มก ษ .  6401 - 2558  
มาตรฐานสินค้ าเกษต ร  
 การป ฏิบัติที่ดีส้าห รับศูนย ์รว บรว มน ้าน มดิบ  
1. ขอบข่าย  
มาตรฐานสินค้าเกษตรนี้ ก้าหนดการปฏิบัติที่ดีส้าหรับศูนย์รวบรวมน้้านมดิบ ตั้งแต่การรับ น้้านมดิบ    
การลดอุณหภูมิ  การเก็บรักษา การขนส่ง และการส่งเสริม สมาชิก  เพื่อให้ได้น้้านมดิบ ที่มีคุณภาพ ส้าหรับ
แปรรูปเป็นผลิตภัณฑ์ที่ได้มาตรฐานและปลอดภัยต่อผู้บริโภค  
2. นิยาม 
ความหมายของค้า ที่ใช้ในมาตรฐานสินค้าเกษตรนี้  มีดังต่อไปนี้  
2.1 น้้านมดิบ (raw milk) หมายถึง น้้านมที่รีดจากแม่โคหลังจากคลอดลูกแล้วไม่น้อยกว่า 3 วัน และ
ต้องปราศจากน้้านมเหลือง (colostrum) โดยมิได้แยกออ กหรือเติมวัตถุอื่นใด และไม่ได้ผ่านกรรมวิธี
ใดๆ ยกเว้นการท้าให้เย็น  
2.2 ศูนย์รวบรวมน้้านมดิบ (milk collection  center)  หมายถึง  สถานประกอบ การที่รับและรวบรวม
น้้านมดิบจากสมาชิก เพื่อน้ามาลดอุณหภูมิ และส่ง มอบน้้านมดิบ แก่โรงงานแปรรูปหรือศูนย์รวบรวมน้้านม
ดิบอื่นต่อ ไป ทั้งนี้ไม่รวมถึง ฟาร์มที่มีถังเก็บน้้านมดิบ เฉพาะของฟาร์มตนเอง ที่สามารถลดอุณหภูมิและ
รักษาความเย็น ได้ 
2.3 บริเวณรับน้้านมดิบ  (milk collecting area) หมายถึง  พื้นที่ของศูนย์รวบรวมน้้านมดิบที่ออกแบบ
ให้สะดวก ในการรวบรวม  และตรวจรับ น้้านมดิบ  โดยมีเครื่องจักรและอุปกรณ์ที่ถู กสุขลักษณะ  
2.4 อุปกรณ์รับน้้านมดิบ (milk collecting equipment ) หมายถึง  อุปกรณ์ ที่ออกแบบเฉพาะ  เพื่อรวบรวม
น้้านมดิบ ประกอบด้วย  อ่างรับน้้านม อ่างรวมน้้านม  ระบบการกรองนม ท่อส่งน้้านม ปั๊ม เครื่องจักร  และ
อุปกรณ์อื่นๆ  ที่เกี่ยวข้อง  
2.5 อุปกรณ์ แลกเปลี่ยนความร้อน (plate heat exchanger, PHE) หมายถึง ชุด อุปกรณ์ ที่ใช้ลด
อุณหภูมิน้้านมดิบให้ต่้าลงทันทีโดยใช้หลักการแลกเปลี่ยนความร้อน เพื่อลดอุณหภูมิ น้้านมดิบ 
2.6 ถังเก็บน้้านมดิบ  หมายถึง ภาชนะที่ออกแบบเฉพาะส้าหรับเก็บน้้านมดิบ  แบ่งเป็น  มก ษ .  6401 - 2558                                            2 
2.6.1 ถังเก็บน้้านมดิบชนิดไม่มีระบบท้าความเย็น  (storage tank)  หมายถึง ภาชนะที่ออกแบบเฉพาะ
ส้าหรับเก็บน้้านมดิบ  ให้สามารถรักษาอุณหภูมิน้้านมดิบได้ โดยไม่มีอุปกรณ์หรือระบบแลกเปลี่ยนความ
ร้อนเพื่อลดอุณหภูมิน้้านมดิบ   
2.6.2   ถังเก็บน้้านมดิบชนิดมีระบบท้าความเย็น (cooling tank) หมายถึง ภาชนะที่ออกแบบเฉพาะ
ส้าหรับเก็บน้้า นมดิบ โดยมีอุปกรณ์หรือระบบ แลกเปลี่ยนความร้อนเพื่อ ลดอุณหภูมิน้้านมดิบ และ
สามารถเก็บรักษาน้้านมดิบให้มีอุณหภูมิคงที่  
2.7 การท้าความสะอาด แบบไม่ถอดชิ้นส่วน  (cleaning in place, CIP)  หมายถึง การท้าความสะอาด
ภายในอุปกรณ์ รับ เก็บรักษา และ ส่งน้้านมดิบทั้งระบบ โดยไม่แยกชิ้ นส่วน 
2.8 สมาชิก  หมายถึง เกษตรกร  ผู้เลี้ยงโคนมที่ ขึ้นทะเบียนเป็นสมาชิก ของศูนย์รวบรวมน้้านมดิบ และ
ต้องส่งน้้านมดิบที่ผลิตได้ ต่อศูนย์ ฯ ที่ขึ้นทะเบียน เป็นสมาชิกไว้ เท่านั้น โดยไม่ขึ้นทะเบียนซ้้าซ้อนกับศูนย์ ฯ 
อื่นๆ   
2.9 การตามสอบ  (traceability/product tracing ) หมายถึง การติดตามที่มา และที่หมายต่อไปของ
สินค้าเกษตรและอาหาร ตามขั้นตอน การผลิต  การจัดการ การแปรรูปและการจ้าหน่าย  ซึ่งก้าหนด
ขั้นตอนหนึ่งหรือ หลายขั้นตอนที่ต่อเนื่องกัน  
3.  ข้อ ก ้าห นด  
รายการและ ข้อก้าหนด ของการปฏิบัติที่ดีส้าหรับศูนย์รวบรวมน้้านมดิบ ให้เป็นไปตาม ตาราง ที่ 1 ดังนี้ 
ตาราง ที่ 1 ร า ย ก า ร แ ล ะ ข้อ ก้ า ห น ด ก า ร ป ฏิ บัต ิที่ ดีส้า ห รั บ ศูน ย์ร ว บ ร ว ม น  ้า น ม ดิบ  
( ข้อ  3) 
รายการ  ข้อ ก้าหน ด  
1. ส ถ า น ป ร ะ ก อ บ ก า ร
แ ล ะ ส ิ่ ง อ ้ า น ว ย ค ว า ม
ส ะด ว ก   
(1) สถานที่ตั้ง  1.1 อยู่ในบริเวณที่ไม่ มีความเสี่ยงต่อ การปนเปื้อนที่มีผลเสียต่อ คุณภาพน้้านมดิบ  
และความปลอดภัย ของผู้บริโภค  หากมีความเสี่ยงต้องมีมาตรการป้องกัน   
(2) อาคารปฏิบัติงาน  1.2 มีโครงสร้างแข็งแรง ง่ายต่อการท้าความสะอาด บ้ารุงรักษา และสามารถ
ป้องกันการปนเปื้อนข้ามที่ส่งผลต่อ คุณภาพน้้านมดิบและความปลอดภัยของ
ผู้บริโภค  
                                      3                                ม ก ษ .  6401 - 2558  
รายการ  ข้อ ก้าหน ด  
1.3 บริเวณพื้นที่ตั้งตัวอาคาร  และบริเวณโดยรอบ สะอาด  
1.4 การออกแบบภายในอาคารและ การวางผังสายการผลิตเอื้อต่อการ
ปฏิบัติงานอย่างถูกสุขลักษณะเพื่อลดการปนเปื้อนระหว่าง การปฏิบัติงานที่
ส่งผลต่อความปลอดภัย ของผู้บริโภค  
1.5 มีพื้นที่เพียงพอส้าหรับการปฏิบัติงานและจัดแบ่งพื้นที่ใช้งานเป็นสัดส่วน
ระหว่างบริเวณรับน้้า นมดิบ ห้องตรวจวิเคราะห์และควบคุมคุณภาพ บริเวณ
ติดตั้งเครื่องจักร ห้องเก็บสารเคมี  และส้านักงาน                                                                                                                                  
(3) เครื่องจักรและ
อุปกรณ์  1.6 มีเครื่องจักรและอุปกรณ์เพียงพอ เครื่องจักร ติดตั้งในต้าแหน่งที่ 
เหมาะสม สะดวกในการปฏิบัติงาน และการท้าความสะอาด  
1.7 ปั๊ม วาล์ว ระบบท่อ และสายยาง น้้านมดิบ แข็งแรง สะอาด ถูกสุขลักษณะ  
โดยเฉพาะส่วนที่สัมผัสกับน้้านมดิบท้าด้วยวัสดุที่อนุญาต ให้ใช้สัมผัสอาหารได้ 
ไม่เป็น สนิม ไม่ท้าปฏิกิริยากับน้้านมดิบและสามารถท้าความสะอาด ได้ทั่วถึง  
1.8 สายยาง น้้านมดิบ สายยางน้้า ท่ อและอุปกรณ์ที่ใช้ร่วมกับสายยาง   
แยกการใช้งานตามประเภทอย่างชัดเจน   
1.9 มีอ่างรับน้้านมดิบ ที่ถูกสุขลักษณะและสะดวกต่อการปฏิบัติงาน  มีจ้านวน
เพียงพอ ต่อปริมาณน้้านมดิบ ที่รับในแต่ละครั้ง   
1.10 อุปกรณ์ รับน้้านมดิบ ต้องได้มาตรฐาน สะอาด เพียงพอ และเหมาะสม
กับการใช้งาน   
1.11 ออกแบบและติดตั้ง ถังเก็บน้้านม ดิบ ท่อ และวาล์วเพื่อให้สามารถท้าความ
สะอาด และฆ่าเชื้อได้อย่าง ทั่วถึงรวมทั้งสามารถระบายของเหลวออกได้หมด   
1.12 อุปกรณ์ส้าหรับ  ชั่ง ตวง วัด  ซึ่งมีความส้าคัญต่อการปฏิบัติงาน         
ต้องเที่ยงตรง แม่นย้า ให้ท้าการสอบเทียบ อย่างน้อยปีละ 1 ครั้ง และ ทวนสอบ
อย่างเหมาะสม   
(4) สิ่งอ้านวยความ
สะดวก  1.13 ในห้อง ปฏิบัติงาน ต้องมีแสงสว่างเพียงพอ  
1.14 มีการระบายอากาศที่เพียงพอในการปฏิบัติ งาน  
มก ษ .  6401 - 2558                                            4 
รายการ  ข้อ ก้าหน ด  
1.15 มีอุปกรณ์ท้าความสะอาดอย่างเพียงพอ  
1.16 มีอุปกรณ์ด้านสุขลักษณะส่วนบุคคล และห้องสุขาเพียงพอต่อการ ใช้ 
1.17 มีพื้นที่ พร้อมทั้งอุปกรณ์ เพียงพอ ส้าหรับล้างภาชนะบรรจุน้้านมดิบ ภายหลัง
การเท น้้านมดิบลงอ่างรับ  
(5) ระบบ
สาธารณูปโภค  1.18 มีระบบไฟฟ้า ที่มีก้าลังไฟเพียงพอกั บการใช้งานภายในศูนย์ รวบรวม น้้านมดิบ   
1.19 อุปกรณ์การให้แสงสว่างเพียงพอ และถูกสุขลักษณะ  
1.20 มีเครื่องก้าเนิดไฟฟ้าส้ารองไว้ใช้ในกรณีไฟฟ้าดับ หรือมีมาตรการ
จัดการน้้านมดิบในช่วงเวลา ไฟดับอย่าง เหมาะสม  
1.21 น้้าที่ใช้สัมผัสโดยตรงกับน้้านมดิบหรือพื้นผิวที่สัมผัส กับน้้านมดิบ ต้องมี
คุณภาพ ตามประกาศกระทรวงสาธารณสุข  เรื่อง น้้าบริโภค ในภาชนะบรรจุที่
ปิดสนิท  และมีปริมาณเพียงพอ  
1.22 น้้าที่ใช้ภายในสถานที่ผลิตต้องเป็นน้้าสะอาด ให้มีการปรับคุณภาพน้้า
ตามความจ้าเป็น  
1.23 มีการตรวจสอบคุณภาพน้้าใช้ตามมาตรฐานอย่างน้อยปีละครั้ง   
2. การคว บคุม     
การป ฏิ บัต ิ ง า น   
(1) การรับน้้านมดิบ  
 2.1 ก้าหนด เกณฑ์คุณภาพ  และวิธีการตรวจ รับน้้านมดิบ  
2.2 รับน้้านมดิบจากสมาชิกที่ขึ้นทะเบียน หรือศูนย์รวบรวมน้้านมดิบอื่น กรณี
รับน้้านมดิบต่อจากศูนย์รวบรวมน้้านมดิบอื่นอุณหภูมิของน้้านมดิบต้อง       
ไม่เกิน 8 องศาเซลเซียส  (oC)  
2.3 มีมาตร การควบคุม เวลาในการขนส่ง น้้านมดิบ จากฟาร์มถึงศูนย์รวบรวม
น้้านมดิบ   
2.4 มีการจัดการให้สามารถน้าน้้านมดิบเข้าสู่กระบวนการ ลดอุณหภูมิ ได้อย่าง
รวดเร็ว  
                                      5                                ม ก ษ .  6401 - 2558  
รายการ  ข้อ ก้าหน ด  
(2) การลดอุณหภูมิ
น้้านมดิบ  2.5 ระบบท้าความเย็น เพื่อลดอุณหภูมิน้้านมดิบ มีก้าลังท้าความเย็นที่เหมาะสม
กับปริมาณน้้านมดิบ   
2.6 กรณีใช้อุปกรณ์แลกเปลี่ยนความร้อน ให้ ลดอุณหภูมิน้้านมดิบภายหลัง
รับน้้านมดิบ  โดยอุณหภูมิน้้านมดิบ ต้องไม่เกิน 4 องศาเซลเซียส (oC) ทันที 
หรือกรณีใช้ถังเก็บน้้านมดิบชนิดมีระบบท้าความเย็น อุณหภูมิน้้านมดิบต้อง
ไม่เกิน 4 oC ภายใน 2 ชั่วโมง   
2.7 มีการควบคุมคุณภาพน้้าใช้และการกรองในระบบท่อส่งน้้าเย็น   
2.8 ติดตั้ง เครื่องมือวัดอุณหภูมิน้้าเข้า -น้้าออก และอุณหภูมิน้้านมดิบออก    
ในต้าแหน่งที่เหมาะสม  และใช้งานได้   
2.9 ให้บันทึกเวลาและอุณหภูมิน้้าเย็น ก่อนและระหว่างการ ลดอุณหภูมิ น้้านมดิบ  
2.10 ให้บันทึกเวลาและอุณหภูมิน้้านมดิบ ที่ผ่านการลดอุณหภูมิ  
(3) ก า ร เ ก็ บ รั ก ษ า
น้้านมดิบ  2.11 เก็บรักษาน้้านมดิบในถัง เก็บน้้านมดิบ ที่สะอาด สามารถ ป้องกัน         
การปนเปื้อนน้้านมดิบในระหว่างการเก็บรักษา   
2.12 ถังเก็บน้้านมดิบ สามารถ รักษาอุณหภูมิ น้้านมดิบ ภายในได้อย่างมี
ประสิทธิภาพ และให้บันทึกอุณหภูมิน้้านมดิบเป็นระยะ   
(4) การตรวจสอบ
คุณภาพน้้านม  2.13 มีแผนการตรวจ สอบ/วิเคราะห์คุณภาพน้้านมดิบและปฏิบัติงานตาม
แผนที่ก้าหนดไว้  
2.14 เครื่องมือ และอุปกรณ์ในการตรวจ สอบ/วิเคราะห์คุณภาพ น้้านมดิบได้
มาตรฐาน  
2.15 มีวิธีการ และอุปกรณ์ เพื่อเก็บตัวอย่างน้้านมดิบ ที่ถูกต้องตามหลัก
วิชากา ร  
3 . ก า ร บ้ า รุ ง รั ก ษ า
และ การสุข าภิบาล   
(1) การท้าความสะอาด  3.1 มีมาตรการในการท้าความสะอาด อาคารปฏิบัติงาน  และสภาพแวดล้อม
ภายนอก   มก ษ .  6401 - 2558                                            6 
รายการ  ข้อ ก้าหน ด  
3.2 มีมาตรการในการท้าความสะอาดเครื่องจักรอุปกรณ์  รวมถึง อุปกรณ์ที่ต้อง
ถอดหรือแยกชิ้นส่วน หรืออื่นๆ ที่นอกเหนือจากระบบ การท้าความ สะอาด
แบบไม่ถอดชิ้นส่วน  (CIP) อย่างเหมาะสม   
(2) การท้าความ
สะอาดแบบไม่ถอด
ชิ้นส่วน  (CIP)  3.3 มีระบบท้าความสะอาด แบบ CIP ที่เหมาะสม  เพียงพอ  และสามารถท้า
ความสะอาดได้ทั่วถึงและมีประสิทธิภาพ  
3.4 มีคู่มือการปฏิ บัติงาน และบันทึกการตรวจสอบการจัดการ ระบบท้า ความ
สะอาด แบบไม่ถอดชิ้นส่วน  (CIP)  ทั้งอุปกรณ์และรถขนส่งน้้านมดิบ  ได้แก่ 
ระยะเวลาที่ใช้ท้าความสะอาด อุณหภูมิ  ความเข้มข้นของสารเคมีที่ใช้ และ
อัตราการไหลเวียน ของสารเคมีและน้้า   
3.5 ติดตั้งเครื่องมือวัดอุณหภูมิ ในระบบ CIP ในต้าแหน่งที่เหมาะสม สามารถ
ใช้การได้และเที่ยงตรง  
3.6 ตรวจสอบความเข้มข้นของสารเคมีที่ใช้ ทุกครั้ง   
3.7 มีการตรวจสอบการตกค้างของสารเคมีในระบบที่เหมาะสม   
(3) การบ้ารุงรักษา
เครื่องมือ เครื่องจักร
และอุปกรณ์  3.8 มีโปรแกรม การตรวจ สอบและ การซ่อมบ้ารุง เครื่องมือ เครื่องจักร และ
อุปกรณ์  
(4) การควบคุมสัตว์
พาหะน้าเชื้อ   3.9 มีมาตรการควบคุมและก้าจัดสัตว์พาหะน้าเชื้อ  
(5) การจัดการสารเคมี  3.10 สารเคมีที่ไม่ ใช้ในอาหาร เช่น สารท้าความสะอาด น้้ามันหล่อลื่น รวมถึง
ภาชนะบรรจุสารเคมี  มีการจัดการ อย่างถูกสุขลักษณะ    
3.11 แยกเก็บ สารเคมีเป็นสัดส่วน  และมีฉลากระบุไว้อย่าง ชัดเจน   
(6) การจัดการ น้้าเสีย
และของเสีย  3.12 มีวิธีการ บ้าบัดน้้าเสีย ก่อนระบาย น้้าทิ้งลง สู่แหล่งน้้าสาธารณะ  
3.13 มีวิธีการจัดการขยะ และของเสียอย่างเหมาะสม  
4 . ส ุข ลั ก ษ ณ ะ ส ่ว น
บุค ค ล                                        7                                ม ก ษ .  6401 - 2558  
รายการ  ข้อ ก้าหน ด  
 4.1 ผู้ปฏิบัติงาน และผู้ขนส่งน้้านมดิบต้อง มีสุขลักษณะ ส่วนบุคคล ที่ดีในขณะ
ปฏิบัติงาน  และผ่านการตรวจสุขภาพอย่างน้อยปีละครั้ง   
4.2 ผู้ปฏิบัติงาน  มีการรักษาความสะอาดส่วนบุคคลอย่างเหมาะสม ในขณะ
ปฏิบัติงาน เช่น สวมชุดกันเปื้อน ที่คลุมผม ผ้าปิดปาก  
4.3 บุคคลภายนอก หรือผู้เยี่ยมชมที่เข้าในบริเวณ ปฏิบัติ งานต้อง ปฏิบัติตาม
สุขลักษณะส่วนบุคคลที่ดี   
5 . การข น ส ่ง   
 5.1 รถขนส่ง ต้องมีฉนวนที่สามารถรักษาอุณหภูมิน้้านมดิบ ให้มีอุณหภูมิ      
ไม่เกิน 8 oC เมื่อถึงปลายทางรับน้้านมดิบ  
5.2 ให้เตรียมการในการขนส่งน้้านมดิบอย่างเหมาะสมและถูกสุขลักษณะ  
พร้อมบันทึกข้อมูลที่เกี่ ยวข้อง  
5.3 มีวิธีเก็บตัวอย่างที่เป็นมาตรฐาน และเก็บตัวอย่างน้้านมดิบจากรถขนส่ง 
เพื่อตรวจสอบคุณภาพก่อน ออกจากศูนย์ฯ  กรณีผลการตรวจไม่เป็นไปตาม
เกณฑ์ก้าหนดให้มีมาตรการแก้ไข  
5.4 มีการควบคุม การขนส่งน้้านมดิบ เข้าโรงงานแปรรูป   
6 . การ ตาม สอบ 
(Traceability)   
6.1 มีระบบการ ตามสอบน้้านมดิบ เพื่อให้ทราบแหล่งที่มาของน้้านมดิบ และ
สถานที่ส่งมอบน้้านมดิบ   
6.2 มีวิธีการจัดการ เกี่ยวกับ ข้อร้องเรียนของลูกค้า   
7 . การฝึกอ บรม   
7.1 บุคลากร ต้องได้รับการฝึกอบรม ให้มีความรู้ความสามารถ ที่เกี่ยวข้องกับ
หน้าที่ความรับผิดชอบ ในการปฏิบัติงาน เช่น กระบวนการผลิต สุขลักษณะ  
และการตรวจวิเคราะห์คุณภาพน้้านมดิบ   
7.2 มีแผนการอบรมบุคลากร และการประเมินผล   
  มก ษ .  6401 - 2558                                            8 
รายการ  ข้อ ก้าหน ด  
8 . ร ะ บ บ ก า ร ส ่ ง เ ส ริ ม
ส มาชิก   
(1) การส่งเสริม
สมาชิกรายฟาร์ม  
 8.1 มีทะเบียนสมาชิกและข้อมูลของฟาร์มที่เป็นปัจจุบัน โดยต้องรับขึ้น
ทะเบียนสมาชิกไม่ซ้้าซ้ อนกับศูนย์รวบรวมน้้านมดิบอื่น  
8.2 มีเจ้าหน้าที่ส่งเสริมและ มีกิจกรรมในการส่งเสริมการผลิตน้้านมดิบของ
สมาชิก ให้มีคุณภาพ  เช่น การฝึกอบรมสมาชิก  
(2) การประเมิน
สมาชิก รายฟาร์ม  8.3 มีระบบการประเมินคุณภาพน้้านมดิบ ของสมาชิก   
8.4 มีการแจ้งข้อมูลคุณภาพ น้้านมดิบ และผลก ารประเมิน ให้สมาชิกรับทราบ   
(3) การส่งเสริม
คุณภาพน้้านมดิบของ
สมาชิก  8.5 ต้องก้าหนด ช่วงเวลารับซื้อน้้านมดิบที่แน่นอน  
8.6 ก้าหนดราคารับซื้อน้้านมดิบตามคุณภาพ   
9 . ร ะ บ บ เ อ ก ส า ร แ ล ะ
การบ ัน ทึกข้อ มูล   
9.1 มีการบันทึกข้อมูล ดังต่อไปนี้   
1) การสอบเทียบอุปกรณ์และเครื่องมื อ (ข้อ 1.12) 
2) การปรับสภาพน้้าใช้ในกระบวนการผลิตและผลการตรวจคุณภาพน้้าใช้         
(ข้อ 1.22 และข้อ 1.23)  
3) การควบคุมกระบวนการรับน้้านมดิบ  การลดอุณหภูมิ  บันทึกอุณหภูมิ     
การตรวจสอบคุณภาพ การเก็บรักษา และการขนส่ง (ข้อ 2 และข้อ 5) 
4) ผลการตรวจ คุณภาพน้้านมดิบ ในขั้นตอนต่างๆ  (ข้อ 2(2)) 
5) การท้าความสะอาด และการบ้ารุงรักษาอาคาร สถานที่ เครื่องมือ และ
อุปกรณ์  (ข้อ 3(1) และข้อ  3(3)) 
6) บันทึกที่เกี่ยวข้องกับระบบ CIP (ข้อ 3(2)) 
7) การควบคุมสัตว์พาหะน้า เชื้อ และสารเคมี (ข้อ 3(4) และข้อ  3(5)) 
8) การควบคุม สุขลักษณะส่วนบุคคล  (ข้อ 4) 
9) ประวัติการฝึกอบรม  (ข้อ 7) 
10) กิจกรรมการส่งเสริมและผลกา รประเมินคุณภาพน้้านมดิบของสมาชิก  (ข้อ 8) 
9.2 ให้เก็บบันทึก ข้อมูลไว้อย่างน้อย 3 ปี