มอก. 17–25XX 
 
-1- 
 มาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม  
ท่อพีวีซีแข็งสําหรับใช้เป็นท่อน้ําดื่ม 
1.ขอบข่าย 
1.1 มาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรมนี้ ครอบคลุมท่อพีวีซีแข็งสําหรับใช้เป็นท่อน้ําดื่มซึ่งเหมาะสําหรับใช้ในที่ที่ไม่
ถูกแสงแดดโดยตรงเท ่านั้น 
2. บทนิยาม 
ความหมายของค ําที่ใช้ในมาตรฐานผล ิตภัณฑ์อุตสาหกรรมนี้มีดังต่อไปนี้ 
2.1 ท่อพีวีซีแข็งซึ่งต่อไปในมาตรฐานน ี้จะเรียกว่า “ท่อ” หมายถึงท่อที่ทําขึ้นจากพอลิไวนิลคลอไรด์โดยไม่ผสม 
พลาสติไซเซอร์ 
2.2 ท่อปลายธรรมดาหมายถ ึงท่อที่มีขนาดเส้นผ่านศูนย์กลางทั้งภายในและภายนอกเท ่ากันตลอดความยาว  
2.3 ท่อปลายบานหมายถ ึงท่อที่ปลายข้างใดข้างหนึ่งเป็นหัวต่อทําจากท่อปลายธรรมดาโดยใช ้ความร้อนขึ้นรูป 
2.4 หัวต่อหมายถึงส่วนปลายที่บานออกของท ่อปลายบาน  
2.5 ความเค้นตามแนวเส้นรอบวง  (hoop stress or hydrostatic designed stress) หมายถึงความเค้นตามแนว
เส้นรอบวงซึ่งใช้ในการคํานวณ เพื่อกําหนดขนาดท่อสําหรับการใช้งานณความดันใช้งานค่าใดค่าหนึ่งที่กําหนด 
2.6 ความดันระบุ (nominal pressure) หมายถึงความดันที่กําหนดให้สําหรับใช้งานณอุณหภูมิ 27 oC 
2.7 ความดันใช้งาน (working pressure) หมายถึงความดันสูงสุดที่กําหนดให้สําหรับใช้งานได้ติดต่อกันเป็น
เวลานาน  
3. แบบชนิดและชั้นคุณภาพ  
3.1 ท่อแบ่งออกเป็น 2 แบบคือ 
3.1.1 ท่อปลายธรรมดา  
3.1.2 ท่อปลายบานแบ ่งออกเป็น 2 ชนิดคือ 
3.1.2.1 ชนิดต่อด้วยน้ํายาดังแสดงในรูปที่ 1 
3.1.2.2 ชนิดต่อด้วยแหวนยางดังแสดงในรูปที่ 2 
  มอก. 17–25XX 
 
-2- 
 3.2 ท่อแบ่งออกเป็น 5 ชั้นคุณภาพตามความด ันที่ระบุดังตารางที่ 1 
ตารางที่ 1 ชั้นคุณภาพ 
(ข้อ 3.2) 
ชั้นคุณภาพ  ความดันระบุ 
(MPa) 
ที่ 27 oC ที่ 20 oC 
PVC 5 PN 6 0.51 0.588 
PVC 7  PN 8 0.70 0.807 
PVC 8.5 PN 10  0.85 0.980 
PVC 10.5  PN 12.5  1.08 1.250 
PVC 13.5 PN 16 1.36 1.568 
หมายเหตุ 1  MPa 
  =  9.869 23 bar   =  10.197 2 kgf/cm
2 
  =  145.038 lb/in2 
  =  101.971 6  ความสูงของน้ําเป็นเมตร   
4. วัสดุ 
วัสดุที่ใช้ทําท่อ ต้องเป็นดังนี้ 
4.1 เรซิน 
4.1.1 ต้องเป็นพอลิไวนิลคลอไรด์เรซินบริสุทธิ์ (virgin resin) ประเภทใช้ผลิตผลิตภัณฑ์ทั่วไป รวมถึงภาชนะและ
วัสดุห่อหุ้มอาหาร  กรณีใช้เศษวัสดุ (scrap) ยอมให้ใช้ได้เฉพาะที่ยังคงอยู่ในกระบวนการผล ิตนั้น 
4.1.2 ต้องมีปริมาณไวนิลคลอไรด์มอนอเมอร์คงค้าง (Residual Vinyl chloride monomer, RVCM) ต้องไม่
เกิน 1 mg/kg 
4.1.3 ไวนิลคลอไรด์มอนอเมอร์ที่นํามาทําพอลิไวนิลคลอไรด์เรซินต้องมาจากแหล่งผลิตที่เป็นกระบวนการผล ิตที่
ไม่ใช้ปรอท  
ผู้ทําต้องพิสูจน์หรือแสดงเอกสารร ับรองคุณภาพหรือผลวิเคราะห์จากสถาบันที่เชื่อถือได้หรือหน่วยงานที่
สํานักงานมาตรฐานผล ิตภัณฑ์อุตสาหกรรมประกาศ  
  มอก. 17–25XX 
 
-3- 
 4.2 เนื้อท่อ 
 ต้องไม่มีสารต่อไปนี้แต่หากมีปนเปื้อนจากวัตถุดิบต้องไม่เกิน ดังนี้ 
4.2.1 ต้องมีปริมาณตะกั่วไม่เกิน 1 000 mg/kg  
4.2.2 ต้องมีปริมาณแคดเมียมไม่เกิน 100 mg/kg 
 การวิเคราะห์ให้ปฏิบัติตาม IEC 62321-5 หรือวิธีอื่นใดที่ให้ผลเทียบเท่า 
4.3 วัสดุใช้ซ้ํา (rework material)  
ยอมให้ใช้ได้เฉพาะที่ยังคงอยู่ในกระบวนการผล ิตของโรงงานผู้ทําเท่านั้น 
5. ขนาดและเกณฑ ์ความคลาดเคล ื่อน 
5.1 ขนาด มิติและเกณฑ์ความคลาดเคล ื่อนของท่อปลายธรรมดา  
ให้เป็นไปตามตารางท ี่ 2 
การวัดให้ปฏิบัติตามข้อ 9.2 
5.2 ขนาด มิติและเกณฑ์ความคลาดเคล ื่อนของท่อปลายบานชน ิดต่อด้วยน้ํายา และชนิดต่อด้วยแหวนยาง  
ให้เป็นไปตามตารางท ี่ 3 และตารางที่ 4 ตามลําดับ 
การวัดให้ปฏิบัติตามข้อ 9.2 
5.3 ความเบี้ยว (out of roundness or ovality) ( ยกเว้นท่อชั้นคุณภาพ  PVC 5) 
ต้องไม่เกิน + 0.5 % ของเส้นผ่านศูนย์กลางภายนอกเฉล ี่ย 
การวัดให้ปฏิบัติตามข้อ 9.2 
5.4 ความยาว  
ต้องยาวท่อนละ 4 m หรือเป็นไปตามที่ระบุไว้ที่ฉลากโดยจะมีเกณฑ์ความคลาดเคล ื่อนได้ไม่เกิน൅30
 0mm 
การวัดให้ปฏิบัติตามข้อ 9.2 
  มอก. 17–25XX 
 
-4- 
 ตารางที่ 2  ชื่อขนาดมิติและเกณฑ์ความคลาดเคล ื่อนของท่อปลายธรรมดา  
(ข้อ 5.1) 
ชื่อขนาด  เส้นผ่านศูนย์กลาง
ภายนอกเฉลี่ย (D) 
(mm) ความหนา  (e) 
(mm) 
PVC 5 PVC 7 PVC 8.5 PVC 10.5 PVC 13.5 
18 22  0.15  1.5  0.15 2.0  0.15 2.3  0.15 2.6  0.15 
20 26  0.15  1.5  0.15 2.0  0.15 2.3  0.15 2.6  0.15 
25 34  0.15  1.5  0.15 2.0  0.15 2.4  0.20 3.0  0.25 
35 42  0.15 1.5  0.15 1.7  0.15 2.0  0.20 2.5  0.20 3.1  0.25 
40 48  0.15 1.5  0.15 1.9  0.15 2.3  0.20 2.8  0.20 3.5  0.25 
55 60  0.15 1.8  0.20  2.4  0.20  2.9  0.25 3.5  0.25 4.3  0.30 
65 76  0.20 2.2  0.20  2.9  0.20  3.5  0.25 4.4  0.30 5.4  0.30 
80 89  0.20 2.6  0.20  3.5  0.25  4.1  0.30 5.2  0.35 6.4  0.40 
100 114  0.30 3.2  0.20  4.3  0.25  5.2  0.30 6.5  0.35 8.1  0.50 
125 140  0.30 3.9  0.25  5.3  0.30 6.4  0.40 8.0  0.45 9.9  0.55 
150 165  0.40 4.6  0.25  6.2  0.35 7.5  0.45 9.4  0.50 11.7  0.65 
200 216  0.50 5.4  0.35 7.3  0.40 8.8  0.50 11.1  0.60 13.7  0.70 
225 251  0.70 6.3  0.40 8.4  0.40 10.2 0.55 12.8  0.60 15.9  0.80 
250 267  0.70 6.7  0.40 8.9  0.40 10.9 0.60 13.6  0.65 16.9  0.85 
275 281  0.70 7.0  0.40 9.4  0.45 11.4 0.60 14.4  0.75 17.8  0.90 
300 318  0.80 7.9  0.45 10.7  0.55 12.9 0.65 16.2  0.75 20.1  1.00 
325 356  0.80 8.8  0.45 11.9  0.55 14.4 0.70 18.1  0.80 22.5  1.10 
350 370  0.90 9.2  0.50 12.5  0.70 15.0 0.75 18.9  0.95 23.4  1.15 
375 401  1.00 9.9  0.50 13.5  0.70 16.2 0.80 20.4  0.95 25.3  1.20  
400 420  1.10 10.4  0.55 14.2  0.80 17.0 0.85 21.5  1.10 26.5  1.25  
425 452  1.10 11.2  0.60 15.2  0.80 18.3 0.90 23.1  1.15 28.5  1.35  
450 470  1.20 11.6  0.60 15.9  0.90 19.0 0.95 24.0  1.20 29.7  1.45  
475 502  1.20 12.5  0.70 16.9  0.90 20.3  1.00 25.6  1.25  31.6  1.45  
500 520  1.30 12.9  0.70 17.6  1.00 21.0  1.00 26.6  1.35  32.8  1.55  
550 562  1.30 13.9  0.75 18.9  1.00 22.7  1.10 28.6  1.35  35.4  1.65  
600 630  1.60 15.5  0.75 21.2  1.10 25.4  1.20 32.0  1.45  39.7  1.85  
700 712 1.80 17.6  0.90 23.8  1.10 28.6  1.25 36.0  1.45   
800 802  1.80 19.8  1.00 26.7  1.15 32.2  1.40   
900 902  1.80 22.2  1.10 30.1  1.35 36.1  1.45   
1 000 1 002  1.80 24.6  1.15 33.3  1.40    
 
 มอก. 17–25XX 
 
-5- 
 หมายเหตุ 1. ค่าเส้นผ่านศูนย์กลางภายนอกเฉล ี่ย (D) ได้จากการคํานวณตามสูตร 
  D   = D1൅D 2
ଶ 
  D2 =   D 1 + 0.005 D1 
  หรือ =   D1 + 0.3 แล้วแต่ค่าไหนจะมากกว ่ากัน 
  เมื่อ D1 คือ เส้นผ่านศูนย์กลางภายนอกต ่ําสุดเป็นมิลลิเมตร 
   D2 คือ เส้นผ่านศูนย์กลางภายนอกส ูงสุดเป็นมิลลิเมตร 
 2.  ค่าความหนา  (e) ได้จากการคํานวณตามสูตร 
  e = e1൅e2
ଶ 
  e1 = ௉஽మ
ଶௌା௉  แต่ต้องไม่น้อยกว่า 1.3 mm 
  e2 = 1.1 e1 + 0.2  mm 
  เมื่อ e1 คือ ความหนาต่ําสุดของท่อเป็นมิลลิเมตร 
   e2 คือ ความหนาสูงสุดของท่อเป็นมิลลิเมตร 
   P    คือ ความดันใช้งานที่ 20 oC เป็นเมกะพาสคัล 
  S    คือ ความเค้นตามแนวเส้นรอบวงสูงสุด 11 MPa สําหรับท่อชื่อขนาดที่เล็กกว่า 
200 และ 12.3 MPa สําหรับท่อชื่อขนาดตั้งแต่ 200 ขึ้นไป (เป็นค่าที่ 20 oC) 
 
รูปที่ 1 ท่อปลายธรรมดา  
(ข้อ 3.1.1) 
  
มอก. 17–25XX 
 
-6- 
 ตารางที่ 3 ชื่อขนาดมิติและเกณฑ์ความคลาดเคล ื่อนของท่อปลายบานชน ิดต่อด้วยน้ํายา 
(ข้อ 5.2) 
ชื่อขนาด  d 
(mm) dr 
(mm) D, e 
(mm) l 
(mm) 1/t 
(mm) Z 
(mm) 
ต่ําสุด สูงสุด ต่ําสุด 
18 22.4  0.2 21.4  0.3  
 
 
  
 
  
 
 
 
เป็นไปตามที่
กําหนดไว้ใน
ตารางที่ 2 
ทั้ง 5 ชั้น
คุณภาพ 30 35 1/34 3945 
20 26.4  0.2 25.3  0.3 35 40 1/34 3940 
25 34.6  0.2 33.3  0.3 41 46 1/34 3935 
35 42.6  0.2 41.2  0.3 46 51 1/34 3930 
40 48.7  0.3 47.2  0.4 55 60 1/37 3920 
55 60.8  0.3 59.0  0.4 63 68 1/37 3910 
65 76.6  0.3 75.2  0.4 63 68 1/48 3910 
80 89.6  0.3 88.2  0.4 64 69 1/49 3905 
100 114.7  0.3 113.2  0.4 84 89 1/56 3885 
125 140.8  0.4 139.0  0.4 104 109 1/68 3860 
150 166.0  0.4 163.9  0.4 132 137 1/63 3830 
200 217.9  0.8 213.8  0.9 200 210 1/50 3750 
225 253.2  0.9 248.5 1.0 225 235 1/50 3725 
250 269.3  0.9 264.2  1.0 250 260 1/50 3700 
275 283.4  0.9 277.7 1.0 275 285 1/50 3670 
300 320.7 1.0 314.6 1.1 300 310 1/50 3645 
325 358.9 1.0 352.2 1.1 325 335 1/50 3620 
350 373.1 1.0 366.0 1.1 350 360 1/50 3595 
375 404.4 1.1 396.7 1.2 375 385 1/50 3565 
400 423.6 1.2 415.5 1.3 400 410 1/50 3540 
425 455.8 1.2 447.1 1.3 425 435 1/50 3515 
450 474.0 1.2 464.9 1.3 450 460 1/50 3490 
475 506.2 1.3 496.5 1.4 475 485 1/50 3460 
500 524.5 1.3 514.4 1.4 500 510 1/50 3435 
550 566.7 1.6 555.5 1.7 550 560 1/50 3380 
600 635.3 2.1 623.2 2.2 600 610 1/50 3330 
700 718.1 2.2 703.9 2.3 600 610 1/50 3330 
800 808.6 2.4 792.4 2.5 600 610 1/50 3325 
900 909.2 2.7 891.0 2.8 600 610 1/50 3325 
1 000 1 009.8 3.0 989.6 3.1 600 610 1/50 3325 
  มอก. 17–25XX 
 
-7- 
 หมายเหตุ 1. หัวต่อสามารถทําตามที่แสดงไว้ด้วยเส้นประได้ดังในรูปที่ 1 
 2.  1/t  เป็นเพียงค่าแนะนําเท่านั้น 
 3.  Z  เป็นความยาวของท ่อปลายบานชน ิดต่อด้วยน้ํายาที่ทําจากท่อปลายธรรมดายาว  4 000  
mm ถ้าทําจากท่อปลายธรรมดาท ี่มีความยาวเป็นอย่างอื่นให้คํานวณหาความยาวได ้ดังนี้ 
  ความยาวท่อปลายบานชน ิดต่อด้วยน้ํายาต่ําสุดเป็นมิลลิเมตร 
 = Z + ( ความยาวท่อปลายธรรมดาท ี่นํามาทําท่อปลายบานชน ิดต่อด้วยน้ํายา - 4 000) 
 
 
 
รูปที่ 2 ท่อปลายบานชน ิดต่อด้วยน้ํายา 
(ข้อ 3.1.2.1) 
  
มอก. 17–25XX 
 
-8- 
 ตารางที่ 4 ชื่อขนาดมิติและเกณฑ์ความคลาดเคล ื่อนของท่อปลายบานชน ิดต่อด้วยแหวนยาง  
(ข้อ 5.2) 
ชื่อ
ขนาด d1 
(mm) D, e 
(mm) e3 ต่ําสุด 
(mm) e4 ต่ําสุด 
(mm) M 
(mm) 
ต่ําสุด PVC 
5 PVC 
7 PVC 
8.5 PVC 
10.5 PVC 
13.5 PVC 
5 PVC 
7 PVC 
8.5 PVC 
10.5 PVC 
13.5 ต่ําสุด 
55 60.40 
เป็นไป
ตามที่
กําหนดไว้
ในตาราง
ที่ 2  
ทั้ง 5 ชั้น
คุณภาพ  1.70 2.30 2.85 3.65  4.65 1.45 2.00 2. 40 2.95 3.60 38 
65 76.40 2.10 2.95 3.60  4.65 5.90 1.80 2.45  2.95 3.70 4.60 41 
80 89.50 2.50 3.45 4.20  5.40 6.90 2.16 2.95  3.45 4.40 5.40 44 
100 114.50 3.15 4.40 5.35  6.90 8.80 2.70 3.65  4.45 5.55 6.85 50 
125 140.60 3.90 5.40 6. 60 8.50 10.80 3.30 4.50  5.40 6.80 8.45 55 
150 165.70 4.60 6.35 7.75 10.00 12.75 3.95 5.30 6.35 8.05 9.95 61 
200 216.90 5.35 7.40 9.00 11.65 14. 80 4.55 6.25 7.50 9.45 11.70 72 
225 252.10 6.20 8.60 10.50 13.50 17. 20 5.35 7.20 8.70 11.00 13.60 80 
250 268.10 6.60 9.10 11.15 14.40 18. 30 5.70 7.65 9.30 11.70 14.45 84 
275 282.20 6.95 9.60 11.75 15.15 19. 25 5.95 8.10 9.75 12.30 15.25 84 
300 319.30 7.85 10.85 13.25 17.10 21. 80 6.75 9.15 11.05 13.95 17.20 84 
325 357.40 8.80 12.15 14.85 19.15 24. 35 7.55 10.25 12.35 15.55 19.30 88 
350 371.50 9.10 12.65 15.45 19.90 25. 35 7.85 10.65 12.85 16.20 20.05 90 
375 402.60 9.90 13.70 16.75 21.60 27. 45 8.46 11.55 13.90 17.55 21.70 94 
400 421.70 10.35 14.35 17.50 22.60 28.80 8.90 12.10 14.55 18.40 22.75 97 
425 453.80 11.15 15.40 18.85 24.30 30.90 9.55 13.00 15.70 19.80 24.45 102 
450 471.90 11.60 16.05 19.60 25.30 32.20 9.90 13.50 16.25 20.55 25.45 105 
475 504.00 12.35 17.10 20.95 27.00 34.35 10.65 14.40 17.40 21.95 27.15 110 
500 522.10 12.80 17.75 21.70 27.95 35.65 11.00 14.95 18.00 22.75 28.15 112 
550 564.60 13.85 19.20 23.45 30.25 38.45 11.85 16.15 19.45 24.55 30.40 119 
600 633.80 15.55 21.50 26.30 33.95 43.25 13.30 18.10 21.80 27.50 34.10 129 
700 716.10 17.55 24.30 29.75 38.35  15.05 20.45 24.65 31.10  142 
800 806.20 19.75 27.35 33.45   16.95 23.00 27.75   155 
900 906.50 22.20 30.75 37.65   19.00 25.90 31.20   170 
1 000 1 006.80 24.70 34.20    21.15 28.75    185 
 
หมายเหตุ 1.  ท่อปลายบานชน ิดต่อด้วยแหวนยางที่ยาวไม่เกิน 6 mให้ใช้ความลึกของหัวต่อ (M) ตามตารางที่ 
4 สําหรับท่อปลายบานชน ิดต่อด้วยแหวนยางที่ยาวเกิน 6 mให้คํานวณค่า M ต่ําสุดจากสูตร 
   M = CTZ + 0.22 d 1 สําหรับท่อชื่อขนาดไม่เกิน 250 
   M = 1.4 CTZ + 0.15 d 1 สําหรับท่อชื่อขนาดตั้งแต่ 275 ขึ้นไป 
 
 มอก. 17–25XX 
 
-9- 
    เมื่อ C   คือ สัมประสิทธิ์การขยายตัวตามแนวยาว  = 8.1 x 10-5 mm/mm/oC 
   T  คือ อุณหภูมิใช้งานที่แตกต่างกัน = 50 oC 
   Z  คือ ความยาวของท ่อปลายบานชน ิดต่อด้วยแหวนยางเป ็นมิลลิเมตร 
   d 1 คือ ขนาดเส้นผ่านศูนย์กลางภายในต่ําสุดของหัวต่อเป็นมิลลิเมตร 
 2.  ถ้าค่า M ของท่อปลายบานชน ิดต่อด้วยแหวนยางชื่อขนาด  300 ที่คํานวณได้มีค่าน้อยกว่าค่า M  
ของท่อปลายบานชน ิดต่อด้วยแหวนยางชื่อขนาด  250 ให้ใช้ค่า M ของท่อปลายบานชน ิดต่อ
ด้วยแหวนยางชื่อขนาด  250 สําหรับท่อปลายบานชน ิดต่อด้วยแหวนยางชื่อขนาด  300 ด้วย 
 3.  รูปร่างของหัวต่อและแหวนยางตามร ูปที่ 2 เป็นเพียงตัวอย่างเท่านั้น 
 4.  e 3 คํานวณได้จากสูตร 
  e 3 = PD3
2S൅P แต่ต้องไม่น้อยกว่าความหนาต่ําสุดของท่อปลายธรรมดาท ี่กําหนดไว้ใน 
ตารางที่ 2 
  D 3  =  d 1 + 2 e 3  
   เมื่อ P คือ ความดันใช้งานที่ 20 oC เป็นเมกะพาสคัล 
    D 3 คือ ขนาดเส้นผ่านศูนย์กลางภายนอกต ่ําสุดของหัวต่อ เป็นมิลลิเมตร 
  S คือ ความเค้นตามแนวเส้นรอบวงสูงสุด 11 MPa สําหรับท่อชื่อขนาดที่เล็กกว่า 
200 และ 12.3 MPa สําหรับท่อชื่อขนาดตั้งแต่ 200 ขึ้นไป (เป็นค่าที่ 20 oC) 
 5.  e 4 คํานวณได้จากสูตร 
  e 4  =  0.9 e 1 
 เมื่อ e 1 คือ ความหนาต่ําสุดของท่อปลายธรรมดาท ี่กําหนดไว้ในตารางที่ 2 
 
 
 
รูปที่ 3 ท่อปลายบานชน ิดต่อด้วยแหวนยาง  
(ข้อ 3.1.2.2) 
มอก. 17–25XX 
 
-10- 
 6. คุณลักษณะที่ต้องการ  
6.1 ลักษณะทั่วไป 
ท่อต้องตรงกลมมีความหนาสม่ําเสมอพื้นผิวภายในและภายนอกเร ียบและไม่มีรอยตําหนิที่เป็นผลเสียหายต่อ
การใช้งานปลายทั้งสองข้างมีหน้าตัดเรียบและตั้งฉากกับแนวแกนของท ่อ 
การทดสอบให้ทําโดยการตรวจพ ินิจ 
6.2 ความหนาแน่น 
เมื่อทดสอบตามข ้อ 9.3 แล้วต้องมีค่าระหว่าง 1.350 kg/m3 ถึง 1.460 kg/m3 
6.3 การเปลี่ยนแปลงที่อุณหภูมิสูง 
เมื่อทดสอบตามข ้อ 9.4 แล้วความยาวเฉล ี่ยต้องเปลี่ยนไปไม่เกิน 5 % ของความยาวเร ิ่มต้น 
6.4 ความทนอะซีโทน 
เมื่อทดสอบตามข ้อ 9.5 แล้วต้องไม่แตกหรือหลุดออกมาเป็นชิ้นโดยไม่คํานึงถึงการบวมหรือแบน 
6.5 ความทนกรดซ ัลฟิวริก 
เมื่อทดสอบตามข ้อ 9.6 แล้วมวลต้องเพิ่มขึ้นไม่เกิน 5 % ของมวลเริ่มต้นหรือลดลงไม่เกิน 0.1 % ของมวล
เริ่มต้น 
6.6 ความทึบแสง 
เมื่อทดสอบตามข ้อ 9.7 แล้วค่าความทึบแสงต้องไม่เกิน 0.2 % 
6.7 ความต้านแรงกด  
เมื่อทดสอบตามข ้อ 9.8 แล้วต้องไม่มีรอยร้าวแตกหรือหัก 
6.8 ความต้านแรงกระแทก  
เมื่อทดสอบตามข ้อ 9.9 แล้วต้องไม่ร้าวหรือแตกทะลุ 
6.9 ความทนความด ันในระยะเวลาส ั้นของท่อ 
เมื่อทดสอบตามข ้อ 9.10 โดยใช้ความดันตามที่กําหนดในตารางท ี่ 5 แล้วท่อต้องไม่มีรอยรั่วหรือร้าว 
6.10 ความทนทานต ่อการรั่วซึมของหัวต่อชนิดต่อด้วยแหวนยาง  
เมื่อทดสอบตามข ้อ 9.11 แล้วบริเวณหัวต่อต้องไม่มีรอยรั่วซึม 
6.11 ความทนความด ันในระยะเวลาส ั้นของหัวต่อ 
เมื่อทดสอบตามข ้อ 9.12 แล้วบริเวณหัวต่อต้องไม่มีรอยรั่วซึม 
  มอก. 17–25XX 
 
-11- 
 ตารางที่ 5 ความดันในระยะเวลาส ั้นของท่อ 
(ข้อ 6.9 และข้อ 9.8.4.1) 
ชื่อขนาด  ความดันในระยะเวลาส ั้นของท่อ 
(MPa) 
PVC 5 PVC 7 PVC 8.5 PVC 10.5 PVC 13.5 
18 - 4.56 6.20 6.95 8.13 
20 - 3.82 5.18 5.80 6.76 
25 - 2.89 3.89 4.82 6.13 
ตั้งแต่ 35 ขึ้นไป 1.80 2.52 3.06 3.60 4.86 
 
6.12 ความทนความด ันในระยะเวลานานของท ่อ 
เมื่อทดสอบตามข ้อ 9.13 แล้วความเค้นตามแนวเส้นรอบวงในปีที่ 50 ต้องไม่น้อยกว่าที่กําหนดไว้ในตารางที่ 6 
ตารางที่ 6 ความเค้นตามแนวเส้นรอบวงในปีที่ 50 
(ข้อ 6.12) 
 
ชื่อขนาด  ความเค้นในแนวเส้นรอบวง  
ในปีที่ 50 ต่ําสุด 
(MPa) 
18 ถึง 150 18.54 
ตั้งแต่ 200 ขึ้นไป 21.48 
 
6.13 ผลที่เกิดขึ้นกับน้ํา 
ต้องไม่ทําให้น้ํามีกลิ่นรสและสีเปลี่ยนไปจากเดิมและต้องไม่มีสารที่เป็นพิษละลายออกมาจนเป ็นอันตรายแก่
สุขภาพ 
เมื่อทดสอบตามข ้อ 9.14 แล้วค่าเฉลี่ยของปริมาณสารพิษที่สกัดได้ต้องไม่เกินที่กําหนดในตารางท ี่ 7 
  มอก. 17–25XX 
 
-12- 
 ตารางที่ 7 ปริมาณสารพิษที่สกัดได้ 
(ข้อ 6.6) 
สารที่เป็นพิษ ปริมาณของสารท ี่เป็นพิษ 
(mg/dm3) 
สกัดครั้งที่ 1 สกัดครั้งที่ 3 
ตะกั่ว - 0.01 
ดีบุกไดแอลคิดตั้งแต่ C4 ขึ้นไป 
(วัดเป็นปริมาณของดีบุก) - 0.02 
แคดเมียม - 0.01 
7. เครื่องหมายและฉลาก  
7.1 ท่อต้องเป็นสีฟ้า (arctic blue ตาม BS 381 C) 
7.2 ที่ท่อทุกท่อนทุกระยะ   2  m อย่างน้อยต้องมีเลขอักษรหรือเครื่องหมายแจ้งรายละเอียดต่อไปนี้ให้เห็นได้ง่าย
ชัดเจนและไม่ลบเลือนง่าย 
(1) ชื่อผลิตภัณฑ์ตามมาตรฐานน ี้ 
(2) ชื่อขนาด 
(3) ชั้นคุณภาพ  
(4) ความยาวเป็นเมตร  (ยกเว้นความยาว  4 m) 
(5) ปีที่ทํา 
(6) ชื่อผู้ทําหรือโรงงานที่ทําหรือเครื่องหมายการค้าที่จดทะเบียน 
หมายเหต  ุ การทําเครื่องหมายที่ท่อตามข้อ (2) และ (3) ให้แสดงชื่อขนาดแล้วต่อด้วยชั้นคุณภาพเช่น 18 PVC 5
หมายถึง ท่อชื่อขนาด  18 มีความดันระบุ 0.5 MPa 
7.3 ในกรณีที่ใช้ภาษาต่างประเทศต้องมีความหมายตรงก ับภาษาไทยที่กําหนดไว้ข้างต้น 
8. การชักตัวอย่างและเกณฑ์ตัดสิน 
8.1 การชักตัวอย่างและเกณฑ์การตัดสินให้เป็นไปตามภาคผนวกก . 
9. การทดสอบ  
9.1 ข้อกําหนดทั่วไป 
ให้ใช้วิธีที่กําหนดในมาตรฐานน ี้ หรือวิธีอื่นใดที่ให้ผลเทียบเท่า ในกรณีที่มีข้อโต้แย้งให้ใช้วิธีที่กําหนดใน
มาตรฐานนี้ 
  มอก. 17–25XX 
 
-13- 
 9.2 ขนาด 
9.2.1 เส้นผ่านศูนย์กลางภายนอก  (D) 
9.2.1.1 เครื่องมือ 
ไมโครมิเตอร์เวอร์เนียร์แคลลิเปอร์สหรือเครื่องวัดอื่นที่วัดได้ละเอียดถึง 0.05 mm 
9.2.1.2 วิธีวัด 
เลือกเส้นรอบวงณตําแหน่งใดตําแหน่งหนึ่งตามความยาวของท ่อวัดเส้นผ่านศูนย์กลางภายนอก  ณ 
ตําแหน่งที่มีค่าสูงสุดบนแนวเส้นรอบวงนั้น แล้ววัดเส้นผ่านศูนย์กลางในแนวตั้งฉากกับเส้นผ่าน
ศูนย์กลางสูงสุดนี้เป็นค่าเส้นผ่านศูนย์กลางภายนอกต ่ําสุด 
 ค่าเฉลี่ยจากการวัดทั้งสองครั้ง เป็นค่าเส้นผ่านศูนย์กลางภายนอกเฉล ี่ย 
9.2.2 เส้นผ่านศูนย์กลางภายในของท ่อปลายบานชน ิดต่อด้วยน้ํายา 
9.2.2.1 เส้นผ่านศูนย์กลางภายในของห ัวต่อที่ปาก (d)  
(1) เครื่องมือ 
 เวอร์เนียร์แคลลิเปอร์สหรือเครื่องวัดอื่นใดที่วัดได้ละเอียดถึง 0.05 mm 
(2) วิธีวัด 
 วัดเส้นผ่านศูนย์กลางภายในของห ัวต่อณตําแหน่งปลายปากของห ัวต่อ 4 ตําแหน่งแต่ละ
ตําแหน่งห่างกันประมาณ  45 องศาแล้วหาค่าเฉลี่ยจากการวัดทั้ง 4 ค่าเป็นเส้นผ่านศูนย์กลาง
ภายในของหัวต่อที่ปาก 
9.2.2.2 เส้นผ่านศูนย์กลางภายในของห ัวต่อที่โคน (dr)  
(1) เครื่องมือ 
 เวอร์เนียร์แคลลิเปอร์สหรือเครื่องวัดอื่นที่วัดได้ละเอียดถึง 0.05 mm 
(2) วิธีวัด 
 วัดเส้นผ่านศูนย์กลางภายในของห ัวต่อ ณ ตําแหน่งโคนของหัวต่อ 4 ตําแหน่ง แต่ละตําแหน่ง
ห่างกันประมาณ  45 องศาแล้วหาค่าเฉลี่ยจากการวัดทั้ง 4 ค่าเป็นเส้นผ่านศูนย์กลางภายในของ
หัวต่อที่โคน 
9.2.3 เส้นผ่านศูนย์กลางภายในของท ่อปลายบานชน ิดต่อด้วยแหวนยาง  
9.2.3.1 เส้นผ่านศูนย์กลางภายในของห ัวต่อ (d1) 
(1) เครื่องมือ 
 เวอร์เนียร์แคลลิเปอร์สหรือเครื่องวัดอื่นใดที่วัดได้ละเอียดถึง 0.05 mm 
  มอก. 17–25XX 
 
-14- 
 (2) วิธีวัด 
 วัดเส้นผ่านศูนย์กลางภายในของห ัวต่อ ณ ตําแหน่งปลายปากของห ัวต่อ 4 ตําแหน่งแต่ละ
ตําแหน่งห่างกันประมาณ  45 องศาแล้วหาค่าเฉลี่ยจากการวัดทั้ง 4 ค่าเป็นเส้นผ่านศูนย์กลาง
ภายในของหัวต่อ 
9.2.3 ความหนาของท ่อ 
9.2.3.1 เครื่องมือ 
บอลล์ไมโครมิเตอร์ (เส้นผ่านศูนย์กลางของบอลล ์ประมาณ  3 mm) หรือเครื่องวัดอื่นที่วัดได้ละเอียด
ถึง 0.01 mm 
9.2.3.2 วิธีวัด 
วัดความหนาของท ่อณตําแหน่งต่างๆตามแนวเส ้นรอบวงของท่ออย่างน้อย 6 ตําแหน่ง แล้วรายงาน
ผลเป็นค่าสูงสุดและต่ําสุด 
9.2.4 ความเบี้ยวของท่อ 
คํานวณหาความเบ ี้ยวของท่อจากสูตรต่อไปนี้ 
    ความเบี้ยวร้อยละ =ቂเส้นผ่านศูนย์กลางภายนอกส ูงสุดหรือต่ําสุด ି เส้นผ่านศูนย์กลางภายนอกเฉล ี่ย
เส้นผ่านศูนย์กลางภายนอกเฉล ี่ยቃ x 100 
 
9.2.5 ความยาวของท ่อ 
9.2.5.1 เครื่องมือ 
 สายวัดโลหะที่วัดได้ละเอียดถึง 1 mm 
9.2.5.2 วิธีวัด 
 วัดความยาวของท ่อขณะที่ท่อวางอยู่บนพื้นเรียบและอยู่ในแนวเส้นตรง 
9.3 ความหนาแน่น 
9.3.1 เครื่องมือ 
9.3.1.1 เครื่องชั่งละเอียดถึง 0.1 mg 
9.3.1.2 บีกเกอร์ขนาดเหมาะสม  พร้อมขาตั้ง 
9.3.1.3 เทอร์มอมิเตอร์ ที่อ่านอุณหภูมิได้ในช่วง 0 oC ถึง 30 oC และละเอียดถึง 0.1 oC 
9.3.1.4 อ่างน้ําควบคุมอุณหภูมิ ซึ่งควบคุมอุณหภูมิได้คงที่ได้ + 0.5 oC 
9.3.1.5 อุปกรณ์แขวงตัวอย่าง ซึ่งทนต่อการเกิดสนิม เช่น เส้นลวด 
   มอก. 17–25XX 
 
-15- 
 9.3.2 สารเคมี 
 น้ําที่ไม่มีฟองอากาศ  จากการกลั่นหรือนําแร่ธาตุออกไป  
9.3.3 การเตรียมชิ้นทดสอบ  
ตัดตัวอย่างความหนาไม ่น้อยกว่า 1 mm มวลไม่น้อยกว่า 1 g และปริมาตรไม่น้อยกว่า 1 cm3 ที่มีรูปร่าง
เหมาะสม  ผิวเรียบ และไม่มีช่องว่างด้านใน 
9.3.4 วิธีทดสอบ  
9.3.4.1 ปรับอุณหภูมิของน้ําให้ได้ที่ (232) oC 
9.3.4.2 ชั่งชิ้นทดสอบที่เตรียมตามข้อ 9.3.3 ให้ทราบมวลที่แน่นอนถึง 1 mg ขณะที่แขวนชิ้นทดสอบใน
อากาศด้วยอุปกรณ์แขวงตัวอย่าง 
9.3.4.3 ชั่งชิ้นทดสอบจากข ้อ 9.3.3 ให้ทราบมวลที่แน่นอนถึง 1 mg ขณะแช่ชิ้นทดสอบลงในน ้ําที่อุณหภูมิ 
(232) oC โดยยังคงแขวนชิ้นทดสอบด้วยอุปกรณ์แขวงตัวอย่าง ไล่ฟองอากาศที่ผิวชิ้นทดสอบออก
ให้หมด 
9.3.4.4 ชั่งอุปกรณ์แขวงตัวอย่าง ขณะไม่แขวนชิ้นทดสอบ  ให้ทราบมวลที่แน่นอนถึง 1 mg ในน้ําที่อุณหภูมิ 
(232) oC โดยให้อุปกรณ์แขวงจมอยู่ในน้ําที่ระดับเดียวกับตอนแขวนชิ้นทดสอบ  
9.3.4 ความหนาแน่น 
คํานวณหาความหนาแน ่นจากสูตร 
  ความหนาแน่น เป็นกิโลกรัมต่อลูกบาศก์เมตร = ሺ௔ି௪ భሻ
ሺ௔ି௪ భା ௪ మି௕ሻ    x   997.5 
 
เมื่อ ܽ คือ มวลชิ้นทดสอบรวมอ ุปกรณ์แขวนที่ชั่งในอากาศ  เป็นมิลลิกรัม 
 ܾ คือ มวลชิ้นทดสอบรวมก ับอุปกรณ์แขวงตัวอย่างเฉพาะส่วนที่จมน้ําที่ชั่งในน้ํา เป็น
มิลลิกรัม 
 ଵ คือ มวลอุปกรณ์แขวงตัวอย่างที่ชั่งในอากาศ  เป็นมิลลิกรัม 
 ଶ คือ มวลอุปกรณ์แขวงตัวอย่างเฉพาะส่วนที่จมน้ําที่ชั่งในน้ํา เป็นมิลลิกรัม 
9.4 การเปลี่ยนแปลงที่อุณหภูมิสูง 
9.4.1 เครื่องมือ (ดูรูปที่ 4) 
9.4.1.1 อ่างบรรจุพอลิเอทิลีนไกลคอลหรือน้ํามันแร่ที่ไม่มีอะโรมาติกไฮโดรคาร์บอนเจือปน 
9.4.1.2 เครื่องควบคุมอุณหภูมิของเหลวในอ่าง 
9.4.2 การเตรียมชิ้นทดสอบ 
ตัดท่อตัวอย่างเป็นชิ้นทดสอบยาวประมาณ  300 mm ทําเครื่องหมายเป็นเส้นรอบท่อ 2 แห่งให้เส้นที่หนึ่ง
ห่างจากปลายข้างหนึ่งของชิ้นทดสอบ  15 mm และให้เส้นที่ 2 ห่างจากเส้นแรก (100 +  0.025) mm มอก. 17–25XX 
 
-16- 
  
  หน่วยเป็นมิลลิเมตร 
รูปที่ 4 เครื่องทดสอบการเปล ี่ยนแปลงที่อุณหภูมิสูง 
(ข้อ 9.4.1) 
9.4.3 วิธีทดสอบ  
9.4.3.1 ปรับอุณหภูมิของของเหลวในอ ่างให้ได้ (150 2) oC 
9.4.3.2 แขวนชิ้นทดสอบอยู่ในแนวดิ่งในของเหลวนาน  15 min สําหรับชิ้นทดสอบที่หนาไม่เกิน 8.1 mm
หรือ 30 min สําหรับชิ้นทดสอบที่หนาเกิน 8.1 mm ให้เส้นเครื่องหมายรอบท ่อทั้งสองจุ่มอยู่ใน
ของเหลวแต่ไม่ให้ชิ้นทดสอบสัมผัสกับส่วนใดๆของอ่าง 
9.4.3.3 เมื่อครบกําหนดเวลานําชิ้นทดสอบออกจากของเหลวปล ่อยให้เย็นที่อุณหภูมิห้องวัดระยะระหว่างเส้น
ทั้งสอง 4 แห่งแต่ละแห่งห่างกันประมาณหนึ่งในสี่ของเส้นรอบท่อ 
9.4.3.4 คํานวณความยาวเฉล ี่ยที่เปลี่ยนไปเป็นร้อยละ 
9.5 ความทนอะซีโทน 
9.5.1 เครื่องมือ 
9.5.1.1 ภาชนะพร้อมฝาปิดสนิท 
9.5.1.2 แอนไฮดรัสอะซีโทน 
9.5.2 การเตรียมชิ้นทดสอบ  
ตัดท่อตัวอย่างเต็มวงยาวพอประมาณ  เป็นชิ้นทดสอบ  
กรณีท่อที่มีเส้นผ่านศูนย์กลางขนาดใหญ ่ อาจตัดท่อตัวอย่างเต็มวง แล้วตัดออกเป็นชิ้นตามแนวเส้นผ่าน
ศูนย์กลาง 4 ชิ้น หรือ 8 ชิ้น เพื่อให้ชิ้นทดสอบมีขนาดเหมาะกับภาชนะพร้อมฝาปิดสนิท ตามข้อ 9.5.1.1 
  
มอก. 17–25XX 
 
-17- 
 9.5.3 วิธีทดสอบ 
9.5.3.1 ใส่ชิ้นทดสอบลงในภาชนะตามข ้อ 9.5.1.1 ใบละหนึ่งชิ้นแล้วเติมแอนไฮดรัสอะซีโทนจนท่วมชิ้น
ทดสอบปิดฝาให้สนิทปล่อยไว้ที่อุณหภูมิห้องเป็นเวลา  2 h 
9.5.3.2 เมื่อครบตามกําหนดเวลานําชิ้นทดสอบออกมาตรวจด ูผิวด้านนอกด้านในและผิวหน้าตัด 
9.6 ความทนกรดซ ัลฟิวริก 
9.6.1 เครื่องมือ 
9.6.1.1 ภาชนะที่มีฝาปิดสนิทภายในบรรจุกรดซัลฟิวริก 17.3 mol/dm3 
9.6.1.2 เครื่องมือสําหรับควบคุมอุณหภูมิของกรดซัลฟิวริกไม่ให้แตกต่างจากอุณหภูมิที่กําหนดไว้เกิน 2 oC 
9.6.1.3 เครื่องชั่งที่ชั่งได้ละเอียดถึง 0.001 g 
9.6.2 การเตรียมชิ้นทดสอบ  
ตัดท่อตัวอย่างเป็นชิ้นทดสอบให้มีพื้นผิวภายนอกภายในและหน ้าตัดรวมกัน (45 3) cm2 
9.6.3 วิธีทดสอบ  
9.6.3.1 ปรับอุณหภูมิของกรดซัลฟิวริกให้ได้ (55 2) oC 
9.6.3.2 ล้างชิ้นทดสอบให้สะอาดเช็ดให้แห้งชั่งทันทีแล้วแช่ให้จมอยู่ในกรดซัลฟิวริกเป็นเวลา  14 วัน 
9.6.3.3  เมื่อครบตามกําหนดเวลานําชิ้นทดสอบออกมาล ้างด้วยน้ําที่ไหลตลอดเวลาเป ็นเวลา  5 min เช็ดให้
แห้งชั่งทันทีและคํานวณน้ําหนักที่เปลี่ยนแปลงไปเป็นร้อยละ 
9.7 ความทึบแสง 
9.7.1 เครื่องมือ 
9.7.1.1 เซลล์วัดแสง ซึ่งแสดงค่าความเข้มของแสงเชิงเส้นตรงที่มีช่วงการวัดค่าสูงสุดเป็น (Im) และค่าต่ําสุดได้
อย่างน้อย 0.01 ( Im) และมีมุมรับแสงที่กว้างพอ เมื่อแสงผ่านชิ้นทดสอบแล้วตกกระทบบนเซลล ์วัด
แสงทั้งหมด 
9.7.1.2 แหล่งกําหนดแสง  ที่มีความเข้มคงที่ มีความคลาดเคล ื่อนไม่เกิน + 1 % และมีช่วงความยาวคล ื่น 540 
nm ถึง 560 nm 
9.7.1.3 แผ่นไดอะแกรม  หรือ เลนส์ ซึ่งผิวทั้งสองด้านขนานกันและให้ลําแสงที่ผ่านสมมาตรกัน 
9.7.1.4 ช่องนําแสงที่มีขนาดเส้นผ่านศูนย์กลางมากกว่า 0.3 ถึง 0.5 เท่าของลําแสงทดสอบ  
9.7.2 การเตรียมชิ้นทดสอบ  
ตัดท่อตัวอย่างเป็นชิ้นทดสอบ  ให้เส้นผ่านศูนย์กลางมากกว่า 1.25 ถึง 1.3 เท่าของลําแสงทดสอบ  ความ
หนา (1.5 +  0.15 ) mm จํานวน 3 ชิ้นทดสอบ  ตามความยาวท ่อตัวอย่าง 
  มอก. 17–25XX 
 
-18- 
 9.7.3 วิธีทดสอบ  
9.7.3.1 ตั้งค่าเครื่องทดสอบให้ค่าเซลล์รับแสงเป็น 0 % เมื่อไม่ถูกแสง โดยระวังไม่ให้มีแสงภายนอกรบกวน  
และค่าเป็น 100 % เมื่อถูกลําแสงทดสอบจากแหล ่งกําเนิดแสง จากนั้นทดสอบอ่านค่าจากแผ่น
ทดสอบมาตรฐานท ี่มีค่าความทึบแสงไม่เกิน 2 % ของแผ่นมาตรฐานที่ใช้สอบเทียบ ค่าที่อ่านได้ต้องมี
ความเที่ยงไม่น้อย 0.05 % 
9.7.3.2 อ่านค่าความเข้มแสงสูงสุดของแหล่งกําเนิดแสง เป็น Im โดยยังไม่ใส่ชิ้นทดสอบ  
9.7.3.3 ใส่ชิ้นทดสอบในช่องใส่ชิ้นทดสอบของเคร ื่อง ให้ศูนย์กลางของชิ้นทดสอบอยู่ในตําแหน่งการรับลําแสง
ทดสอบ  
9.7.3.4 อ่านค่าความเข้มแสงของแสงท ี่ส่องผ่านชิ้นทดสอบ  เป็น I  
9.7.4 การคํานวณความทึบแสงจากสูตร 
ความทึบแสง เป็นร้อยละ  =  ூ
ூ೘ൈ 100  
9.7.5 การรายงานผล  
 ให้รายงานเป็นค่าเฉลี่ย 
9.8 ความต้านแรงกด  
9.8.1 การเตรียมชิ้นทดสอบ  
ตัดท่อตัวอย่างเป็นชิ้นทดสอบยาวประมาณ  50 mm 
9.8.2 วิธีทดสอบ  
9.8.2.1 วางชิ้นทดสอบไว้ระหว่างแผ่นโลหะเรียบ 2 แผ่นซึ่งขนานกันกดชิ้นทดสอบด้วยแผ่นโลหะเรียบทั้งสอง
ด้วยอัตราสม่ําเสมอจนกระท ั่งแผ่นโลหะทั้งสองมีระยะห่างกันเป็น 40 % ของเส้นผ่านศูนย์กลาง
ภายนอกของชิ้นทดสอบนั้นการกดต้องกระทําให้เสร็จภายในเวลาไม ่เกิน 5 min 
9.8.2.2 หลังการทดสอบตรวจช ิ้นทดสอบดูว่ามีรอยร้าวแตกหักหรือไม่ 
9.9 ความต้านแรงกระแทก  
9.9.1 เครื่องมือ 
เครื่องมือสําหรับปล่อยให้น้ําหนักตกลงมาดังแสดงเป็นตัวอย่างไว้ในรูปที่ 5 มีส่วนประกอบดังนี้ 
9.9.1.1 รางหรือท่อซึ่งยึดไว้ให้อยู่ในแนวดิ่ง 
9.9.1.2 ตุ้มสําหรับกระแทกซึ่งสามารถปล่อยให้ตกลงมาตามรางหร ือท่อได้โดยสะดวกผิวหน้าของตุ้มสําหรับ
กระแทกเป็นรูปครึ่งวงกลมรัศมี (12.5  0.05) mm เรียบและไม่มีรอยตําหนิใดๆ 
9.9.1.3 น้ําหนักขนาดต่างๆกันสําหรับใส่เข้ากับตุ้มเพื่อให้ได้น้ําหนักตามที่กําหนดในตารางท ี่ 8 
9.9.1.4 แท่นรองรับชิ้นทดสอบมีร่องรูปตัววีที่มีมุม 120 องศายาวอย่างน้อย 300 mm วางไว้ใต้รางหรือท่อให้
ร่องอยู่ตรงแนวดิ่งของตุ้มมากที่สุดห่างได้ไม่เกิน 2.5 mm แท่นรองรับชิ้นทดสอบนี้ต้องให้ยึดติดกับมอก. 17–25XX 
 
-19- 
 ฐานอย่างแข็งแรงผิวหน้าของร่องรูปสามเหลี่ยมต้องมีความกว้างพอเมื่อวัดจากจุดสัมผัสกับชิ้น
ทดสอบถึงขอบบนจะต้องไม่น้อยกว่า 75 mm และเมื่อตั้งเรียบร้อยแล้วผิวหน้าของร่องรูปตัววีต้อง
ทํามุม 60 องศากับแกนในแนวด ิ่ง 
9.9.1.5 เครื่องกลไกสําหรับยึดตุ้มไว้เหนือชิ้นทดสอบในตําแหน่ง (2 000  10) mm เมื่อวัดจากปลายของ
ตุ้มถึงส่วนบนของชิ้นทดสอบแล้วปล่อยให้ตกลงมาตามรางโดยสะดวกและกระแทกช ิ้นทดสอบใน
ลักษณะเดียวกันทุกครั้ง 
 
  หน่วยเป็นมิลลิเมตร 
รูปที่ 5  ตัวอย่างเครื่องทดสอบความทนแรงกระแทก  
(ข้อ 9.9.1) 
 
  
มอก. 17–25XX 
 
-20- 
 ตารางที่ 8 น้ําหนักตุ้มสําหรับกระแทก  
(ข้อ 9.9.1.3 และข้อ 9.9.3.1) 
เส้นผ่านศูนย์กลาง
ภายนอก  
(mm) น้ําหนักลูกตุ้ม 
 
(kg) เส้นผ่านศูนย์กลาง
ภายนอก  
(mm) น้ําหนักลูกตุ้ม 
 
(kg) 
22 26 
34 42 
48 
60 76 0.75 
1.00 
1.25 1.38 
1.50 
1.75 2.00 89 
114 
140 165 
216 
267 
เท่ากับหรือ 
มากกว่า 318 2.25 
2.75 
3.25 3.75 
5.00 
6.25 7.50 
 
9.9.2 การเตรียมชิ้นทดสอบ 
9.9.2.1 ตัดท่อตัวอย่างเป็นชิ้นทดสอบยาวเป ็นสองเท่าของเส้นผ่านศูนย์กลางภายนอกแต ่ต้องไม่น้อยกว่า 150 
mm และไม่เกิน 300 mm ปลายของชิ้นทดสอบต้องเรียบและมีระนาบตั้งฉากกับแนวแกนของท ่อ 
9.9.2.2 แช่ชิ้นทดสอบไว้ในอ่างน้ําซึ่งรักษาอุณหภูมิไว้ที่ (27 1) oC เป็นเวลาไม่น้อยกว่า 2 h และทดสอบ
ทันทีที่เอาชิ้นทดสอบขึ้นจากน้ํา 
9.9.3 วิธีทดสอบ  
9.9.3.1 ปรับน้ําหนักตุ้มตามขนาดของช ิ้นทดสอบตามท ี่กําหนดไว้ในตารางที่ 8 เลื่อนตุ้มน้ําหนักให้ปลายล่าง
อยู่ห่างจากส่วนบนของชิ้นทดสอบ  (2 000  10) mm ไม่ว่าชิ้นทดสอบจะมีขนาดเท่าใด 
9.9.3.2 ปล่อยตุ้มน้ําหนักให้ตกลงมาตามรางโดยสะดวกและกระแทกช ิ้นทดสอบซึ่งวางอยู่บนแท่นรองรับ 
9.9.3.3 หลังการทดสอบตรวจช ิ้นทดสอบดูว่าร้าวหรือแตกทะลุหรือไม่ 
9.10 ความทนความด ันในระยะเวลาส ั้นของท่อ 
9.10.1 ภาวะทดสอบ  
ก่อนทดสอบต้องแช่ชิ้นทดสอบไว้ในอ่างน้ําที่รักษาอุณหภูมิไว้ที่ (27 1) oC อย่างน้อย 2 h แล้วทดสอบ
ในขณะที่ชิ้นทดสอบยังแช่อยู่ในน้ําหรือจะทดสอบในอากาศก ็ได้แต่ต้องรักษาอุณหภูมิห้องทดสอบไว้ที่ 
(27 1) oC เช่นเดียวกัน 
9.10.2 เครื่องมือ 
เครื่องทดสอบที่สามารถอัดน้ําให้มีความดันได้ไม่น้อยกว่า 9 MPa และสามารถรักษาระดับความดันในชิ้น
ทดสอบไม่ให้แตกต่างจากค่าที่ต้องการเกิน 2 % ของความดันทดสอบ  มอก. 17–25XX 
 
-21- 
 9.10.3 การเตรียมชิ้นทดสอบ  
ตัดท่อตัวอย่างเป็นชิ้นทดสอบยาวประมาณ  10 เท่าของเส้นผ่านศูนย์กลางภายนอกโดยไม ่รวมปลาย
สําหรับต่อเข้าเครื่องทดสอบแต่ต้องไม่น้อยกว่า 250 mm และไม่เกิน 750 mm สําหรับท่อชื่อขนาดตั้งแต่ 
350 ขึ้นไปชิ้นทดสอบต้องยาวไม่น้อยกว่า 1 000 mm ( ดูการประกอบเข ้าเครื่องทดสอบตามต ัวอย่างใน
รูปที่ 6) 
9.10.4 วิธีทดสอบ  
9.10.4.1 ต่อชิ้นทดสอบเข้ากับเครื่องทดสอบตามต ัวอย่างในรูปที่ 6 เติมน้ําให้เต็มชิ้นทดสอบไม่ให้มีอากาศ
เหลืออยู่ภายในอัดน้ําในชิ้นทดสอบด้วยอัตราสม่ําเสมอให้ได้ค่าความดันตามที่กําหนดไว้ในตารางที่ 5 
ภายในเวลา  40 s แล้วรักษาระดับความดันนี้ไว้เป็นเวลา  1 h  
9.10.4.2 ตรวจชิ้นทดสอบดูว่ามีรอยรั่วหรือร้าวหรือไม่ 
 
รูปที่ 6 ตัวอย่างการต่อท่อเข้ากับเครื่องทดสอบ  
(ข้อ 9.10.3 ข้อ 9.10.4.1 และข้อ 9.12.2.1) 
9.11 ความทนทานต ่อการรั่วซึมของหัวต่อชนิดต่อด้วยแหวนยาง  
9.11.1 เครื่องมือ 
ให้เป็นไปตามข้อ 9.10.2 
มอก. 17–25XX 
 
-22- 
 9.11.2 การเตรียมชิ้นทดสอบ  
ตัดท่อตัวอย่างแต่ละท่อนออกเป็น 2 ท่อนแล้วต่อเข้าด้วยกันตามคําแนะนําของผู้ทํา (ควรใช้แหวนยางที่มี
คุณภาพตาม  ASTM F 477) เพื่อทําเป็นชิ้นทดสอบ  1 ชิ้น ชิ้นทดสอบแต่ละชิ้นต้องยาวไม่น้อยกว่า 1 000 
m สําหรับท่อชื่อขนาดตั้งแต่ 350 ขึ้นไปชิ้นทดสอบต้องยาวไม่น้อยกว่า 3 เท่าของเส้นผ่านศูนย์กลาง
ภายนอกของท ่อ 
9.11.3 วิธีทดสอบ  
9.11.3.1  ความทนทานต ่อการรั่วซึมเมื่อท่ออยู่ในแนวระดับดังแสดงในรูปที่ 7 
(1) เติมน้ําให้เต็มชิ้นทดสอบโดยไม ่ให้มีอากาศเหลืออยู่ภายในแล้วอัดน้ําเข้าชิ้นทดสอบด้วยความดัน
เท่ากับความสูงของน้ํา 300 mm เป็นเวลา  2 min แล้วตรวจดูบริเวณหัวต่อต้องไม่มีรอยรั่วซึม 
(2) หลังจากนั้นให้อัดน้ําเข้าชิ้นทดสอบด้วยอัตราสม่ําเสมอภายในเวลาไม ่เกิน 1 min ให้ได้ความดัน
ทดสอบเท่ากับ 2 เท่าของความดันใช้งานที่ 27 oC ตามที่กําหนดไว้ในตารางที่ 9 แล้วรักษา
ระดับความดันนี้ไว้เป็นเวลา  30 min แล้วตรวจดูบริเวณหัวต่อต้องไม่มีรอยรั่วซึม 
 
 
 
  หน่วยเป็นมิลลิเมตร 
รูปที่ 7 การทดสอบความทนทานต ่อการรั่วซึมเมื่อท่ออยู่ในแนวระดับ 
(ข้อ 9.11.3.1) 
 
มอก. 17–25XX 
 
-23- 
 ตารางที่ 9 ความดันใช้งานที่อุณหภูมิต่างๆ 
(ข้อ 9.11.3.1 (2)) 
อุณหภูมิใช้งาน 
องศาเซลเซียส ความดันใช้งาน 
(MPa) 
PVC 5 PVC 7 PVC 8.5 PVC 10.5 PVC 13.5 
20 0.58 0.81 0.98 1.25 1.56 
27 0.51 0.70 0.85 1.08 1.36 
30 0.46 0.65 0.79 1.00 1.26 
40 0.35 0.48 0.59 0.75 0.94 
50 0.23 0.32 0.39 0.49 0.62 
60 0.12 0.16 0.20 0.25 0.31 
 
9.11.3.2 ความทนทานต ่อการรั่วซึมเมื่อท่อยุบตัวดังแสดงในรูปที่ 8 
จับชิ้นทดสอบให้อยู่ในแนวนอนกดท ่อ ณ ตําแหน่งห่างจากปากของห ัวต่อ 10 mm จนท่อยุบตัวลง
10 % ของเส้นผ่านศูนย์กลางภายนอกของท ่อโดยวัดระยะระหว่างแผ่นขนานที่กดลงบนหลังท่อแล้ว
ทดสอบเช่นเดียวกันกับข้อ 9.11.3.1 (2) 
 
  หน่วยเป็นมิลลิเมตร 
รูปที่ 8 การทดสอบความทนทานต ่อการรั่วซึมเมื่อท่อยุบตัว 
(ข้อ 9.11.3.2) 
9.11.3.3 ความทนทานต ่อการรั่วซึมเมื่อท่อเบี่ยงเบนไปจากแนวระด ับดังแสดงในรูปที่ 9 
จับชิ้นทดสอบให้เบี่ยงเบนไปจากแนวระด ับเป็นมุม 3 องศาเติมน้ําให้เต็มชิ้นทดสอบโดยไม ่ให้มีอากาศ
เหลืออยู่ภายในแล้วทดสอบเช่นเดียวกันกับข้อ 9.11.3.1 (2) 
มอก. 17–25XX 
 
-24- 
  
รูปที่ 9 การทดสอบความทนทานต ่อการรั่วซึมเมื่อท่อเบี่ยงเบนไปจากแนวระด ับ 
(ข้อ 9.11.3.3) 
9.12 ความทนความด ันในระยะเวลาส ั้นของหัวต่อ 
9.12.1 เครื่องมือ 
ให้เป็นไปตามข้อ 9.10.2 
9.12.2 การเตรียมชิ้นทดสอบ  
9.12.2.1 ท่อปลายบานชน ิดต่อด้วยน้ํายา 
ตัดท่อตัวอย่างแต่ละท่อนออกเป็น 2 ท่อนแล้วต่อเข้าด้วยกันตามคําแนะนําของผู้ทําเพื่อทําเป็นชิ้น
ทดสอบ  1 ชิ้น โดยชิ้นทดสอบแต่ละชิ้นยาวประมาณ  10 เท่าของเส้นผ่านศูนย์กลางภายนอก  โดยไม่
รวมปลายสําหรับต่อเข้าเครื่องทดสอบแต่ต้องไม่น้อยกว่า 250 mm และไม่เกิน 750 mm สําหรับท่อ
ชื่อขนาดตั้งแต่ 350 ขึ้นไป ชิ้นทดสอบต้องยาวไม่น้อยกว่า 1 000 mm ( ดูการประกอบเข ้าเครื่อง
ทดสอบตามรูปที่ 6) 
9.12.2.2 ท่อปลายบานชน ิดต่อด้วยแหวนยาง  
ตัดท่อตัวอย่างแต่ละท่อนออกเป็น 2 ท่อนแล้วต่อเข้าด้วยกันตามคําแนะนําของผู้ทํา (ควรใช้แหวน
ยางที่มีคุณภาพตาม  ASTM F 477) เพื่อทําเป็นชิ้นทดสอบ  1 ชิ้น โดยชิ้นทดสอบแต่ละชิ้นยาว
ประมาณ  10 เท่าของเส้นผ่านศูนย์กลางภายนอก  โดยไม่รวมปลายสําหรับต่อเข้าเครื่องทดสอบแต่
ต้องไม่น้อยกว่า 250 mm และไม่เกิน 750 mm สําหรับท่อชื่อขนาดตั้งแต่ 350 ขึ้นไปชิ้นทดสอบ
ต้องยาวไม่น้อยกว่า 1 000 mm 
หมายเหตุ การตัดชิ้นทดสอบเพื่อให้ได้ความยาวตามท ี่ต้องการควรให้ปลายของหัวต่ออยู่ใกล้กับฝาปิดอัดความ
ดัน (ดังแสดงในรูปที่ 10) เพื่อช่วยป้องกันไม่ให้แหวนยางหลุดได้ง่าย 
  
มอก. 17–25XX 
 
-25- 
  
รูปที่ 10 การเตรียมชิ้นทดสอบสําหรับท่อปลายบานชน ิดต่อด้วยแหวนยาง  
(ข้อ 9.12.2.2) 
9.12.3 วิธีทดสอบ  
ให้ปฏิบัติตามข้อ 9.10.4.1 แล้วตรวจดูบริเวณหัวต่อต้องไม่มีรอยรั่วซึม 
หมายเหตุ 1. การทดสอบนี้มีวัตถุประสงค์ที่จะทดสอบความทนต ่อความดันของหัวต่อดังนั้นในขณะทดสอบถ ้า
แหวนยางหลุดออกจากหัวต่อให้เปลี่ยนแหวนยางใหม ่แล้วทดสอบต่อไป 
 2.  เนื่องจากวัตถุประสงค์ทางเทคนิคของการทดสอบความทนความด ันในระยะเวลาส ั้นของหัวต่อและ
ของท่อตามมาตรฐานน ี้เป็นวัตถุประสงค์เดียวกันดังนั้นการทดสอบความทนความด ันในระยะเวลาส ั้น
ของหัวต่อและของท่อสามารถทดสอบพร ้อมกันได้ 
9.13 ความทนความด ันในระยะเวลานานของท ่อ 
9.13.1 ภาวะทดสอบ  
ให้เป็นไปตามข้อ 9.10.1 
9.13.2 เครื่องมือ 
ให้เป็นไปตามข้อ 9.10.2 
มอก. 17–25XX 
 
-26- 
 9.13.3 การเตรียมชิ้นทดสอบ  
ให้เป็นไปตามข้อ 9.10.3 
9.13.4 วิธีทดสอบ  
9.13.4.1 ทดสอบชิ้นทดสอบกลุ่มที่ 1 โดยทดสอบชิ้นทดสอบที่ 1 เช่นเดียวกับข้อ 9.10.4.1 แต่ให้เพิ่มความดัน
จนชิ้นทดสอบแตกบ ันทึกความดันขณะที่ชิ้นทดสอบแตกไว ้ 
9.13.4.2 ทดสอบกับชิ้นทดสอบที่ 2 ของกลุ่มที่ 1 โดยลดความดันให้น้อยกว่าความดันในข้อ 9.13.4.1 รักษา
ความดันในระดับนี้ไว้ ถ้าชิ้นทดสอบแตกภายในเวลา  1 h ถึง 10 h บันทึกเวลาและความด ันไว้หากไม่
แตกในเวลาดังกล่าวให้เพิ่มความดันขึ้นอีกระหว่างความดันที่อ่านได้ครั้งที่สองกับครั้งแรกจนชิ้น
ทดสอบแตกภายในเวลา  1 h ถึง 10 h เมื่อได้ทราบความดันนี้เป็นหลักแล้วให้ทดสอบชิ้นทดสอบที่
เหลือโดยใช้ความดันต่าง ๆ กันและชิ้นทดสอบต้องแตกภายในเวลา  1 h ถึง 10 h 
9.13.4.3 เขียนกราฟระหว่างความดันกับเวลาที่บันทึกไว้บนกราฟล็อกล็อก 
9.13.4.4 ต่อกราฟในข้อ 9.13.4.3 ไปยังชั่วโมงที่ 100 และ 1 000 ใช้ความดันที่อ่านได้จากกราฟที่ต่อออกไป
ระหว่างชั่วโมงที่ 100 กับ 1 000 อย่างน้อย 2 ค่านําไปทดสอบกับชิ้นทดสอบของกล ุ่มที่ 2 อีกอย่าง
น้อย 2 ชิ้นทดสอบบันทึกความดันและเวลาในขณะท ี่ชิ้นทดสอบแตกแล ้วเขียนกราฟบนกราฟล ็อก 
ล็อกใหม่โดยใช้ค่าที่อ่านได้จากการทดลอง  
9.13.4.5 ต่อกราฟในข้อ 9.13.4.4 ออกไปแล้วอ่านค่าความดันในปีที่ 50 หาค่าความเค้นที่ทําให้ชิ้นทดสอบ
ระเบิดในปีที่ 50 ได้จากสูตร 
ଵሻ
ଵ 
เมื่อ ܵ คือ ความเค้นตามแนวเส้นรอบวงในปีที่ 50 เป็นเมกะพาสคัล 
  ܲ คือ ความเค้นที่ทําให้ชิ้นทดสอบระเบิดในปีที่ 50 (จากกราฟ ) เป็นเมกะพาสคัล 
  ܦ คือ เส้นผ่านศูนย์กลางภายนอกเฉล ี่ยของชิ้นทดสอบเป็นมิลลิเมตร 
  ଵ คือ ความหนาต่ําสุดของชิ้นทดสอบเป็นมิลลิเมตร 
 
9.14 ผลที่เกิดขึ้นกับน้ํา 
9.14.1 สารละลายและว ิธีเตรียม 
9.14.1.1 น้ํากลั่นที่มีคาร์บอนไดออกไซด ์ 150 mg/dm3 เตรียมจากน้ํากลั่นซึ่งอิ่มตัวด้วยคาร์บอนไดออกไซด ์
และหาปริมาณของคาร์บอนไดออกไซด ์ด้วยวิธีมาตรฐาน  สารละลายนี้ควรเป็นสารละลายที่เตรียมขึ้น
ใหม่ทุกครั้ง 
หมายเหตุ วิธีหาปริมาณของคาร์บอนไดออกไซด ์ด้วยวิธีมาตรฐานให้ปฏิบัติตาม Standard methods for 
examinations of water and waste water, 22th edition (2012) 
 มอก. 17–25XX 
 
-27- 
 9.14.2 การเตรียมชิ้นทดสอบ  
ตัดท่อตัวอย่างเป็นชิ้นทดสอบยาวประมาณ  500 mm 
9.14.3 การเตรียมสารละลายต ัวอย่าง 
9.14.3.1 ต่อก๊อกเข้ากับปลายข้างหนึ่งของชิ้นทดสอบยึดชิ้นทดสอบให้วางตั้งอยู่ในแนวดิ่ง โดยให้ปลายที่ต่อ
ก๊อกอยู่ด้านล่าง เติมน้ําประปาทางด้านบนให้ล้นชิ้นทดสอบตลอดเวลา  เปิดก๊อกด้านล่างให้น้ําไหล
ออกผ่านชิ้นทดสอบด้วยความเร็ว 3 m/min นาน 6 h โดยมีน้ําเต็มชิ้นทดสอบอยู่ตลอดเวลา  ในกรณี
ที่ต้องการลดปริมาณน้ําที่ใช้ล้างชิ้นทดสอบ  ให้ใช้ท่อขนาดเล็กกว่าเล็กน้อยสอดไว้ภายใน  เพื่อแทนที่
น้ําและให้น้ําไหลผ่านผิวภายในของชิ้นทดสอบตลอดท ่อถอดก๊อกและล้างภายในชิ้นทดสอบด้วยน้ํา
กลั่น 
9.14.3.2 หลังจากล้างชิ้นทดสอบสะอาดแล ้วอุดปลายข้างหนึ่งของชิ้นทดสอบให้แน่นด้วยจุกที่ทําด้วยพอลิ    
เอทิลีนหรือวัตถุที่ไม่มีสารที่เป็นพิษที่ทําให้เกิดผลกระทบกระเท ือนต่อการทดสอบน ี้เติมสารละลาย
ตามข้อ 9.14.1.1 ให้เต็มปิดปลายอีกข้างหนึ่งของชิ้นทดสอบด้วยจุกชนิดเดียวกัน 
9.14.3.3 เก็บชิ้นทดสอบไว้ในลักษณะดังกล่าวที่อุณหภูมิห้องเป็นเวลา  48 h สารละลายที่ได้นี้เป็นการสกัดครั้ง
ที่ 1  
9.14.3.4 ทําซ้ําตามข้อ 9.14.3.2 แล้ว และข้อ 9.14.3.3 อีกชิ้นทดสอบละ  2 ครั้งนําสารละลายที่ได้ในครั้งที่ 3 
ไปวิเคราะห์หาปริมาณตะกั่ว ดีบุก และแคดเมียม 
9.14.4 วิธีวิเคราะห์หาปริมาณตะกั่ว ดีบุก และแคดเมียม 
ให้ปฏิบัติตาม Standard methods for examinations of water and waste water, 22th edition 
(2012) 
   มอก. 17–25XX 
 
-28- 
 ภาคผนวก  ก. 
การชักตัวอย่างและเกณฑ์ตัดสิน 
(ข้อ 8.1) 
ก.1 รุ่นในที่นี้หมายถึงท่อที่มีแบบชนิดและชั้นคุณภาพเดียวกันทําขึ้นโดยกรรมวิธีเดียวกันในระยะเวลาเด ียวกัน 
ก.2 การชักตัวอย่างและการยอมร ับให้เป็นไปตามแผนการช ักตัวอย่างที่กําหนดต่อไปนี้หรืออาจใช้แผนการชัก
ตัวอย่างอื่นที่เทียบเท่ากันทางวิชาการกับแผนที่กําหนดไว้ 
ก.2.1 การชักตัวอย่างและการยอมร ับสําหรับการทดสอบขนาด  
ก.2.1.1 ให้ชักตัวอย่างโดยวิธีสุ่มจากรุ่นเดียวกันที่มีชื่อขนาดเดียวกันตามจํานวนที่กําหนดในตารางท ี่ 8 
ตารางที่ ก.1 แผนการชักตัวอย่างสําหรับการทดสอบขนาด  
(ข้อ ก.2.1.1) 
ขนาดรุ่น 
ท่อน ขนาดตัวอย่าง 
ท่อน เลขจํานวน 
ที่ยอมรับ ท่อปลายธรรมดา  ท่อปลายบาน  
ไม่เกิน    1 200 
 1 201      ถึง    3 200 
 3 201      ถึง   35 000 
             เกิน   35 000 3 
13 20 
32 2 
8 
13 
20 0 
1 2 
3 
 
ก.2.1.2 จํานวนตัวอย่างที่ไม่เป็นไปตามข้อ 5.1 ข้อ 5.3 และข้อ 5.4 (กรณีท่อปลายธรรมดา ) หรือจํานวน
ตัวอย่างที่ไม่เป็นไปตามข้อ 5.2 ข้อ 5.3 และข้อ 5.4 (กรณีท่อปลายบาน ) ในแต่ละรายการต้องไม่เกิน
เลขจํานวนที่ยอมรับที่กําหนดในตารางท ี่ ก.1 จึงจะถือว่าท่อรุ่นนั้นเป็นไปตามเกณฑ ์ที่กําหนด 
ก.2.2 การชักตัวอย่างและการยอมร ับสําหรับการทดสอบล ักษณะทั่วไป การเปลี่ยนแปลงที่อุณหภูมิสูง ความทน  
อะซีโทน ความทนกรดซ ัลฟิวริก ความต้านแรงกด  ความต้านแรงกระแทก  ความทนความด ันในระยะเวลา
สั้นของท่อ ความทนทานต ่อการรั่วซึมของหัวต่อชนิดต่อด้วยแหวนยาง  และความทนความด ันในระยะเวลา
สั้นของหัวต่อ 
ก.2.2.1 ให้ชักตัวอย่างโดยวิธีสุ่มจากรุ่นเดียวกันที่มีชื่อขนาดเดียวกันตามจํานวนที่กําหนดในตารางท ี่ ก.2 
ก.2.2.2 จํานวนตัวอย่างที่ไม่เป็นไปตามข้อ 6.1 ข้อ 6.3 ข้อ 6.4 ข้อ 6.5 ข้อ 6.7 ข้อ 6.8 ข้อ 6.9 ข้อ 6.10 
และข้อ 6.11 ในแต่ละรายการต้องไม่เกินเลขจํานวนที่ยอมรับที่กําหนดในตารางท ี่ ก.2 จึงจะถือว่าท่อ
รุ่นนั้นเป็นไปตามเกณฑ ์ที่กําหนด 
ก.2.3 การชักตัวอย่างและการยอมร ับสําหรับการทดสอบเน ื้อท่อ ความหนาแน่น ความทึบแสง และผลที่เกิด
ขึ้นกับน้ํา 
ก.2.3.1 ให้ชักตัวอย่างโดยวิธีสุ่มจากรุ่นเดียวกันที่มีชื่อขนาดเดียวกันจํานวน 3 ท่อน มอก. 17–25XX 
 
-29- 
 ก.2.3.2 ตัวอย่างต้องเป็นไปตามข้อ 4.2 ข้อ 6.2 ข้อ 6.6 และข้อ 6.13 ทุกตัวอย่างจึงจะถือว่าท่อรุ่นนั้นเป็นไป
ตามเกณฑ์ที่กําหนด 
ตารางที่ ก.2 แผนการชักตัวอย่างสําหรับการทดสอบล ักษณะทั่วไป การเปลี่ยนแปลงที่อุณหภูมิสูง 
ความทนอะซีโทน ความทนกรดซ ัลฟิวริก ความต้านแรงกด  ความต้านแรงกระแทก  
ความทนความด ันในระยะเวลาส ั้นของท่อ ความทนทานต ่อการรั่วซึมของหัวต่อชนิดต่อด้วยแหวนยาง   
และความทนความด ันในระยะเวลาส ั้นของหัวต่อ 
(ข้อ ก.2.2) 
ขนาดรุ่น 
ท่อน ขนาดตัวอย่าง 
ท่อน เลขจํานวน 
ที่ยอมรับ 
            ไม่เกิน       1 200 
  1 201      ถึง        3 200 
  3 201      ถึง      35 000 
              เกิน      35 000 2 
8 
13 
20 0 
1 
2 
3 
 
ก.2.4 การชักตัวอย่างและการยอมร ับสําหรับการทดสอบความทนความด ันในระยะเวลานานของท ่อ 
ก.2.4.1 ให้ชักตัวอย่างโดยวิธีสุ่มจากรุ่นเดียวกันดังนี้ 
(1) ท่อชื่อขนาด  18 ถึง 150 ให้ชักตัวอย่างมา 2 ชื่อขนาดนอกจากร ุ่นนั้นมีชื่อขนาดเดียวก็ให้ชัก
ตัวอย่างมา 1 ชื่อขนาด  
(2) ท่อชื่อขนาดตั้งแต่ 200 ขึ้นไปให้ชักตัวอย่างมา 1 ชื่อขนาด  
 ตามจํานวนที่กําหนดในตารางท ี่ ก.3 แล้วตัดตัวอย่างเป็นชิ้นทดสอบท่อนละไม่มากกว่า 2 ชิ้น
แยกคนละกลุ่มตามจํานวนที่กําหนดในตารางท ี่ ก.3 
ตารางที่ ก.3 แผนการชักตัวอย่างสําหรับการทดสอบความทนความด ันในระยะเวลานานของท ่อ 
(ข้อ ก.2.4) 
 
ขนาดตัวอย่างต่อ 
1 ชื่อขนาด  
ท่อน จํานวนชิ้นทดสอบแต่ละชื่อขนาด  
ชิ้น 
กลุ่ม 1 กลุ่ม 2 
ต่ําสุด 
5 5 2 
ก.2.4.2 ชื่อขนาด  18 ถึง 150 
(1) ผลการทดสอบต ้องเป็นไปตามข้อ 6.12 ทั้ง 2 ชื่อขนาดจึงจะถือว่าท่อรุ่นนั้นเป็นไปตามเกณฑ ์ที่
กําหนด มอก. 17–25XX 
 
-30- 
 (2) ถ้าผลการทดสอบเป ็นไปตามข้อ 6.12 เพียง 1 ชื่อขนาดให้ชักตัวอย่างชื่อขนาดที่ไม่ผ่านการ
ทดสอบมาใหม ่พร้อมทั้งชักตัวอย่างเพิ่มอีก 2 ชื่อขนาดรวมเป็น 3 ชื่อขนาดแล้วตัดตัวอย่างเป็น
ชิ้นทดสอบท่อนละ 1 ชิ้นตามจํานวนที่กําหนดในตารางท ี่ 10 ผลการทดสอบท ั้ง 3 ชื่อขนาดต้อง
เป็นไปตามข้อ 6.12 จึงจะถือว่าท่อรุ่นนั้นเป็นไปตามเกณฑ ์ที่กําหนด 
ก.2.4.3 ชื่อขนาด  200 ขึ้นไป 
(1) ผลการทดสอบต ้องเป็นไปตามข้อ 6.12 จึงจะถือว่าท่อรุ่นนั้นเป็นไปตามเกณฑ ์ที่กําหนด 
(2) ถ้าผลการทดสอบไม ่เป็นไปตามข้อ 6.12 ให้ชักตัวอย่างชื่อขนาดที่ไม่ผ่านการทดสอบมาใหม ่
พร้อมทั้งชักตัวอย่างเพิ่มอีก 1 ชื่อขนาดรวมเป็น 2 ชื่อขนาดแล้วตัดตัวอย่างเป็นชิ้นทดสอบท่อน
ละ 1 ชิ้นตามจํานวนที่กําหนดในตารางท ี่ ก.3 ผลการทดสอบท ั้ง 2 ชื่อขนาดต้องเป็นไปตามข้อ 
6.12 จึงจะถือว่าท่อรุ่นนั้นเป็นไปตามเกณฑ ์ที่กําหนด 
ก.3 เกณฑ์ตัดสิน 
ตัวอย่างท่อต้องเป็นไปตามข้อ ก.2.1.2 ข้อ ก.2.2.2 ข้อ ก.2.3.2 และข้อ ก.2.4.2 หรือข้อ ก.2.4.3 ทุกข้อจึงจะ
ถือว่าท่อรุ่นนั้นเป็นไปตามมาตรฐานผล ิตภัณฑ์อุตสาหกรรมนี้ 
  มอก. 17–25XX 
 
-31- 
 ภาคผนวก  ข. 
สัญลักษณ์หน่วย 
ตารางที่ ข.1 สัญลักษณ์หน่วย 
หน่วย สัญลักษณ์ 
กรัม g 
กิโลกรัม kg  
กิโลกรัมต่อลูกบาศก์เดซิเมตร kg/dm3 
กิโลกรัมต่อลูกบาศก์เมตร kg/m3 
กิโลกรัมแรงต่อตารางเซนติเมตร kgf/cm2 
ชั่วโมง h 
บาร์ bar 
ปอนด์ต่อตารางนิ้ว lb/in2 
นาโนเมตร  nm  
นาที min 
มิลลิกรัม mg 
มิลลิกรัมต่อกิโลกรัม mg/kg 
มิลลิเมตร mm 
เมกะพาสคัล MPa 
เมตร m 
เมตรต่อนาที m/min 
โมลต่อลูกบาศก์เดซิเมตร mol/dm3 
ลูกบาศก์เซนติเมตร cm3 
วินาที s 
องศาเซลเซียส oC