มอก. 2921ู25XX 
 
ว1ว 
 มาตรฐานผลิตภัณฑบuni:ทปSํaltพอุตสาหกรรม 
ภาชนะและเครื่องใชบuni:ทปIํaltพ เมลามีนูฟอรบuni:ทปSํaltพแมลดีไฮดบuni:ทปSํaltพ ยูเรียู
ฟอรบuni:ทปSํaltพแมลดีไฮดบuni:ทปSํaltพ และเมลามีนูยูเรียูฟอรบuni:ทปSํaltพแมลดีไฮดบuni:ทปSํaltพ
สําหรับอาหาร : เฉพาะดบuni:ทปIํaltพานความปลอดภัย 
1.  ขอบขบuni:ทปAํaltพาย 
1.1  มาตรฐานผลิตภัณฑตjmuแ)หใศsPgํอุตสาหกรรมนี้ ครอบคลุมภาชนะและเ ครื่องใชตjmuแ)หดศsPgํพลาสติกที่สัมผัสอาหารที่ทําจากวัสดุ
พลาสติกประเภทเทอรตjmuแ)หใศsPgํมอเซตที่ใชตjmuแ)หดศsPgํฟอรตjmuแ)หใศsPgํแมลดีไฮดตjmuแ)หใศsPgํทําปฏิกิริ ยาพอลิเมอไรเซชัน โดยมุตjmuแ)หษศsPgํงเนตjmuแ)หดศsPgํนเฉพาะดตjmuแ)หดศsPgํานความ 
ปลอดภัย ซึ่งตตjmuแ)หษศsPgํอไปในมาตรฐานนี้จะเรียกวตjmuแ)หษศsPgํา “ภาชนะและเครื่องใชตjmuแ)หดศsPgํ” 
2.  บทนิยาม 
ความหมายของคําที่ใชตjmuแ)หดศsPgํในมาตรฐานผลิตภัณฑตjmuแ)หใศsPgํอุตสาหกรรมนี้ มีดังตตjmuแ)หษศsPgํอไปนี้  
2.1 วัสดุพลาสติกประเภทเทอรตjmuแ)หใศsPgํมอเซต (thermoset plastic)  หมายถึง พอลิเมอรตjmuแ)หใศsPgํที่มีโครงสรตjmuแ)หดศsPgํางทางเคมีแปรสภาพ 
ถาวรระหวตjmuแ)หษศsPgํางกระบวนการขึ้นรูปดตjmuแ)หดศsPgํวยความรตjmuแ)หดศsPgํอน และหลังการแปรสภา พแลตjmuแ)หดศsPgํวนํามาหลอมละลาย หรือขึ้นรูปใหมตjmuแ)หษศsPgํ
อีกไมตjmuแ)หษศsPgํไดตjmuแ)หดศsPgํ 
2.2 ปฏิกิริยาพอลิเมอไรเซชัน หมายถึง ปฏิกิริยาระหวตjmuแ)หษศsPgํางโมเ ลกุลของมอนอเมอรตjmuแ)หใศsPgํทําใหตjmuแ)หดศsPgํเกิดเปตjmuแ)หญศsPgเนโมเลกุลขนาดใหญตjmuแ)หษศsPgํที่
มีโครงสรตjmuแ)หดศsPgํางซ้ําๆ หรืออาจใชตjmuแ)หดศsPgํสารอื่นในการเกิดปฏิกิริยา เชตjmuแ)หษศsPgํน ฟอรตjmuแ)หใศsPgํแมลดีไฮดตjmuแ)หใศsPgํ ไดตjmuแ)หดศsPgํแกตjmuแ)หษศsPgํ เมลามีน–ฟอรตjmuแ)หใศsPgํแมลดีไฮดตjmuแ)หใศsPgํ 
หรือ ยูเรีย–ฟอรตjmuแ)หใศsPgํแมลดีไฮดตjmuแ)หใศsPgํ หรือ เมลามีน–ยูเรีย–ฟอรตjmuแ)หใศsPgํแมลดีไฮดตjmuแ)หใศsPgํ 
3.  วัสดุ 
3.1 วัสดุที่ใชตjmuแ)หดศsPgํทําภาชนะและเครื่องใชตjmuแ)หดศsPgํ ตตjmuแ)หดศsPgํองเปตjmuแ)หญศsPgเนดังนี้ 
3.1.1 เรซิน 
ตตjmuแ)หดศsPgํองเปตjmuแ)หญศsPgเนเรซินชั้นคุณภาพสัมผัสอาหาร (food contact grade)    
ผูตjmuแ)หดศsPgํทําตตjmuแ)หดศsPgํองพิสูจนตjmuแ)หใศsPgํหรือแสดงเอกสารรับรองคุณภาพหรือผลวิเ คราะหตjmuแ)หใศsPgํจากสถาบันที่เชื่อถือไดตjmuแ)หดศsPgํหรือหนตjmuแ)หษศsPgํวยงานที่
สํานักงานมาตรฐานผลิตภัณฑตjmuแ)หใศsPgํอุตสาหกรรมใหตjmuแ)หดศsPgํการยอมรับ 
3.1.2 ประเภทวัสดุที่ใชตjmuแ)หดศsPgํทํา รวมถึงวัสดุที่ใชตjmuแ)หดศsPgํเคลือบผิว ตตjmuแ)หดศsPgํองเปตjmuแ)หญศsPgเนดังนี้ 
3.1.2.1 เมลามีน–ฟอรตjmuแ)หใศsPgํแมลดีไฮดตjmuแ)หใศsPgํ (MF) 
3.1.2.2 ยูเรีย–ฟอรตjmuแ)หใศsPgํแมลดีไฮดตjmuแ)หใศsPgํ (UF) 
3.1.2.3 เมลามีน–ยูเรีย–ฟอรตjmuแ)หใศsPgํแมลดีไฮดตjmuแ)หใศsPgํ (MUF) 
การวิเคราะหตjmuแ)หใศsPgํใหตjmuแ)หดศsPgํปฏิบัติตาม มอก. 656 มอก. 2921ู25XX 
 
ว2ว 
 3.1.2 สีที่ใชตjmuแ)หดศsPgํพิมพตjmuแ)หใศsPgํ และสีผสมในพลาสติก 
ตตjmuแ)หดศsPgํองเปตjmuแ)หญศsPgเนสีชั้นคุณภาพสัมผัสอาหาร มีความปลอดภัยและไมตjmuแ)หษศsPgํเปตjmuแ)หญศsPgเนอันตรายตตjmuแ)หษศsPgํอ สุขภาพ 
ผูตjmuแ)หดศsPgํทําตตjmuแ)หดศsPgํองพิสูจนตjmuแ)หใศsPgํหรือแสดงเอกสารรับรองคุณภาพหรือผลวิเ คราะหตjmuแ)หใศsPgํจากสถาบันที่เชื่อถือไดตjmuแ)หดศsPgํหรือหนตjmuแ)หษศsPgํวยงานที่
สํานักงานมาตรฐานผลิตภัณฑตjmuแ)หใศsPgํอุตสาหกรรมใหตjmuแ)หดศsPgํการยอมรับ 
4. คุณลักษณะที่ตบuni:ทปIํaltพองการ 
4.1 ความทนกรดซัลฟตjmuแ)ะหศsPgเวริก 
เมื่อทดสอบตามขตjmuแ)หดศsPgํอ 8.2 แลตjmuแ)หดศsPgํวตตjmuแ)หดศsPgํองไมตjmuแ)หษศsPgํมีลักษณะผิดปกติที่อาจเปตjmuแ)หญศsPgเน ผลเสียตตjmuแ)หษศsPgํอการใชตjmuแ)หดศsPgํงาน เชตjmuแ)หษศsPgํน จุด รอยฝตjmuแ)หดศsPgเาขาว พอง 
สีหายไปหรือสีจางลงกวตjmuแ)หษศsPgําเดิม รตjmuแ)หดศsPgําว บิดเบี้ยว 
4.2 ความทนน้ําเดือด 
เมื่อทดสอบตามขตjmuแ)หดศsPgํอ 8.3 แลตjmuแ)หดศsPgํวตตjmuแ)หดศsPgํองไมตjmuแ)หษศsPgํมีลักษณะผิดปกติที่อาจเปตjmuแ)หญศsPgเน ผลเสียตตjmuแ)หษศsPgํอการใชตjmuแ)หดศsPgํงาน เชตjmuแ)หษศsPgํน จุด รอยฝตjmuแ)หดศsPgเาขาว พอง 
สีหายไปหรือสีจางลงกวตjmuแ)หษศsPgําเดิม รตjmuแ)หดศsPgําว บิดเบี้ยว 
4.3 ปริมาณสารที่ละลายออกมา 
ตตjmuแ)หดศsPgํองเปตjmuแ)หญศsPgเนไปตามตารางที่ 1  
โดยการวิเคราะหตjmuแ)หใศsPgํใหตjmuแ)หดศsPgํสกัดตัวอยตjmuแ)หษศsPgํางตามอุณหภูมิที่กําหนด แลตjmuแ)หดศsPgํวตตjmuแ)หดศsPgํองเปตjmuแ)หญศsPgเนไ ปตามเกณฑตjmuแ)หใศsPgํที่กําหนด 
ตารางที่ 1 ปริมาณสารที่ละลายออกมา 
(ขตjmuแ)หดศsPgํอ 4.3) 
รายการ 
ที่ รายการทดสอบ ตัวทําละลายที่ใชตjmuแ)หดศsPgํสกัด เกณฑตjmuแ)หใศsPgํที่กําหนด 
ไมตjmuแ)หษศsPgํเกิน วิธีวิเคราะหตjmuแ)หใศsPgํ 
1 สิ่งที่เหลือจากการระเหย สารละลายกรดแอซีติก   
3 % เศษสตjmuแ)หษศsPgํวนโดยมวลตตjmuแ)หษศsPgํอปริมาตร 10 mg/dm 2  EN 1186ว3* 
 EN 1186ว9** 
2 โลหะ  สารละลายกรดแอซีติก   
3 % เศษสตjmuแ)หษศsPgํวนโดยมวลตตjmuแ)หษศsPgํอปริมาตร ตารางที่ 2 ขตjmuแ)หดศsPgํอ 8.4 
3 ฟอรตjmuแ)หใศsPgํแมลดีไฮดตjmuแ)หใศsPgํ 
 สารละลายกรดแอซีติก   
3 % เศษสตjmuแ)หษศsPgํวนโดยมวลตตjmuแ)หษศsPgํอปริมาตร 15 mg/kg ขตjmuแ)หดศsPgํอ 8.5 
4 เมลามีน  
(2,4,6 ไทรอะมิโน 1,3,5 ไทรอะซีน)  สารละลายกรดแอซีติก   
3 % เศษสตjmuแ)หษศsPgํวนโดยมวลตตjmuแ)หษศsPgํอปริมาตร 2.5 mg/kg ขตjmuแ)หดศsPgํอ 8.6 
หมายเหตุ  * หมายถึง กรณีที่ตัวอยouniCln8)altmางไมouniCln8)altmสามารถบรรจุตัวทําละลายที่ใ ชouniClnฟ)altmสกัดไดouniClnฟ)altm และอุณหภูมิของสารละลายที่ใชouniClnฟ)altmสกัด 
เปouniClnผ)alt1น (70   2) oC เปouniClnผ)alt1นเวลา 120 min 
 ** หมายถึง กรณีที่ตัวอยouniCln8)altmางสามารถบรรจุตัวทําละลายที่ใช ouniClnฟ)altmสกัดไดouniClnฟ)altm และอุณหภูมิของสารละลายที่ใชouniClnฟ)altmสกัด   
เปouniClnผ)alt1น (70   2) oC เปouniClnผ)alt1นเวลา 120 min 
 มอก. 2921ู25XX 
 
ว3ว 
 ตารางที่ 2 ปริมาณโลหะที่ละลายออกมา 
(รายการที่ 2 ตารางที่ 1) 
รายการที่ คุณลักษณะ เกณฑตjmuแ)หใศsPgํกําหนด 
ไมตjmuแ)หษศsPgํเกิน 
(mg/kg) 
1 อะลูมิเนียม 1 
2 แบเรียม 1 
3 โคบอลตตjmuแ)หใศsPgํ 0.05 
4 ทองแดง 5 
5 เหล็ก 48 
6 ลิเทียม 0.6 
7 แมงกานีส 0.6 
8 สังกะสี 5 
9 นิกเกิล 0.02 
5. การบรรจุ 
5.1 หากมิไดตjmuแ)หดศsPgํกําหนดเปตjmuแ)หญศsPgเนอยตjmuแ)หษศsPgํางอื่นใหตjmuแ)หดศsPgํหุตjmuแ)หดศsPgํมหตjmuแ)หษศsPgํอภาชนะและเครื่ องใชตjmuแ)หดศsPgํดตjmuแ)หดศsPgํวยวัสดุหรือบรรจุในหีบหตjmuแ)หษศsPgํอที่สะอาดแข็งแรง 
ปตjmuแ)หดศsPgเองกันการเกิดรอยขีดขตjmuแ)หษศsPgํวน รอยรตjmuแ)หดศsPgําว การเสียรูป หรือแตกหัก ที่อาจเก ิดขึ้นระหวตjmuแ)หษศsPgํางขนสตjmuแ)หษศsPgํงหรือเก็บรักษา 
6.  เครื่องหมายและฉลาก 
6.1 ที่ภาชนะบรรจุทุกใบ หรือที่วัสดุหุตjmuแ)หดศsPgํมหตjmuแ)หษศsPgํอภาชนะและเครื่องใชตjmuแ)หดศsPgํ ห รือที่หีบหตjmuแ)หษศsPgํอภาชนะและเครื่องใชตjmuแ)หดศsPgํที่มีขนาดเดียวกัน 
ทุกหีบหตjmuแ)หษศsPgํออยตjmuแ)หษศsPgํางนตjmuแ)หดศsPgํอยตตjmuแ)หดศsPgํองมีเลข อักษร หรือเครื่องหมายแจตjmuแ)หดศsPgํงรายละเอียดต ตjmuแ)หษศsPgํอไปนี้ ใหตjmuแ)หดศsPgํเห็นไดตjmuแ)หดศsPgํงตjmuแ)หษศsPgําย ชัดเจน  
(1) ชื่อผลิตภัณฑตjmuแ)หใศsPgํตามมาตรฐานนี้ หรือชื่ออื่นที่สื่อความหมายวตjmuแ)หษศsPgําเปตjmuแ)หญศsPgเนผลิต ภัณฑตjmuแ)หใศsPgํตามมาตรฐานนี้ 
(2) ประเภทวัสดุที่ใชตjmuแ)หดศsPgํทํา เชตjmuแ)หษศsPgํน เมลามีน–ฟอรตjmuแ)หใศsPgํแมลดีไฮดตjmuแ)หใศsPgํ หรือ เมลามี น–ยูเรีย–ฟอรตjmuแ)หใศsPgํแมลดีไฮดตjmuแ)หใศsPgํ  
หมายเหตุ   กรณีที่มีการเคลือบผิว ใหouniClnฟ)altmระบุประเภทวัสดุที่ใชouniClnฟ)altmเคลือ บดouniClnฟ)altmวย เชouniCln8)altmน ยูเรีย2ฟอรouniClnซ)altmแมลดีไฮดouniClnซ)altm เคลือบผิวดouniClnฟ)altmวย        
เมลามีน2ฟอรouniClnซ)altmแมลดีไฮดouniClnซ)altm 
(3) ขนาด เปตjmuแ)หญศsPgเนมิลลิเมตร (mm) หรือเซนติเมตร (cm) หรือ ความจุ (ถตjmuแ)หดศsPgํามี) เปตjmuแ)หญศsPgเนลูกบาศกตjmuแ)หใศsPgํมิลลิเมตร (mm 3) 
หรือเปตjmuแ)หญศsPgเนลูกบาศกตjmuแ)หใศsPgํเซนติเมตร (cm 3) หรือเปตjmuแ)หญศsPgเนลิตร (L) แลตjmuแ)หดศsPgํวแตตjmuแ)หษศsPgํกรณี 
(4) จํานวน 
(5) ขตjmuแ)หดศsPgํอความ ดังตตjmuแ)หษศsPgํอไปนี้ 
 (5.1) “หตjmuแ)หดศsPgํามใชตjmuแ)หดศsPgํบรรจุอาหารหรือของเหลวที่มีอุณหภูมิสูงกวตjmuแ)หษศsPgํา 100 อง ศาเซลเซียส (oC)” 
 (5.2) “หตjmuแ)หดศsPgํามใชตjmuแ)หดศsPgํบรรจุอาหารที่มีความเปตjmuแ)หญศsPgเนกรดวดตjmuแ)หษศsPgําง ต่ํากวตjmuแ)หษศsPgํา 2.4” 
 (5.3) “ไมตjmuแ)หษศsPgํแนะนําใหตjmuแ)หดศsPgํใชตjmuแ)หดศsPgํในเตาไมโครเวฟ” มอก. 2921ู25XX 
 
ว4ว 
 (6) ขตjmuแ)หดศsPgํอแนะนําในการใชตjmuแ)หดศsPgํ (ถตjmuแ)หดศsPgํามี) 
(7) เดือน ปตjmuแ)ะฉศsPgเที่ทํา และรหัสรุตjmuแ)หษศsPgํนที่ทํา 
(8) ชื่อผูตjmuแ)หดศsPgํทําหรือโรงงานที่ทํา หรือเครื่องหมายการคตjmuแ)หดศsPgําที่จดทะเบียน 
(9) ประเทศที่ทํา 
6.2 ที่ตัวภาชนะและเครื่องใชตjmuแ)หดศsPgํทุกหนตjmuแ)หษศsPgํวย อยตjmuแ)หษศsPgํางนตjmuแ)หดศsPgํอยตตjmuแ)หดศsPgํองมีเลข อ ักษร หรือเครื่องหมายแจตjmuแ)หดศsPgํงรายละเอียดตตjmuแ)หษศsPgํอไปนี้ใหตjmuแ)หดศsPgํเห็น    
ไดตjmuแ)หดศsPgํงตjmuแ)หษศsPgําย ชัดเจน โดยทําเปตjmuแ)หญศsPgเนตัวนูนหรือลึกลงในผิวพลาสติกของตัวภาชนะ และฝา (ถตjmuแ)หดศsPgํามี) 
(1) ชื่อผลิตภัณฑตjmuแ)หใศsPgํตามมาตรฐานนี้ หรือชื่ออื่นที่สื่อความหมายวตjmuแ)หษศsPgําเปตjmuแ)หญศsPgเนผลิต ภัณฑตjmuแ)หใศsPgํตามมาตรฐานนี้ 
(2) ประเภทวัสดุที่ใชตjmuแ)หดศsPgํทํา เชตjmuแ)หษศsPgํน เมลามีน–ฟอรตjmuแ)หใศsPgํแมลดีไฮดตjmuแ)หใศsPgํ หรือ เมลามีน –ยูเรีย–ฟอรตjmuแ)หใศsPgํแมลดีไฮดตjmuแ)หใศsPgํ 
(3) อุณหภูมิใชตjmuแ)หดศsPgํงาน  เปตjmuแ)หญศsPgเน “100 องศาเซลเซียส (oC)” 
(4) สัญลักษณตjmuแ)หใศsPgํแสดงวตjmuแ)หษศsPgําสัมผัสอาหารไดตjmuแ)หดศsPgํอยตjmuแ)หษศsPgํางปลอดภัยและไม ตjmuแ)หษศsPgํเปตjmuแ)หญศsPgเนอันตรายตตjmuแ)หษศsPgํอสุขภาพ มีลักษณะและสัดสตjmuแ)หษศsPgํวน 
ตามภาคผนวก ข.  
 หมายเหตุ   สัญลักษณouniClnซ)altmตามภาคผนวก ข. มีขนาดเทouniCln8)altmาใดหรือใชouniClnฟ)altmสีใดก็ไดouniClnฟ)altm 
6.3 ในกรณีที่ใชตjmuแ)หดศsPgํภาษาตตjmuแ)หษศsPgํางประเทศดตjmuแ)หดศsPgํวย ตตjmuแ)หดศsPgํองมีความหมายตรงกับภาษาไ ทยที่กําหนดขตjmuแ)หดศsPgํางตตjmuแ)หดศsPgํน 
7.  การชักตัวอยบuni:ทปAํaltพางและเกณฑบuni:ทปSํaltพตัดสิน 
7.1 การชักตัวอยตjmuแ)หษศsPgํางและเกณฑตjmuแ)หใศsPgํการตัดสินใหตjmuแ)หดศsPgํเปตjmuแ)หญศsPgเนไปตามภาคผนวก ก. 
8.  การทดสอบ 
8.1  ขตjmuแ)หดศsPgํอกําหนดทั่วไป 
8.1.1  ใหตjmuแ)หดศsPgํใชตjmuแ)หดศsPgํวิธีทดสอบที่กําหนดในมาตรฐานนี้ หรือวิธีอ ื่นใดที่ใหตjmuแ)หดศsPgํผลเทียบเทตjmuแ)หษศsPgํา ในกรณีที่มีขตjmuแ)หดศsPgํอโตตjmuแ)หดศsPgํแยตjmuแ)หดศsPgํงใหตjmuแ)หดศsPgํใชตjmuแ)หดศsPgํวิธี ที่
กําหนดในมาตรฐานนี้ 
8.1.2 หากมิไดตjmuแ)หดศsPgํกําหนดเปตjmuแ)หญศsPgเนอยตjmuแ)หษศsPgํางอื่น น้ําและสารเคมีที่ใชตjmuแ)หดศsPgํตตjmuแ)หดศsPgํองมีความบร ิสุทธิ์เหมาะสําหรับใชตjmuแ)หดศsPgํในการวิเคราะหตjmuแ)หใศsPgํ 
8.2 ความทนกรดซัลฟตjmuแ)ะหศsPgเวริก 
8.2.1 เครื่องมือ 
8.2.1.1 ภาชนะเคลือบ หรือภาชนะเหล็กกลตjmuแ)หดศsPgําไรตjmuแ)หดศsPgํสนิม หรือภ าชนะที่ทนการกัดกรตjmuแ)หษศsPgํอนของสารละลายกรด 
ซัลฟตjmuแ)ะหศsPgเวริกไดตjmuแ)หดศsPgํ พรตjmuแ)หดศsPgํอมฝาปตjmuแ)ะหศsPgเด   
8.2.1.2  อุปกรณตjmuแ)หใศsPgํใหตjmuแ)หดศsPgํความรตjmuแ)หดศsPgํอน เชตjmuแ)หษศsPgํน ตะเกียงกตjmuแ)หผศsPgําซ (gas burner) หรือ แผตjmuแ)หษศsPgํนความรตjmuแ)หดศsPgํอน (hot plate) 
8.2.2 การเตรียมสารละลายกรดซัลฟตjmuแ)ะหศsPgเวริก 8.188 g/dm 3 
ละลายกรดซัลฟตjmuแ)ะหศsPgเวริก ความหนาแนตjmuแ)หษศsPgํน 1.84 g/cm 3 ปริมาตร 4.45 cm 3 ในน้ํากลั่น แลตjmuแ)หดศsPgํวเติมน้ํากลั่นจนมี
ปริมาตร 1 000 cm 3 
 มอก. 2921ู25XX 
 
ว5ว 
 8.2.3 การเตรียมชิ้นทดสอบ 
ใชตjmuแ)หดศsPgํภาชนะและเครื่องใชตjmuแ)หดศsPgํตัวอยตjmuแ)หษศsPgํางทั้งใบรวมฝาและสตjmuแ)หษศsPgํวนประกอบอื่น (ถ ตjmuแ)หดศsPgํามี) เปตjmuแ)หญศsPgเนชิ้นทดสอบ     
8.2.4 วิธีทดสอบ 
8.2.4.1 ใสตjmuแ)หษศsPgํสารละลายกรดกรดซัลฟตjmuแ)ะหศsPgเวริกที่เตรียมเสร็จใหมตjmuแ)หษศsPgํลงในภาชน ะ (ขตjmuแ)หดศsPgํอ 8.2.1.1) ปตjmuแ)ะหศsPgเดฝาแลตjmuแ)หดศsPgํวตตjmuแ)หดศsPgํมใหตjmuแ)หดศsPgํเดือด 
8.2.4.2  ใสตjmuแ)หษศsPgํชิ้นทดสอบลงในภาชนะโดยไมตjmuแ)หษศsPgํใหตjmuแ)หดศsPgํชิ้นทดสอบสัมผั สกัน เพื่อใหตjmuแ)หดศsPgํผิวทุกสตjmuแ)หษศsPgํวนของชิ้นทดสอบสัมผัสกับ 
สารละลายกรดซัลฟตjmuแ)ะหศsPgเวริกโดยทั่วถึง ตตjmuแ)หดศsPgํมใหตjmuแ)หดศsPgํเดือดตตjmuแ)หษศsPgํอเปตjmuแ)หญศsPgเนเวลา 10 min  
8.2.1.3 เมื่อครบเวลาที่กําหนดนําชิ้นทดสอบออกจากภาชนะ ล ตjmuแ)หดศsPgํางดตjmuแ)หดศsPgํวยน้ําเย็น ทิ้งไวตjmuแ)หดศsPgํใหตjmuแ)หดศsPgํแหตjmuแ)หดศsPgํงเปตjmuแ)หญศsPgเนเวลา 15 min 
ถึง 20 min แลตjmuแ)หดศsPgํวตรวจพินิจผิวของชิ้นทดสอบ  
8.3  ความทนน้ําเดือด  
8.3.1 เครื่องมือ 
ใหตjmuแ)หดศsPgํเปตjmuแ)หญศsPgเนไปตามขตjmuแ)หดศsPgํอ 8.2.1 
8.3.2 การเตรียมชิ้นทดสอบ 
ใชตjmuแ)หดศsPgํภาชนะและเครื่องใชตjmuแ)หดศsPgํตัวอยตjmuแ)หษศsPgํางทั้งใบรวมฝาและสตjmuแ)หษศsPgํวนประกอบอื่น (ถ ตjmuแ)หดศsPgํามี) เปตjmuแ)หญศsPgเนชิ้นทดสอบ     
8.3.3 วิธีทดสอบ 
แชตjmuแ)หษศsPgํชิ้นทดสอบในน้ําเดือดที่อุณหภูมิ (100  2) oC เปตjmuแ)หญศsPgเนเวลา 30 min นําออกมาวางไวตjmuแ)หดศsPgํใหตjmuแ)หดศsPgํเย็นลงที่อุณหภูมิ 
(23  5) oC เปตjmuแ)หญศsPgเนเวลา 1 h ปฏิบัติเชตjmuแ)หษศsPgํนนี้ซ้ําอีก 9 ครั้ง (รวมเปตjmuแ)หญศsPgเน 10 ครั้ง) แล ตjmuแ)หดศsPgํวตรวจพินิจของชิ้นทดสอบ 
8.4 โลหะ 
8.4.1 เครื่องมือ 
8.4.1.1 อินดักทีฟคัปเปตjmuแ)ะหศsPgเลพลาสมา – ออปติคอลอิมิสชันสเปก โทรมิเตอรตjmuแ)หใศsPgํ (Inductively Coupled Plasma – 
Optical Emission Spectrometer  (ICPวOES)) 
 (1)  สารพา ประกอบดตjmuแ)หดศsPgํวย พลาสมา (Plasma) ที่อัตราการไหล 1 5 dm 3/min ออกซิลิอรี (Auxiliary) 
ที่อัตราการไหล 0.2 dm 3/min และ เนบูไลเซอรตjmuแ)หใศsPgํ (Nebulizer) ที่อัตราการไหล 1 dm 3/min 
 (2) คตjmuแ)หษศsPgําพลังงานความถี่วิทยุ (RF Power) เปตjmuแ)หญศsPgเน 1 400 W 
 (3) คตjmuแ)หษศsPgําแนะนําสําหรับความยาวคลื่นที่ใชตjmuแ)หดศsPgํตรวจวัด ตามตารางที่ 3 
หมายเหตุ  ความยาวคลื่นที่เหมาะสมสําหรับสเปกโทรมิเตอรouniClnซ)altmแตouniCln8)altmละเครื่องอาจแตก ตouniCln8)altmางกัน 
    
 
 
 มอก. 2921ู25XX 
 
ว6ว 
 ตารางที่ 3 ความยาวคลื่นที่ใชบuni:ทปIํaltพตรวจวัดสําหรับโลหะแตบuni:ทปAํaltพละชนิด 
(ขตjmuแ)หดศsPgํอ 8.4.1.1 (3) และขตjmuแ)หดศsPgํอ 8.4.6.1) 
รายการที่ ชนิดโลหะ ความยาวคลื่น 
(nm) 
1 อะลูมิเนียม 396.153 
2 แบเรียม 233.527 
3 โคบอลตตjmuแ)หใศsPgํ 228.616 
4 ทองแดง 324.752 
5 เหล็ก 239.562 
6 ลิเทียม 670.784 
7 แมงกานีส 257.610 
8 สังกะสี 206.200 
9 นิกเกิล 232.604 
8.4.1.2 ตูตjmuแ)หดศsPgํอบอากาศหมุนเวียนที่ควบคุมอุณหภูมิไดตjmuแ)หดศsPgํ (70  2) oC 
8.4.1.3 เตาไฟฟตjmuแ)หดศsPgเา 
8.4.2 สารละลายและวิธีเตรียม 
8.4.2.1 สารละลายกรดแอซีติก 3% เศษสตjmuแ)หษศsPgํวนโดยมวลตตjmuแ)หษศsPgํอปริมาตร 
ชั่งกรดแอซีติกเขตjmuแ)หดศsPgํมขตjmuแ)หดศsPgํนความหนาแนตjmuแ)หษศsPgํน 1.05 g/cm 3 ปริมาณ 3 g ในขวดแกตjmuแ)หดศsPgํวปริมาตรขนาด 100 cm 3 
ที่บรรจุน้ํากลั่น แลตjmuแ)หดศsPgํวเติมน้ํากลั่นจนถึงขีดปริมาตร 
8.4.2.2 สารละลายมาตรฐานโลหะผสม 9 ชนิด ซึ่งประกอบดตjmuแ)หดศsPgํวย  อะลูมิเนียม แบเรียม โคบอลตตjmuแ)หใศsPgํ ทองแดง 
เหล็ก ลิเทียม แมงกานีส สังกะสี และนิกเกิล 1 000 mg/dm 3  
 สารละลายที่มีความเขตjmuแ)หดศsPgํมขตjmuแ)หดศsPgํนของโลหะแตตjmuแ)หษศsPgํละชนิดเปตjmuแ)หญศsPgเน 1 000 mg/dm 3 
8.4.2.3 สารละลายมาตรฐานโลหะผสม 9 ชนิด 100 mg/dm 3 
 ใชตjmuแ)หดศsPgํปตjmuแ)ะหศsPgเเปตตตjmuแ)หใศsPgํดูดสารละลายมาตรฐานโลหะผสม 9 ชนิด 1 000 m g/dm 3 (ขตjmuแ)หดศsPgํอ 8.4.2.2) ปริมาตร        
100 cm 3 ใสตjmuแ)หษศsPgํขวดแกตjmuแ)หดศsPgํวรูปกรวย ขนาด 1 000 cm 3 แลตjmuแ)หดศsPgํวเติมน้ํากลั่นจนถึงขีดปริมาตร 
8.4.2.4 สารละลายมาตรฐานโลหะผสม 9 ชนิด  0.0 mg/dm 3   0.01 mg/dm 3   0.025 mg/dm 3             
0.05 mg/dm 3   0.1 mg/dm 3  0.25 mg/dm 3  0.5 mg/dm 3  และ 0.75 mg/dm 3 
 ใชตjmuแ)หดศsPgํปตjmuแ)ะหศsPgเเปตตตjmuแ)หใศsPgํดูดสารละลายมาตรฐานโลหะผสม 9 ชนิด 100 mg/dm 3 (ขตjmuแ)หดศsPgํอ 8.4.2.3) ปริมาตร 0.0 mm 3           
5.0 mm 3  12.5 mm 3  25 mm 3  50 mm 3  125 mm 3  250 mm 3  และ 375 mm 3 แยกใสตjmuแ)หษศsPgํขวด 
แกตjmuแ)หดศsPgํวปริมาตรขนาด 50 cm 3 จํานวน 8 ใบ ตามลําดับ เติมสารละลายกรดแอซีติก (ขตjmuแ)หดศsPgํอ 8.4.2 .1) จนถึง 
ขีดปริมาตร มอก. 2921ู25XX 
 
ว7ว 
 8.4.3   ตัวอยตjmuแ)หษศsPgํางที่ใชตjmuแ)หดศsPgํและการเตรียมตัวอยตjmuแ)หษศsPgําง 
8.4.3.1 จํานวนตัวอยตjmuแ)หษศsPgํางที่ใชตjmuแ)หดศsPgํ 4 ชิ้น (กรณีตัวอยตjmuแ)หษศsPgํางที่ขายเปตjmuแ)หญศsPgเนช ุดบรรจุอยูตjmuแ)หษศsPgํดตjmuแ)หดศsPgํวยกันใหตjmuแ)หดศsPgํสุตjmuแ)หษศsPgํมตัวอยตjmuแ)หษศsPgํางจํานวน 1 ชิ้นตตjmuแ)หษศsPgํอ 
ชุดเปตjmuแ)หญศsPgเนตัวแทน โดยพิจารณาใชตjmuแ)หดศsPgํภาชนะและเครื่องใชตjmuแ)หดศsPgํชิ้นที่สัมผัสอาหารเป ตjmuแ)หญศsPgเนตัวแทน)  โดยปฏิบัติดังนี้ 
(1) นําตัวอยตjmuแ)หษศsPgํางจํานวน 1 ชิ้น ใชตjmuแ)หดศsPgํสําหรับคํานวณพื้นที่ผิวสัมผัส 
(2) นําตัวอยตjmuแ)หษศsPgํางจํานวน 3 ชิ้น ใชตjmuแ)หดศsPgํสําหรับเตรียมสารละลายตัวอยตjmuแ)หษศsPgําง 
8.4.3.2 การคํานวณพื้นที่ผิวสัมผัส 
ใหตjmuแ)หดศsPgํปฏิบัติตาม ISO 8442ว2 Annex B หรือใชตjmuแ)หดศsPgํวิธีอื่นตามความเหมาะส มและเทียบเทตjmuแ)หษศsPgํา  
8.4.3.3 ทําความสะอาดตัวอยตjmuแ)หษศsPgํางดตjmuแ)หดศsPgํวยผตjmuแ)หดศsPgําไรตjmuแ)หดศsPgํฝุตjmuแ)หษศsPgเน หรือแปรงขนนุตjmuแ)หษศsPgํม หากตัวอยตjmuแ)หษศsPgํางมีฉลากแจตjmuแ)หดศsPgํงวิธีปฏิบัติกตjmuแ)หษศsPgํอนนําไปใชตjmuแ)หดศsPgํ
งานใหตjmuแ)หดศsPgํปฏิบัติตามคําแนะนํา  
8.4.4 การเตรียมสารละลายตัวอยตjmuแ)หษศsPgําง 
8.4.4.1 กรณีตัวอยตjmuแ)หษศsPgํางบรรจุสารละลายไดตjmuแ)หดศsPgํ  
(1)  คํานวณพื้นที่ผิวตัวอยตjmuแ)หษศsPgํางสตjmuแ)หษศsPgํวนที่สัมผัสอาหารทั้งหมด หนตjmuแ)หษศsPgํวยเปตjmuแ)หญศsPgเนตารางเดซิเมตร และทําความ 
สะอาดตามขตjmuแ)หดศsPgํอ 8.4.3.2 และขตjmuแ)หดศsPgํอ 8.4.3.3 
(2)  เติมสารละลายกรดแอซีติก (ขตjmuแ)หดศsPgํอ 8.4.2.1) ที่มีอุณหภ ูมิ (70  2) oC ในตัวอยตjmuแ)หษศsPgํางจนถึงระดับต่ํา 
กวตjmuแ)หษศsPgําขอบบนของตัวอยตjmuแ)หษศsPgํางประมาณ 0.5 cm บันทึกปริมาตรที่ใช ตjmuแ)หดศsPgํ ปตjmuแ)ะหศsPgเดดตjmuแ)หดศsPgํวยกระจกหรือฟตjmuแ)ะหศsPgเลตjmuแ)หใศsPgํม 
พลาสติกชนิดทนความรตjmuแ)หดศsPgํอนหรืออะลูมิเนียมเปลว แลตjmuแ)หดศsPgํววางในต ูตjmuแ)หดศsPgํควบคุมที่อุณหภูมิ (70  2) oC 
ตั้งไวตjmuแ)หดศsPgํจนถึงอุณหภูมิ (70  2) oC แลตjmuแ)หดศsPgํวจับเวลา 2 h เทสารละลายกรดแอซีติกทิ้งไป แลตjmuแ)หดศsPgํวปฏิบ ัติ
ซ้ําอีกจํานวน 2 ครั้ง ตั้งแตตjmuแ)หษศsPgํเติมสารละลายกรดแอซีติกจนถึงเ ทสารละลายกรดแอซีติกทิ้งไป โดย 
ครั้งที่ 3 ใหตjmuแ)หดศsPgํเก็บสารละลายกรดแอซีติกแทนการเททิ้ง ใสตjmuแ)หษศsPgํใน ภาชนะแกตjmuแ)หดศsPgํวปตjmuแ)ะหศsPgเดฝา ตั้งไวตjmuแ)หดศsPgํจนถึง 
อุณหภูมิหตjmuแ)หดศsPgํองเปตjmuแ)หญศsPgเนสารละลายที่สกัดไดตjmuแ)หดศsPgํสําหรับวิเคราะหตjmuแ)หใศsPgํตามขตjmuแ)หดศsPgํอ 8.4.5 
 
รูปที่ 1 การเตรียมสารละลายตัวอยบuni:ทปAํaltพาง กรณีตัวอยบuni:ทปAํaltพางบรรจุสารละลาย ไดบuni:ทปIํaltพ 
(ขตjmuแ)หดศsPgํอ 8.4.4.1 (2)) 
มอก. 2921ู25XX 
 
ว8ว 
 (3)  บันทึกพื้นที่ผิวของตัวอยตjmuแ)หษศsPgํางและปริมาตรของสารละลาย ที่ใชตjmuแ)หดศsPgํ เพื่อนํามาใชตjmuแ)หดศsPgํในการคํานวณผล 
วิเคราะหตjmuแ)หใศsPgํ 
8.4.4.2 กรณีตัวอยตjmuแ)หษศsPgํางบรรจุสารละลายไมตjmuแ)หษศsPgํไดตjmuแ)หดศsPgํ   
(1)  คํานวณพื้นที่ผิวตัวอยตjmuแ)หษศsPgํางสตjmuแ)หษศsPgํวนที่สัมผัสอาหารทั้งหมด หนตjmuแ)หษศsPgํวยเปตjmuแ)หญศsPgเนตารางเดซิเมตร และทําความ 
สะอาดตามขตjmuแ)หดศsPgํอ 8.4.3.2 และขตjmuแ)หดศsPgํอ 8.4.3.3 
(2)  ใสตjmuแ)หษศsPgํชิ้นตัวอยตjmuแ)หษศsPgํางที่ตตjmuแ)หดศsPgํองการทดสอบทั้งหมดรวมกันในภาชน ะแกตjmuแ)หดศsPgํวทรงกระบอกที่มีขนาดเสตjmuแ)หดศsPgํนผตjmuแ)หษศsPgําน 
ศูนยตjmuแ)หใศsPgํกลางใกลตjmuแ)หดศsPgํเคียงกับขนาดของตัวอยตjmuแ)หษศsPgําง เติมสารละลายกรดแอซ ีติก (ขตjmuแ)หดศsPgํอ 8.4.2.1) ที่มีอุณหภูมิ 
(70  2) oC ใหตjmuแ)หดศsPgํทตjmuแ)หษศsPgํวมสตjmuแ)หษศsPgํวนที่สัมผัสอาหารและสตjmuแ)หษศsPgํวนดตjmuแ)หดศsPgํามจับ (ถตjmuแ)หดศsPgํามี) สู งขึ้นมา 1 cm ใสตjmuแ)หษศsPgํวัตถุกัน 
กระเด็น (antiวbumping granules)  ปตjmuแ)ะหศsPgเดดตjmuแ)หดศsPgํวยกระจกหรืออะ ลูมิเนียมเปลว วางในตูตjmuแ)หดศsPgํควบคุมที่
อุณหภูมิ (70  2) oC ตั้งไวตjmuแ)หดศsPgํจนถึงอุณหภูมิ (70  2) oC แลตjmuแ)หดศsPgํวจับเวลา 2 h เทสารละลายกรด 
แอซีติกทิ้งไป แลตjmuแ)หดศsPgํวปฏิบัติซ้ําอีกจํานวน 2 ครั้ง ตั้งแตตjmuแ)หษศsPgํเ ติมสารละลายกรดแอซีติกจนถึงเท 
สารละลายกรดแอซีติกทิ้งไป โดยครั้งที่ 3 ใหตjmuแ)หดศsPgํแยกชิ้นตัวอยตjmuแ)หษศsPgํ างใสตjmuแ)หษศsPgํในภาชนะแกตjmuแ)หดศsPgํวทรงกระบอกที่มี
ขนาดเสตjmuแ)หดศsPgํนผตjmuแ)หษศsPgํานศูนยตjmuแ)หใศsPgํกลางแคบใกลตjmuแ)หดศsPgํเคียงกับขนาดของตัวอยตjmuแ)หษศsPgําง  และเก็บสารละลายกรดแอซีติก 
แทนการเททิ้ง ใสตjmuแ)หษศsPgํในภาชนะแกตjmuแ)หดศsPgํวปตjmuแ)ะหศsPgเดฝา ตั้งไวตjmuแ)หดศsPgํจนถึงอุณหภูมิห ตjmuแ)หดศsPgํอง เปตjmuแ)หญศsPgเนสารละลายที่สกัดไดตjmuแ)หดศsPgํสําหรับ 
วิเคราะหตjmuแ)หใศsPgํ 
 
รูปที่ 2 การเตรียมสารละลายตัวอยบuni:ทปAํaltพาง กรณีตัวอยบuni:ทปAํaltพางบรรจุสารละลาย ไมบuni:ทปAํaltพไดบuni:ทปIํaltพ 
(ขตjmuแ)หดศsPgํอ 8.4.4.2 (2)) 
(3)  บันทึกพื้นที่ผิวของตัวอยตjmuแ)หษศsPgํางและปริมาตรของสารละลาย ที่ใชตjmuแ)หดศsPgํ เพื่อนํามาใชตjmuแ)หดศsPgํในการคํานวณผล 
วิเคราะหตjmuแ)หใศsPgํ 
8.4.5 การเตรียมสารละลายแบลงกตjmuแ)หใศsPgํ 
ใหตjmuแ)หดศsPgํปฏิบัติเชตjmuแ)หษศsPgํนเดียวกันกับการเตรียมสารละลายตัวอยตjmuแ)หษศsPgําง ยกเวตjmuแ)หดศsPgํนใหตjmuแ)หดศsPgํใสตjmuแ)หษศsPgํสารละลายกรดแอซีติก (ขตjmuแ)หดศsPgํอ 8.4.2.1) 
ลงในภาชนะแกตjmuแ)หดศsPgํวแทนตัวอยตjmuแ)หษศsPgําง หรือในภาชนะแกตjmuแ)หดศsPgํวที่ใชตjmuแ)หดศsPgํใสตjmuแ)หษศsPgํตัวอยตjmuแ)หษศsPgําง  
 
 
 
มอก. 2921ู25XX 
 
ว9ว 
 8.4.6 วิธีวิเคราะหตjmuแ)หใศsPgํ 
8.4.6.1 นําสารละลายมาตรฐานตามขตjmuแ)หดศsPgํอ 8.4.2.4 มาวัดคตjmuแ)หษศsPgําคว ามดูดกลืนดตjmuแ)หดศsPgํวยอินดักทีฟคัปเปตjmuแ)ะหศsPgเลพลาสมา – 
ออปติคอลอิมิสชันสเปกโทรมิเตอรตjmuแ)หใศsPgํ ที่ความยาวคลื่นตตjmuแ)หษศsPgํางๆ ต ามชนิดของโลหะตามตารางที่ 3 สรตjmuแ)หดศsPgําง 
กราฟมาตรฐานระหวตjmuแ)หษศsPgํางคตjmuแ)หษศsPgําการดูดกลืนกับปริมาณโลหะแตตjmuแ)หษศsPgํละชนิด 
8.4.6.2 นําสารละลายตัวอยตjmuแ)หษศsPgํางตามขตjmuแ)หดศsPgํอ 8.4.4 และสารละลายแ บลงกตjmuแ)หใศsPgํตามขตjmuแ)หดศsPgํอ 8.4.5 มาวิเคราะหตjmuแ)หใศsPgํปริมาณโลหะ 
แตตjmuแ)หษศsPgํละชนิดตามขตjmuแ)หดศsPgํอ 8.4.6.1 โดยเปลี่ยนสารละลายมาตรฐานเปตjmuแ)หญศsPgเ นสารละลายตัวอยตjmuแ)หษศsPgํางหรือสารละลาย 
แบลงกตjmuแ)หใศsPgํแลตjmuแ)หดศsPgํวแตตjmuแ)หษศsPgํกรณี นําไปวัดคตjmuแ)หษศsPgําความดูดกลืนและอตjmuแ)หษศsPgํานคตjmuแ)หษศsPgําป ริมาณโลหะที่ตตjmuแ)หดศsPgํองการจากกราฟมาตรฐาน 
เปรียบเทียบกับแบลงกตjmuแ)หใศsPgํ เปตjmuแ)หญศsPgเนมิลลิกรัมตตjmuแ)หษศsPgํอลูกบาศกตjmuแ)หใศsPgํเดซิเมตร 
8.4.7 วิธีคํานวณ 
8.4.7.1 กรณีตัวอยตjmuแ)หษศsPgํางบรรจุสารละลายไดตjmuแ)หดศsPgํ 
 ความเขตjmuแ)หดศsPgํมขตjmuแ)หดศsPgํนของโลหะ เปตjmuแ)หญศsPgเนมิลลิกรัมตตjmuแ)หษศsPgํอกิโลกรัม โดยกําหนดสารละลา ยตัวอยตjmuแ)หษศsPgําง  1 dm 3 มีมวล 1 kg    
 คํานวณหาความเขตjmuแ)หดศsPgํมขตjmuแ)หดศsPgํนของโลหะ จากสูตร  
/g1839  =   /g4666/g1827 − /g1828 /g4667× /g1832  
เมื่อ  /g1839 คือ ปริมาณโลหะ เปตjmuแ)หญศsPgเนมิลลิกรัมตตjmuแ)หษศsPgํอลูกบาศกตjmuแ)หใศsPgํเดซิเมตร   
 /g1827 คือ ความเขตjmuแ)หดศsPgํมขตjmuแ)หดศsPgํนของโลหะแตตjmuแ)หษศsPgํละชนิดของสารละลายตัวอยตjmuแ)หษศsPgํางที่ อตjmuแ)หษศsPgํานไดตjmuแ)หดศsPgํจากกราฟ 
มาตรฐาน เปตjmuแ)หญศsPgเนมิลลิกรัมตตjmuแ)หษศsPgํอลูกบาศกตjmuแ)หใศsPgํเดซิเมตร  
 /g1828 คือ ความเขตjmuแ)หดศsPgํมขตjmuแ)หดศsPgํนของโลหะแตตjmuแ)หษศsPgํละชนิดในสารละลายแบลงกตjmuแ)หใศsPgํที่อตjmuแ)หษศsPgํา นไดตjmuแ)หดศsPgํจากกราฟ 
มาตรฐาน เปตjmuแ)หญศsPgเนมิลลิกรัมตตjmuแ)หษศsPgํอลูกบาศกตjmuแ)หใศsPgํเดซิเมตร 
 /g1832 คือ คตjmuแ)หษศsPgําตัวคูณการเจือจางสารละลายตัวอยตjmuแ)หษศsPgําง เทตjmuแ)หษศsPgํากับปริมา ตรสารละลายรวม/ 
ปริมาตรสารละลายเริ่มตตjmuแ)หดศsPgํน กรณีมีการเจือจางสารละลายตัวอยตjmuแ)หษศsPgําง 
8.4.7.2 กรณีตัวอยตjmuแ)หษศsPgํางบรรจุสารละลายไมตjmuแ)หษศsPgํไดตjmuแ)หดศsPgํ 
 (1) ความเขตjmuแ)หดศsPgํมขตjmuแ)หดศsPgํนของโลหะ เปตjmuแ)หญศsPgเนมิลลิกรัมตตjmuแ)หษศsPgํอกิโลกรัม โดยกําหนด สารละลายตัวอยตjmuแ)หษศsPgําง  1 dm 3 มีมวล 
1 kg   
 (2)  การเปลี่ยนความเขตjmuแ)หดศsPgํมขตjmuแ)หดศsPgํนจากมิลลิกรัมตตjmuแ)หษศsPgํอตารางเดซิเ มตร เปตjmuแ)หญศsPgเนมิลลิกรัมตตjmuแ)หษศsPgํอกิโลกรัม มีคตjmuแ)หษศsPgําตัวคูณ 
เทตjmuแ)หษศsPgํากับ 6 
 คํานวณหาความเขตjmuแ)หดศsPgํมขตjmuแ)หดศsPgํนของโลหะ จากสูตร  
/g1839  =   /g2874 × /g4666/g3002/g2879/g3003/g4667
/g3020  
เมื่อ  /g1839 คือ ปริมาณโลหะ เปตjmuแ)หญศsPgเนมิลลิกรัมตตjmuแ)หษศsPgํอลูกบาศกตjmuแ)หใศsPgํเดซิเมตร   
 /g1827 คือ ความเขตjmuแ)หดศsPgํมขตjmuแ)หดศsPgํนของโลหะแตตjmuแ)หษศsPgํละชนิดที่อตjmuแ)หษศsPgํานไดตjmuแ)หดศsPgํจากกราฟมาตรฐ าน เปตjmuแ)หญศsPgเนมิลลิกรัมตตjmuแ)หษศsPgํอ 
ลูกบาศกตjmuแ)หใศsPgํเดซิเมตร  มอก. 2921ู25XX 
 
ว10ว 
  /g1828 คือ ความเขตjmuแ)หดศsPgํมขตjmuแ)หดศsPgํนของโลหะแตตjmuแ)หษศsPgํละชนิดในสารละลายแบลงกตjmuแ)หใศsPgํที่อตjmuแ)หษศsPgํา นไดตjmuแ)หดศsPgํจากกราฟ 
มาตรฐาน เปตjmuแ)หญศsPgเนมิลลิกรัมตตjmuแ)หษศsPgํอลูกบาศกตjmuแ)หใศsPgํเดซิเมตร 
 /g1845 คือ พื้นที่ผิวของตัวอยตjmuแ)หษศsPgํางที่ใชตjmuแ)หดศsPgํทดสอบ เปตjmuแ)หญศsPgเนตารางเดซิเมตร  
8.5 ฟอรตjmuแ)หใศsPgํแมลดีไฮดตjmuแ)หใศsPgํ  
8.5.1 เครื่องมือ 
8.5.1.1 สเปกโทรมิเตอรตjmuแ)หใศsPgํ 
8.5.1.2 ตูตjmuแ)หดศsPgํอบควบคุมอุณหภูมิที่ (70  2) oC 
8.5.1.3 อตjmuแ)หษศsPgํางน้ํารตjmuแ)หดศsPgํอนควบคุมอุณหภูมิที่ (60  2) oC 
8.5.2 สารละลายและวิธีเตรียม 
8.5.2.1 สารละลายแอซีทิลแอซีโทน (acetyl acetone) 
ใสตjmuแ)หษศsPgํแอมโมเนียมแอซีเทต (ammonium acetate)  15 g ในขวดแก ตjmuแ)หดศsPgํวปริมาตรขนาด 100 cm3 ที่บรรจุ
น้ํากลั่นไวตjmuแ)หดศsPgํประมาณ 75 cm 3 เติมอะซีทิลแอซีโทน 0.2 cm 3  และกรดแอซีติกเขตjmuแ)หดศsPgํมขตjmuแ)หดศsPgํนความหนาแนตjmuแ)หษศsPgํน 
1.05 g/cm 3 ปริมาตร 0.3 cm 3 แลตjmuแ)หดศsPgํวเติมน้ํากลั่นจนถึงขีดปริมาตร  
หมายเหตุ เตรียมใหมouniCln8)altmทุกครั้งที่ใชouniClnฟ)altm 
8.5.2.2 สารละลายมาตรฐานกรดซัลฟตjmuแ)ะหศsPgเวริก 0.01 mol/dm 3 
หมายเหตุ  สารละลายมาตรฐานกรดซัลฟouniClin)alt1วริก 0.01 mol/dm 3 ปริมาตร 1 cm 3 ทําปฏิกิริยาพอดีกับสารละลาย 
มาตรฐานฟอรouniClnซ)altmแมลดีไฮดouniClnซ)altm 0.6 mg  
8.5.2.3 สารละลายไทมอลตjmuแ)หใศsPgํฟทาลีนอินดิเคเตอรตjmuแ)หใศsPgํ (thymolpht halein indicator) 1% เศษสตjmuแ)หษศsPgํวนโดยมวลตตjmuแ)หษศsPgํอ 
ปริมาตร 
ชั่งไทมอลตjmuแ)หใศsPgํฟทาลีน 0.05 g ละลายในเอทานอลจนมีปริมาตรเปตjmuแ)หญศsPgเน 5 cm3 
8.5.2.4 สารละลายโซเดียมซัลไฟตตjmuแ)หใศsPgํ (sodium sulfite) 1 mol /dm 3  
ชั่งโซเดียมซัลไฟตตjmuแ)หใศsPgํแอนไฮดรัส ความบริสุทธิ์ไมตjmuแ)หษศsPgํนตjmuแ)หดศsPgํอยกวตjmuแ)หษศsPgํา 97% เศษสตjmuแ)หษศsPgํวนโดยมวล 126 g ละลายและ 
ปรับปริมาตรดตjmuแ)หดศsPgํวยน้ํากลั่นเปตjmuแ)หญศsPgเน 1 000 cm 3 
8.5.2.5   สารละลายมาตรฐานฟอรตjmuแ)หใศsPgํแมลดีไฮดตjmuแ)หใศsPgํ 1 500 mg/dm 3 
ใชตjmuแ)หดศsPgํปตjmuแ)ะหศsPgเเปตตตjmuแ)หใศsPgํดูดสารละลายมาตรฐานฟอรตjmuแ)หใศsPgํแมลดีไฮดตjmuแ)หใศsPgํ 37% เศษสตjmuแ)หษศsPgํ วนโดยมวลตตjmuแ)หษศsPgํอปริมาตร ปริมาตร        
3.8 cm 3  ใสตjmuแ)หษศsPgํขวดแกตjmuแ)หดศsPgํวปริมาตรขนาด 1 dm 3 เติมน้ํากลั่นจนถึงขีดปริมาตรเปตjmuแ)หญศsPgเนสารละลายมาตรฐาน 
ฟอรตjmuแ)หใศsPgํแมลดีไฮดตjmuแ)หใศsPgํ (A) ใชตjmuแ)หดศsPgํไดตjmuแ)หดศsPgํภายใน 1 เดือน สอบเทียบความเ ขตjmuแ)หดศsPgํมขตjmuแ)หดศsPgํนของสารละลายในขวดแกตjmuแ)หดศsPgํวปริมาตร 
ดังนี้ 
 
 
 มอก. 2921ู25XX 
 
ว11ว 
  (1)  ใชตjmuแ)หดศsPgํปตjmuแ)ะหศsPgเเปตตตjmuแ)หใศsPgํดูดสารละลายโซเดียมซัลไฟตตjmuแ)หใศsPgํ (ขตjmuแ)หดศsPgํอ 8.5. 2.4) ปริมาตร 50 cm 3 ใสตjmuแ)หษศsPgํขวดแกตjmuแ)หดศsPgํวรูปกรวย 
ขนาด 250 cm 3 หยดสารละลายไทมอลตjmuแ)หใศsPgํฟทาลีนอินดิเคเตอรตjmuแ)หใศsPgํ (ขตjmuแ)หดศsPgํอ 8.5.2.3) จํานวน 2 หยด              
เมื่อสารละลายเปลี่ยนเปตjmuแ)หญศsPgเนสีฟตjmuแ)หดศsPgเาใหตjmuแ)หดศsPgํหยดสารละลายมาตรฐานกรด ซัลฟตjmuแ)ะหศsPgเวริก (ขตjmuแ)หดศsPgํอ 8.5.2.2) จํานวน      
2 หยด ถึง 3 หยด จนกระทั่งสีของสารละลายเปลี่ยนเปตjmuแ)หญศsPgเนไมตjmuแ)หษศsPgํมีสี  
(2) ใชตjmuแ)หดศsPgํปตjmuแ)ะหศsPgเเปตตตjmuแ)หใศsPgํดูดสารละลายมาตรฐานฟอรตjmuแ)หใศsPgํแมลดีไฮดตjmuแ)หใศsPgํ (A) ปริมาตร 1 0 cm 3 บันทึกปริมาตรที่แนตjmuแ)หษศsPgํนอน 
เปตjmuแ)หญศsPgเน /g1848/g2870  ใสตjmuแ)หษศsPgํลงในสารละลาย ขตjmuแ)หดศsPgํอ (1) สีของสารละลายเปลี่ยนเปตjmuแ)หญศsPgเนสีฟตjmuแ)หดศsPgเ า ไทเทรตดตjmuแ)หดศsPgํวยสารละลาย 
มาตรฐานกรดซัลฟตjmuแ)ะหศsPgเวริก (ขตjmuแ)หดศsPgํอ 8.5.2.2) จนถึงจุดยุติเมื่อส ารละลายเปลี่ยนเปตjmuแ)หญศsPgเนไมตjmuแ)หษศsPgํมีสี บันทึก 
ปริมาตรของสารละลายมาตรฐานกรดซัลฟตjmuแ)ะหศsPgเวริกที่ใชตjmuแ)หดศsPgํ เปตjmuแ)หญศsPgเน /g1848/g2869 
คํานวณหาความเขตjmuแ)หดศsPgํมขตjmuแ)หดศsPgํนของสารละลายมาตรฐานฟอรตjmuแ)หใศsPgํแมลดีไฮดตjmuแ)หใศsPgํ จากสูต ร  
/g1828  =   /g2868./g2874 × /g3023 /g3117×/g2869 /g2868/g2868/g2868 
/g3023/g3118  
เมื่อ  /g1828 คือ ความเขตjmuแ)หดศsPgํมขตjmuแ)หดศsPgํนของสารละลายมาตรฐานฟอรตjmuแ)หใศsPgํแมลดีไฮดตjmuแ)หใศsPgํ เปตjmuแ)หญศsPgเนมิลลิกรัม ตตjmuแ)หษศsPgํอลูกบาศกตjmuแ)หใศsPgํ
เดซิเมตร   
 /g1848/g2869 คือ ปริมาตรของสารละลายมาตรฐานกรดซัลฟตjmuแ)ะหศsPgเวริกที่ใชตjmuแ)หดศsPgํไทเทรต เปตjmuแ)หญศsPgเนลูกบาศกตjmuแ)หใศsPgํ
เซนติเมตร  
 /g1848/g2870 คือ ปริมาตรของสารละลายมาตรฐานฟอรตjmuแ)หใศsPgํแมลดีไฮดตjmuแ)หใศsPgํ (A) เปตjmuแ)หญศsPgเนลูกบาศ กตjmuแ)หใศsPgํเซนติเมตร  
หมายเหตุ  อาจใชouniClnฟ)altmวิธีอื่นที่เหมาะสมในการสอบเทียบสารละลายมาตรฐาน ฟอรouniClnซ)altmแมลดีไฮดouniClnซ)altm หรือ ใชouniClnฟ)altmสารละลาย 
มาตรฐานฟอรouniClnซ)altmแมลดีไฮดouniClnซ)altm ความเขouniClnฟ)altmมขouniClnฟ)altmนแนouniCln8)altmนอนที่ไดouniClnฟ)altmรับการรับรอง 
8.5.2.6 สารละลายกรดแอซีติก 3% เศษสตjmuแ)หษศsPgํวนโดยมวลตตjmuแ)หษศsPgํอปริมาตร 
ใหตjmuแ)หดศsPgํปฏิบัติเชตjmuแ)หษศsPgํนเดียวกับขตjmuแ)หดศsPgํอ 8.4.2.1 
8.5.2.7 สารละลายมาตรฐานฟอรตjmuแ)หใศsPgํแมลดีไฮดตjmuแ)หใศsPgํ 1.5 mg/dm 3 6.0 mg/dm 3 10.5 mg/dm 3 15.0 mg/dm 3 
และ 30.0 mg/dm 3 
ใชตjmuแ)หดศsPgํปตjmuแ)ะหศsPgเเปตตตjmuแ)หใศsPgํดูดสารละลายมาตรฐานฟอรตjmuแ)หใศsPgํแมลดีไฮดตjmuแ)หใศsPgํ (ขตjmuแ)หดศsPgํอ 8.5.2.5) ปริมาตร 0.1 cm 3 0.4 cm 3 0.7 cm 3 
1.0 cm 3 และ 2.0 cm 3 แยกใสตjmuแ)หษศsPgํขวดแกตjmuแ)หดศsPgํวปริมาตรขนาด 100 cm 3 จํานวน 5 ใบ ตามลําดับ เติม 
สารละลายกรดแอซีติก (ขตjmuแ)หดศsPgํอ 8.5.2.6) จนถึงขีดปริมาตร  
หมายเหตุ นําคouniCln8)altmาความเขouniClnฟ)altmมขouniClnฟ)altmนของสารละลายมาตรฐานฟอรouniClnซ)altmแมลดีไฮดouniClnซ)altmที่ไ ดouniClnฟ)altmจากการสอบเทียบมาคํานวณคouniCln8)altmาความ 
เขouniClnฟ)altmมขouniClnฟ)altmนที่แนouniCln8)altmนอนของสารละลายมาตรฐานฟอรouniClnซ)altmแมลดีไฮดouniClnซ)altmที่ใชouniClnฟ)altmสรouniClnฟ)altmางกราฟ มาตรฐาน 
8.5.3 ตัวอยตjmuแ)หษศsPgํางที่ใชตjmuแ)หดศsPgํและการเตรียมตัวอยตjmuแ)หษศsPgําง 
ใหตjmuแ)หดศsPgํปฏิบัติเชตjmuแ)หษศsPgํนเดียวกับขตjmuแ)หดศsPgํอ 8.4.3 
8.5.4 การเตรียมสารละลายตัวอยตjmuแ)หษศsPgําง 
ใหตjmuแ)หดศsPgํปฏิบัติเชตjmuแ)หษศsPgํนเดียวกับขตjmuแ)หดศsPgํอ 8.4.4 
 มอก. 2921ู25XX 
 
ว12ว 
 8.5.5 การเตรียมสารละลายแบลงกตjmuแ)หใศsPgํ 
ใหตjmuแ)หดศsPgํปฏิบัติเชตjmuแ)หษศsPgํนเดียวกับขตjmuแ)หดศsPgํอ 8.4.5 
8.5.6 วิธีวิเคราะหตjmuแ)หใศsPgํฟอรตjmuแ)หใศsPgํมาลดีไฮดตjmuแ)หใศsPgํ 
8.5.6.1  ใชตjmuแ)หดศsPgํปตjmuแ)ะหศsPgเเปตตตjmuแ)หใศsPgํดูดสารละลายมาตรฐานฟอรตjmuแ)หใศsPgํแมลดีไฮดตjmuแ)หใศsPgํ (ขตjmuแ)หดศsPgํอ 8.5.2.7) แตตjmuแ)หษศsPgํละความเขตjmuแ)หดศsPgํมขตjmuแ)หดศsPgํนแยกใสตjmuแ)หษศsPgํขวดแกตjmuแ)หดศsPgํวมี
ฝาปตjmuแ)ะหศsPgเด ปริมาตร 5 cm 3 เติมน้ํากลั่น 20 cm 3 และสารละลายแอซีทิลแอซีโทน 5 cm 3 ปตjmuแ)ะหศsPgเดฝา เขยตjmuแ)หษศsPgําใหตjmuแ)หดศsPgํ
เขตjmuแ)หดศsPgํากัน นําไปแชตjmuแ)หษศsPgํในอตjmuแ)หษศsPgํางน้ํารตjmuแ)หดศsPgํอนที่อุณหภูมิ (60  2) oC เปตjmuแ)หญศsPgเนเวลา 10 min นํามาวางในอตjmuแ)หษศsPgํางน้ําแข็งเปตjmuแ)หญศsPgเน 
เวลา 2 นาทีใหตjmuแ)หดศsPgํเย็นลง วัดคตjmuแ)หษศsPgําความดูดกลืนแสงภายในเวลาไมตjmuแ)หษศsPgํเ กิน 25 min นับตั้งแตตjmuแ)หษศsPgํเริ่มแชตjmuแ)หษศsPgํขวดแกตjmuแ)หดศsPgํวใน 
อตjmuแ)หษศsPgํางน้ํารตjmuแ)หดศsPgํอน ดตjmuแ)หดศsPgํวยเครื่องสเปกโทรมิเตอรตjmuแ)หใศsPgํที่ความยาวคลื่น 4 10 nm สรตjmuแ)หดศsPgํางกราฟมาตรฐานระหวตjmuแ)หษศsPgํางคตjmuแ)หษศsPgํา 
ความดูดกลืนแสงกับความเขตjmuแ)หดศsPgํมขตjmuแ)หดศsPgํนของฟอรตjmuแ)หใศsPgํแมลดีไฮดตjmuแ)หใศsPgํ เปตjmuแ)หญศsPgเนมิลลิกรัมตตjmuแ)หษศsPgํอล ูกบาศกตjmuแ)หใศsPgํเดซิเมตร  
8.5.6.2   ปฏิบัติเชตjmuแ)หษศsPgํนเดียวกับขตjmuแ)หดศsPgํอ 8.5.6.1 แตตjmuแ)หษศsPgํใชตjmuแ)หดศsPgํสารล ะลายตัวอยตjmuแ)หษศsPgํางและสารละลายแบลงกตjmuแ)หใศsPgํ แลตjmuแ)หดศsPgํวแตตjmuแ)หษศsPgํกรณี แทน 
สารละลายมาตรฐานฟอรตjmuแ)หใศsPgํแมลดีไฮดตjmuแ)หใศsPgํ   
8.5.6.3   หาความเขตjmuแ)หดศsPgํมขตjmuแ)หดศsPgํนฟอรตjmuแ)หใศsPgํแมลดีไฮดตjmuแ)หใศsPgํในสารละลายตัวอย ตjmuแ)หษศsPgําง โดยเปรียบเทียบการดูดกลืนแสงของ       
ฟอรตjmuแ)หใศsPgํแมลดีไฮดตjmuแ)หใศsPgํกับกราฟมาตรฐาน และหักคตjmuแ)หษศsPgําความเขตjmuแ)หดศsPgํมขตjmuแ)หดศsPgํนฟอร ตjmuแ)หใศsPgํแมลดีไฮดตjmuแ)หใศsPgํในสารละลายแบลงกตjmuแ)หใศsPgํ เปตjmuแ)หญศsPgเน 
มิลลิกรัมตตjmuแ)หษศsPgํอลูกบาศกตjmuแ)หใศsPgํเดซิเมตร  
8.5.6.4 วิธีคํานวณ  
                (1) ความเขตjmuแ)หดศsPgํมขตjmuแ)หดศsPgํนของฟอรตjmuแ)หใศsPgํแมลดีไฮดตjmuแ)หใศsPgํ เปตjmuแ)หญศsPgเ นมิลลิกรัมตตjmuแ)หษศsPgํอกิโลกรัม โดยกําหนดสารละลายตัวอยตjmuแ)หษศsPgําง        
1 dm 3 มีมวล 1 kg               
 (2) ปริมาณฟอรตjmuแ)หใศsPgํแมลดีไฮดตjmuแ)หใศsPgํ เปตjmuแ)หญศsPgเนมิลลิกรัมตตjmuแ)หษศsPgํอตารางเดซิเมตร กร ณีที่คํานวณปริมาณตตjmuแ)หษศsPgํอหนตjmuแ)หษศsPgํวยพื้นที่ ใชตjmuแ)หดศsPgํ
สูตร 
/g1839  =   /g3004 × /g3023
/g3002 × /g2869 /g2868/g2868/g2868   
เมื่อ  /g1839 คือ ปริมาณฟอรตjmuแ)หใศsPgํแมลดีไฮดตjmuแ)หใศsPgํ เปตjmuแ)หญศsPgเนมิลลิกรัมตตjmuแ)หษศsPgํอตารางเดซิเมตร   
 /g1829 คือ ความเขตjmuแ)หดศsPgํมขตjmuแ)หดศsPgํนของฟอรตjmuแ)หใศsPgํแมลดีไฮดตjmuแ)หใศsPgํที่ไดตjmuแ)หดศsPgํจากการวิเคราะหตjmuแ)หใศsPgํ เปตjmuแ)หญศsPgเนมิลลิกรัมตตjmuแ)หษศsPgํอ 
ลูกบาศกตjmuแ)หใศsPgํเดซิเมตร  
 /g1848 คือ ปริมาตรของสารละลายกรดแอซีติกที่ใชตjmuแ)หดศsPgํ เปตjmuแ)หญศsPgเนลูกบาศกตjmuแ)หใศsPgํเซนติเมตร  
 /g1827 คือ พื้นที่ผิวของตัวอยตjmuแ)หษศsPgํางที่สัมผัสกับสารละลายกรดแอซีติก เปตjmuแ)หญศsPgเนตารางเด ซิเมตร  
8.5.7 การรายงานผล  
8.5.7.1 กรณีตัวอยตjmuแ)หษศsPgํางที่บรรจุสารละลายไดตjmuแ)หดศsPgํและมีความจุใน ชตjmuแ)หษศsPgํวง 500 cm 3 ถึง 10 dm 3 หรือเปตjmuแ)หญศsPgเนตัวอยตjmuแ)หษศsPgํางที่ใชตjmuแ)หดศsPgํ
สําหรับทารกและเด็กเล็ก รายงานผลตามคตjmuแ)หษศsPgําที่วัดไดตjmuแ)หดศsPgํ แตตjmuแ)หษศsPgํหากใ นการวิเคราะหตjmuแ)หใศsPgํใชตjmuแ)หดศsPgํอัตราสตjmuแ)หษศsPgํวนของพื้นที่ผิว 
ตตjmuแ)หษศsPgํอปริมาตรตตjmuแ)หษศsPgํางไปจากการใชตjmuแ)หดศsPgํงานจริงตตjmuแ)หดศsPgํองรายงานผลวิเคราะ หตjmuแ)หใศsPgํจากคตjmuแ)หษศsPgําที่ทําใหตjmuแ)หดศsPgํถูกตตjmuแ)หดศsPgํองตามสัดสตjmuแ)หษศsPgํวนของ 
ความจุที่ใชตjmuแ)หดศsPgํงาน มอก. 2921ู25XX 
 
ว13ว 
 8.5.7.2 กรณีตัวอยตjmuแ)หษศsPgํางที่บรรจุสารละลายไดตjmuแ)หดศsPgํและมีความจุนตjmuแ)หดศsPgํ อยกวตjmuแ)หษศsPgํา 500 cm 3 หรือมากกวตjmuแ)หษศsPgํา 10 dm 3 หรือเปตjmuแ)หญศsPgเน 
ตัวอยตjmuแ)หษศsPgํางที่บรรจุสารละลายไมตjmuแ)หษศsPgํไดตjmuแ)หดศsPgํ เชตjmuแ)หษศsPgํน ตะหลิว ชตjmuแ)หดศsPgํอน ตะเกียบ ซึ่งไม ตjmuแ)หษศsPgํสามารถคํานวณพื้นที่ผิวตตjmuแ)หษศsPgํอปริมาตร 
ในการใชตjmuแ)หดศsPgํงานจริงไดตjmuแ)หดศsPgํ ตตjmuแ)หดศsPgํองรายงานผลวิเคราะหตjmuแ)หใศsPgํจากคตjmuแ)หษศsPgําที่ทํา ใหตjmuแ)หดศsPgํถูกตตjmuแ)หดศsPgํอง ตามสัดสตjmuแ)หษศsPgํวนของพื้นที่ผิวตตjmuแ)หษศsPgํอ 
ปริมาตรในการใชตjmuแ)หดศsPgํงานจริง และคํานวณกลับจากมิลลิกรัมตตjmuแ)หษศsPgํอตารางเ ดซิเมตร  ไปเปตjmuแ)หญศsPgเนหนตjmuแ)หษศsPgํวยที่ใชตjmuแ)หดศsPgํรายงาน 
คือ มิลลิกรัมตตjmuแ)หษศsPgํอกิโลกรัม โดยมีคตjmuแ)หษศsPgําตัวคูณเทตjmuแ)หษศsPgํากับ 6 dm 2/kg 
8.6 เมลามีน (2,4,6 ไทรอะมิโน 1,3,5 ไทรอะซีน) 
8.6.1 เครื่องมือ  
8.6.1.1 เครื่องโครมาโทกราฟสมรรถนะสูงชนิดสารพาเหลว (h igh performance liquid chromatograph, 
HPLC) ที่มีภาวะและอุปกรณตjmuแ)หใศsPgํประกอบดังนี้  
(1)  คอลัมนตjmuแ)หใศsPgํเหล็กกลตjmuแ)หดศsPgําไรตjmuแ)หดศsPgํสนิม เสตjmuแ)หดศsPgํนผตjmuแ)หษศsPgํานศูนยตjmuแ)หใศsPgํกลางภายใน  4.6 mm ยาว 200 mm บรรจุซิลิกาเจล 
เคลือบดตjmuแ)หดศsPgํวยอะมิโนขนาดอนุภาค 5 m   
 (2)  อุณหภูมิของคอลัมนตjmuแ)หใศsPgํที่อุณหภูมิหตjmuแ)หดศsPgํอง 
(3)  สารพาเปตjmuแ)หญศsPgเนสารผสมระหวตjmuแ)หษศsPgํางแอซิโทรไนไตรลตjmuแ)หใศsPgํและสารละลา ยฟอสเฟตบัฟเฟอรตjmuแ)หใศsPgํความเขตjmuแ)หดศsPgํมขตjmuแ)หดศsPgํน     
0.005 mol/dm 3 (75+25) ที่ปรับอัตราไหลใหตjmuแ)หดศsPgํไดตjmuแ)หดศsPgํ 1 cm 3/min 
(4)  เครื่องตรวจวัดชนิดอัลตราไวโอเลตสเปกโทรเมทริกที่ความยาว คลื่น 230 nm    
8.6.1.2   อตjmuแ)หษศsPgํางน้ํารตjmuแ)หดศsPgํอนควบคุมอุณหภูมิที่ (70  2) oC 
8.6.1.3 อตjmuแ)หษศsPgํางใหตjmuแ)หดศsPgํความรตjmuแ)หดศsPgํอนแบบอัลตราโซนิก 
8.6.2 สารละลายและวิธีเตรียม 
8.6.2.1 แอซีโทรไนไทรลตjmuแ)หใศsPgํ (acetonitrile) ชั้นคุณภาพโครมาโท กราฟชนิดสารพาเหลว 
8.6.2.2 สารละลายโซเดียมไฮดรอกไซดตjmuแ)หใศsPgํ 10 % เศษสตjmuแ)หษศsPgํวนโดยปริมาต ร 
ชั่งโซเดียมไฮดรอกไซดตjmuแ)หใศsPgํ 10 g ใสตjmuแ)หษศsPgํในขวดปริมาตร 100 cm 3 เติมน้ํากลั่นจนถึงขีดปริมาตร 
8.6.2.3 สารละลายมาตรฐานเมลามีน 1 000 mg/dm3 
ชั่งเมลามีน ความบริสุทธิ์ไมตjmuแ)หษศsPgํนตjmuแ)หดศsPgํอยกวตjmuแ)หษศsPgํา 99 % เศษสตjmuแ)หษศsPgํวนโดยม วล ปริมาณ 50 mg ใหตjmuแ)หดศsPgํทราบมวลแนตjmuแ)หษศsPgํนอน 
ถึง 0.1 mg ใสตjmuแ)หษศsPgํในขวดปริมาตร 50 cm 3 เติมน้ํากลั่นปริมาตร 40 cm 3 จากนั้นนําไปวางในอตjmuแ)หษศsPgํางใหตjmuแ)หดศsPgํ
ความรตjmuแ)หดศsPgํอนแบบอัลตราโซนิกที่อุณหภูมิ (70  2) oC จนกระทั่งเมลามีนละลายหมด แลตjmuแ)หดศsPgํวนํามาวางไวตjmuแ)หดศsPgํ
ใหตjmuแ)หดศsPgํเย็นที่อุณหภูมิหตjmuแ)หดศsPgํอง เติมน้ํากลั่นจนถึงขีดปริมาตร 
หมายเหตุ เก็บสารละลายที่ไดouniClnฟ)altmไวouniClnฟ)altmในภาชนะปouniClin)alt1ดสนิทและอยูouniCln8)altmในที่มืดที่อุ ณหภูมิ (0  20) oC โดยตouniClnฟ)altmองเตรียมใหมouniCln8)altm    
ทุก 3 เดือน 
 
 
 มอก. 2921ู25XX 
 
ว14ว 
 8.6.2.4 สารละลายฟอสเฟตบัฟเฟอรตjmuแ)หใศsPgํ 0.005 mol/dm 3 
ชั่งโซเดียมไดไฮรโดรเจนฟอสเฟตโมโนไฮเดรต (sodium dihyd rogenphosphate monohydrate) 
690 mg ใหตjmuแ)หดศsPgํทราบมวลแนตjmuแ)หษศsPgํนอนถึง 0.1 mg ใสตjmuแ)หษศsPgํในขวดปริมาตร 1  000 cm 3 เติมน้ํากลั่นปริมาตร 900 
cm 3 ปรับความเปตjmuแ)หญศsPgเนกรดวดตjmuแ)หษศsPgํางเปตjmuแ)หญศsPgเน (6.5  0.2) ดตjmuแ)หดศsPgํวยสารละลายโซเดียมไฮดรอกไซดตjmuแ)หใศsPgํ (ขตjmuแ)หดศsPgํอ 8.6.2.2) แลตjmuแ)หดศsPgํว 
เติมน้ํากลั่นจนถึงขีดปริมาตร 
8.6.2.5 สารละลายกรดแอซีติก 3% เศษสตjmuแ)หษศsPgํวนโดยมวลตตjmuแ)หษศsPgํอปริมาตร 
ใหตjmuแ)หดศsPgํปฏิบัติเชตjmuแ)หษศsPgํนเดียวกับขตjmuแ)หดศsPgํอ 8.4.2.1 
8.6.2.6 สารละลายมาตรฐานเมลามีน 0 mg/dm 3 5 mg/dm 3 10 mg/dm 3 20 mg/dm 3 40 mg/dm 3 
และ 60 mg/dm 3 
ใชตjmuแ)หดศsPgํปตjmuแ)ะหศsPgเเปตตตjmuแ)หใศsPgํดูดสารละลายมาตรฐานเมลามีน (ขตjmuแ)หดศsPgํอ 8.6.2.3) ปริมาต ร 1 cm 3 ใสตjmuแ)หษศsPgํในขวดปริมาตร 50 cm 3 
เติมสารละลายกรดแอซิติก (ขตjmuแ)หดศsPgํอ 8.6.2.5) จนถึงขีดปริมาตร  จะไดตjmuแ)หดศsPgํสารละลายมาตรฐานเมลามีน 100 
mg/dm 3 จากนั้นดูดสารละลายที่ไดตjmuแ)หดศsPgํปริมาตร 0 cm 3 1 cm 3 2 cm 3 4 cm 3 8 cm 3 และ 12 cm 3 
แยกใสตjmuแ)หษศsPgํขวดแกตjmuแ)หดศsPgํวปริมาตรขนาด 20 cm 3 จํานวน 6 ใบ ตามลําดับ เติมสารละลายกรดแอซีติก         
(ขตjmuแ)หดศsPgํอ 8.6.2.5) จนถึงขีดปริมาตร 
8.6.3 ตัวอยตjmuแ)หษศsPgํางที่ใชตjmuแ)หดศsPgํและการเตรียมตัวอยตjmuแ)หษศsPgําง 
ใหตjmuแ)หดศsPgํปฏิบัติเชตjmuแ)หษศsPgํนเดียวกับขตjmuแ)หดศsPgํอ 8.4.3 
8.6.4 การเตรียมสารละลายตัวอยตjmuแ)หษศsPgําง 
ใหตjmuแ)หดศsPgํปฏิบัติเชตjmuแ)หษศsPgํนเดียวกับขตjmuแ)หดศsPgํอ 8.4.4 
8.6.5 การเตรียมสารละลายแบลงกตjmuแ)หใศsPgํ 
ใหตjmuแ)หดศsPgํปฏิบัติเชตjmuแ)หษศsPgํนเดียวกับขตjmuแ)หดศsPgํอ 8.4.5 
8.6.6 วิธีวิเคราะหตjmuแ)หใศsPgํ 
8.6.6.1  ใชตjmuแ)หดศsPgํปตjmuแ)ะหศsPgเเปตตตjmuแ)หใศsPgํดูดสารละลายมาตรฐานเมลามีน ตามขตjmuแ)หดศsPgํอ  8.6.2.6 แยกใสตjmuแ)หษศsPgํขวดไวออลปริมาตร 1 cm 3 
สําหรับฉีดสารตัวอยตjmuแ)หษศsPgํางดตjmuแ)หดศsPgํวยเครื่องโครมาโทกราฟสมรรถนะสู งชนิดสารพาเหลวที่สภาวะตาม          
ขตjmuแ)หดศsPgํอ 8.6.1.1 สรตjmuแ)หดศsPgํางกราฟมาตรฐานระหวตjmuแ)หษศsPgํางคตjmuแ)หษศsPgําพื้นที่ใตตjmuแ)หดศsPgํพีคกับความ เขตjmuแ)หดศsPgํมขตjmuแ)หดศsPgํนของเมลามีน เปตjmuแ)หญศsPgเนมิลลิกรัมตตjmuแ)หษศsPgํอ 
ลูกบาศกตjmuแ)หใศsPgํเดซิเมตร 
8.6.6.2   ปฏิบัติเชตjmuแ)หษศsPgํนเดียวกับขตjmuแ)หดศsPgํอ 8.6.6.1 แตตjmuแ)หษศsPgํใชตjmuแ)หดศsPgํสารล ะลายตัวอยตjmuแ)หษศsPgํางและสารละลายแบลงกตjmuแ)หใศsPgํ แลตjmuแ)หดศsPgํวแตตjmuแ)หษศsPgํกรณีแทน 
สารละลายมาตรฐานเมลามีน 
8.6.6.3   หาความเขตjmuแ)หดศsPgํมขตjmuแ)หดศsPgํนเมลามีนในสารละลายตัวอยตjmuแ)หษศsPgํางโดย เปรียบเทียบพีครีเทนชันไทมตjmuแ)หใศsPgํของสารละลาย 
มาตรฐานของเมลามีน และเปรียบเทียบความเขตjmuแ)หดศsPgํมขตjmuแ)หดศsPgํนกับกราฟม าตรฐาน โดยหักคตjmuแ)หษศsPgําความเขตjmuแ)หดศsPgํมขตjmuแ)หดศsPgํนของ 
เมลามีนในสารละลายแบลงกตjmuแ)หใศsPgํ เปตjmuแ)หญศsPgเนมิลลิกรัมตตjmuแ)หษศsPgํอลูกบาศกตjmuแ)หใศsPgํเดซิเมตร 
 มอก. 2921ู25XX 
 
ว15ว 
 8.6.6.4 วิธีคํานวณ  
                (1)  ความเขตjmuแ)หดศsPgํมขตjmuแ)หดศsPgํนของเมลามีน เปตjmuแ)หญศsPgเนมิลล ิกรัมตตjmuแ)หษศsPgํอกิโลกรัม โดยกําหนดสารละลายตัวอยตjmuแ)หษศsPgําง 1 dm 3       
มีมวล 1 kg               
 (2) ปริมาณของเมลามีน เปตjmuแ)หญศsPgเนมิลลิกรัมตตjmuแ)หษศsPgํอตารางเดซิเมตร  กรณีที่คํานวณปริมาณตตjmuแ)หษศsPgํอหนตjmuแ)หษศsPgํวยพื้นที่ ใชตjmuแ)หดศsPgํ
สูตร 
/g1839  =   /g3004 × /g3023
/g3002 × /g2869 /g2868/g2868/g2868   
เมื่อ  /g1839 คือ ปริมาณเมลามีน เปตjmuแ)หญศsPgเนมิลลิกรัมตตjmuแ)หษศsPgํอตารางเดซิเมตร   
 /g1829 คือ ความเขตjmuแ)หดศsPgํมขตjmuแ)หดศsPgํนของเมลามีนที่ไดตjmuแ)หดศsPgํจากการวิเคราะหตjmuแ)หใศsPgํ เปตjmuแ)หญศsPgเนมิ ลลิกรัมตตjmuแ)หษศsPgํอลูกบาศกตjmuแ)หใศsPgํ
เดซิเมตร  
 /g1848 คือ ปริมาตรของสารละลายกรดแอซีติกที่ใชตjmuแ)หดศsPgํ เปตjmuแ)หญศsPgเนลูกบาศกตjmuแ)หใศsPgํเซนติเมตร  
 /g1827 คือ พื้นที่ผิวของตัวอยตjmuแ)หษศsPgํางที่สัมผัสกับสารละลายกรดแอซีติก เปตjmuแ)หญศsPgเนตารางเด ซิเมตร  
8.6.7 การรายงานผล  
8.6.7.1 กรณีตัวอยตjmuแ)หษศsPgํางที่บรรจุสารละลายไดตjmuแ)หดศsPgํและมีความจุใน ชตjmuแ)หษศsPgํวง 500 cm 3  ถึง 10 dm 3 หรือเปตjmuแ)หญศsPgเนตัวอยตjmuแ)หษศsPgํางที่ใชตjmuแ)หดศsPgํ
สําหรับทารกและเด็กเล็ก หากในการวิเคราะหตjmuแ)หใศsPgํใชตjmuแ)หดศsPgํอัตราสตjmuแ)หษศsPgํวนข องพื้นที่ผิวตตjmuแ)หษศsPgํอปริมาตรตตjmuแ)หษศsPgํางไปจากการใชตjmuแ)หดศsPgํ
งานจริงตตjmuแ)หดศsPgํองรายงานผลวิเคราะหตjmuแ)หใศsPgํจากคตjmuแ)หษศsPgําที่ทําใหตjmuแ)หดศsPgํถูกตตjmuแ)หดศsPgํองตามสัดสตjmuแ)หษศsPgํวนของ ความจุที่ใชตjmuแ)หดศsPgํงาน 
8.6.7.2 กรณีตัวอยตjmuแ)หษศsPgํางที่บรรจุสารละลายไดตjmuแ)หดศsPgํและมีความจุนตjmuแ)หดศsPgํ อยกวตjmuแ)หษศsPgํา 500 cm 3 หรือมากกวตjmuแ)หษศsPgํา 10 dm 3 หรือเปตjmuแ)หญศsPgเน 
ตัวอยตjmuแ)หษศsPgํางที่บรรจุสารละลายไมตjmuแ)หษศsPgํไดตjmuแ)หดศsPgํ เชตjmuแ)หษศsPgํน ตะหลิว ชตjmuแ)หดศsPgํอน ตะเกียบ ซึ่งไมตjmuแ)หษศsPgํสา มารถคํานวณพื้นที่ผิวตตjmuแ)หษศsPgํอปริมาตร 
ในการใชตjmuแ)หดศsPgํงานจริงไดตjmuแ)หดศsPgํ ตตjmuแ)หดศsPgํองรายงานผลวิเคราะหตjmuแ)หใศsPgํจากคตjmuแ)หษศsPgําที่ทํา ใหตjmuแ)หดศsPgํถูกตตjmuแ)หดศsPgํอง ตามสัดสตjmuแ)หษศsPgํวนของพื้นที่ผิวตตjmuแ)หษศsPgํอ 
ปริมาตรในการใชตjmuแ)หดศsPgํงานจริง และคํานวณกลับจากมิลลิกรัมตตjmuแ)หษศsPgํอตารางเ ดซิเมตร  ไปเปตjmuแ)หญศsPgเนหนตjmuแ)หษศsPgํวยที่ใชตjmuแ)หดศsPgํรายงาน 
คือ มิลลิกรัมตตjmuแ)หษศsPgํอกิโลกรัม โดยมีคตjmuแ)หษศsPgําตัวคูณเทตjmuแ)หษศsPgํากับ 6 dm 2/kg 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 มอก. 2921ู25XX 
 
ว16ว 
 ภาคผนวก ก. 
การชักตัวอยบuni:ทปAํaltพางและเกณฑบuni:ทปSํaltพตัดสิน 
(ขตjmuแ)หดศsPgํอ 7.1) 
ก.1 รุตjmuแ)หษศsPgํน ในที่นี้ หมายถึง ภาชนะและเครื่องใชตjmuแ)หดศsPgํที่มีสตjmuแ)หษศsPgํวนประกอบ กรรมวิธีทํา และการแตตjmuแ)หษศsPgํงสีผิวดตjmuแ)หดศsPgํานที่สัมผัสกับอาหาร 
เหมือนกัน ทําขึ้นในคราวเดียวกันหรือที่มีการซื้อขายหรือสตjmuแ)หษศsPgํงมอบในแตตjmuแ)หษศsPgํละ ครั้ง 
ก.2 การชักตัวอยตjmuแ)หษศsPgํางและการยอมรับ ใหตjmuแ)หดศsPgํเปตjmuแ)หญศsPgเนไปตามแผนการชั กตัวอยตjmuแ)หษศsPgํางที่กําหนดตตjmuแ)หษศsPgํอไปนี้ หรืออาจใชตjmuแ)หดศsPgํแผนการชัก 
ตัวอยตjmuแ)หษศsPgํางอื่นที่เทียบเทตjmuแ)หษศsPgํากันทางวิชาการกับแผนที่กําหนดไวตjmuแ)หดศsPgํ 
ก.2.1 การชักตัวอยตjmuแ)หษศsPgํางและการยอมรับสําหรับการบรรจุ และเครื่องห มายและฉลาก 
ก.2.1.1 ใหตjmuแ)หดศsPgํชักตัวอยตjmuแ)หษศsPgํางโดยวิธีสุตjmuแ)หษศsPgํมจากรุตjmuแ)หษศsPgํนเดียวกันตามจํานวนที่กําหนดใ นตารางที่ ก.1 
ก.2.1.2 จํานวนตัวอยตjmuแ)หษศsPgํางที่ไมตjmuแ)หษศsPgํเปตjmuแ)หญศsPgเนไปตามขตjmuแ)หดศsPgํอ 5. และขตjmuแ)หดศsPgํอ 6 . ในแตตjmuแ)หษศsPgํละรายการ ตตjmuแ)หดศsPgํองไมตjmuแ)หษศsPgํเกินเลขจํานวนที่ยอมรับที่
กําหนดในตารางที่ ก.1 จึงจะถือวตjmuแ)หษศsPgําภาชนะและเครื่องใชตjmuแ)หดศsPgํรุตjmuแ)หษศsPgํนนั้นเปตjmuแ)หญศsPgเนไ ปตามเกณฑตjmuแ)หใศsPgํที่กําหนด 
ตารางที่ ก.1 แผนการชักตัวอยบuni:ทปAํaltพางสําหรับการทดสอบลักษณะทั่วไปกา รบรรจุและเครื่องหมายและฉลาก 
(ขตjmuแ)หดศsPgํอ ก.2.1.1 และขตjmuแ)หดศsPgํอ ก.2.1.2) 
ขนาดรุตjmuแ)หษศsPgํน 
หนตjmuแ)หษศsPgํวย ขนาดตัวอยตjmuแ)หษศsPgําง 
หนตjmuแ)หษศsPgํวย เลขจํานวนที่ยอมรับ 
ไมตjmuแ)หษศsPgํเกิน   500 
           501     ถึง    3 200 
        3 201     ถึง   35 000 
                   เกิน   35 000 8 
13 
20 
32 1 
2 
3 
5 
 
ก.2.2 การชักตัวอยตjmuแ)หษศsPgํางและการยอมรับสําหรับการทดสอบวัสดุที่ใชตjmuแ)หดศsPgํทํา 
ก.2.2.1 ใหตjmuแ)หดศsPgํใชตjmuแ)หดศsPgํตัวอยตjmuแ)หษศsPgํางที่ผตjmuแ)หษศsPgํานการตรวจสอบจากขตjmuแ)หดศsPgํอ ก.2.1 แลตjmuแ)หดศsPgํว จําน วน 1 หนตjmuแ)หษศsPgํวย 
ก.2.2.2 ตัวอยตjmuแ)หษศsPgํางตตjmuแ)หดศsPgํองเปตjmuแ)หญศsPgเนไปตามขตjmuแ)หดศsPgํอ 3.1.2 จึงจะถือวตjmuแ)หษศsPgําภาชนะและเ ครื่องใชตjmuแ)หดศsPgํรุตjmuแ)หษศsPgํนนั้นเปตjmuแ)หญศsPgเนไปตามเกณฑตjmuแ)หใศsPgํที่กําหนด 
ก.2.3 การชักตัวอยตjmuแ)หษศsPgํางและการยอมรับสําหรับการทดสอบความทนกรดซ ัลฟตjmuแ)ะหศsPgเวริก 
ก.2.3.1 ใหตjmuแ)หดศsPgํใชตjmuแ)หดศsPgํตัวอยตjmuแ)หษศsPgํางที่ผตjmuแ)หษศsPgํานการตรวจสอบจากขตjmuแ)หดศsPgํอ ก.2.1 แลตjmuแ)หดศsPgํว จําน วน 3 หนตjmuแ)หษศsPgํวย 
ก.2.3.2  ตัวอยตjmuแ)หษศsPgํางทุกตัวอยตjmuแ)หษศsPgํางตตjmuแ)หดศsPgํองเปตjmuแ)หญศsPgเนไปตามขตjmuแ)หดศsPgํอ 4.1 จึงจะ ถือวตjmuแ)หษศsPgําภาชนะและเครื่องใชตjmuแ)หดศsPgํรุตjmuแ)หษศsPgํนนั้นเปตjmuแ)หญศsPgเนไปตามเกณฑตjmuแ)หใศsPgํที่
กําหนด 
ก.2.4 การชักตัวอยตjmuแ)หษศsPgํางและการยอมรับสําหรับการทดสอบความทนน้ําเด ือด  
ก.2.4.1 ใหตjmuแ)หดศsPgํใชตjmuแ)หดศsPgํตัวอยตjmuแ)หษศsPgํางที่ผตjmuแ)หษศsPgํานการตรวจสอบจากขตjmuแ)หดศsPgํอ ก.2.1 แลตjmuแ)หดศsPgํว จําน วน 3 หนตjmuแ)หษศsPgํวย  
ก.2.4.2  ตัวอยตjmuแ)หษศsPgํางทุกตัวอยตjmuแ)หษศsPgํางตตjmuแ)หดศsPgํองเปตjmuแ)หญศsPgเนไปตามขตjmuแ)หดศsPgํอ 4.2 จึงจะ ถือวตjmuแ)หษศsPgําภาชนะและเครื่องใชตjmuแ)หดศsPgํรุตjmuแ)หษศsPgํนนั้นเปตjmuแ)หญศsPgเนไปตามเกณฑตjmuแ)หใศsPgํที่
กําหนด มอก. 2921ู25XX 
 
ว17ว 
 ก.2.5 การชักตัวอยตjmuแ)หษศsPgํางและการยอมรับสําหรับการทดสอบปริมาณสารที่ล ะลายออกมา 
ก.2.5.1 ใหตjmuแ)หดศsPgํชักตัวอยตjmuแ)หษศsPgํางโดยวิธีสุตjmuแ)หษศsPgํมจากรุตjmuแ)หษศsPgํนเดียวกันจํานวน 16 หนตjmuแ)หษศsPgํวย  
 ในกรณีที่ตัวอยตjmuแ)หษศsPgํางไมตjmuแ)หษศsPgํเพียงพอใหตjmuแ)หดศsPgํชักตัวอยตjmuแ)หษศsPgํางเพิ่มโดยวิธีสุตjmuแ)หษศsPgํมจากรุตjmuแ)หษศsPgํนเดียวก ันจนไดตjmuแ)หดศsPgํตัวอยตjmuแ)หษศsPgํางตามที่กําหนด 
ก.2.5.2 ตัวอยตjmuแ)หษศsPgํางตตjmuแ)หดศsPgํองเปตjmuแ)หญศsPgเนไปตามขตjmuแ)หดศsPgํอ 4.3 จึงจะถือวตjmuแ)หษศsPgําภาชนะและเคร ื่องใชตjmuแ)หดศsPgํเปตjmuแ)หญศsPgเนไปตามเกณฑตjmuแ)หใศsPgํที่กําหนด  
ก.3 เกณฑตjmuแ)หใศsPgํตัดสิน 
ตัวอยตjmuแ)หษศsPgํางภาชนะหรือเครื่องใชตjmuแ)หดศsPgํเมลามีนตตjmuแ)หดศsPgํองเปตjmuแ)หญศsPgเนไปตามขตjmuแ)หดศsPgํอ ก .2.1.2   ขตjmuแ)หดศsPgํอ ก.2.2.2   ขตjmuแ)หดศsPgํอ ก.2.3.2  ขตjmuแ)หดศsPgํอ ก.2.4.2         
และขตjmuแ)หดศsPgํอ ก.2.5.2  ทุกขตjmuแ)หดศsPgํอจึงจะถือวตjmuแ)หษศsPgําภาชนะและเครื่องใชตjmuแ)หดศsPgํรุตjmuแ)หษศsPgํนนั้นเปตjmuแ)หญศsPgเนไ ปตามมาตรฐานผลิตภัณฑตjmuแ)หใศsPgํอุตสาหกรรมนี้ 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 มอก. 2921ู25XX 
 
ว18ว 
 ภาคผนวก ข. 
สัญลักษณบuni:ทปSํaltพแสดงวบuni:ทปAํaltพาสัมผัสอาหารไดบuni:ทปIํaltพอยบuni:ทปAํaltพางปลอดภัยและไมบuni:ทปAํaltพเปบuni:ทปLํaltฉนอันตรายตบuni:ทปAํaltพอสุข ภาพ 
(ขตjmuแ)หดศsPgํอ 6.2 (4)) 
 
 
 
 
 
____________________________________