หน้า   ๒๐ 
เล่ม   ๑๓๔   ตอนพิเศษ   ๒๑๑   ง ราชกิจจานุเบกษา  ๒๕   สิงหาคม    ๒๕๖๐  
 
 
ประกาศกระทรวงสาธารณส ุข 
เลขที่  ๓๘๖  พ.ศ.  ๒๕๖๐    
เรื่อง  กําหนดวิธีการผลิต  เครื่องมือ  เครื่องใช้ในการผลิตและการเก็บรักษา 
ผักหรือผลไม้สดบางชนิด  และการแสดงฉลาก  
 
 
โดยที่เป็นการสมควรก ําหนดมาตรการในการก ํากับดูแลความปลอดภ ัยผักและผลไม้สด 
ให้มีประสิทธิภาพยิ่งขึ้น  เพื่อคุ้มครองให้ผู้บริโภคได้บริโภคผักและผลไม้สดที่มีคุณภาพและความปลอดภ ัย 
อาศัยอํานาจตามความในมาตรา   ๕  วรรคหนึ่ง  และมาตรา   ๖  (๖)  (๗)  และ  (๑๐)   
แห่งพระราชบัญญัติอาหาร   พ.ศ.  ๒๕๒๒   อันเป็นกฎหมายที่มีบทบัญญัติบางประการเก ี่ยวกับการจํากัด
สิทธิและเสรีภาพของบุคคล  ซึ่งมาตรา   ๒๖  ประกอบกับมาตรา   ๓๓  มาตรา   ๓๔  มาตรา   ๓๗   
และมาตรา   ๔๐  ของรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย   บัญญัติให้กระทําได้โดยอาศัยอํานาจ 
ตามบทบัญญัติแห่งกฎหมาย   รัฐมนตรีว่่าการกระทรวงสาธารณส ุขออกประกาศไว ้  ดังต่อไปนี้ 
ข้อ ๑ ในประกาศนี้ 
“ผลิต”  หมายความว่า  การคัดและบรรจุผักหรือผลไม้สดที่มีการรับวัตถุดิบจากผู้อื่น  หรือการคัด
และบรรจุผักหรือผลไม้สดที่ไม่มีการรับวัตถุดิบจากผู้อื่นแต่มีอาคารหรือโรงเรือนสําหรับการคัดและบรรจุ   
“การคัดและบรรจุ”  หมายความว่า  กระบวนการจ ัดการผักหรือผลไม้สดหลังการเก็บเกี่ยว  
ตั้งแต่การคัด  และบรรจุไว้ในบรรจุภัณฑ์ชนิดต่าง ๆ  เพื่อการจําหน่าย  ทั้งนี้อาจมีการทําความสะอาด   
การตัดแต่ง  การเคลือบผิว  หรือกระบวนการอ ื่น ๆ  เพื่อรักษาคุณภาพของผักหรือผลไม้สดด้วยหรือไม่ก็ได้   
“ผักหรือผลไม้สดบางชนิด”  หมายความว่า  ผักหรือผลไม้สดตามบัญชีหมายเลข   ๑  แนบท้าย
ประกาศนี้ 
ข้อ ๒ ผู้ผลิตที่มีการคัดและบรรจุผักหรือผลไม้สดบางชนิด  ต้องปฏิบัติตามวิธีการผลิต  
เครื่องมือเครื่องใช้ในการผลิตและการเก็บรักษา  ดังนี้   
(๑) ตามเกณฑ์ที่กําหนดไว้ในบัญชีหมายเลข   ๒  แนบท้ายประกาศนี้  หรือ 
(๒) ตามมาตรฐานอ ื่นที่เทียบเท่า  หรือไม่ต่ํากว่าเกณฑ์ที่กําหนดไว้ใน  (๑) 
การตรวจสถานท ี่ผลิตตามวรรคหน ึ่ง  ให้ใช้บันทึกและหลักเกณฑ์ตามบัญชีหมายเลข   ๓   
แนบท้ายประกาศนี้ 
ข้อ ๓ ผู้นําเข้าผักหรือผลไม้สดบางชนิดที่ผ่านการคัดและบรรจุ  ต้องจัดให้มีเอกสารรับรอง
ตามมาตรฐานท ี่เทียบเท่า  หรือไม่ต่ํากว่าเกณฑ์ที่กําหนดไว้ในบัญชีหมายเลข   ๒  แนบท้ายประกาศนี้   
จากหน่วยงาน   ดังต่อไปนี้   
(๑) หน่วยงานของรัฐที่รับผิดชอบของประเทศผ ู้ผลิต  หรือ 
(๒) หน่วยงานอื่นที่ได้รับการยอมรับจากหน่วยงานของรัฐที่รับผิดชอบของประเทศผ ู้ผลิต  หรือ  หน้า   ๒๑ 
เล่ม   ๑๓๔   ตอนพิเศษ   ๒๑๑   ง ราชกิจจานุเบกษา  ๒๕   สิงหาคม    ๒๕๖๐  
 
 
(๓) หน่วยตรวจสอบและร ับรองที่ได้รับการรับรองระบบงานจากหน ่วยรับรองระบบงาน  
ที่เป็นสมาชิกและได้รับการยอมรับจากหน่วยงานสากลว่าด้วยการรับรองระบบงาน   หรือ 
(๔) หน่วยงานอื่นที่สํานักงานคณะกรรมการอาหารและยาประกาศก ําหนด   
ข้อ ๔ การใช้ภาชนะบรรจุ  ให้ปฏิบัติตามประกาศกระทรวงสาธารณส ุขว่าด้วยเรื่องภาชนะบรรจ ุ 
ข้อ ๕ การฉายรังสี  ให้ปฏิบัติตามประกาศกระทรวงสาธารณส ุขว่าด้วยเรื่องอาหารฉายร ังสี 
ข้อ ๖ ผู้ผลิตตามข้อ  ๒  หรือผู้นําเข้าตามข้อ  ๓  เพื่อจําหน่ายภายในประเทศต ้องจัดทําฉลาก  
ที่มีข้อความเป็นภาษาไทยแต่จะมีภาษาต่างประเทศด้วยก็ได้  และจะต้องแสดงรายละเอ ียดอย่างน้อย  ดังนี้ 
(๑) ชื่อและที่ตั้งของผู้ผลิตหรือผู้นําเข้า  หรือสํานักงานใหญ่  แล้วแต่กรณี  ดังต่อไปนี้ 
 (๑.๑) ผักหรือผลไม้สดที่ผลิตในประเทศ   ให้แสดงชื่อและที่ตั้งของผู้ผลิต  หรือแสดงชื่อ  
และที่ตั้งของสํานักงานใหญ่ของผู้ผลิตก็ได้  โดยต้องมีข้อความดังต่อไปนี้  กํากับไว้ด้วย 
   ( ก) ข้อความว่า  “ผู้ผลิต”  หรือ  “ผลิตโดย”  สําหรับกรณีเป็นผู้ผลิต 
   ( ข) ข้อความว่า  “สํานักงานใหญ่”  สําหรับกรณีเป็นผู้ผลิต  ที่ประสงค์จะแสดงชื่อ
และที่ตั้งของสํานักงานใหญ่ 
 (๑.๒) ผักหรือผลไม้สดที่นําเข้าจากต่างประเทศ   ให้แสดงชื่อและที่ตั้งของผู้นําเข้าโดยมี
ข้อความว่า  “ผู้นําเข้า”  หรือ  “นําเข้าโดย”  กํากับ  และแสดงประเทศของผ ู้ผลิตด้วย 
(๒) เลขสถานที่ผลิตอาหาร   หรือเลขสถานที่นําเข้าอาหาร   แล้วแต่กรณีโดยแสดงกลุ่มตัวเลข
อยู่ในกรอบสี่เหลี่ยม  และมีขนาดไม่เล็กกว่า  ๒  มิลลิเมตร  สีของตัวเลขตัดกับสีพื้นของกรอบ    
(๓) รหัสสัญลักษณ์หรือรูปแบบใด  ๆ  ที่บ่งชี้รุ่นการผลิต 
ข้อ ๗ ผู้จําหน่ายผักหรือผลไม้สดบางชนิดจากผู้ผลิตตามข้อ  ๒  หรือผู้นําเข้าตามข้อ  ๓  
ต้องจัดให้มีฉลาก  หรือจัดให้มีป้ายหรือมีบันทึกแสดงข้อมูลตามข้อ  ๖  พร้อมที่จะแสดงแก่ผู้บริโภค 
และพนักงานเจ้าหน้าที่ 
ข้อ ๘ ให้ผู้ที่ได้รับใบอนุญาตผลิตอาหาร   หรือได้รับเลขสถานที่ผลิตอาหารตามข ้อ  ๒   
หรือได้รับใบอนุญาตนําเข้าอาหารตามข ้อ  ๓  แล้วแต่กรณีไว้ก่อนที่ประกาศนี้ใช้บังคับ  ต้องปฏิบัติ 
ให้ถูกต้องตามประกาศน ี้ภายในหนึ่งปีนับแต่วันที่ประกาศนี้ใช้บังคับ 
ข้อ ๙ ประกาศนี้  ไม่ใช้บังคับกับ 
(๑) ผักหรือผลไม้สดบางชนิด  ที่ผู้ผลิตจําหน่ายโดยตรงต่อผู้บริโภค  หรือ 
(๒) ผักหรือผลไม้สดบางชนิด  ที่จําหน่ายเป็นอาหารพร้อมปรุงและอาหารสําเร็จรูปที่พร้อมบริโภคทันที  
ตามประกาศว่าด้วยเรื่องการแสดงฉลากของอาหารพร ้อมปรุงและอาหารสําเร็จรูปที่พร้อมบริโภคทันที 
ข้อ ๑๐ ประกาศนี้ให้ใช้บังคับเมื่อพ้นกําหนดหนึ่งปี  นับจากวันที่ประกาศในราชก ิจจานุเบกษา
เป็นต้นไป 
 
ประกาศ   ณ  วันที่  ๒  สิงหาคม   พ.ศ.  ๒๕๖๐  
ปิยะสกล   สกลสัตยาทร  
รัฐมนตรีว่าการกระทรวงสาธารณส ุข บัญชีหมายเลข  1 
แนบท้ายประกาศกระทรวงสาธารณส ุข เลขที่ 386 พ.ศ. 2560 
เรื่อง กําหนดวิธีการผลิต เครื่องมือ เครื่องใช้ในการผลิตและการเก็บรักษาผัก หรือผลไม้สดบางชนิดและการแสดงฉลาก  
----------------------- ---------------------- --------------------- ---------------------- -------------------- ------------------- ---- 
ผลไม้สด ชื่อวิทยาศาสตร์1 
กล้วย (banana) Musa spp.  
เกาลัด (chestnuts) Castanea spp.  
แก้วมังกร (dragon fruit/pitaya) Hylocereus spp.; Hylocereus undatus (Haw.) 
Britton & Rose; Hylocereus megalanthus        
(K. Schum. ex Vaupel) Ralf Bauer; Hylocereus 
polyrhizus  (F.A.C. Weber) Britton & Rose; 
Hylocereus ocamponis  (Salm-Dyck) Britton & 
Rose; Hylocereus triangularis  (L.) Britton & Rose 
แตงเทศ  ได้แก่ แคนตาลูป (cantaloupe)  
และเมลอน  (melon) Cucumis melo L.  
เงาะ (rambutan) Nephelium lappaceum L. 
ชมพู่ (java apple; wax jambu; wax apple;  
rose apple) Syzygium samarangense (Blume) Merr. & L.M. 
Perry Syn. Eugenia javanica L. 
แตงโม  (watermelon) Citrullus lanatus (Thunb.)  Matsum. & Nakai   
Syn. Citrullus vulgaris Schrad.;  Colocynthis 
citrullus (L.) Kuntze  
ทับทิม (pomegranate) Punica granatum L. 
ฝรั่ง (guava) Psidium guajava L. 
พุทรา (jujube, Indian) Ziziphus mauritiana L.; Syn.  Ziziphus jujuba Mill. 
มะม่วง (mango) Mangifera indica L. 
มะละกอ  (papaya) Carica papaya L. 
ละมุด (sapodilla) Manilkara zapota L.; Syn.  Manilkara achras 
(Mill.) Fosberg;  Achras zapota L. 
ลําไย (longan) Dimocarpus longan Lour.; Syn. Nephelium 
longana  Cambess.; Euphoria longana  Lam. 
สตรอว์เบอร์รี (strawberries) Fragaria × ananassa (Duchesne ex Weston) 
Duchesne ex Rozier 
ส้มเปลือกล่อน (mandarins)  Citrus reticulata  Blanco และลูกผสม รวมทั้ง Citrus 
nobilis Lour.; Citrus deliciosa Ten.; 
Citrus tangarina Hort.; Citrus mitis Blanco Syn. 
Citrus madurensis Lour.; Citrus unshiu Marcow  
 
                                                           
1 อ้างอิงตามมาตรฐานส ินค้าเกษตร  มกษ.9045-2559 การจัดกลุ่มสินค้าเกษตร : พืช  -๒- 
ผลไม้สด ชื่อวิทยาศาสตร์1 
ส้มเปลือกไม่ล่อน (oranges) เช่น ส้มเกลี้ยง Citrus sinensis Osbeck , Citrus aurantium L.
รวมทั้งลูกผสมและชนิด Citrus myrtifolia Raf.; Citrus 
salicifolia Raf. 
สาลี่ (pear, oriental; Chinese pear; 
nashi pear; sand pear; snow pear) Pyrus pyrifolia (Burm. f.)  Nakai; Pyrus lindleyi 
Rehder;  Pyrus nivalis Jacq. 
องุ่น (grapes) Vitis vinifera L.  
แอปเปิล (apple) Malus domestica Borkh. 
ผักสด  
กระเทียม (garlic) กระเทียมโทน  และกระเทียมจีน 
(onion, Chinese) Allium sativum L. and Allium chinense G. Don; 
Syn. Allium bakeri Regel 
กะหล่ําดอก (cauliflower) รวมทั้ง 
กะหล่ําเจดีย์ (romanesco broccoli)  Brassica oleracea  var. botrytis  L. 
กะหล่ําปลี (cabbages) รวมทั้งกะหล่ําปลีใบย่น Brassica oleracea var. capitata L. 
กุยช่าย (chives, Chinese)  Allium tuberosum  Rottler ex Spreng. 
ข่า (galangal)  Languas galanga (L.) Stunz; Syn.  Alpinia 
galanga Sw.; Languas officinarum (Hance) 
Farwelll;  Syn. Alpinia officinarum Hance  
Kaempferia galanga L. 
คะน้า (Chinese broccoli; Chinese kale)   Brassica oleracea var. alboglabra  (L.H. Bailey) 
Musil 
แครอท  (carrot)  Daucus carota L. 
ต้นหอม (spring onion) และต้นหอมญี่ปุ่น (onion, 
welsh; Japanese bunching onion; Chinese small onion; green onion)  Allium cepa  L., White Portugal and Allium 
fistulosum L. 
ถั่วงอก (bean sprout) Vigna radiata  (L.) R. Wilczek 
ใบตําลึง (ivy gourd) Coceinia grandis  (L.) Voigt 
แตงกวา  แตงร้าน (cucumber) Cucumis sativus L. 
ถั่วฝักยาว (yard-long bean)  Vigna unguiculata subsp.  sesquipedalis  (L.) 
Verdc. 
ถั่วลันเตา (garden pea)  Pisum sativum  var. sativum  
บร็อกโคลี (broccoli) รวมทั้ง 
กะหล่ําดอก 
อิตาเลียน (broccoli, sprouting) แขนง  Brassica oleracea  L. var. italica  Plenck 
 
 
                                                           
1 อ้างอิงตามมาตรฐานส ินค้าเกษตร  มกษ.9045-2559 การจัดกลุ่มสินค้าเกษตร : พืช  -๓- 
 
ผักสด ชื่อวิทยาศาสตร์1 
กะเพรา  โหระพา  ใบแมงลัก (basil)  Ocimum basilicum L.; Ocimum x aficanum 
Lour.;  Ocimum basilicum L. Ocimum x 
citrodorum Vis.; Ocimum minimum L.; Ocimum 
americanum L.; Ocimum gratissimum L.; 
Ocimum tenuiflorum L. 
ใบบัวบก (pennywort) Centella asiatica (L.) Urb.  
ผักปวยเล้ง (spinach)  Spinacia oleracea  L. 
ผักกาดขาวปลี (Chinese cabbage) Brassica rapa  L. subsp. pekinensis  (Lour.) 
Kitam. Syn. Brassica pekinensis  (Lour.) Rupr., 
Brassica rapa  var. pekinensis (Lour) Olsson 
ผักโขม  (amaranth)  Amaranthus  spp. 
ผักบุ้ง (kangkung/water spinach) Ipomoea aquatica Forssk . 
พริกเผ็ด (chili) รวมทั้งพริกชี้ฟ้า พริกหนุ่ม Capsicum  annuum L. พันธุ์ที่เผ็ดร้อน  
พริกหวาน  (peppers, sweet /peppers, bell) 
รวมทั้งปราปิกา (prapika) Capsicum annuum  var. grossum (Willd.) Sendt. 
and Capsicum annuum  var. longum  (DC.) 
Sendt.  
ฟักทอง (pumpkins) Cucurbita maxima Duchesne;  Cucurbita 
argyrosperma C. Huber;  Cucurbita 
moschata Duchesne;  Cucurbita pepo L. 
and Cucurbita pepo subsp.  pepo 
มะเขือเทศ (tomato) Lycopersicon esculentum Mill.  
Syn. Solanum lycopersicum L. 
มะเขือเปราะ  (Thai eggplant)  Solanum undatum Lam. 
มันฝรั่ง (potato)  Solanum tuberosum L.  
หอมแดง  (shallot)  Allium cepa  L. var. aggregatum  G.Don. 
เห็ด (mushrooms) ที่เพาะเลี้ยง เช่น            
เห็ดโคนญี่ปุ่น, เห็ดโคนชิเมจิ, เห็ดหูหนูดํา, 
เห็ดหลินจือ, เห็ดหอม, เห็ดฟาง, เห็ดหูหนู
ขาว เป็นต้น เช่น Agaricus  spp. พันธุ์ที่เพาะปลูก; Agrocybe 
aegerita; Hypsizygus tessellates (Bull.) Singer; 
Auricularia auricular-judea (Bull.) Quél.; 
Ganoderma lucidum (Curtis) P. Karst., and other 
Ganoderma spp.; Lentinula edodes (Berk.) 
Pegler; Volvariella volvacea (Bull.) Singer; 
Tremella fuciformis Berk.; Auricularia polytricha 
(Mont.) Sacc.; Termitomyces sp.  เป็นต้น 
 
 
                                                           
1 อ้างอิงตามมาตรฐานส ินค้าเกษตร  มกษ.9045-2559 การจัดกลุ่มสินค้าเกษตร : พืช    
บัญชีหมายเลข  2 
แนบท้ายประกาศกระทรวงสาธารณส ุข เลขที่ 386 พ.ศ. 2560 เรื่อง กําหนดวิธีการผลิต เครื่องมือ เครื่องใช้ในการผลิต และการเก็บรักษาผักหรือผลไม้สดบางชนิด และการแสดงฉลาก  
------------------------- ------------------------ ------------------------ ---------------------- ----------------------- 
วิธีการผลิต เครื่องมือ เครื่องใช้ในการผลิตและการเก็บรักษาผักและผลไม้สดบางชนิด 
ลําดับที่ รายการ  เกณฑ์กําหนด 
1 สถานที่ตั้ง
อาคารหรือ
บริเวณผลิต สถานที่ตั้ง บริเวณใกล้เคียงอาคารหรือบริเวณคัดและบรรจุผักหรือผลไม้สด ต้องอยู่ในลักษณะที่ไม่มีการปนเปื้อน ดังนี้ 
1.1 สถานที่ตั้งตัวอาคารและที่ใกล้เคียง ต้องอยู่ในที่ที่จะไม่ทําให้ผักหรือผลไม้สดที่คัดบรรจุเกิดการปนเปื้อนได้ง่าย โดย 
1.1.1 บริเวณโดยรอบสะอาด  ไม่ปล่อยให้มีการสะสมสิ่งที่ไม่ใช้แล้ว หรือสิ่งปฏิกูลอันอาจเป็นแหล่งเพาะพันธุ์สัตว์และแมลง  รวมทั้งเชื้อโรคต่างๆ ขึ้นได้ 
1.1.2 อยู่ห่างจากบริเวณหรือสถานที่ที่มีฝุ่นมากผิดปกติ 
1.1.3 ไม่อยู่ใกล้เคียงกับสถานที่น่ารังเกียจ 
1.1.4 บริเวณพื้นที่ตั้งตัวอาคารไม่มีน้ําขังแฉะและสกปรก  และมีท่อระบายน้ําเพื่อให้ไหลลงสู่ทางระบายน้ําสาธารณะ  ในกรณีที่สถานที่ตั้งตัวอาคาร  
ซึ่งใช้ผลิตอาหารอยู่ติดกับบริเวณที่มีสภาพไม่เหมาะสม  ต้องมีมาตรการหรือวิธีการที่มีประสิทธิภาพในการป้องกันและกําจัดแมลงและสัตว์
นําโรค ตลอดจนฝุ่นผงและสาเหต ุของการปนเปื้อนอื่นๆ ด้วย  
1.2 อาคารหรือบริเวณคัดและบรรจุผักหรือผลไม้สด มีการดูแลความสะอาด  และรักษาให้อยู่ในสภาพที่ถูกสุขลักษณะ   
1.2.1 มีการจัดการและรักษาสภาพแวดล ้อมในอาคารหร ือบริเวณคัดและบรรจุให้มีความเป็นระเบียบ ถูกสุขลักษณะ  ไม่มีสิ่งของที่ไม่ใช้แล้ว และไม่
เกิดการปนเปื้อนสู่ผลิตภัณฑ์ สะดวกและเหมาะในการปฏ ิบัติงาน 
1.2.2 ต้องแยกบริเวณคัดและบรรจุผักหรือผลไม้สดออกเป็นสัดส่วน ไม่ปะปนกับที่พักอาศัย 
1.2.3 จัดให้มีแสงสว่างและการระบายอากาศท ี่เหมาะสม  เพียงพอตามความเหมาะสมส ําหรับการปฏิบัติงาน 
1.2.4 มีท่อหรือทางระบายน้ํา รองรับน้ําทิ้งจากกระบวนการผล ิต เพื่อให้ไหลลงสู่ทางระบายน้ําสาธารณะเว้นแต่กรณีที่มีการใช้สารเคมีใน
กระบวนการผล ิต ต้องจัดให้มีระบบบําบัดน้ําเสียก่อนลงสู่ทางระบายน้ําสาธารณะ  
1.2.5 ต้องมีมาตรการป้องกันสัตว์และแมลงไม่ให้เข้าสู่อาคารหรือบริเวณคัดและบรรจุ หรือสัมผัสกับผักหรือผลไม้สด 
2 เครื่องมือ 
เครื่องจักร และ
อุปกรณ์ที่ใช้ใน
การผลิต เครื่องมือ เครื่องจักร และอุปกรณ์การคัด และบรรจุมีการออกแบบต ิดตั้งในลักษณะที่ถูกสุขลักษณะ  ไม่ก่อให้เกิดการปนเปื้อน และง่ายต่อการทําความ
สะอาด  และบํารุงรักษา ดังนี้ 
2.1 การออกแบบต ิดตั้งเครื่องมือ เครื่องจักร และอุปกรณ์ต้องเหมาะสมคํานึงถึงการปนเปื้อนที่อาจเกิดขึ้น รวมถึงสามารถทําความสะอาดต ัวเครื่องมือ 
อุปกรณ์ และบริเวณที่ติดตั้งได้ง่ายและทั่วถึง -๔- ลําดับที่ รายการ  เกณฑ์กําหนด 
  2.2 ภาชนะหรืออุปกรณ์ที่สัมผัสผักหรือผลไม้สด ต้องทําจากวัสดุที่ไม่ทําปฏิกิริยากับอาหาร  อันอาจเป็นอันตรายต่อผู้บริโภค และง่ายต่อการทําความสะอาด  
2.3 โต๊ะหรือพื้นผิวที่เกี่ยวข้องกับกระบวนการปฏ ิบัติงานในส่วนที่สัมผัสกับผักหรือผลไม้สด ต้องทําจากวัสดุที่ไม่เกิดสนิม ทําความสะอาดง ่าย และไม่ทําให้
เกิดปฏิกิริยาที่อาจเป็นอันตรายต่อสุขภาพของผู้บริโภค โดยตั้งอยู่ในตําแหน่งที่ทําความสะอาดง ่าย มีความสูงเหมาะสมในการปฏ ิบัติงานหรือมี
มาตรการป้องกันการปนเปื้อนที่อาจเกิดขึ้นได้ 
3 การควบคุม
กระบวนการ
ผลิต การดําเนินงานทุกขั้นตอนจะต้องมีการควบคุมตามหลักสุขาภิบาลที่ดี และควบคุมอันตรายทั้งด้านกายภาพ  เคมี และชีวภาพ ตั้งแต่ขั้นตอนการตรวจร ับวัตถุดิบผักหรือ
ผลไม้สดที่มาจากแหล่งเพาะปลูก หรือแหล่งรวบรวม  ภาชนะบรรจุ การขนย้าย การจัดเตรียม การล้าง การคัด ตัดแต่ง การบรรจุ การเก็บรักษา และการขนส่ง ดังนี้ 
3.1 ต้องมีการคัดเลือกวัตถุดิบผักหรือผลไม้สดที่มีคุณภาพและความปลอดภ ัยตามหลักเกณฑ์ที่กําหนด ดังนี้ 
3.1.1 วัตถุดิบผักและผลไม้สดต้องมาจากแหล่งเพาะปลูกหรือมาจากแปลงท ี่มีระบบการควบค ุมการใช้สารเคมีในการเพาะปลูก 
3.1.2 จัดทําทะเบียนเกษตรกรผู้จัดส่งวัตถุดิบผักหรือผลไม้สด 
3.1.3 จัดทําทะเบียนผู้รวบรวม  หรือผู้จัดหาผักหรือผลไม้สด (ถ้ามี) 
3.2 ภาชนะบรรจุที่สัมผัสโดยตรงกับผักหรือผลไม้สดต้องสะอาด  ทําจากวัสดุที่ไม่เป็นพิษ ไม่เคยบรรจุวัตถุอันตรายหรือสารพิษมาก่อน มีการทําความสะอาดก ่อน
การใช้งานตามความเหมาะสม  
3.3 มีการเก็บรักษาวัตถุดิบผักหรือผลไม้สดและภาชนะบรรจ ุอย่างเหมาะสมในสภาพท ี่ป้องกันการปนเปื้อน โดยมีการเสื่อมสลายน้อยที่สุด มีการหมุนเวียนการใช้
อย่างมีประสิทธิภาพ  
3.4 มีมาตรการการตรวจสอบการตกค ้างของสารเคมีในวัตถุดิบผักหรือผลไม้สดอย่างสม่ําเสมอโดยอาจใช ้ชุดทดสอบอย่างง่ายและตรวจวิเคราะห์โดย
ห้องปฏิบัติการตรวจวิเคราะห์ที่ได้รับการรับรองอย่างน้อยปีละ 1 ครั้ง 
3.5 การดําเนินการระหว่างการคัดและบรรจุ มีการขนย้ายวัตถุดิบผักหรือผลไม้สด ภาชนะบรรจุ รวมถึงในขั้นตอนการเก็บรักษา ต้องมีมาตรการป้องกันการ
ปนเปื้อนและเสื่อมสลายของอาหารด ้วย 
3.6 การขนส่งผลิตภัณฑ์ผักหรือผลไม้สด ต้องขนส่งในลักษณะที่ป้องกันการปนเปื้อนและเสื่อมสลายได้อย่างมีประสิทธิภาพ 
3.7 มีการควบคุมกระบวนการค ัดและบรรจุให้เป็นไปตามข้อกําหนดหรือตามความเหมาะสมของกระบวนการค ัดและบรรจุผัก ผลไม้ชนิดนั้นๆ อย่างเคร่งครัด 
     3.7.1 กรณีมีการใช้วัตถุเจือปนอาหารในกระบวนการผล ิต ต้องปฏิบัติให้เป็นไปตามประกาศกระทรวงสาธารณส ุข เรื่อง วัตถุเจือปนอาหาร  
     3.7.2 กรณีมีการใช้สารเคมีในการล้างทําความสะอาดผ ักหรือผลไม้สด ต้องเลือกใช้ชนิดสารเคมีที่เหมาะสม  และมีมาตรการการตรวจสอบสารตกค ้าง
อย่างสม่ําเสมอ  
3.8 น้ําหรือน้ําแข็งที่ใช้ในกระบวนการล ้างทําความสะอาด  หรือต้องสัมผัสกับผักและผลไม้สดที่พร้อมบริโภคทันที ต้องเป็นน้ําสะอาดเหมาะสมตาม               
วัตถุประสงค์การใช้ผ่านการปรับสภาพตามความจ ําเป็นและมีการเก็บรักษาและนําไปใช้ที่ถูกสุขลักษณะ  -๕- ลําดับที่ รายการ  เกณฑ์กําหนด 
3.9 มีการบ่งชี้ หรือระบุรุ่นการผลิต หรือวันที่ผลิต เพื่อการตามสอบย ้อนกลับ 
3.10 มีบันทึกหรือข้อมูลเกี่ยวกับวัตถุดิบผักหรือผลไม้สด สารเคมีที่ใช้ในการผลิตการควบคุมกระบวนการผล ิต รวมถึงผลิตภัณฑ์และเก็บรักษาบันทึกไว้ เพื่อ
สามารถตรวจประเม ินและตามสอบได ้ ดังนี้ 
3.10.1 ทะเบียนผู้รวบรวม  ผู้จัดหา หรือเกษตรกรผู้จัดส่งวัตถุดิบ 
3.10.2 บันทึกการรับวัตถุดิบผักหรือผลไม้สด 
3.10.3 บันทึกการควบคุมกระบวนการผล ิต 
3.10.4 บันทึกการตรวจวิเคราะห์คุณภาพน้ํา 
3.10.5 บันทึกแสดงชนิดและปริมาณการผลิต และข้อมูลการจําหน่าย  
3.10.6 เอกสารใบรับรองมาตรฐานเพ ื่อแสดงว่ามีการคัดเลือกวัตถุดิบผักหรือผลไม้สดที่มีคุณภาพและความปลอดภ ัย 
3.10.7 รายงานผลการตรวจว ิเคราะห์คุณภาพผลิตภัณฑ์ ตามประกาศกระทรวงสาธารณส ุขที่เกี่ยวข้อง 
4 การสุขาภิบาล ปัจจัยต่างๆ ที่อาจมีผลต่อกระบวนการค ัด และบรรจุผักหรือผลไม้สด ต้องมีมาตรการควบค ุม ดังนี้ 
4.1 น้ําที่ใช้ภายในสถานที่ผลิต ต้องเป็นน้ําสะอาดและจัดให้มีการปรับคุณภาพน้ําตามความจําเป็น 
4.2 จัดให้มีภาชนะรองรับขยะที่มีฝาปิดในจํานวนที่เพียงพอ และมีระบบกําจัดขยะที่เหมาะสม  
4.3 จัดให้มีห้องส้วมและอ่างล้างมือหน้าห้องส้วมให้เพียงพอสําหรับผู้ปฏิบัติงาน มีอุปกรณ์ในการล้างมือและทําให้มือแห้งอย่างครบถ้วนถูกสุขลักษณะ  และใช้
งานได้อย่างมีประสิทธิภาพ รวมทั้งต้องแยกต่างหากจากบริเวณผลิต หรือไม่เปิดสู่บริเวณปฏิบัติงานโดยตรง  
4.4 จัดให้มีอ่างล้างมือบริเวณปฏิบัติงานให้เพียงพอ อยู่ในตําแหน่งที่เหมาะสม  มีอุปกรณ์การล้างมือ และทําให้มือแห้งอย่างครบถ้วนถูกสุขลักษณะ  และใช้งาน
ได้อย่างมีประสิทธิภาพ 
4.5 มีวิธีการจัดการระบายน้ําทิ้งและสิ่งโสโครกอย่างมีประสิทธิภาพ เหมาะสม  
5 การบํารุงรักษา
และทําความ
สะอาด  5.1 อาคารสถานที่ มีการทําความสะอาดให ้อยู่ในสภาพสะอาดถ ูกสุขลักษณะอย่างสม่ําเสมอ 
 5.2 เครื่องมือ เครื่องจักรและอุปกรณ์การผลิตมีการทําความสะอาดอย ่างสม่ําเสมอ และอยู่ในสภาพที่ใช้งานได้ 
 5.3 การเก็บรักษาสารเคมีทําความสะอาดหร ือสารเคมีอื่นๆ ที่เกี่ยวข้องกับการรักษาสุขลักษณะ  จะต้องแยกเป็นสัดส่วนและปลอดภัยและมีป้ายแสดงชื่อสารเคมี -๖- ลําดับที่ รายการ  เกณฑ์กําหนด 
6 บุคลากร  และ
สุขลักษณะ  
ผู้ปฏิบัติงาน 6.1 ผู้ปฏิบัติงานในบริเวณผลิตต้องไม่เป็นโรคติดต่อหรือโรคน่ารังเกียจตามที่กําหนดไว้ในกฎกระทรวง  หรือมีบาดแผลอันอาจก่อให้เกิดการปนเปื้อนกับ
ผลิตภัณฑ์ 
6.2 ผู้ปฏิบัติงานทุกคนในขณะที่ดําเนินการผลิตและมีการสัมผัสโดยตรงกับอาหารหรือส่วนผสมของอาหารหร ือส่วนใดส่วนหนึ่งของพื้นผิวที่สัมผัสกับอาหารต้อง
มีสุขลักษณะ  ดังนี้ 
6.2.1  สวมเสื้อผ้าที่สะอาด  และเหมาะสมต ่อการปฏิบัติงาน กรณีที่ใช้เสื้อคลุมต้องสะอาด  
6.2.2  มีมาตรการจัดการรองเท้าที่ใช้ในการผลิตที่เหมาะสม  เช่น เปลี่ยนใช้รองเท้าเฉพาะบริเวณ หรือจุ่มรองเท้าในน้ํายาฆ่าเชื้อโรคก่อนเข้า 
          สู่บริเวณผลิต เพื่อป้องกันการปนเปื้อน 
6.2.3  ไม่สวมใส่เครื่องประดับขณะปฏิบัติงาน และดูแลสุขอนามัยของมือและเล็บให้สะอาดอย่างสม่ําเสมอ 
6.2.4  ล้างมือให้สะอาดทุกครั้งก่อนเริ่มปฏิบัติงาน ภายหลังจากสัมผัสสิ่งที่ก่อให้เกิดการปนเปื้อน และภายหลังจากใช้ห้องน้ําและห้องส้วม 
6.2.5  สวมหมวกหรือผ้าคลุมผม หรือตาข่ายที่สะอาดขณะปฏ ิบัติงาน 
 
 
 
  
 
 
 
 
 
 
 
 
 -๗-  
-๘- 
บัญชีหมายเลข  3 
ท้ายประกาศกระทรวงสาธารณส ุข เลขที่ 386 พ.ศ. 2560 เรื่อง กําหนดวิธีการผลิต เครื่องมือ เครื่องใช้ในการผลิตและ  
การเก็บรักษาผักหรือผลไม้สดบางชนิด และการแสดงฉลาก  
----------------------------- ------------------------ --------------------- 
ตส.13 (60) 
3.1 บันทึกการตรวจสถานท ี่คัดและบรรจุผักหรือผลไม้สดบางชนิด 
 วันที่.................................. เวลา............................ นาย,นาง,นางสาว ...................... ................... 
........................................ .............................................. ......................................... ........................ ...................... 
พนักงานเจ้าหน้าที่ตามความในมาตรา  43 แห่งพระราชบัญญัติอาหาร  พ.ศ. 2522 ได้พร้อมกันมาตรวจสถานท ี่ผลิต
อาหาร  ชื่อ.................................... .............................................. ............................................. ........... 
ซึ่งมีผู้ดําเนินกิจการ/ผู้รับอนุญาต คือ.............................................. ...................................... ................................ 
สถานที่ผลิตตั้งอยู่ ณ .............................................. ................................. .................. ............................. ............... 
........................................ .............................................. ......................................... ............................................... 
ใบอนุญาตผลิตอาหาร /เลขสถานที่ผลิตอาหาร  เลขที่................................ ................................... ......................... 
ประเภทอาหารท ี่ขออนุญาต/ได้รับอนุญาต.................................. ............................ ............................................. 
วัตถุประสงค์ในการตรวจ :  ตรวจประกอบการอน ุญาต แรงม้า...................HP คนงาน ......................คน 
(แล้วแต่กรณี)    ตรวจเฝ้าระวัง 
   อื่นๆ .................................. ....................................... .......................................... 
ครั้งที่ตรวจ....................... 
น้ําหนัก สิ่งที่ต้องตรวจสอบ  ดี 
2 พอใช้ 
1 ปรับปรุง 
0 คะแนน  
ที่ได้ หมายเหตุ 
 1. สถานที่ตั้งและอาคารผล ิต      
 1.1 สถานที่ตั้ง ตัวอาคารและที่ใกล้เคียงมีลักษณะดังต่อไปนี้      
0.25 1.1.1  ไม่มีการสะสมสิ่งของที่ไม่ใช้แล้ว      
0.25 1.1.2  ไม่มีการสะสมสิ่งปฏิกูล      
0.25 1.1.3  ไม่มีฝุ่นควันมากผิดปกติ      
0.25 1.1.4  ไม่มีวัตถุอันตราย       
0.25 1.1.5  ไม่มีคอกปศุสัตว์หรือสถานเลี้ยงสัตว์      
0.25 1.1.6  ไม่มีน้ําขังแฉะและสกปรก       
0.25 1.1.7  มีท่อหรือทางระบายน้ํานอกอาคารเพ ื่อระบายน้ําทิ้ง      
 1.2 อาคารหรือบริเวณคัดและบรรจุ      
1.0 1.2.1   สะอาด  ถูกสุขลักษณะ  เป็นระเบียบ และไม่มีสิ่งของ
ที่ไม่เกี่ยวข้อง      
1.0 1.2.2  แยกบริเวณคัดและบรรจุเป็นสัดส่วน ไม่ปะปนกับที่
พักอาศัย      
0.25 1.2.3   มีแสงสว่างเพียงพอสําหรับการปฏิบัติงาน      
0.25 1.2.4   มีการระบายอากาศท ี่เหมาะสมสําหรับการ  
  ปฏิบัติงาน      
(ลงชื่อ)........................................... .....................................( ผู้ขออนุญาต/ผู้รับอนุญาต/ผู้แทน) -๙- 
 
น้ําหนัก สิ่งที่ต้องตรวจสอบ  ดี 
2 พอใช้ 
1 ปรับปรุง 
0 คะแนน  
ที่ได้ หมายเหตุ 
0.25 1.2.5  มีท่อหรือทางระบายน้ําทิ้งสู่ทางระบายน้ําสาธารณะ       
1.0        1.2.6 สามารถป้องกันสัตว์และแมลงเข้าสู่อาคารหรือ
บริเวณผลิตหรือสัมผัสผักหรือผลไม้สด      
หัวข้อที่ 1 คะแนนรวม  = 11 คะแนน  
 คะแนนที่ได้รวม =  คะแนน   
(.................%) 
 2. เครื่องมือและอุปกรณ์ที่ใช้ในการผลิต      
1.0 2.1 ทําความสะอาดได ้ง่ายและทั่วถึง      
1.0 2.2 ทําด้วยวัสดุผิวเรียบ ไม่เป็นสนิม ไม่เป็นพิษทนต่อการกัด
กร่อน สภาพสะอาด       
1.0 2.3 พื้นผิวหรือโต๊ะปฏิบัติงานที่สัมผัสกับผักหรือผลไม้สด ทําด้วย
วัสดุที่ไม่เกิดสนิม ไม่เป็นพิษ ทนต่อการกัดกร่อน และสูงจาก
พื้น หรือมีมาตรการป้องกันการปนเปื้อนตามความเหมาะสม       
1.0 2.4 ติดตั้งอยู่ในตําแหน่งที่ทําความสะอาดง ่ายและทั่วถึง      
1.0 2.5 มีจํานวนเพียงพอ      
หัวข้อที่ 2 คะแนนรวม  = 10 คะแนน  
คะแนนที่ได้รวม =  คะแนน
(.................%) 
3. การควบคุมกระบวนการผล ิต   
 3.1 วัตถุดิบผัก หรือผลไม้สด  
2.0(M)      3.1.1 มีหลักฐานแสดงว่าแหล่งเพาะปลูกมีระบบควบคุม
การใช้สารเคมีในการเพาะปล ูกที่ปลอดภัย  
1.5 (M)      3.1.2 มีทะเบียนเกษตรกร   
0.5      3.1.3 มีทะเบียนผู้รวบรวม  หรือผู้จัดหา (ถ้ามี)  
0.75      3.1.4 มีการตรวจสอบสารเคม ีตกค้างอย่างสม่ําเสมอด้วยชุด
ทดสอบอย่างง่าย และห้องปฏิบัติการ  
0.5      3.1.5 มีการเก็บรักษาอย่างถูกสุขลักษณะ  และหมุนเวียนไป
ใช้อย่างมีประสิทธิภาพ  
 3.2 ภาชนะบรรจุ  
0.5      3.2.1 สะอาด  ทําจากวัสดุไม่เป็นพิษ เหมาะสมกับการบรรจุ
อาหาร   
0.5      3.2.2 มีการเก็บรักษาอย่างถูกสุขลักษณะ   
0.5      3.2.3 มีการทําความสะอาดก ่อนการนําไปใช้ (ตามความ
จําเป็น)  
 3.3 การล้างทําความสะอาด  การคัด การตัดแต่ง การเคลือบผิว 
(แล้วแต่กรณี) และการบรรจุ  
0.5 3.3.1   มีการคัดเลือก และทําความสะอาด  (แล้วแต่กรณี)      
0.5 3.3.2   มีการตัดแต่งอย่างถูกสุขลักษณะ       
1.5 (M) 3.3.3   มีการใช้วัตถุเจือปนอาหารตามท ี่กฎหมายกําหนด   
 หรือมีการใช้สารเคมีในการล้าง รวมทั้งตรวจสอบ    
 สารตกค้างอย่างสม่ําเสมอ       
(ลงชื่อ)............................. ........................... ........................( ผู้ขออนุญาต/ผู้รับอนุญาต/ผู้แทน) -1๐- 
 
น้ําหนัก สิ่งที่ต้องตรวจสอบ  ดี 
2 พอใช้ 
1 ปรับปรุง 
0 คะแนน  
ที่ได้ หมายเหตุ 
0.5 3.3.4   มีการควบคุมสุขลักษณะการบรรจ ุ      
0.5 3.3.5   มีการเก็บรักษาหลังการบรรจุถูกสุขลักษณะ       
0.5 3.4  ในระหว่างการผลิตมีการขนย้ายวัตถุดิบ ภาชนะบรรจุ และ 
ผลิตภัณฑ์ในลักษณะที่ไม่ก่อให้เกิดการปนเปื้อนและเสื่อม
สลายของอาหาร       
 3.5  น้ําหรือน้ําแข็งที่ใช้ในกระบวนการผล ิต      
0.5 3.5.1   ผ่านการปรับสภาพตามความจ ําเป็น และมีคุณภาพ  
 และความปลอดภ ัยเหมาะสมกับวัตถุประสงค์การใช้      
0.5 3.5.2   มีการการเก็บรักษา การขนย้าย และการนําไปใช้ 
 ในสภาพที่ถูกสุขลักษณะ       
 3.6 ผลิตภัณฑ์      
1.5 (M)      3.6.1 มีการชี้บ่งรุ่นการผลิต หรือวันที่ผลิตในผลิตภัณฑ์      
0.5       3.6.2 มีการคัดแยกหรือทําลายผลิตภัณฑ์ที่ไม่เหมาะสม       
0.5       3.6.3 มีการเก็บรักษาอย่างเหมาะสมและการขนส ่งใน
ลักษณะที่ป้องกันการปนเปื้อนและเสื่อมสลาย       
 3.7 บันทึกและรายงานม ีการจัดเก็บอย่างน้อย 1 ปี      
0.15 3.7.1 ทะเบียนเกษตรกร  ผู้รวบรวม  หรือผู้จัดหาวัตถุดิบผัก
หรือผลไม้สด  
0.1 3.7.2 บันทึกการรับวัตถุดิบผักหรือผลไม้สด  
0.1 3.7.3 บันทึกการควบคุมกระบวนการผล ิต การใช้วัตถุเจือ
ปนอาหาร  การใช้สารเคมีในการล้าง การคัดและการ
บรรจุ  
0.1 3.7.4 บันทึกแสดงชนิด ปริมาณการผลิต และการจําหน่าย  
0.1 3.7.5 เอกสารใบรับรองระบบการควบค ุมการใช้สารเคมีใน
การเพาะปลูก  
0.1 3.7.6 บันทึกผลการตรวจสอบสารตกค ้างของสารเคมีใน
วัตถุดิบผักหรือผลไม้สดด้วยชุดทดสอบอย่างง่าย  
0.1 3.7.7 รายงานผลการตรวจว ิเคราะห์สารเคมีตกค้างใน
วัตถุดิบผักหรือผลไม้สดโดยห้องปฏิบัติการมาตรฐาน
อย่างน้อยปีละ 1 ครั้ง  
หัวข้อที่ 3 คะแนนรวม  =  30 คะแนน  
คะแนนที่ได้รวม =  คะแนน  
(.................%) 
4. การสุขาภิบาล   
1.0 4.1 น้ําที่ใช้ภายในสถานที่ผลิตเป็นน้ําสะอาด    
0.5 4.2 มีภาชนะสําหรับใส่ขยะพร้อมฝาปิดและตั้งอยู่ในที่ที่เหมาะสม
และเพียงพอ รวมทั้งมีวิธีการกําจัดขยะที่เหมาะสม    
0.5 4.3 มีการจัดการระบายน้ําทิ้งและสิ่งโสโครกอย่างมีประสิทธิภาพ   
 4.4 ห้องส้วมและอ่างล้างมือหน้าห้องส้วม   
0.5 4.4.1 ห้องส้วมแยกจากบริเวณปฏิบัติงาน หรือไม่เปิดสู่
บริเวณปฏิบัติงานโดยตรง    
(ลงชื่อ)............................. ................................. ..................(ผู้ขออนุญาต/ผู้รับอนุญาต/ผู้แทน) -1๑- 
 
น้ําหนัก สิ่งที่ต้องตรวจสอบ  ดี 
2 พอใช้ 
1 ปรับปรุง 
0 คะแนน  
ที่ได้ หมายเหตุ 
0.5 4.4.2 ห้องส้วมอยู่ในสภาพที่ใช้งานได้และสะอาด    
0.25 4.4.3 ห้องส้วมมีจํานวนเพียงพอกับผู้ปฏิบัติงาน   
0.5 4.4.4 มีอ่างล้างมือพร้อมสบู่หรือน้ํายาฆ่าเชื้อโรค และ
อุปกรณ์ทําให้มือแห้ง   
0.5 4.4.5 อ่างล้างมือและอุปกรณ์อยู่ในสภาพที่ใช้งานได้และ
สะอาด    
0.25 4.4.6 อ่างล้างมือมีจํานวนเพียงพอกับผู้ปฏิบัติงาน   
 4.5 อ่างล้างมือบริเวณผลิต   
0.5 4.5.1 มีสบู่หรือน้ํายาฆ่าเชื้อโรค และอุปกรณ์ทําให้มือแห้ง   
0.5 4.5.2 อยู่ในสภาพที่ใช้งานได้และสะอาด    
0.5 4.5.3 มีจํานวนเพียงพอกับผู้ปฏิบัติงาน   
0.5 4.5.4 อยู่ในตําแหน่งที่เหมาะสม    
หัวข้อที่ 4 คะแนนรวม  = 13 คะแนน  
คะแนนที่ได้รวม=  คะแนน  
(.................%) 
5. การบํารุงรักษา และทําความสะอาด    
1.0 5.1 มีวิธีการหรือมาตรการดูแลทําความสะอาดอาคารผล ิตหรือ
บริเวณคัดและบรรจุอย่างสม่ําเสมอ    
1.0 5.2 เครื่องมือ เครื่องจักร และอุปกรณ์การผลิตมีการทําความ
สะอาดอย่างสม่ําเสมอ  และอยู่ในสภาพที่ใช้งานได้   
1.0 5.3 มีการเก็บสารเคมีทําความสะอาดหร ือสารเคมีอื่นๆ ที่
เกี่ยวข้องกับการบํารุงรักษา แยกเป็นสัดส่วน และปลอดภัย 
และมีป้ายแสดงชื่อสารเคมีที่ชัดเจน   
หัวข้อที่ 5 คะแนนรวม  = 6 คะแนน  
คะแนนที่ได้รวม =  คะแนน  
(.................%) 
 6. บุคลากรและสุขลักษณะผู้ปฏิบัติงาน   
1.0 6.1 ผู้ปฏิบัติงานในบริเวณผลิตอาหารไม่มีบาดแผลไม่เป็นโรค
หรือพาหะของโรคตามท ี่ระบุในกฎกระทรวง    
 6.2 ผู้ปฏิบัติงานที่ทําหน้าที่สัมผัสกับอาหารขณะปฏ ิบัติงานต้อง
ปฏิบัติดังนี้   
0.5 6.2.1 แต่งกายสะอาด  เสื้อคลุมหรือผ้ากันเปื้อนสะอาด    
0.5 6.2.2 มีมาตรการจัดการรองเท้าที่ใช้ในบริเวณผลิตอย่าง
เหมาะสม  เช่น การเปลี่ยนรองเท้า จุ่มรองเท้าใน
น้ํายาฆ่าเชื้อโรค   
0.5 6.2.3 ไม่สวมใส่เครื่องประดับ   
0.5 6.2.4 เล็บสั้น และสะอาด    
0.75 6.2.5 มือสะอาด  และล้างมือทุกครั้งก่อนเริ่มปฏิบัติงาน   
0.5 6.2.6 มีการสวมหมวกตาข ่ายหรือผ้าคลุมผมที่สะอาดขณะ
ปฏิบัติงาน   
 
(ลงชื่อ)............................. ............................... ....................(ผู้ขออนุญาต/ผู้รับอนุญาต/ผู้แทน) -1๒- 
 
น้ําหนัก สิ่งที่ต้องตรวจสอบ  ดี 
2 พอใช้ 
1 ปรับปรุง 
0 คะแนน  
ที่ได้ หมายเหตุ 
0.25 6.3 มีการแสดงคําเตือนห้ามบุคลากรและผู้ปฏิบัติงานแสดง
พฤติกรรมอันน่ารังเกียจในสถานที่ผลิตอาหาร    
0.5 6.4 มีวิธีการหรือข้อปฏิบัติสําหรับผู้ไม่เกี่ยวข้องกับการผลิตที่มี
ความจําเป็นต้องเข้าไปในบริเวณผลิต   
    
หัวข้อที่ 6 คะแนนรวม  = 10 คะแนน  
คะแนนที่ได้รวม  =  คะแนน  
(.................%) 
 
 
สรุปผลการตรวจ  
1. คะแนนรวม  (ทุกหัวข้อ)  = 80 คะแนน  
คะแนนที่ได้รวม (ทุกหัวข้อ) = ……..…………… คะแนน  (......................%) 
2.  ผ่านเกณฑ์ 
 ไม่ผ่านเกณฑ์ ในหัวข้อต่อไปนี้ 
  หมวดที่ 1  หมวดที่ 2  หมวดที่ 3  หมวดที่ 4  หมวดที่ 5  หมวดที่ 6 
  พบข้อบกพร่องรุนแรงเรื่อง 
 (1) วัตถุดิบผักหรือผลไม้สดมาจากแหล ่งเพาะปลูกที่มีระบบการควบค ุมการใช้สารเคมีในการ
เพาะปลูก(ข้อ 3.1.1) 
 (2) จัดทําทะเบียนเกษตรกรผู้จัดส่งวัตถุดิบผักหรือผลไม้สด (ข้อ 3.1.2)  
 (3) มีการใช้สารเคมีในการล้างผักหรือผลไม้สด หรือมีการใช้วัตถุเจือปนอาหารอื่นๆ ไม่เป็นไปตามประกาศ  
กระทรวงสาธารณส ุขว่าด้วยเรื่อง วัตถุเจือปนอาหาร  (ข้อ 3.3.3) 
 (4) ไม่มีการชี้บ่งรุ่นการผลิตหรือวันที่ผลิตในผลิตภัณฑ์ เพื่อการตามสอบย ้อนกลับ (ข้อ 3.6.1) 
 พบข้อบกพร่องอื่นๆ ได้แก่  ............................................ .......................................... ....................................... ... 
........................................ .............................................. ......................................... ....................... ...................... 
........................................ ............................................... ........................................ ............................................. 
........................................ .............................................. ......................................... ............................................. 
........................................ .............................................. ......................................... ............................................. 
........................................ ............................................... ........................................ ............................................. 
........................................ .............................................. ......................................... ....................... ...................... 
........................................ .............................................. ......................................... ............................................. 
........................................ .............................................. ......................................... ............................................. 
........................................ ............................................... ........................................ ............................................. 
........................................ .............................................. ......................................... ............................................. 
 
(ลงชื่อ)............................. ............................ .......................( ผู้ขออนุญาต/ผู้รับอนุญาต/ผู้แทน) -1๓- 
 
3. สรุปผลการประเม ิน 
สรุปภาพรวมผลการประเม ิน......................................... .......................................... ...................... ......................  
........................................ .............................................. ......................................... ............................... ......................... 
........................................ .............................................. ......................................... ............................... ......................... 
........................................ .............................................. ......................................... ............................... ......................... 
........................................ .............................................. ......................................... ............................... ......................... 
........................................ .............................................. ......................................... ............................... ......................... 
........................................ .............................................. ......................................... ............................... ......................... 
การเปลี่ยนแปลงภายในองค ์กร........................................ ......................... .................................. ........................ 
........................................ .............................................. ......................................... ............................... ......................... 
........................................ .............................................. ......................................... ............................... ......................... 
........................................ .................................... ....................... ............................ ............................... ......................... 
........................................ .............................................. ......................................... ............................... ......................... 
........................................ .............................................. ......................................... ............................... ......................... 
........................................ .............................................. ......................................... ............................... ......................... 
การปฏิบัติตามหลักเกณฑ์และเงื่อนไขในการรับรอง รวมถึงการแสดง /อ้างอิงถึงใบรับรอง การรับรองเครื่องหมาย
รับรอง และเครื่องหมายรับรองระบบงาน  (ถ้ามี).................................. .................................... ..................... ................ 
........................................ .............................................. ......................................... ............................... ......................... 
........................................ .............................................. ......................................... ............................... ......................... 
........................................ .............................................. ......................................... ............................... ......................... 
........................................ .............................................. ......................................... ............................... ......................... 
........................................ .................................... ...................... ............................. ............................... ......................... 
........................................ .............................................. ......................................... ............................... ......................... 
การดําเนินการกับข้อบกพร่องที่เกิดจากการตรวจประเม ินครั้งก่อน(ถ้ามี)............................... ........................... 
........................................ .................................... ...................... ............................. ............................ ............................ 
........................................ ................................... .............................. ...................... ............................... ......................... 
........................................ .............................................. ......................................... ............................... ......................... 
........................................ .............................................. ......................................... ............................... ......................... 
........................................ .............................................. ......................................... ............................... ......................... 
........................................ .............................................. ......................................... ............................... ......................... 
จุดแข็ง.......................................... ....................................... .............................................. .................................. 
........................................ .................................... ...................... ............................. ............................ ............................ 
........................................ .............................................. ......................................... ............................... ......................... 
........................................ .............................................. ......................................... ............................... ......................... 
ข้อสังเกตและโอกาสในการปร ับปรุง................................. .......................................... ........................................ 
........................................ .............................................. ......................................... ............................... ......................... 
........................................ .............................................. ......................................... ............................... ......................... 
........................................ .............................................. ......................................... ............................... ......................... 
(ลงชื่อ).............................................. ..................................( ผู้ขออนุญาต/ผู้รับอนุญาต/ผู้แทน) -1๔- 
ความเห็นของคณะผู้ตรวจประเมิน 
 เห็นควรนําเสนอให้การรับรอง (อนุญาต) / คงไว้ / ต่ออายุการรับรอง (ใบอนุญาต) 
 อื่น ๆ (ระบุ) .......................................... .......................... ............................. ............................ .................... 
................................... ......................................... ...................... ............................. ............................ ........................... 
........................................ .............................................. ......................................... ............................... ........................ 
........................................ .............................................. ......................................... ............................... ........................ 
........................................ .............................................. ......................................... ............................... ........................ 
........................................ .............................................. ......................................... ............................... ........................ 
........................................ .............................................. ......................................... ............................... ........................ 
 
4. ในการที่พนักงานเจ้าหน้าที่มาตรวจสถานท ี่ครั้งนี้ มิได้ทําให้ทรัพย์สินของผู้ขออนุญาต/รับอนุญาตสูญหาย  หรือ
เสียหายแต่ประการใด  อ่านให้ฟังแล้วรับรองว่าถูกต้อง จึงลงนามรับรองไว้ต่อเจ้าหน้าที่ท้ายบันทึก 
 
หมายเหตุ คาดว่าจะส่งข้อแก้ไขให้กับเจ้าหน้าที่ได้ภายในวันที่....................................... ............................................... 
 
 
(ลงชื่อ)............................. .................. ......................... ผู้ขออนุญาต/ผู้รับอนุญาต/ผู้แทน) 
      (……… ……………………………………………………………) 
 
 
(ลงชื่อ)............................. .................. (พนักงานเจ้าหน้าที่) 
 (ลงชื่อ)............................................... ( พนักงานเจ้าหน้าที่) 
 
 
(ลงชื่อ)............................. .................. (พนักงานเจ้าหน้าที่) 
 (ลงชื่อ)............................................... ( พนักงานเจ้าหน้าที่) 
 
 
 
 
 
  
 
 
 
 
 
(ลงชื่อ)............................. ............................. ......................(ผู้ขออนุญาต/ผู้รับอนุญาต/ผู้แทน) -1๕- 
ตส.14 (60) 
3.2 หลักเกณฑ์การพิจารณาผลการตรวจสอบสถานท ี่คัดและบรรจุผักหรือผลไม้สดบางชนิด 
 
1. ระดับการตัดสินใจในการให้คะแนน  มี 3 ระดับ ดังนี้ 
ระดับ นิยาม คะแนนประเมิน 
ดี เป็นไปตามหลักเกณฑ์ที่กําหนดในบัญชีแนบท้ายประกาศกระทรวง  เลขที่ 
386 พ.ศ. 2560 เรื่องกําหนดวิธีการผลิต เครื่องมือ เครื่องใช้ในการผลิต
และการเก็บรักษาผักหรือผลไม้สดบางชนิด และการแสดงฉลาก  2 
พอใช้ เป็นไปตามหลักเกณฑ์ที่กําหนดในบัญชีแนบท้ายประกาศกระทรวง  เลขที่ 
386 พ.ศ. 2560 เรื่องกําหนดวิธีการผลิต เครื่องมือ เครื่องใช้ในการผลิต
และการเก็บรักษาผักหรือผลไม้สดบางชนิด และการแสดงฉลาก  แต่ยังพบ
ข้อบกพร่องซึ่งยอมรับได้ เนื่องจากมีมาตรการป้องกันการปนเปื้อนใน
อาหาร  หรือข้อบกพร่องนั้นไม่มีผลกระทบต่อความปลอดภ ัยโดยตรงกับผัก
หรือผลไม้สดบางชนิด 1 
ปรับปรุง ไม่เป็นไปตามหลักเกณฑ์ที่กําหนดในบัญชีแนบท้ายประกาศกระทรวง  
เลขที่ 386 พ.ศ. 2560เรื่องกําหนดวิธีการผลิต เครื่องมือ เครื่องใช้ใน
การผลิตและการเก็บรักษาผักหรือผลไม้สดบางชนิด และการแสดงฉลาก  0 
 
2. การคํานวณคะแนน  
2.1 วิธีการคํานวณคะแนนในแต ่ละหัวข้อมีสูตรดังนี้ 
 
  คะแนนที่ได้ = น้ําหนักคะแนนในแต ่ละข้อ x คะแนนที่ประเมินได้ 
 
  ร้อยละของคะแนนท ี่ได้ในแต่ละหัวข้อ =    คะแนนที่ได้รวม  x  100 
      คะแนนรวมในแต ่ละหัวข้อ 
 
2.2 ข้อที่ไม่จําเป็นต้องปฏิบัติตามสําหรับสถานที่คัดและบรรจุผักหรือผลไม้สดบางชนิด หรือการคิดคะแนน  
กรณีไม่มีการดําเนินการในบางข้อ เช่น ไม่มีการใช้น้ําหรือน้ําแข็งในการล้างทําความสะอาดหร ือสัมผัส
กับผักหรือผลไม้สด จึงไม่ต้องพิจารณาให้คะแนนสําหรับข้อนั้น ทําให้คะแนนรวมของห ัวข้อลดลง  ซึ่ง
คํานวณโดยนําคะแนนเต็มของข้อดังกล่าวคูณน้ําหนักของข้อนั้น แล้วนําผลคูณที่ได้มาหักจากคะแนน
รวมเดิมของหัวข้อนั้นๆ ผลลัพธ์ที่ได้คือคะแนนรวมท ี่ใช้ในการคิดคะแนนของห ัวข้อนั้น 
2.3 ช่องหมายเหตุในบันทึกการตรวจ  (Checklist) มีไว้เพื่อผู้ทําการตรวจประเม ินสามารถลงข้อมูลและ
ลักษณะของสิ่งที่สังเกตเห็นตามนั้น โดยเฉพาะข้อมูลหรือสิ่งที่เห็นว่า “พอใช้” และ “ปรับปรุง” ให้
หมายเหตุว่าทําไมถึงได้คะแนนตามนั้น และเมื่อตรวจครบทั้ง 6 หัวข้อแล้ว ช่องหมายเหตุจะช่วยเตือน
และช่วยในการให้ระดับคะแนนได้อย่างเป็นธรรม  รวมทั้งจะเป็นข้อมูลในการตรวจต ิดตามครั้งต่อไป 
นอกจากนี้ยังสามารถนําข้อมูลในช่องหมายเหตุมาใช้ในการให้คําแนะนํา หรือข้อเสนอแนะแก ่
ผู้ประกอบการ  หรือแสดงความช ื่นชมแก่สถานประกอบการ  ซึ่งจะสร้างความรู้สึกเป็นเจ้าหน้าที่ผู้ให้
คําแนะนําและปรึกษามากกว่าเป็นเจ้าหน้าที่เข้าตรวจสอบเพื่อดําเนินการตามกฎหมาย  -1๖- 
 
3. ข้อบกพร่องที่รุนแรง (Major Defect) หมายถึง ข้อบกพร่องที่เป็นความเสี่ยง ซึ่งอาจทําให้ผักหรือผลไม้
สดบางชนิดเกิดการปนเปื้อน ไม่ปลอดภัยต่อการบริโภค ได้แก่ 
3.1  การคัดเลือกวัตถุดิบผักหรือผลไม้สดบางชนิดที่มีคุณภาพและความปลอดภ ัยตามหลักเกณฑ์ที่กําหนด ดังนี้ 
3.1.1 ผักและผลไม้ต้องมาจากแหล่งเพาะปลูกหรือมาจากแปลงท ี่มีระบบการควบค ุมการใช้สารเคมีในการ
เพาะปลูก ตามบันทึกการตรวจ  แบบ ตส.13 (60) ข้อ 3.1.1 
3.1.2 จัดทําทะเบียนเกษตรกรผู้จัดส่งวัตถุดิบตามบันทึกการตรวจตามแบบ  ตส.13 (60) ข้อ 3.1.2 
3.2 การใช้วัตถุเจือปนอาหารและสารเคม ีในการล้างทําความสะอาดผ ักหรือผลไม้สด เป็นไปตามประกาศ
กระทรวงสาธารณส ุข เรื่อง วัตถุเจือปนอาหาร  ตามบันทึกการตรวจแบบ  ตส.13 (60) ข้อ 3.3.3 
3.3 มีการบ่งชี้ หรือระบุรุ่นการผลิต หรือวันที่ผลิต เพื่อการตามสอบย ้อนกลับ (Traceability) ตามบันทึก
การตรวจแบบ  ตส.13 (60) ข้อ 3.6.1 
3.5 ข้อบกพร่องอื่นๆที่ คณะเจ้าหน้าที่ผู้ตรวจได้ประเมินแล้วว่าเป็นความเสี่ยง ซึ่งอาจทําให้ผักและผลไม้สด
เกิดความไม่ปลอดภัยต่อการบริโภค 
 4. การยอมรับผลการตรวจ  
  การยอมรับผลการตรวจว ่าผ่านการประเมิน ต้องมีคะแนนที่ได้รวมแต่ละหัวข้อและคะแนนรวมท ั้งหมด
ไม่น้อยกว่าร้อยละ 60 และต้องไม่พบข้อบกพร่องที่รุนแรง