Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığından : 
 
TÜRK GIDA KODEKSİ  
GIDA İLE TEMAS EDEN  PLASTİK MADDE VE MALZEMELERİN  
BİLEŞENLERİNİN MİGRASYON TESTİNDE KULLANILAN  
GIDA BENZERLERİ LİSTESİ TEBLİĞİ  
(Tebliğ No: 2013           ) 
Amaç  
MADDE 1 – (1) Bu Tebliğin amacı;  gıda ile temas  eden  plastik madde ve malzemelerin 
bileşenlerinin migrasyon testinde kullanılan gıda benzerleri listesini belirlemektir.  
Kapsam  
MADDE 2 – (1) Bu Tebliğ, …./…201 3 tarihli ve sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan  
“Türk Gıda Kodeksi Gıda İle Eden  Plastik Madde ve Malzemeler Tebliği (taslak) kapsamın da 
yer alan  plastik madde ve malzemelere uygulanır.  
Dayanak  
MADDE 3 – (1) Bu Tebliğ,  
a) 29/12/2011 tarihli ve 28157 3 üncü mükerrer sayılı Resmî  Gazete’de yayımlanan 
Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliği Türk  Gıda Kodeksi Gıda ile Temas Eden Madde ve 
Malzemeler Yönetmeliği’ne  dayanılarak  hazırlanmıştır.  
Temel kurallar   
MADDE 4 – (1) Tek bir gıda maddesi veya özel bir gıda maddesi grubu ile temasta 
bulunan plastik madde ve malzemelerin bileşenlerinin migrasyon testinde kullanılan gıda 
benzerleri ve bu benzerlerin konsantrasyonları ekte verilmiştir.   
Yürürlük ten kaldırılan tebliğ  
MADDE 5 – (1) Bu Tebliğle, 4/7/2005 tarihli ve 2 5865  sayılı Resmî Gazete’d e 
yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Gıda Maddeleri İle Temasta Bu lunan Plastik Madde ve 
Malzemeler in Migrasyon Testinde Kullanılan Gıda Benzerleri Listesi  Tebliği  (Tebliğ 
No:2005/33) yürürlükten kaldırılmıştır.  
GEÇİCİ MADDE 1 – (1) Bu  Tebliğ kapsamında faaliyet gösteren işletmeciler , 
1/1/2015 tarihine  kadar bu Tebliğ hü kümlerine uymak zorundadır.  
(2) Bu Tebliğin yayımından önce faaliyet gösteren işletmeciler , bu Tebliğ hükümlerine 
uyum sağlayıncaya kadar yürürlükten kaldırılan Türk Gıda Kodeksi  Gıda Maddeleri İle 
Temasta Bulunan Plastik Madde ve Malzemeler in Migrasyon T estinde Kullanılan Gıda 
Benzerleri  Listesi Tebliği  hükümlerine uymak zorundadır.  
Avrupa Birliğine uyum  
MADDE 6 – (1) Bu Tebliğ, 10/2011/EU sayılı “Gıda ile Temas Eden Plastik Madde Ve 
Malzemeler Üzerine Komisyon Tüzüğü  ve 85/572/E EC sayılı “Gıda maddeleri ile temasta 
bulunan plastik madde ve malzemelerin bileşenlerinin migrasyon testinde kullanılan gıda 
benzerleri listesi” ile ilgili Konsey  Direktifi  dikkate alınarak Avrupa Birliğine uyum 
çerçevesinde hazırlanmıştır.  
Yürürlük  
MADDE 7 – (1) Bu Tebliğ yayımı tarihinde yürürlüğe girer.  
Yürütme  
MADDE 8 – (1) Bu Tebliğ hükümlerini Gıda, Tarım ve Hayvancılık  Bakanı yürütür.  
 
 
EK 
Gıda Benzerleri  
1. Gıda Benz erleri   
Henüz gıda ile temas etmemiş plastik madde ve malzemelerin uygunluğunun tespit 
edilmesi i çin kullanıla cak gıda benzerler i Tablo 1’de yer almaktadır.  
 
Tablo 1 – Gıda Benzerleri Listesi  
 
Gıda Benzeri  Kısaltma  
% 10’luk Etil alkol çözeltisi (hacim/hacim)  Gıda Benzeri A 
% 3’lük Asetik asit çözeltisi  (ağırlık/hacim)  Gıda Benzeri B 
% 20’lik Etil alkol çözeltis i (hacim/hacim)  Gıda Benzeri  C 
% 50’lik Etil alkol çözeltisi (hacim/hacim)  Gıda Benzeri D1 
Bitkisel yağ*  Gıda Benzeri D2 
Poli(2,6 -difenil -p-fenilen oksit)  
(tanecik boyutu 60 -80 mesh , gözenek  büyüklüğü  
200 nm  Gıda Benzeri  E 
 
* Yağ asiti kompozisyonu aş ağıdakilerden biri olan her hangi bir bitkisel yağ kullanılabilir.  
Yağ asiti zincirindeki karbon atomlarının 
numarası : Doymam ışlık sayısı  6-
12 14 16 18:
0 18:
1 18:
2 18:
3 
Gaz Kromatografi sinde Belirlenen Yağ Asitleri 
Kompozisyonu (%Metil 
Esterleri(ağırlık/a ğırlık))  <1 <1 1,5-
2,0 < 7 15-
85 5-
70 <1,
5 
 
2. Gıdalar a Karşılık Gelen Gıda Benzerleri  İçin Genel Kurallar   
Gıda b enzer i A, B ve C hidrofilik özelliğe sahip gıdalar için kullanılırlar ve hidrofilik 
maddelerin ekstrakte edilebilmesini sağlarlar. Gıda b enzeri B, pH değeri 4,5’ten küçük gıdalar 
için kullanılır. Gıda b enzer i C alkol içeriği %  20’ye kadar olan gıdalar  için kullanılır ve uygun  
miktarda  organik bileşen içeriyor olmaları bu gıdalar ı daha lipofilik yapar.  
Gıda b enzer i D1 ve D2 lipofilik özelliğe sa hip gıdalar için kullanılırlar ve lipofilik 
maddelerin ekstrakte edilebilmesini sağlarlar.  Gıda b enzer i D1 alkol içeriği % 20’nin 
üzerinde olan gıdalar ve su içinde yağ emülsiyonları için kullanılır . Gıda b enzer i D2, 
yüzeylerinde serbest yağ içeren  gıdala r için kullanılır.  
Gıda b enzer i E kuru gıdalar için spesifik migrasyon testinde kullanılır.  
 
3. Henüz Gıda ile Temas Etmemiş Madde ve Malzemelerin Migrasyon Testi için 
Kullanılan Gıda Benzerleri için Özel Kurallar  
Henüz gıda ile temas et memiş olan madde  ve malzemelerden  migrasyon testi için , 
belirli gıda kategorilerine karşılık gelen g ıda benzerleri Tablo 2’ye göre seçilir.  
 
 Farklı gıda kategorileri veya bunların kombinasyonları ile temas eden madde ve 
malzemelerin toplam migrasyon testleri için bu Ekin 4  üncü maddesinde belirtilen kurallar 
uygulanır.  
 
Tablo 2 aşağıdaki bilgileri içerir:  
 
Sütun 1 (Referans Numarası)  : Gıda kategorisinin referans numarasını içerir.  
Sütun 2 (Gıdaların Tarifi ) : Gıda ka tegorisinin kapsadığı gıdaların 
tanımlamalarını /gıdalara ilişkin açıklamaları içerir.  
Sütun 3 (Gıda Benzerleri)  : Her bir gıda benzeri için alt sütunlar içerir.  
 
  
 
Gıda ile henüz temas  etmemiş madde ve malzemelerin migrasyon testinde 3 üncü 
sütunun alt sütunlarında “X” işareti bulunan gıda be nzeri kullanılır.  
Gıda b enzer i D2’ye ait alt sütunda “X” işareti ve sonrasında “/” işareti ve bir rakam 
bulunduğ u durumlardaki gıda kategorisi  için; sonuçlar, migrasyon limitleri ile 
karşılaştırılmadan önce burada belirtilen rakama bölünür. Bu rakam TGK  - Gıda İle Temas 
Eden Plastik Madde ve Malzemeler Tebli ği’nin Ek-4’ünün 4 üncü bölümünde  belirtilen 
düzeltme faktörüdür.  
 Referans numarası 01.04 olan gıda kategorisi için gıda b enzer i D2 yerine %95’lik etil  
alkol çözeltisi kullanılır.  
 Gıda b enzer i B’ye ait alt sütunda “X” i şareti ve sonrasında “(*)” işaretinin bulunduğu 
durumlarda ki gıda kategorisi için;  gıdanın pH değeri 4.5’ten fazla ise gıda b enzer i B ile 
migrasyon testinin yapılması zorunlu değildir.  
 Gıda b enzer i D2’ye ait alt sütunda “X” işareti ve sonrasında “(**)” iş aretinin 
bulunduğu durumlardaki gıda kategorisi için; plastik malzemenin  yağlı gıda ile temas 
etmediğinin uygun bir metotla ispat edilmesi halinde gıda b enzer i D2 ile migrasyon testinin 
yapılması zorunlu değildir.  
 
Tablo 2: Gıda Maddeleri Yerine Kullanılac ak Gıda Benzerleri Tablosu  
 
(1) (2) (3) 
Referans  
Numarası  Gıda Grupları  Gıda Benzerleri  
  A B C D1 D2 E 
01 İçecekler        
01.01  Alkolsüz içecekler veya alkol 
derecesi hacimce %  6’dan az olan 
ya da % 6’ya eşit alkollü içecekler:        
A. Berrak İçe cekler : Su, elma 
şarabı, normal veya konsantre  
berrak  meyve ya da sebze suları, 
meyve nektarı, limonata, şuruplar, 
bitter/amer , demlendirilmiş 
içecekler, kahve,  çay, bira , 
alkol süz içecekler, enerji içecekleri 
ve benzeri içecekler, aromalı sular, 
sıvı ka hve ekstraktı   X(*)  X    
B. Bulanık İçecekler  
Meyve pulpu içeren meyve suyu ve 
nektarları ve alkolsüz içecekler, 
meyve pulpu içeren şıra, sıvı 
çikolata   X(*)   X   
01.02  Alkol derecesi hacimce % 6 ve % 
20 arasında olan alkollü içkiler    X    
01.03  Alkol derecesi hacimce % 20’nin 
üzerinde olan alkollü içkiler ve 
bütün kremalı likörler     X   
01.04  Diğer:  
Denatüre edilmemiş etil alkol   X(*)    % 
95’lik 
etil 
alkol    
(1) (2) (3) 
Referans  
Numarası  Gıda Grupları  Gıda Benzerleri  
  A B C D1 D2 E 
02 Tahıllar, tahıl ürünleri, hamur 
ve hamur işleri, bisküviler, 
kekler ve diğer fırıncılık  ürünleri        
02.01  Nişastalar       X 
02.02  Tahıllar; işlenmemiş, patlatılmış, 
pul gibi  (patlamış mısır, mısır 
gevreği ve benzeri dâhil )      X 
02.03  Tahıl unu ve elenmemiş kaba un       X 
02.04  Makarna, spagetti ve benzeri 
ürünler  ve taze makarna gib i kuru 
makarnalar       X 
02.05  Kuru haldeki ; hamur işleri, 
bisküviler, kekler ekmek ve diğer 
fırıncılık ürünleri:        
A. Yüzeyinde yağlı maddeler olan      X/3  
B. Diğer leri      X 
02.06  Taze hamur  işleri, kekler  
Hamur ve diğer fırıncılık ürünleri :       
A. Yüzeyinde yağlı maddeler olan      X/3  
B. Diğer leri      X 
03 Çikolata, şeker ve ürünleri, 
şekercilik ürünleri        
03.01  Çikolata, çikolata kaplı ürünler ve 
çikolata yerine geçen diğer ürünler 
ile bunlarla kaplı ürünler      X/3  
03.02  Şekercilik Ürünleri        
A. Katı halde        
     I. Yüzeyinde yağlı maddeler 
olan     X/3  
     II. Diğer leri      X 
B. Ezme halde        
     I. Yüzeyinde yağlı maddeler 
olan     X/2  
     II. Nemli    X    
03.03  Şeker ve şeker ürünleri        
A. Katı halde: Kristal ya da toz       X 
B. Melas, şeker şurupları, bal ve 
benzerleri  X      
04 Meyve, sebze ve ürünleri        
04.01  Taze veya do ndurulmuş,  kabuğu 
soyulmamış bütün haldeki 
meyveler        
04.02  İşlenmiş meyve ler       
A. Kurutulmu ş veya suyu alınmış      X  
(1) (2) (3) 
Referans  
Numarası  Gıda Grupları  Gıda Benzerleri  
  A B C D1 D2 E 
meyve ler, bütün, dilimlenmiş ya da  
un veya toz halinde  
B. Püre, konserve, ezme halinde 
veya kendi suyu ya da şeker şurubu 
içindeki (marmelat, komposto ve 
benzeri ürünler) meyveler   X(*)  X    
C. Sıvı ortamda korunan  meyveler        
    I. Yağlı ortamda      X  
    II. Alkollü ortamda     X   
04.03  Sert kabuklu meyveler  (yer fıstığı, 
kestane, badem, fındık, ceviz, çam 
fıstığı ve diğerleri)        
A. Ayıklanmış, kurutulmuş, pul 
veya toz haline ge tirilmiş      X 
B. Ayıklanmı ş ve kavrulmuş       X 
C. Ezme veya krem halde  X    X  
04.04  Taze veya dondurulmuş, kabuğu 
soyulmamış bütün haldeki sebzeler        
04.05  İşlenmiş sebzeler        
A. Kurutulmuş veya suyu alınmış 
sebzeler; bütün, dilimlenmiş ya da 
un veya toz halinde       X 
B. Kabuğu soyulmuş veya 
doğranmış taze sebzeler  X      
C. Püre, konserve, ezme halinde 
veya kendi suyu içindeki (turşu ve 
salamura dâhil ) sebzeler    X(*)  X    
D. Konserve sebzeler        
     I. Yağlı ortamda  X    X  
     II. Alkollü ortamda     X   
05 Katı ve sıvı yağlar        
05.01  Hayvansal ve bitkisel katı ve sıvı 
yağlar, doğal veya işlem görmüş 
(kakao yağı, domuz yağı ve tekrar 
katılaştırılmış tereyağı dâhil)      X  
05.02  Margarin, tereyağı ve yağda su 
emülsiyonlarından hazırlanmış 
diğer katı ve sıvı yağlar      X/2  
06 Hayvansal ürünler ve 
yumurtalar        
06.01  Balık        
A. Taze, dondurulmuş, işlenmiş, 
tuzlanmış vey a tütsülenmiş (balık 
yumurtası  dâhil)  X    X/3(*
*)  
B. Konserve balık         
(1) (2) (3) 
Referans  
Numarası  Gıda Grupları  Gıda Benzerleri  
  A B C D1 D2 E 
     I. Yağlı ortamda  X    X  
     II. Sulu ortamda   X(*)  X    
06.02  Kabuklular ve yumuşakçalar 
(istiridye, midye, salyangoz dâhil)        
A. Kabuklarıyla doğal olarak 
korunanlar        
B. Kabuğu alınmış, işlenmiş, 
konserve edilmiş veya kabuğuyla 
pişirilmiş        
     I. Yağlı ortamd a X    X  
     II. Sulu ortamda   X(*)  X    
06.03  Tüm hayvan türlerinin etleri 
(kümes ve av hayvanları dâhil):        
A. Taze, dondurulmuş, tuzlanmış 
veya tütsülenmiş  X    X/4(*
*)  
B. İşlenmiş et ürünleri (jambon, 
salam, sosis ve diğerleri) veya 
ezme ya da krem haldeki ürünler  X    X/4(*
*)  
C. Yağlı ortamda marine edilmiş et 
ürünleri  X    X  
06.04  Konserve et        
A. Yağlı ortamda  X    X/3  
B. Sulu ortamda   X(*)   X   
06.05  Tam yumurta, yumurta sarısı, 
yumurta beyazı        
A. Kurutulmuş, dond urulmuş veya 
toz halde       X 
B. Sıvı veya pişmiş     X   
07 Süt ürünleri        
07.01  Süt       
A. Tam yağlı, yarım yağlı, yağsız 
veya koyulaştırılmış süt ve süt 
bazlı içecekler     X   
B. Bebek formülleri dâhil süttozu 
(tam yağlı sütten elde edilmiş )      X 
07.02  Yoğurt, yayık altı ve benzer 
ürünler gibi fermente süt ürünleri   X(*)   X   
07.03  Krema ve ekşi krema   X(*)   X   
07.04  Peynirler:        
A. Tam y ağlı, kabu ğu yenilemeyen       X 
B. Kabuksuz veya kabuğu 
yenilebilen ( gouda, camembert 
gibi) doğal peynirler ve eritme 
peynirler      X/3(*
*)  
C. İşlenmiş peynir (yumuşak  X(*)   X    
(1) (2) (3) 
Referans  
Numarası  Gıda Grupları  Gıda Benzerleri  
  A B C D1 D2 E 
peynir, taze peynir ve benzerleri)  
D. Salamura peynir        
     I. Yağlı ortamda  X    X  
     II. Sulu ortamda (feta, 
mozarella ve benzerleri)   X(*)   X   
08 Muhtelif Ürünler        
08.01  Sirke   X     
08.02  Kızartılmış veya kavrulmuş 
gıdalar:        
A. Patates kızartması, hamur 
kızartması ve benzerleri  X    X/5  
B. Hayvansal kökenli ürünler  X    X/4  
08.03  Sıvı, katı veya toz hal deki 
(ekstraktlar, konsa ntreler)  çorba, et 
suyu , sos preparatları,; homojenize 
edilmiş bileşik gıda preparatları , 
maya ve kabartıcı madde içerenler 
de dâhil olmak üzere hazır 
yemekler:        
A. Toz veya kurutulmuş        
     I. Yağlı ürünler      X/5  
     II. Diğerleri       X 
B. Toz veya kurutulmuş 
dışındakiler        
     I. Yağlı ürünler  X X(*)    X/3  
     II. Diğerleri   X(*)  X    
08.04  Soslar :       
A. Sulu özellikte olanlar   X(*)  X    
B. Mayonez , mayonezli soslar , 
salata sosları ve diğer yağ/su 
emülsiyonu karış ımları (örneğin; 
Hindistan cevizli soslar) gibi yağlı 
özellikteki soslar  X X(*)    X  
08.05  Hardal ( 08.14 no’lu başlıktaki toz 
hardal hariç)  X X(*)    X/3(*
*)  
08.06  Sandviçler, kızarmış ekmek, pizza 
ekmeği ve çeşitli gıda maddeleri 
içeren benzer ürünler:        
A. Yüzeyinde yağlı maddeler olan  X    X/5  
B. Diğerleri       X 
08.07  Dondurmalar    X    
08.08  Kurutulmuş gıdalar:        
A. Yüzeyinde yağlı maddeler olan      X/5  
B. Diğerleri       X 
08.09  Dondurulmuş veya derin      X  
(1) (2) (3) 
Referans  
Numarası  Gıda Grupları  Gıda Benzerleri  
  A B C D1 D2 E 
dondurulmuş gıdalar  
08.10  Alkol derecesi hacimce % 6 veya 
daha fazla olan konsantre 
ekstraktlar   X(*)   X   
08.11  Kakao:        
A. Yağı azaltılmış ve yağı oldukça  
azaltılmış olanlar da dâhil  olmak 
üzere kakao tozu       X 
B. Kakao ezmesi      X/3  
08.12  Granül veya toz hal deki kavrulmuş 
veya kavrulmamış, ka feinsiz veya 
çözünebilir kahve ile kahve 
ikameler       X 
08.13  Aromatik bitkiler ve diğer bitkiler : 
papatya, ebegümeci, nane, çay, 
ıhlamur çiçe ği ve diğerleri       X 
08.14  Tarçın, karanfil, toz hardal, 
karabiber, vanily a, safran, tuz gibi 
baharatlar ve doğal çeşniler  ve 
diğerleri       X 
08.15  Pesto sos ya da köri ezmesi gibi 
yağlı ortamda bulunan baharat ve 
çeşniler      X  
 
 
4. Toplam Migrasyon Testi İçin Kullanılan Gıda Benzerleri  
 
 Tüm gıda kategorileri için toplam m igrasyon limitinin uygunluğ unu göstermek 
amacıyla  distile veya eşdeğer nitelikteki su ile veya Gıda b enzer i A ile ve Gıda b enzer i B ve 
Gıda b enzer i D2 ile migrasyon testi yapılır.  
Asitli gıdalar dışındaki tüm gıda kategorileri için toplam migrasyon limitin in 
uygunluğu göstermek amacıyla distile veya eşdeğer nitelikteki su veya Gıda b enzer i A ile ve 
Gıda b enzer i D2 ile migrasyon testi yapılır.  
 Sulu ve alkollü tüm gıda kategorileri ve süt ürünleri için toplam migrasyon limitinin 
uygunluğunu göstermek amacıyl a Gıda b enzer i D1 ile migrasyon testi yapılır.  
Sulu, asidik ve alkollü tüm gıda kategorileri ve süt ürünleri için toplam migrasyon 
limitinin uygunluğunu göstermek amacıyla Gıda b enzer i D1 ve Gıda b enzer i B ile migrasyon 
testi yapılır.  
 Sulu tüm gıdalar ve alkol içeriği %  20’ye kadar olan alkollü gıdalar için toplam 
migrasyon limitinin uygunluğunu göstermek amacıyla Gıda b enzer i C ile migrasyon testi 
yapılır.  
Sulu ve asidik tüm gıdalar ve alkol içeriği %20’ye kadar olan alkollü gıdalar için 
toplam migrasyon limitinin uygunluğunu göstermek amacıyla Gıda b enzer i C ve Gıda b enzer i 
B ile migrasyon testi yapılır.