หน้า   ๒๙ 
เล่ม   ๑๓๔   ตอนพิเศษ   ๙๗   ง ราชกิจจานุเบกษา  ๔   เมษายน    ๒๕๖๐  
 
 
 
ประกาศกระทรวงสาธารณส ุข 
(ฉบับที่  ๓๘๔)  พ.ศ.  ๒๕๖๐  
เรื่อง  การแสดงฉลากอาหารไม ่มีกลูเตน 
 
 
เพื่อเป็นข้อมูลสําหรับผู้บริโภคที่แพ้กลูเตนในการเลือกซื้ออาหาร   ประกอบกับสากลและประเทศต ่าง ๆ  
ได้มีข้อกําหนดการแสดงฉลากอาหารไม ่มีกลูเตนแล้ว  จึงเป็นการสมควรกําหนดหลักเกณฑ์  และเงื่อนไข
การแสดงฉลากอาหารไม ่มีกลูเตน   
อาศัยอํานาจตามความในมาตรา   ๕  วรรคหนึ่ง  และมาตรา   ๖  (๙)  และ  (๑๐)  แห่งพระราชบัญญัติอาหาร  
พ.ศ.  ๒๕๒๒   รัฐมนตรีว่าการกระทรวงสาธารณส ุขออกประกาศไว ้  ดังต่อไปนี้ 
ข้อ ๑ ในประกาศนี้ 
“กลูเตน  (gluten)”  หมายความถึง  โปรตีนที่มีในเมล็ดธัญพืชบางชนิดที่ผู้บริโภคบางกลุ่มแพ้  
ได้แก่  ข้าวสาลี  ข้าวไรย์  ข้าวบาร์เลย์  ข้าวโอ๊ต  หรือสายพันธุ์ลูกผสมของธัญพืชดังกล่าว  ซึ่งเป็นโปรตีน
ที่ไม่ละลายในน้ํา  และไม่ละลายในน้ําเกลือความเข้มข้น  ๐.๕  โมลาร์  (Molar,  M)   
“ธัญพืช”  หมายความถึง  พืชล้มลุกหลากชนิดหลายสกุล  มักหมายถึงพืชในวงศ์  Gramineae  
(Poaceae)  ซึ่งให้เมล็ดเป็นอาหารหลัก  โดยมีทั้งชนิดที่เมล็ดไม่มีกลูเตน  เช่น  ข้าวเหนียว  ข้าวเจ้า  
ข้าวโพด   ลูกเดือย  เป็นต้น  และเมล็ดที่มีกลูเตน  เช่น  ข้าวสาลี  ข้าวไรย์  ข้าวบาเลย์  ข้าวโอ๊ต  เป็นต้น 
“พืชหัว”  หมายความถึง  พืชที่มีรากหรือลําต้นใต้ดินที่ใช้สะสมอาหารประเภทแป ้ง  เพื่อการงอก
และการเจริญเติบโตเป็นหัว  เช่น  มันสําปะหลัง  มันฝรั่ง  มันเทศ  เป็นต้น 
ข้อ ๒ การแสดงฉลากว ่าอาหารไม่มีกลูเตน  ต้องเป็นไปตามหลักเกณฑ์และเงื่อนไข  ดังนี้ 
(๑) อาหารต้องมีลักษณะ   ดังต่อไปนี้ 
 (ก) เมล็ดธัญพืชที่ไม่มีกลูเตนโดยธรรมชาต ิ  หรือรากหรือลําต้นใต้ดินของพืชหัวซึ่งไม่มีกลูเตน
โดยธรรมชาติ   
 (ข) แป้งที่ได้จาก  (ก)   
 (ค) ผลิตภัณฑ์อาหารที่มีส่วนประกอบของ   (ก)  หรือ  (ข) 
 (ง) ผลิตภัณฑ์อาหารที่มีส่วนประกอบของเมล ็ดธัญพืชที่มีกลูเตนตั้งแต่  ๑  ชนิดขึ้นไปที่ได้
จากข้าวสาลีสายพันธุ์  Triticum   species  เช่น  ข้าวสาลีดูรัม  สเปลท์  และ  คามุท  เป็นต้น  ข้าวไรย์  
ข้าวบาร์เลย์  ข้าวโอ๊ต  หรือสายพันธุ์ลูกผสมของธัญพืชดังกล่าว  ซึ่งผ่านกระบวนการก ําจัดกลูเตนและ
ปริมาณกลูเตนทั้งหมดในผลิตภัณฑ์สุดท้าย  ไม่เกิน  ๒๐  มิลลิกรัมต่ออาหาร   ๑  กิโลกรัม 
(๒) ต้องใช้ข้อความว่า  “ไม่มีกลูเตน”  หรือ  “gluten  free”  เท่านั้น  และกรณีที่เป็น
ผลิตภัณฑ์อาหารตาม   (ง)  ต้องแสดงข้อความ   “ผ่านกระบวนการก ําจัดกลูเตน”  หรือ  “being  specially  
processed  to  remove  gluten”  กํากับไว้ด้วย  แล้วแต่กรณีตามลําดับ  หน้า   ๓๐ 
เล่ม   ๑๓๔   ตอนพิเศษ   ๙๗   ง ราชกิจจานุเบกษา  ๔   เมษายน    ๒๕๖๐  
 
 
 
ข้อ ๓ วิธีการตรวจวิเคราะห์ทางวิชาการของกลูเตน  ให้เป็นไปตามที่กําหนดในบัญชีแนบ
ท้ายประกาศนี้ 
ข้อ ๔ ประกาศนี้ให้ใช้บังคับนับแต่วันถัดจากวันประกาศในราชก ิจจานุเบกษาเป็นต้นไป 
 
ประกาศ   ณ  วันที่  ๘  มีนาคม  พ.ศ.  ๒๕๖๐  
ปิยะสกล   สกลสัตยาทร  
รัฐมนตรีว่าการกระทรวงสาธารณส ุข บัญชีแนบท้ายประกาศกระทรวงสาธารณส ุข (ฉบับที่ ๓๘๔) พ.ศ. ๒๕๖๐  เรื่อง การแสดงฉลากอาหารไม ่มีกลูเตน 
----------------------- ------------------- ----------------- 
หลักเกณฑ์ เงื่อนไข และวิธีการในการตรวจว ิเคราะห์กลูเตนในอาหาร  ให้เป็นดังนี้ 
(๑) การตรวจวิเคราะห์หาปริมาณกลูเตนในอาหาร  ต้องใช้วิธี Immunologic method 
หรือวิธีอื่นที่อย่างน้อยต้องมีความไว  (sensitivity) และความจําเพาะ  (speci ﬁcity) เท่าเทียมกับวิธีดังกล่าว 
(๒) แอนติบอดี้ (antibody) ต้องใช้ชนิดที่ทําปฏิกิริยากับโปรตีนที่ทําให้ผู้บริโภคแพ้กลูเตน 
และต้องไม่ทําปฏิกริยาข้าม (cross reaction) กับโปรตีนอื่นหรือส่วนประกอบอื่นในอาหารนั้น 
(๓) วิธีการตรวจวิเคราะห์ข้างต้น ต้องมีผลประเมินความใช้ได้ (validation) โดยมีค่าต่ําสุด
ของวิธีที่สามารถจะวิเคราะห์ได้ (detection limit) เท่ากับ ๑๐ มิลลิกรัมต่อกิโลกรัม หรือต่ํากว่า