Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığından:  
 
TÜRK GIDA KODEKSİ  
GIDA İLE TEMAS EDEN AKTİF VE AKILLI MADDE VE  
MALZEMELER TEBLİĞİ  
(TEBLİĞ  NO: 2017/Taslak ) 
 
Amaç  
 MADDE 1 – (1) Bu Tebliğin amacı; gıda ile temas eden aktif ve akıllı madde ve 
malzemelerin özellik lerini belirlemektir.  
Kapsam  
 MADDE 2 – (1) Bu Tebliğ ve 29/12/2011 tarihli ve 28157 3 üncü mükerrer sayılı 
Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Gıda ile Temas Eden Madde ve Malzemeler 
Yönetmeliği ’nde yer alan genel kurallara ilave olarak gıda ile temas eden aktif ve akıllı 
madde ve malzemelere uygulanacak özel kuralları kapsar.  
Dayanak  
 MADDE 3 – (1) 29/12/2011 tarihli ve 28157 3 üncü mükerrer sayılı Resmî Gazete’de 
yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliği ve Türk Gıda Kodeksi Gıda ile Temas Eden 
Madde ve Malzemeler Yönetmeliğine dayanılarak  hazırlanmıştır.  
 Tanımlar  ve kısaltmalar  
 MADDE 4 –  (1) Bu Tebliğde geçen;  
 a) Aktif madde ve malzeme:  Bileşenlerini gıdaya ya da gıdanın bulunduğu ortama 
bırakacak ya da ambalajlı gıdadan veya gıdanın bulunduğ u ortamdan maddeleri absorbe 
edecek şekilde tasarlanan, ambalajlı gıdanın raf ömrünü uzatması veya mevcut durumunu 
koruması ya da iyileştirmesi beklenen madde ve malzeme yi, 
 b) Akıllı madde ve malzeme: Ambalajlı gıdanın veya gıdanın içinde bulunduğu ortamı n 
durumunu gösteren madde ve malzemey i, 
c) Bakanlık: Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığını,  
 ç) Bileşen: Madde veya malzemenin, a ktif ve/veya akıllı olma fonksiyonunu yerine 
getiren, doğal reaksiyon ürünlerini içeren ancak içine eklen diği veya içine yerle ştirildiği 
malzeme  gibi pasif kısımları içermeyen, tek bir madde veya bunların kombinasyonlarını , 
d) Fonksiyonel bariyer: Son hali ile TGK – Gıda İle Temas Eden Madde ve Malzemeler 
Yönetmeliği’nin 5 inci maddesine ve bu Tebliğe uygun olan temas eden malzem enin bir veya 
birden fazla katmandan oluşan bariyeri,  
e) Genel Müdürlük: Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğünü,  
f) Gıda ile temas eden madde ve malzeme: TGK – Gıda İle Temas Eden Madde ve 
Malzemeler Yönetmeliği’nin 4 üncü maddesinde tanımlanmış madde ve malzem eleri  
g) Liste: Gıda ile temas eden aktif ve akıllı madde ve malzemeler  içinde kullanılmasına 
izin verilmiş maddelerden oluşan listeyi , 
ğ) Kendiliğinden geçiş: Malzemenin üretim ve depolama gibi aşamalarında, çeşitli 
nedenlerle gıda ile temas etmeyen  yüze yin  gıda ile temas eden yüzey ile etkileşiminden 
kaynaklanacak  migrasyonunu , 
h) Salım yapan aktif madde ve malzeme: İçerdiği bileşenleri ambalajlı gıdanın içine, 
üzerine veya gıdanın bulunduğu ortama  istemli olarak salı mı için tasarlanan aktif madde ve 
malzemeleri,  
ı) Salınmış aktif maddeler: Aktif bileşen salımı yapan madde ve malzemelerden 
ambalajlı gıdanın içine, üzerine veya gıdanın bulunduğu ortama  istemli olarak salınan ve 
gıdanın içindeki amacını ortaya çıkaran maddeleri,  
ifade eder.  
  
  Genel Özellik ler 
 MADDE 5  – (1) Piyasaya arz edilen  aktif ve akıllı madde ve malzemeler aşağıdaki 
kurallara uygun olur.  
 a) Öngörülen kullanım amacına uygun ve etkin olur.  
 b)TGK -Gıda İle Temas Eden Madde ve Malzemeler Yönetmeliği’nin 5 inci maddesinde 
yer alan genel k oşullara uygun olur.  
 c)TGK -Gıda İle Temas Eden Madde ve Malzemeler Yönetmeliği’nin 6 ncı maddesinde 
yer alan özel koşullara uygun olur.  
 ç) TGK -Gıda İle Temas Eden Madde ve Malzemeler Yönetmeliği’nin 13 üncü 
maddesinde yer alan etiketleme kurallarına uygu n olur.  
 d) Bu Tebliğin 6 ncı, 7 nci, 8 inci, 9 uncu  ve 10 uncu madde lerinde yer alan 
gerekliliklere uygun olur.  
 e) Bu Tebliğin 11 inci maddesinde yer alan etiketleme kuralları ve 12 nci maddesinde 
yer alan beyan gerekliliklerine uygun olur.  
Liste  
 MADDE 6 – (1) Sadece Listede  yer alan  maddeler,  aktif ve akıllı madde ve 
malzeme nin bileşeni olarak  kullanılır.  
(2) Aşağıda yer alan maddeler in, birinci fıkrada bahse dilen Listede  yer al maksız ın da 
aktif ve akı llı madde ve malzeme üretiminde  kullanımına izin ver ilir. 
a) 10 uncu  maddede yer alan koşulları sağlayan salınmış  aktif maddeler . 
b) Gıda ile ilgili mevzuat kapsamında yer alan ve 10 uncu maddedeki koşullara uygun 
olarak, aktif madde ve malzemelere, gıdada teknik bir etki yaratmak için , immobilizasyon 
veya yerleştirme /nakletme  gibi tekniklerle eklenmiş ya da yerleştirilmiş maddeler . 
c) Gıda ile doğrudan temas halinde olmayan maddelerin bileşeni olarak kullanılan ya da 
gıdanın fonksiyonel bariyerle ayrıldığı durumlarda, gıdanın içinde bulunduğu ortamın 
bileşi minde yer alan ve 10 uncu maddedeki kurallara uygun ve aşağıdaki kategorilerde yer 
almayan maddeler.  
1) 26/12/2008  tarihli ve 27092 Mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Tehlikeli 
Maddelerin ve Müstahzarların Sınıflandırılması, Ambalajlanması ve Etike tlenmesi Hakkında 
Yönetmeliğin Ek -1’ine  göre kanserojen,  mutajen  veya üreme üzerinde  toksik  etkiye sahip 
maddeler olarak kabul edilen ya da olmasından şüphelenilen grup içinde yer alan maddeler  
2) Parçacık boyutu, daha büyük parçacık boyutlarından önemli ö lçüde farklı olan 
fiziksel ve kimyasal özellik göstermesi amacıyla tasarlanmış maddeler  
Maddelerin Listeye  eklenmesi  için koşullar  
MADDE 7 – (1) Maddelerin listeye  eklenmesi için ; aktif ve akıllı madde ve 
malzemenin bileşenlerini oluşturan maddeler , öngörü len kullanım koşulu dikkate alınarak 
Türk Gıda Kodeksi Gıda ile Temas Eden Madde ve Malzemeler Yönetmeliği ’nin 5 inci ve 6 
ncı maddesinde yer alan hükümlere uygun olur.  
Listenin  içeriği  
MADDE 8 – (1) Liste aşağıdaki bilgileri içerir.  
a) Maddenin ismi, sinonimleri,  CAS N umarası , parçacık boyutu, bileşimi ve diğer  
spesifikasyonlar ı  
b) Maddenin fonksiyonu  
c) Referans Numarası  
ç) Gerektiğinde maddenin ya da bileşenin kullanım koşulları  
d) Gerektiğinde maddenin kullanımı için kısıtlama ve/veya spesifikasyonlar  
e) Gerektiğinde aktif madde ya da bileşenin eklendiği madde veya malzemenin 
kullanım koşulları  
 
  
  
Listenin  oluşturulması  
MADDE 9 –  (1) Liste, Türk Gıda Kodeksi Gıda ile Temas Eden Madde ve Malzemeler 
Yönetmeliği’nin 9 uncu maddesine göre yapılan başvurula r dikkate alınarak hazırlanır.  
(2) Başvuru dosyaları Genel Müdürlük tarafından yayımlanacak olan aktif ve akıllı 
madde ve malzemelerde kullanılacak bileşenlerin güvenlik değerlendirmesi kılavuzlarının 
yayımından sonra başvuru sahibi tarafından Genel Müdürl üğe iletilir.  
(3) Liste, Türk Gıda Kodeksi Gıda ile Temas Eden Madde ve Malzemeler 
Yönetmeliği’nin 10 uncu ve 11 inci maddesinde yer alan kurallara göre oluşturulur.  
 (4) Genel Müdürlüğün  başvuru sahibinden ilave bilgi talep etmesi halinde, verilen süre 
içinde bilgiler ulaştırılmazsa, Genel Müdürlük  maddenin listeye eklenmesi için değerlendirme 
yapmaz ve başvuru geçersiz kabul edilir.  
 (5) Listeye yeni maddelerin eklenmesi için Türk Gıda Kodeksi Gıda ile Temas Eden 
Madde ve Malzemeler Yönetmeliği’nin 9 uncu , 10 uncu ve 11 inci maddelerinde yer alan 
kurallar geçerlidir.  
Listede  yer almaksızın kullanılabilecek maddelere ilişkin kurallar   
MADDE 1 0 – (1) 6 ncı maddenin ikinci fıkrasının (a) bendinde yer alan salın mış 
maddeler aynı maddenin (b) bendinde bahsedild iği şekilde  nakletme  veya  immobiliz asyon 
gibi tekniklerle eklenen ya da yerleştirilen maddeler ; gıda ile ilgili tüm mevzuata ve Türk 
Gıda Kodeksi Gıda İle Temas Eden Madde ve M alzemeler Yönetmeliği hükümlerine uygun 
olması halinde listede yer almaksızın ku llanılabilir.  
 (2) Bileşenin içine yerleştirildiği  gıda ile temas eden malzeme için belirlenmiş bir 
toplam migrasyon limiti varsa salınan  madde nin miktarı  bu toplam migrasyon limitini 
geçmez.  
 (3) Türk Gıda Kodeksi Gıda İle Temas Eden Madde ve Malzemeler Yönetmeliği’nin 6 
ncı maddesin in birinci ve üçüncü fıkrasında  yer alan hükümler saklı kalmak kaydıyla, salına n 
aktif madde miktarı ; bu madde için  gıda ile temas eden malzemelerle ilgili belirlenen ö zel 
kısıtlamaları aşabilir.  Bu durum; gıda mevzuatına uyumlu olmak kaydı ile gıda ile temas 
eden malzemeler in bileşenlerini de kapsar.  
 (4) Bu Tebliğin 6 ncı madde sinin ikinci fıkrasının (c) bendinde yer alan ve gıda ile 
doğrudan temas halinde olmayan mad delerin bileşeni olarak kullanılan ya da gıdanın 
fonksiyonel bariyerle ayrıldığı durumlarda gıdanın içinde bulunduğu ortamın bileşiminde yer 
alan maddenin gıdaya migrasyonu, 29/12/2011  tarihli ve 28157 3 üncü Mükerrer sayılı Resmî 
Gazete’de yayımlanmış ola n Gıda Kontrol Laboratuvarlarının  Kuruluş, Görev, Yetki ve 
Sorumlulukları ile Çalışma Usul ve Esaslarının Belirlenmesine Dair Yönetmeliğin 21 inci 
maddesinde  yer alan analiz metotlarının istatistiksel kesinliği dikkate alınarak 0,01 mg/kg ’ı 
geçmez. Bu limi t, yapısal ve  toksikolojik  olarak ilişkili bileşik gruplarına, özellikle de 
izomerlere veya aynı fonksiyonel gruba sahip bileşiklere uygulanır ve bunlar olası 
kendiliğinden geçişi de içerir.  
Etiketleme  
 MADDE 1 1 – (1) Bu Tebliğ kapsamındaki madde ve malzem elerin etiketleri , Türk 
Gıda Kodeksi Gıda ile Temas Eden Madde ve Malzemeler Yönetmeliği ’nin 6 ncı ve 8 inci 
maddesinde yer alan hükümlere ilave olarak aşağıdaki kurallara da uygun olur . 
a) Tüketicilerin yenilmeyecek kısımları yenilebilir olarak algılaması nı önlemek amacı 
ile aktif ve akıllı madde ve malzemelerin veya bu parçaların üzerinde “yemeyiniz” ifadesi ve 
teknik olarak mümkünse Ek -1’de belirtilen sembolün yer alması gerekmektedir.  
b) (a) bendinde yer alan  bilgiler,  yazı karakteri punto büyüklüğü en az 3 mm olacak 
şekilde; belirgin,  silinmez ve açıkça okunabilir olur.  
c) Salınan  aktif maddeler 26/01/2017 tarihli ve 2 9960 mükerrer sayılı Resmî Gazete’d e 
yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Gıda Etiketleme ve Tüketicileri Bilgilendirme  
 Yönetmeliği ’nin 4 üncü m addesinin ikinci fıkrasının (d) bendinde yer alan bileşen tanımı 
kapsamında gıda bileşeni olarak değerlendirilir ve aynı Yönetmelikte yer alan hükümlere 
tabidir.  
Uygunluk beyanı  ve belgeleme   
MADDE 1 2 – (1) Perakende dışındaki  pazarlama aşamalarında doğrud an gıda ile temas 
halinde olup olmadığına bakılmaksızın aktif ve akıllı madde ve malzemeler için ya da bu 
madde ve malzemelerin üretiminde kullanılacak bileşenler için ya da bu bileşenlerin 
üretiminde kullanılacak maddeler için  Türk Gıda Kodeksi Gıda ile T emas Eden Madde ve 
Malzemeler Yönetmeliği ’nin 9 uncu maddesi kapsamında uygunluk beyanı bulundurulur. 
Piyasaya arzdan sorumlu işletmeci tarafından hazırlanan uygunluk beyanı Ek -2’de yer alan 
bilgileri içerir.   
 (2)  Bakanlığın talep etmesi halinde, işletme ci tarafından, madde ve malzemenin , aktif 
ve akıllı madde ve malzemelerin ve bu madde ve malzeme lerin üretiminde kullanılan 
bileşenlerin bu Tebliğ hükümleri ile uyumlu olarak üretildiğini göster en uygun belgelerin 
beyanı zorunludur. Bu belgeler  aktif veya akıllı madde veya malzemenin uygunluğunu ve 
etkinliğini, test koşulları ve sonuçlarını, hesaplamaları, diğer analizleri ve g üvenilirliğine 
ilişkin kanıtları veya uygunluğun ispat edilmesinde kullanılan yöntemin muhakeme sistemini  
içerir.  
 Numune alma ve an aliz metotları  
 MADDE 13  – (1) Bu Tebliğ kapsamındaki madde ve malzemelerden uluslararası kabul 
görmüş metotlar dikkate alınarak numune alınır Numune, uluslararası kabul görmüş 
metotlarla analiz edilir.  
İdari yaptırım  
MADDE 17  – (1) Bu Tebliğe aykırı davr ananlar hakkında 11/6/2010 tarihli ve 5996  
sayılı Kanunun ilgili maddelerine göre idari yaptırım uygulanır.   
Avrupa Birliği’ne uyum  
MADDE 18 - (1) Bu Tebliğ , 450/2009/ EC sayılı Gıda ile Temas Eden Aktif ve Akıllı 
Madde ve Malzemeler Tüzüğü  dikkate alınarak  Avrupa Birliği’ne uyum çerçevesinde 
hazırlanmıştır.  
Geçiş hükümleri  
GEÇİCİ MADDE 1 – (1) Bu Tebliğin  yayımı  tarihinden önce ithal edilen ve/veya 
üretilen ve/veya işlenen ve/veya piyasaya arz edilen aktif ve akıllı madde ve malzemeler bu 
Tebliğin yayımı itibaren yürürlüğe giren hükümlerine  31/12/2019 tarihine kadar uyum 
sağlamak zorundadır.  
(2) Birinci fıkrada belirtilen geçiş süresi boyunca  ithal edilen ve/veya üretilen ve/veya 
işlenen ve/veya piyasaya arz edilen aktif ve akıllı madde ve malzemeler  için Türk Gıda 
Kodeksi Gıda İle Temas Eden Madde ve Malzemeler  Yönetmeli ği hükümlerine göre işlem 
yapılır . 
(3) Bu Tebli ğin yayımından sonra ithal edilen ve/veya üretilen ve/veya işlenen ve/veya 
piyasaya arz edilen aktif ve akıllı madde ve malzemeler Tebliğin yay ımı tarihinde yürürlüğe 
giren hükümlerine 31/12/ 2018 tarihine kadar uyum sağlar.  
 Yürürlük  
 MADDE 1 9– (1) Bu Tebli ğin; 
a) 6 ncı maddesinin birinci fıkrası ile 7 inci, 8 inci ve 9  uncu maddeleri 1/ 1/2020 
tarihinde,  
b) Diğer maddeleri yayımı tarihinde,  
yürür lüğe girer.  
 Yürütme  
 MADDE 20 – (1) Bu Tebliğ hükümlerini Gıda, Tarım ve Hayvancılık  Bakanı yürütür.  
  
  
 
 
 
 
Ek-1 
 
 
Ek-2 
Uygunluk Beyanı  
 
Uygunluk beyanı, aktif veya akıllı madde ve malzemenin veya  ilgili bileşeninin 
kolayca tanımlanabilmesini sağlar. M adde veya malzemenin bileşiminde veya üretim 
şeklinde  migrasyonu  etkileyecek bir değişim olduğunda veya yeni bilimsel verilerin 
ortaya çıkması halinde bu beyan yenilenir.  Uygunluk beyanı  aşağıdaki bilgileri içerir.   
 
1. Uygunluk Beyanını düzenleyen işletmecin in “adı veya ticari unvanı ” ve 
“adresi ” 
2. Aktif ve akıllı madde veya malzemeyi veya bu madde veya malzemelerin 
üretiminde kullanılması öngörülen bileşenleri  üreten ya da ithal eden işletmecinin “adı 
veya ticari unvanı ” ve “adresi ”  
3. Aktif ve akıllı madd e veya malzeme veya bu maddelerin üretim inde 
kullanılması öngörülen bileşenlerin  ve maddelerin  adı ve temel özellikleri  (identity)  
4. Beyan tarihi  
5. Aktif ve akıllı madde veya malzemelerin bu Tebliğ ve Türk Gıda Kodeksi Gıda 
ile Temas Eden Madde ve Malzem eler Yönetmeliğinde yer alan kurallara uygunluğuna 
ilişkin bilgiler  
6. Sonraki basamaklarda bu aktif ve akıllı madde ve malzemeyi kullanacak 
işletmecinin  uyum sağlayabilmesi için  aşağıda yer alan bilgileri ;  
- Kullanılan malzemeler veya bunların bileşenler ine ilişkin olarak bu Tebliğ ve 
diğer ilgili gıda mevzuatında belirtilen kısıtlama ve/veya özellikler ini 
- Varsa ilgili gıda mevzuatına uygun olarak saflık kriterlerine ilişkin bilgileri  
- Aktif bileşen tarafından salınan  maddenin adı ve miktarını  
7.  Aktif ve akıllı madde veya malzemelerin uygunluğu ve etkinliğini gösteren 
yeterli bilgi  
8.  Bileşenlerin kullanımına ilişkin spesifikasyonlar . Örneğin;  
 - Bileşenin eklendiği ya da içine yerleştirildiği madde ve malzeme grupları  
 - Öngörülen  etkinin sağlanması  için gerekli koş ullar  
 9. Madde veya malzemenin kullanımına  ilişkin spesifikasyonlar.  Örneğin;  
 - Temas etmesi öngörülen gıda türleri  
 - Gıda ile temas halindeyken uygulanan işlem süresi ve sıcaklığı ve depolama 
koşulları  
 - Madde ve malzemenin uygunluğunu n sağlanabilmesi için gıda ile temas eden 
yüzeyin kullanılan hacme oranı  
10. Fonksiyonel bariyer  kullanıldığında madde veya malzemenin 10 uncu 
maddenin dördüncü fıkrasında yer alan gereklilikleri sağladığına ilişkin belgeler