 
đường tròn bán kính 1mm . 
5.3.4.3. Kiểm tra độ trùng k hít của trƣờng sáng và trƣờng xạ  
Mục đích:  
Kiểm tra độ trùng khít của trường sáng và trường xạ tạo bởi MLC tại 
điểm đồng tâm , ở các kích thước trường chiếu MLC khác nhau , năng lượng 
chùm tia X khác nhau.  
Phương tiện thực hiện:  Phantom rắn, phim radiochromic   
Phương pháp thực hiện:  
Kiểm tra gián tiếp:  Các ngàm ( jaws) luôn được mở lớn hơn trường chiếu 
tạo bởi MLC là 1cm. Trước khi phát tia ta có thể đánh dấu trường sáng  trên 
phim . Vị trí trường sáng được xác định tại vị trí có cường độ sáng còn 50%. Sử 
dụng phim nhạy xạ , đánh dấu các góc  và các mép của trường sáng trước, sau đó 
chiếu xạ lên phim đạt đến độ đen quan sát rõ bằng mắt thường.  
Sai số chấp nhận : Độ trùng hợp về g ờ của các trường sáng với gờ trường 
xạ trong phạm vi 
 1mm. 
5.3.4.4. Kiểm tra độ trùng  tâm của các trƣờng tạo bởi MLC khi quay 
Collimator  
Mục đích:  
Kiểm tra độ đồng tâm của các trường xạ tạo bởi MLC so với tâm quay 
của collimator tại điểm đồng tâm . 
Phương tiện thực hiện : Phantom rắn, phim nhạy xạ.   
Phương pháp thực hiện:  
Kiểm tra gián tiếp:  Phim radiochromic được đặt giữa 2cm phantom rắn ở 
trên và 5cm phantom rắn ở dưới, mặt phim song song với mặt bàn. Quay 
collimator theo các góc khác nhau để kiểm tra độ t rùng hợp tâm của trường xạ 
do MLC tạo ra với tâm quay của collimator.  
Sai số chấp nhận:  Tất cả các điểm giao nhau phải nằm trong phạm vi 1 
đường tròn bán kính 1mm . 
5.3.4.5. Đo độ rò xạ qua khe và thân MLC, đo độ rò xạ qua mỏm tròn 
của MLC  
Mục đích:  Ver Date 05/6                                                               QCVN … : 201 …/BKHCN                                                                         
31 
 
 Đo độ t ruyền qua trung bình của các loại chùm tia có năng lượng khác 
nhau ( Ví dụ:  6MV và 15 MV) tại vị trí giữa các khe MLC (interleaf) và qua thân 
lá MLC (intraleaf) cũng như độ truyền qua mỏm lá MLC.  
Phương pháp thực hiện:  
Thiết lập phép kiểm tra trên phantom n ước và dùng buồng ion hóa để đo 
các thông số nói trên với SAD = 100cm. Việc đo đạc được thực hiện với bề rộng 
các trường chiếu khác nhau để phục vụ mục đích tính toán các giá trị độ rò xạ 
qua khe và thân các lá MLC cũng như ngoại suy độ truyền bức xạ qua m ỏm các 
lá chuẩn trực.  
Sai số chấp nhận:   
Độ rò xạ <2% (qua thân lá MLC), <2,5% (qua khe các lá MLC) và tất cả 
các giá trị độ rò xạ qua thân lá, khe lá, mỏm lá cần được đưa vào phần mềm lập 
kế hoạch mô phỏng xạ trị  
6. Biên b ản kiểm định  
6.1. Kết quả kiểm đ ịnh phải được lập thành biên bản với đầy đủ các nội 
dung theo Mẫu số 01 sau đây.  
6.2. Biên bản kiểm định phải được thông qua và được ký, đóng dấu (nếu 
có) bởi các thành viên sau:  
- Đại diện cơ sở sử dụng máy gia tốc hoặc người được cơ sở ủy quyền;  
- Người  được cơ sở giao tham gia và chứng kiến kiểm định;  
- Người thực hiện việc kiểm định.  
Biên bản kiểm định được lập thành hai (02) bản, mỗi bên có trách nhiệm 
giữ một (01) bản.  
7. Gi ấy chứng nh ận kiểm định 
Khi máy gia tốc được kiểm định đạt yêu cầu chấp nhậ n, tổ chức kiểm định 
cấp giấy chứng nhận kiểm định cho máy gia tốc theo Mẫu số 02 trong thời hạn 
năm (30) ngày làm việc kể từ ngày thông qua biên bản kiểm định tại cơ sở. Khi 
máy gia tốc được kiểm định không đạt các yêu cầu chấp nhận thì chỉ thực hiện 
các bước quy định tại 6.1, 6.2 và chỉ cấp cho cơ sở biên bản kiểm định, trong đó 
ghi rõ lý do máy gia tốc không đạt yêu cầu kiểm định, các kiến nghị khắc phục 
và đồng thời gửi bản sao biên bản kiểm định, thông báo bằng văn bản về Bộ 
Khoa học và Công nghệ (qua Cục An toàn bức xạ và hạt nhân) nơi cấp giấy 
phép tiến hành công việc bức xạ sử dụng máy gia tốc.   
 
 Ver Date 05/6                                                               QCVN … : 201 …/BKHCN                                                                         
32 
 
 Mẫu số 1. MẪU BIÊN BẢN KIỂM ĐỊNH MÁY GIA TỐC  
(Tên tổ chức KĐ)  CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM  
Độc lập - Tự do - Hạnh phúc  
                                                       .............., ngày  …    tháng …   năm …  
 
BIÊN BẢN KIỂM ĐỊNH MÁY GIA TỐC  
Số ……..  
 
Chúng tôi gồm :  
1. …………………………………………Số chứng chỉ hành nghề:…………….  
2. …………………………………………Số chứng chỉ hành nghề:……………  
Thuộc: …………………………………………………… ………….………….  
Số đăng ký hoạt động dịch vụ của tổ chức kiểm định:  ………………………….  
Đã tiến hành kiểm định máy gia tốc  
Đơn vị sử dụng: …………………………………………………………………  
Địa chỉ (trụ sở chính ):…………………………………………………………..  
Vị trí lắp đặt:…………………………………………………………………….  
Quy trình k iểm định áp dụng:  …………………………………………………  
Người chứng kiến kiểm định và thông qua biên bản:  
1………………………………………  Chức vụ:………………………………  
2………………………………………  Chức vụ:………………………………     
 
1 - THÔNG SỐ CƠ BẢN CỦA MÁY GIA TỐC  
1.1. Hệ máy gia tốc  
Loại, mã hiệu (Model):…………… …..………………………………………….          
Số Sêri (series number): ………………………………..………………………       
Hãng/ nước sản xuất: ………………………….………………………………..  
Năm sản xuất: ………………………………..…………………………………..           
Năng lượng chùm photon cực đại …..    MV       
Năng lượng chùm electro n cực đại …..    MeV  
Bộ chuẩn trực đa lá (MLC):          Có                                   Không                   
Thông số kỹ thuật của bộ chuẩn trực đa lá (MLC):…………………………….   
1.2. Bàn điều khiển  
Mã hiệu (Model): ……….……………….………………………………………..  
Số Sêri ( series number): ………………………………..………………………  
Hãng/ nước sản xuất: ………………………….……………………………….  Ver Date 05/6                                                               QCVN … : 201 …/BKHCN                                                                         
33 
 
 2 - HÌNH THỨC KIỂM ĐỊNH  
Lần đầu       Định kỳ         Đột xuất     
Ngày kiểm định lần trước:……………….,…………………………………….  
do  ……………………………………………………………………thực hiện.  
3. THIẾT BỊ, DỤNG CỤ ĐỂ KIỂM ĐỊNH CƠ BẢN  
Mô tả chi tiết các thiết bị, dụng cụ sử dụng để kiểm định: Mã hiệu, số series, ngày hiệu 
chuẩn (nếu có).  
3. 1. Các thông số nhiệt độ, áp suất, độ ẩm  
Nhiệt độ T = ............  oC                    Áp suất P  = ........ kPa  
Độ ẩm H = ............%  
3. 2. Thiết bị đo  
□ Hệ thống Phantom nước                  □ Phantom Plastic  
□ Máy đo điện tích:  ……………………………………………   
Mã hiệu: ......................................... Số hiệu: ......................................................... ..... 
Nước sản xuất: ..................... Năm sản xuất: ...................................................................  
Đặc trưng kỹ thuật: ......................................................................................................... .. 
Ngày hiệu chuẩn  : ................................................................................ ..........................  
□ Buồng ion hóa ……………………………………………………………………….  
Mã hiệu: ......................................... Số hiệu: ............................ ..................................  
Nước sản xuất: ..................... Năm sản xuất: ...................................................................  
Ngày hiệu chuẩn  : ........................  Đơn vị hiệu chuẩn: ........................................ ........  
□ Buồng ion hóa………………………………………………………………………..  
Mã hiệu: ......................................... Số hiệu: ..............................................................  
Nước sản xuất: ..................... Năm sản xuất: ........................... ........................................  
Ngày hiệu chuẩn  : ........................ Đơn vị hiệu chuẩn: ................................................  
4 – KẾT QUẢ KIỂM ĐỊNH  
4.1 Kiểm tra bên ngoài:  
Thông tin của thiết bị :        Có                                Không   
4.2 Kiểm tra kỹ thuật  
4.2.1. Kiểm tra bàn điều khiển  
Kiểm tra bàn điều khiển  Tình trạng hoạt động  
Bình thường  Không bình thường  Ver Date 05/6                                                               QCVN … : 201 …/BKHCN                                                                         
34 
 
 Công tắc điều khiển    
Công tắc khẩn cấp    
Đèn chỉ thị trạng thái của máy gia 
tốc   
4.2.2.  Kiểm tra hoạt động của máy  
Kiểm tra hoạt động của máy  Tình trạng hoạt động  
Bình thường               Không bình thường    
Các đèn chỉ thị    
Cần máy    
Trục quay của bộ chuẩn trực chùm tia    
Bộ chỉ thị trường xạ bằng ánh sáng    
Hệ thống dừng khẩn cấp    
Hệ thống k hóa liên động    
4.3. Kiểm tra đo lƣờng  
4.3.1. Độ chính xác của cơ khí và hình học máy  
4.3.1.1. Độ chính xác của thƣớc quang học  
SSD chuẩn (mm)  900 1000  1100  
Sai số cho phép (mm)  ± 2,0 ± 2,0 ± 2,0 
SSD quang học (mm)     
Sai số SSD quang học (mm)     
4.3.1.2. Độ chính xác của bộ chỉ thị (indicator)  
 Góc quay cần 
máy Góc quay của bộ 
chuẩn trực chùm 
tia Góc quay của 
bàn điều trị  
Sai số cho phép  10 10 10 
Sai số đo đạc     Ver Date 05/6                                                               QCVN … : 201 …/BKHCN                                                                         
35 
 
 4.3.1. 3. Độ chính xác của sự trùng kh ít giữa trƣờng bức xạ và trƣờng sáng  
FS (mm2) 50x50 100x100  200x200  300x300  
Sai số cho phép  (mm)  ≤ ± 3mm (FS≤ 20) hoặc ± 5mm (FS> 20)  
Độ lệch lớn nhất  (mm)      
 4.3.1.4. Độ chính xác của Laser  
Độ lệch của laser so với 
tâm chuẩn  Δx Δy Δz 
Sai số  cho phép (mm)  ± 2,0 ± 2,0 ± 2,0 
Sai số đo đạc     
4.3.1.5. Chuyển động của bàn điều trị  
Vị trí (mm)  -100 0,0 +100  
Sai số cho phép (mm)  2,0 2,0 2,0 
Phương thẳng đứng     
Phương trái phải     
Phương trong ngoài     
4.3.2. Kiểm tra liều bức xạ chùm photon  
4.3.2.1 . Đặc trƣng năng lƣợng photon  (Ví dụ: SSD = 10 0cm hoặc 
SAD=100cm, FS: 10cm x10cm)  
Năng lượng  6MV  9 MV  10MV  12MV  15MV  18MV  
Giá trị thiết lập khi 
commissioning (%)        
Sai số cho phép (%)  ±2,0 ±2,0 ±2,0 ±2,0 ±2,0 ±2,0 
Tỷ số 
mô-Giá trị đo 
được (%)        Ver Date 05/6                                                               QCVN … : 201 …/BKHCN                                                                         
36 
 
 phantom 
TPR 20/10 Sai số 
(%)       
4.3.2. 2. Chuẩn liều lối ra chùm photon (Ví dụ: FS: 10cm x 10cm, SSD = 
100cm, 200 MU)  
Năng 
lượng  zmax (cm)  Kết quả đo đạc liều lượng 
hấp thụ (cGy)  Hệ số  
chuẩn  Sai số  
(±2%) Lần 
1 Lần 
2 Lần 
3 Trung 
bình 
….MV  zmax 
(cm) đo 
được         
…MV  zmax 
(cm) đo 
được         
4.3.2. 3. Hệ số liều lối ra theo kích thƣớc trƣờng chiếu  
…..MV, zmax = …..cm 
FS (cm2)  3x3 4x4 5x5 8x8 10x10  15x15  20x20  30x30  40x40  
OF ban đầu            
Độ lệch cho 
phép(%)  ≤ 2,0 ≤ 2,0 ≤ 2,0 ≤ 2,0 ≤ 2.0  ≤ 2,0 ≤ 2,0 ≤ 2,0 ≤ 2,0 
OF đo đạc           
Sai số (%)           
4.3.2. 4. Độ phẳng (F ) và Tính đối xứng (S ) của trƣờng chiếu ( Ví dụ: SSD = 
90cm, z = 10cm)  
Năng lượng  ….MV  ….MV  
FS (mm2)  50x50 400x400  50x50 400x400  
Độ phẳng  
(F%)  Giá trị cho 
phép (%)  ≤ 3,0 ≤ 3,0 ≤ 3,0 ≤ 3,0 
Giá trị đo 
được (%)      
Độ đối 
xứng (S%)  Giá trị cho 
phép (%)  ≤ 2,0 ≤ 2,0 ≤ 2,0 ≤ 2,0 Ver Date 05/6                                                               QCVN … : 201 …/BKHCN                                                                         
37 
 
 Giá trị đo 
được (%)      
4.3.2. 5. Hệ số truyền qua nê m  
…MV, 200MU, zmax = …..cm, FS = 10cm x 10cm, SSD = 100cm  
Nêm ( Wedge ) W15  W30  W45  W60  
FW ban đầu      
Độ lệch cho phép (%)  ≤ 2,0 ≤ 2,0 ≤ 2,0 ≤ 2,0 
FW đo đạc      
Sai số (%)      
4.3.3. Kiểm tra liều bức xạ chùm electron  
4.3.3.1. Đặc trƣng năng lƣợng  chùm electron (Ví dụ: SSD = 100cm, 
Applicator 10cm x10cm hoặc 15cm x15cm)  
Năng lượng  ..MeV  .. MeV  .. MeV  ..MeV  .. MeV  .. MeV  
Sai số Cho Phép 
(mm) ± 2,0 ± 2,0 ± 2,0 ± 2,0 ± 2,0 ± 2,0 
Độ 
sâu tại  
PDD 
= 
50% 
(R50) Giá trị thiết 
lập khi 
commissioni
ng (mm)        
Giá trị đo 
được (mm)        
4.3.3. 2. Chuẩn liều lối ra chùm electron (Ví dụ: Applicator 10 cm x10 cm, 
SSD = 100cm, 200 MU)  
Năng 
lượng  zmax 
(cm) Kết quả đo đạc liều hấp thụ  
(cGy)  Hệ số  
chuẩn  Sai số  
(±2%)  Lần 1  Lần 2  Lần 3  Trung Ver Date 05/6                                                               QCVN … : 201 …/BKHCN                                                                         
38 
 
 bình 
….MeV  zmax 
(cm) đo 
được         
….MeV  zmax 
(cm) đo 
được         
4.3.3. 3. Hệ số liều lối ra (OF) cho các applicator (Ví dụ: 200MU, SSD = 
100cm, zmax) 
……MeV, zmax = …..cm  
Applicator  (cmxcm) 5x5 10x10  15x15  20x20  25x25  
OF ban đầu       
Độ lệch cho phép  
(%) ≤ 2,0 ≤ 2,0 ≤ 2,0 ≤ 2,0 ≤ 2,0 
OF đo đạc       
Sai số (%)       
4.3.3. 4. Độ phẳng (F ) và Tính đối xứng (S ) của trƣờng chiếu ( Ví dụ: SSD = 
100cm, z = zmax, appl icator 15cm x15cm) 
Năng lượng  < 10MeV  ≥ 10MeV  
Độ phẳng 
(F) Giá trị cho phép (%)  ≤ 6,0 ≤ 4,0 
Giá trị đo được (%)    
Tính đối 
xứng (S ) Giá trị cho phép (%)  ≤ 3,0 ≤ 3,0 
Giá trị đo được (%)    
 4.3.4. Kiểm tra bộ chuẩn trực đa lá  
Kiểm tra độ chính xác 
về xác lập vị trí lá 
MLC tại điểm đồng 
tâm Giá trị cho 
phép  
1mm so với giá trị tọa độ MLC xác 
lập theo phần mềm  (
0,5mm nếu 
MLC sử dụng cho kỹ thuật xạ trị 
điều biến liều IMRT)  
Giá trị đo được   
Kiểm tra độ trùng tâm 
của các trường tạo bởi Giá trị cho 
phép  Tất cả các điểm giao nhau phải nằm 
trong phạm vi đường tròn bán kính Ver Date 05/6                                                               QCVN … : 201 …/BKHCN                                                                         
39 
 
 MLC khi quay th ân 
máy 1mm 
Giá trị đo được   
Đo trùng hợp của 
trường xạ và trường 
sáng Giá trị cho 
phép  
1mm  
Giá trị đo được   
Kiểm tra độ trùng tâm 
của các trường tạo bởi 
MLC khi quay 
Collimator  Giá trị cho 
phép  Tất cả các điểm giao nhau phải nằm 
trong phạm vi đường tròn bán kính 
1mm 
Giá trị đo được   
Đo độ rò xạ qua khe và 
thân MLC 
(interleaf/intraleaf 
leakage)  Giá trị cho 
phép  Độ rò xạ <2% (qua thân lá MLC), 
<2,5% (qua khe cá c lá MLC)  
Giá trị đo được   
 
5 - KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ  
1. Máy gia tốc được kiểm định có kết quả:  
Đạt     Không đạt    ; 
2. Các thông số không đạt yêu cầu chấp nhận:  
 
3. Các kiến nghị (khi kết quả kiểm định không đạt yêu cầu):  
 
 
Biên bản đã được thông  qua ngày..….tháng..….năm..….  
Tại: ..…………………………………………………………………………  
Biên bản được lập thành ..…. bản,  mỗi bên giữ ..…. bản.  
Chúng tôi, người thực hiện kiểm định hoàn toàn chịu trách nhiệm về tính chính 
xác đối với kết quả kiểm định ghi trong biên bản này./.  
 
CHỦ CƠ SỞ SỬ DỤNG  
(Ký tên và đóng dấu)  NGƢỜI CHỨNG KIẾN  
(Ký, ghi rõ họ, tên)  
 NGƢỜI KIỂM 
ĐỊNH (Ký, ghi rõ họ, 
tên) 
 
 Ver Date 05/6                                                               QCVN … : 201 …/BKHCN                                                                         
40 
 
 Mẫu số 2. MẪU GIẤY CHỨNG NHẬN KIỂM ĐỊNH MÁY GIA TỐC  
 
 CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM  
Độc lập - Tự do - Hạnh phúc  
  
Tên cơ sở thực  hiện kiểm định  
 
Địa chỉ: …………………..  
Tel: ………………………   Fax: ………..………     Email: 
………………….  
 
 
GIẤY CH ỨNG NH ẬN KI ỂM Đ ỊNH  
        Số (No):  .....................  
Thiết bị Máy gia tốc: .................................... ...............  
Kiểu (Type):  .....................          Số (Serial No): .........................  
Nước sản xuất (Manufacturer): ..........................  
Đặc trưng kỹ thuật (Technical specifications):   
 Năng lượng chùm photon cực đại: ............... ..............MV;  
          Năng lượng chùm electron cực đại: .............................MeV;  
Cơ sở sử dụng thiết bị: ................................................................................  
Địa chỉ:   ............................................ ..........................................................  
 
Đã được kiểm định đạt các yêu cầu chấp nhận quy định tại 
QCVN…:201.../BKHCN theo Biên bản kiểm định số …ngày …tháng …năm …  
 
Thời hạn kiểm định định kỳ lần tới:………………………………………………           
 
                                                              Ngày ……... tháng …….. năm ……..  
Ngƣời đứng đầu tổ chức kiểm định  
(Ký tên, đóng dấu)