1 
 Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığından:  
 
TÜRK GIDA KODEKSİ GIDA ENZİMLERİ YÖNETMELİĞİ  
(TASLAK)  
 
BİRİNCİ BÖLÜM  
Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar  
 
Amaç  
MADDE 1 – (1) Bu Yönetmeliğin amacı, tüketici ve insan sağlığını, tüketici haklarını, 
gıda satışında adaletin sağlanmasını ve uygun durumlarda çevrenin korunmasını da göz 
önünde bulundurarak; işlem yardımcıları olarak kullanılan enzimler de dahil olmak üzere;  
a) Onaylanmış gıda enzimlerinin yer aldığı listeyi,  
b) Gıdalarda kullanılan gıda enzimlerinin kul lanım koşullarını,  
c) Bu şekilde satılan gıda enzimlerinin etiketleme kurallarını,  
 belirlemektir.  
 
Kapsam  
MADDE 2 – (1) Bu Yönetmelik, 4 üncü maddede tanımı yapılan gıda enzimlerini 
kapsar.  
(2) Bu Yönetmelik, gıda enzimlerinin kullanımı ile ilgili ürüne ait özel hükümler saklı 
kalmak koşuluyla;  
a) Özel gıdalardaki gıda enzimlerini,  
b) Bu Yönetmeliğin kapsamı dışındaki amaçlar için kullanılan gıda enzimlerini  kapsar.  
(3) Bu Yönetmelik 30/6/2013 tarihli ve 28693 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan  Türk 
Gıda Kodeksi Gıda Katkı Maddeleri Yönetmeliği kapsamı dâhilinde yer alan gıda katkı 
maddeleri ile işlem yardımcıları üretiminde kullanılan gıda enzimlerini kapsamaz.  
(4) Bu Yönetmelik gıdaların üretiminde geleneksel olarak kullanılan ve özellikle enzim 
üretimin e yönelik olarak kullanılmasa bile kendiliğinden üretebilen mikrobiyal kültürleri 
kapsamaz.  
 
Dayanak  
MADDE 3 – (1) Bu Yönetmelik;  11/6/2010  tarihli ve 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, 
Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanununun 23, 24 ve 26  ncı maddelerine dayanılarak 
hazırlanmıştır . 
 
Tanımlar ve kısaltmalar  
MADDE 4 – (1) Veteriner Hizmetleri, Bitki S ağlığı, Gıda ve Yem Kanununun 3 üncü 
maddesinde ve Türk Gıda Kodeksi Gıda K atkı Maddeleri Yönetmeliğinin 4 üncü maddesinde 
yer alan tanımlara ilave olarak, ikinci fıkrada yer alan tanımlar da geçerlidir.                  
(2) Bu Yönetmelikte geçen;  
a) Bakanlık: Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığını,  
b) Gıda enzimi: Bitkilerden, hayvanlardan veya mikroorganizmalardan elde edilen  veya   
1) Özel bir biyokimyasal reaksiyonu katalize edebilen bir veya birden fazla enzim 
içeren mikroorganizmalar ya da  
2) Üretim, işleme, hazırlama, muamele, ambalajlama, taşıma veya depolama gibi 
aşamaların herhangi birinde teknolojik bir amaç doğrultusunda gıdaya eklenen 
mikroorganizmalar  
kullanılarak fermentasyon işlemi ile elde edilmiş bir ürünü de içeren ürünlerden e lde edilen 
ürünü,  2 
 c) Gıda enzim preparatı: Gıda enzimlerinin depolama, satış, standardizasyon, seyreltme 
veya çözünmesini kolaylaştırmak amacıyla, gıda katkı maddeleri ve/veya diğer gıda 
bileşenleri gibi maddelerin içine ilave edildiği bir veya daha fazla  gıda enziminden oluşan 
formülasyonu,  
ç) IUBMB:  Uluslararası Biyokimya ve Moleküler Biyoloji Birliği ni, 
d) Liste: Gıda enzimleri listesini , 
ifade eder.  
 
İKİNCİ BÖLÜM  
İzin Verilen Gıda Enzimlerinin Listesi  
 
Gıda enzimlerinin listesi  
MADDE 5 - (1) Sadece e k’teki listede yer alacak  gıda enzimleri, olduğu haliyle 
piyasaya arz edilir ve bu ekte yer alan koşullar altında gıdalarda kullanılır.  
(2) Sadece listede yer alacak  gıda enzimleri 8 inci maddenin ikinci fıkrasında belirtilen 
özellikler ve kullanım koşullarını sağlamak koşuluyla piyasaya sunulabilir ve gıdalarda 
kullanılabilir.  
 
Bir gıda enzimi ve/veya gıda enzim preparatının yasaklanması  
MADDE 6  - (1) Bu Yönetmelik hükümleri ile uyumlu olmayan bir gıda enzimi/gıda 
enzim preparatı veya bu gıda enzimini/gıda enzim preparatını içeren bir gıda piyasaya arz 
edilemez.  
(2) Domuz kaynaklı bir g ıda enzimi/gıda enzim preparatı,  gıdalarda kullanılamaz.  
 
Gıda enzimlerinin listeye dâhil edilmesine ilişkin genel koşullar  
MADDE 7  - (1) Bir gıda enzimi;  
a) Mev cut bilimsel kanıtlara dayalı olarak önerilen enzimin kullanım miktarı tüketici 
sağlığı açısından güven ilirlik riski doğurmuyorsa,  
b) Makul teknolojik bir ihtiyaç bulunuyorsa,  
c) Kullanılan bileşenlerin yapısı, tazeliği, kalitesi, ürünün veya üretim sürecinin 
doğallığı veya ürünün  besinsel kalitesi de dahil olmak üzere kullanımı tüketiciyi 
yanıltmıyorsa  ve 
ç) İlgili diğer mevzuat kurallarını sağlıyorsa  
  listede yer alabilir.  
 
Gıda enzimleri listesinin  içeriği  
MADDE 8  - (1) Bir gıda enzimi; ……………… tarihli ve ……sayılı Resmi Gazete’de 
yayımlanarak yürürlüğe giren Türk Gıda Kodeksi Gıda Katkı Maddeleri, Gıda Enzimleri ve 
Gıda Aroma Vericilerine İlişkin Ortak Onay Prosedürü Hakkında  Yönetmelik gereğince 7 nci 
maddede belirtilen koşullara uygun olan bir gıda enzimi listeye dahil edilebilir.  
(2) Bir gıda enziminin listede yer alması durumunda, aşağıda yer alan  hususlar açıkça 
belirtilir:  
a) Gıda enziminin adı,  
b) Gıda enziminin kaynağı, saflık kriterleri ve  diğer gerekli bilgileri içeren 
spesifikasyonu,  
c) Gıda enziminin eklenebileceği gıdalar,  
ç) Gıda enziminin hangi koş ullar altında kullanılabileceği,  (Uygun olduğu hallerde, gıda 
enzimi için maksimum sayısal değer belirlenmez. Bu durumda, gıda 
enzimi  Quantum  Satis prensibine göre kullanılır)  3 
 d) Gerekli gö rüldüğü durumda, gıda enziminin doğrudan son tüketiciye satışında 
kısıtlamaların olup olmadığı,  
e) Gerekli görüldüğü durumda, gıdanın fiziksel  durumu veya tabi tutulduğu özel 
işlemler hakkında son tüketici nin bilgilendirilmesini sağlamak amacıyla üretiminde gıda 
enzimleri kullanıl an gıdanın etiketlenmesine ilişkin özel gereklilikler.  
(3) Liste,  Türk Gıda Kodeksi Gıda Katkı Maddeleri, Gıda Enzimleri ve Gıda Aroma 
Vericilerine İlişkin Ortak Onay Prosedürü Hakkında Yönetmeliğe uygun olarak güncellenir . 
 
Yorumlama kararları  
MADDE 9 - (1) Gerekli olduğu durumlarda;  
a) Bir g ıda enziminin bu Yönetmeliğin 4 üncü maddesinde  ifade edilen gıda enzimi 
tanımını karşılayıp karşılamadığına;  
b) Belirli bir gıdanın, listedeki  gıda kategorisine ait olup olmadığına Bakanlıkça karar 
verilir.  
 
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM  
Etiketleme  
 
Son tüketiciye sunulmayacak gıda enzimler i ve gıda enzim preparatlarının  
etiketlenmesi  
MADDE 10 – (1) Tek başına veya birbirleriyle veya  29/12/2011  tarihli ve 28157 sayılı 
üçüncü mükerrer Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Etiketleme 
Yönetmeliğinde tanımlanan gıda bileşenleri ile karışım halinde satılması halinde, son 
tüketiciye sunulmayacak g ıda enzimlerinin etiketinde, 11 inci maddede yer  alan bilgiler 
kolayca görülebilir, açıkça okunabilir ve silinmez bir şekilde yer almak zorundadır.  
(2) 11  inci maddede yer alan bilgiler Türkçe olmak zorundadır . Türkçe ile birlikte diğer 
yabancı resmî diller de kullanılabilir.   
 
Son tüketiciye sunulmayacak  gıda enzimlerine ve gıda enzim  preparatlarına 
yönelik genel etiketleme kuralları  
MADDE 11  – (1) Son tüketiciye sunulmayacak gıda enzimlerinin ve gıda enzim  
preparatlarının tek başına veya birbirleriyle ve/veya diğer gıda bileşenleriyle karışım halinde 
satılması halinde, ambalaj veya kaplarının üzerinde aşağıdaki bilgiler yer alır:  
a) Her bir gıda enziminin bu Yönetmelikte geçen adı veya her bir gıda enzimini n adını 
içeren bir satış tarifnamesi, isminin bulunmadığı durumlarda, IUBMB  terimler dizininde 
belirtilen kabul görmüş ismi,  
b) “Gıdada kullanım içindir” veya “G ıdada kullanımı sınırlıdır” ifadesi veya gıda 
enziminin ve gıda enzim  preparatlarının  kullanımının amaçlandığı gıdayı belirten daha özel 
bir ifade,  
c) Gerekli olduğu durumlarda özel depolama veya kullanım koşulları,  
ç) Parti işareti veya numarası,  
d) Kullanım talimatının eksikliğinde, gıda enziminin uygun bir şekilde kullanımı 
mümkün olmay acaksa; gıda enziminin kullanım talimatı,  
e) Üretici veya ambalajlayıcı veya ithalatçı veya dağıtıcı firmanın adı veya ticari unvanı 
ve adresi,  
f) Gıdada kullanım miktarı sınırlı olan her bir enzim veya enzim grubunun gıdada 
bulunabilecek en yüksek miktarı nı belirten bir ifade ve/veya alıcının bu Yönetmelik veya 
ilgili diğer mevzuata uyabilmesini sağlayacak açık ve kolay anlaşılabilir uygun bir bilgi; şayet 
aynı fonksiyonu gösteren  enzim  grubunun tek başına veya birlikte kullanımında aynı kullanım 4 
 limiti uy gulanıyorsa, basit bir gösterimle bileşimin yüzdeleri verilerek; sayısal olarak ya 
da  Quantum  Satis  prensibine göre kullanılması gereken limit,  
g) Net miktar,  
ğ) Gıda enzimi nin/enzimlerinin aktivitesi,  
h) Tavsiye edilen tüketim tarihi veya son tüketim tarihi,   
ı) Gerektiğinde bu maddeye atıf yapılan ve Türk Gıda Kod eksi Etiketleme 
Yönetmeliğinin E k-1’inde yer alan alerjen bileşenler veya alerjen işlem yardımcılarına ilişkin 
bilgi.  
(2) Gıda enzimlerinin/ gıda enzim preparatlarının birbirleriyle ve/veya d iğer gıda 
bileşenleri ile karıştırılmış olarak birlikte satılmaları halinde, ambalaj veya kaplarının 
üzerinde bütün bileşenlerin ağırlıkça yüzdeleri azalan sırada yazılır.  
(3) Gıda enzim preparatlarının ambalajı veya kaplarının üzerinde bütün bileşenlerin 
ağırlıkça yüzdeleri azalan sırada yazılır.  
(4) Bu maddenin birinci, ikinci ve üçüncü fıkraların a istisna olarak ; “Perakende satış 
için değildir” ifadesinin son tüketiciye sunulmayacak gıda enzimlerinin kap veya ambalajında 
kolayca görülebilen bir yerde bul unması şartıyla, bu maddenin birinci fıkrasının (d), (e) ve (f) 
bentlerinde ve ikinci ve üçüncü fıkralarda istenilen bilgiler, sadece sevkiyatla birlikte veya 
sevkiyat öncesindeki ilgili dokümanlarda yer alabilir.  
(5) Bu maddenin birinci, ikinci ve üçüncü fıkraların a istisna olarak ; gıda enzimleri ve 
gıda enzim preparatları nın tankerlerle temin edilmesi durumunda; istenilen tüm bilgiler, 
sadece sevkiyata eşlik eden ilgili dokümanlarda yer alabilir.  
 
Son tüketiciye sunulac ak gıda enzimleri ve gıda enzim  preparatlarının 
etiketlenmesi  
MADDE 12  - (1) Tek başlarına veya birbirleriyle ve/veya diğer gıda bileşenleriyle 
karıştırılarak son tüketiciye sunulması amaçlanan gıda enzimlerinin ve gıda enzim 
preparatlarının ambalajlarında, Türk Gıda Kodeksi Etiketleme Yönetmeliğinde yer alan 
hükümlere ilaveten aşağıdaki bilgiler yer alır:  
a) Her bir gıda enziminin bu Yönetmelikte geçen adı veya her bir gıda enziminin adını 
içeren bir satış tarifnamesi, isminin bulunmadığı durumlarda, IUBMB  terimler dizininde 
belirtilen kabul görmüş ismi,  
b) “Gıdada kullanım içindir” veya “G ıdada kullanımı sınırlıdır” ifadesi veya gıda 
enziminin kullanımının amaçlandığı gıdayı belirten daha özel bir ifade.  
(2) Birinci fıkrada yer alan bilgiler için, Türk Gıda Kodek si Etiketleme Yönetmeliğinin 
14 üncü maddesinin birinci fıkrasındaki hüküm uygulanır.  
 
Diğer Etiketleme Kuralları  
MADDE 13  - (1) Bu Yönetmeliğin 10 uncu, 11 inci ve 12  inci maddelerine istisna 
olarak , ağırlıklar ve ölçüler ile ilgili olan veya tehlikeli maddelerin ve preparatların sunumu, 
sınıflandırılması, ambalajlanması ve etiketlenmesi veya bu maddelerin ve preparatların 
taşınması için yürürlükte olan daha ayrıntılı veya daha kapsamlı yasalar, yönetmelikler veya 
idari hükümler geçerlidir.  
 
DÖRDÜNCÜ BÖL ÜM 
Uygulama Hükümleri  
 
Bilgilendirme zorunluluğu  
MADDE 14  - (1) Bir gıda enziminin kullanıcısı veya üreticisi, bu enzimin güven ilirlik 
değerlendirmelerini etkileyecek yeni bilimsel veya teknik bir bilgiye ulaştığında, Bakanlığı 
derhal bilgilendirmek zorundadır.  5 
 (2) Bu Yönetmelik kapsamında hâlihazırda onaylanan ve Bakanlığın  yaptığı risk 
değerlendirmesinde kullanılandan önemli ölçüde farklı başlangıç materyalleri kullanılarak 
veya üretim yöntemlerinden yararlanılarak hazırlanan gıda enzimlerine yönelik olarak, üretici 
veya tüketici, gıda enzimini piyasaya sunmadan önce, değiştirilen ü retim yöntemine veya 
Bakanlık  tarafından  sağlanacak özelliklere ilişkin ol arak gıda enziminin değerlendirilmesi için 
gerekli verileri Bakanlığa sunar.  
(3) Bir gıda enziminin kullanıcısı veya üreticisi, Bakanlığın talebi üzerine, o enzimin 
gerçek kullanımı hakkında bilgi vermek zorundadır.   
 
BEŞİNCİ BÖLÜM  
Çeşitli ve Son Hükümler  
 
Gıda enz imleri listesinin oluşturulması  
MADDE 15  - (1) Liste , bu maddenin ikinci fıkrasında bahsedilen başvurular temelinde 
oluşturulur ve güncellenir . 
(2) Gıda işletmecileri, gıda enzimlerinin, listeye  dâhil edilmesine yönelik Bakanlığa 
başvuruda bulunabilir. Bu başvurular, Türk Gıda Kodeksi Gıda Katkı Maddeleri, Gıda 
Enzimleri ve Gıda Aroma Vericilerine İlişkin Ortak Onay Prosedürü Hakkında Yönetmelik te 
belirtilen hükümler  doğrultusunda yapılır.  
 
İdari yaptırım  
MADDE 16  – (1) Bu Yönetmeliğe aykırı davrananlar hakkında 5996 sayılı Kanunun 
ilgili maddele rine göre yaptırımlar uygulanır . 
 
Avrupa Birliği’ne uyum  
MADDE 17  - (1) Bu Yönetmelik, 1332/2008/EC  sayılı “gıda enzimleri” ne ilişkin 
Komisyon Tüzüğü dikkate alınarak Avrupa Birliği’ne uyum çerçevesinde hazırlanmıştır.  
 
Uyum zorunluluğu  
GEÇİCİ MADDE 1 – (1) Bu Yönetmeliğin  8 inci madde sinin birinci fıkrasında 
bahsedilen onay prosedürü ; “Gıda Enzim leri Listesi” oluşturulduktan sonra yapılacak 
başvurulara uygulanır.  
(2) Bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten önce ithal edilen ve/veya üretilen 
ve/veya işlenen ve/veya piyasaya arz edilen gıda enzimleri, bu Yönetmelik Ek’inde “Gıda 
Enzim leri Listesi” ol uşturulana kadar 8 inci maddenin birinci fıkrası uygulanmaz, ancak  
“Gıda Enzim leri Listesi” oluşturulduktan sonra bu Yönetmeliğe göre onay alınması 
zorunludur.  
(3) Bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten sonra ithal edilen ve/veya üretilen 
ve/veya işle nen ve/veya piyasaya arz edilen gıda enzimleri için, “Gıda Enzim leri Listesi” 
oluşturulana kadar 29/12/2011 tarihli ve 28157 üçüncü m ükerrer say ılı Resmî Gazete’de 
yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliği’nin 10’uncu maddesine göre uygulama yapılır.  
 
Yürürlük  
MADDE 18  – (1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.  
 
Yürütme  
MADDE 19  – (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Gıda, Tarı m ve Hayvancılık Bakanı 
yürütür.