Tebliğ  
 
TÜRK GIDA KODEKSĠ  
TUZ TEBLĠĞĠ  
Taslak (2013 /….) 
 
Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığından;  
 Amaç  
MADDE 1 – (1) Bu Tebliğin amacı; gıda olarak tüketime uygun olan işlenmiş tuzun ve 
yeraltı kaynak tuzlarının tekniğine uygun ve hijyenik şekilde üretilmesi, hazırlanması, 
işlenmesi, muhafaza edilmesi, depolanması, taşınması ve pazarlanmasını sağlamak üzere bu 
ürünl erin özelliklerini belirlemektir.  
Kapsam  
MADDE 2 – (1) Bu Tebliğ, ambalajlı olarak insan tüketimine sunulan işlenmiş tuzu ve yeraltı 
kaynak tuzlarını kapsar. Özel beslenme amaçlı üretilen tuzları, sodyumu azaltılmış potasyum 
vb. içeren tuzları kapsamaz.  
Dayanak  
MADDE 3 – (1) Bu Tebliğ, 29/12/2011 tarihli ve 28157 3 üncü mükerrer sayılı Resmî 
Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliğine dayanılarak hazırlanmıştır.  
Tanımlar  
MADDE 4 – (1) Bu Tebliğde geçen;  
a) Deniz tuzu: Deniz suyundan tekniğine uygun  olarak üretilen tuzları,  
b) Gıda sanayi tuzu: Gıda sanayinde kullanılan, doğrudan son tüketiciye sunulmayan, iyotlu 
veya iyotsuz olarak üretilen işlenmiş tuzu veya yeraltı kaynak tuzunu,   
c) Göl tuzu: Göl suyundan tekniğine uygun olarak üretilen tuzları,  
ç) İri salamura tuzu: Doğrudan son tüketiciye sunulan, özellikle evlerde konserve, turşu, 
salamura ve benzeri ürünlerin yapımında gıda muhafaza amaçlı kullanılan, iyot içermeyen 
işlenmiş tuzu veya yeraltı kaynak tuzunu,  
d) İşlenmiş tuz: Ana maddesi sodyum  klorür olan ve insan tüketimine uygun nitelikte üretilen 
deniz, göl ve kaya tuzlarını,  
e) Kaya tuzu: Yer altındaki tuz galerilerinden tekniğine uygun olarak üretilen tuzları,  
f) Sofra tuzu: Doğrudan son tüketiciye sunulan, ince öğütülmüş, iyotla zenginle ştirilmiş, 
rafine edilmiş veya edilmemiş işlenmiş tuzu,   
g) Sofrada öğütme tuz: Tüketici tarafından sofrada öğütülmek üzere son tüketiciye sunulan, 
kristal halde bulunan, iyot ilave edilmeyen işlenmiş tuzu veya yeraltı kaynak tuzunu,  
ğ) Yabancı madde: Tuz tanecikleri dışında gözle görülebilir her türlü organik ve inorganik 
maddeleri,  
h) Yeraltı kaynak tuzu: Yeraltından yeryüzüne kendiliğinden çıkan sudan tekniğine uygun 
olarak elde edilen tuzları,  
 ifade eder.  
Ürün özellikleri  
MADDE 5 – (1) Bu Tebliğ kapsam ındaki ürünlerin özellikleri aşağıda verilmiştir.  
a) Tuz yabancı madde içermez.  
b) İşlenmiş tuz rafine edilmeden veya yıkanmadan piyasaya sunulmaz.  
c) Yeraltı kaynak ve deniz tuzlarında rutubet miktarı kütlece en çok % 2 diğer tuzlarda % 0,5 
olmak zorundad ır. 
ç) Yeraltı kaynak ve kaya tuzlarında kuru maddede sodyum klorür miktarı en az % 97, diğer 
tuzlarda %98 olmak zorundadır.  
d) İşlenmiş tuzlarda asitte çözünmeyen madde miktarı, kütlece en çok % 0,5 olur.  
e) İşlenmiş tuzlarda suda çözünmeyen madde miktar ı, kütlece en çok % 0,5 olur.  
f) Sofra tuzu;  
1) Homojen olmalı ve tane büyüklüğü; göz açıklığı 1000 µm'lik elekten tamamı, 210 µm'lik 
elekten ise en çok % 20’lik kısmı geçecek büyüklükte olur.  
2) Sofra tuzuna 25 -40 mg/kg oranında potasyum iyodat katılması zorunludur. İyot için 
belirlenmiş üst limit + 3 mg/kg farklılık gösterebilir.  
3) İyot tüketmemesi gereken kişiler için iyotsuz sofra tuzu üretimi yapılabilir.  
g) Gıda sanayi tuzu;  
1) İyot eklenmesi zorunlu değildir.  
2) İyot eklenmesi durumunda sofra tuzu i çin belirlenen özellikleri sağlar.  
3) Perakende satış yerlerinde doğrudan son tüketiciye sunulamaz; ancak, tuz üretim yerleri ve 
gıda toptancılarında satışa sunulabilir.  
ğ)Yeraltı kaynak tuzları hariç iri salamura tuzunun tane büyüklüğü, göz açıklığı en az  6000 
µm'lik elekten tamamı, 2000 µm'lik elekten ise en çok %10’luk kısmı geçecek büyüklükte 
olur.  
h) Yeraltı kaynak tuzları hariç sofrada öğütme tuzunun tane büyüklüğü, göz açıklığı en az 
4000 µm'lik elekten tamamı, 1000 µm'lik elekten ise en çok %10’luk kısmı geçecek 
büyüklükte olur.  
ı)Bu Tebliğ kapsamında kaynağına göre üretilen tuzlar birbirleri ile karıştırılarak piyasaya 
sunulamaz.  
i) Coğrafi işaretten doğan haklara aykırı olmamak koşulu ile bölgesel ve yöresel adları ile 
bilinen tuzlar bu adlar ile ü retilebilir.  
j) Yer altı kaynak tuzları sadece iri salamura tuzu, gıda sanayi tuzu ve sofrada öğütme tuzu 
olarak piyasaya sunulur.  
Katkı maddeleri  
MADDE 6 – (1) Bu Tebliğ kapsamında yer alan ürünlerde kullanılan katkı maddeleri, 
29/12/2011 tarihli ve 28157  3 üncü mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Gıda 
Kodeksi Gıda Katkı Maddeleri Yönetmeliğinde yer alan hükümlere uygun olur.  
Bulaşanlar  
MADDE 7 – (1) Bu Tebliğ kapsamında yer alan ürünlerdeki bulaşanların miktarları, 
29/12/2011 tarihli ve 28157 3 üncü mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Gıda 
Kodeksi Bulaşanlar Yönetmeliğinde yer alan hükümlere ilave olarak EK -2’de belirtilen 
bulaşan mik tarlarına da uygun olur.  
Hijyen  
MADDE 8 – (1) Bu Tebliğ kapsamında yer alan ürünler; 17/12/2011 tarihli ve 28145 sayılı 
Resmî Gazete’de yayımlanan Gıda Hijyeni Yönetmeliği ve 29/12/2011 tarihli ve 28157 3 
üncü mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Tür k Gıda Kodeksi Mikrobiyolojik 
Kriterler Yönetmeliğinde yer alan hükümlere uygun olur.  
Ambalajlama  
MADDE 9 – (1) Bu Tebliğ kapsamında yer alan ürünlerin ambalajları, 29/12/2011 tarihli ve 
28157 3 üncü mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kode ksi Gıda ile 
Temas Eden Madde ve Malzemeler Yönetmeliğinde yer alan hükümlere uygun olur.   
(2) İyot ilave edilen tuzda iyot kaybını engelleyecek ambalaj materyali kullanılır.  
Etiketleme  
MADDE 10 – (1) Bu Tebliğ kapsamında yer alan ürünlerin etiketi; 29/12/ 2011 tarihli ve 
28157 3 üncü mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Etiketleme 
Yönetmeliğinde yer alan hükümlere ilave olarak aşağıdaki hükümlere de uygun olur.  
a) İyotlu tuzda, Ek -1’de yer alan sembol kolay görünen boyutta ve ürün ad ı ile aynı yüzde 
bulunur.   
b) İyot ilave edilen tuzun etiketinde tavsiye edilen tüketim tarihi belirtilir.  
c) Bu Tebliğ kapsamında yer alan ürünlerde ürünün işleme tekniği etiket üzerinde yer alır.  
ç) Bu tebliğ kapsamında yer alan ürünler etiketi üzerinde tuzun kullanım amacına göre “sofra 
tuzu”, “sofrada öğütme tuzu”, “iri salamura tuzu” ve “gıda sanayi tuzu” olarak adlandırılır. 
Bunun yanında tuzun elde edildiği kaynak  “deniz tuzu veya deniz tuzundan üretilmiştir”, 
“kaya tuzu veya kaya tuzundan üretilmiş tir”, “göl tuzu veya göl tuzundan üretilmiştir” ve “ 
yeraltı kaynak tuzu veya yeraltı kaynak tuzundan üretilmiştir.” şeklinde belirtilir.  
d) Sofra tuzunda;  
1) Ürün adı "iyotlu sofra tuzu" olarak belirtilir.  
2) Etiketinde kullanım bilgisi olarak "serin, kur u ve ışıksız ortamda ağzı kapalı olarak 
muhafaza edilmelidir" ifadesi yer alır.  
3) Net miktar 3000 g’ı geçmez.  
4) İyot tüketmemesi gereken kişiler için üretilen iyotsuz sofra tuzunda ambalaj büyüklüğü 250 
g’ı geçmez. Etiket üzerinde, ambalajla kontrast teş kil edecek renkte ürün adı olarak "iyotsuz 
sofra tuzu" ifadesi yer alır.  
e) Gıda sanayi tuzunda;  
1) Etiket üzerinde "Gıda sanayi için üretilmiştir." ifadesi ürün adıyla birlikte ve ambalajla 
kontrast teşkil edecek renkte yer alır.  
2) İyot ilave edilip edil mediği etiket üzerinde belirtilmelidir. İyot ilave edilen gıda sanayi 
tuzlarında "iyotlu gıda sanayi tuzu" ifadesi yer alır.  
3) Net miktar en az 10 kg olur.  
f) İri salamura tuzu için net miktar en az 1500 g olur.  
g) Sofrada öğütme tuzun etiketi üzerinde am balajla kontrast oluşturacak şekilde "iyot ilave 
edilmemiştir." ifadesi yer alır.  
ğ) Sofrada öğütme tuzu için net miktar 500 g’ı geçmez.  
h) Bu Tebliğ kapsamında piyasaya arz edilen ürünlerin etiketlerinde tuzun kaynağından 
kaynaklanan bir üstünlük ibaresi  yer alamaz.  
ı) Bu tebliğ kapsamında yer alan ürünlerin etiketi üzerinde “tuzu azaltın, sağlığınızı koruyun” 
ibaresine yer verilir.  
Taşıma ve depolama   
MADDE 11 – (1) Bu Tebliğ kapsamında yer alan ürünlerin taşınması ve depolanmasında, 
Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliğinin Gıdaların Taşınması ve Depolanması Bölümündeki 
kurallara uyulur.  
Numune alma ve analiz metotları  
MADDE 12 – (1) Bu Tebliğ kapsamında yer alan ürünler den numune alınması ve analizleri, 
29/12/2011 tarihli ve 28157 3 üncü mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Gıda 
Kodeksi Yönetmeliğine uygun olur.  
Avrupa Birliğine bildirim  
MADDE 13 – (1) Bu Tebliğ Teknik Mevzuatın ve Standartların Türkiye ile Av rupa Birliği 
Arasında Bildirimine Dair Yönetmelik kapsamında Avrupa Birliği Komisyonu’na 
bildirilmiştir.  
Karşılıklı tanıma  
MADDE 14  – (1) Bu Tebliğ hükümleri Avrupa Birliği üyesi bir ülkede yasal olarak üretilmiş 
veya yasal olarak serbest dolaşıma girmiş ü rünlere uygulanmaz.  
(2) Ancak Bakanlık, birinci fıkrada belirtilen ürünü,  2/5/2012  tarihli ve  2012/3169 
sayılı  Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Düzenlenmemiş Alanda Karşılıklı 
Tanıma Yönetmeliğinin Üçüncü Bölümünde belirtilen usul ve esaslara u yarak 
değerlendirmeye tabi tutabilir ve bunun sonucunda bu Tebliğ ile aranan koruma düzeyini 
eşdeğer ölçüde sağlamadığını tespit ederse ürünün piyasaya arzını yasaklayabilir, koşula 
bağlayabilir veya piyasadan geri çekilmesini veya toplatılmasını isteyebil ir. 
Ġdari yaptırım  
MADDE 15 – (1) Bu Tebliğe aykırı davrananlar hakkında 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, 
Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanununun ilgili maddelerine göre idari yaptırım uygulanır.  
Yürürlükten kaldırılan tebliğ  
MADDE 16 – (1) 23.01.2008 tarihli  ve 26765 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe 
giren Türk Gıda Kodeksi Tuz Tebliği yürürlükten kaldırılmıştır.  
Uyum zorunluluğu  
GEÇĠCĠ MADDE 1 – (1) Bu Tebliğin yayımı tarihinden önce faaliyet gösteren gıda 
işletmecileri bu Tebliğin yayımı tarihin den itibaren bir yıl içerisinde bu Tebliğ hükümlerine 
uymak zorundadır.  
YürürlükMADDE 17 – (1) Bu Tebliğ yayımı tarihinde yürürlüğe girer.  
Yürütme  
MADDE 18 – (1) Bu Tebliğ hükümlerini Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanı yürütür.   
 
EK-
1
  
 
 
 
 
 
 
 
  
 
EK-2 
İşlenmiş  tuzlarda ve yeraltı kaynak tuzlarında bulaşanların miktarları;  
Arsenik  En fazla 0,5 mg/kg  
Bakır  En fazla 2 mg/kg  
Kurşun  En fazla 2 mg/kg  
Kadmiyum  En fazla 0,5 mg/kg  
Civa  En fazla 0,1 mg/kg