มอก. 1040- 25xx 
 น้ํามันหลอลื่น สําหรับเครื่องยนตเบนซิน  
สองจังหวะ 
1. ขอบขาย  
1.1  มาตรฐานผลิตภัณฑอุตสาหก รรมนี้ครอบคลุมเฉพาะน้ํามันหลอลื่น สําหรับเครื่องยนต เบนซิ นสองจังหวะที่
ใชในยานยนตทางบก และตอไปในมาตรฐานนี้จะเรียกวา “น้ํามันหลอลื่น ” 
2. บทนิยาม  
ความหมายของคําที่ใชในมาตรฐานผลิตภัณฑอุตสาหกรรมนี้  มีดังตอไปนี้  
2.1 น้ํามันหลอลื่น (lubricating oils ) หมายถึง  ผลิตภัณฑที่มีหนาที่หลอลื่นชิ้นสวนของเครื่องยนตเบนซินสอง
จังหวะ ประกอบดวยสวนสําคัญ 2 สวน คือ น้ํามันหลอลื่นพื้นฐานและสารเติมแตง  
2.2 น้ํามันหลอลื่นพื้นฐาน ( base oil ) หมายถึง น้ํามันหลอลื่นที่ไดจากการกลั่นน้ํามันดิบ แลวผานกรรมวิธีขจัดสิ่ง
ไมพึงประสงค  เชน กากเหนียว กลิ่นเหม็น สารที่ทําใหเกิดการผุกรอน และอื่น ๆ ออก หรือไดจากการ
สังเคราะห  
2.3 สารเติมแตง (additive ) หมายถึง สารเคมีที่ใชผสมกับน้ํามันหลอลื่นพื้นฐาน ดวยสัดสวนที่พอเหมาะเพื่อให
น้ํามันหลอลื่นมีคุณสมบัติตามตองการ  
3. ชั้นคุณภาพ  
3.1 น้ํามันหลอลื่น  แบงออกเปน 2 ชั้นคุณภาพ คือ  
3.1.1 ชั้นคุณภาพ FC 
3.1.2 ชั้นคุณภาพ FD    
 
 
 
  
 
 มาตรฐาน ผลิตภัณฑอุตสาหกรรม  
-1- 
 มอก. 1040- 25xx 
 
4. คุณลักษณะที่ตองการ  
4.1 ลักษณะทางฟสิกสและทางเคมี  
 ตองเปนไปตามตารางที่ 1 
4.2 ลักษณะ การใชงาน  
 ตองเปนไปตามตารางที่ 2 
 
ตารางที่ 1 คุณลักษณะทางฟสิกสและทางเคมี  
(ขอ 4.1)  
รายการ
ที่ คุณลักษณะ  ชั้นคุณภาพ  เกณฑที่
กําหนด  วิธีทดสอบตาม1) 
1 ความหนืดจลนที่อุณหภูมิ 100  o C             mm2 /s FC ,FD  ≥ 6.5 ISO 3104  
2 จุดวาบไฟ                                                          o C              FC ,FD  ≥ 70 ISO 2719  
3 เถาซัลเฟต                                 รอยละ โดยน้ําหนัก  FC ≤ 0.25 ISO 3987  
FD ≤ 0.18 
 
หมายเหตุ  1 ) หมายถึง อาจใชวิธีอื่นใดที่ใหผลเทียบเทา แตในกรณีที่มีขอโตแยง ใหใชวิธีที่กําหนดในมาตรฐานนี้  
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
  
 
 
-2- 
  มอก. 1040- 25xx 
ตารางที่ 2 คุณลักษณะใน การใชงาน 
(ขอ 4.2) 
รายการ  
    ที่ คุณลักษณะ ชั้นคุณภาพ  วิธีทดสอบ  
ตาม1) FC FD 
1 การหลอลื่น (Lubricity ) ≥ 95 ≥ 95 JASO M 340  
2 แรงบิดเริ่มตน (Initial torque ) ≥ 98 ≥ 98 JASO M 340  
3 ความสะอาด  
เครื่องยนต  
(Detergency ) การประเมิน  
หลังจาก 60 min ความสะอาดโดยรวม  
ของลูกสูบและฝาสูบ  
(Fundamental Part)  ≥ 95 - JASO M 341  
ทดสอบ 60 min 
กระโปรงลูกสูบ  
(Piston skirt Part)  - - 
การประเมิน  
หลังจาก 180 min ความสะอาดโดยรวม  
ของลูกสูบและฝาสูบ  
(Fundamental Part)  - ≥ 125  JASO M 341  
ทดสอบ 180 min 
กระโปรงลูกสูบ  
(Piston skirt Part)  - ≥ 95 
4 ควันไอเสีย (Exhaust Smoke ) ≥ 85 ≥ 85 JASO M 342  
5 การอุดตันระบบไอเสีย   
(Exhaust System Blocking ) ≥ 90 ≥ 90 JASO M 343  
 
หมายเหตุ  1 ) หมายถึง อาจใชวิธีอื่นใดที่ใหผลเทียบเทา แตในกรณีที่มีขอโตแยงใหใชวิธีที่กําหนดในมาตรฐานนี้  
 ตัวเลขที่ระบุ คือ ดัชนี เมื่อคาของน้ํามันมาตรฐาน JATRE- 1 มีคา 100 
5. การบรรจุ  
5.1 ใหบรรจุน้ํามันหลอลื่น ในภาชนะบรรจุที่แหง สะอาด ไมทําปฏิกิริยากับน้ํามันหลอลื่น  ไมรั่วซึม และมีฝาปด
ไดสนิท  
5.2 ผูทําน้ํามันหลอลื่น ตามมาตรฐานนี้จะตองปดผนึกโดยวิธีใดวิธีหนึ่งที่ภาชนะบรรจุทุกหนวย ถาการปดผนึก
เกิดการชํารุดเสียหายกอน ถึงผูรับ ใหถือวาน้ํามันหลอลื่น นั้นอาจมีคุณภาพไมถูกตอง  
5.3 หากมิไดตกลงกันเปนอยางอื่น ใหปริมาตรสุทธิของน้ํามัน หลอลื่น ในแตละภาชนะบร รจุเปน 0.5 L 1 L 5 L 
200 L  หรือ 210 L  และตองไมนอยกวาที่ระบุไวที่ฉ ลาก การทดสอบให ปฏิบัติตามขอ 8.2 
-3- 
 มอก. 1040- 25xx 
 
6. เครื่องหมายและฉลาก  
6.1 ที่ภาชนะบรรจุผลิตภัณฑน้ํา มันหลอลื่น ทุกหนวย อยางนอยตองมีเลข อักษร หรือเครื่องหมายแจงรายละเอียด  
ตอไปนี้ใหเห็นไดชัดเจน และอานไดงาย  
(1) ชื่อผลิตภัณฑตามมาตรฐานนี้หรือชื่ออื่นที่สื่อความหมายวาเปนผลิตภัณฑตามมาตรฐานนี้  
(2) ชั้นคุณภาพ  
(3) ปริมาตรสุทธิ เปนลิตร  
(4) วัน เดือน ปที่ทํา หรือรหัสรุนที่ทํา  
(5) วิธีใชและขอควรระวัง  
(6) ชื่อผูทํา หรือโรงงานที่ทํา พรอมสถานที่ตั้ง หรือเครื่องหมายการคาที่จดทะเบียน  
ในกรณีที่ใชภาษาตางประเทศ ตองมีความหมายตรงกับภาษาไทยที่กําหนดไวขางตน  
 7. การชักตัวอยางและเกณฑตัดสิน  
7.1 การชักตัวอยางและเกณฑตัดสิน ใหเปนไปตามภาคผนวก ก . 
8. การทดสอบ  
8.1 ใหใชวิธีทดสอบที่กําหนดในมาตรฐานนี้ หรือวิธี อื่นใดที่ใหผลเทีย บเทา ในกรณีที่มีขอโตแยงใหใชวิธีที่
กําหนดในมาตรฐานนี้  
8.2 การหา ปริมาตรสุทธิ  
8.2.1 เครื่องมือ  
8.2.1.1 เครื่องชั่งละเอียด 0.01 g กรณีน้ําหนักไมเกิน 5 kg 
8.2.1.2  เครื่องชั่งละเอียด 0.1 g กรณีน้ําหนักมากกวา 5 kg 
8.2.2 วิธีทดสอบ  
8.2.2.1 หาความหนาแนน ของน้ํามันหลอลื่น ตัวอยาง ตาม ISO 3675 
8.2.2 .2 หามวลของน้ํามันหลอลื่นตัวอยาง  
ชั่งน้ํามันหลอลื่น ตัวอยางทั้ง ภาชนะบรรจุ แลวลบดวยน้ําหนักภาชนะบรรจุเปลาเปนน้ําหนักสุทธิ 
คํานวณหาปริมาตรสุทธิโดยหาความหนาแนนของน้ํามันหลอลื่นตัวอยาง 
 
 
 
 
 
-4- 
  มอก. 1040- 25xx 
8.2.3 วิธีคํา นวณ  
V =  (𝑚𝑚1−𝑚𝑚2)
𝐷𝐷 
 
เมื่อ V  คือ ปริมาตรสุทธิ ของตัวอยางในภาชนะ บรรจุ  เปนลูกบาศกเซนติเมตร  
 m1 คือ มวล ของตัวอยางและภาชนะบรรจุ  เปนกรัม  
  m2 คือ มวล ของภาชนะบรรจุ เปนกรัม  
  D  คือ ความหนาแนนของตัวอยาง  ที่อุณหภูมิ 30 oC เปนกรัมตอลูกบาศกเซนติเมตร  
  
 
 
 
  
 
 
 
 
  
 
  
 
 
 
 
 
 
 
 
-5- 
 มอก. 1040- 25xx 
 
ภาคผนวก ก . 
                                                       การชักตัวอยางและเกณฑตัดสิน  
(ขอ 7.1) 
ก.1 นิยาม  
ก.1.1 กรณีภาชนะบรรจุขนาดเล็ก (ขนาดไมเกิน 210 L) 
 รุน ในที่นี้ หมายถึง ผลิตภัณฑน้ํามันหลอลื่น ที่มีสวนประกอบอยางเดียวกัน ที่ทําในคราวเดียวกัน บรรจุ
ในคราว เดียวกัน  ในภาชนะบรรจุชนิดและขนาดเดียวกัน  มีเครื่องหมายการคาเดียวกัน หรือที่สงมอบ
หรือซื้อขายในระยะเวลาเดียวกัน  
ก.1.2 กรณีภาชนะบรรจุขนาดใหญ (ขนาดเกิน 210 L) 
รุน ในที่นี้ หมายถึง น้ํามันหลอลื่นใน ภาชนะบรรจุเดี่ยวภาชนะนั้น  
ก.2 การชักตัวอยางและการยอมรับ ใหเปนไปตามแผนการชักตัวอยาง ที่กําหนดตอไปนี้ หรืออาจใชแผนการชัก
ตัวอยางอื่นที่เทียบเทากันทางวิชาการกับแผนที่กําหนดไว  
ก.2.1 การชักตั วอยางและการยอมรับสําหรับ การทดสอบการ บรรจุ และเครื่องหมายและฉลาก  (เฉพาะ กรณี
ขนาดของภาชนะบรรจุไมเกิน 210 L )  
ก.2.1.1 ใหชักตัวอยางโดยวิธีสุมจากรุนเดียวกัน ตามจํานวนที่กําหนดในตารางที่ ก .1 
ก.2.1.2 จํานวนตั วอยางที่ไมเปนไปตาม ขอ 5. และขอ 6. ตองไมเกินเลขจํานวนที่ยอมรับที่กําหนดในตาราง
ที่ ก.1 จึงจะถือวาผลิตภัณฑน้ํามันหลอลื่น รุนนั้นเปนไปตามเกณฑที่กําหนด  
ตารางที่ ก.1 แผนการชักตัวอยางสําหรับการทดสอบการบรรจุ และเครื่องหมายและฉลาก   
(เฉพาะข นาดของภาชนะบรรจุไมเกิน 210 L) 
(ขอ ก .2.1.1) 
ขนาดรุน  
หนวยภาชนะบรรจุ  ขนาดตัวอยาง  
หนวยภาชนะบรรจุ  เลขจํานวนที่ยอมรับ  
ไมเกิน  125 
126   ถึง   1 000 
           1 001   ถึง   3 000  
       เกิน   3 000  8 
13 
20 
32 1 
2 
3 
5 
 
-6- 
  มอก. 1040- 25xx 
ก.2.2 การชักตัวอยางและเกณฑตัดสินสําหรับการทดสอบคุณลักษณะที่ตองการ ใหเปนไปตาม มอก .1380 
หรืออาจใชแผนการชักตัวอยางอื่นที่เทียบเทากันทางวิชาการกับแผนที่กําหนด  
ก2.2.1 กรณีขนาดภาชนะบรรจุไมเกิน 210 L  
 ใหใชตัวอยาง น้ํามันหลอลื่น ที่ผานการทดสอบการบรรจุ และเครื่องหมายและฉลาก แลว โดยเขยา
หรือกลิ้งภาชนะบรรจุจนน้ํามันหลอลื่น เขากันดี แลวใชเครื่องมือที่เหมาะสมตักตัวอยางจากแตละ
ภาชนะบรรจุ ภาชนะบรรจุละเทา ๆ กัน ผสมรวมกัน ใหไดตัวอยางรวมไมนอยกวา 20 L   
ก.2.2.2 กรณีขนาดภาชนะบรรจุเกิน 210 L  
ใหใชเครื่องมือที่เหมาะสมตักตัวอยาง น้ํามันหลอลื่น ที่ระดับตาง ๆ 3 ระดับ คือ ระดับบน 
ระดับกลาง และระดับลางใหไดปริมาตรเทา ๆ กัน ผสมรวมกันใหไดตัวอยางไมนอยกวา  20 L  
ก.2.2.3 นําตัวอยางไปทดสอบความหนืด จุดวาบไฟ และ เถาซัลเฟต หากรายการใดรายการหนึ่งไมเปนไป
ตามเกณฑ ที่กําหนด ใหถือวาน้ํามันหลอลื่น รุนนั้นไมเปนไปตามเกณฑที่กําหนดและไมตอง
ทดสอบราย การอื่นตอไป หากตัวอยางเปนไปตามเกณฑที่กําหนด ใหนําตัวอยางไปทดสอบ
คุณลักษณะการใชงาน โดยทดสอบควันไอเสีย กอน หากไมเปนไปตามเกณ ฑที่กําหนดใหถือวา
น้ํามันหลอลื่น รุนนั้นไมเปนไปตามเกณฑที่กําหนดและไมตองทดสอบรายการอื่นตอไป  
ก.2.2.4 ตัวอยางตองเปนไปตามขอ  4. ทุกรายการ จึงจะถือวาน้ํามันหลอลื่น รุนนั้นเปนไปตามเกณฑที่กําหนด  
ก.3 เกณฑตัดสิน  
 ตัวอยางน้ํามันหลอลื่น ตองเปนไปตามขอ ก .2.1.2 และขอ ก .2.2.4 ทุกขอ จึงจะถือวาน้ํามันหลอลื่น รุนนั้น
เปนไปตามมาตรฐานผลิตภัณฑอุตสาหกรรมนี้  
   
 
 
 
 
 
 
 
 
 
  
 
-7-