1 
 Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığından:  
 
TÜRK GIDA KODEKSİ VÜCUT AĞIRLIĞI KONTROLÜ İÇİN  DİYETİN YERİNİ 
ALAN GIDALAR TEBLİĞİ  
(Taslak…)  
 
Amaç  
MADDE 1 – (1) Bu Tebliğin amacı, vücut ağırlığı kontrolü için  diyetin yerini alan 
gıdalar ın bileşim , etiketleme, sunum ve reklam gereklilikleri ni belirlemektir . 
Kapsam  
MADDE 2 – (1) Bu Tebliğ, vücut ağırlığı kontrolü için  diyetin yerini alan gıdaları ve 
bu gıdaların  bileşim, etiketleme, sunum ve reklam gereklilikleri ni kapsar.  
Dayanak  
MADDE 3 – (1) Bu Tebliğ;  29/12/2011  tarihli ve 28157 üçüncü mükerrer sa yılı Resmî 
Gazete’de yayımlanan Türk Gıda K odeksi Yönetmeliğine ve ……. Sayılı Resmî Gazete’de 
yayımlanan Türk Gıda Kodeksi  Bebek ve Küçük Çocuklara Yönelik Gıdalar ile Vücut 
Ağırlığı Kontrolü İçin Diyetin Yerin i Alan Gıdalar Yönetmeliği ne dayanılarak hazırlanmıştır.  
Tanımlar  
MADDE 4 – (1) Bu Tebliğ’de geçen;  
a) Vücut ağırlığı kontrolü için  diyetin yerini alan gıdalar:  Gıda işletmecisinin talimatına 
göre kullanıldığında, tüm günlük diyetin yerini alan, vücut ağırlığının azaltılması  amacıyla 
enerjisi kısıtlanmış diyetler için özel olarak formüle edilmiş gıdaları,  
b) Bakanlık: Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığını,  
ifade eder.  
Piyasaya arz 
MADDE 5 – (1) Bu Tebliğ kapsamındaki gıdalar “ vücut ağırlığı kontrolü için  diyet in 
yerini alan gıdalar ” adı ile satılır.  
(2) Vücut ağırlığı kontrolü için  diyet in yerini alan gıdalar , sadece bu Tebliğe uygun 
olmaları halinde piyasaya arz edilebilir.  
Bileşim gereklilikleri  
MADDE 6 – (1) vücut ağırlığı kontrolü için  diyet in yerini alan gıdaların bileşimi, Ek -
2’de yer alan spesifikasyonlarla birlikte Ek-1’e uygun olur.  
(2) Ek -1’de yer alan bileşim gereklilikleri , tüketime hazır olarak piyasaya sunulan ya da 
üreticinin talimatlarına göre hazırlanarak tüketime hazır hale getir ilen ürüne uygulanır.  
(3) Vücut ağırlığı kontrolü için  diyet in yerini alan gıdalar , Ek-1’de listelenen 
bileşenlerin yanı sıra , uygunluğu kabul görmüş bilimsel verile re dayanan diğer bileşenleri 
içerebilir.  Bu diğer bileşenlerin uygunluğu Bakanlıkça belirlenir . 
Gıda hakkında bilgilendirme ile ilgili özel gereklilikler  
MADDE 7 – (1) vücut ağırlığı kontrolü için  diyet in yerini alan gıdalar  için 26/1/2017  
tarihli ve 299 60 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Gıda 
Etiketleme ve Tüketic ileri Bilgilendirme Yönetmeliğinin 9 uncu maddesinin birinci 
fıkrasında yer alan zorunlu bilgilere ek olarak  aşağıdaki bilgiler de zorunludur;  
(a) Ürünün yalnızca vücut ağırlığını azaltmayı  amaçlayan  sağlıklı aşırı ki lolu veya 
obez yetişkinler için olduğu na dair bir ifade ; 
(b) Ürünün hamile  veya  emziren  kadınlar, ergenler veya  bir sağlık uzmanının tavsiyesi  
olmaksızın sağlık problemi  olan kişiler tara fından kullanılmaması gerektiğine dair bir ifade ; 
(c) Günlük yeterli miktarda sıvı alımının önemine dair bir ifade ; 2 
 (ç) Ürünün, kullanma talimatına uygun olarak kullanıldığında, günlük temel 
besin  ögelerini  yeterli miktarlarda sağladığına dair bir ifade,  
(d) Ürünün ; sağlıklı , aşırı ki lolu veya obez yetişkinler tarafından, b ir sağlık uzmanının 
tavsiyesi olmaksızın,  8 haftadan fazla veya daha kısa sürelerle tekrar tekrar kullanılmaması 
gerektiğine dair bir ifade ; 
(e) Gerektiğinde , uygun hazırlama kuralları ve bu kuralların önemini belirten  bir ifade;  
(f) Ürün, üretici talimatlarına göre kullanıldığında, günde 20  g'dan  fazla 
günlük  poliol  alımını sağlıyorsa etikette gıdanın  laksatif  etkisinin olabileceğini belirten bir 
ifade ; 
(g) Ürüne diyet lif ilave edilmediyse, ürün ile birlikte diyet lif alınmasının mümkün olup 
olmadığı konusunda bir sağlık çalışanının  tavsiyesine başvurulması gerektiğine ilişkin bir 
ifade.  
(2) Bu maddenin birinci fıkrasında yer alan ifadeler , etiket üzerinde , Türk Gıda Kodeksi 
Gıda Etiketleme ve Tüketiciyi Bilgilendirme Yönetmeliğinin 16 ncı maddesinin ikinci ve 
üçüncü fıkrasında belirtilen şartları karşılayacak şekilde verilir.  
(3)  Vücut ağırlığı kontrolü için  diyet in yerini alan gıdaların etiketleme, sunum ve 
reklamında,  bunların kullanımı sonucunda ortaya çıkan kilo kaybı hızı  veya miktarına dair 
herhangi bir ifade olamaz.  
Beslenme bildirimi ile ilgili özel gereklilikler  
MADDE 8 – (1) Türk Gıda Kodeksi Gıda Etiketleme ve Tüketiciyi Bilgilendirme 
Yönetmeliğinin 35 nci maddesinin birinci fıkrasına  ilave olarak , vücut ağırlığı kontrolü için  
diyet in yerini alan gıdaların zorunlu  beslenme bildirim i Ek-1’de listelenen  ve üründe bulunan 
her bir mineral ve vitaminin miktarını içerir. Ayrıca; vücut ağırlığı kontrolü için  diyet in yerini 
alan gıdaların zorunlu beslenme bildirim i, mevcut kolin miktarını ve ilave edilmişse diyet lif 
miktarını içerir.  
(2) Türk Gıda Kodeksi Gıda Etiketleme ve Tüketiciyi Bilgilendirme Yönetmeliğin in 35 
ncı maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendinden (d)  bendine kadar olan hükümlere ilave olarak,  
vücut a ğırlığı kontrolü için  diyet in yerini alan gıdaların zorunlu beslenme bildirimi 
aşağıdakilerle desteklenebilir;  
a) Yağ ve karbonhidratların bileşenlerinin miktarları,  
b) Bu maddenin birinci fıkrası kapsamında olmayan ancak, Türk Gıda Kodeksi  Bebek 
ve Küçük Çocuklara Yönelik Gıdalar ile Vücut Ağırlığı Kontrolü İçin Diyetin Yerini Alan 
Gıdalar Yönetmeliği nin Ekinde listelenen maddelerin miktarları,  
c) 6 ncı maddenin üçüncü fıkrasına uygun olarak ürüne eklenen maddelerin miktarları.  
(3) Türk Gıda Kodeksi Gıda Etiketleme ve Tüketiciyi Bilgilendirme Yönetmeliğinin  35 
nci maddesinin üçüncü fıkrasına  istisna olarak  vücut ağırlığı kontrolü için  diyet in yerini alan 
gıdaların zorunlu beslenme bildiriminin içerdiği bilgiler etiket üzerinde tekrar  edilemez.  
(4) Beslenme bildirimi, ambalajı ve ya kabının  en geniş yüzeyinin boyutundan bağımsız 
olarak, tüm vücut ağırlığı kontrolü için  diyet in yerini alan gıdalarda zorunludur.  
(5)  Vücut ağırlığı kontrolü için  diyet in yerini alan gıdaların beslenme bildiriminin 
içerdiği tüm besin ögeleri Türk Gıda Kodeksi Gıda Etiketleme ve Tüketiciyi Bilgilendirme 
Yönetmeliğinin  36 ncı, 37 nci, 38 inci, 41 inci, 42 nci maddelerinde  yer alan şartları karşılar.  
(6) Türk Gıda Kodeksi Gıda Etiketleme ve Tüketiciyi Bilgilendirme Yönetmeliğinin 36 
ncı maddesinin ikinci fıkrası, 37 nci maddesinin ikinci fıkrası ve 38 inci maddesinin birinci 
fıkrasına istisna olarak, vücut ağırlığı kontrolü için  diyetin yerini alan gıdalar ın, enerji değeri 
ve besin ögesi miktarları ürünün toplam günlük miktarında, buna ilave olarak, üretici 
talimatına göre hazırlanmasından sonra kullanıma hazır hale gelen gıdanın porsiyonunda 
ve/veya tüketim biriminde verilir. Uygun durumlarda bu bilgi, gıd anın satışa sunulduğu 
halinin 100 g veya 100 mL’sinde de ilave olarak verilebilir.   3 
  
 
(7) Türk Gıda Kodeksi Gıda E tiketleme ve Tüketiciyi Bilgilendirme Yönetmeliğinin  37 
nci maddesinin ikinci ve üçüncü fıkrasına  istisna olarak, vücut ağırlığı kontrolü için  diyet in 
yerini alan gıdaların enerji değeri ve besin ögesi miktarları Türk Gıda Kodeksi Gıda 
Etiketleme ve Tüketicileri Bilgilendirme Yönetmeliğinin Ek -9’unda  yer alan referans alım 
değerlerinin yüzdesi olarak verilmez.  
(8) Vücut ağırlığı kontrolü için  diyet in yerini alan gıdaları n beslenme bildiriminin 
içerdiği  ancak  Türk Gıda Kodeksi Gıda Etiketleme ve Tüketiciyi Bilgilendirme 
Yönetmeliğinin  Ek-11’inde  listelenmeyen bilgiler , ilgili Ekte ait olduğu veya bileşeni olduğu 
en uygun satırdan sonra verilir.  
Türk Gıda Kodeksi Gıda E tiketleme ve Tüketiciyi Bilgilendirme Yönetmeliğinin  Ek-
11’inde  listelenmeyen  ve herhangi bir satır a ait olmayan/ bileşeni olmayan  bileşenlerle ilgili 
bilgiler  Ekteki beslenme bildiriminin son satırından sonra verilir.  
Sodyum miktarı  diğer minerallerle birlikte verilir  ve tuz içeriğinin gösteriminden sonra 
“tuz: X g (  Sodyum: Y mg)” şeklinde tekrar yazılabilir.  
(9) Enerji değeri 3360 kJ/gün (800 kk al/gün)’den az olan vücut ağırlığı kontrolü için  
diyet in yerini alan gıdalar için “Çok d üşük kalorili diyet” ifadesi kullanılabilir.  
(10) Enerji değeri 3360 kJ/gün (800 k kal/gün) ile 5040 kJ/gün (1200 k kal/gün)  arasında 
olan vücut ağırlığı kontrolü için  diyet in yerini alan gıdalar için “Düşük kalorili diyet” ifadesi  
kullanılabilir.  
Beslenme ve sağlık beyanları  
MADDE 9 – (1) Vücut ağırlığı kontrolü için  diyet in yerini alan gıdalarda beslenme ve 
sağlık beyanı yapılmaz.  
(2) Bu maddenin birinci fıkrasına istisna olarak, diyet lif içeriği 10 g’dan çok olan vücut 
ağırlığı kontrolü için  diyet in yerini alan gıdalarda “lif ilave edilmiştir ” veya “lif ilaveli ” 
beslenme beyanı kullanılabilir.  
Bildirim  
MADDE 10 – (1) Vücut ağırlığı kontrolü için diyetin yerini alan gıdalar piyasaya arz 
edildiğinde, gıda işletmecisi, ürün için kullanılan etiketin bir örneğini göndererek etikette yer 
alan bilgilere ilişkin Bakanlığı bilgilendirir. Bakanlığın bu Tebliğe uyumu sağlamak üzere 
talep edeceği diğer bilgileri de gönderir.  
Katkı maddeleri  
MADDE 11 – (1) Bu Tebliğ kapsamında yer alan ürünlerde kullanılan katkı 
maddeleri,  30/6/2013  tarihli ve 28693  sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi 
Gıda Katkı Maddeleri Yönetmeliğinde yer alan hükümlere uygun olur.  
Aroma vericiler ve  aroma  verme özelliği taşıyan gıda bileşenleri  
MADDE 12 – (1) Bu Tebliğ kapsamınd a yer alan ürünlerde kullanılan  aroma  vericiler 
ve aroma verme özelliği taşıyan gıda bileşenleri 29/12/2011 tarihli ve 28157 üçüncü mükerrer 
sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Aroma Vericiler ve Aroma Verme 
Özelliği Taşıyan Gıda Bileşenler i Yönetmeliğinde yer alan hükümlere uygun olur.  
 
Bulaşanlar  
MADDE 13 – (1) Bu Tebliğ kapsamında yer alan ürünler,  29/12/2011  tarihli ve 28157 
üçüncü mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Bulaşanlar 
Yönetmeliğinde yer alan hükümlere u ygun olur.  
Pestisit  kalıntıları  
MADDE 14 – (1) Bu Tebliğ kapsamında yer alan ürünlerdeki  pestisit  kalıntı 
miktarları,  25/11/2016 tarihli ve 29899 mükerrer  sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türk 4 
 Gıda Kodeksi  Pestisitlerin  Maksimum Kalıntı Limitleri Yönetmeliğinde yer alan hükümlere 
uygun olur.  
Hijyen  
MADDE 15  – (1) Bu Tebliğ kapsamında yer alan ürünler,  17/12/2011  tarihli ve 28145 
sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Gıda Hijyeni Yönetmeliği ile 29/12/2011 tarihli ve 28157 
üçüncü mükerrer sayılı Resmî G azete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Mikrobiyolojik 
Kriterler Yönetmeliğinde yer alan kurallara uygun olarak üretilir.  
Veteriner ilaçları tolerans düzeyleri  
MADDE 16  – (1) Bu Tebliğ kapsamındaki ürünlerde bulunabilecek veterin er ilaçları 
kalıntı düzeyleri , 7/3/2017 tarihli ve 30000  sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Gıda 
Kodeksi Hayvansal Gıdalarda Bulunabilecek Farmakolojik Aktif Maddelerin 
Sınıflandırılması ve Maksimum Kalıntı Limitleri Yönetmeliğinde yer alan hükümlere uygun 
olur. 
Gıda ile Temas Ede n Madde ve Malzemeler  
MADDE 17  – (1) Bu Tebliğ kapsamında yer alan ürünlerin 
ambalajları,  29/12/2011  tarihli ve 28157 üçüncü mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 
Türk Gıda Kodeksi Gıda ile Temas Eden Madde ve Malzemeler Yönetmeliğinde yer alan 
kurall ara uygun olur.  
Taşıma ve depolama  
MADDE 1 8 – (1) Bu Tebliğ kapsamında yer alan ürünlerin taşınması ve depolanması, 
Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliğinin gıdaların taşınması ve depolanması ile ilgili hükümlerine 
uygun olur.  
Numune alma ve analiz metotları  
MADDE  19 – (1) Bu Tebliğ kapsamında yer alan ürünlerden Türk Gıda Kodeksi 
Yönetmeliğinde belirtilen kurallara uygun olarak numune alınır ve uluslararası kabul görmüş 
analiz metotları uygulanır.  
Avrupa Birliği mevzuatına u yum  
MADDE 20 – (1) Avrupa Birliğinin (AB) 2017/1798  sayılı Vücut Ağırlığı Kontrolü 
İçin Diyetin Yerini Alan  Gıdalar ın Özel Bileşim ve Bilgilendirme Gereklilikleri  Hakkında 
Komisyon Tüzüğüne uyumlu  olarak hazırlanmıştır.  
İdari yaptırım  
MADDE 21  – (1) Bu Tebliğe aykırı davrananlar hakkında  11/6/2010  tarihli ve 5996 
sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanununun ilgili maddelerine göre 
idari yaptırım uygulanır.  
Yürürlükten kaldırılan tebliğ  
MADDE 22  – (1) 14/2/2014  tarihli ve 2 8913  sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan  Türk 
Gıda Kodeksi Kilo Verme Amaçlı Enerjisi Kısıtlanmış Gıd alar Tebliği (Tebliğ No: 2014/3 ) 
yürürlükten kaldırılmıştır.  
Geçiş hükümleri  
GEÇİCİ MADDE 1 – (1) Bu Tebliğin yayımı tarihinden önce faaliyet gösteren gıda 
işletmecileri  31/12/20 22 tarihine kadar  bu Tebliğ hükümlerine uymak zorundadır.  
(2) Bu Tebliğin yayımı tarihinden önce bu Tebliğ kapsamında faaliyet gösteren gıda 
işletmecileri, bu Tebliğ hükümlerine uyum sağlayana kadar yürürlükten kaldırılan Tebliğ 
hükümlerine uymak zorundadır.  
Yürürlük  
MADDE 23 – (1) Bu Tebliğ yayımı tarihinde yürürlüğe girer.  
Yürütme  
MADDE 24 – (1) Bu Tebliğ hükümlerini Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanı yürütür.  
  
 5 
  
 
 
 
 
 
 
 
 
 
  
Ek-1 
Bileşim Gereklilikleri  
 
1. Enerji  
Vücut ağırlığı kontrolü için  diyet in yerini alan gıdalar dan sağlanan enerji, toplam 
günlük miktar için 2510  kJ (600 kkal)’den az ve 5020 kJ (1200  kkal)'den fazla olamaz.  
 
2. Protein  
2.1. Vücut ağırlığı kontrolü için  diyet in yerini alan gıdalar ın protein içeriği, toplam 
günlük miktar için 75 g’dan az ve 105 g’dan  fazla olamaz.  
2.2. 2.1. maddesindeki “ protein”  ifadesinden, Ek -2’de belirtilen  referans protein ile 
karşılaştırıldığında protein sindi rilebilirliği düzeltilmiş amino asit skoru 1.0 olan protein 
anlaşılır.  
2.3. Aminoasit lerin eklenmesine, yalnızca proteinlerin besin değerlerini yükseltmek 
amacıyla ve sadece bu amaç için gerekli olan oranlarda izin verilir.  
 
3. Kolin  
Vücut ağırlığı kontrolü için  diyet in yerini alan gıdalar ın kolin içeriği,  toplam günlük 
miktar için 400 mg’dan az olamaz.  
 
4. Yağ  
4.1. Linoleik asit  
Vücut ağırlığı kontrolü için  diyet in yerini alan gıdalar ın linoleik asit içeriği,  toplam 
günlük miktar için 11 g’dan az  olamaz.  
4.2. Alfalinole nik asit  
Vücut ağırlığı kontrolü için  diyet in yerini alan gıdalar ın alfalinolenik asit içeriği,  toplam 
günlük miktar için 1,4 g’dan az  olamaz.  
 
5. Karbonhidrat  
Vücut ağırlığı kontrolü için  diyet in yerini alan gıdalar ın karbonhidrat içeriği,  toplam 
günlük miktar için 30 g’dan az  olamaz.  
 
6. Vitamin ve mineraller  
Vücut ağırlığı kontrolü için  diyet in yerini alan gıdalar , toplam günlük miktar için en az 
Tablo 1’de belirtilen vitamin ve mineral miktarlarını sağlar.   
Vücut ağırlığı kontrolü için  diyet in yerini alan gıdalar, toplam günlük miktar için 250 
mg’dan fazla magnezyum içeremez.  
 
Tablo 1:  6 
 A vitamini  µg RE(1) 700 
D vitamini  µg 10 
E vitamini(2) mg 10 
C vitamini  mg 110 
K vitamini  µg 70 
Tiamin  mg 0,8 
Riboflavin  mg 1,6 
Niasin  mg-NE (3) 17 
B6 vitamini  mg 1,6 
Folat  μg-DFE (4) 330 
B12 vitamini  µg 3 
Biotin  µg 40 
Pantotenik asit  mg 5 
Kalsiyum  mg 950 
Fosfor  mg 730 
Potasyum  g  3,1 
Demir  mg 9 
Çinko  mg 9,4 
Bakır  mg 1,1 
İyot µg 150 
Molibden  µg 65 
Selenyum  µg 70 
Sodyum  mg  575 
Magnezyum  mg 150 
Manganez  mg 3 
Klor mg 830 
(1) Retinol eşdeğeri  
(2) RRR α -tokoferolün E vitamini aktivitesi  
(3) Niasin  eşdeğeri  
(4) Beslenme kaynaklı folat eşdeğeri: 1 µg DFE= 1 µg gıdadan gelen folat= 0,6 µg 
vücut ağırlığı kontrolü için  diyetin yerini alan gıdadan gelen folik asit.  
 
Ek-2 
AMİNOASİT GEREKSİNİM TABLOSU  (1) 
  g/100g protein  
Sistin+metiyonin  2,2 
Histidin  1,5 
İzolösin  3,0 
Lösin  5,9 7 
 Lizin  4,5 
Fenilalanin+tirozin  3,8 
Treonin  2,3 
Triptofan  0,6 
Valin  3,9 
  
(1) Dünya Sağlık Örgütü(WHO)/  Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü 
(FAO)/Birleşmiş Milletler Üniversitesi (UNU), 2007. Beslenmede protein ve aminoasit 
gereksinimleri.  WHO/FAO/UNU uzman toplantısı raporu. (WHO Teknik Rapor Serisi , 935, 
284 pp.).