หน้า   ๒๓ 
เล่ม   ๑๓๓   ตอนที่   ๘๒   ก ราชกิจจานุเบกษา  ๒๑   กันยายน    ๒๕๕๙  
 
  
 
 
 
  
 
กฎกระทรวง  
กําหนดมาตรฐานส ินค้าเกษตรสําหรับการปฏิบัติทางการเพาะเล ี้ยงสัตว์น้ําที่ดี 
สําหรับฟาร์มผลิตลูกกุ้งขาวแวนนาไมปลอดโรคเป ็นมาตรฐานบังคับ   
พ.ศ.  ๒๕๕๙  
 
 
อาศัยอํานาจตามความในมาตรา   ๕  วรรคหนึ่ง  และมาตรา   ๑๕  วรรคสอง   แห่งพระราชบัญญัติ
มาตรฐานสินค้าเกษตร   พ.ศ.  ๒๕๕๑   รัฐมนตรีว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ ์ออกกฎกระทรวงไว ้  
ดังต่อไปนี้ 
ข้อ ๑ กฎกระทรวงน ี้ให้ใช้บังคับเมื่อพ้นกําหนดสองร้อยเจ็ดสิบวันนับแต่วันประกาศ  
ในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไป 
ข้อ ๒ ให้มาตรฐานสินค้าเกษตร   เลขที่  มกษ.  ๗๔๓๒  - ๒๕๕๘   ตามประกาศกระทรวงเกษตร
และสหกรณ์  เรื่อง  กําหนดมาตรฐานส ินค้าเกษตร  : การปฏิบัติทางการเพาะเล ี้ยงสัตว์น้ําที่ดีสําหรับ
ฟาร์มผลิตลูกกุ้งขาวแวนนาไมปลอดโรค   ตามพระราชบ ัญญัติมาตรฐานสินค้าเกษตร   พ.ศ.  ๒๕๕๑    
ลงวันที่  ๒๑  กันยายน   พ.ศ.  ๒๕๕๘   เป็นมาตรฐานบังคับ 
 
ให้ไว้  ณ  วันที่  ๕  กันยายน   พ.ศ.  ๒๕๕๙  
พลเอก   ฉัตรชัย  สาริกัลยะ 
รัฐมนตรีว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ ์ 
 
 
      หน้า   ๒๔ 
เล่ม   ๑๓๓   ตอนที่   ๘๒   ก ราชกิจจานุเบกษา  ๒๑   กันยายน    ๒๕๕๙  
 
  
หมายเหตุ  :-  เหตุผลในการประกาศใช ้กฎกระทรวงฉบ ับนี้  คือ  เนื่องจากการเลี้ยงกุ้งขาวแวนนาไมในประเทศไทย
ประสบปัญหาเรื่องโรคกุ้ง  โดยเฉพาะอย่างยิ่งโรคเอเอชพีเอ็นดี  (AHPND)  หรือ  acute  hepatopancreatic  
necrosis  disease)  ในลูกกุ้งขาวแวนนาไมซ ึ่งก่อให้เกิดความเสียหายแก่ผู้เลี้ยงกุ้งขาวแวนนาไมเป ็นอย่างมาก   
จึงจําเป็นต้องมีการควบคุมการเพาะลูกกุ้งขาวแวนนาไม   เพื่อป้องกันไม่ให้มีการถ่ายทอดโรคจากพ ่อแม่พันธุ์ 
มาสู่ลูกกุ้งขาวแวนนาไม   และควบคุมไม่ให้มีการแพร่กระจายของโรคในฟาร ์มผลิต  โดยกําหนดเกณฑ์การปฏิบัติ
ที่ดีสําหรับฟาร์มผลิตลูกกุ้งขาวแวนนาไมในส ่วนการเพาะล ูกกุ้งขาวแวนนาไมระยะนอเพล ียส  ในการนี้   
ได้มีประกาศกระทรวงเกษตรและสหกรณ ์  เรื่อง  กําหนดมาตรฐานส ินค้าเกษตร  : การปฏิบัติทางการเพาะเล ี้ยง
สัตว์น้ําที่ดีสําหรับฟาร์มผลิตลูกกุ้งขาวแวนนาไมปลอดโรค   ตามพระราชบัญญัติมาตรฐานสินค้าเกษตร   พ.ศ.  ๒๕๕๑   
ลงวันที่  ๒๑  กันยายน   พ.ศ.  ๒๕๕๘   และได้มีการดําเนินการรับฟังความคิดเห็นของตัวแทนของกลุ่มผู้มีส่วนได้เสีย
หรือผู้มีประโยชน์เกี่ยวข้องครบถ้วนตามความในมาตรา   ๑๘  แห่งพระราชบัญญัติมาตรฐานสินค้าเกษตร    
พ.ศ.  ๒๕๕๑   แล้ว  สมควรกําหนดมาตรฐานส ินค้าเกษตรสําหรับการปฏิบัติทางการเพาะเล ี้ยงสัตว์น้ําที่ดี
สําหรับฟาร์มผลิตลูกกุ้งขาวแวนนาไมปลอดโรคเป ็นมาตรฐานบังคับ  จึงจําเป็นต้องออกกฎกระทรวงน ี้ มกษ. 7432 -2558  
 มาตรฐานสินค้าเกษตร  
การปฏิบัติ ทางการเพาะเลี้ยงสัตว์น้้า ที่ดี 
ส้าหรับ ฟาร์มผลิตลูกกุ้งขาวแวนนาไม ปลอดโรค  
1. ขอบข่าย  
1 . 1 มาตรฐา นสินค้า เกษตร นี้  ค ร อ บ ค ล ุ ม ฟ า ร ์ ม ผ ล ิ ต ล ู ก กุ้ ง ข า ว แ ว น น า ไ ม ที่ มี ก า ร ด า เ นิ น ก า ร ใ น ส ่ ว น ก า ร เ พ า ะ
ล ูกกุ้งขาวแว นน าไมระ ย ะน อเพลีย ส  (nauplius ) 
1 . 2 ม า ต ร ฐ า น ส ิน ค้ า เ ก ษ ต ร นี้ ก า ห น ด เ ก ณ ฑ์ ก า ร ป ฏ ิบ ัติ ที่ด ี ส  า ห ร ับ ก า ร เ พ า ะ ล ูก กุ้ง ข า ว แ ว น น า ไ ม ใน ร ะ ย ะ น อ เ พ ล ี ย ส  
ตั้ ง แ ต่ ก า ร ร ั บ พ่ อ แ ม่ พั น ธุ์ กุ้ ง ข า ว แ ว น น า ไ ม ไ ป จ น ถึ ง ก่ อ น ก า ร เ ค ล ื่ อ น ย ้ า ย ล ู ก กุ้ ง ข า ว แ ว น น า ไ ม ร ะ ย ะ น อ เ พ ล ี ย ส  
อ อ ก จ า ก บ ่ อ ฟั ก ห ร ื อ ภ า ช น ะ อื่ น ที่ ใ ช้ ใ น ก า ร ฟั ก  เ พื่ อ ใ ห้ ไ ด้ ล ู ก กุ้ ง ข า ว แ ว น น า ไ ม ร ะ ย ะ น อ เ พ ล ี ย ส ป ล อ ด จ า ก โ ร ค 
ที่ก าหนด  ตามรา ย ล ะเอียดในภาคผนวก  ก  
2. นิยาม 
ความห มาย ของ ค าที่ใช้ใ นมาตร ฐาน ส ินค้า เกษตร นี้  มีด ัง ต่อไปน ี้  
2.1 กุ้ ง ข า ว แ ว น น า ไ ม  ห ม า ย ถึ ง  กุ้ ง ท ะ เ ล ช นิ ด ล ิ โ ต พี เ นี ย ส  แ ว น น า ไ ม  (Litopenaeus vannamei ) ห ร ื อ ชื่ อ วิ ท ย า ศ า ส ต ร ์ อื่ น
ที่ไ ด้รับ กา ร ย อมรับ ที่เป็นชื่อพ ้อง (synony ms) 
2. 2 ล ูก กุ้ง ข า ว แ ว น น า ไ ม ร ะ ย ะ น อ เ พ ล ี ย ส  ห ม า ย ถึ ง  ล ู ก กุ้ ง ข า ว แ ว น น า ไ ม ที่ เ พิ่ ง ฟั ก อ อ ก จ า ก ไ ข่  จ น ถึ ง ก่ อ น ล ู ก กุ้ ง
เข้าสู่ระ ย ะโซเอีย  (zoea)   
2 . 3 พ่ อ แ ม่ พั น ธุ์ กุ้ ง ข า ว แ ว น น า ไ ม  ห ม า ย ถึ ง  กุ้ ง ข า ว แ ว น น า ไ ม วั ย เ จ ร ิ ญ พั น ธุ์  ที่ ร ว บ ร ว ม ห ร ื อ เ ล ี้ ย ง ไ ว้  ห ร ื อ
น า เข้ามาจ าก ต่างปร ะเทศ  เพื่อก าร เพา ะพ ั นธุ์ 
2. 4  กุ้ง ข า ว แ ว น น า ไ ม ป ล อ ด โ ร ค  ห ม า ย ถึง  พ่อ แ ม่พัน ธุ์กุ้ง ข า ว แ ว น น า ไ ม  แ ล ะ ล ู ก กุ้ ง ข า ว แ ว น น า ไ ม ร ะ ย ะ น อ เ พ ล ี ย ส
ที่ป ล อ ด จ า ก โ ร ค ที่ก าหนด  มกษ. 7432 -2558                                       
 2 
2.5 ฟ า ร ์ ม ผ ล ิ ต ล ู ก กุ้ ง ข า ว แ ว น น า ไ ม  ห ม า ย ถึ ง  ส ถ า น ป ร ะ ก อ บ ก า ร ผ ล ิ ต ล ู ก กุ้ ง ข า ว แ ว น น า ไ ม ที่ มี ก า ร
ด า เ นิ น ก า ร ใ น ส ่ ว น ก า ร เ พ า ะ ล ู ก กุ้ ง ข า ว แ ว น น า ไ ม ร ะ ย ะ น อ เ พ ล ี ย ส  ซึ่ ง ป ร ะ ก อ บ ไ ป ด้ ว ย ส ่ ว น ต่ า ง ๆ  ที่ เ กี่ ย ว ข้ อ ง  
เ ช่ น  ส  า นั ก ง า น ใ น ส ่ ว น ที่ เ กี่ ย ว ข้ อ ง กั บ ก า ร ผ ล ิ ต  โ ร ง ส ู บ น้ า  บ ่ อ เ ต ร ี ย ม น้ า  บ ่ อ เ ก็ บ น้ า  โ ร ง เ ป่ า ล ม  บ ร ิ เ ว ณ กั ก กั น โ ร ค  
บ ร ิเวณเพ าะ เลี้ ย ง อ า ห า ร ธ ร ร ม ช า ติ  โ ร ง เ ล ี้ ย ง พ่ อ แ ม่ พั น ธุ์ กุ้ ง ข า ว แ ว น น า ไ ม  โ ร ง เ พ า ะ ล ู ก กุ้ ง ข า ว แ ว น น า ไ ม ร ะ ย ะ
นอ เพลีย ส  ส ถา นที่บร ร จุลูกกุ้ง ขาวแ วนน าไม ร ะยะนอ เพลีย ส  และร ะบ บ บ  าบ ัดน้ า ทิ้ง  
2.6 อ า ห า ร ธ ร ร ม ช า ติ  ห ม า ย ถึ ง  ส ั ต ว์ ห ร ื อ พื ช ที่ มี ชี วิ ต  ห ร ื อ ส ิ่ ง มี ชี วิ ต อื่ น ๆ  ห ร ื อ ซ า ก ที่ ไ ม่ ไ ด้ ผ่ า น ก ร ะ บ ว น ก า ร
แป ร ร ูป และสามาร ถน  ามาใช้เป ็นอ าหาร เลี้ย ง พ่อแ ม่พันธุ์กุ้งข าว แวน นา ไม ได้ 
2 . 7 อ า ห า ร ส  า เ ร ็จ ร ูป  ห ม า ย ถึง  อ า ห า ร ส ัต ว์ น้ า ผ ส ม ส  า เ ร ็ จ ร ู ป  ต า ม พ ร ะ ร า ช บ ั ญ ญั ติ ค ว บ คุ ม คุ ณ ภ า พ อ า ห า ร ส ั ต ว์  
พ . ศ . 2525 และฉบับ แก ้ไขเพิ่ม เติม  
3. ข้อก้าหนด  
ฟา ร ์ม ผล ิต ล ูกกุ้งขาวแว นน าไ ม ต้อ ง ปฏิบัติตา ม ข้อก า หนด ตามตาร างท ี่ 1 ดั ง นี้   
ตารางที่ 1 ข้อก้าหนด  
รายการ  ข้อก้าหนด  
1 . หล ักกา ร ผล ิต   1.1  มีเ อ ก ส า ร ขั้น ต อ น ก า ร ป ฏ ิ บ ั ติ ใ น ก ร ะ บ ว น ก า ร ผ ล ิ ต เ พื่ อ ก า ร ค ว บ คุ ม โ ร ค ข อ ง ฟ า ร ์ ม  
แ ล ะ ป ฏ ิบ ัติต า ม ขั้น ต อ น ใ น เ อ ก ส า ร  
1.2 เ ข้ า ร ่ ว ม ก า ร ด า เ นิ น ก า ร เ ฝ ้ า ร ะ วั ง โ ร ค แ บ บ มี เ ป้ า ห ม า ย เ ฉ พ า ะ เ จ า ะ จ ง ต่ อ โ ร ค
หรือกา ร ติดเชื้อ  (targeted surveillance )  
1.3  มีผ ล กา ร เฝ ้า ร ะ วั ง โ ร ค ที่ แ ส ด ง ใ ห้ เ ห็ น ว่ า ฟ า ร ์ ม เ พ า ะ ล ู ก กุ้ ง ข า ว แ ว น น า ไ ม ร ะ ย ะ
น อ เ พ ล ี ย ส ป ล อ ด จ า ก โ ร ค ที่ ก า ห น ด  เ ป็ น ร ะ ย ะ เ ว ล า ติ ด ต่ อ กั น อ ย ่ า ง น้ อ ย  6 เ ดื อ น  
ย กเว้น ฟา ร ์ม ใ ห ม่ ที่ ย ั ง ไ ม่ เ ค ย เ พ า ะ เ ล ี้ ย ง ม า ก่ อ น  แ ต่ ต้ อ ง มี ผ ล ก า ร ต ร ว จ ที่ แ ส ด ง ใ ห้
เห็นว่าป ล อดจา ก โรคที่ก าหนด  
2 . บ ุคล าก ร  2.1  เ ก ษ ต ร ก ร ผู้เ พ า ะ กุ้ง ข า ว แ ว น น า ไ ม ร ะ ย ะ น อ เ พ ล ีย ส จ ะ ต้อ ง มีค ว า ม ร ู้ ผ่า น ก า ร ฝ ึก อ บ ร ม  
และ / หรือมีปร ะสบกา ร ณ์ใน กา ร เพา ะกุ้งขาว แวน นา ไม ร ะยะนอ เพลีย ส มาก่อน  
2.2  มีม าตร ก า ร ค ว บ คุ ม ผู้ ป ฏ ิ บ ั ติ ง า น แ ล ะ บ ุ ค ค ล ภ า ย น อ ก ที่ อ า จ เ ป็ น พ า ห ะ ใ น ก า ร
แพ ร ่ร ะบ าดของโรคท ี่ก า หนดเข้าสู่ ฟา ร ์ม 
3 .  ก า ร คัด เ ล ือ ก พ่อ แ ม่พั น ธุ์
กุ้ง ข า ว แ ว น น า ไ ม ป ล อ ด โ ร ค  3.1  คั ด เ ล ื อ ก พ่ อ แ ม่ พั น ธุ์ กุ้ ง ข า ว แ ว น น า ไ ม ที ่ ป ล อ ด จ า ก โ ร ค ที่ ก า ห น ด  แ ละ ส า ม า ร ถ
ต ร ว จ ส อ บ แ ห ล ่ง ที่ม า ไ ด้  
3.2  มี ร ะบ บ กักก ันโร ค ส  าหร ับ พ่อแ ม่พันธุ์กุ้ง ข า ว แ ว น น า ไ ม ที่ม ีปร ะสิท ธิภาพ   มกษ. 7432 -2558 
 
 3 
รายการ  ข้อก้าหนด  
4 . กา ร จัดกา ร ทั่วไ ป  4.1  มีค ู่มือ กา ร ปฏิบัติงาน ส  าหร ับ ฟา ร ์ม เพา ะ ล ูกกุ้ง ขา ว แ ว น น า ไ ม ร ะ ย ะ น อ เ พ ล ี ย ส
ปลอดโรค  และ ปฏิบัติ ตามท ี่ร ะบ ุไว้ในคู่ม ือ  
4.2 โ ร ง เ ล ี้ ย ง พ่ อ แ ม่ พั น ธุ์ กุ้ ง ข า ว แ ว น น า ไ ม  โ ร ง เ พ า ะ ล ู ก กุ้ ง ข า ว แ ว น น า ไ ม ร ะ ย ะ
นอ เพลีย ส  และบ ร ิเวณก ักกัน โรคเป็น โรงเรือน ปิด  
4.3 แ ย ก เ ค ร ื่ อ ง มื อ อุ ป ก ร ณ์ แ ล ะ ร ะ บ บ ที่ ใ ช้ ใ น แ ต่ ล ะ โ ร ง เ ร ื อ น อ อ ก จ า ก กั น อ ย ่ า ง
ชัดเจน  แล ะ มี วิ ธี ก า ร ฆ่ า เ ชื้ อ ที่ ถู ก ต้ อ ง ต า ม ห ล ั ก วิ ช า ก า ร ก่ อ น แ ล ะ ห ล ั ง จ า ก เ ส ร ็ จ ส ิ้ น
กา ร ใช้พ่อแม่พัน ธุ์กุ้ง ขาวแ วนน าไมในแ ต่ล ะชุด  
4.4 น้ า ที่ น า ม า ใ ช้ ใ น ฟ า ร ์ ม มี คุ ณ ภ า พ เ ห ม า ะ ส ม  ห ร ื อ ส า ม า ร ถ ป ร ั บ ป ร ุ ง ใ ห้ มี
คุณภาพ เหม าะ ส มกับกา ร เพา ะลูกกุ้ ง ข า ว แ ว น น า ไ ม ร ะ ย ะ น อ เ พ ล ี ย ส  แ ล ะ มี วิ ธี ก า ร
ป้ อ ง กั น ส ั ต ว์ พ า ห ะ น า โ ร ค เ ข้ า ม า กั บ น้ า  ร ว ม ทั้ ง มี วิ ธี ก า ร ฆ่ า เ ชื้ อ ใ น น้ า ส  า ห ร ั บ ใ ช้ ใ น
กา ร เพา ะแ ล ะกา ร ขนส่ง ที่ถูกต้อง ตามห ล ักวิชา กา ร  
4.5 มีก า ร ฆ่า เ ชื้อ ย า น พ า ห น ะ บ ร ิเ ว ณ ท า ง เ ข้า แ ล ะ อ อ ก ฟ า ร ์ม  
4.6 มี ก า ร ค ว บ คุ ม แ ล ะ ป้ อ ง กั น ส ั ต ว์ ร บ ก ว น  (pest)  เ ข้ า ม า ใ น บ ร ิ เ ว ณ เ พ า ะ ล ู ก กุ้ ง ข า ว
แวน นา ไม ร ะยะนอ เพลีย ส  
4 . 7 ไม ่มีส ัตว์เล ี้ย ง เข้าไป ในบ ร ิเวณเพ าะ ล ูกกุ้ง ข า ว แ ว น น า ไ ม ร ะยะนอ เพลีย ส  
4 . 8 มี ก า ร จั ด เ ก็ บ  ก า จั ด ข ย ะ แ ล ะ ส ิ่ ง ป ฏ ิ กู ล อ ย ่ า ง ถู ก ส ุ ข ล ั ก ษ ณ ะ  เ พื่ อ ป้ อ ง กั น ก า ร
ปน เปื้อ นข้า ม  
4 . 9 มี ก า ร ก า จั ด ข อ ง เ ส ี ย จ า ก ห้ อ ง น้ า แ ล ะ ห้ อ ง ส ุ ข า อ ย ่ า ง ถู ก ส ุ ข ล ั ก ษ ณ ะ  แ ล ะ มี  
ก า ร ป้ อ ง กั น ก า ร ป น เ ปื้ อ น ล ง ส ู่ ร ะ บ บ น้ า ใ น ก า ร เ พ า ะ ล ู ก กุ้ ง ข า ว แ ว น น า ไ ม ร ะ ย ะ 
นอ เพลีย ส  
5 . ก า ร จั ด ก า ร ด้ า น
อ า ห า ร ข อ ง พ่ อ แ ม่ พั น ธุ์
กุ้ง ข า ว แ ว น น า ไ ม   5 . 1  ใ ช้ อ า ห า ร ส  า เ ร ็ จ ร ู ป ที่ ขึ้ น ท ะ เ บ ี ย น  ต า ม พ ร ะ ร า ช บ ั ญ ญั ติ ค ว บ คุ ม คุ ณ ภ า พ
อ า ห า ร ส ั ต ว์  พ . ศ . 2 5 2 5  แ ล ะ ฉ บ ั บ แ ก้ ไ ข เ พิ่ ม เ ติ ม  ซึ่ ง ไ ม่ เ ป็ น อ า ห า ร ส ั ต ว์ เ ส ื่ อ ม
คุณภาพ  หรือ ใช้อาหาร ที่ผ ล ิตขึ้นเอง และ / หรืออา หาร ธรร มชาติ ที่เต ร ีย ม แ ล ะ เ ก็ บ
ร ั ก ษ า อ ย ่ า ง ถู ก ส ุ ข ล ั ก ษ ณ ะ  ซึ่ ง มี ผ ล ก า ร ต ร ว จ ที่ แ ส ด ง ว่ า ป ล อ ด จ า ก เ ชื้ อ ก่ อ โ ร ค          
ที่ ก า ห น ด  ห ร ื อ มี วิ ธี ก า ร ล ด ค ว า ม เ ส ี่ ย ง ข อ ง ก า ร ป น เ ปื้ อ น เ ชื้ อ ก่ อ โ ร ค ที่ ก า ห น ด ใน
อา หาร ที่ผ ล ิตขึ้นเอง และ/ หรืออา หาร ธรร มชาติท ี่ใช้  
5 . 2 ใ ห้ เ ก็ บ อ า ห า ร กุ้ ง ใ น ส ถ า น ที่ ที่ ส า ม า ร ถ ป้ อ ง กั น ก า ร ป น เ ปื้ อ น แ ล ะ ร ั ก ษ า
คุณภาพ ของ อา หาร กุ้งไ ด้  
 มกษ. 7432 -2558                                       
 4 
รายการ  ข้อก้าหนด  
6 . ก า ร จั ด ก า ร ส ุ ข ภ า พ  
กุ้ง ข า ว แ ว น น า ไ ม   6 . 1  มี ม า ต ร ก า ร ป้ อ ง กั น  แ ล ะ ค ว บ คุ ม ก า ร แ พ ร ่ ร ะ บ า ด ข อ ง โ ร ค กุ้ ง  โ ด ย ก า ห น ด
ขั้ น ต อ น ก า ร ด า เ นิ น ง า น  เ พื่ อ ป้ อ ง กั น ก า ร ร ะ บ า ด ข อ ง โ ร ค ภ า ย ใ น ฟ า ร ์ ม  แ ล ะ จ า ก
ฟา ร ์มไ ปสู่ภายนอก  
6.2  มี ผ ล ก า ร ส ุ่ ม ต ร ว จ กุ้ ง ข า ว แ ว น น า ไ ม ที่ แ ส ด ง ว่ า ป ล อ ด จ า ก โ ร ค ที่ ก า ห น ด     
โ ด ย พ่ อ แ ม่ พั น ธุ์ กุ้ ง ข า ว แ ว น น า ไ ม จ ะ ต้ อ ง ป ล อ ด โ ร ค ต า ม ข้ อ  ก . 1- ก . 6 ข อ ง
ภา ค ผ น ว ก  ก  แ ล ะ ล ู ก กุ้ ง ข า ว แ ว น น า ไ ม ร ะ ย ะ น อ เ พ ล ี ย ส จ ะ ต้ อ ง ป ล อ ด โ ร ค ต า ม 
ข้อ  ก . 6 ของ ภาคผนวก  ก  
6.3 ก ร ณี ที่ พ บ ก า ร ต า ย ข อ ง กุ้ ง อ ย ่ า ง ผิ ด ป ก ติ แ ล ะ ส ง ส ั ย ว่ า เ ป็ น โ ร ค ที่ ก า ห น ด     
ใ ห้ ด า เ นิ น ก า ร ค ว บ คุ ม ก า ร แ พ ร ่ ร ะ บ า ด ข อ ง โ ร ค  แ ล ะ แ จ้ ง ห น่ ว ย ง า น ร า ช ก า ร ที่ มี
อ า นา จหน้า ที่โ ดย ทันท ี   
7 . บ ันทึกข้อมูล  7 . 1 มีก า ร บ ัน ทึก ข้อ มูล เ กี่ย ว กับ ขั้น ต อ น ก า ร ผ ล ิต  แ ล ะ เ ก็บ ร ัก ษ า ข้อ มูล อ ย ่า ง น้อ ย  3  ปี    มกษ. 7432 -2558 
 
 5 
ภาคผนวก  ก 
โรคที่ก้าหนด  
โรคที่ก าหนด ในมาตร ฐาน ส ินค้า เกษตร นี้  มีด ัง ต่อไปน ี้  
ก . 1 โ ร ค จุ ด ข า ว  (White spot disease ) ห ม า ย ถึ ง  โ ร ค ใ น กุ้ ง ท ะ เ ล ที่ มี ส า เ ห ตุ จ า ก ก า ร ติ ด เ ชื้ อ ไ ว ร ั ส จุ ด ข า ว 
(White Spot Syndrome Virus; WSSV ) กุ้ ง ท ะ เ ล ที่ ป่ ว ย มั ก พ บ ร อ ย โ ร ค เ ป็ น จุ ด ข า ว ห ร ื อ ด ว ง ข า ว ใ ต้ เ ป ล ื อ ก 
ส ่วนหัว ตัว และโคนหาง  บา ง ครั้งล  าตัวมีส ีแดงร่วมด้วย  และท  าให้กุ้ง ทะเล ตายอย ่างรวดเร ็ว  
ก . 2 โ ร ค หั ว เ ห ล ื อ ง  (Yellow head disease ) ห ม า ย ถึ ง  โ ร ค ใ น กุ้ ง ท ะ เ ล ที่ มี ส า เ ห ตุ จ า ก ก า ร ติ ด เ ชื้ อ ไ ว ร ั ส     
หัวเห ล ื อง (Yellow Head Virus; YHV ) กุ้งท ะเลท ี่ป่วยม ั ก พ บ ร อ ย โ ร ค ที่ ส ่ ว น หั ว มี ส ี เ ห ล ื อ ง  เ นื่ อ ง จ า ก เ ห ง ื อ ก 
ตับแ ล ะตับ อ่อน มีส ีซีดเห ล ือง และท าให ้กุ้งท ะเลตายอย ่างรวดเร ็ว  
ก . 3  โรคทอรา ซิน โ ด ร ม  ห ร ื อ โ ร ค ที เ อ ส  (Taura Syndrome; TS ) ห ม า ย ถึ ง  โ ร ค ใ น กุ้ ง ท ะ เ ล ที่ มี ส า เ ห ตุ จ า ก
ก า ร ติ ด เ ชื้ อ ไ ว ร ั ส ท อ ร า  (Taura Syndrome Virus; TSV )  มั ก พ บ ใ น กุ้ ง ข า ว แ ว น น า ไ ม  กุ้ ง ท ะ เ ล ที่ ป่ ว ย มั ก พ บ ส ี
ของ ล  าตัวเป ็นสีแดง โดย เฉพาะ เปลือกบ ร ิเวณแ พน หาง และร ย างค์  แ ล ะ ต า ย ไ ด้  ถ้ า กุ้ ง ป่ ว ย แ ต่ ไ ม่ ต า ย ใ น ร ะ ย ะ
ต่อมาจะ ปร าก ฎ ร อยโ ร คส ีด า  มีรูปร ่างไม ่แน ่นอ นที่บร ิเวณเป ล ือก  
ก . 4  โ ร ค ไ อ เ อ ช เ อ ช เ อ็ น วี  (Infectiou s Hypodermal and Haematopoietic Necrosis Virus disease  ห ร ื อ 
IHHNV disease ) ห ม า ย ถึ ง  โ ร ค ใ น กุ้ ง ท ะ เ ล ที่ มี ส าเ ห ตุ จ าก ก า ร ติ ด เ ชื้ อ พ า ร ์ โ วไ ว ร ั ส ที่ เ ร ี ย กว่ า ไ อเ อ ช เ อช เ อ็ นวี  
(Infectious Hypodermal a nd Hematopoietic Necrosis Virus;  IHHNV)  กุ้ ง ท ะ เ ล ที่ ป่ ว ย มั ก พ บ อ า ก า ร    
แ ค ร ะ แก ร ็ น  ก ารเจ ร ิ ญเ ติ บ โต ล ด ล ง  ก ร ี โค้ ง ง อ หน วด กุ้ ง เ ปราะ  ห ง ิ ก ง อ  เ นื้ อกุ้ ง ไ ม่ เ ต็ ม เป ล ื อ ก  แ ล ะ ล  า ตั ว ผิ ด ร ู ป  
อัตร าก าร ตาย ต่ า  และ กุ้ง จะ มีข นา ดแตกต่า ง กัน มาก  
ก . 5  โ ร ค ไ อ เ อ็ ม เ อ็ น  (Infectious Myonecrosis ห ร ื อ  IMN) ห ม า ย ถึ ง  โ ร ค ใ น กุ้ ง ท ะ เ ล ที่ มี ส า เ ห ตุ จ า ก ก า ร
ติ ด เ ชื้ อ ไ ว ร ั ส  Infectious Myonecrosis Virus (IMNV) กุ้ ง ท ะ เ ล ที่ ป่ ว ย จ ะ มี ล ั ก ษ ณ ะ ข อ ง ก ล ้ า ม เ นื้ อ ส ี ข า ว ขุ่ น
บ ร ิ เ ว ณ ป ล ้ อ ง ส ุ ด ท้ า ย ข อ ง ล  า ตั ว ติ ด กั บ แ พ น ห า ง  แ ล ะ อ า จ จ ะ ล ุ ก ล า ม ม า ย ั ง ก ล ้ า ม เ นื้ อ ล  า ตั ว ส ่ ว น อื่ น   
เซล ล ์กล้ามเนื้อเกิดก าร ตาย (necrosis) กุ้งบา ง ตัวมีล ักษณะ ของ กล้ามเนื้อเป ็นสีส ้มค ล ้ายกุ้ง ต้ม  
ก . 6  โ ร ค ต า ย ด่ ว น  (Early Mortality Syndrome;  EMS  ห ร ื อ  Acute Hepatopancreatic Necrosis 
Disease; AHPND ) หม ายถึง  โ ร คในกุ้งทะ เ ล ที่ มี ส า เ ห ตุ จ า ก ก า ร ติ ด เ ชื้ อ แ บ ค ที เ ร ี ย  Vibrio parahaemolyticus  
ส า ย พัน ธุ์ก่อ โ ร ค  กุ้ง ท ะ เ ล ที่ป่ว ย มัก พ บ ตับ แ ล ะ ตับ อ่อ น ล ีบ ฝ ่อ  ภ า ย ใ น มีป ร ิม า ณ เ ม็ด ไ ข มัน น้อ ย ผิดปกติ