หน้า   ๒๔ 
เล่ม   ๑๓๔   ตอนพิเศษ   ๙๗   ง ราชกิจจานุเบกษา  ๔   เมษายน    ๒๕๖๐  
 
 
 
ประกาศกระทรวงสาธารณส ุข 
(ฉบับที่  ๓๘๓)  พ.ศ.  ๒๕๖๐  
เรื่อง  การแสดงฉลากของอาหารในภาชนะบรรจ ุ  (ฉบับที่  ๒) 
 
 
โดยเป็นการสมควรปร ับปรุงประกาศกระทรวงสาธารณส ุขว่าด้วยเรื่อง  ฉลาก  
อาศัยอํานาจตามความในมาตรา   ๕  วรรคหนึ่ง  และมาตรา   ๖  (๑๐)  แห่งพระราชบัญญัติอาหาร   
พ.ศ.  ๒๕๒๒   รัฐมนตรีว่าการกระทรวงสาธารณส ุขออกประกาศไว ้  ดังต่อไปนี้ 
ข้อ ๑ ให้ยกเลิกความในข้อ  ๔  ของประกาศกระทรวงสาธารณส ุข  (ฉบับที่  ๓๖๗)  พ.ศ.  ๒๕๕๗   
เรื่อง  การแสดงฉลากของอาหารในภาชนะบรรจ ุ  ลงวันที่  ๘  พฤษภาคม   พ.ศ.  ๒๕๕๗   และให้ใช้
ข้อความต่อไปนี้ 
“ข้อ  ๔  การแสดงฉลากของอาหารในภาชนะบรรจ ุที่ผลิตเพื่อจําหน่าย  นําเข้าเพื่อจําหน่าย  
หรือที่จําหน่าย  ต้องแสดงข้อความเป็นภาษาไทย   และอาจแสดงภาษาต ่างประเทศด้วยก็ได้  และอย่างน้อย
จะต้องมีข้อความแสดงรายละเอ ียดดังต่อไปนี้  เว้นแต่  สํานักงานคณะกรรมการอาหารและยาจะยกเว ้น 
ให้ไม่ต้องระบุข้อความหนึ่งข้อความใด  
(๑) ชื่ออาหาร  
(๒) เลขสารบบอาหาร    
(๓) ชื่อและที่ตั้งของผู้ผลิตหรือผู้แบ่งบรรจุหรือผู้นําเข้า  หรือสํานักงานใหญ่  แล้วแต่กรณี  
ดังต่อไปนี้ 
 (๓.๑) อาหารที่ผลิตในประเทศ   ให้แสดงชื่อและที่ตั้งของผู้ผลิตหรือผู้แบ่งบรรจุ  หรือแสดงชื่อ
และที่ตั้งของสํานักงานใหญ่ของผู้ผลิตหรือผู้แบ่งบรรจุก็ได้  โดยต้องมีข้อความดังต่อไปนี้  กํากับไว้ด้วย   
  ( ๓.๑.๑) ข้อความว่า  “ผู้ผลิต”  หรือ  “ผลิตโดย”  สําหรับกรณีเป็นผู้ผลิต   
  ( ๓.๑.๒) ข้อความว่า  “ผู้แบ่งบรรจุ”  หรือ  “แบ่งบรรจุโดย”  สําหรับกรณีเป็นผู้แบ่งบรรจุ 
  ( ๓.๑.๓) ข้อความว่า  “สํานักงานใหญ่”  สําหรับกรณีเป็นผู้ผลิตหรือผู้แบ่งบรรจุ
ที่ประสงค์จะแสดงชื่อและที่ตั้งของสํานักงานใหญ่ 
 (๓.๒) อาหารนําเข้าจากต่างประเทศ   ให้แสดงชื่อและที่ตั้งของผู้นําเข้าโดยมีข้อความว่า  
“ผู้นําเข้า”  หรือ  “นําเข้าโดย”  กํากับ  และแสดงชื่อและประเทศของผ ู้ผลิตด้วย 
(๔) ปริมาณของอาหารเป ็นระบบเมตริก 
 (๔.๑) อาหารที่มีลักษณะเป็นของแข็ง  ให้แสดงน้ําหนักสุทธิ 
 (๔.๒) อาหารที่มีลักษณะเป็นของเหลว   ให้แสดงปริมาตรสุทธิ 
 (๔.๓) อาหารที่มีลักษณะครึ่งแข็งครึ่งเหลว   หรือลักษณะอื่น  อาจแสดงเป็นน้ําหนักสุทธิ
หรือปริมาตรสุทธิก็ได้    หน้า   ๒๕ 
เล่ม   ๑๓๔   ตอนพิเศษ   ๙๗   ง ราชกิจจานุเบกษา  ๔   เมษายน    ๒๕๖๐  
 
 
 
กรณีอาหารที่มีการกําหนดน้ําหนักเนื้ออาหารตามประกาศกระทรวงสาธารณส ุข  ให้แสดง
ปริมาณน้ําหนักเนื้ออาหาร   ด้วย   
(๕) ส่วนประกอบที่สําคัญเป็นร้อยละของน้ําหนักโดยประมาณเร ียงตามลําดับปริมาณจากมากไปน ้อย  
เว้นแต่ 
 (๕.๑) อาหารที่ฉลากมีพื้นที่ทั้งแผ่นน้อยกว่า  ๓๕  ตารางเซนติเมตร  แต่ทั้งนี้จะต้องมี
ข้อความแสดงส่วนประกอบที่สําคัญไว้บนหีบห่อของอาหารนั้น  หรือ 
 (๕.๒) อาหารที่มีส่วนประกอบเพ ียงอย่างเดียวโดยไม่นับรวมถึงวัตถุเจือปนอาหาร  
หรือวัตถุแต่งกลิ่นรสที่เป็นส่วนผสม   หรือ 
 (๕.๓) อาหารชนิดแห้ง  หรือชนิดผง  หรือชนิดเข้มข้น  ที่ต้องเจือจางหรือทําละลายก่อน
บริโภคอาจเลือกแสดงส่วนประกอบที่สําคัญของอาหารเป ็นร้อยละของน้ําหนักโดยประมาณ   หรือเมื่อเจือจาง
หรือทําละลายตามวิธีปรุงเพื่อรับประทานตามท ี่แจ้งไว้บนฉลาก   อย่างใดอย่างหนึ่ง  หรือแสดงทั้งสองอย่างก็ได้ 
(๖) ข้อความว่า  “ข้อมูลสําหรับผู้แพ้อาหาร   :  มี  ……..….”  กรณีมีการใช้เป็นส่วนประกอบ
ของอาหาร   หรือ  “ข้อมูลสําหรับผู้แพ้อาหาร   :  อาจมี  ………….…”  กรณีมีการปนเปื้อนในกระบวนการผล ิต  
แล้วแต่กรณี  (ความที่เว้นไว้ให้ระบุประเภทหรือชนิดของอาหารที่มีสารก่อภูมิแพ้หรือสารที่ก่อภาวะภูมิไวเกิน)  
หรือกรณีที่ไม่แสดงข้อความ   “ข้อมูลสําหรับผู้แพ้อาหาร ”  อาจแสดงข้อความว่า  “มี..............”  หรือ  
“อาจมี.................”  ไว้ในกรอบ   โดยสีของตัวอักษรต้องตัดกับสีพื้นของกรอบและส ีของกรอบตัดกับสีพื้นของฉลาก    
ทั้งนี้  ขนาดตัวอักษรที่ต้องแสดงข้อความตามวรรคหน ึ่ง  นอกจากต้องปฏิบัติตามข้อ  ๑๔  (๓)  แล้ว  
ต้องไม่เล็กกว่าตัวอักษรที่แสดงส่วนประกอบ   และต้องแสดงไว้ที่ด้านล่างของการแสดงส ่วนประกอบด้วย 
ประเภทหรือชนิดของอาหารซึ่งมีสารก่อภูมิแพ้  หรือสารที่ก่อภาวะภูมิไวเกินตามวรรคหนึ่ง  ได้แก่ 
 (๖.๑) ธัญพืชที่มีกลูเตน  ได้แก่  ข้าวสาลี  ข้าวไรย์  ข้าวบาร์เลย์  ข้าวโอ๊ต  สเปลท์  หรือ
สายพันธุ์ลูกผสมของธัญพืชดังกล่าว  และผลิตภัณฑ์จากธัญพืชที่มีกลูเตนดังกล่าว  ยกเว้น 
  ( ก) กลูโคสไซรัป  หรือเดกซ์โทรสที่ได้จากข้าวสาลี   
  ( ข) มอลโทเดกซ์ตริน  จากข้าวสาลี   
  ( ค) กลูโคสไซรัป  จากข้าวบาร์เลย์   
  ( ง) แอลกฮอล์ที่ได้จากการกลั่นเมล็ดธัญพืช   
 (๖.๒) สัตว์น้ําที่มีเปลือกแข็ง  เช่น  ปู  กุ้ง  กั้ง  ลอบเสตอร์  เป็นต้น  และผลิตภัณฑ์จากสัตว์น้ํา
ที่มีเปลือกแข็ง   
 (๖.๓) ไข่  และผลิตภัณฑ์จากไข่   
 (๖.๔) ปลา  และผลิตภัณฑ์จากปลา   ยกเว้น  เจลาตินจากปลาที่ใช้เป็นสารช่วยพาวิตามิน 
และแคโรทีนอยด์   
 (๖.๕) ถั่วลิสง  และผลิตภัณฑ์จากถั่วลิสง 
 (๖.๖) ถั่วเหลือง  และผลิตภัณฑ์จากถั่วเหลือง  ยกเว้น  หน้า   ๒๖ 
เล่ม   ๑๓๔   ตอนพิเศษ   ๙๗   ง ราชกิจจานุเบกษา  ๔   เมษายน    ๒๕๖๐  
 
 
 
  ( ก) น้ํามันหรือไขมันจากถั่วเหลืองที่ผ่านกระบวนการท ําให้บริสุทธิ์   
  ( ข) โทโคเฟอรอลผสม ,  ดี - แอลฟา  - โทโคเฟอรอล ,  หรือ  ดีแอล - แอลฟา  - โทโคเฟอรอล   
หรือ  ดี - แอลฟา  - โทโคเฟอริลแอซีเทต,  หรือ  ดีแอล - แอลฟา  - โทโคเฟอริลแอซีเทต  หรือ  ดี - แอลฟา  -  
โทโคเฟอริลแอซิดซักซิเนต  ที่ได้จากถั่วเหลือง   
  ( ค) ไฟโตสเตอรอล   และไฟโตสเตอรอลเอสเตอร ์ที่ได้จากน้ํามันถั่วเหลือง   
  ( ง) สตานอลเอสเตอร ์จากพืชที่ผลิตจากสเตอรอลของน ้ํามันพืชที่ได้จากถั่วเหลือง   
 (๖.๗) นม  และผลิตภัณฑ์จากนม   รวมถึงแลคโตส   ยกเว้น  แลคติทอล 
 (๖.๘) ถั่วที่มีเปลือกแข็ง  และผลิตภัณฑ์จากถั่วที่มีเปลือกแข็ง  เช่น  อัลมอนต์  วอลนัท  
พีแคน  เป็นต้น 
 (๖.๙) ซัลไฟต์  ที่มีปริมาณมากกว่าหรือเท่ากับ  ๑๐  มิลลิกรัมต่อกิโลกรัม 
ทั้งนี้  ความใน   (๖)  ไม่ใช้บังคับกับอาหารที่มีสารก่อภูมิแพ้หรือสารที่ก่อภาวะภูมิไวเกิน   
เป็นส่วนประกอบที่สําคัญ  และมีการแสดงชื่ออาหารที่ระบุชื่อสารก่อภูมิแพ้หรือสารที่ก่อภาวะภูมิไว 
เกินไว้ชัดเจนแล้ว  เช่น  น้ํานมโคสด   ถั่วลิสงอบกรอบ   เป็นต้น   
(๗) แสดงชื่อกลุ่มหน้าที่ของวัตถุเจือปนอาหารร่วมกับชื่อเฉพาะ   หรือแสดงชื่อกลุ่มหน้าที่ของ
วัตถุเจือปนอาหารร่วมกับตัวเลขตาม   International  Numbering  System :  INS  for  Food  Additives  
ถ้ามีการใช้วัตถุเจือปนอาหารหรือมีวัตถุเจือปนอาหารติดมากับวัตถุดิบที่ใช้ในการผลิตอาหารหรือเป็นส่วนประกอบ
ของอาหารในปร ิมาณที่เกิดผลตามวัตถุประสงค์ของการใช้วัตถุเจือปนอาหาร   และกรณีที่เป็นสี  หรือวัตถุปรุงแต่ง
รสอาหาร   หรือวัตถุให้ความหวานแทนน ้ําตาลให้แสดงข้อความดังต่อไปนี้ด้วย  แล้วแต่กรณี 
 (๗.๑) “สีธรรมชาติ”  หรือ  “สีสังเคราะห์”  ตามด้วยชื่อเฉพาะ   หรือตัวเลขตาม   International  
Numbering  System:  INS  for  Food  Additives  แล้วแต่กรณี 
 (๗.๒) ชื่อกลุ่มหน้าที่ตามด้วยชื่อเฉพาะ   สําหรับกรณีวัตถุปรุงแต่งรสอาหาร   และวัตถุ 
ที่ให้ความหวานแทนน ้ําตาล 
 สําหรับวัตถุเจือปนอาหารที่มิใช่เป็นวัตถุกันเสีย  วัตถุปรุงแต่งรสอาหาร   วัตถุให้ความหวาน
แทนน้ําตาล  และสี  อาจแสดงข้อความว่า  “วัตถุเจือปนอาหาร ”  แทนชื่อกลุ่มหน้าที่ของวัตถุเจือปนอาหาร  
ได้ร่วมกับชื่อเฉพาะ   หรือร่วมกับตัวเลขตาม   International  Numbering  System : INS  for  Food  Additives 
(๘) ข้อความว่า  “แต่งกลิ่นธรรมชาติ”  “แต่งกลิ่นเลียนธรรมชาติ”  “แต่งกลิ่นสังเคราะห์”  
“แต่งรสธรรมชาติ”  หรือ  “แต่งรสเลียนธรรมชาติ”  ถ้ามีการใช้แล้วแต่กรณี 
(๙) แสดง  วัน  เดือนและปี  สําหรับอาหารที่มีอายุการเก็บไม่เกิน  ๙๐  วัน  หรือแสดง  
วันเดือนและปี  หรือเดือนและปี  สําหรับอาหารที่มีอายุการเก็บเกิน  ๙๐  วัน  โดยมีข้อความว่า   
“ควรบริโภคก่อน”  หรือ  “หมดอายุ”  กํากับไว้ด้วย 
นอกจากการแสดงข ้อความตามวรรคหน ึ่ง  จะต้องแสดงข้อความ   “ผลิต”  หรือ  “หมดอายุ”  
ให้เป็นไปตามประกาศกระทรวงสาธารณส ุขว่าด้วยเรื่องอาหารนั้นด้วย  หน้า   ๒๗ 
เล่ม   ๑๓๔   ตอนพิเศษ   ๙๗   ง ราชกิจจานุเบกษา  ๔   เมษายน    ๒๕๖๐  
 
 
 
การแสดงวัน  เดือนและปี  หรือเดือนและปี  ให้แสดงเป็น  วัน  เดือนและปี  หรือเดือนและปี
เรียงตามลําดับ  ทั้งนี้  อาจแสดง   “เดือน”  เป็นตัวเลขหรือตัวอักษรก็ได้  กรณีที่มีการแสดงไม่เรียงตามลําดับ  
ต้องมีข้อความหรือตัวอักษรที่สื่อให้ผู้บริโภคเข้าใจอย่างชัดเจนถึงวิธีการแสดงข้อความดังกล่าวกํากับไว้ด้วย 
(๑๐) คําเตือน  (ถ้ามี) 
(๑๑) ข้อแนะนําในการเก็บรักษา  (ถ้ามี) 
(๑๒) วิธีปรุงเพื่อรับประทาน   (ถ้ามี) 
(๑๓) วิธีการใช้และข้อความที่จําเป็นสําหรับอาหารที่มุ่งหมายจะใช้กับทารกหรือเด็กเล็ก   
หรือบุคคลกลุ่มใดโดยเฉพาะ  
(๑๔) ข้อความที่กําหนดเพิ่มเติมตามบัญชีแนบท้ายประกาศ  
(๑๕) ข้อความที่ต้องมีสําหรับอาหารที่มีประกาศกระทรวงสาธารณส ุขกําหนด 
สําหรับการแสดงฉลากอาหารท ี่มิใช่จําหน่ายโดยตรงต่อผู้บริโภคหรือผู้แบ่งบรรจุหรือผู้ปรุงหรือ 
ผู้จําหน่ายอาหาร   อย่างน้อยต้องแสดงรายละเอ ียดตามข้อ  ๔  (๑)  (๒)  (๓)  (๔)  และ  (๙)  และอาจแสดงข้อความ
เป็นภาษาอังกฤษแทนก็ได้  แต่ทั้งนี้ต้องมีการแสดงรายละเอ ียดเป็นภาษาไทยที่ครบถ้วนตามข้อ  ๔  ที่เห็นได้ชัดเจน
และอ่านได้ง่าย  ไว้ในคู่มือหรือเอกสารประกอบการจ ําหน่ายทุกครั้ง  พร้อมทั้งต้องแสดงข้อความว่า   
“เป็นวัตถุดิบสําหรับแปรรูปอาหารเท่านั้น”  หรือข้อความอื่นที่มีความหมายในท ํานองเดียวกันที่ฉลาก  
เว้นแต่กรณีผู้ผลิตหรือผู้นําเข้าอาหารเพื่อใช้ในการผลิตผลิตภัณฑ์อาหารของตนเอง   หรือผู้ผลิตหรือผู้นําเข้า
อาหารจําหน่ายให้แก่ผู้แปรรูปอาหาร   โดยมีข้อตกลงการให้ข้อมูลตามข้อ  ๔  (๕)  ดังกล่าวไว้แล้ว  อาจไม่ต้องแสดง
ปริมาณร้อยละตามข้อ  ๔  (๕)  ไว้ที่ฉลากหรือคู่มือหรือเอกสารประกอบการจ ําหน่าย” 
ข้อ ๒ ให้ยกเลิกความในข้อ  ๑๑  ของประกาศกระทรวงสาธารณส ุข  (ฉบับที่  ๓๖๗)  พ.ศ.  ๒๕๕๗   
เรื่อง  การแสดงฉลากของอาหารในภาชนะบรรจ ุ  ลงวันที่  ๘  พฤษภาคม   พ.ศ.  ๒๕๕๗   และให้ใช้
ข้อความต่อไปนี้ 
“ข้อ  ๑๑  การแสดงข้อความกล่าวอ้างบนฉลากเกี่ยวกับสารหรือส่วนประกอบอื่นใดในอาหาร   ต้อง   
(๑) ไม่ใช้กับอาหารที่มีประกาศกระทรวงสาธารณส ุขกําหนดห้ามใช้  หรืออาหารที่โดยธรรมชาติ 
ของอาหารนั้นไม่มีสารนั้น  หรืออาหารที่ในกระบวนการผล ิตไม่มีสารนั้นเกิดขึ้น   
(๒) ไม่เป็นวัตถุที่ห้ามใช้ในอาหารตามประกาศกระทรวงสาธารณส ุข 
(๓) ไม่ก่อให้เกิดความเข้าใจผิดในผลิตภัณฑ์ 
ทั้งนี้  ความในวรรคหน ึ่งไม่ใช่บังคับกับการกล่าวอ้างสารหรือส่วนประกอบใด  ๆ  ที่มีประกาศ
กระทรวงสาธารณส ุขกําหนดไว้เป็นการเฉพาะ ” 
ข้อ ๓ ให้ยกเลิกความในข้อ  ๑๔  ของประกาศกระทรวงสาธารณส ุข  (ฉบับที่  ๓๖๗)  พ.ศ.  ๒๕๕๗   
เรื่อง  การแสดงฉลากของอาหารในภาชนะบรรจ ุ  ลงวันที่  ๘  พฤษภาคม   พ.ศ.  ๒๕๕๗   และให้ใช้ข้อความต่อไปนี้  หน้า   ๒๘ 
เล่ม   ๑๓๔   ตอนพิเศษ   ๙๗   ง ราชกิจจานุเบกษา  ๔   เมษายน    ๒๕๖๐  
 
 
 
“ข้อ  ๑๔  ข้อความในฉลากต ้องมีลักษณะเห็นได้ชัดเจน  และอ่านได้ง่าย  ขนาดของตัวอักษร
ต้องสัมพันธ์กับขนาดของพื้นที่ฉลาก  และต้องปฏิบัติ  ดังนี้ 
(๑) การแสดงข้อความตามข้อ  ๔  (๑)  ต้องมีขนาดความสูงของตัวอักษรไม่น้อยกว่า  ๒  มิลลิเมตร  
และตัวอักษรต้องอ่านได้ชัดเจน  ได้สัดส่วนสัมพันธ์กับขนาดพื้นที่ฉลาก  อยู่ในตําแหน่งที่เห็นได้ชัดเจน  
และมีข้อความต่อเนื่องกันในแนวนอน   เว้นแต่ฉลากที่มีเนื้อที่น้อยกว่า  ๓๕  ตารางเซนติเมตรให้แสดงชื่อ
ด้วยขนาดตัวอักษรความสูงไม่น้อยกว่า  ๑  มิลลิเมตร” 
(๒) การแสดงข้อความตามข้อ  ๔  (๒)  ต้องมีขนาดความสูงของตัวอักษร  ให้เป็นไปตามที่กําหนด 
ในระเบียบสํานักงานคณะกรรมการอาหารและยา  
(๓) การแสดงข้อความตามข้อ  ๔  (๔)  (๕)  (๖)  และ  (๙)  ต้องมีขนาดความสูงของตัวอักษร
แล้วแต่กรณี  ดังนี้ 
 (๓.๑) ไม่น้อยกว่า  ๑  มิลลิเมตร  สําหรับฉลากที่มีพื้นที่ไม่เกิน  ๑๐๐  ตารางเซนติเมตร  
เว้นแต่ฉลากอาหารที่มีพื้นที่ทั้งแผ่นน้อยกว่า  ๓๕  ตารางเซนติเมตร  การแสดงส่วนประกอบ   อาจแสดงไว้
บนหีบห่อของอาหารแทนได ้   
 (๓.๒) ไม่น้อยกว่า  ๑.๕  มิลลิเมตร  สําหรับฉลากที่มีพื้นที่มากกว่า  ๑๐๐  ตารางเซนติเมตร   
(๔) การแสดงข้อความเกี่ยวกับสารอาหาร   ตารางสารอาหารเท ียบกับ  WHO  วิธีเตรียมฉลากโภชนาการ   
ฉลากแบบจีดีเอ  การกล่าวอ้างทางโภชนาการ   การใช้คุณค่าในการส่งเสริมการขาย   การระบุกลุ่มผู้บริโภค
ในการส่งเสริมการขาย   สําหรับอาหารที่มีประกาศกระทรวงสาธารณส ุขกําหนดไว้เป็นการเฉพาะ   ต้องมี
ขนาดความสูงของตัวอักษร  ไม่น้อยกว่า  ๑  มิลลิเมตร 
(๕) การแสดงข้อความตามข้อ  ๔  (๑)  (๔)  และ  (๙)  ให้แสดงไว้ในตําแหน่งที่สามารถเห็นได้ชัดเจน 
กรณีการแสดงข้อความตามข้อ  ๔  (๙)  ไว้ที่ด้านล่างหรือส่วนอื่น  ต้องมีข้อความที่ฉลากที่สื่อ 
ได้ชัดเจนว่าจะดู  วัน  เดือนและปี  ที่ควรบริโภคก่อน  หรือหมดอายุ  หรือเดือนและปีที่ควรบริโภคก่อน
หรือหมดอายุได้ที่ใด  และอาจแสดงข ้อความกํากับ  วัน  เดือนและปี  หรือเดือน  และปีที่ผลิต   
หรือหมดอายุ  หรือควรบริโภคก่อน  ไว้ด้วยอีกหรือไม่ก็ได้” 
ข้อ ๔ ให้เพิ่มความดังต่อไปนี้  เป็นข้อ  ๔/๑  ของประกาศกระทรวงสาธารณส ุข  (ฉบับที่  ๓๖๗)  
พ.ศ.  ๒๕๕๗   เรื่อง  การแสดงฉลากของอาหารในภาชนะบรรจ ุ  ลงวันที่  ๘  พฤษภาคม   พ.ศ.  ๒๕๕๗  
“ข้อ  ๔/๑  ผู้ผลิต  ผู้นําเข้า  หรือผู้จําหน่าย  ต้องไม่จําหน่ายอาหารที่พ้นกําหนดวันหมดอายุ
หรือควรบริโภคก่อนตามที่แสดงไว้ในฉลาก ” 
ข้อ ๕ ประกาศนี้ให้ใช้บังคับถัดจากวันที่ประกาศในราชก ิจจานุเบกษาเป็นต้นไป  เว้นแต่ความใน
ข้อ  ๑๔  (๔)  ให้ใช้บังคับเมื่อพ้นกําหนดสองปี  ถัดจากวันที่ประกาศในราชก ิจจานุเบกษาเป็นต้นไป 
 
ประกาศ   ณ  วันที่  ๒๗  กุมภาพันธ์  พ.ศ.  ๒๕๖๐  
ปิยะสกล   สกลสัตยาทร  
รัฐมนตรีว่าการกระทรวงสาธารณส ุข