มอก. 2012–2558 
 
-1- มาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม  
เหล็กกล้าทรงแบนรีดเย็น 
สําหรับงานทั่วไปและงานดึงขึ้นรูป 
1.  ขอบข่าย 
1.1 มาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรมนี้ ครอบคลุมถึงเหล็กกล้าทรงแบนรีดเย็น ทั้งเหล็กกล้าเจือ (alloy steel) 
และเหล็กกล้าไม่เจือ (unalloyed steel) สําหรับงานทั่วไปและงานดึงขึ้นรูป 
1.2 มาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรมนี้ ไม่ครอบคลุมถึง 
1.2.1 เหล็กกล้าทรงแบนรีดเย็น สําหรับงานอื่น ๆ ที่ได้กําหนดเป็นมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม  (มอก.) แล้ว 
เช่น สําหรับงานรถยนต์ (ที่เป็นไปตาม  มอก. 2140) สําหรับเคลือบดีบุก และเคลือบโครเมียม/โครเมียม
ออกไซด์ (ที่เป็นไปตาม  มอก. 2183 และ มอก. 2184)  
1.2.2 เหล็กกล้าทรงแบนรีดเย็น ที่มีความหนามากกว ่า 5.00 mm 
1.2.3 เหล็กกล้าทรงแบนรีดเย็น ที่มีปริมาณธาตุคาร์บอนระบุตั้งแต่ 0.30% ขึ้นไป 
2.  บทนิยาม 
ความหมายของค ําที่ใช้ในมาตรฐานผล ิตภัณฑ์อุตสาหกรรมนี้ มีดังต่อไปนี้ 
2.1 เหล็กกล้าทรงแบนรีดเย็น ซึ่งต่อไปในมาตรฐานน ี้จะเรียกว่า “เหล็กแผ่น” หมายถึง เหล็กกล้าแผ่นม้วนรีดเย็น 
เหล็กกล้าแผ่นแถบรีดเย็น และเหล็กกล้าแผ่นตัดรีดเย็น ที่ได้จากการรีดเย็นเป็นแผ่น ให้ได้ความหนาตาม
ต้องการ  แล้วอาจผ่านการอบอ่อน การรีดปรับสภาพผิว (skin pass หรือ temper rolling) การรีดเย็นซ้ําใน
ภายหลัง อย่างใดอย่างหนึ่งหรือร่วมกันก็ได้ 
2.2 เหล็กกล้าแผ่นม้วนรีดเย็น (cold-rolled wide strip) ซึ่งต่อไปในมาตรฐานน ี้จะเรียกว่า “เหล็กแผ่นม้วน” 
หมายถึง เหล็กแผ่นที่ทําเป็นม้วน มีความกว้างตั้งแต่ 600 mm ขึ้นไป 
2.3 เหล็กกล้าแผ่นแถบรีดเย็น (cold-rolled slit wide strip) ซึ่งต่อไปในมาตรฐานน ี้จะเรียกว่า “เหล็กแผ่นแถบ” 
หมายถึง เหล็กแผ่นเป็นม้วนได้จากการตัดซอยเหล็กแผ่นม้วน ให้มีความกว้างน้อยกว่า 600 mm 
2.4 เหล็กกล้าแผ่นตัดรีดเย็น (cold-rolled sheet) ซึ่งต่อไปในมาตรฐานน ี้จะเรียกว่า “เหล็กแผ่นตัด” หมายถึง 
เหล็กแผ่นม้วนหรือเหล็กแผ่นแถบ ที่ตัดแบ่งเป็นแผ่น 
2.5 การรีดปรับสภาพผิว หมายถึง การรีดเย็นหลังการอบอ่อนโดยมีวัตถุประสงค์อย่างใดอย่างหนึ่ง หรือหลายอย่าง
เพื่อควบคุมขนาด  ความแข็ง ความราบ  ผิวสําเร็จ และยับยั้งการเกิดริ้วครากหรือรอยยับ (stretcher strain or 
coil break) 
  มอก. 2012–2558 
 
-2- 2.6 ขอบเดิม (original edge) หมายถึง ขอบของเหล็กแผ่นที่ได้จากการรีดเย็น โดยไม่มีการตัดแต่งขอบทั้งก่อน
และหลังการรีด ขอบเดิมนี้อาจบางและฉีกเป็นบางแห่ง หรือมีความไม่สม่ําเสมอ  หรือมีรอยร้าวได้ 
2.7 ขอบรีด (mill edge) หมายถึง ขอบของเหล็กแผ่นที่ได้จากการรีดเย็น โดยมีการตัดแต่งขอบของวัตถุดิบก่อน
การรีด แต่ไม่มีการตัดแต่งขอบภายหลังการรีด ขอบรีดนี้อาจบางและฉีกเป็นบางแห่ง หรือมีความไม่สม่ําเสมอ  
หรือมีรอยร้าวได้ 
2.8 ขอบตัด (cut edge) หมายถึง ขอบของเหล็กแผ่นที่ได้จากการตัดภายหลังการรีดเย็น ในภาษาอังกฤษอาจ
เรียกว่า trimmed edge หรือ slit edge หรือ sheared edge 
3.  ชนิด ลักษณะขอบ  ชั้นคุณภาพ  และสัญลักษณ์ 
3.1 เหล็กแผ่น แบ่งออกเป็น 3 ชนิด คือ 
3.1.1 เหล็กกล้าแผ่นม้วนรีดเย็น 
3.1.2 เหล็กกล้าแผ่นแถบรีดเย็น 
3.1.3 เหล็กกล้าแผ่นตัดรีดเย็น 
3.2 เหล็กแผ่น แบ่งตามลักษณะขอบออกเป ็น 3 ลักษณะ  คือ 
3.2.1 ขอบเดิม 
3.2.2 ขอบรีด 
3.2.3 ขอบตัด 
3.3 เหล็กแผ่น แบ่งตามการใช้งานออกเป็น 5 ชั้นคุณภาพ  คือ 
3.3.1 CR1  สําหรับใช้กับงานทั่วไป (commercial quality) 
3.3.2 CR2  สําหรับใช้กับงานขึ้นรูป (drawing quality) 
3.3.3 CR3  สําหรับใช้กับงานขึ้นรูปลึก (deep drawing quality) 
3.3.4 CR4  สําหรับใช้กับงานขึ้นรูปลึก ที่ประกันการไม่เกิดริ้วครากและรอยย ับในระยะเวลาหน ึ่ง 
(deep drawing non-ageing quality) 
3.3.5 CR5  สําหรับใช้กับงานขึ้นรูปลึกพิเศษ ที่ประกันการไม่เกิดริ้วครากและรอยย ับในระยะเวลาหน ึ่ง 
(extra deep drawing non-ageing quality) 
3.4 เหล็กแผ่น มีสัญลักษณ์ชั้นเทมเปอร์ เป็นไปตามตารางท ี่ 1 
  มอก. 2012–2558 
 
-3- ตารางที่ 1 สัญลักษณ์ชั้นเทมเปอร์ 
(ข้อ 3.4) 
สัญลักษณ์  
ชั้นเทมเปอร์ ชั้นเทมเปอร์ 
A ผ่านการอบอ่อนเป็นกระบวนการส ุดท้าย 
S ชั้นเทมเปอร์มาตรฐาน  
8 1 ใน 8 ของความแข็งเต็มที่ 
4 1 ใน 4 ของความแข็งเต็มที่ 
2 1 ใน 2 ของความแข็งเต็มที่ 
1 ความแข็งเต็มที่ 
หมายเหตุ    สัญลักษณ์ชั้นเทมเปอร์ 8 4 2 และ 1 ใช้กับชั้นคุณภาพ  CR1 เท่านั้น 
4.  ส่วนประกอบทางเคม ี 
4.1 ส่วนประกอบทางเคม ี (เฉพาะเหล็กแผ่นสัญลักษณ์ชั้นเทมเปอร์ A และ S) 
ส่วนประกอบทางเคม ีเมื่อวิเคราะห์จากเบ้า (heat  analysis) ให้เป็นไปตามตารางท ี่ 2 
กรณีวิเคราะห์จากผลิตภัณฑ์ เฉพาะชั้นคุณภาพ  CR1 CR2 CR3 และ CR4 ยอมให้มีค่าสูงกว่าค่าสูงสุดของ
ตารางที่ 2 ตามเกณฑ์ความคลาดเคล ื่อนในตารางที่ 3 
การทดสอบให้ใช้วิธีวิเคราะห์ทางเคมีทั่วไปหรือวิธีอื่นที่ให้ผลเทียบเท่า 
ตารางที่ 2 ส่วนประกอบทางเคม ีเมื่อวิเคราะห์จากเบ้า 
(ข้อ 4.1) 
   หน่วยเป็นร้อยละ 
ชั้น
คุณภาพ  ส่วนประกอบทางเคม ี 
คาร์บอน 
สูงสุด แมงกานีส 
สูงสุด ฟอสฟอรัส 
สูงสุด กํามะถัน 
สูงสุด อะลูมิเนียม1) 
ต่ําสุด กลุ่มโลหะเจือ2) 
ต่ําสุด 
CR1 0.15 0.60 0.100 0.035 - - 
CR2 0.10 0.50 0.040 0.035 - - 
CR3 0.08 0.45 0.030 0.030 - - 
CR4 0.06 0.45 0.030 0.030 0.02 - 
CR5 0.02 0.25 0.020 0.020 - 0.02 
หมายเหตุ 1.  1) สําหรับอะลูมิเนียม สามารถใช้ค่าผลรวมร่วมกับธาตุที่สามารถตกตะกอนก ับไนโตรเจนได ้ คือ  ไทเทเนียม 
วาเนเดียม และไนโอเบียม 
2. 2) ในที่นี้ได้แก่ ไทเทเนียม วาเนเดียม และไนโอเบียม ตัวใดตัวหนึ่ง หรือหลายตัวรวมกัน 
3. อาจเติมธาตุเจืออื่นนอกเหนือจากที่กําหนดไว้ในตารางที่ 2 ได้ตามความจําเป็น ทั้งนี้ให้แสดงธาตุเหล่านั้นในรายงาน
ด้วย 
  มอก. 2012–2558 
 
-4- ตารางที่ 3 เกณฑ์ความคลาดเคล ื่อนของส่วนประกอบทางเคม ีเมื่อวิเคราะห์จากผลิตภัณฑ์ 
(ข้อ 4.1) 
หน่วยเป็นร้อยละ 
ส่วนประกอบ  เกณฑ์ความคลาดเคล ื่อน 
คาร์บอน 0.03 
แมงกานีส 0.03 
ฟอสฟอรัส 0.010 
กํามะถัน 0.010 
อะลูมิเนียม ไม่มี 
หมายเหตุ ใช้สําหรับชั้นคุณภาพ  CR1 CR2 CR3 และ CR4 เท่านั้น 
5.  สมบัติทางกล  
5.1 ความต้านแรงดึงและความยืด (เฉพาะเหล็กแผ่นสัญลักษณ์ชั้นเทมเปอร์ A และ S) 
 ให้เป็นไปตามตารางท ี่ 4 
การทดสอบให้ปฏิบัติตาม มอก. 2172 และเตรียมชิ้นทดสอบหมายเลข  5 ตาม มอก. 2172 
โดยตัดตามแนวการร ีด 
ตารางที่ 4 ความต้านแรงดึงและความยืด 
(ข้อ 5.1) 
ชั้น 
คุณภาพ  ความต้านแรงดึง 
ต่ําสุด 
MPa ความยืดต่ําสุด   % 
ความหนา  
0.25 ถึง 
น้อยกว่า 
0.30 mm ความหนา
0.30 ถึง 
น้อยกว่า 
0.40 mm ความหนา
0.40 ถึง 
น้อยกว่า 
0.60 mm ความหนา
0.60 ถึง 
น้อยกว่า 
1.00 mm ความหนา  
1.00 ถึง 
น้อยกว่า 
1.60 mm ความหนา  
1.60 ถึง 
น้อยกว่า 
2.50 mm ความหนา
ตั้งแต่ 2.50 
mm 
ขึ้นไป 
CR1 270 28 31 34 36 37 38 39 
CR2 270 30 33 36 38 39 40 41 
CR3 270 32 35 38 40 41 42 43 
CR4 270 - - 40 42 43 44 45 
CR5 270 - - 42 44 45 46 - 
หมายเหตุ 1.  กรณีเหล็กแผ่นมีความกว้างน้อยกว่า 25 mm ค่าความต้านแรงดึงและความยืดให้เป็นข้อตกลงระหว่างผู้ทํากับผู้ซื้อ 
2.  ในกรณีเหล็กแผ่นชั้นคุณภาพ  CR4 และ CR5 ผู้ทําต้องประกันว่าภายใน  6 เดือน นับแต่วันส่งมอบเมื่อทําการขึ้นรูป
ผลิตภัณฑ์แล้วจะไม่เกิดริ้วครากหรือรอยยับ ในกรณีที่มีการเปลี่ยนวันส่งมอบจากผู้ซื้อ การรับประกันจะนับตั้งแต่
วันที่มีการนัดหมายส่งมอบครั้งแรก 
  มอก. 2012–2558 
 
-5- 5.2 อัตราส่วนความเครียดช่วงพลาสติกเฉลี่ย (average plastic strain ratio) 
(เฉพาะเหล็กแผ่นชั้นคุณภาพ  CR5) 
ให้เป็นไปตามตารางท ี่ 5 
การทดสอบให้ปฏิบัติตาม มอก. 2178 
หมายเหตุ อัตราส่วนความเครียดช่วงพลาสติกเฉลี่ย (
) หมายถึง ค่าอัตราส่วนของความเคร ียดช่วงพลาสติก ที่หาได้จาก
สูตร 
 = ௥బାଶ௥రఱା௥వబ
ସ 
เมื่อ 
  คือ อัตราส่วนความเครียดช่วงพลาสติกเฉลี่ย 
r0 คือ ค่าอัตราส่วนความเครียดช่วงพลาสติกในแนวขนานก ับแนวการรีด 
r45 คือ ค่าอัตราส่วนความเครียดช่วงพลาสติกทํามุม 45º  กับแนวการรีด 
r90 คือ ค่าอัตราส่วนความเครียดช่วงพลาสติกทํามุม 90º  กับแนวการรีด 
ตารางที่ 5 อัตราส่วนความเครียดช่วงพลาสติกเฉลี่ย 
(ข้อ 5.2) 
หน่วยเป็นมิลลิเมตร 
ความหนา   น้อยกว่า 0.50 0.50 ถึง 1.00 มากกว่า 1.00 ถึง 1.60 มากกว่า 1.60 
ค่า  
 ต่ําสุด - 1.5 1.4 - 
5.3 ความแข็ง (เฉพาะเหล็กแผ่นที่มีสัญลักษณ์ชั้นเทมเปอร์  8  4  2  และ  1) 
ให้เป็นไปตามตารางท ี่ 6 
ค่าความหนาต่ําสุดของเหล็กแผ่นที่จะทดสอบโดยใช ้ค่าความแข็งรอกเวลล์ที่สเกล B หาได้โดยคํานวณจากสูตร
ในตารางที่ 7 
กรณีความหนาต่ําสุดของเหล็กแผ่นน้อยกว่าค่าที่คํานวณได้จากตารางที่ 7 ให้วัดเป็นค่าความแข็งรอกเวลล์ที่
สเกล 30T 15T หรือ ความแข็งวิกเกอร์ส แล้วเทียบเป็นความแข็งรอกเวลล์สเกล B ตามค่าเทียบเท่าในตาราง
ที่ 8 ตารางที่ 9 หรือ ตารางที่ 10 ตามลําดับ 
การทดสอบให้ปฏิบัติตาม มอก. 2169 หรือ มอก. 2171 
  มอก. 2012–2558 
 
-6- ตารางที่ 6 ความแข็ง 
(ข้อ 5.3) 
สัญลักษณ์ 
ชั้นเทมเปอร์ ความแข็ง 
HRBS หรือ HRBW1) HV 
8 50 ถึง71 95 ถึง 130 
4 65 ถึง 80 115 ถึง 150 
2 74 ถึง 89 135 ถึง 185 
1 ไม่น้อยกว่า 85 ไม่น้อยกว่า 170 
หมายเหตุ 1. ค่าความแข็งรอกเวลล์สเกล B และความแข็งวิกเกอร์สให้ใช้อย่างใดอย่างหนึ่ง 
2. 1)การวัดค่าความแข็งรอกเวลล์ สามารถใช้ได้ทั้งแบบ HRBS (หัวบอลชนิดเหล็กกล้า) หรือ HRBW หัวบอล 
ชนิดทังสเตนคาร์ไบด์) อย่างไรก็ตาม ในกรณีที่เกิดความสงสัย  สามารถใช้ค่าความแข็งแบบ HRBS 
ตารางที่ 7 สูตรคํานวณความหนาต ่ําสุดของเหล็กแผ่นสําหรับแต่ละค่าความแข็งรอกเวลล์สเกล B 
(ข้อ 5.3) 
ความแข็งรอกเวลล์ 
(Rockwell hardness) ความแข็งผิวรอกเวลล์ 
(Rockwell superficial hardness) 
T=0.03 (130 - H) T = 0.015 (100 - H) 
หมายเหตุ T คือ ความหนาของเหล ็กแผ่น เป็นมิลลิเมตร 
H คือ ความแข็งรอกเวลล์สเกล B 
ตารางที่ 8 ตารางแปลงค่าความแข็ง HR30TS เป็น HRBS 
(ข้อ 5.3) 
HR30TS HRBS HR30TS  HRBS HR30TS HR BS HR30TS HRBS 
35.0 28.1 47.0 46.0 59.0 63.9 71.0 81.9 
36.0 29.6 48.0 47.5 60.0 65.4 72.0 83.4 
37.0 31.1 49.0 49.0 61.0 66.9 73.0 84.9 
38.0 32.5 50.0 50.5 62.0 68.4 74.0 86.4 
39.0 34.0 51.0 52.0 63.0 69.9 75.0 87.9 
40.0 35.5 52.0 53.5 64.0 71.4 76.0 89.4 
41.0 37.0 53.0 55.0 65.0 72.9 77.0 90.8 
42.0 38.5 54.0 56.5 66.0 74.4 78.0 92.3 
43.0 40.0 55.0 58.0 67.0 75.9 79.0 93.8 
44.0 41.5 56.0 59.5 68.0 77.4 80.0 95.3 
45.0 43.0 57.0 60.9 69.0 78.9 81.0 96.8 
46.0 44.5 58.0 62.4 70.0 80.4 82.01) 98.3 
 
  มอก. 2012–2558 
 
-7- หมายเหตุ 1. หากค่าไม่ปรากฏอยู่ในตาราง  ให้ใช้วิธีการประมาณค ่าในช่วง (interpolation) 
2  1) หากค่าความแข็งมากกว่า 82.0 HR30TS ให้แสดงผลการแปลงค ่า HRBS เป็น  “มากกว่า 98.3” 
อย่างไร ก็ตามอาจรายงานค ่าความแข็ง HRBS ที่ได้จากการประมาณค ่านอกช่วง (extrapolation) เป็น 
ค่าปัดเศษได้ 
ตารางนี้อาจนํามาประยุกต์ใช้กับการแปลงค่าความแข็งจาก HR30TW เป็น HRBW อย่างไรก็ตาม หากมีข้อสงสัย ให้
ใช้ HR30TS 
ตารางที่ 9 ตารางแปลงค่าความแข็งจาก HR15TS เป็นความแข็ง HRBS 
(ข้อ 5.3) 
HR15TS HRBS HR15TS  HRBS HR15TS HR BS HR15TS HRBS 
70.0 28.8 76.0 47.3 82.0 65.8 88.0 84.3 
70.5 30.3 76.5 48.8 82.5 67.3 88.5 85.8 
71.0 31.9 77.0 50.4 83.0 68.8 89.0 87.3 
71.5 33.4 77.5 51.9 83.5 70.4 89.5 88.9 
72.0 35.0 78.0 53.4 84.0 71.9 90.0 90.4 
72.5 36.5 78.5 55.0 84.5 73.5 90.5 92.0 
73.0 38.0 79.0 56.5 85.0 75.0 91.0 93.5 
73.5 39.6 79.5 58.1 85.5 76.6 91.5 95.0 
74.0 41.1 80.0 59.6 86.0 78.1 92.0 96.6 
74.5 42.7 80.5 61.1 86.5 79.6 92.5 98.1 
75.0 44.2 81.0 62.7 87.0 81.2 93.01) 99.7 
75.5 45.7 81.5 64.2 87.5 82.7   
หมายเหตุ 1. หากค่าไม่ปรากฏอยู่ในตาราง  ให้ใช้วิธีการประมาณค ่าในช่วง 
2  1) หากค่าความแข็งมากกว่า 93.0 HR15TS ให้แสดงผลการแปลงค ่า HRBS เป็น  “มากกว่า 99.7” 
อย่างไรก็ตาม อาจรายงานค่าความแข็ง HRBS ที่ได้จากการประมาณค ่านอกช่วง (extrapolation) เป็น
ค่าที่ปัด เศษได้ 
ตารางนี้อาจนํามาประยุกต์ใช้กับการแปลงค่าความแข็งจาก HR15TW เป็น HRBW อย่างไรก็ตาม หากมีข้อสงสัย 
ให้ใช้ HR15TS 
  มอก. 2012–2558 
 
-8- ตารางที่ 10 ตารางแปลงค่าความแข็งจาก HV เป็นความแข็ง HRBS 
(ข้อ 5.3) 
HV HRBS HV HRBS HV HRBS HV HRBS 
85 41.0 145 76.6 210 93.4 330 - 
90 48.0 150 78.7 220 95.0 340 (108.0) 
95 52.0 155 79.9 230 96.7 350 - 
100 56.2 160 81.7 240 98.1 360 (109.0) 
105 59.4 165 83.1 250 99.5 370 - 
110 62.3 170 85.0 260 (101.0) 380 (110.0) 
115 65.0 175 86.1 270 (102.0)   
120 66.7 180 87.1 280 (103.5)   
125 69.5 185 88.8 290 (104.5)   
130 71.2 190 89.5 300 (105.5)   
135 73.2 195 90.7 310 -   
140 75.0 200 91.5 320 (107.0)   
หมายเหตุ 1. หากค่าไม่ปรากฏอยู่ในตาราง  ให้ใช้วิธีการประมาณค ่าในช่วง 
2. ค่าที่อยู่ในวงเล็บที่เป็นค่าที่อยู่นอกขอบข่ายของ  HRBS และให้ไว้เป็นข้อมูลอ้างอิง อาจรายงาน  
ค่าที่ปัดเศษได้ 
5.4 การดัดโค้ง (เฉพาะเหล็กชั้นคุณภาพ  CR1) 
 ให้ไว้เป็นข้อแนะนํา ในภาคผนวก  ข. ข้อ ข.1 
6.  มวลพื้นฐาน มิติและเกณฑ์ความคลาดเคล ื่อนของรูปร่างและมิติ 
6.1 มวลพื้นฐานของเหล็กแผ่น กําหนดให้เท่ากับ 7.85 kg ต่อความหนา  1 mm ต่อพื้นที่ 1 m2 และให้ไว้เป็น
ข้อแนะนํา 
6.2 มิติ 
ให้เป็นไปตามตารางท ี่ 11 
ตารางที่ 11 มิติของเหล็กแผ่น 
(ข้อ 6.2) 
หน่วยเป็นมิลลิเมตร 
มิติ เหล็กแผ่นม้วน เหล็กแผ่นแถบ เหล็กแผ่นตัด 
ความหนา  ไม่เกิน 5.00 ไม่เกิน 5.00 ไม่เกิน 5.00 
ความกว้าง ไม่น้อยกว่า 600 น้อยกว่า 600 ให้เป็นไปตามข้อตกลงระหว่างผู้ทํา 
กับผู้ซื้อ 
ความยาว  ไม่กําหนด ไม่กําหนด ให้เป็นไปตามข้อตกลงระหว่างผู้ทํา 
กับผู้ซื้อ 
หมายเหตุ เส้นผ่านศูนย์กลางภายใน  และเส้นผ่านศูนย์กลางภายนอกของม ้วนของเหล็กแผ่นม้วนและเหล็ก 
แผ่นแถบ ให้เป็นไปตามข้อตกลงระหว่างผู้ทํากับผู้ซื้อ มอก. 2012–2558 
 
-9- 6.3 เกณฑ์ความคลาดเคล ื่อนของความหนา  
6.3.1 เหล็กแผ่นม้วนและเหล็กแผ่นแถบ ให้เป็นไปตามตารางท ี่ 12 
เกณฑ์ความคลาดเคล ื่อนของความหนาท ี่กําหนดให้ใช้กับส่วนใด ๆ ที่วัดห่างจากขอบข้างไม่น้อยกว่า 15 
mm กรณีเหล็กแผ่นแถบที่ความกว้างน้อยกว่า 30 mm วัดตรงแนวกึ่งกลาง  เพื่อประโยชน์ในการยอมรับ
ผลิตภัณฑ์ 
ให้วัดอย่างน้อย 3 จุดจากภาคตัดขวางที่ตั้งฉากกับทิศทางการรีด จากกึ่งกลางความกว ้างและขอบข้างแต่
ละด้านตามที่กล่าวมาข้างต้น กรณีที่ไม่ทราบทิศทางการรีด ให้วัดจากด้านที่กําหนดเป็นด้านกว้าง บันทึก
ค่าที่อ่านได้แล้วรายงานค่าต่ําสุดและค่าสูงสุด 
6.3.2 เหล็กแผ่นตัด ให้เป็นไปตามตารางท ี่ 12 
เกณฑ์ความคลาดเคล ื่อนของความหนาท ี่กําหนดให้ใช้กับส่วนใด ๆ ที่วัดห่างจากขอบข้างไม่น้อยกว่า 15 
mm ให้วัดอย่างน้อย 3 จุดจากภาคตัดขวางที่ตั้งฉากกับทิศทางการรีด จากกึ่งกลางความกว ้างและขอบ
ข้างแต่ละด้านตามที่กล่าวมาข้างต้น กรณีที่ไม่ทราบทิศทางการรีด ให้วัดจากด้านที่กําหนดเป็นด้านกว้าง 
บันทึกค่าที่อ่านได้แล้วรายงานค่าต่ําสุดและค่าสูงสุด 
6.3.3 เหล็กแผ่นแถบและเหล ็กแผ่นตัดที่ตัดจากเหล็กแผ่นแถบที่ระบุว่าต้องการเกณฑ์ความคลาดเคล ื่อนของ
ความหนาแบบเข ้มงวด ให้เป็นไปตามข้อแนะนําในภาคผนวก  ค. ข้อ ค.1 
6.3.4 ให้ใช้เครื่องมือวัดที่อ่านค่าได้ละเอียดอย่างน้อย 0.005 mm 
ตารางที่ 12 เกณฑ์ความคลาดเคล ื่อนของความหนาของเหล ็กแผ่น 
(ข้อ 6.3.1 และข้อ 6.3.2) 
 หน่วยเป็นมิลลิเมตร 
ความหนา  เกณฑ์ความคลาดเคล ื่อน 
ความกว้าง 
น้อยกว่า 600 ความกว้าง 
600 
ถึงน้อยกว่า 
1 000 ความกว้าง 
1 000 
ถึงน้อยกว่า 
1 250 ความกว้าง    
1 250 
ถึงน้อยกว่า 
1 600 ความกว้าง 
1 600 
ขึ้นไป 
น้อยกว่า 0.25 ± 0.03 ± 0.03 ± 0.03 - - 
0.25 ถึงน้อยกว่า 0.40 ± 0.04 ± 0.04 ± 0.04 - - 
0.40 ถึงน้อยกว่า 0.60 ± 0.05 ± 0.05 ± 0.05 ± 0.06 - 
0.60 ถึงน้อยกว่า 0.80 ± 0.06 ± 0.06 ± 0.06 ± 0.06 ± 0.07 
0.80 ถึงน้อยกว่า 1.00 ± 0.06 ± 0.06 ± 0.07 ± 0.08 ± 0.09 
1.00 ถึงน้อยกว่า 1.25 ± 0.07 ± 0.07 ± 0.08 ± 0.09 ± 0.11 
1.25 ถึงน้อยกว่า 1.60 ± 0.08 ± 0.09 ± 0.10 ± 0.11 ± 0.13 
1.60 ถึงน้อยกว่า 2.00 ± 0.10 ± 0.11 ± 0.12 ± 0.13 ± 0.15 
2.00 ถึงน้อยกว่า 2.50 ± 0.12 ± 0.13 ± 0.14 ± 0.15 ± 0.17 
2.50 ถึงน้อยกว่า 3.15 ± 0.14 ± 0.15 ± 0.16 ± 0.17 ± 0.20 
3.15 ถึง 5.00 ± 0.16 ± 0.17 ± 0.19 ± 0.20 - 
 มอก. 2012–2558 
 
-10- 6.4 เกณฑ์ความคลาดเคล ื่อนของความกว ้าง 
6.4.1 เหล็กแผ่นม้วนขอบเดิม และเหล็กแผ่นตัดที่ตัดจากเหล็กแผ่นม้วนขอบเดิม ให้เป็นไปตามตารางท ี่ 13 
6.4.2 เหล็กแผ่นม้วนขอบรีด เหล็กแผ่นม้วนขอบตัด เหล็กแผ่นตัดที่ตัดจากเหล็กแผ่นม้วนขอบรีด และเหล็กแผ่น
ม้วนขอบตัด ให้เป็นไปตามตารางท ี่ 14 
6.4.3 เหล็กแผ่นแถบและเหล็กแผ่นตัดที่ตัดจากเหล็กแผ่นแถบ ให้เป็นไปตามตารางท ี่ 15 
6.4.4 เหล็กแผ่นแถบและเหล ็กแผ่นตัดที่ตัดจากเหล็กแผ่นแถบที่ระบุว่าต้องการเกณฑ์ความคลาดเคล ื่อนของ
ความกว้างแบบเข้มงวด ให้เป็นไปตามข้อแนะนําในภาคผนวก  ค. ข้อ ค.2 
6.4.5 วิธีการวัด 
 ให้วัดเหล็กแผ่นม้วนและเหล็กแผ่นแถบทั้ง 2 ปลายที่ตําแหน่งห่างจากปลายประมาณ  1 000 mm แล้ว
รายงานผลเป็นค่าที่อ่านได้ทั้งสอง 
 ให้วัดเหล็กแผ่นตัดทั้ง 2 ปลายที่ตําแหน่งห่างจากปลายประมาณ  100 mm แล้วรายงานผลเป ็นค่าที่อ่าน
ได้ทั้งสอง 
6.4.6 ให้ใช้เครื่องมือวัดที่อ่านค่าได้ละเอียดอย่างน้อย 0.5 mm 
ตารางที่ 13 เกณฑ์ความคลาดเคล ื่อนของความกว ้างของเหล็กแผ่นม้วนขอบเดิมและ 
เหล็กแผ่นตัดที่ตัดจากเหล็กแผ่นม้วนขอบเดิม 
(ข้อ 6.4.1) 
 หน่วยเป็นมิลลิเมตร 
ความกว้าง เกณฑ์ความคลาดเคล ื่อน 
ตั้งแต่ 600 ถึงน้อยกว่า 630 + 20 
 0 
ตั้งแต่ 630 ถึงน้อยกว่า 1 000 + 25 
 0 
ตั้งแต่ 1 000 ถึงน้อยกว่า 1 250 + 30 
 0 
ตั้งแต่ 1 250 ถึงน้อยกว่า 1 600 + 35 
 0 
ตั้งแต่ 1 600 ขึ้นไป + 40 
 0 
  มอก. 2012–2558 
 
-11- ตารางที่ 14 เกณฑ์ความคลาดเคล ื่อนของความกว ้างของเหล็กแผ่นม้วนขอบรีด เหล็กแผ่นม้วนขอบตัด 
เหล็กแผ่นตัดที่ตัดจากเหล็กแผ่นม้วนขอบรีดและเหล็กแผ่นม้วนขอบตัด 
(ข้อ 6.4.2) 
 หน่วยเป็นมิลลิเมตร 
ความกว้าง เกณฑ์ความคลาดเคล ื่อน 
ตั้งแต่ 600 ถึงน้อยกว่า 1 250 + 7 
   0 
ตั้งแต่ 1 250 ขึ้นไป + 10 
  0 
หมายเหตุ เกณฑ์ความคลาดเคล ื่อนสําหรับค่าบวกของตารางน ี้ ไม่ใช้กับเหล็กแผ่นตัดจากเหล็กแผ่นม้วนที่ 
ผ่านการยืดแบน  (stretcher-leveled steel sheet) 
ตารางที่ 15 เกณฑ์ความคลาดเคล ื่อนของความกว ้างของเหล็กแผ่นแถบและเหล ็กแผ่นตัดที่ตัดจากเหล็กแผ่นแถบ 
(ข้อ 6.4.3) 
 หน่วยเป็นมิลลิเมตร 
ความกว้าง เกณฑ์ความคลาดเคล ื่อน 
น้อยกว่า 600 + 3 
   0 
6.5 เกณฑ์ความคลาดเคล ื่อนของความยาวและเกณฑ ์ความคลาดเคล ื่อนของความยาวแบบเข ้มงวด (เฉพาะเหล็ก
แผ่นตัด) 
ให้ไว้เป็นข้อแนะนํา ในภาคผนวก  ค. ข้อ ค.3 และข้อ ค.4 ตามลําดับ 
6.6 ระยะเบี่ยงเบนของขอบโค ้งที่ด้านเว้า (camber) (เฉพาะเหล็กแผ่นตัด เหล็กแผ่นม้วนขอบตัด และเหล็กแผ่น
แถบ) 
 ให้เป็นไปตามตารางท ี่ 16 
6.6.1 เหล็กแผ่นตัดความยาว  2 000 mm ขึ้นไป เหล็กแผ่นม้วนขอบตัด และเหล็กแผ่นแถบ 
 ให้วัดโดยวางตัวอย่างบนพื้นเรียบในแนวราบ  ใช้เครื่องมือที่มีแนวตรง  เช่น บรรทัดเหล็กยาว 2 000 mm 
ทาบเป็นแนวติดกับขอบเหล็กแผ่นด้านข้าง แล้วใช้เครื่องมือวัดที่อ่านค่าได้ละเอียดอย่างน้อย 0.5 mm วัด
หาระยะเบี่ยงเบนสูงสุด (a) ของขอบโค้งที่ด้านเว้า โดยให้มีความยาวที่เส้นคอร์ดเท่ากับ 2 000 mm ดัง
รูปที่ 1 แล้วรายงานค่าที่วัดได้ 
6.6.2 เหล็กแผ่นตัดที่มีความยาวน้อยกว่า 2 000 mm 
 ให้วัดวิธีเดียวกันกับข้อ 6.6.1 โดยใช้ความยาวเต็มแผ่น ดังรูปที่ 2 แล้วรายงานค่าที่วัดได้ 
  มอก. 2012–2558 
 
-12- 6.6.3 เหล็กแผ่นม้วน เหล็กแผ่นตัดและเหล็กแผ่นแถบที่ระบุว่าต้องการเกณฑ์ความคลาดเคล ื่อนของระยะ
เบี่ยงเบนของขอบโค ้งที่ด้านเว้าแบบเข้มงวด ให้เป็นไปตามข้อแนะนําในภาคผนวก  ค. ข้อ ค.5 
ตารางที่ 16 ระยะเบี่ยงเบนของขอบโค ้งที่ด้านเว้า  
(ข้อ 6.6)  
หน่วยเป็นมิลลิเมตร 
ความกว้าง ระยะเบี่ยงเบนของขอบโค ้งที่ด้านเว้า  สูงสุด 
เหล็กแผ่นตัด 
ความยาวน้อยกว่า  2 000 เหล็กแผ่นตัด 
ความยาว  2 000 ขึ้นไป เหล็กแผ่นม้วนขอบตัดและ
เหล็กแผ่นแถบ 
30 ถึงน้อยกว่า 40 8 8 ต่อทุกๆความยาว  2 000 
40 ถึงน้อยกว่า 630 4 4 ต่อทุกๆความยาว  2 000 
630 ขึ้นไป 2 2 ต่อทุกๆความยาว  2 000 
 
  
aความกว างแผ น
2 000 mm
 
 
รูปที่ 1 การวัดระยะเบี่ยงเบนสูงสุดของขอบโค้งที่ด้านเว้า กรณีความยาว  2 000 mm ขึ้นไป  
(ข้อ 6.6.1) 
 
 
รูปที่ 2 การวัดระยะเบี่ยงเบนสูงสุดของขอบโค้งที่ด้านเว้า กรณีความยาวน้อยกว่า 2 000 mm  
(ข้อ 6.6.2) 
6.7 เกณฑ์ความคลาดเคล ื่อนของความไม ่ได้ฉาก (เฉพาะเหล็กแผ่นตัด) 
 ให้ไว้เป็นข้อแนะนํา ในภาคผนวก  ค. ข้อ ค.6 
6.8 ระยะเบี่ยงเบนของความราบ  
 (เฉพาะเหล็กแผ่นม้วน และเหล็กแผ่นตัดที่ตัดจากเหล็กแผ่นม้วน สัญลักษณ์ชั้นเทมเปอร์ S) 
  
มอก. 2012–2558 
 
-13- 6.8.1 ระยะเบี่ยงเบนของความราบจ ําแนกเป็น แผ่นโก่ง (bow)  คลื่น (wave) ขอบเป็นคลื่น (edge wave) และ
คลื่นกลางแผ่น (centre buckle) ให้เป็นไปตามตารางท ี่ 17 
หมายเหตุ 1. แผ่นโก่ง (bow) ความโค้งของเหล็กแผ่นทั้งแผ่นที่เบี่ยงเบนไปจากระนาบราบ  ทั้งทิศทางตามแนวการร ีด
หรือตั้งฉากกับแนวการรีด 
2. คลื่น (wave) ลอนคลื่นที่เกิดขึ้นตามทิศทางการรีดของแผ่น ในบริเวณอื่นที่ไม่ใช่แนวกลางหรือขอบข้าง
ของเหล็กแผ่น 
3. ขอบเป็นคลื่น (edge wave) ลอนคลื่นที่เกิดขึ้นบริเวณขอบข้างของเหล็กแผ่น 
4. คลื่นกลางแผ่น (centre buckle) ลอนคลื่นที่เกิดขึ้นแนวกลางแผ่นของเหล็กแผ่น 
5. ระยะเบี่ยงเบนของความราบส ําหรับเหล็กแผ่นม้วนไม่รวมถึงแผ่นโก่ง และการวัดระยะเบี่ยงเบนของ  
ความราบจะไม ่รวมส่วนปลายม้วนที่ไม่สมบูรณ์ 
ตารางที่ 17 ระยะเบี่ยงเบนความราบของเหล ็กแผ่นม้วนและเหล็กแผ่นตัดที่ตัดจากเหล็กแผ่นม้วน 
(ข้อ 6.8.1) 
หน่วยเป็นมิลลิเมตร 
ความกว้าง ระยะเบี่ยงเบนความราบส ูงสุด 
แผ่นโก่งและคลื่น 
(bow and wave) ขอบเป็นคลื่น 
(edge wave) คลื่นกลางแผ่น 
(centre buckle) 
น้อยกว่า 1 000 12 8 6 
1 000 ถึงน้อยกว่า 1 250 15 9 8 
1 250 ถึงน้อยกว่า 1 600 15 11 8 
ตั้งแต่ 1 600 ขึ้นไป 20 13 9 
6.8.2 ใช้เครื่องวัดระยะที่อ่านค่าได้ละเอียดอย่างน้อย 0.5 mm เทเปอร์เกจที่อ่านค่าได้ความละเอียดอย่างน้อย 
0.5  mm และเครื่องมือที่มีแนวตรง  เช่น บรรทัดเหล็ก 
6.8.3 วางเหล็กแผ่นที่มีความยาวตามแนวการร ีด อย่างน้อย 800 mm และความกว้างเท่ากับความกว้างเดิมของ
แผ่นเหล็ก บนพื้นราบ ดังรูปที่ 3 แล้วทําการวัดเป็น 4 กรณีดังต่อไปนี้ 
(1) สําหรับลักษณะแผ่นโก่ง วัดระยะสูงสุด (H) ของแผ่นโก่งที่เกิดขึ้น เมื่อเทียบกับแนวเส้นตรงอ้างอิงที่
ลากจากขอบด้านซ้ายของเหล็กแผ่นไปยังขอบด้านขวาของเหล ็กแผ่น 
(2) สําหรับลักษณะคลื่น ใช้เครื่องมือที่มีแนวตรงวางทาบให ้ปลายทั้งสองของเครื่องมืออยู่บนยอดของ
คลื่นสูงสุดที่เกิดขึ้น 2 คลื่น แล้ววัดระยะสูงสุด (H) ของคลื่นที่เกิดขึ้น 
(3) สําหรับลักษณะเป็นคลื่นกลางแผ่น ใช้เครื่องมือที่มีแนวตรงวางทาบให ้ปลายทั้งสองของเครื่องมืออยู่
บนยอดของคล ื่นกลางแผ่นสูงสุดที่เกิดขึ้น 2 คลื่น แล้ววัดระยะสูงสุด (H) ของคลื่นที่เกิดขึ้น 
(4) สําหรับลักษณะขอบเป็นคลื่น ใช้เทเปอร์เกจวัดระยะสูงสุด (H) ของคลื่นที่เกิดตรงขอบของเหล ็กแผ่น 
  มอก. 2012–2558 
 
-14- 
 
 
 
 
 
  
 
 
รูปที่ 3 การวัดระยะเบี่ยงเบนของความราบ  
(ข้อ 6.8.3) 
6.8.4 กรณีเหล็กแผ่นตัดที่ผ่านการยืดแบน  (stretcher-leveled steel sheet) เกณฑ์ความคลาดเคล ื่อนของ
ระยะเบี่ยงเบนของความราบ  ให้เป็นไปตามข้อแนะนําในภาคผนวก  ค. ข้อ ค.7 
7.  ลักษณะทั่วไป 
7.1 เหล็กแผ่นต้องปราศจากข้อบกพร่องที่เป็นผลเสียหายต่อการใช้งาน อย่างไรก็ตาม เหล็กแผ่นม้วนอาจจะมี
ข้อบกพร่องอยู่ได้บ้าง เนื่องจากการตรวจสอบโดยตลอดท ั้งม้วนและการกําจัดส่วนที่มีข้อบกพร่องของเหล็ก
แผ่นม้วน โดยทั่วไปทําไม่ได้ 
การทดสอบให้ทําโดยการตรวจพ ินิจ หรือวิธีอื่นที่ให้ผลเทียบเท่า 
7.2 ข้อกําหนดที่เกี่ยวข้องกับข้อบกพร่องผิวที่เป็นผลเสียหายของเหล็กแผ่นม้วนและเหล็กแผ่นที่ตัดจากเหล็กแผ่น
ม้วน ให้ใช้กับผิวด้านนอกของเหล ็กแผ่นม้วน และให้ใช้กับผิวด้านบนของเหล็กแผ่นที่ตัดจากเหล็กแผ่นม้วน 
7.3 เหล็กแผ่นที่มีสัญลักษณ์ชั้นเทมเปอร์ A ยอมให้เกิดรอยยับ (coil break) และขอบเป็นคลื่นได้ เนื่องจากไม่ผ่าน
การรีดปรับสภาพผิว 
7.4 เหล็กแผ่นที่ไม่ชโลมน้ํามัน ยอมให้มีสนิมได้ 
  มอก. 2012–2558 
 
-15- 8.  เครื่องหมายและฉลาก  
8.1 ที่ม้วนของเหล็กแผ่นม้วนและเหล็กแผ่นแถบทุกม้วน และที่มัดของเหล็กแผ่นตัดทุกมัด อย่างน้อยต้องมีเลข
อักษรหรือเครื่องหมายแจ้งรายละเอียดต่อไปนี้ ให้เห็นได้ง่าย ชัดเจนไม่ลบเลือน และ/หรือหลุดลอกง่าย 
(1) ชนิด ลักษณะขอบ  ชั้นคุณภาพ  สัญลักษณ์ชั้นเทมเปอร์ 
ตัวอย่าง  เช่น  เหล็กกล้าแผ่นม้วนรีดเย็น ขอบรีด CR1-S 
(2) สัญลักษณ์ระบุสําหรับเหล็กแผ่นตัดที่ผ่าน หรือไม่ผ่านการยืดแบน 
(3) หมายเลขการหลอม  หรือรหัสรุ่นที่ทํา 
(4) ความหนา  × ความกว้าง × ความยาว  เป็น มิลลิเมตร × มิลลิเมตร × มิลลิเมตร 
(กรณีเหล็กแผ่นม้วนหรือเหล็กแผ่นแถบ ไม่ต้องระบุความยาว ) 
(5) มวล เป็นกิโลกรัม 
(6) ชื่อผู้ทําหรือโรงงานที่ทํา หรือเครื่องหมายการค้าที่จดทะเบียน 
(7) ประเทศที่ทํา 
กรณีที่ใช้ภาษาต่างประเทศ  ต้องมีความหมายตรงก ับภาษาไทยที่กําหนดไว้ข้างต้น 
9.  การชักตัวอย่างและเกณฑ์ตัดสิน 
การชักตัวอย่างและเกณฑ์ตัดสินให้เป็นไปตาม  ภาคผนวก  ก. และให้ใช้สําหรับการตรวจสอบเพ ื่อการอนุญาตและการ
ติดตามผล  
สําหรับระบบควบคุมคุณภาพ  อาจกําหนดการชักตัวอย่างและเกณฑ์ที่แตกต่างจากที่กําหนดไว้ในภาคผนวก  ก. ได้ 
แต่ต้องทําให้มั่นใจว่าผลิตภัณฑ์มีคุณภาพสอดคล้องกับข้อกําหนดในมาตรฐานฉบ ับนี้ 
  มอก. 2012–2558 
 
-16- ภาคผนวก  ก. 
การชักตัวอย่างและเกณฑ์ตัดสิน 
(ข้อ 9.) 
ก.1 คําที่เกี่ยวข้องในการชักตัวอย่างและการเตรียมชิ้นทดสอบ  อาจอธิบายได้ตามรูปที่ ก.1 
  
 
คําอธิบาย 
1 รุ่น (lot) 
2 ผลิตภัณฑ์ตัวอย่าง (sample product) 
3 ตัวอย่าง (sample) 
4 ชิ้นตัวอย่าง (rough specimen) 
5 ชิ้นทดสอบ  (test piece) 
รูปที่ ก.1 คําที่เกี่ยวข้องในการชักตัวอย่างและการเตร ียมชิ้นทดสอบ  
(ข้อ ก.1 ข้อ ก.2 และข้อ ก.3) 
ก.2 รุ่น  ในที่นี้ หมายถึง เหล็กแผ่น ชนิด ชั้นคุณภาพ  และความหนาเด ียวกัน ทําโดยกรรมวิธีเดียวกัน ที่ทําหรือส่ง
มอบหรือซื้อขายในระยะเวลาเด ียวกัน 
ก.3 การชักตัวอย่างและเกณฑ์การตัดสิน 
ก.3.1 ให้ชักตัวอย่างผลิตภัณฑ์ตัวอย่างโดยวิธีสุ่มจากรุ่นเดียวกัน จํานวน 1 ม้วน ต่อทุก 50 ตัน หรือเศษของ  50 
ตันของเหล็กแผ่นม้วนหรือเหล็กแผ่นแถบ และโดยวิธีสุ่มจากรุ่นเดียวกัน จํานวน 1 แผ่น ต่อทุก 200 แผ่น
หรือเศษของ  200 แผ่นของเหล็กแผ่นตัด สําหรับการทดสอบส ่วนประกอบทางเคม ี สมบัติทางกล  รูปร่าง 
มิติ ลักษณะทั่วไป เครื่องหมายและฉลาก  
อย่างไรก็ตาม สําหรับการทดสอบส ่วนประกอบทางเคม ีกําหนดให้ขนาดตัวอย่างไม่เกิน 3 ม้วนหรือแผ่น 
และสําหรับการทดสอบ  สมบัติทางกล  รูปร่าง มิติ ลักษณะทั่วไป เครื่องหมายและฉลาก  กําหนดให้ขนาด
ตัวอย่างไม่เกิน 10 ม้วนหรือแผ่น 
ผลการทดสอบผล ิตภัณฑ์ตัวอย่างต้องเป็นไปตามข้อ 4. ข้อ 5. ข้อ 6.2  6.3  6.4  6.6  6.8 ข้อ 7. และข้อ 
8. ทุกรายการ  จึงจะถือว่าเหล็กแผ่นรุ่นนั้นเป็นไปตามเกณฑ ์ที่กําหนด 
มอก. 2012–2558 
 
-17- ก.3.2 กรณีที่การทดสอบตามข ้อ ก.3.1 มีผลการทดสอบผล ิตภัณฑ์ตัวอย่างรายการใดรายการหน ึ่งหรือหลาย
รายการไม่เป็นไปตามเกณฑ ์ที่กําหนด ยอมให้ทดสอบซ้ําได้อีกครั้ง ตามเกณฑ์ต่อไปนี้ 
ก.3.2.1 กรณีที่หนึ่งรุ่นประกอบด้วยผลิตภัณฑ์ 1 ม้วนหรือแผ่น 
ให้ทดสอบซ้ําในรายการที่ไม่ผ่านจํานวน 2 ครั้ง ผลการทดสอบท ั้ง 2 ครั้งต้องเป็นไปตามเกณฑ ์ที่
กําหนด จึงจะถือว่าผลิตภัณฑ์ตัวอย่างเป็นไปตามเกณฑ ์ที่กําหนดในรายการน ั้น 
ก.3.2.2 กรณีที่หนึ่งรุ่นประกอบด้วยผลิตภัณฑ์มากกว่า 1 ม้วนหรือแผ่น ให้ดําเนินการอย่างใดอย่างหนึ่ง ดังนี้ 
(1) คงผลิตภัณฑ์ตัวอย่างเดิมไว้ในรุ่น 
ให้ชักผลิตภัณฑ์ตัวอย่างเพิ่ม โดยวิธีสุ่มจากรุ่นเดียวกัน จํานวน 1 ม้วนหรือแผ่น ต่อทุก
ผลิตภัณฑ์ตัวอย่างเดิมที่คงไว้ในรุ่น และให้ใช้ผลิตภัณฑ์ตัวอย่างที่สุ่มมาใหม่ร่วมกับผลิตภัณฑ์
ตัวอย่างเดิมสําหรับการทดสอบรายการท ี่ไม่ผ่าน ผลการทดสอบผล ิตภัณฑ์ตัวอย่างทั้งหมดต้อง
เป็นไปตามเกณฑ ์ที่กําหนด จึงจะถือว่าผลิตภัณฑ์ตัวอย่างเป็นไปตามเกณฑ ์ที่กําหนดในรายการ
นั้น 
(2) นําผลิตภัณฑ์ตัวอย่างที่ไม่เป็นไปตามเกณฑ ์ออกจากรุ่นทั้งหมด 
ให้ชักผลิตภัณฑ์ตัวอย่างใหม่ โดยวิธีสุ่มจากรุ่นเดียวกัน จํานวน 2 ม้วนหรือแผ่นต่อทุกผลิตภัณฑ์
ตัวอย่างที่ได้นําออกจากรุ่น สําหรับการทดสอบส ่วนประกอบทางเคม ี สมบัติทางกล  รูปร่าง มิติ 
ลักษณะทั่วไป เครื่องหมายและฉลาก  ผลการทดสอบผล ิตภัณฑ์ตัวอย่างทั้งหมดต้องเป็นไปตาม
ข้อ 4. ข้อ 5. ข้อ 6.2  6.3  6.4  6.6  6.8 ข้อ 7. และข้อ 8. ทุกรายการ  จึงจะถือว่าเหล็กแผ่น
รุ่นนั้นเป็นไปตามเกณฑ ์ที่กําหนด 
เหล็กแผ่นทุกรุ่นต้องเป็นไปตามเกณฑ ์ที่กําหนดตามข้อ ก.3.1 หรือ ข้อ ก.3.1 ประกอบกับ ข้อ ก.3.2.1 
หรือ ข้อ ก.3.1 ประกอบกับ ข้อ ก.3.2.2 (1) หรือ ข้อ ก.3.2.2 (2) แล้วแต่กรณี จึงจะถือว่าเหล็กแผ่นรุ่น
นั้นเป็นไปตามมาตรฐานผล ิตภัณฑ์อุตสาหกรรมนี้ 
  มอก. 2012–2558 
 
-18- ภาคผนวก  ข. 
(ข้อแนะนํา) 
การดัดโค้ง 
(ข้อ 5.4) 
ข.1 การทดสอบการด ัดโค้ง (เฉพาะเหล็กแผ่นชั้นคุณภาพ  CR1) 
การทดสอบให้ปฏิบัติตาม มอก. 2173  โดยชิ้นทดสอบต้องมีความกว้าง 15 mm ถึง 50 mm มีความยาวที่
เหมาะสมคือยาวประมาณ  2 เท่าของความกว้าง  และเตรียมชิ้นทดสอบโดยต ัดตามแนวการร ีด  โดยมุมของ
การดัดโค้ง และระยะห่างปลายทั้งสองของชิ้นทดสอบให้เป็นไปตามตารางท ี่ ข.1 
เมื่อทดสอบแล้ว ต้องไม่พบรอยแตกที่มองเห็นได้ด้วยตาเปล่า 
ตารางที่ ข.1 มุมของการดัดโค้ง และระยะห่างปลายทั้งสองของชิ้นทดสอบ  
(ข้อ ข.1) 
ชั้นเทมเปอร์ สัญลักษณ์  
ชั้นเทมเปอร์ มุมของการดัดโค้งระยะห่างปลายทั้งสอง
ของชิ้นทดสอบ1) 
ผ่านการอบอ่อนเป็นกระบวนการส ุดท้าย A 180  02) 
ชั้นเทมเปอร์มาตรฐาน  S 180 0 
1 ใน 8 ของความแข็งเต็มที่ 8 180 0 
1 ใน 4 ของความแข็งเต็มที่ 4 180 1 
1 ใน 2 ของความแข็งเต็มที่ 2 180 2 
ความแข็งเต็มที่ 1 - - 
หมายเหตุ 1) ค่าในตาราง  หมายถึง จํานวนแผ่นของแผ่นที่มีความหนาระบุ 
2) หมายถึงปลายของชิ้นทดสอบแนบต ิดกัน 
  มอก. 2012–2558 
 
-19- ภาคผนวก  ค. 
(ข้อแนะนํา) 
เกณฑ์ความคลาดเคล ื่อนของความหนาแบบเข ้มงวด เกณฑ์ความคลาดเคล ื่อนของความกว ้างแบบ
เข้มงวด เกณฑ์ความคลาดเคล ื่อนของความยาว  ระยะเบี่ยงเบนของขอบโค ้งที่ด้านเว้าแบบเข้มงวด
เกณฑ์ความคลาดเคล ื่อนของความไม ่ได้ฉาก และระยะเบี่ยงเบนของความราบของเหล ็กแผ่นตัดที่
ผ่านการยืดแบน 
(ข้อ 6.3.3  ข้อ 6.4.4  ข้อ 6.5  ข้อ 6.6.3  ข้อ 6.7 และข้อ 6.8.4)  
ค.1 เกณฑ์ความคลาดเคล ื่อนของความหนาแบบเข ้มงวด (เฉพาะเหล็กแผ่นแถบ  และเหล็กแผ่นตัดที่ตัดจากเหล็ก
แผ่นแถบ) 
 สําหรับเหล็กแผ่นแถบและเหล ็กแผ่นตัดที่ตัดจากเหล็กแผ่นแถบที่ถูกระบุว่าต้องการเกณฑ์ความคลาดเคล ื่อน
ของความหนาแบบเข ้มงวด ให้เป็นไปตามตารางท ี่ ค.1 
 ใช้เครื่องมือวัดที่อ่านค่าได้ละเอียดอย่างน้อย 0.001 mm โดยวิธีการวัดและการรายงานผลให ้เป็นไปตามข้อ 
6.3.1 และข้อ 6.3.2 
ตารางที่ ค.1 เกณฑ์ความคลาดเคล ื่อนของความหนาแบบเข ้มงวด 
ของเหล็กแผ่นแถบ และเหล็กแผ่นตัดที่ตัดจากเหล็กแผ่นแถบ 
(ข้อ ค.1) 
หน่วยเป็นมิลลิเมตร 
 เกณฑ์ความคลาดเคล ื่อน 
ความหนา  ความกว้าง 
น้อยกว่า 160 ความกว้าง 160
ถึงน้อยกว่า 250 ความกว้าง 250 
ถึงน้อยกว่า 400 ความกว้าง 400 
ถึงน้อยกว่า 600 
น้อยกว่า 0.10 ± 0.010 ± 0.020 - - 
0.10 ถึงน้อยกว่า 0.16 ± 0.015 ± 0.020 - - 
0.16 ถึงน้อยกว่า 0.25 ± 0.020 ± 0.025 ± 0.030 ± 0.030 
0.25 ถึงน้อยกว่า 0.40 ± 0.025 ± 0.030 ± 0.035 ± 0.035 
0.40 ถึงน้อยกว่า 0.60 ± 0.035 ± 0.040 ± 0.040 ± 0.040 
0.60 ถึงน้อยกว่า 0.80 ± 0.040 ± 0.045 ± 0.045 ± 0.045 
0.80 ถึงน้อยกว่า 1.00 ± 0.04 ± 0.05 ± 0.05 ± 0.05 
1.00 ถึงน้อยกว่า 1.25 ± 0.05 ± 0.05 ± 0.05 ± 0.06 
1.25 ถึงน้อยกว่า 1.60 ± 0.05 ± 0.06 ± 0.06 ± 0.06 
1.60 ถึงน้อยกว่า 2.00 ± 0.06 ± 0.07 ± 0.08 ± 0.08 
2.00 ถึงน้อยกว่า 2.50 ± 0.07 ± 0.08 ± 0.08 ± 0.09 
2.50 ถึงน้อยกว่า 3.15 ± 0.08 ± 0.09 ± 0.09 ± 0.10 
3.15 ถึง 5.00 ± 0.09 ± 0.10 ± 0.10 ± 0.11 
 มอก. 2012–2558 
 
-20- ค.2 เกณฑ์ความคลาดเคล ื่อนของความกว ้างแบบเข้มงวด (เฉพาะเหล็กแผ่นแถบ  และเหล็กแผ่นตัดที่ตัดจากเหล็ก
แผ่นแถบ) 
 เหล็กแผ่นแถบและเหล็กแผ่นตัดที่ตัดจากเหล็กแผ่นแถบที่ถูกระบุว่าต้องการเกณฑ์ความคลาดเคล ื่อนของความ
กว้างแบบเข้มงวด ให้เป็นไปตามตารางท ี่ ค.2   ใช้เครื่องมือวัดที่อ่านค่าได้ละเอียดอย่างน้อย 0.01 mm โดย
วิธีการวัดและการรายงานผลให ้เป็นไปตามข้อ 6.4.5 
 
ตารางที่ ค.2 เกณฑ์ความคลาดเคล ื่อนของความกว ้างแบบเข้มงวด 
ของเหล็กแผ่นแถบ และเหล็กแผ่นตัดที่ตัดจากเหล็กแผ่นแถบ 
(ข้อ ค.2) 
หน่วยเป็นมิลลิเมตร 
ความหนา  เกณฑ์ความคลาดเคล ื่อน 
ความกว้าง 
น้อยกว่า 160 ความกว้าง 160
ถึงน้อยกว่า 250 ความกว้าง 250
ถึงน้อยกว่า 400 ความกว้าง 400 
ถึงน้อยกว่า 600 
น้อยกว่า 0.60 ± 0.15 ± 0.20 ± 0.25 ± 0.30 
0.06 ถึงน้อยกว่า 1.00 ± 0.20 ± 0.25 ± 0.25 ± 0.30 
1.00 ถึงน้อยกว่า 1.60 ± 0.20 ± 0.30 ± 0.30 ± 0.40 
1.60 ถึงน้อยกว่า 2.50 ± 0.25 ± 0.35 ± 0.40 ± 0.50 
2.50 ถึงน้อยกว่า 4.00 ± 0.30 ± 0.40 ± 0.45 ± 0.50 
4.00 ถึงน้อยกว่า 5.00 ± 0.40 ± 0.50 ± 0.55 ± 0.65 
 
ค.3 เกณฑ์ความคลาดเคล ื่อนของความยาว  (เฉพาะเหล็กแผ่นตัด) 
 ให้เป็นไปตามตารางท ี่ ค.3 ใช้เครื่องมือวัดที่อ่านค่าได้ละเอียดอย่างน้อย 1 mm วัดที่ตําแหน่งห่างจากขอบ
ประมาณ  100 mm ทั้ง 2 ข้าง แล้วรายงานผลเป ็นค่าต่ําสุด 
ตารางที่ ค.3 เกณฑ์ความคลาดเคล ื่อนของความยาวของเหล ็กแผ่นตัด 
(ข้อ ค.3) 
หน่วยเป็นมิลลิเมตร 
ความยาว  เกณฑ์ความคลาดเคล ื่อน 
น้อยกว่า 2 000 + 10 
  0 
2 000 ถึงน้อยกว่า 4 000 + 15 
  0 
4 000 ถึงน้อยกว่า  6 000 + 20 
  0 
 หมายเหตุ เกณฑ์ความคลาดเคล ื่อนสําหรับค่าบวกของตารางน ี้ ไม่ใช้กับเหล็กแผ่นตัดที่ผ่านการยืดแบน 
  มอก. 2012–2558 
 
-21- ค.4 เกณฑ์ความคลาดเคล ื่อนของความยาวแบบเข ้มงวด (เฉพาะเหล็กแผ่นตัด) 
 สําหรับเหล็กแผ่นตัดที่ถูกระบุว่าต้องการเกณฑ์ความคลาดเคล ื่อนของความยาวแบบเข ้มงวด ให้เป็นไปตาม
ตารางที่ ค.4 ใช้เครื่องมือวัดที่อ่านค่าได้ละเอียดอย่างน้อย 1 mm วัดที่ตําแหน่งห่างจากขอบประมาณ  100 
mm ทั้ง 2 ข้าง แล้วรายงานผลเป ็นค่าต่ําสุด 
ตารางที่ ค.4 เกณฑ์ความคลาดเคล ื่อนของความยาวแบบเข ้มงวดของเหล็กแผ่นตัด 
(ข้อ ค.4) 
หน่วยเป็นมิลลิเมตร 
ความยาว  เกณฑ์ความคลาดเคล ื่อน 
น้อยกว่า 1 000 + 3 
   0 
1 000 ถึงน้อยกว่า 2 000 + 4 
   0 
2 000 ถึงน้อยกว่า  3 000 + 6 
   0 
3 000 ถึงน้อยกว่า 4 000 + 8 
   0 
ค.5 ระยะเบี่ยงเบนของขอบโค ้งที่ด้านเว้าแบบเข้มงวด (เฉพาะเหล็กแผ่นม้วน เหล็กแผ่นตัด และเหล็กแผ่นแถบ) 
 เหล็กแผ่นม้วน เหล็กแผ่นตัด และเหล็กแผ่นแถบ  ที่ถูกระบุว่าต้องการระยะเบ ี่ยงเบนของขอบโค ้งที่ด้านเว้า 
แบบเข้มงวด ให้เป็นไปตามตารางท ี่ ค.5 
 เครื่องมือวัด วิธีการวัดและการรายงานผล  ให้เป็นไปตามข้อ 6.6.1 และข้อ 6.6.2 
ตารางที่ ค.5 ระยะเบี่ยงเบนของขอบโค ้งที่ด้านเว้าแบบเข้มงวด 
(ข้อ ค.5)  
หน่วยเป็นมิลลิเมตร 
ความกว้าง ระยะเบี่ยงเบนของขอบโค ้งที่ด้านเว้า  สูงสุด 
เหล็กแผ่นตัด 
ความยาวน้อยกว่า 
2 000 เหล็กแผ่นตัด 
ความยาว  2 000 ขึ้นไป เหล็กแผ่นม้วนและเหล็กแผ่นแถบ 
30 ถึงน้อยกว่า 40 25 25 ต่อทุก ๆ ความยาว  2 000 
40 ถึงน้อยกว่า 630 10 10 ต่อทุก ๆ ความยาว  2 000 
 
  มอก. 2012–2558 
 
-22- ค.6 เกณฑ์ความคลาดเคล ื่อนของความไม ่ได้ฉาก (เฉพาะเหล็กแผ่นตัด) 
 ต้องไม่เกิน 1% ของความกว้าง โดยวิธีการวัดแบบตั้งฉาก 
 ต้องไม่เกิน 0.7% ของความกว้าง โดยวิธีการวัดแบบเส้นทแยงมุม 
 ใช้เครื่องมือวัดที่อ่านค่าได้ละเอียดอย่างน้อย 1 mm โดยใช้วิธีใดวิธีหนึ่งดังต่อไปนี้ หากมีข้อโต้แย้งให้ใช้วิธีการ 
ค.6.1 แล้วรายงานค่าที่คํานวณได้ 
ค.6.1 วิธีการวัดแบบตั้งฉาก 
 วัดความยาวระหว ่างเส้นตั้งฉากที่ลากจากขอบด ้านหนึ่งกับขอบของอีกด้านหนึ่งของแผ่นเหล็ก ตัวอย่างดัง
รูปที่ ค.1 
หน่วยเป็นมิลลิเมตร 
 
 
 
 
 
 
 
รูปที่ ค.1 การวัดความไม่ได้ฉากแบบตั้งฉาก 
(ข้อ ค.6.1) 
 
ค่าที่วัดได้ นํามาคํานวณหาค่าความไม่ได้ฉากจากสูตร 
A  =  X / Y 
A คือ ความไม่ได้ฉากของเหล็กแผ่น เป็นร้อยละ 
X คือ ความยาวระหว ่างเส้นตั้งฉากที่ลากจากขอบด้านหนึ่งกับขอบของอีกด้านหนึ่งของ 
แผ่นเหล็ก เป็นมิลลิเมตร 
Y คือ ความกว้างจริงที่วัดได้ของแผ่นเหล็ก เป็นมิลลิเมตร 
ค.6.2 วิธีการวัดแบบเส้นทแยงมุม 
 วัดเส้นทแยงมุมทั้ง 2 เส้นของแผ่นเหล็กตัวอย่าง ดังรูปที่ ค.2 
 ค่าที่วัดได้ นํามาคํานวณหาค่าความไม่ได้ฉากจากสูตร 
  2YX A  
  
X  Y มอก. 2012–2558 
 
-23- A คือ ความไม่ได้ฉากของเหล็กแผ่น เป็นร้อยละ 
X คือ ความยาวของเส ้นทแยงมุมเส้นที่ 1 เป็นมิลลิเมตร 
Y คือ ความยาวของเส ้นทแยงมุมเส้นที่ 2 เป็นมิลลิเมตร 
L คือ ความยาวของเหล ็กแผ่นตัวอย่าง เป็นมิลลิเมตร 
W คือ ความกว้างของแผ่นเหล็ก เป็นมิลลิเมตร 
หน่วยเป็นมิลลิเมตร 
 
  
   
   
 
 
 
รูปที่ ค.2 การวัดความไม่ได้ฉากแบบเส้นทแยงมุม 
(ข้อ ค.6.2) 
ค.7 ระยะเบี่ยงเบนของความราบของเหล ็กแผ่นตัดที่ผ่านการยืดแบน  
 สําหรับเหล็กแผ่นตัดที่ผ่านการยืดแบน ระยะเบี่ยงเบนของความราบต ้องไม่เกินค่าตามตารางที่ ค.6 
 เครื่องมือวัด วิธีการวัดและการรายงานผล  ให้เป็นไปตามข้อ 6.8.2 และ 6.8.3 
ตารางที่ ค.6 ระยะเบี่ยงเบนของความราบของเหล ็กแผ่นตัดที่ผ่านการยืดแบน 
(ข้อ ค.7) 
หน่วยเป็นมิลลิเมตร 
 ความกว้าง แผ่นโก่ง คลื่น 
(bow, wave) ขอบเป็นคลื่น 
(edge wave) คลื่นกลางแผ่น 
(centre buckle) 
น้อยกว่า 1 000 2 2 2 
1 000 ถึงน้อยกว่า 1 250 3 2 2 
1 250 ถึงน้อยกว่า 1 600 4 3 2 
ตั้งแต่ 1 600 ขึ้นไป 5 4 2 
L W X Y