1 
 !$=! व्हिस्की (Whisky)  
१. गुणस्तरकोक्षेत्र (Scope)  
यस गुणस्तरले मानव उपभोगको लागग प्याक गररएकासबै प्रकारका व्हिस्की लाई समेट्छ l  
२. पररचय  (Description)  
२.१ व्हिस्की (Whisky)  
व्हिस्की  भन्नाले कुनै पगन अन्न वा स्टाचच जन्य खाद्य पदार्चिरुलाई जीव रासायगनक प्रकृया द्वारा ककन्वन (फमेंटेसन) गरर 
गिव्स्टलेसन प्रकृया द्वारा प्राप्त गिव्स्टलेट अल्कोिोलजन्य पदार्चिरुलाई जनाउछ l उत्पादन गने देश, प्रयोग गररने कच्चा पदार्च, 
उत्पादन को प्रकृया, प्रगबगि आददको आिारमा व्हिस्की कवगभन्न प्रकारका िुन सक्नेछन l  
३. आवश्यक गुणस्तर पररगििरू(Essential Composition and Quality Factors)  
व्हिस्कीमा चाररगत्रक स्वाद र बास्ना िुनु पनेछ र यसमा प्रचगलत कानुन तर्ा codex को मापदण्ि बमोजिमकरामेल रंग वा 
अन्य स्वीकृत खाद्य योगगसल तर्ा स्वीकृत बास्नािरु प्रयोग गनच सककनेछ l पररपक्व (matured )भगन लेव्खएको व्हिस्कीलाई 
कव्ततमा १ बर्च ओक (oak)  को भािामा राखी भण्िारण गररएको िुनु पनेछ l मददरासंग उपभोग गदाच स्वास््यलाई िानी गनच 
सक्ने पदार्चिरु जस्तै क्लोरल िाईड्रेट ( chloral hydrate) , अमोगनयम क्लोराइि (ammonium chloride) , िाइजेपेम 
(diazepam), पाराअल्िीिाइि (paraldehyde) र/वा कुनै पगन नसालु पदार्च िरु, क्याकफन ( caffeine) लगायतका अन्य 
रासायगनक पदार्च िरु नभएको िुनु पदचछ l  
व्हिस्कीमा इर्ाइल अल्कोिोलको मात्रा ३६ देव्ख ५० प्रगतशत (आयतन को आिारमा , २० oC) सतम िुन सक्नेछ l इर्ाइल 
अल्कोिोलको मात्रा व्हिस्कीको लेबलमा उल्लेख गररएको मात्रा भन्दा ३% घटी वा बढी सतम स्वीकायच िुनेछ l  
व्हिस्कीमा देिायका मापदण्ि िरु पगन पुरा भएको िुनु पदचछ l  
गस.न. कववरण  Malt grain whisky  Blended whisky  अन्य Whisky  
1 Aldehydes as acetaldehyde (g/100 l absolute 
alcohol) max.  50.0 35.0 15.0 
2 Arsenic (mg/l) max.  0.25 0.25 0.25 
3 Cadmium (mg/l) max.  0.01 0.01 0.01 
4 Copper (mg/l) max.  10.0 10.0 10.0 
5 Ethyl alcohol content at 20 oC percent by 
volume (Range)  36-50 36-50 36-50 
6 Furfural (expressed in terms of g/100 litre of 
Absolute alcoh ol), Max  12.0 6.0 6.0 
7 Higher alcohols as amyl alcohol (expressed in 
terms of g/litre of absolute alcohol), Max.  1000.0  750.0  350.0  
8 Lead (mg/l), Max.  0.2 0.2 0.2 
9 Mercury mg/l, Max.  0.25 0.25 0.25 
10 Methyl alcohol (expressed in terms of 
mg/litre of distilled absolute alcohol), Max  30.0 20.0 10.0 
11 Residue on evaporation per cent (mg/liter), 
Max  2.0 2.0 2.0 
12 Total Esters as ethyl acetate (expressed in 
terms of g/100 litres of absolute alcohol), 
Max  200.0  150.0  100.0  2 
 13 Volatile acids as acetic acid (expressed in 
terms of g/100 litres of absolute alcohol), 
Max  150.0  100.0  50.0 
 
४. स्वच्छता (Hygiene)  सतबन्िी हयवस्र्ा  
४.१ स्वच्छताकायम गने तरीका (Code of Practice)  
व्हिस्कीको उत्पादन, प्याकेव्जङ्ग, भण्िारण तर्ा ढुवानी गदाच Codex द्वारा गनिाचररत आचारसंकिता Recommended 
International Code of Practice – General Principles of Food Hygiene(CAC/RCP 1 -1969) का प्राविानिरू 
आवश्यकतानुसार पालन गनुचपनेछ l  
५. प्याकेव्जङ्ग र लेबगलङ्ग सतबन्िी हयवस्र्ा (Packaging and Labeling  Requirements)  
व्हिस्कीलाई सफा गररएको खाद्य ग्रेिको बोतल वा कन्टेनरमा प्याकेव्जङ्ग गरीखाद्य गनयमावली, २०२७ कालेबगलङ्ग 
सतबन्िी प्राविानिरू , Codex द्वारा गनिाचररत General standard for the labeling of prepackaged foods 
(codex stan 1 -1985) काप्राविानिरू तर्ा अन्य प्रचगलत कानुन अनुसारपुरा गरेको िुनु पनेछ। 
५.१ लेबलमा उल्लेख गनच प्रगतबन्ि  
५.३.१ स्वास््यसतबन्िी कुनै पगन दाबी गनच पाइने छैन l  
५.३.२ प्रयोगकताचलाई व्हिस्कीकोप्रकृगत, उत्पादन, श्रोततर्ा अन्य गुणिरूसतबन्िी भ्रामक सूचना ददने गरी कुनै पगन 
फोटो , शब्द वा वाक्यिरू प्रयोग गनच पाइने छैन l