CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM  
 
 
 
 
 
 
 
QCVN  12 - 12:2022/BCT  
 
 
 
QUY CHUẨN KỸ THUẬT QUỐC GIA   
VỀ AN TOÀN SẢN PHẨM VẬT LIỆU NỔ CÔNG NGHIỆP   
- THUỐC NỔ TRINITROTOLUEN  
National technical regulation on safety of industrial explosive 
materials  - Trinit rotoluen  explosive  
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
HÀ NỘI - 2022 DỰ THẢO 2  QCVN 12 - 12:2022/BCT  
2 
 LỜI NÓI ĐẦU 
QCVN  12 - 12:2022/BCT do Ban soạn thảo Quy chuẩn kỹ thuật Quốc gia 
về an toàn sản phẩm vật liệu nổ công nghiệp - thuốc nổ Trinitrotoluen biên soạn, 
Cục Kỹ thuật an toàn và Môi trường công nghiệp t rình duyệt, Bộ Khoa học và 
Công nghệ thẩm định, Bộ trưởng Bộ Công Thương ban hành theo Thông tư số       
/2022/TT-BCT ngày    tháng 10 năm 20 22.  
 QCVN  12 - 12:2021/BCT  
3 
 QUY CHUẨN KỸ THUẬT QUỐC GIA VỀ AN TOÀN SẢN PHẨM VẬT LIỆU NỔ CÔNG 
NGHIỆP - THUỐC NỔ TRINITROTOLUEN  
National te chnical regulation safety of industrial explosive materials - 
Trinitrotoluen  explosive  
I. QUY ĐỊNH CHUNG  
1. Phạm vi điều chỉnh  
Quy chuẩn kỹ thuật này quy định chỉ tiêu kỹ thuật,  phương pháp thử  và quy 
định quản lý đối với  thuốc nổ Trinitrotoluen  có mã HS 3602.00.00 . 
2. Đối tượng áp dụng  
Quy chuẩn kỹ thuật này áp dụng c ho các tổ chức, cá nhân có hoạt động 
liên quan tới thuốc nổ Trinitrotoluen  trên lãnh thổ Việt Nam  và các tổ chức , cá 
nhân  khác có liên quan . 
3. Giải thích từ ngữ  
Trong Quy chuẩn kỹ thuật này, các từ ngữ dưới đây được hiểu như sau:  
Thuốc nổ Trinitrotoluen: Thuốc nổ có công thức phân tử: C 6H2(NO 2)3CH 3, 
danh pháp hóa học trinitrotoluen, ký hiệu/viết tắt là TNT.  
II. QUY ĐỊNH VỀ KỸ THUẬT  
4. Tài liệu viện dẫn  
Các tài liệu viện dẫn trong Quy chuẩn kỹ thuật này được áp dụng phiên bản 
được nêu ở dưới đây. Trường hợp tài liệu viện dẫn đã được sửa đổi, bổ sung 
hoặc thay thế, áp dụng phiên bản mới nhất.  
QCVN 01:2019/BCT - Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về an toàn trong sản 
xuất, thử nghiệm, nghiệm thu, bảo quả n, vận chuyển, sử dụng, tiêu hủy vật liệu nổ 
công nghiệp và bảo quản tiền chất thuốc nổ.  
QCVN 0 2:2015/BCT - Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về các loại kíp nổ điện . 
TCVN 6423:1998 - Vật liệu nổ công nghiệp - Xác định khả năng sinh công 
bằng bom chì (Phương phá p Trauzel).  
TCVN 6424:1998 - Vật liệu nổ công nghiệp - Xác định khả năng sinh công 
bằng con lắc xạ thuật.  
TCVN 4851:1989 - Nước để phân tích dùng trong phòng thí nghiệm  - Yêu 
cầu kỹ thuật và phương pháp thử.  
5. Chỉ tiêu kỹ thuật  
Chỉ tiêu kỹ thuật của thuốc  nổ Trinitrotoluen được quy định  tại Bảng 1. 
Bảng 1. Chỉ tiêu kỹ thuật của thuốc nổ Trinitrotoluen  
TT Tên chỉ tiêu  Đơn vị 
tính Chỉ tiêu  
1 Điểm nóng chảy  
Hoặc điểm đông đặc   oC Từ 78,2 đến 82,2  
Từ 79,0 đến 80,2  
2 Độ axit (tính theo axit Sunphuric)   % ≤ 0,01 
3 Hàm lượng nước và các chất dễ bay  % ≤ 0,1  QCVN 12 - 12:2022/BCT  
4 
 TT Tên chỉ tiêu  Đơn vị 
tính Chỉ tiêu  
hơi 
4 Chất không tan trong axeton (Benzen 
hoặc Toluen)   % ≤ 0,1 
5 Khả năng sinh công    
 Khả năng sinh công bằng bom chì  ml ≥ 280 
 Hoặc khả năng sinh công bằng con lắc 
xạ thuật  N.m/g  ≥ 900 
6 Tốc độ nổ    
 Ở mật độ nén 1,60 g/cm3 m/s Từ 6 800 đến 7 200 
 Hoặc ở mật độ nén 1,00 g/cm3 m/s Từ 4 800 đến 5 200 
6. Đóng thỏi, bao gói  
6.1. Đóng thỏi: Thuốc nổ Trinitrotoluen được đóng thỏi, bánh hoặc dạng rời. 
6.2. Bao gói:  
- Các thỏi , bánh  thuốc nổ Trinitrotolue n được bọc ngoài bằng giấy kraff và 
bảo quản trong túi PE hàn kín hoặc buộc kín, đóng vào hộp giấy cacton hoặc 
trong bao Poly Propylen (PP) ; 
- Thuốc nổ Trinitrotoluen  dạng rời được bao gói bằng màng Poly Etylen 
(PE) và Poly Propylen (PP).  
7. Phương pháp th ử 
7.1. Xác định điểm nóng chảy  
7.1.1. Nguyên tắc  
Tăng dần nhiệt độ môi trường đựng mao quản chứa mẫu cần xác định 
nhiệt độ nóng chảy cho đến khi mẫu nóng chảy hoàn toàn. Nhiệt độ  nóng chảy 
của mẫu là nhiệt độ  trung bình tại thời điểm mẫu bắt đầu nóng chảy và đã chảy 
lỏng hoàn toàn.  
7.1.2. Thiết bị, dụng cụ, hoá chất  
- Máy đo điểm chảy, khoảng đo từ 0 0C đến 300 0C, có điều chỉnh tốc độ 
gia nhiệt đến 1 0C/min, sai số  0,1 0C; 
- Mao quản thuỷ tinh có đường kính trong từ 0,8 mm đến 1,2 mm, thành 
dày từ 0,2 mm đ ến 0,3 mm và dài 100 mm ; 
- Thanh đồng có đường kính 0,7 mm;  
- Cối, chày mã não ; 
- Sàng inox, kích thước lỗ sàng (0,45 x 0,45) mm;  
- Mẫu thuốc nổ Trinitrotoluen  cần xác định nhiệt độ nóng chảy.  
7.1.3. Phương pháp tiến hành  
- Dùng cối sứ nghiền nhỏ mẫu cần x ác định nhiệt độ nóng chảy ; 
- Hàn kín một đầu mao quản thuỷ tinh, đầu kia để hở ; QCVN  12 - 12:2021/BCT  
5 
 - Đưa mẫu đã được nghiền nhỏ vào trong mao quản, dùng thanh đồng để 
nén chặt mẫu trong mao quản lại cho đến khi chiều cao mẫu được nén trong mao 
quản đạt từ 1 mm đến 2 mm ; 
- Đặt mao quản có chứa mẫu vào ô giữa, 02 mao quản trắng đặt vào 02 ô 
trống còn lại trong bộ phận đo của máy.  
- Điều chỉnh thấu kính của máy sao cho việc quan sát mẫu trong mao quản 
được dễ dàng.  
- Tăng nhiệt độ của máy lên 75 0C, sau đó tăng dần nhiệt độ của  máy với 
tốc độ gia nhiệt là 1 0C/min. Quan sát, ghi lại nhiệt độ tại thời điểm mẫu bắt đầu có 
chảy lỏng (T 1) và chảy lỏng hoàn toàn (T 2). 
7.1.4. Cách tính kết quả  
Nhiệt độ nóng chảy (T) của mẫu, theo công thức :  
T = (T 1 + T 2)/2 0C  (1) 
Trong đó:  
T1 : nhiệ t độ tại thời điểm mẫu bắt đầu nóng chảy , 0C; 
T2 : nhiệt độ tại thời điểm mẫu đã chảy lỏng hoàn toàn , 0C. 
Thí nghiệm được tiến hành 03 lần, chênh lệch kết quả giữa các lần thí 
nghiệm đối với cùng một mẫu không được vượt quá 0,5 0C. Kết qủa phân tích là 
giá trị trung bình của 03 lần thí nghiệm.  
7.2 Xác định điểm đông đặc  
7.2.1. Nguyên tắc  
Nhiệt độ đông đặc được xác định bằng cách đun nóng chảy thuốc nổ TNT 
trong thiết bị cách thủy. Để nguội từ từ và theo dõi biến thiên của nhiệt độ theo 
thời gian.  
7.2.2. Thi ết bị, dụng cụ, hoá chất  
- Nhiệt kế chính (70 ÷ 86)oC, vạch chia 0,1oC; 
- Nhiệt kế phụ (0 ÷ 100)oC, vạch chia 1oC; 
- Nhiệt kế ngoài (0 ÷ 50)oC, vạch chia 1oC; 
- Bồn dầu, độ chính xác điều khiển nhiệt độ là ± 2oC; 
- Tủ sấy, độ chính xác điều khiển nhiệt độ là ± 2oC; 
- Bếp điện điều chỉnh nhiệt độ;  
- Bộ dụng cụ xác định điểm đông của TNT bao gồm:  
  + Ống lồng ngoài (Φ70 ± 5)mm, cao (140 ± 10)mm.  
  + Ống lồng trong (Φ40 ± 3)mm, cao (120 ± 3)mm.  
  + Ống mẫu (Φ22 ± 2)mm, cao (150 ± 2)mm.  
  + Que khuấy bằng dây đ ồng Φ1,5mm và Φ2mm, một đầu uốn thành 
vòng tròn có đường kính bằng đường kính trong ống mẫu.  
 
 QCVN 12 - 12:2022/BCT  
6 
  
7.2.3. Phương pháp tiến hành  
- Dùng cối, chày mã não nghiền nhỏ mẫu cần xác định nhiệt độ nóng chảy, 
sàng qua sàng (0,45 x 0,45) mm,  lấy bột dưới sàng để thử nghiệm;  
- Ống đựng mẫu rửa sạch sấy khô;  
- Cho từ (10 ÷ 12) g mẫu đã nghiền nhỏ vào trong ống mẫu, đưa ống mẫu 
vào bồn dầu có nhiệt độ không đổi (95 ÷ 100)oC để mẫu nóng chảy hoàn toàn;  
- Lấy ống mẫu ra lau sạch glycerin bên ngoài , cắm nhiệt kế chuyên dùng và 
que khuấy có nút cao su vào ống mẫu (điều chỉnh sao cho bầu thủy ngân của 
nhiệt kế ngập trong mẫu nhưng không được chạm vào thành hoặc đáy của ống 
mẫu);  
 - Chuyển ống mẫu vào ống lồng nằm trong dung dịch glycerin đã được làm 
nóng (82 ÷ 85)oC, liên tục khuấy mẫu đã nóng chảy cho đến khi nhiệt độ đang 
giảm xuống lại tăng lên thì ngừng khuấy;  
- Nhấc que khuấy mẫu lên khỏi mặt mẫu, chờ nhiệt độ của nhiệt kế chính 
(70 ÷ 86)oC tăng trở lại ở giá trị cao nhất rồi lại tiếp tục giảm thì  đọc giá trị nhiệt độ 
tăng cao trở lại đó, đồng thời ghi nhiệt độ của nhiệt kế ngoài.  
- Lấy nhiệt kế và que khuấy ra lại cho ống mẫu vào bồn dầu gia nhiệt cho 
mẫu nóng chảy sau đó thực hiện lại các bước thao tác trên để xác định lại nhiệt 
độ đông đặc 1 lần  nữa. 
7.2.4. Tính kết quả  
 Nhiệt độ đông đặc của mẫu được tính theo công thức sau:  
     t = t 1 + ∆ t 1 + ∆ t 2 
     ∆ t2 = K × (t 1 - t2) × 0,00016  
 Trong đó:  
  t là giá trị nhiệt độ đông đặc của mẫu, oC. 
  t1 là số đọc của nhiệt kế chính, oC. 
  ∆ t1 là hệ số hiệu chỉnh nhiệt độ của nhiệt kế chính, oC. 
  ∆ t2 là hệ số hiệu chỉnh của phần nhô ra ngoài (tính từ mặt nút cao 
su) của cột thủy ngân nhiệt kế chính.  
QCVN  12 - 12:2021/BCT  
7 
   K là hiệu số điều chỉnh chiều cao của cột thủy ngân (phần nhô ra 
ngoài của nhiệt kế chính tí nh từ mặt nút cao su).  
7.3. Xác định độ axit  
7.3.1. Nguyên tắc  
Độ axit của Trinitrotoluen (tính theo axit Suphuric) được xác định bằng 
phương pháp chuẩn độ axit - bazơ với chất chỉ thị là phenolphtalein.  
7.3.2. Dụng cụ, hoá chất  
- Cân phân tích, sai số 0,0 1 g; 
- Bếp cách thuỷ;  
- Cối, chày mã não ; 
- Nhiệt kế rượu có dải đo từ 0 0C đến 100 0C; 
- Phễu nhỏ giọt, dung tích 50 ml;  
- Bình tam giác, dung tích 250 ml;  
- Dung dịch NaOH tiêu chuẩn 0,1 N;  
- Nước cất theo TCVN 4851 - 89; 
- Chất chỉ thị phenolftalein 1% t rong cồn.  
7.3.3. Phương pháp tiến hành  
- Cân 25g thuốc nổ Trinitrotoluen  đã được sấy khô đến khối lượng không 
đổi với độ chính xác đến 0,1 mg và cho vào bình tam giác 250 ml. Thêm vào bình 
100 ml nước cất, khuấy nhẹ và đưa bình vào bếp cách thuỷ. Đun liên tục và thỉnh 
thoảng khuấy đều cho đến khi thuốc nổ Trinitrotoluen  chảy lỏng hoàn toàn, để trên 
bếp và khuấy đều thêm 05 min. Đưa bình ra khỏi bếp cách thuỷ, dùng máy khuấy 
từ khuấy đều cho đến khi nhiệt độ hạ xuống đến nhiệt độ phòng.  
- Nhỏ vào hỗn hợp từ 02 đến 0 3 giọt chỉ thị phenolftalein (chú ý không 
được lắc mạnh) và dùng dung dịch NaOH 0,1 N chuẩn độ dung dịch này cho đến 
khi dung dịch chuyển sang màu hồng nhạt (tồn tại khoảng 30 s). Ghi lại thể tích 
dung dịch NaOH 0,1 N tiêu tốn trong quá trình chuẩn  độ. 
7.3.4. Cách tính kết quả  
Độ axit của thuốc nổ Trinitrotoluen (tính theo axit sunphuric) , tính theo công 
thức:  
           V x 0,1 x 0,4903  
   X =                                   x 100    (2) 
              G 
Trong đó :  
- X: Độ axit  cảu thuốc nổ Trinit rotoluen , %; 
- 0,1 : Nồng độ đương lượng dung dịch NaOH chuẩn;  
- V : Thể tích NaOH tiêu tốn trong quá trình chuẩn độ , ml; 
- G : Khối lượng mẫu thuốc nổ Trinitrotoluen  thử nghiệm , g; 
- 0,4903 : đương lượng gam của axit sunphuric.  
Thí nghiệm được tiến hành b a lần, giá trị chênh lệch giữa 03 lần xác định QCVN 12 - 12:2022/BCT  
8 
 không vượt quá 0,02 %. Kết quả phân tích là giá trị trung bình của 03 lần thí 
nghiệm.  
7.4. Xác định hàm lượng nước và các chất dễ bay hơi  
7.4.1. Nguyên tắc  
Mẫu thử được sấy ở nhiệt độ từ 60 0C đến 65 0C trong 4 h. Từ khối lượng  
hao hụt trước và sau khi sấy,  tính ra hàm lượng nước và các chất dễ bay hơi có 
trong mẫu.  
7.4.2. Dụng cụ, hoá chất  
- Cân phân tích, sai số 0,01  g; 
- Đĩa petri ( Hộp lồng thủy tinh ), đường kính 90 mm hoặc đường kính 70 
mm; 
- Hỗn hợp nước r ửa K 2Cr2O7/H2SO 4; 
- Tủ sấy, có điều chỉnh nhiệt độ đến 1 0C, sai số  1 0C; 
- Bình hút ẩm chứa silicagel.  
7.4.3. Phương pháp tiến hành  
- Đĩa petri sau khi tráng rửa bằng hỗn hợp dung dịch K 2Cr2O7/H2SO 4 và 
nước cất,  được sấy ở nhiệt độ từ 100 0C đến  105 0C trong khoảng 1 h, để nguội 
trong bình hút ẩm khoảng 30 min. Cân xác định khối lượng đĩa petri  đã được sấy 
(G1). 
- Cân 10 g mẫu đã được nghiền mịn cho vào trong đĩa petri , dàn đều mẫu 
trên mặt đáy đĩa petri . Cân khối lượng hộp lồng và mẫu trước khi sấy (G 2). 
- Sấy đĩa petri  chứa mẫu trong tủ sấy ở nhiệt độ từ 60 0C đến 65 0C trong 4 
h, để nguội trong bình hút ẩm chứa silicalgel khoảng 30 min. Cân xác định khối 
lượng đĩa petri  và mẫu sau khi sấy (G 3). 
7.4.4. Cách tính kết quả  
Hàm lượng nước và các chất dễ bay h ơi của mẫu, tính theo công thức sau:  
           G2 - G1 
   X =                     x 100  ( 3) 
    G3 - G1       
Trong đó:  
- X: Hàm lượng nước và các chất dễ bay hơi, %;  
- G1 : Khối lượng hộp lồng đã được sấy , g; 
- G2 : Khối lượng hộp lồng và mẫu trước khi  sấy, g; 
- G3 : Khối lượng  hộp lồng và mẫu sau khi sấy, g . 
Thí nghiệm được tiến hành 3 0 lần, chênh lệch kết quả giữa 03 lần thí 
nghiệm đối với cùng một mẫu không vượt quá 0,02 %.  
Kết quả là trung bình cộng của 03 lần thí nghiệm.  
7.5. Xác định lượng cặn khô ng tan trong ax eton 
7.5.1. Nguyên tắc  
Hàm lư ợng tạp chất không tan trong axe ton của thuốc nổ Trinitrotoluen  QCVN  12 - 12:2021/BCT  
9 
 được xác định bằng phương pháp khối lượng, sau khi hoà tan và lọc qua cốc lọc 
xốp. 
7.5.2. Dụng cụ hoá chất  
- Tủ sấy, có điều chỉnh nhiệt độ đến 1 0C; 
- Cân phân tích, sai số  0,1 mg;  
- Bơm hút chân không;  
- Bình hút chân không;  
- Bếp cách thuỷ;  
- Bình hút ẩm chứa silicagel;  
- Cối chày sứ;  
- Nhiệt kế có dải đo từ 0 0C đến 100 0C, giá trị 01 vạch chia 010C; 
- Cốc thuỷ tinh chịu nhiệt 100 ml;  
- Mặt kính đ ồng hồ;  
- Cốc lọc xốp G 3 hoặc G 4; 
- Đũa thuỷ tinh;  
- Hỗn hợp dung dịch K 2Cr2O7/ H2SO 4; 
- Nước cất, theo TCVN 4851 - 89; 
- Axeton tinh khiết phân tích.  
7.5.3. Phương pháp tiến hành  
- Chuẩn bị cốc lọc xốp: rửa sạch cốc lọc xốp bằng hỗn hợp dung dịch 
K2Cr2O7/ H2SO 4, nước cất, ax eton nóng và được sấy ở (100 ÷ 105) 0C trong 1 h. 
Để nguội cốc lọc trong bình hút ẩm chứa silicagel 0,5 h. Cân xác định khối lượng 
cốc lọc xốp đã được sấy (G 1). 
- Cân 10 g mẫu thuốc nổ Trinitrotoluen  (G) đã được nghiền nhỏ và đưa vào 
cốc lọc xốp. Cho ax eton đã được đun nóng từ 40 0C đến  50 0C cho vào khoảng 
1/2 thể tích cốc lọc xốp, đặt cốc lọc vào bình hút chân không. Dùng đũa thuỷ tinh 
khuấy nhẹ cho đến khi thuốc nổ Trinitrotoluen  tan hết thì mở bơm chân không để 
hút hết dung dịch thuốc  nổ Trinitrotoluen /axeton trong phễu ra. Tiếp tục dùng 
axeton nóng để rửa sạch đũa thuỷ tinh và cốc lọc xốp cho tới khi nhỏ một giọt 
dung dịch từ cốc lọc xốp lên mặt kính đồng hồ, khi dung môi bay hết không còn để 
lại vết.  
Nhấc cốc lọc xốp ra khỏi bơm chân  không, đem sấy ở nhiệt độ từ 100 0C 
đến 105 0C trong 1 h, để nguội trong bình hút ẩm khoảng 15 min. Cân xác định 
khối lượng cốc lọc xốp và tạp chất (G 2). 
7.5.4. Cách tính kết quả  
Hàm lư ợng tạp chất không tan trong axeto n của mẫu, tính theo công thức:  
           G2 - G1 
   X =                     x 100  (4 ) 
        G      
Trong đó:  
- X: Hàm lượng tạp chất không tan trong axeton, %  QCVN 12 - 12:2022/BCT  
10 
 - G : khối lượng mẫu, g ; 
- G1 : khối lượng cốc lọc xốp đã sấy , g; 
- G2 : khối lượng cốc lọc xốp và tạp chất , g. 
Thử nghiệm được  tiến hành 02 lần, chênh lệch kết quả giữa 02 lần thí 
nghiệm song song đối với cùng một mẫu không vượt quá 0,02%. Kết quả là trung 
bình cộng của 02 lần thí nghiệm . 
7.6. Xác định khả năng sinh công bằng bom chì  
Thực hiện theo TCVN 6423:1998.  
7.7. Xác định k hả năng sinh công bằng con lắc xạ thuật  
Thực hiện theo TCVN 6424:1998.  
7.8. Xác định tốc độ nổ  
7.8.1. Vật tư, thiết bị, dụng cụ  
- Máy đo tốc độ nổ và dây quang đồng bộ;  
- Kíp nổ điện số 8 theo quy định tại QCVN 02:2015/BCT;  
- Máy nổ mìn chuyên dụng hoặc nguồn điện một chiều từ 6 V đến 12 V;  
- Thước vạch chuẩn, có chia vạch đến 1 mm;  
- Dao, kéo cắt;  
- Thước cặp có dải đo từ 0 đến 250 mm, sai số 0,02 mm;  
- Cối, chày mã não ; 
- Hầm nổ hoặc bãi thử nổ.  
7.8.2. Chuẩn bị mẫu  
Nghiền m ẫu thuốc nổ trong cối sứ, qua rây 20 lỗ/cm2, nhồi vào trong ống 
nhựa  27mm (yêu cầu mật độ thuốc nổ 1,0 g/cm3). Tạo 02 lỗ tra dây quang 
đường kính 2 mm tại 02 lỗ chờ và 01 lỗ tra kíp đường kính 7,5 mm, sâu từ 25 đến 
30 mm tại ở đầu, dọc trục thỏi thuốc đã  nhồi trong ống thép. K hoảng cách t ừ đáy 
kíp đ ến vị trí dây quang g ần nh ất phải không nh ỏ hơn 50 mm và kho ảng cách 
giữa 02 dây quang không nh ỏ hơn 250 mm . 
7.8.3. Chuẩn bị đo  
- Rải cát để tạo mặt phẳng;  
- Dùng thước vạch chuẩn đánh dấu vị trí tạo lỗ tra dây  quang;  
- Tạo lỗ tra dây quang vuông góc với trục của kíp nổ điện số 8;  
- Tạo lỗ tra kíp ở đầu thỏi thuốc.  
Khoảng cách t ừ đáy kíp đ ến vị trí dây quang g ần nhất phải không nh ỏ hơn 
50 mm và kho ảng cách gi ữa 02 dây quang không nh ỏ hơn 250 mm sao cho dây 
quang  thứ hai cách đ ầu còn l ại của thỏi thuốc không nh ỏ hơn 50 mm.  
Chuẩn bị mẫu và cách đ ấu dây v ới mẫu thuốc nổ Trinitrotoluen  được thể 
hiện tại Hình 1. QCVN  12 - 12:2021/BCT  
11 
 
 
 
1. Dây quang   2. Kíp nổ điện số 8   3. Thuốc nổ Trinitrotoluen  
Hình 1. Sơ đồ chuẩn bị mẫu và cách đấu dây  với mẫu thuốc nổ  
7.8.4. Tiến hành đo  
- Tra kíp vào lỗ trên thỏi thuốc nổ Trinitrotoluen  sao cho ngập hết hai phần 
ba kíp trong lỗ của thuốc nổ Trinitrotoluen ; 
- Cài đặt khoảng cách giữa hai dây Start và Stop trên máy đo. Kiểm tra sự 
sẵn sàng của máy đo (s ẵn sàng ghi lại các dữ liệu của quá trình nổ);  
- Tiến hành kích nổ mẫu quy thuốc nổ Trinitrotoluen , máy đo sẽ bắt đầu thu 
nhận thông tin về tốc độ nổ. Kết quả đo được phân tích trên máy tính bằng phần 
mềm đi kèm máy.  
Thí nghiệm được tiến hành tối thiểu 03 lần, sai số giữa các kết quả đo 
không được lớn hơn ± 200 m/s. Kết quả là giá trị trung bình của các phép thử, làm 
tròn đến số nguyên.  
7.9. Xác định tốc độ nổ (mật độ thuốc nổ 1,6 g/cm3)  
7.9.1. Vật tư, thiết bị, dụng cụ  
- Máy đo thời gian và dây tín hiệu đ ồng bộ;  
- Kíp nổ điện số 8 theo quy định tại QCVN 02:2015/BCT;  
- Máy nổ mìn chuyên dụng hoặc nguồn điện một chiều từ 6 V đến 12 V;  
- Thước vạch chuẩn, có chia vạch đến 1 mm;  
- Dao, kéo cắt, cưa đồng, cưa sắt, băng dính, bông, dùi, khối V bằng gỗ;  
- Thước c ặp có dải đo từ 0 đến 250 mm, sai số 0,02 mm;  
- Cối, chày mã não;  
- Ống nhựa PVC Φ32 mm;  
- Trụ thuốc mật độ 1,6 g/cm3; 
- Hầm nổ hoặc bãi thử nổ.  
7.9.2. Chuẩn bị mẫu  
7.9.2.1 Ống nhựa PVC  
Cắt ống nhựa  Φ32 mm đảm bảo chiều dài ống 375 ± 1mm. Dùng khoan 
gia công 2 lỗ Φ5 mm xuyên qua tâm ống nhựa. Lỗ thứ nhất cách đầu ống 82 mm, 
lỗ thứ 2 cách lỗ thứ nhất 248 mm. Dùng lưỡi cưa xẻ rãnh từ đầu ống nhựa đến lỗ QCVN 12 - 12:2022/BCT  
12 
 khoan (cả 2 đầu). Sau đó dùng dũa công nghệ làm sạch bavia trong và ngoài ống 
nhựa.  
 
7.9.2.2 Trụ thuốc TNT 
Nghiền mẫu thuốc nổ trong cối sứ, qua rây 20 lỗ/cm2, lần lượt ép trụ thuốc 
đạt mật độ 1,6 g/cm3 theo kích thước, số lượng như sau:  
+ Trụ số 1: Kích thước (Φ30 x 62) mm có tạo lỗ tra kíp; Số lượng : 01 cái;  
+ Trụ số 2: Kích thước (Φ30 x 62) mm; Số lượng  : 04 cái;  
+ Trụ số 3: Kích thước (Φ30 x 25) mm; Số lượng : 01 cái.  
- Đặt đứng trụ thuốc thuốc số 2 (VT4, VT8). Dùng lưỡi cưa bằng đồng cưa 
1 rãnh ngang qua tâm các trụ thuốc chiều sâu của rãnh từ (1 ÷ 1,5) mm;  
 
Trụ thuốc số 2 (VT4, VT8)  
- Đặt khối V bằng  gỗ lên bàn công tác, lấy lần lượt từng cặp trụ thuốc (mỗi 
cặp 2 trụ) theo thứ tự: trụ số 1; trụ số 2; trụ số 3. Dùng tay ép lần lượt từng cặp trụ 
thuốc sao cho bề mặt của các trụ thuốc tiếp xúc khít với nhau, lấy băng dính dán 
chặt từng cặp trụ thuốc theo  đường kính tạo thành 1 khối sau đó ghép 3 cặp lại 
với nhau nằm trên một mặt phẳng và thẳng hàng (dán khoảng 1,5 vòng băng dính 
sao cho cố định được trụ thuốc). Vị trí các trụ thuốc được đánh dấu theo hình vẽ 
dưới đây:  
23 4 5 6 7 8 910
 
Khối thuốc nổ  
- Dùi lỗ xuyên qua lớ p băng dính theo rãnh có sẵn của trụ thuốc số 2 (VT4, 
VT8), xuyên 2 đoạn dây đồng cách điện qua 2 lỗ vuông góc với đường sinh khối 
thuốc, kéo thẳng đoạn dây vòng qua chu vi của khối thuốc xoắn chặt 2 đầu (2 
đoạn dây riêng biệt, chiều dài mỗi đoạn 300 mm), bẻ gập 2 đoạn dây về 2 phía 
đầu và cuối của mẫu thử. Yêu cầu hai vòng dây phải song song và vuông góc với 
đường sinh của khối thuốc, phần thừa ra của 2 đoạn dây phải nằm cùng 1 phía, 
thẳng hàng. Dùng thước cặp đo khoảng cách giữa 2 vòng dây (L).  QCVN  12 - 12:2021/BCT  
13 
 - Đặt khối  thuốc lên bàn sao cho phần thừa dây đồng nằm ở phía trên, nhẹ 
nhàng đưa khối thuốc vào ống nhựa, dùng panh kẹp rút đầu dây đồng theo đường 
rãnh đến lỗ Φ5 ở hai đầu mẫu thử ra ngoài ống nhựa.  
- Dùng nắp nhựa lắp kín hai đầu ống nhựa (lưu ý không chèn vào l ỗ cắm 
kíp). 
7.9.3 Tiến hành đo  
START STOP
 
 
 
 
- Tra kíp vào lỗ đã tạo trên trụ thuốc số 1.  
- Cài đặt khoảng cách giữa hai dây Start và Stop trên máy đo. Kiểm tra sự 
sẵn sàng của máy đo (sẵn sàng ghi lại các dữ liệu của quá trình nổ);  
- Tiến hành kích nổ khối th uốc, máy đo sẽ bắt đầu thu nhận thông tin về tốc 
độ nổ. Kết quả đo được phân tích trên máy tính bằng phần mềm đi kèm máy.  
- Khi khối thuốc bị kích nổ, sóng nổ đến vị trí lắp dây dẫn tín hiệu. Dây dẫn 
tín hiệu dưới tác dụng hiệu ứng tổng (nhiệt độ cao, áp s uất cao, điện li, phát sóng) 
đi kèm với sóng nổ, cảm nhận được tín hiệu đến của sóng nổ và thông qua mạch 
điện kiểu tín hiệu chuyển đổi thành tín hiệu điện. Dựa vào khoảng thời gian giãn 
cách của 2 cặp đo lắp ở 2 đầu đoạn thuốc có chiều dài (L) để xác định  tốc độ nổ 
của khối thuốc.  
Thí nghiệm được tiến hành tối thiểu 03 lần, sai số giữa các kết quả đo 
không được lớn hơn ± 200 m/s. Kết quả là giá trị trung bình của các phép thử, làm 
tròn đến số nguyên.  
7.10. Quy định về an toàn trong thử nghiệm  
Phải tuân thủ  quy định về an toàn trong bảo quản, sử dụng, tiêu hủy vật liệu 
nổ công nghiệp theo quy định tại Quy chuẩn số QCVN 01:2019/BCT trong quá 
trình thử nghiệm và tiêu hủy mẫu không đạt yêu cầu . 
7.11. Quy định về sử dụng phương tiện đo  
Phương tiện đo phải được bảo quản, sử dụng theo quy định của nhà sản 
xuất và duy trì đặc tính kỹ thuật đo lường trong suốt quá trình sử dụng và giữa hai 
kỳ kiểm định  theo quy định của pháp luật về đo lường . Chuyển đổi  
tín hiệu  Tần kế  Hiển thị số  
thời gian  QCVN 12 - 12:2022/BCT  
14 
 III. QUY ĐỊNH VỀ QUẢN LÝ  
8. Quy định về quản lý  
8.1. Thuốc nổ Trinitrotolue n phải công bố hợp quy phù hợp quy định kỹ 
thuật tại Điều 5  của Q uy chuẩn kỹ thuật n ày trước khi lưu thông trên thị trường . 
7.2. Thuốc nổ Trinitrotoluen  sản xuất trong nước phải thực hiện việc công 
bố hợp quy theo quy định tại Thông tư số  28/2012/TT -BKHCN  ngày 12  tháng 12 
năm 2012 c ủa Bộ trư ởng Bộ Khoa  học và Công nghệ quy định về công bố hợp 
chuẩn, công bố hợp quy và phư ơng thức đánh giá sự phù hợp với tiêu chuẩn, quy 
chuẩn kỹ thuật (sau đây viết tắt là Thông tư số  28/2012/TT -BKHCN ) và Thông tư 
số 02/2017/TT -BKHCN  ngày 31  tháng 3 năm 2017 của Bộ trưởng Bộ Khoa học và 
Công nghệ sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư số  28/2012/TT -BKHCN  
ngày 12  tháng 12 năm 2012 c ủa Bộ trư ởng Bộ Khoa học và Công nghệ quy định 
về công bố hợp chuẩn, công bố hợp quy và phư ơng thức đánh giá sự phù hợp 
với tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật  (sau đây viết tắt là Thông tư số  02/2017/TT -
BKHCN ). 
9. Công bố hợp quy  
9.1. Việc công bố hợp quy thuốc nổ Trinitrotoluen  sản xuất trong nước và 
kiểm tra n hà nước về chất lượng đối với quy thuốc nổ Trinitrotoluen  nhập khẩu 
phải dựa trên kết quả chứng nhận của tổ chức chứng nhận đã đăng ký lĩnh vực 
hoạt động theo quy định tại Nghị định  107/2016/NĐ -CP ngày 01 tháng 7 năm 
2016 của Chính phủ quy định kinh doanh dịch vụ đánh giá sự phù hợp (sau đây 
viết tắt là Nghị định số 107/2016/NĐ -CP); Nghị định số  154/2018/NĐ -CP ngày 09 
tháng 11 năm 2018 của Chính phủ sửa đổi, bổ sung, bãi bỏ một số quy định về 
điều kiện đầu tư, kinh doanh tron g lĩnh vực quản lý nhà nước của Bộ Khoa học và 
Công nghệ (sau đây viết tắt là Nghị định số 154/2018/NĐ -CP) hoặc được thừa 
nhận theo quy định của Thông tư số  27/2007/TT -BKHCN  ngày 31 tháng 10 năm 
2007 của Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ hướng dẫn việc ký kết và thực 
hiện các Hiệp định và thỏa thuận thừa nhận lẫn nhau kết quả đánh giá sự phù 
hợp (sau đây viết tắt là Thông tư số  27/2007/TT -BKHCN).  
9.2. Chứng nhận hợp quy  
Chứng nhận hợp quy đối với thuốc nổ Trinitrotoluen  sản xuất trong nước và 
nhập khẩu thực hiện theo phương thức 5 “Thử nghiệm mẫu điển hình và đánh giá 
quá trình sản xuất; giám sát thông qua thử nghiệm mẫu lấy tại  nơi sản xuất hoặc 
trên thị trường hoặc lô hàng thuốc nổ  nhập khẩu kết hợp với đánh giá quá trình 
sản xuất” hoặc phương thức 7 “ Thử nghiệm, đánh giá lô sản phẩm, hàng hóa”  tại 
cơ sở sản xuất theo quy định tại khoản 1 Điều 5 Thông tư số  28/2012/TT -BKHCN . 
9.3. Thử nghiệm phục vụ việc chứng nhận phải được thực hiện bởi một 
trong các tổ chức sau:  
9.3.1. Tổ chức thử nghiệm theo quy đ ịnh tại Nghị định số 107/2016/NĐ -CP, 
Nghị định số 154/2018/NĐ -CP. 
9.3.2. Tổ chức thử nghiệm được Bộ Công Thương chỉ định theo quy định 
tại Nghị định số 74/2018/NĐ -CP ngày 15 tháng 5 năm 2018 của Chính phủ sửa 
đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 132/2 008/NĐ -CP ngày 31 tháng 12 
năm 2008 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều Luật Chất lượng sản phẩm, 
hàng hóa; Nghị định số 154/2018/NĐ -CP. 
9.3.3. Tổ chức được thừa nhận theo quy định của Thông tư số  27/2007/TT -
BKHCN . QCVN  12 - 12:2021/BCT  
15 
 9.4. Trình tự, thủ tục và hồ sơ công bố hợp quy  
Trình tự, thủ tục và hồ sơ công bố hợp quy đối với thuốc nổ Trinitrotoluen  
sản xuất trong nước và nhập khẩu th ực hiện theo quy định tại Thông tư số 
36/2019/TT -BCT.  
10. Sử dụng dấu hợp quy  
Dấu hợp quy phải tuân thủ theo khoản 2 Điều 4 của quy định về chứng 
nhận hợp chuẩn, chứng nhận hợp quy và công bố hợp chuẩn, công bố hợp quy 
ban hành kèm theo Thông tư số  28/2012/TT -BKHCN . 
IV. TRÁCH NHIỆM CỦA TỔ CHỨC, CÁ NHÂN  
11. Trách nhiệm của tổ chức, cá nhân   
11.1. Trách nhiệm của tổ chức sản xuất,  kinh doanh, nhập khẩu thuốc nổ 
Trinitrotoluen  
11.1.1. Tổ chức sản xuất, kinh doanh thuốc nổ Trinitrotoluen phải đảm bảo 
yêu cầu quy định tại Phần II, thực hiện quy định tại Phần III  của Q uy chuẩn kỹ 
thuật này và đảm bảo chất lượng phù hợp với quy định tại  Luật Chất lượng sản 
phẩm hàng hóa.  
11.1.2. Tổ chức sản xuất, nhập khẩu thuốc nổ Trinitrotoluen  phải đăng ký 
bản công bố hợp quy tại Sở Công Thương nơi đăng ký kinh doanh theo quy định 
tại Thông tư số  28/2012/TT -BKHCN  và Thông tư số  02/2017/TT -BKHCN.  
11.1.3. Tổ chức sản xuất, nhập khẩu thuốc nổ Trinitrotoluen  có trách nhiệm 
cung cấp các bằng chứng về sự phù hợp của sản phẩm với Q uy chuẩn kỹ thuật 
này khi có yêu cầu.  
11.2. Trách nhiệm của cơ quan quản lý nhà nước  
11.2.1. Cục Kỹ thuật an toàn và Môi trường cô ng nghiệp chủ trì phối hợp 
với Vụ Khoa học và Công nghệ thuộc Bộ Công Thương , các đơn vị có liên quan 
hướng dẫn, kiểm tra, giám sát việc thực hiện Quy chuẩn kỹ thuật này.  
11.2.2. Cục Hóa chất tổ chức thực hiện việc kiểm tra chất lượng đối với 
thuốc nổ Trin itrotoluen  nhập khẩu.  
V. TỔ CHỨC THỰC HIỆN  
12. Hiệu lực thi hành  
12.1. Quy chuẩn  kỹ thuật  này có hiệu lực thi  hành kể từ ngày 01 tháng 7 
năm 202 3. 
12.2. Trong quá trình thực hiện Q uy chuẩn kỹ thuật này, trường hợp tổ 
chức, cá nhân có khó khăn, vướng mắc đề  nghị phản ánh về Bộ Công Thương để 
xem xét , giải quyết . 
12.3. Trong trường hợp các văn bản quy phạm pháp luật viện dẫn tại Quy 
chuẩn kỹ thuật này có sửa đổi, bổ sung hoặc được thay thế thì thực hiện theo quy 
định tại văn bản hiện hành. Trường hợp các Tiêu  chuẩn, mã HS viện dẫn tại Quy 
chuẩn kỹ thuật này có sửa đổi, bổ sung hoặc được thay thế thì thực hiện theo 
hướng dẫn của Bộ Tài Chính và Bộ Công Thương ./.