Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığından:  
 
TÜRK GIDA KODEKSİ GIDALARDAKİ MİKOTOKSİN LİMİTLERİNİN 
RESMİ KONTROLÜ İÇİN NUMUNE ALMA, NUMUNE HAZIRLAMA VE 
ANALİZ METODU KRİTERLERİ TEBLİĞİ ( TASLAK)  
 
 
Amaç ve kapsam  
MADDE 1 – (1) Bu Tebliğ ile gıdalardaki mikotoksin limitlerinin resmi kontrolü 
için gıdalardan numune alma, numune hazırlama ve analiz metodu kriterlerini 
düzenlenmektedir.  
 
Dayanak  
MADDE 2 – (1) Bu Tebliğ;  29/12/2011 tarihli ve 28157 üçüncü mükerrer sa yılı 
Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliğine dayanılarak 
hazırlanmıştır.  
 
Tanımlar  
MADDE 3 −  (1) Bu Tebliğ’de geçen;  
a) Alt parti: Numune alma metodunu uygul amak amacıyla büyük bir partinin  
fiziksel olarak ayrılmış ve tanımlanmış kısmı,  
b) Bakanlık: Gıda, Tarım ve Hayvancılık Ba kanlığını,  
c) Birincil  (İnkremental) numune: Parti veya alt partinin tek bir yerinden alınan 
materyal miktarını,  
ç) Laboratuvar numunesi: Laboratuvar için hazırlanmış numuneyi,  
d) Paçal numune: Parti veya alt partiden alınan birincil numunelerin tamamının  
birleştirilmesi ile elde edilen ve parti ve alt partileri temsil eden numuneyi,  
e) Parti: Numuneyi alan kontrol görevlisi tarafından; orijin, çeşit, paketleyici veya 
gönderici firma, ambalaj tipi, işaretleme gibi özelliklerinin aynı olduğu belirlenen ve bir 
seferde teslim edilen gıdanın tanımlanabilir miktarını,  
f) Şahit numune: İtirazlı durumlar için, paçal numuneden ayrılan numuneyi,  
ifade eder.  
 
Numune alma  
MADDE 4 – (1) Gıdalardaki mikotoksin limitlerinin, resmi kontrolleri için; bu 
Tebliğin Ek -1, Ek -2, Ek -3, Ek -4, Ek -5, Ek -6, Ek -7, Ek -8, Ek -9, Ek -¬10, Ek -11, Ek -12 
ve Ek -13 ’ünde yer alan hükümlere göre numune alınır.  
 
Numune hazırlama ve analiz metodu kriterleri  
MADDE 5 – (1) Gıdalardaki mikotoksin limitlerinin resmi kontrolle ri için; bu 
Tebliğin Ek -14’ünde  yer alan hükümlere göre numune hazırlanır ve analiz metodu 
kriterleri sağlanır.  
 
Avrupa Birliği mevzuatına uyum  
MADDE 6 – (1) Bu Tebliğ, Gıdalardaki Mikotoksin Limitlerinin Resmi Kontrolü 
İçin Numune Alma ve Analiz Metotlarını Belirleyen 23 Şubat 2006 tarihli ve (AT) 
2006/401 sayılı Avrupa Birliği Komisyon Tüzüğüne uyum çerçevesinde hazırlanmıştır.  
 
Yürürlükten kaldırılan tebliğ  
MADDE 7  – (1) 15/8/2011 tarihli ve 28026 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 
Türk Gıda Kodeksi Gıdalardaki Mikotoksin Limitlerinin Resmi Kontrolü için Numune 
Alma, Numune Hazırlama ve Analiz Metodu Kriterleri Tebliği (Tebliğ No: 2011/32) 
yürürlükten kaldırılmıştır.  
 
Uyum zorunluluğu  
GEÇİCİ MADDE 1 – (1) Halen faaliyet gösteren ve bu Tebliğ kapsamında resmi 
kontroller için  gıdalarda analiz yapan kurum ve kuruluşlar 31 /12/2017  tarihine kadar bu Tebliğ hükümlerine uymak zorundadır. Bu Tebliğ hükümlerine uyum sağlayıncaya 
kadar, yürürlükten kaldırılan  Türk Gıda Kodeksi Gıdalardaki Mikotoksin Limitlerinin 
Resmi Kontrolü için Numune Alma, Numune Hazırlama ve Analiz Metodu Kriterleri 
Tebliği (Tebliğ No: 2011/32)  hükümlerinin uygulanmasına devam olunur.   
 
Yürürlük  
MADDE 8  – (1) Bu Tebliğ yayımı tarihinde yürürlüğe girer.  
 
Yürütme  
MADDE 9  – (1) Bu Tebliğ hükümlerini Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanı 
yürütür.  
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ek-1 
GIDALARDAKİ MİKOTOKSİN LİMİTLERİNİN RESMİ KONTROLLERİ İÇİN  
NUMUNE ALMA METOTLARI  
(1) Genel Hükümler  
a) Numune, kontrol görevlisi tarafından alınır.  
b) İncelenecek olan her partiden ayrı numune alınır. Farklı mikotoksinler için özel numune 
alma hükümlerine göre, büyük partiler ayrı numune almak için alt partilere bölünür.  
c) Numune hazırlama ve numune alma aşamalarında;  
1) Mikotoksin  içeriğini, dolayısıyla analitik hesaplamayı veya paçal numunenin partiyi temsil 
edebilirliğini,  
2) Numune alınacak parti nin gıda güvenilirliğini etkileyecek herhangi bir değişiklikten 
sakınmak için gerekli önlemler alınır. Ayrıca numuneyi alan kişinin güv enliğini sağlamak için 
de tüm tedbirler alınır.  
ç) Birincil numune mümkün olduğunca parti veya alt parti içinde farklı yerlerden alınır. Bu 
şekilde alınmadığı durumlarda ise (g) bendinde belirtilen kayıtlara işlenir.  
d) Paçal numune, birincil numunelerin b irleştirilmesiyle oluşur.  
e) Şahit numune, homojenize edilmiş paçal numuneden ayrılır. Şahit numuneye ilişkin 
hükümler Bakanlıkça belirlenir.  
f) Numunelerin taşınması ve depolanması sırasında mikotoksin miktarını değiştirecek her 
türlü değişiklikten koruya cak tüm gerekli önlemler alınır. Numuneler, taşıma esnasında 
kontaminasyonu ve numunenin zarar görmesini önleyecek nitelikteki temiz ve numune ile 
etkileşmeyecek olan kaplara konur.  
g) Resmi kontroller için alınan her numune, alındığı yerde mühürlenir. Her  numune için, 
temsil ettiği partiyi açıkça tanımlayacak şekilde kayıt tutulur. Bu kayıtta numune alma tarihi, 
yeri ve analizi yapacak kişiye yardımcı olacak diğer bilgiler de yer alır.  
(2) Farklı Tipte Partiler  
Gıdalar dökme olarak, konteynerler/kaplar içi nde ya da çuval, kutu, perakende paketler gibi 
tek pakette satışa sunulabilir. Satış noktalarında satışa sunulan farklı formlardaki tüm gıdalar 
için, bu numune alma metodu uygulanabilir.  
Bu Tebliğin eklerinde yer alan özel hükümlere aykırılık teşkil etmeks izin, aşağıdaki formül; 
çuval, kutu, perakende paketler gibi paketlenmiş olarak satışa sunulan partilerden numune 
alınması için bir rehber olarak kullanılabilir. Hesaplama sonucundaki kesirli sayılar; en yakın 
tam sayıya yuvarlanır.  
𝑁𝑢𝑚𝑢𝑛𝑒  𝑎𝑙𝑚𝑎  𝑠𝚤𝑘𝑙𝚤ğ𝚤 (𝑛)=𝑃𝑎𝑟𝑡𝑖𝑛𝑖𝑛  𝑎ğ𝚤𝑟𝑙𝚤ğ𝚤 𝑥 𝐵𝑖𝑟𝑖𝑛𝑐𝑖𝑙  𝑛𝑢𝑚𝑢𝑛𝑒𝑛𝑖𝑛  𝑎ğ𝚤𝑟𝑙𝚤ğ𝚤
𝑃𝑎ç𝑎𝑙 𝑛𝑢𝑚𝑢𝑛𝑒𝑛𝑖𝑛  𝑎ğ𝚤𝑟𝑙𝚤ğ𝚤 𝑥 𝑇𝑒𝑘  𝑝𝑎𝑘𝑒𝑡𝑖𝑛  𝑎ğ𝚤𝑟𝑙𝚤ğ𝚤 
Ağırlık    : kg olarak  
Numune alma sıklığı  : Birincil numunenin alınması  gereken her (n) inci paket  
 
Ek-2 
TAHIL VE TAHIL ÜRÜNLERİ İÇİN NUMUNE ALMA METOTLARI  
Bu metot, tahıl ve tahıl ürünlerinde; Fusarium toksinleri, Okratoksin A, Aflatoksin B1 ve 
toplam aflatoksinlerin maksimum limitlerinin resmi kontrolü için uygulanır.  (1) Birincil Numunenin Ağırlığı:  
Bu ekte  özel bir tanımlama yapılmadı ise, birincil numune yaklaşık 100 gr olmalıdır.  
Perakende paketlerde, birincil numunenin ağırlığı perakende paketin ağırlığına bağlıdır.  
Perakende paketler 100 gr’dan daha büyük ise; paçal n umunenin ağırlığı 10 kg’dan daha fazla 
olacaktır. Tek bir perakende paketin ağırlığı 100 gr’dan çok daha fazla ise, bu durumda her bir 
perakende paketten 100 gr’lık bir birincil numune alınır. Ancak, söz konusu numune alma 
metodunun taşıma ve ambalajlama ş ekilleri gibi nedenlerle partinin zarar görmesinden 
kaynaklanabilecek istenmeyen ticari sonuçların doğmasına sebep olduğu durumlarda, 
alternatif bir numune alma metodu uygulanabilir. Örneğin; 500 gr ya da 1 kg’lık perakende 
paketlerde satışa sunulan değerl i bir ürün için p açal numune ağırlığının Tablo -1 ve Tablo -2’ye 
uygun olması koşuluyla, paçal numune yine aynı tablolarda belirtilenden daha az sayıdaki 
birincil numunelerin karıştırılmasıyla oluşturulabilir.  
Perakende  paketler 100 gr’dan küçük ise ve paket  ağırlığının 100 gr’dan farkı çok büyük değil  
ise, tek bir perakende paket bir birincil numune olarak düşünülür ve bu durumda paçal 
numunenin ağırlığı 10 kg’dan daha az olur. Tek bir perakende paketin ağırlığı 100 gr’dan çok 
daha az ise, her bir birincil n umune 100 gr ağırlığa mümkün olduğunca yakın olacak şekilde 
iki veya daha fazla perakende paketten oluşur.  
(2) Tahıl ve Tahıl Ürünlerinden Numune Alma Metoduna Genel Bakış:  
 
    Tablo -1 Parti ağırlığına ve ürüne bağlı olarak partinin alt partilere bölünmesi  
Ürün  Parti ağırlığı 
(ton)  Alt parti sayısı 
ya da ağırlığı  Birincil numune 
sayısı (adet)  Paçal numune 
ağırlığı (kg)  
Tahıl ve 
tahıl 
ürünleri  > 300 ve < 1500  3 alt parti  100 10 
> 50 ve < 300 100 ton  100 10 
< 50 – 3 – 100 (*) 1 – 10 
(*): Parti ağırlığına bağlıdır (Bu ekteki Tablo -2’ye bakınız)  
 
(3) Parti Büyüklüğü 50 Ton ve Daha Fazla Olan Tahıl ve Tahıl Ürünlerinden Numune 
Alma Metodu:  
a) Alt partinin fiziksel olarak ayrılabilmesi  şartıyla, her parti Tablo -1’e göre alt partilere 
bölünür. Parti  ağırlığının her zaman alt parti ağırlıklarının tam katı olamayacağı dikkate 
alındığın da,  alt parti ağırlığı Tablo -1’de verilen alt parti ağırlığını en fazla %  20 oranında 
geçebilir. Partinin fiziksel olarak alt partilere ayrılamadığı durumlarda, partiden  en az 100 
adet birincil numune alınır. 500 tondan büyük partiler için birincil numune sayısı Ek -12’nin 
(2)’inci maddesine göre yapılır . 
b) Her alt partiden ayrı numune alınır.  
c) Birincil numune sayısı  : 100 adet  
    Paçal numune ağırlığı  : 10 kg  
ç) Taşım a ve ambalajlama şekilleri gibi nedenlerle partinin zarar görmesinden 
kaynaklanabilecek istenmeyen ticari  sonuçlardan dolayı bu numune alma metodunun 
uygulanması mümkün olmaz ise, mümkün olduğu kadar temsili olması, tamamen 
tanımlanması ve belgelenmesi şar tıyla, alternatif bir numune alma metodu uygulanabilir. Silo 
veya ambarlarda depolanan büyük miktardaki tahıl par tileri bu duruma örnek verilebilir.  (4) Parti Büyüklüğü 50 Ton  Altında Olan Tahıl ve Tahıl Ürünlerinden Numune Alma 
Metodu:  
Tahıl ve tahıl ürün lerinde 50 ton altındaki partiler için, 1 -10 kg’lık paçal numuneyi meydana 
getiren, par ti ağırlığına göre değişen, 10 -100 adet birincil numuneden oluşan bir numune alma 
planı uygulanabilir. Ayrıca 0,5 ton ve daha küçük partiler için, daha az sayıda birinci l numune 
alınabilir. Ancak tüm bu birincil numunelerin birleştirilmesiyle oluşan paçal numune en az 1 
kg olmalıdır.  Alınacak birincil numune sayısını belirl emek amacıyla Tablo -2 kullanılabilir.  
 
             Tablo -2 Parti ağırlığına bağlı olarak tahıl ve tahıl ürünlerinden alınması gereken  
                           birincil numune sayısı  
Parti ağırlığı (ton)  Birincil numune 
sayısı (adet)  Paçal numunenin 
ağırlığı (kg)  
< 0,05 3 1 
> 0,05 – < 0,5 5 1 
> 0,5 – < 1 10 1 
>1 – < 3 20 2 
>3 – < 10 40 4 
>10 – < 20 60 6 
>20 – < 50 100 10 
 
(5) Perakende Aşamasında Numune Alma:  
Perakende aşamasında gıdalardan nu mune alma mümkün olduğunca bu ekte  bahsedilen 
hükümlere uygun olarak yapılmak zorundadır.  
Yukarıda sözü edilen numune alma metodunu uygulamak mümkün olmaz ise, perakende 
aşamasında mümkün olduğu kadar temsili olması, tamamen tanımlanması ve belgelenmesi 
şartıyla alternatif bir numune alma metodu uygulanabilir. Bu durumda paçal numune en az 1 
kg olmalıdır.  
Numune al ınacak kısım çok küçük ve 1 kg’lık paçal numune oluşturmak imkânsız ise, paçal 
numunenin ağırlığı 1 kg’dan daha az olabilir.  
(6) Bir Partinin veya Alt Partinin Kabulü:  
a) Geri alma ve ölçüm belirsizliği hesaba katılarak elde edilen laboratuvar numunesi ana liz 
sonucu,  maksimum limitlere uyuyorsa kabul edilir.  
b) Geri alma ve ölçüm belirsizliği hesaba katılarak elde edilen laboratuvar numunesi analiz 
sonucu,  maksimum limitleri aşıyorsa reddedilir.  
 
Ek-3 
KURU İNCİR DIŞINDAKİ KURU ÜZÜM DAHİL TÜM KURUTULMUŞ 
MEYVELER VE BUNLARIN TÜREVLERİ İÇİN NUMUNE ALMA METOTLARI  
Bu metot; kuru incir dışındaki kurutulmuş meyvelerde, Aflatoksin B1 ve toplam 
aflatoksinlerin; kuru üzümde (kuş üzümü, sultan üzümü, kuru üzüm) ise Okratoksin A’ nın 
maksimum limitlerinin resmi kontro lü için uygulanır.  
(1) Birincil Numunenin Ağırlığı:  
Bu ekte  özel bir tanımlama yapılmadı ise, birincil numune yaklaşık 100 gr olmalıdır.  Perakende paketlerde, birincil numunenin ağırlığı perakende paketin ağırlığına bağlıdır.  
100 gr’ dan daha büyük perakende paketlerde  paçal numunenin ağırlığı 10 kg’dan daha fazla 
olacaktır. Tek bir perakende paketin ağırlığı 100 gr’dan çok daha fazla ise, bu durumda her bir 
perakende paketten 100 gr’lık bir birincil numune alınır. Ancak, söz konusu numune alma 
metod unun taşıma ve ambalajlama şekilleri gibi nedenlerle partinin zarar görmesinden 
kaynaklanabilecek istenmeyen ticari sonuçların doğmasına sebep olduğu durumlarda, 
alternatif bir numune alma metodu uygulanabilir. Örneğin; 500 gr ya da 1 kg’lık perakende 
pake tlerde satışa sunulan değerli bir ürün için p açal numune ağırlığının Tablo -1 ve Tablo -2’ye 
uygun olması koşuluyla, paçal numune yine aynı tablolarda belirtilenden daha az sayıdaki 
birincil numunelerin karıştırılmasıyla oluşturulabilir.  
Perakende  paketler 1 00 gr’dan küçük ise ve paket ağırlığının 100 gr’dan farkı çok büyük değil  
ise, tek bir perakende paket bir birincil numune olarak düşünülür ve bu durumda paçal 
numunenin ağırlığı 10 kg’dan daha az olur. Tek bir perakende paketin ağırlığı 100 gr’dan çok 
daha az ise, her bir birincil numune 100 gr ağırlığa mümkün olduğunca yakın olacak şekilde 
iki veya daha fazla perakende paketten oluşur.  
(2) İncir Dışındaki Kurutulmuş Meyvelerden Numune Alma Metoduna Genel Bakış:  
 
        Tablo -1 Parti ağırlığına ve ürüne b ağlı olarak partinin alt partilere bölünmesi  
Ürün  Parti ağırlığı 
(ton)  Alt parti sayısı 
ya da ağırlığı  Birincil 
numune sayısı 
(adet)  Paçal numune 
ağırlığı (kg)  
Kurtulmuş 
meyve  > 15 15 – 30 ton  100 10 
< 15 - 10 – 100(*) 1 – 10 
(*): Parti ağırlığına bağlıdır (Bu bölümdeki Tablo – 2’ye bakınız)  
 
(3) Parti Büyüklüğü 15 Ton ve Daha Fazla Olan İncir Dışındaki Kurutulmuş 
Meyvelerden Numune Alma Metodu:  
a) Alt partinin fiziksel olarak ayrılabilmesi  şartıyla, her parti Tablo -1’e göre alt partilere 
bölünür. Parti ağırlığının her zaman alt parti ağırlıklarının tam katı olamayacağı dikkate 
alındığın da,  alt parti ağırlığı Tablo -1’de verilen alt parti ağırlığını en fazla %  20 oranında 
geçebilir.  
b) Her alt partiden ayrı numune alınır.  
c) Birincil numune sayısı  : 100 adet  
    Paça l numune ağırlığı  : 10 kg  
ç) Taşıma ve ambalajlama şekilleri gibi nedenlerle partinin zarar görmesinden 
kaynaklanabilecek istenmeyen ticari sonuçlardan dolayı sözü edilen numune alma metodunun 
uygulanması mümkün olmaz ise, mümkün olduğu k adar temsili olması, tamamen 
tanımlanması ve belgelenmesi şartıyla, alternatif bir numune alma metodu uygulanabilir.  
(4) Parti Büyüklüğü 15 Ton  Altında Olan İncir Dışındaki Kurutulmuş Meyvelerden 
Numune Alma Metodu:  
İncir dışındaki  kurutulmuş meyvelerde 15 ton altındaki partiler için; 1 -10 kg’lık paçal 
numuneyi meydana getiren, parti ağırlığına göre değişen ve 10 -100 adet birincil numuneden 
oluşan bir numune alma planı uygulanabilir.  Alınacak birincil numune sayısın ı belirlemek amac ıyla Tablo -2 kullanılabilir.  
 
          Tablo -2 Parti ağırlığına bağlı olarak kurutulmuş meyvelerden alınması gereken  
                        birincil numune sayısı  
Parti ağırlığı (ton)  Birincil numune sayısı 
(adet)  Paçal numunenin ağırlığı 
(kg) 
< 0,1 10 1 
> 0,1 – < 0,2 15 1,5 
> 0,2 – < 0,5 20 2 
>0,5 – < 1,0 30 3 
>1,0 – < 2,0 40 4 
>2,0 – < 5,0 60 6 
>5,0 – < 10,0 80 8 
>10,0 – < 15,0 100 10 
 
(5) Perakende Aşamasında Numune Alma:  
Perakende aşamasında gıdalardan numune alma mümkün olduğunca bu ekte  bahsedilen 
hükümlere uygun olarak yapılmak zorundadır.  
Yukarıda sözü edilen numune alma metodunu uygulamak mümkün olmaz ise, perakende 
aşamasında mümkün olduğu kadar temsili olması, tamamen tanımlanması ve belgelenmesi 
şartıyla alternatif bir numune alma metodu uygulanabilir. Bu durumda paçal numune en az 1 
kg olmalıdır.  
Numune alınacak kısım çok küçük ve 1 kg’lık paçal numune oluşturmak imkansız ise, paçal 
numunenin ağırlığı 1 kg’dan daha az olabilir.  
(6) Vakum Paketler İçinde Satışa Sunulan Kuru İncir  Dışındaki Kurutulmuş Meyveler 
için Özel Numune Alma Hükümleri:  
Parti büyüklüğü 15 ton ve daha fazla ise; 10 kg’lık bir paçal numune oluşturacak en az 25 adet 
birincil numune alınır . Parti büyüklüğü 15 tondan daha az ise; Tablo -2’de belirtilen parti 
ağırlığına uygun bir paçal numune ağırlığını oluşturacak şekil de Tablo -2’de bahsedilen 
birincil numune sayısının %  25’i alınmalıdır.  
(7) Bir Partinin v eya Alt Partinin Kabulü:  
a) Geri alma ve ölçüm belirsizliği hesaba katılarak elde edilen laboratuvar numu nesi analiz 
sonucu,  maksimum limitlere uyuyorsa kabul edilir.  
b) Geri alma ve ölçüm belirsizliği hesaba katılarak elde edilen laboratuvar numunesi analiz 
sonucu,  maksimum limitleri aşıyorsa reddedilir.  
 
Ek-4 
KURU İNCİR, YERFISTIĞI VE SERT KABUKLU MEYVELE R İÇİN  
NUMUNE ALMA METOTLARI  
Bu metot, kuru incir, yerfıstığı ve sert kabuklu meyvelerde, Aflatoksin B1 ve toplam 
aflatoksinlerin maksimum limitlerinin resmi kontrolü için uygulanır.  
Metot -1  KURU İNCİR İÇİN NUMUNE ALMA METODU  
Bu metot, kuru incirde Aflatoksin B1 ve toplam aflatoksinlerin maksimum limitlerinin resmi 
kontrolü için uygulanan numune alma metodudur.  
(1) Birincil Numunenin Ağırlığı:  
Bu ekte özel bir tanımlama yapılmadı ise, birincil numune yaklaşık 300 gr olmalıdır.  
Perakende paketlerde, b irincil numunenin ağırlığı perakende paketin ağırlığına bağlıdır.  
Perakende paketler 300 gr’dan daha büyük ise; paçal numunenin ağırlığı 30 kg’dan daha fazla 
olacaktır. Tek bir perakende paketin ağırlığı 300 gr’dan çok daha fazla ise, bu duru mda her bir 
perakende paketten 300 gr’lık bir birincil numune alınır. Ancak, söz konusu numune alma 
metodunun taşıma ve ambalajlama şekilleri gibi nedenlerle partinin zarar görmesinden 
kaynaklanabilecek istenmeyen ticari sonuçların doğmasına sebep olduğu durumlarda, 
alternatif bir numune alma metodu uygulanabilir. Örneğin; 500 gr ya da 1 kg’lık perakende 
paketlerde satışa sunulan değerli bir ürün için p açal numune ağırlığının Tablo -1, Tab lo-2 ve 
Tablo -3’e uygun olması koşuluyla, paçal numune yine aynı tablolarda belirtil enden daha az 
sayıdaki birincil numunelerin karıştırılmasıyla oluşturulabilir.  
Perakend e paketler 300 gr’dan küçük ise ve  paket ağırlığının 300 gr’dan farkı çok büyük değil  
ise, tek bir perakende paket bir birin cil numune olarak düşünülür ve bu durumda paç al 
numunenin ağırlığı 30 kg’dan daha az olur. Tek bir perakende paketin ağırlığı 300 gr’dan çok 
daha az ise, her bir birincil numune 300 gr ağırlığa mümkün olduğunca yakın olacak şekilde 
iki veya daha fazla perakende paketten oluşur.  
(2) Kuru İncirle rin Nu mune Alma Metoduna Genel Bakış:  
 
      Tablo -1 Parti ağırlığına ve ürüne bağlı olarak partinin alt partilere bölünmesi  
Ürün  Parti ağırlığı 
(ton)  Alt parti sayısı 
ya da ağırlığı  Birincil numune 
sayısı (adet)  Paçal numune 
ağırlığı (kg)  
Kuru incir  > 15 15 – 30 ton  100 30 
< 15 -- 10 – 100(*)  <30 
(*): Parti ağırlığına bağlıdır (Bu bölümdeki Tablo – 2’ye bakınız)  
 
(3) Parti Büyüklüğü 15 Ton ve Daha Fazla Olan Kuru İncir den Numune Alma Metodu:  
a) Alt partinin fiziksel olarak ayrılabilmesi  şartıyla, her parti Tablo -1’e göre alt partilere 
bölünür. Parti ağırlığının her zaman alt parti ağırlıklarının tam katı olamayacağı dikkate 
alındığın da,  alt parti ağırlığı Tablo -1’de verilen alt parti ağırlığını en fazla %  20 oranında 
geçebilir.  
b) Her a lt partiden ayrı numune alınmalıdır.  
c) Birincil numune sayısı        : 100 adet  
ç) Paçal numune ağırlığı  : 30 kg.  
Paçal numune öğütme öncesi iyice karıştırılır ve 10 kg’lık üç eşit laboratuv ar numunesine 
bölünür. Ancak 30 kg’lık bir numuneyi homojenize edebilecek yeterlilikte bir ekipmanın 
bulunması halinde ve ilave bir ayıklama ya da başka bir fiziksel işlem görecek olan kuru 
incirlerde üç eşit laboratuvar numunes ine bölme işlemi gerekli değildir.  
d) Ek -12’de belirtilen hükümlere uygun olarak, her 10 kg ’lık laboratuvar numunesi yeterli 
homojenizasyonu sağlam ak amacıyla ayrı olarak  ince öğütülür ve iyice karıştırılır.  e) Taşıma ve ambalajlama şekilleri gibi nedenlerle partinin zarar görmesinden 
kaynaklanabilecek istenmeyen ticari sonuçlardan dolayı sözü e dilen numune alma metodunun 
uygulanması mümkün olmaz ise, mümkün olduğu kadar temsili olması, tamamen 
tanımlanması ve belgelenmesi şartıyla, alternatif bir numune alma metodu uygulanabilir.  
(4) Parti Büyüklüğü 15 Ton’un Altında Olan Kuru İncirlerden Numune  Alma Metodu:  
Alınacak birincil numune sayısı parti ağırlığına göre değişir ve bu sayı en az 10 adet, en fazla 
100 adet olabilir.  
Alınacak birincil numune sayısını ve bunu takiben paçal numunenin bölünmesini belirlemek 
amacıyla Tablo -2 kullanılabilir.  
 
         Tablo -2 Parti ağırlığına bağlı olarak alınması gereken birincil numune sayısı ve  
                        paçal numunenin bölünmesi  
Parti ağırlığı 
(ton)  Birincil 
numune sayısı 
(adet)  Paçal numunenin 
ağırlığı (kg) (*)  Paçal numuneden 
ayrılacak labo ratuvar 
numunesinin sayısı  
(adet)  
< 0,1 10 3 1 (bölünmez)  
> 0,1 – < 0,2 15 4,5 1 (bölünmez)  
> 0,2 – < 0,5 20 6 1 (bölünmez)  
>0,5 – < 1,0 30 9 –  (<12 kg)  1 (bölünmez)  
>1,0 – < 2,0 40 12 2 
>2,0 – < 5,0 60 18 –  (<24 kg)  2 
>5,0 – < 10,0 80 24 3 
>10,0 – < 15,0 100 30 3 
(*): Perakende aşamasında paçal numune ağırlığı farklı olabilir. EK – 4.A (1) maddesine 
bakınız.  
 
a) Paçal numune ağırlığı 30 kg ve daha az ise, öğütme öncesi iyice karıştırılır ve 10 kg veya 
daha az miktardaki iki ya da üç eşit laboratuvar alt numunesine bölünür. Ancak 30 kg’lık bir 
numuneyi homojenize edebilecek yeterlilikte bir ekipmanın bulunması halinde ve ilave bir 
ayıkl ama ya da başka bir fiziksel işlem görecek olan kuru incirlerde eşit laboratuvar 
numunesine bölme işlemi gerekli değildir.  
Paçal numune 30 kg’dan daha az ise, paçal numune aşağıdaki tarife göre laboratuvar alt 
numunelerine bölünür:  
 <12 kg                  : Alt numunelere bölünmez  
 >12 – <24 kg       : 2 adet laboratuvar numunesine bölünür.  
 >24 kg                  : 3 adet laboratuvar numunesine bölünür.  
b) Ek -12’de belirtilen hükümlere uygun olarak, her laboratuvar numunesi tam 
homojenizas yonu sağlamak amac ıyla ayrı olarak  ince öğütülür ve iyice karıştırılır.  
c) Taşıma ve ambalajlama şekilleri gibi nedenlerle partinin zarar görmesinden 
kaynaklanabilecek istenmeyen ticari sonuçlardan dolayı sözü edilen numune alma metodunun 
uygulanması mümkün olmaz ise, mümkü n olduğu kadar temsili olması, tamamen 
tanımlanması ve belgelenmesi şartıyla, alternatif bir numune alma metodu uygulanabilir.  (5) Türev Ürünler ve Bileşik Gıdalardan Numune Alma Metotları:  
a) Küçük tanecikli türev ürünler (aflatoksin kontaminasyonunun hom ojen dağılım gösterdiği 
ürünler):  
1) Birincil  numune sayısı 100 adet, 50 ton  altındaki partiler için birincil numune sayısı par ti 
ağırlığına bağlı olarak 10 -100 adet arasında olabilir.  
 
                Tablo -3 Parti ağırlığına bağlı olarak alınması gereken  birincil numune sayısı  
Parti ağırlığı (ton)  Birincil numune 
sayısı (adet)  Paçal numunenin 
ağırlığı (kg)  
< 1 10 1 
> 1 – < 3 20 2 
>3 – < 10 40 4 
>10 – < 20 60 6 
>20 – < 50 100 10 
 
2) Birincil numunenin ağırlığı yaklaşık 100 gr olmalıdır. Perakende aşamasında birincil 
numunenin ağırlığı perakende paketin ağırlığına göre değişir.  
3) Paçal numune ağ ırlığı: İyice karıştırılmış 1 -10 kg  
b) Nispeten daha büyük tanecikli diğer türev ürünler (aflatoksin kontaminasyonunun 
heterojen dağılım gösterdiği ürünler) : 
Bu ekin Metot -1 (3) ve (4)’üncü maddesinde  bahsedilen numune alma usul ve esasları 
uygulanır.  
(6) Perakende aşamasında numune alma:  
Perakende aşamasında gıdalardan numune alma mümkün olduğunca bu ekte  bahsedilen 
hükümlere uygun olarak yapılmak zorundadır.  
Yukarıda sözü edilen numune alma metodunu uygulamak mümkün o lmaz ise, perakende 
aşamasında mümkün olduğu kadar temsili olması, tamamen tanımlanması ve belgelenmesi 
şartıyla başka etkin bir numune alma  metodu uygulanabilir. Bu durumda paçal numune an az 
1 kg olmalıdır.  
Numune alınacak kısım çok küçük ve 1 kg’lık paçal numune oluşturmak imkansız ise, paçal 
numunenin ağırlığı 1 kg’dan daha az olabilir.  
(7) Vakum Paketler İçinde Satışa Sunulan Türev Ürünle r ve Kuru İncirler İçin Özel 
Numune Alma Hükümleri:  
a) Kuru incir:  
Parti büyüklüğü 15 ton ve daha fazla ise; 30 kg’lık bir paçal numune oluşturacak en az 50 adet 
birincil numune alınır . Parti büyüklüğü 15 tondan daha az ise; Tablo -2’de belirtilen parti 
ağırlığına uygun bir paçal numune ağırlığını oluşturacak şekilde Tablo -2’de bahsedilen 
birincil numune sayısının %50’si alınmalıdır.  
b) Kuru incirden türetilmiş küçük tanecikli ürünler:  
Parti büyüklüğü 50 ton v e daha fazla ise;  10 kg’lık bir paçal numune oluş turacak en az 25 adet 
birincil numune  alınır. Parti büyüklüğü 50 ton dan daha  az ise; Tablo -3’de belirtilen parti 
ağırlığına uygun bir paçal numu ne ağırlığını oluşturacak şekilde Tablo -3’de bahsedilen 
birincil numune sayısının %25’i alınmalıdır.  (8) Bir Partinin v eya Alt Partinin Kabulü:  
a) Ayıklama ya da başka bir fiziksel işlem görecek olan kuru incirler için:  
1) Geri alma ve ölçüm belirsizliği hesaba katılarak elde edilen laboratuvar numunelerinin 
analiz sonuçları ortalaması ya da paçal numune analiz s onucu, maksimum limitlere uyuyorsa 
kabul edilir.  
2) Geri alma ve ölçüm belirsizliği hesaba katılarak elde edilen laboratuvar numunelerinin 
analiz sonuçları ortalaması ya da paçal numune analiz sonucu, maksimum limitleri aşıyorsa 
reddedilir.  
b) Doğrudan insan tüketimine sunulacak olan kuru incirler için:  
1) Geri alma ve ölçüm belirsizliği hesaba katılarak elde edilen laboratuvar numunesi ana liz 
sonuçlarının tamamı  maksimum limitleri aşmıyorsa kabul edilir.  
2) Geri alma ve ölçüm belirsizliği hesaba katılar ak elde edilen laboratuvar numunesi analiz 
sonuçlarının biri veya daha fazlası maksimum limitleri aşıyorsa reddedilir.  
c) Paçal numune 12 kg veya daha az ise:  
1) Geri alma ve ölçüm belirsizliği hesaba katılarak elde edilen laboratuvar numunesi analiz 
sonuc u,  maksimum limitlere uyuyorsa kabul edilir.  
2) Geri alma ve ölçüm belirsizliği hesaba katılarak elde edilen laboratuvar numunesi analiz 
sonucu,  maksimum limitleri aşıyorsa reddedilir.  
Metot -2 
YERFISTIĞI, DİĞER YAĞLI TOHUMLAR, KAYISI ÇEKİRDEKLERİ VE SERT  
KABUKLU MEYVELER İÇİN NUMUNE ALMA METODU  
Bu metot; yerfıstığı, diğer yağlı tohumlar, kayısı çekirdekleri ve sert kabuklu meyvelerde, 
Aflatoksin B1 ve toplam aflatoksinlerin maksimum limitlerinin resmi kontrolü için uygulanır. 
Ayrıca bu metot nispeten daha  büyük parçacıklı baharatlarda (fıstık veya daha büyük, örneğin 
hindistan cevizi ile karşılaştırılabilir parçacık büyüklüğü); Okratoksin A , Aflatoksin B1 ve 
toplam aflatoksinlerin maksimum limitlerinin resmi kontrolü için uygulanır.  
(1) Birincil Numunenin Ağırlığı:  
Bu ekte  özel bir tanımlama yapılmadı ise, birincil numune yaklaşık 200 gr olmalıdır.  
Perakende paketlerde, birincil numunenin ağırlığı perakende paketin ağırlığına bağlıdır.  
Perakende paketler 200 gr’dan daha büyük ise; paçal numunenin ağırlığı 2 0 kg’dan daha fazla 
olacaktır. Tek bir perakende paketin ağırlığı 200 gr’dan çok daha fazla ise, bu duru mda her bir 
perakende paketten 200 gr’lık bir birincil numune alınmalıdır. Ancak, söz konusu numune 
alma metodunun taşıma ve ambalajlama şekilleri gibi nedenlerle partinin zarar görmesinden 
kaynaklanabilecek istenmeyen ticari sonuçların doğmasına sebep olduğu durumlarda, 
alternatif bir numune alma metodu uygulanabilir. Örneğin; 500 gr ya da 1 kg’lık perakende 
paketlerde satışa sunulan değerli bir ürün içi n paçal numune ağırlığının Tablo -1, Tablo -2 ve 
Tablo -3’e uygun olması koşuluyla, paçal numune yine aynı tablolarda belirtilenden daha az 
sayıdaki birincil numunelerin karıştırılmasıyla oluşturulabilir.  
Perakende  paketler 200 gr’dan küçük ise ve paket ağırl ığının 200 gr’dan farkı çok büyük değil  
ise, tek bir perakende paket bir birin cil numune olarak düşünülür ve bu durumda paçal 
numunenin ağırlığı 20 kg’dan daha az olur. Tek bir perakende paketin ağırlığı 200 gr’dan çok 
daha az ise, her bir birincil numune 200 gr ağırlığa mümkün olduğunca yakın olacak şekilde 
iki veya daha fazla perakende paketten oluşur.  (2) Yerfıstığı, Diğer Yağlı Tohumlar, Kayısı Çekirdekleri ve Sert Kabuklu Meyvelerden 
Numune Alma Metoduna Genel Bakış:  
 
   Tablo -1 Parti ağırlığına ve ürüne bağlı olarak partinin alt partilere bölünmesi  
Ürün  Parti ağırlığı 
(ton)  Alt parti sayısı 
ya da ağırlığı  Birincil numune 
sayısı (adet)  Paçal numune 
ağırlığı (kg)  
Yerfıstığı, 
antepfıstığı, diğer 
yağlı tohumlar, 
kayısı çekirdekleri 
ve diğer sert 
kabuklu meyveler  > 500 100 ton  100 20 
>125 ve <500  5 alt parti  100 20 
> 15 ve <125 25 ton  100 20 
< 15 -- 10 – 100 (*)  <20 
(*): Parti ağırlığına  bağlıdır (Bu bölümdeki Tablo -2’ye bakınız)  
 
(3) Parti Büyüklüğü 15 Ton ve Daha Fazla Olan Yerfıstığı, Diğer Yağlı Tohumlar, 
Kayısı Çekirdekleri ve Sert Kabuklu Meyvelerden Numune Alma Metodu:  
a) Alt partinin fiziksel olarak ayrılabilmesi şartıyla, her par ti Tablo -1’e göre alt partilere 
bölünür. Parti ağırlığının her zaman alt parti ağırlıklarının tam katı olamayacağı dikkate 
alındığın da,  alt parti ağırlığı Tablo -1’de verilen alt parti ağırlığını en fazla %  20 oranında 
geçebilir.  
b) Her alt partiden ayrı numune alınmalıdır.  
c) Birincil numune sayısı  : 100 adet  
ç) Paçal numune ağırlı ğı : 20 kg   
Paçal numune öğütme öncesi iyice karıştırılır ve 10 kg’lık iki eşit laborat uvar numunesine 
bölünür. Ancak 20 kg’lık bir numuneyi homojenize edebilecek yeterlilikte bir ekipmanın 
bulunması halinde ve ilave bir ayıklama ya da başka bir fiziksel işlem görecek olan yerfıst ığı, 
diğer yağlı tohumlar, kayısı çekirdekleri ve sert kabuklu meyvelerde iki eşit laboratuvar 
numunes ine bölme işlemi gerekli değildir.  
d) Ek -12’de belirtilen hükümlere uygun olarak, her 10 kg’lık laboratuvar numunesi yeterli 
homojen izasyonu sağlamak amac ıyla ayrı olarak ince öğütülmeli ve iyice karıştırılmalıdır.  
e) Taşıma ve ambalajlama şekilleri gibi nedenlerle partinin zarar görmesinden 
kaynaklanabilecek istenmeyen ticari sonuçlardan dolayı sözü edilen numune alma metodunun 
uygulanması mümkün olmaz ise , mümkün olduğu kadar temsili olması, tamamen 
tanımlanması ve belgelenmesi şartıyla, alternatif bir numune alma metodu uygulanabilir.  
(4) Parti Büyüklüğü 15 Ton  Altında Olan Yerfıstığı, Diğer Yağlı Tohumlar, Kayısı 
Çekirdekleri ve Sert Kabuklu Meyvelerden Numune Alma Metodu:  
Alınacak birincil numune sayısı parti ağırlığına göre değişir ve bu sayı en az 10 adet, en fazla 
100 adet olabilir.  
Alınacak birincil numune sayısını ve bunu takiben paçal numunenin bölünmesini belirlemek 
amacıyla aşağıdaki Tablo-2 kull anılabilir.  
 
      Tablo -2 Parti ağırlığına bağlı olarak alınması gereken birincil numune sayısı ve paçal  
                    numunenin bölünmesi  Parti ağırlığı (ton)  Birincil numune 
sayısı (adet)  Paçal numunenin 
ağırlığı (kg) (*)  Paçal numuneden 
ayrılacak laboratuvar 
numunesinin sayısı  
(adet)  
< 0,1 10 2 1 (bölünmez)  
> 0,1 – < 0,2 15 3 1 (bölünmez)  
> 0,2 – < 0,5 20 4 1 (bölünmez)  
>0,5 – < 1,0 30 6 1 (bölünmez)  
>1,0 – < 2,0 40 8 –  (<12 kg)  1 (bölünmez)  
>2,0 – < 5,0 60 12 2 
>5,0 – < 10,0 80 16 2 
>10,0 – < 15,0 100 20 2 
(*): Perakende aşamasında paçal numune ağırlığı farklı olabilir. EK – 4.B(1)  maddesine 
bakınız.  
 
a) Paçal numune ağırlığı 20 kg ve daha az ise, öğütme öncesi iyice karıştırılır ve gerekliyse 10 
kg veya daha az miktardaki iki eşit laboratuvar alt numunesine bölünür.  20 kg’lık  bir 
numuneyi öğütecek ve homojenize edebilecek yeterlilikte bir ekipmanın bulunması halinde ve 
ilave bir ayıklama ya da başka bir fiziksel işlem görecek olan yerfıstığı, diğer yağlı tohumlar, 
kayısı çekirdekleri ve sert kabuklu meyvelerde iki eşit laboratu var alt numunesine bölme 
işlemi gerekli değildir.  
Paçal numune 20 kg’dan daha az ise, paçal numune aşağıdaki tarife göre laboratuvar alt 
numunelerine bölünür:  
 <12 kg  ise: Alt numunelere bölünmez  
 >12 kg  ise: 2 adet laboratuvar numunesine bölünür.  
b) Ek -12’de belirtilen hükümlere uygun olarak, her laboratuvar numunesi tam 
homojenizasyonu sağlamak amacıyla ayrı ayrı ince öğütülür ve iyice karıştırılır.  
c) Taşıma ve ambalajlama şekilleri gibi nedenlerle partinin zarar görmesinden 
kaynaklanabilecek istenmeye n ticari sonuçlardan dolayı sözü edilen numune alma metodunun 
uygulanması mümkün olmaz ise, mümkün olduğu kadar temsili olması, tamamen 
tanımlanması ve belgelenmesi şartıyla, alternatif bir numune alma metodu uygulanabilir.  
(5) Bitkisel Yağlar Dışındaki Tü rev Ürünler ve Bileşik Gıdalardan Numune Alma 
Metotları:  
a) Küçük tanecikli türev ürünler (aflatoksin kontaminasyonunun homojen dağılım gösterdiği 
un, yer fıstığı ezmesi, vb.):  
1) Birincil numu ne sayısı     : 100 adet; 50 ton un altındaki partiler için biri ncil numune sayısı 
parti ağırlığına bağlı olarak 10 -100 adet arasında olabilir.  
 
            Tablo -3 Parti ağırlığına bağlı olarak alınması gereken birincil numune sayısı  
Parti ağırlığı (ton)  Birincil numune sayısı 
(adet)  Paçal numunenin ağırlığı 
(kg) 
< 1 10 1 
> 1 – < 3 20 2 >3 – < 10 40 4 
>10 – < 20 60 6 
>20 – < 50 100 10 
 
2) Birincil numunenin ağırlığı yaklaşık 100 gr olmalıdır. Perakende aşamasında birincil 
numunenin ağırlığı perakende paketin ağırlığına göre değişir.  
3) Paçal numune ağı rlığı : İyice karıştırılmış 1 -10 kg  
b) Nispeten daha büyük tanecikli diğer türev ürünler (aflatoksin kontaminasyonunun 
heterojen dağılım gösterdiği ürünler):  
Yerfıstığı, diğer yağlı tohumlar, kayısı çekirdekleri ve ser t kabuklu meyveler için Metot -2 (3) 
ve (4)’de bahsedilen numune alma usul ve esasları uygulanır.  
(6) Perakende aşamasında numune alma:  
Perakende aşamasında gıdalardan numune alma mümkün olduğunca bu ekte  bahsedilen 
hükümlere uygun olarak yapılmak zorundadır.  
Yukarıda sözü edilen numune alma metodunu uygulamak mümkün o lmaz ise, perakende 
aşamasında mümkün olduğu kadar temsili olması, tamamen tanımlanması ve belgelenmesi 
şartıyla başka etkin bir numune alma metodu uygulanabilir. Bu durumda paçal numune an az 
1 kg olmalıdır.  
(7) Vakum Paketler İçinde Sat ışa Sunulan Türev Ürünler ve Yerfıstığı, Diğer Yağlı 
Tohumlar, Kayısı Çekirdekleri, Sert Kabuklu Meyveler İçin Özel Numune Alma 
Hükümleri:  
a) Antepfıstığı, yerfıstığı ve Brezilya fıstığı:  
Parti büyüklüğü 15 ton ve daha fazla olan partiler için, 20 kg’lık b ir paçal numune oluşturacak 
en az 50 adet birincil numune  alınır. Parti büyüklüğü 15 ton dan daha  az olan partiler için, 
Tablo -2’de belirtilen parti ağırlığ ına uygun olarak, paçal numune ağırlığı aynı olmak şartıyla 
Tablo -2’de bahsedilen birincil numune say ısının %  50’si alınır.  
b) Antepfıstığı ve Brezilya fıstığı dışındaki sert kabuklu meyveler, kayısı çekirdekleri, diğer 
yağlı tohumlar:  
Parti büyüklüğü 15 ton ve daha fazla olan partiler için, 20 kg’lık bir paçal numune oluşturacak 
en az 25 adet birincil nu mune  alınır. Parti büyüklüğü 15 ton dan daha  az olan partiler için, 
Tablo -2’de belirtilen parti ağırlığına uygun olarak, paçal numune ağırl ığı aynı olmak şartıyla 
Tablo -2’de bahsedilen birincil numune sayısının %  25’i alınır.  
c) Küçük tanecikli yerfıstığı, kayısı çekirdekleri ve sert kabuklu meyvelerden türetilmiş 
ürünler:  
Parti büyülüğü 50 ton ve daha fazla olan partiler için, 10 kg’lık bir paçal numune oluşturacak 
en az 25 adet birincil numune  alınır. Parti büyüklüğü 50 ton dan daha az olan partiler için, 
Tablo-3’de belirtilen parti ağırlığına uygun bir paçal numu ne ağırlığı oluşturacak Tablo -3’de 
bahsedilen birincil numune sayısının % 25’i alınır.  
(8) Bir partinin veya alt partinin kabulü:  
a) Ayıklama ya da başka bir fiziksel işlem görecek olan yerfıstığı, diğer yağlı tohumlar, kayısı 
çekirdekleri ve sert kabuklu meyveler için:  1) Geri alma ve ölçüm belirsizliği hesaba katılarak elde edilen laboratuvar numunelerinin 
analiz sonuçları ortalaması ya da paçal numune analiz sonucu, maksimum limitlere uyuyorsa 
kabul edilir.  
2) Geri alma ve ölçüm belirsizliği hesaba katılarak elde edilen laboratuvar numunelerinin 
analiz sonuçları ortalaması ya da paçal numune analiz sonucu, maksimum limitleri aşıyorsa 
reddedilir.  
b) Doğrudan insan tüketimine sunulacak olan yerfıstığı, diğer yağlı tohumlar, kayısı 
çekirdekleri ve sert kabuklu meyveler için:  
1) Geri alma ve ölçüm belirsizliği hesaba katılarak elde edilen laboratuvar numunesi analiz 
sonuçlarının hiç birisi maksimum limitleri aşmıyorsa kabul edilir.  
2) Geri alma  ve ölçüm belirsizliği hesaba katılarak elde edilen laboratuvar numunesi analiz 
sonuçlarının biri veya her ikisi maksimum limitleri aşıyorsa reddedilir.  
c) Paçal numune 12 kg veya daha az ise:  
1) Geri alma ve ölçüm belirsizliği hesaba katılarak elde edilen  laboratuvar numunesi analiz 
sonucu,  maksimum limitlere uyuyorsa kabul edilir.  
2) Geri alma ve ölçüm belirsizliği hesaba katılarak elde edilen laboratuvar numunesi analiz 
sonucu,  maksimum limitleri aşıyorsa reddedilir.  
 
Ek-5 
BAHARAT İÇİN NUMUNE ALMA METO DLARI  
Bu metot, nispeten daha büyük tanecik boyutlu baharatlar dışındaki (mikotoksinlerin 
heterojen dağılımı)  baharatlar için Okratoksin A,  Aflatoksin B1 ve toplam aflatoksinlerin 
maksimum limitlerinin resmi kontrolü için uygulanır.  
(1) Birincil Numuneni n Ağırlığı:  
Bu ekte  özel bir tanımlama yapılmadı ise, birincil numune yaklaşık 100 gr olmalıdır.  
Perakende paketlerde, birincil numunenin ağırlığı perakende paketin ağırlığına bağlıdır.  
Perakende paketler 100 gr’dan büyük ise; paçal numunenin ağırlığı 10 k g’dan daha fazla 
olacaktır. Tek bir perakende paketin ağırlığı 100 gr’dan çok daha büyük ise, bu durumda her 
bir perakende paketten 100 gr’lık bir birincil numune alınır. Ancak, söz konusu numune alma 
metodunun taşıma ve ambalajlama şekilleri gibi nedenler le partinin zarar görmesinden 
kaynaklanabilecek istenmeyen ticari sonuçların doğmasına sebep olduğu durumlarda, 
alternatif bir numune alma metodu uygulanabilir. Örneğin; 500 gr ya da 1 kg’lık perakende 
paketlerde satışa sunulan değerli bir ürün için p açal numune ağırlığının Tablo -1 ve Tablo -2’ye 
uygun olması koşuluyla, paçal numune yine aynı tablolarda belirtilenden daha az sayıdaki 
birincil numunelerin karıştırılmasıyla oluşturulabilir.  
Perakende  paketler 100 gr’dan küçük ve paket ağırlığının  100 gr’dan fa rkı çok büyük değilse, 
tek bir perakende paket bir birincil numune olarak düşünülür ve bu durumda paçal numunenin 
ağırlığı 10 kg’dan daha az olur. Tek bir perakende paketin ağırlığı 100 gr’dan çok daha az ise, 
bir birincil numune 100 gr ağırlığa mümkün old uğunca yakın olacak şekilde iki veya daha 
fazla perakende paketten oluşur.  
(2) Baharat İçin Numune Alma Metoduna Genel Bakış:  
 
     Tablo -1 Parti ağırlığına ve ürüne bağlı olarak partinin alt partilere bölünmesi  Ürün  Parti ağırlığı 
(ton)  
 Alt parti sayısı 
ya da ağırlığı  Birincil 
numune sayısı 
(adet)  Paçal numune 
ağırlığı (kg)  
Baharatlar  > 15 25 ton  100 10 
< 15 - 5 – 100 (*) 0,5 – 10 
(*): Parti ağırlığına bağlıdır (Bu bölümdeki Tablo – 2’ye bakınız)  
 
(3) Parti Büyüklüğü 15 Ton ve Daha Fazla Olan Baharat  İçin Numune Alma Metodu:  
a) Alt partinin fiziksel olarak ayrılabilmesi şartıyla, her par ti Tablo -1’e göre alt partilere 
bölünür. Parti ağırlığının her zaman alt parti ağırlıklarının tam katı olamayacağı dikkate 
alındığın da,  alt parti ağırlığı Tablo -1’de verilen alt parti ağırlığını en fazla %  20 oranında 
geçebilir.  
b) Her alt partiden ayrı ayrı numune alınmalıdır.  
c) Birincil numune sayısı        : 100 adet  
    Paçal numune ağırlığı  : 10 kg  
ç) Taşıma ve ambalajlama şekilleri gibi nedenlerle partinin zarar  görmesinden 
kaynaklanabilecek istenmeyen ticari sonuçlardan dolayı sözü edilen numune alma metodunun 
uygulanması mümkün olmaz ise, mümkün olduğu kadar temsili olması, tamamen 
tanımlanması ve belgelenmesi şartıyla, alternatif bir numune alma metodu uygulan abilir.  
(4) Parti Büyüklüğü 15 Ton  Altında Olan Baharat İçin Numune Alma Metodu:  
Parti büyüklüğü 15 ton  altındak i baharat partileri için; 0,5 -10 kg’ lık paçal numuneyi meydana 
getiren, pa rti ağırlığına göre değişen 5 -100 adet birincil numuneden oluşan bir numune alma 
planı uygulanabilir.  
Alınacak birincil numune sayısını belirl emek amacıyla aşağıdaki Tablo -2 kullanılabilir.  
 
         Tablo -2 Parti ağırlığına bağlı olarak baharat için alınması gereken birincil numune sayısı  
Parti ağırlığı (ton)  Birincil numu ne sayısı 
(adet)  Paçal numunenin ağırlığı (kg)  
< 0,01 5 0,5 
> 0,01 – < 0,1 10 1 
> 0,1 – < 0,2 15 1,5 
> 0,2 – < 0,5 20 2 
>0,5 – < 1,0 30 3 
>1,0 – < 2,0 40 4 
>2,0 – < 5,0 60 6 
>5,0 – < 10,0 80 8 
>10,0 – < 15,0 100 10 
 
(5) Perakende Aşamasında Numune Alma:  
Perakende aşamasında gıdalardan numune  alma mümkün olduğunca bu ekte  bahsedilen 
hükümlere uygun olarak yapılmak zorundadır.  Bunun mümkün olmadığı durumlarda, perakende aşamasında mümkün olduğu kadar temsili 
olması, tamamen tanımlanması ve belgelenmesi şartıyla alternatif bir numune alma metodu 
uygulanabilir. Bu durumda paçal numune en az 0,5 kg olmalıdır.  
Numune alın acak kısım çok küçük ve 0,5 kg’ lık paçal numune oluşturmak imkansız ise, p açal 
numunenin ağırlığı 0,5 kg’ dan daha az olabilir.  
(6) Vakum Paketler İçinde Satışa Sunulan Baharat İçin Özel Numune Alma Hükümleri:  
Parti büyüklüğü 15 ton ve daha f azla olan partiler için, 10 kg’ lık bir paçal numune oluşturacak 
en az 25 adet birincil numune  alınır. Parti büyüklüğü 15 ton dan daha az olan partiler için, 
parti ağırlığına uygun olarak, paçal numune ağırlı ğı aynı kalmak şartıyla Tablo -2’de 
bahsedilen birincil numune sayısının %  25’i alınır.  
(7) Bir Partinin v eya Alt Partinin Kabulü:  
a) Geri alma ve ölçüm belirsizliği hesaba katılarak elde edil en laboratuvar numunesi analiz 
sonucu,  maksimum limitlere uyuyorsa kabul edilir.  
b) Geri alma ve ölçüm belirsizliği hesaba katılarak elde edilen laboratuvar numunesi analiz 
sonucu,  maksimum limitleri aşıyorsa reddedilir.  
 
Ek-6 
BEBEK SÜTÜ VE DEVAM SÜTÜ DÂ HİL BEBEK FORMÜLLERİ VE DEVAM 
FORMÜLLERİ, SÜT VE SÜT ÜRÜNLERİ İÇİN NUMUNE ALMA METODLARI  
Bu metot, bebek sütü ve devam sütü dâhil bebek formülleri ve devam formülleri, süt ve süt 
ürünlerinde, Aflatoksin M1’ in maksimum limitlerinin resmi kontrolü için uygul anır. 
(1) Bebek Sütü ve Devam Sütü Dahil Bebek Formülleri ve Devam Formülleri, Süt ve Süt 
Ürünleri İçin Numune Alma Metodu:  
Paçal numune en az 1 kg ya da 1 L olmalıdır ancak numunenin sadece bir şişeden oluşması 
gibi durumlarda bu mümkün olmayabilir.  
Partiden alınması gereken minimum birincil numu ne sayısı Tablo -1’de verildiği şekilde 
olmalıdır. Belirlenen birincil numune sayısı söz konusu ürünün satışa sunum şekliyle 
doğrudan ilgilidir. Dökme sıvı ürünlerde; parti, numune almadan önce elle veya mekani k 
olarak mümkün olduğunca iyi karıştırılmalı ve bu işlem, mümkün olduğunca ürünün kalitesini 
etkilememelidir. Bu durumda parti içinde Aflatoksin M1’in homojen dağıldığı varsayılır. Bu 
yüzden paçal numuneyi oluşturmak için bir partiden üç adet birincil numu ne almak yeterlidir.  
Çoğunlukla bir şişe veya paket içinde bulunan birincil numuneler benzer ağırlıkta olmalıdır. 
Bir birincil numunenin ağırlığı en az 100 gr olmalıdır ve paçal numune en az 1 kg ya da 1 L 
olmalıdır. Bu metotta n farklı uygulamalar, Ek -1’in 1 inci maddesi (g ) bendinde belirtildiği 
şekilde kayıt edilmelidir.  
 
        Tablo -1 Partiden alınması gereken minimum birincil numune sayısı  
Ticari form  Partinin ağırlığı 
ya da hacmi (kg 
veya L)  Alınması gereken 
minimum birincil 
numune sayısı 
(adet)  Paçal numunenin 
minimum ağırlığı 
ya da hacmi (kg 
veya L)  
Dökme  – 3 – 5 1 Şişe/ Paket  < 50 3 1 
Şişe/ Paket  50 – 500 5 1 
Şişe/ Paket  >500  10 1 
 
(2) Perakende Aşamasında Numune Alma:  
Perakende aşamasında gıdalardan num une alma mümkün olduğunca bu ekte  bahsedilen 
hükümlere uygun olarak yapılmak zorundadır.  
Bunun mümkün olmadığı durumlarda, perakende aşamasında mümkün olduğu kadar temsili 
olması, tamamen tanımlanması ve belgelenmesi şartıyla alternatif bir numune alma metodu 
uygulanabilir.  
Numune alınaca k kısım çok küçük ve 1 kg’lık paçal numune oluşturmak imkansız ise, paçal 
numunenin ağırlığı 1 kg’dan daha az olabilir.  
(3) Bir Partinin v eya Alt Partinin Kabulü:  
a) Geri alma ve ölçüm belirsizliği (veya karar limiti) hesaba katılarak elde edilen laboratuvar 
numunesi analiz sonucu,  maksimum limitlere uyuyorsa kabul edilir.  
b) Geri alma ve ölçüm belirsizliği (veya karar limiti)  hesaba katılarak elde edilen laboratuvar 
numunesi analiz sonucu,  maksimum limitleri aşıyorsa reddedilir.  
 
Ek-7 
KAHVE, KA HVE ÜRÜNLERİ, MEYAN KÖKÜ VE MEYAN KÖKÜ EKSTRAKTI 
İÇİN NUMUNE ALMA METOTLARI  
Bu metot, kavrulmuş kahve çekirdeği, öğütülmüş kavrulmuş kahve, çözünebilir kahve, meyan 
kökü ve meyan kökü ekstraktında Okratoksin A’nın maksimum limitlerinin resmi kontrolü 
için uygulanır.  
(1) Birincil Numunenin Ağırlığı:  
Bu ekte  özel bir tanımlama yapılmadı ise, birincil numune yaklaşık 100 gr olmalıdır.  
Perakende paketlerde, birincil numunenin ağırlığı perakende paketin ağırlığına bağlıdır.  
Perakende paketler 100 gr’dan büyük is e; paçal numunenin ağırlığı 10 kg’dan daha fazla 
olacaktır. Tek bir perakende paketin ağırlığı 100 gr’dan çok daha büyük ise, bu durumda her 
bir perakende paketten 100 gr’lık bir  birincil numune alınır. Ancak, söz konusu numune alma 
metodunun taşıma ve am balajlama şekilleri gibi nedenlerle partinin zarar görmesinden 
kaynaklanabilecek istenmeyen ticari sonuçların doğmasına sebep olduğu durumlarda, 
alternatif bir numune alma metodu uygulanabilir. Örneğin; 500 gr ya da 1 kg’lık perakende 
paketlerde satışa sun ulan değerli bir ürün için p açal numune ağırlığının Tablo -1 ve Tablo -2’ye 
uygun olması koşuluyla, paçal numune yine aynı tablolarda belirtilenden daha az sayıdaki 
birincil numunelerin karıştırılmasıyla oluşturulabilir.  
Perakende  paketler 100 gr’dan küçük v e paket ağırlığının 100 gr’dan farkı çok büyük değilse, 
tek bir perakende paket bir birincil numune olarak düşünülür ve bu durumda paçal numunenin 
ağırlığı 10 kg’dan daha az olur. Tek bir perakende paketin ağırlığı 100 gr’dan çok daha az ise, 
her bir birin cil numune 100 gr ağırlığa mümkün olduğunca yakın olacak şekilde iki veya daha 
fazla perakende paketten oluşur.  (2) Kavrulmuş Kahve Çekirdeği, Öğütülmüş Kavrulmuş Kahve, Çözünebilir Kahve, 
Meyan Kökü ve Meyan Kökü Ekstraktı İçin Numune Alma Metoduna Genel Bakış:  
 
    Tablo -1 Parti ağırlığına ve ürüne bağlı olarak partinin alt partilere bölünmesi  
Ürün  Parti ağırlığı 
(ton)  Alt parti 
sayısı ya da 
ağırlığı  Birincil 
numune 
sayısı (adet)  Paçal 
numune 
ağırlığı (kg)  
Kavrulmuş kahve 
çekirdeği, öğütülmüş 
kavrulmuş kahve, 
çözünebilir kahve, 
meyan kökü ve meyan 
kökü ekstraktı  > 15 15 – 30 ton  100 10 
< 15 – 10 – 100 (*)  1 – 10 
(*): Parti ağırlığına bağlı (Bu bölümdeki Tablo – 2’ye bakınız)  
 
(3) Parti Büyüklüğü 15 Ton ve Daha Fazla Olan Kavrulmuş Kahve Çekirdeği, 
Öğütülmüş Kavrulmuş Kahve, Çözünebilir Kahve, Meyan Kökü ve Meyan Kökü 
Ekstraktı İçin Numune Alma Metodu:  
a) Alt partinin fiziksel olarak ayr ılabilmesi şartıyla, her parti Tablo -1’e göre alt partilere 
bölünür. Parti ağırlığının her zaman alt parti ağırlıkl arının tam katı olamayacağı dikkate 
alındığın da,  alt parti ağırlığı Tablo -1’de verilen alt parti ağırlığını en fazla %  20 oranında 
geçebilir.  
b) Her alt partiden ayrı numune alınmalıdır.  
c) Birincil numune sayısı        : 100 adet  
ç) Paçal numune ağırlığı  : 10 kg  
d) Taşıma ve ambalajlama şekilleri gibi nedenlerle partinin zarar görmesinden 
kaynaklanabilecek istenmeyen ticari sonuçlardan dolayı sözü edilen numune alma metodunun 
uygulanması mümkün olmaz ise, mümkün olduğu kadar temsili olması, tamamen 
tanımla nması ve belgelenmesi şartıyla, alternatif bir numune alma metodu uygulanabilir.  
(4) Parti Büyüklüğü 15 Ton Altında Olan Kavrulmuş Kahve Çekirdeği, Öğütülmüş 
Kavrulmuş Kahve, Çözünebilir Kahve, Meyan Kökü ve Meyan Kökü Ekstraktı İçin 
Numune Alma Metodu:  
Parti büyüklüğü 15 ton un altındaki kavrulmuş kahve çekirdeği, öğütülmüş kavrulmuş kahve, 
çözünebilir kahve, meyan kökü ve meyan kök ü ekstraktı partileri için; 1 -10 kg’ lık paçal 
numuneyi meydana getiren, par ti ağırlığına göre değişen 10 -100 adet birincil numu neden 
oluşan bir numune alma planı uygulanabilir.  
Alınacak birincil numune sayısını belirl emek amacıyla aşağıdaki Tablo -2 kullanılabilir.  
 
 Tablo -2 Parti ağırlığına bağlı olarak kavrulmuş kahve çekirdeği,   öğütülmüş kavrulmuş  
                kahve, çözüne bilir kahve, meyan kökü, meyan kökü ekstraktından alınması gereken  
                         birincil numune sayısı  
Parti ağırlığı (ton)  Birincil numune sayısı 
(adet)  Paçal numunenin ağırlığı 
(kg) 
< 0,1 10 1 > 0,1 – < 0,2 15 1,5 
> 0,2 – < 0,5 20 2 
>0,5 – < 1,0 30 3 
>1,0 – < 2,0 40 4 
>2,0 – < 5,0 60 6 
>5,0 – < 10,0 80 8 
>10,0 – < 15,0 100 10 
 
(5) Vakum Paketler İçinde Satışa Sunulan Kavrulmuş Kahve Çekirdeği, Öğütülmüş 
Kavrulmuş Kahve, Çözünebilir Kahve, Meyan Kökü ve Meyan Kökü Ekstraktı İçin 
Özel Numune Alma Metotları:  
Parti büyüklüğü 15 ton ve daha fazla olan partiler için, 10 kg’lık bir paçal numune oluşturacak 
en az 25 adet birincil numune  alınır. Parti büyüklüğü 15 ton dan daha az olan partiler için, 
parti ağırlığına uygun olarak paçal numune ağırlı ğı aynı kalmak şartıyla Tablo -2’de 
bahsedilen birincil numune sayısının %  25’i alınır.  
(6) Perakende Aşamasında Numune Alma:  
Perakende aşamasında gıdalardan numune  alma mümkün olduğunca bu ekte  bahsedilen 
hükümlere uygun olarak yapılmak zorund adır. 
Bunun mümkün olmadığı du rumlarda, mümkün olduğu kadar temsili olması, tamamen 
tanımlanması ve belgelenmesi şartıyla perakende aşamasında alternatif bir numune alma 
metodu uygulanabilir. Bu durumda paçal numune en az 1 kg olmalıdır.  
Numune alınacak kı sım çok küçük ve 1 kg’lık paçal numune oluşturmak imkansız ise, paçal 
numunenin ağırlığı 1 kg’dan daha az olabilir.  
(7) Bir Partinin v eya Alt Partinin Kabulü:  
a) Geri alma ve ölçüm belirsizliği hesaba katılarak elde edilen laboratuvar numunesi analiz 
sonuc u,  maksimum limitlere uyuyorsa kabul edilir.  
b) Geri alma ve ölçüm belirsizliği hesaba katılarak elde edilen laboratuvar numunesi analiz 
sonucu,  maksimum limitleri aşıyorsa reddedilir.  
 
Ek-8 
ÜZÜM SUYU, ÜZÜM ŞIRASI, ELMA ŞARABI VE ŞARAP DAHİL MEYVE SULARI  
İÇİN NUMUNE ALMA METODLARI  
Bu metot, üzüm suyu, üzüm şırası ve şarapta, Okratoksin A’nın; meyve suları, meyve nektarı, 
distile alkollü içkiler, elma şarabı ve elma suyu içeren veya elmadan türetilmiş diğer fermente 
içeceklerde patulinin maksimum limitleri nin resmi kontrolü için uygulanır.  
(1) Numune Alma Metodu:  
Paçal numune en az 1 L olmalıdır ancak numunenin sadece bir şişeden oluşması gibi 
durumlarda bu mümkün olmayabilir.  
Partiden alınması gereken minimum  birincil numune sayısı Tablo -1’de verildiği şek ilde 
olmalıdır. Belirlenen birincil numune sayısı söz konusu ürünün satışa sunum şekliyle 
doğrudan ilgilidir. Dökme sıvı ürünlerde; parti, numune almadan önce elle veya mekanik olarak mümkün olduğunca iyi karıştırılmalı ve bu işlem, mümkün olduğunca ürünün  kalitesini 
etkilememelidir. Bu durumda parti içinde Okratoksin A ve patulinin homojen dağıldığı 
varsayılır.  
Bu yüzden paçal numuneyi oluşturmak için bir partiden üç adet birincil numune almak 
yeterlidir.  
Çoğunlukla bir şişe veya paket içinde bulunan birincil numuneler benzer ağırlıkta olmalıdır. 
Bir birincil numunenin ağırlığı en az 100 gr olmalıdır ve paçal numune en az 1 L olmalıdır. 
Bu me tottan farklı uygulamalar, Ek -1’in 1 inci maddesi (g ) bendinde belirtildiği şekilde kayıt 
edilmelidir.  
 
    Tabl o-1 Partiden alınması gereken minimum birincil numune sayısı  
Ticari form  Partinin 
hacmi (L)  Alınması gereken 
minimum birincil 
numune sayısı (adet)  Paçal numunenin 
minimum hacmi 
(L) 
Dökme (meyve suyu, 
elma şarabı, distile 
alkollü içkiler, şarap)  – 3 1 
Şişe / paket (meyve 
suyu, elma şarabı, distile 
alkollü içkiler)  < 50 3 1 
Şişe / paket (meyve 
suyu, elma şarabı, distile 
alkollü içkiler)  50 – 500 5 1 
Şişe / paket (meyve 
suyu, elma şarabı, distile 
alkollü içkiler)  >500  10 1 
Şişe / paket şarap  < 50 1 1 
Şişe/paket şarap  50 – 500 2 1 
Şişe/paket şarap  >500  3 1 
 
(2) Perakende Aşamasında Numune Alma:  
Perakende aşamasında gıdalardan numune  alma mümkün olduğunca bu ekte  bahsedilen 
hükümlere uygun olarak yapılmak zorundadır.  
Numune alınacak kısım çok küçük ve 1 L’lik paçal numune oluşturmak imkansız ise, paçal 
numunenin ağırlığı 1 kg’dan daha az olabilir.  
Yukarıda sözü edilen numune alma metodunu uygulamak mümkün olmaz ise, perakende 
aşamasında mümkün olduğu kadar temsili olması, tamamen tanımlanması ve belgele nmesi 
şartıyla alternatif bir numune alma metodu uygulanabilir.  
(3) Bir Partinin v eya Alt Partinin Kabulü:  
a) Geri alma ve ölçüm belirsizliği hesaba katılarak elde edilen laboratuvar numunesi analiz 
sonucu,  maksimum limitlere uyuyorsa kabul edilir.  b) Geri alma ve ölçüm belirsizliği hesaba katılarak elde edilen laboratuvar numunesi analiz 
sonucu,  maksimum limitleri aşıyorsa reddedilir.  
 
Ek-9 
KATI ELMA ÜRÜNLERİ NUMUNE ALMA METODLARI  
Bu metot, bebek ve küçük ço cuklar için katı elma ürünleri dâhil katı elma ürünlerinde 
patulinin maksimum limitlerinin resmi kontrolü için uygulanır.  
(1) Numune Alma Metot ları: 
Numunenin bir tek paket olması gibi mümkün olmayan durumlar dışında paçal numune en az 
1 kg olmalıdır.  
Partiden alınması gereken minimum  birincil num une sayısı Tablo -1’de verildiği şekilde 
olmalıdır.  
Birincil numuneler benzer ağırlıkta olmalıdır. Bir birincil numunenin ağırlığı en az 100 gr 
olmalıdır ve paçal numune en az 1 kg olmalıdır. Bu me tottan farklı uygulamalar, Ek -1’in (1) 
inci maddesi (g ) bend inde belirtildiği şekilde kayıt edilmelidir.  
 
         Tablo -1 Partiden Alınması Gereken Minimum Birincil Numune Sayısı  
 
Parti tek paketlerden oluşuyorsa; paçal numuneyi oluşturmak için alınması gereken paket 
sayısı aşağıdaki tabloda verilmektedir.  
 
 Tablo -2 Bireysel Paketlerden Oluşan Partide Paçal Numuneyi Oluşturmak İçin  
                          Alınması Gereken  Paketlerin (Birincil Numunelerin) Sayısı  
Parti içindeki 
birimlerin  
ya da paketlerin sayısı  Alınması gereken paket veya 
birim sayısı  Paçal numunenin 
ağırlığı  (kg) 
1 – 25 1 paket ya da birim  1 
26 – 100 En az 2 paket ya da birimde, 
yaklaşık %5  1 
>100  Maksimum 10 paket ya da 
birimde, yaklaşık %5  1 
 
(2) Perakende Aşamasında Numune Alma:  
Perakende aşamasında gıdalardan nu mune alma mümkün olduğunca bu ekte  bahsedilen 
hükümlere uygun olarak yapılmak zorundadır.  Partinin ağırlığı (kg)  Alınması gereken minimum 
birincil numune sayısı 
(adet)  Paçal numunenin ağırlığı  
(kg) 
<50 3 1 
50 – 500 5 1 
>500  10 1 Yukarıda sözü edilen numune alma metodunu uygulamak mümkün olmaz ise, perakende 
aşamasında mümkün olduğu kadar temsili olması, tamamen tanımlanması ve belgelenmesi 
şartıyla alternatif bir numune alma metodu uygulanabilir.  
Numune alınacak kısım çok küçük ve 1 kg’lık paçal numune oluşturmak imkansız  ise, paç al 
numunenin ağırlığı 1 kg’dan daha az olabilir.  
(3) Bir Partinin v eya Alt Partinin Kabulü:  
a) Geri alma ve ölçüm belirsizliği hesaba katılarak elde edilen laboratuvar numunesi analiz 
sonucu,  maksimum limitlere uyuyorsa kabul edilir.   
b) Geri al ma ve ölçüm belirsizliği hesaba katılarak elde edilen laboratuvar numunesi analiz 
sonucu,  maksimum limitleri aşıyorsa reddedilir.  
 
EK – 10 
BEBEK GIDALARI İLE İŞLENMİŞ TAHIL BAZLI BEBEK VE KÜÇÜK ÇOCUK EK 
GIDALARI İÇİN NUMUNE ALMA METODLARI  
Bu metot, bebek gıdaları ve işlenmiş tahıl bazlı küçük çocuk ek gıdalarında, aflatoksinler, 
Okratoksin A ve Fusarium toksinlerinin; bebekler için özel olarak tasarlanmış özel tıbbi 
amaçlı diyet gıdalarda (süt ve süt ürünleri haricindeki) aflatoksinler ve Okratoksin A’nın;  
bebekler ve küçük çocuk ek gıdaları kapsamındaki tahıl bazlı olmayan ek gıdalarda patulinin 
maksimum limitlerinin resmi kontrolü için uygulanır.  
Bebek ve küçük çocuklar için katı elma ürünleri ve elma suyunda, patulinin maksimum 
limitl erinin resmi kontrol ü için Ek -9’da yer alan numune alma metodu uygulanır.  
(1) Numune Alma Metot ları: 
a) Bebek ve küçük çocuklar  için üretilmiş gıdalardan Ek -2’nin (4) üncü maddesinde tarif 
edilen metoda göre numune alınır. Bundan dolayı alınması gere ken birincil numune sayısı  Ek-
2’nin 4 üncü maddesi Tablo -2’ye göre, en az 10, en fazla 100 adet olmak üzere parti 
ağırlığına bağlı olmalıdır. Çok küçük partiler için (< 0,5 ton), daha az sayıda birincil numune 
alınabilir, ama tüm birincil numunelerin  birleştirilmesiyle oluşan paçal  numune  en az 1 kg 
olmalıdır.  
b) Birincil numunenin ağırlığı yaklaşık 100 gr olmalıdır. Perakende paketlerdeki partilerde, 
birincil numunenin ağırlığı perakende paketin ağırlığına bağlı olm alıdır. Parti büyüklüğü 0,5 
tona eşit ve daha az miktardaki çok küç ük partilerde; birincil numuneler  en az 1 kg’lık paçal 
numuneyi oluşturacak ağırlıkta olmalıdır. Bu meto ttan farklı uygulamalar,   Ek -1’in (1) inci 
maddesi (g ) bendinde belirtildiği şekilde kayıt edilmelidir.  
c) Paçal numunenin ağı rlığı : İyice karıştırılm ış 1-10 kg  
(2) Perakende Aşamasında Numune Alma:  
Perakende aşamasında gıdalardan numune alma  mümkün olduğunca Ek -10’da bahsedilen 
hükümlere uygun olarak yapılmak zorundadır.  
Yukarıda sözü edilen numune alma metodunu uygulamak mümkün olmaz ise, perakende 
aşamasında mümkün olduğu kadar temsili olması, tamamen tanımlanması ve belgelenmesi 
şartıyla alternatif bir numune alma metodu uygulanabilir.  
Numune alınacak kısım çok küçük ve 1 kg’lık paçal numune oluşturmak imkansız ise, paçal 
numunenin ağırlığı 1 kg’dan daha az olabilir.  (3) Bir Partinin v eya Alt Partinin Kabulü:  
a) Geri alma ve ölçüm belirsizliği hesaba katılarak elde edilen laboratuvar numunesi analiz 
sonucu,  maksimum limitlere uyuyorsa kabul edilir.   
b) Geri alma ve ölçüm belirsizliği hesaba katılara k elde edilen laboratuvar numunesi analiz 
sonucu,  maksimum limitleri aşıyorsa reddedilir.  
 
Ek-11 
BİTKİSEL YAĞLAR İÇİN NUMUNE ALMA METOTLARI  
Bu metot, bitkisel yağlarda mikotoksinlerin, özellikle Aflatoksin B1, toplam aflatoksin ve 
zearalenon maksimum limitlerinin resmi kontrolü için uygulanır.  
(1) Numune Alma Metotları:  
a) Birincil numune ağırlığı, en az yaklaşık 100 gr (mL) olmalıdır. Dökme bitkisel yağ gibi 
sevkiyatın cinsine bağlı olarak yaklaşık 350 mL en az üç adet birincil numune alınır. Birincil  
numunelerden oluşan paçal numune en az 1 kg (L) olmalıdır.  
b) Partiden alınacak minimum  birincil numune sayısı Tablo -1’de verilmektedir. Numune 
almanın hemen öncesinde parti elle ya da mekanik olarak mümkün olduğunca iyi bir  şekilde 
karıştırılır. Böylece verilen partide aflatoksinin homojen dağıldığ ı kabul edilebilir. Bu nedenle 
paçal numuneyi oluşturmak için partiden üç adet birincil numune almak yeterlidir.  
 
      Tablo -1 Partiden alınacak minimum birincil numune sayısı  
Piyasaya sunuş şekli  Partinin ağırlığı (kg)  
Partinin hacmi (L)  Minimum birincil 
numune sayısı  
Yığın (*)  − 3 
Paket  ≤ 50 3 
Paket  > 50 – ≤ 500  5 
Paket  > 500  10 
(*): Alt partinin fiziksel olarak ayrılabildiği durumda, bitkisel yağların büyük 
miktardaki yığın sevkiyatları/partileri Tablo – 2’de gösterildiği gibi alt partilere 
bölünmelidir.  
 
    Tablo -2 Parti ağırlığına bağlı olarak partinin alt partilere bölünmesi  
Ürün  Parti ağırlığı 
(ton)  Alt parti 
sayısı ya da 
ağırlığı  Minimum 
birincil numune 
sayısı (adet)  Minimum paçal 
numune ağırlığı 
(kg) 
Bitkisel 
yağ ≥ 1500  500 ton  3 1 
> 300 ve < 1500  3 alt parti  3 1 
≥ 50 ve ≤ 300  100 ton  3 1 
< 50 − 3 1 
 
(2) Perakende Aşamasında Numune Alma:  
Perakende aşamasında gıdalardan numune alma mümkün olduğunca bu ekte  bahsedilen 
hükümlere uygun olarak yapılmak zorundadır.  Bunun mümkün olmadığı du rumlarda, perakende aşamasında mümkün olduğu kadar temsili 
olması, tamamen tanımlanması ve belgelenmesi şartıyla alternatif bir numune alma metodu 
uygulanabilir. Bu durumda paç al numune en az 1 kg olmalıdır.  
Numune alınacak kısım çok küçük ve 1 kg’lık paçal numune oluşturmak imkansız ise, paç al 
numunenin ağırlığı 1 kg’dan daha az olabilir.  
(3) Bir Partinin veya Alt Partinin Kabulü:  
a) Geri alma ve ölçüm belirsizliği hesaba katıl arak elde edilen laboratuvar numunesi analiz 
sonucu,  maksimum limitlere uyuyorsa kabul edilir.  
b) Geri alma ve ölçüm belirsizliği hesaba katılarak elde edilen laboratuvar numunesi analiz 
sonucu,  maksimum limitleri aşıyorsa reddedilir.  
 
Ek-12 
ÇOK BÜYÜK PARTİLERDEN VEYA PARTİNİN HER YERİNDEN NUMUNE 
ALMANIN MÜMKÜN OLMADIĞI DEPOLANAN VEYA SEVK EDİLEN 
PARTİLERDEN NUMUNE ALMA METODU  
(1) Genel İlkeler : 
Partinin taşınma ve depolanma şekli partinin her yerinden birincil numune alınmasına imkan 
vermiyorsa, bu par tilerden numune alımı tercihen parti ak ışı olduğu sırada yapılır. Buna 
dinamik numune alımı denir.  
Gıdaların depolandığı büyük depolardan numune alınırken, depolanan partinin her yerinden 
numune almayı sağlayan (otomatik) depo ekipmanı kurmak için gıda işl etmecileri teşvik 
edilmelidir.  
Numune alma prosedürleri Ek -12’de öngörüldüğü şekilde uygulanıyorsa, gıda işletmecisi 
veya onun temsilcisi numune alma prosedürü hakkında bilgilendirilmelidir. Numune alma 
prosedürü gıda işletmecisi veya onun temsilcisi tarafından uygun görülmezse, gıda işletmecisi 
veya temsilcisi maliyeti kendilerine ait olmak üzere Bakanlığın partinin her yerinden numune 
almasını sağlar.  
Numune alınan kısmın miktarı; numune alınacak partinin en az % 10’u olması şartıyla 
partiden numune alınır. Aynı sınıf veya tanımdaki gıda partisinin bir kısmından numune 
alınacaksa ve bu mevzuat hükümlerini sağlamadığı belirlenirse, daha detaylı değerlendirme 
partinin geri kalan kısmının uygun olmadığı hakkında bir delil olmadığını göstermiyorsa, tüm 
partinin etkilendiği kabul edilir.  
Oldukça büyük partilerden veya partinin hepsinden numune alımının mümkün olmadığı 
şekilde depolanan veya taşınan partilerden numune almak için, bu ekin diğer bölümlerindeki 
(örneğin birincil numunenin ağırlığı gibi) ilgili hükümler uygulanır.  
(2) Çok Büyük Partilerden Alınacak Birincil Numune Sayısı : 
Parti büyüklüğü > 500 ton olan büyük  partilerden numune alınırken, b irincil numune 
sayısı=100 birincil numune+√ton olmalıdır. Anc ak parti 1500 tondan küçük ve Ek -2 Tablo -
1’e uyg un şekilde fiziksel olarak ayrılabili yorsa, birincil numune sayısı Ek -2’ye uygun olarak 
alınmalıdır.  
(3) Gemi İle Taşınan Büyük Partiler : 
a) Gemi ile taşınan büyük partilerden dinamik numune alma : Gemideki büyük partilerden, tercihen ürün akışı gerçekleşir ken dinamik olarak numune alınır.  
Parti fiziksel olarak ayrılabiliyorsa, numune alma gemideki her bir yük taşımaya mahsus iç 
bölüm için yapılır. Ancak bu bölümler birinden diğerine parça parça tahliye edilirken depo 
yerlerine taşınmasından sonra başlangıçt aki fiziksel ayrım bir süre sonra kaybolur. Bu nedenle 
numune alma başlangıçtaki fiziksel ayrımın veya depo yerlerine nakliye edilmesinden sonraki 
ayrımına dayanılarak yapılır.  
Bir geminin boşaltılması (tahliyesi) birkaç gün sürebilir. Normalde numune alma ; tahliyenin 
tüm süresi boyunca düzenli aralıklarla gerçekleştirilir. Ancak numune alımı için gıda 
denetçisinin tahliyenin süresince orada bulunması her zaman mümkün ve uygun olmaz. Bu 
nedenle partinin bir kısmından (numune alınan kısım) numune alınır. Bir incil numune 
(inkremental) sayısına; numune alınan kısmın büyüklüğü dikkate alınarak karar verilir.  
Resmi numune otomatik olarak alınsa bile, gıda denetçisi hazır bulunmalıdır. Ancak otomatik 
numune alımı numune alımı sırasında değiştirilmeyen önceden ayar lanmış parametreler ile 
gerçekleşiyorsa ve birincil numuneler herhangi bir hileyi önleyen mühürlü kutu içerisine 
toplanıyorsa, o zaman gıda denetçisi; sadece numune alımının başlangıcında, numune 
kutularının değiştirildiği her sefer ve numune alımının sonu nda gereklidir . 
b) Gemi ile taşınan partilerden statik numune alma : 
Numune; statik yöntemle alınacaksa, yukarıdan ulaşılabilir depolama tesisleri (silolar) için 
öngörülen aynı prosedür uygulanır (bkz. Madde 5 -a). 
Numune; partinin/ambarın yukarıdan ulaşılab ilir kısmından alınır. Birincil numune sayısına; 
numune alınan kısmın büyüklüğü dikkate alınarak karar verilir.  
(4) Ambarlarda Depolanan Büyük Partilerden Numune Alma:  
Numune; partinin ulaşılabilir kısmından alınır. Birincil numune sayısına; numune alınan 
kısmın büyüklüğü dikkate alınarak karar verilir.  
(5) Depolama Tesislerinden (Silolar) Numune Alma:  
a) Yukarıdan içine kolaylıkla girilebilen silolardan numune alma : 
Numune; partinin ulaşılabilir kısmından alınır. Birincil numune sayısına; numune alınan 
kısmın büyüklüğü dikkate alınarak karar verilir.  
b) Yukarıdan içine girilemeyen silolardan (kapalı silolardan) numune alma : 
1) Münferit büyüklüğü 100 tondan büyük olan ve yukarıdan içine girilemeyen silolar (kapalı 
silolar)  
Bu tarz silolarda depolanan gıdadan  statik yöntemle numune alınamaz. Bu nedenle silodaki 
gıdadan numune alınması gerekiyorsa ve gönderilen malın (sevkiyatın) hareketi mümkün 
değilse, gıda işletmecisi ile fikir birlikteliği yapılarak, gıda akış halinde olduğu zaman 
numune alımı mümkün olduğu ndan, gıda denetçisini silo kısmen veya tamamen boşaltılacağı 
zaman haber edilir.  
2) Münferit büyüklüğü 100 tondan küçük olan ve yukarıdan içine girilemeyen silolar (kapalı 
silolar)  
Bu ekin (1) genel ilkeler hükmünün (numune alınan kısım en az %10) aksine,  numune alma 
prosedürü 50 -100 kg miktarındaki kutuya tahliyesini ve numunenin buradan alımını içerir. 
Paçal numunenin büyüklüğü tüm partiyi temsil eder ve birincil numunenin sayısı numune 
alımı için kutuya boşaltılan gıdanın miktarına bağlıdır.  
(6) Kapalı Büyük Konteynırların İçindeki Dağınık Gıdadan Numune Alma:  Bu tür partilerden çoğunlukla boşaltıldıkları zaman numune alınır. Kimi hallerde ithalat ve 
kontrol noktasında boşaltma mümkün değildir. Bu nedenle numune alımı bu tip konteynırların 
boşaltılması s ırasında yapılır. Gıda işletmecisi konteynırın boşaltıldığı yeri ve zamanı gıda 
denetçisine bildirmek zorundadır.  
 
Ek-13 
KIRMIZI MAYA MONASCUS PURPUREUS İLE FERMENTE EDİLMİŞ PİRİNÇ 
BAZLI GIDA TAKVİYELERİNDE NUMUNE ALMA METODU  
Bu metot, kırmızı maya Monascus purpureus ile fermente edilmiş pirinç bazlı gıda 
takviyelerinde sitrininin maksimum limitinin resmi kontrolü için uygulanır.  
(1) Numune Alma Prosedürü ve Numune Büyüklüğü:  
Numune alma prosedürü, kırmızı maya Monascus purpureus ile fermente edilmiş  pirinç bazlı 
gıda takviyelerinin perakende paket başına genellikle 30 ila 120 kapsül içeren perakende 
paketlerde satışa su nulduğu varsayımına dayanır.  
Parti büyüklüğü 
(Perakende 
paketlerin sayısı)  Numune alınacak 
perakende paket 
sayısı  Numune büyüklüğü  
1-50 1 Tüm kapsüller  
51-250 2 Tüm kapsüller  
251-1000  4 Numune alınacak her perakende 
paketteki kapsüllerin yarısı  
>1000  4+(maksimum 25 
paket toleransı ile 
her 1000 paket için 
1 paket)  Numune alınacak paket sayısı 10 ve 
10’dan küçük ise numune alınacak 
her perakende paketteki kapsüllerin 
yarısı  
 
Numune alınacak paket sayısı 
10’dan büyük ise 5 perakende 
paketin içeriğine eşdeğer miktarda 
her paketten  eşit şekilde kapsül  
 
Ek-14 
GIDALARDAKİ MİKOTOKSİN LİMİTLERİNİN RESMİ KONTROLÜNDE 
KULLANILAN ANALİZ METOTLARI VE NUMUNE HAZIRLAMAYA İLİŞKİN 
KRİTERLER  
(1) Genel:  
a) Önlemler: Genel olarak mikotoksinlerin dağılımı homojen olmadığı için, numuneler büyük 
bir dikkatle homojenize edilmelidir. Laboratuvara ulaşan numunenin tamamı homojenize edilmelidir. Aflatok sinler ultraviyole ışıktan etkilendiği için, analiz sırasında mümkün 
olduğunca gün ışığından kaçınılmalıdır.  
b) Bütün haldeki sert kabuklu meyvelerin kabuk/çekirdek oranının hesaplanması: Türk Gıda 
Kodeksi Bulaşanlar Yönetmeliğinde aflatoksinler için belirlenen limitler yenilebilir kısımlar 
içindir. Yenilebilir kısımlarda aflatoksin limiti aşağıdaki yollarla hesaplanabilir:  
1) Kabuklu numunenin tamamının kabuğu soyulur, bu durumda analiz sonucu yenilebilir 
kısma ait olacaktır.  
2) Numune hazırlama işlem i ve analiz, numune nin kabuğuyla birlikte yapılır ise numune alma 
metodu ve analiz metodu için kabuk/iç oranı dikkate alınır. Paçal numunedeki iç oranı, bütün 
haldeki sert kabuklu meyvedeki kabuk/iç oranı için aşağıda verilen yöntemle uygun bir faktör 
oluşturularak hesaplanır.  
Partiden veya paçal numuneden yaklaşık 100 adet bütün haldeki sert kabuklu meyve rastgele 
ayrılır ve laboratuvar numunesi ile birlikte gönderilir. Laboratuvarda, her laboratuvar 
numunesi için kabuk/iç oranı, bütün haldeki kabuklu numu nenin tartılması, kabuğunun 
ayrılması ve kabuk ve iç kısımlarının ayrı ayrı tartılması yoluyla hesaplanır. Bu oran, numune 
hazırlama ve analiz süresince numunedeki iç miktarını, dolayısıyla yenilebilir kısımdaki 
aflatoksin miktarını belirlemek için kullanı lacaktır.  
Kabuk/iç oranı laboratuvarda  her çeşit örnek için ayrı olarak belirlendikten sonra, daha 
sonraki analizler için bu oranlar kullanılabilir. Ancak, yasal limitlere aykırı olduğu görülen bir 
numunede, o numune için tekrar önceden ayrılmış yaklaşık 100 adet sert kabuklu meyve 
kullanılarak ayrıca kabuk/iç oranı belirlenerek hesaplama yapılmalıdır.  
(2) Laboratuvara Gelen Numunenin İşlenmesi:  
Laboratuvara gelen paçal numune veya usulüne uygun olarak ayrılan alt numuneler, öğütülür 
ve iyice karıştırılara k homojenize edilir. Öğütmenin gerekli olmadığı durumlarda ise; 
homojenizasyonun en iyi şekilde sağlanmasına dikkat edilmelidir.  
Maksimum limitler kuru madde bazında uygulanıyorsa, homojenize edilmiş numuneden 
yeterli bir parça ayrılıp; kuru madde içeriğin i doğru biçimde tespit ettiği gösterilmiş bir metot 
kullanılarak ürünün kuru madde içeriği belirlenir.  
(3) Şahit Numune:  
İtiraz durumunda şahit numune, laboratuvarda homojenize edilmiş paçal numuneden alınır.  
(4) Laboratuvar Kontrol Gereksinimleri ve Labor atuvar Tarafından Kullanılan Analiz 
Metodları:  
a) Tanımlar:  
Laboratuvar tarafından gereksinim duyulan ve en çok kullanılan tanımlar şunlardır:  
- Tekrar edilebilirlik  (r):  Aynı numune, aynı kişi, aynı cihaz, aynı laboratuvar gibi tekrar 
edilebilirlik koşul ları altında yapılan, belirli bir olasılık dahilinde (genellikle %95)  iki analiz 
sonucu arasındaki mutlak farkın geçmemesi gereken değeri ( r = 2,8 x s r ), 
- Tekrar edilebilirlik standart sapması ( sr): Tekrar edilebilirlik koşulları altında elde edilen 
sonuçlardan hesaplanan standart sapmayı,  
- Tekrar edilebilirlik bağıl standart sapması ( RSD r): Tekrar edilebilirlik koşulları altında elde 
edilen sonuçlardan hes aplanan bağıl standart sapmayı [(𝑠𝑟
𝑥⁄)𝑋 100], - Tekrar üretilebilirlik  (R): Aynı numunede, aynı metot kullanılarak, farklı kişiler tarafından 
tekrar üretilebilirlik koşullarında yapılan, belirli bir olasılık dahilinde (genellikle %95) iki 
analiz sonucu arasındaki mutlak farkın geçmemesi gereken de ğeri (R = 2,8 x s R), 
- Tekrar üretilebilirlik  standart sapması (sR): Tekrar üretilebilirlik koşulları altında elde edilen 
sonuçlardan hesaplanan standart sapmayı,  
- Tekrar üretilebilirlik bağıl standart sapması (RSD R) : Tekrar üretilebilirlik koşulları alt ında 
elde edilen sonuçlardan hesaplanan bağıl standart sapmayı  [(𝑠𝑅
𝑥⁄)𝑋 100 ], 
b) Genel Hükümler:  
Gıda kontrol amaçlı kullanılan doğrulama analiz metotları, aşağıda verilen kriterlere göre 
karakterize olmalıdır.  
 1) Doğruluk  
 2) Uygulanabilirlik (matriks ve çalışma aralığı)  
 3) Tespit limiti  
 4) Ölçüm limiti  
 5) Kesinlik  
 6) Tekrar edilebilirlik  
 7) Tekrar üretilebilirlik  
 8) Geri kazanım  
 9) Seçicilik  
 10) Duyarlılık  
 11) Doğrusallık   
 12) Ölçüm belirsizliği  
 13)  Diğer gerekli kriterler  
c) Özel Hükümler:  
1) Doğrulama metotları için özel hükümler  
1.1. Performans Kriterleri:  
Uygun ve mümkün ise tamamen geçerli kılınmış doğrulama metotların ın (örneğin ilgili 
matriks için ortak denemelerle geçerli kılınmış metotlar) kullanılması tavsiye edilmektedir.  
Aşağıda verilmiş olan spesifik performans kriterlerini karşılaması şartıyla, diğer uygun geçerli 
kılınmış doğrulama metotları da (örneğin ilgili matriks için laboratuvar içi geçerli kılınmış 
metotlar) kullanılabilir.  
Mümkünse laboratuvar içi geçerli kılın mış metotlar için geçerli kılma, sertifikalı bir referans 
materyal kullanılarak yapılmalıdır.  
 
          Tablo -1 Aflatoksin için Performans Kriterleri:  
Kriter  Konsantrasyon 
aralığı (mg/kg)  Tavsiye edilen 
değer (%)  İzin verilen 
maksimum 
değer  
Kör Hepsi  Önemsiz  – 
Geri kazanım – 
Aflatoksin M 1 0,01 – 0,05 60 – 120  
>0,05  70 – 110  
Geri kazanım – 
Aflatoksin B 1, B2, G 1,G2 <1,0 50 – 120  
1 – 10 70 – 110  >10 80 – 110  
Tekrar üretilebilirlik 
RSD R Hepsi  Horwitz 
eşitliğinden elde 
edilen değer  2 x Horwitz  
eşitliğinden elde 
edilen değer  
Tekrar edilebilirlik RSD r, aynı konsantrasyondaki tekrar üretilebilirlik RSD R nin 0,66 
katı olarak hesaplanabilir.  
 
Bu değerler hem tek başına B1 ve hem de (B1+B2+G1+G2) toplamına uygulanacak 
değerlerdir. Ayrı ayrı aflatoksinlerin (B1+B2+G1+G2) toplamı rapor edilecekse; her birinin 
analitik sisteme etkileri bilinmeli ya da eşit olmalıdır.  
 
               Tablo -2 Okratoksin A için Performans Kriterleri:  
Limit (µg/kg)  Okratoksin A  
RSD r  (%) RSD R ( %) Geri kazanım  (%) 
<1 <40 <60 50 – 120 
≥1 <20 <30 70 – 110 
 
             Tablo -3 Patulin için Performans Kriterleri:  
Limit (µg/kg)  Patulin  
RSD r  (%) RSD R (%) Geri kazanım (%)  
<20 <30 <40 50 – 120 
20-50 <20 <30 70 – 105 
>50 <15 <25 75 – 105 
 
              Tablo -4 Deoksinivalenol için Performans Kriterleri:  
Limit (µg/kg)  Deoksinivalenol  
RSD r (%) RSD R ( %) Geri kazanım (%)  
>100 – <500 <20 <40 60 – 110 
>500  <20 <40 70 – 120 
 
               Tablo -5 Zeralenon için Performans Kriterleri:  
Limit (µg/kg)  Zeralenon  
RSD r (%) RSD R (%) Geri kazanım (%)  
<50 <40 <50 60 – 120 
>50 <25 <40 70 – 120 
 
               Tablo -6 Fumonisin B 1 ve B 2  için Performans Kriterleri:  
Limit (µg/kg)  Fumonisin B 1 ve B 2 
RSD r (%) RSD R (%) Geri kazanım (%)  
<500 <30 <60 60 – 120 
>500  <20 <30 70 – 110 
 
               Tablo -7 T-2 ve HT -2Toksini için Performans Kriterleri:  
Limit (µg/kg)  T-2 toksini  RSD r (%) RSD R (%) Geri kazanım (%)  
15-250 <30 <50 60 – 130 
>250  <25 <40 60 – 130 
 
        Tablo -8 Sitrinin  için Performans Kriterleri:  
Limit 
(µg/kg)  HT-2 toksini  
RSD r (%) Tavsiye edilen 
RSD R (%) İzin verilen 
maksimum 
RSD R (%) Geri kazanım (%)  
Hepsi  0,66x  RSD R  Horwitz 
eşitliğinden elde 
edilen değer  2 x Horwitz 
eşitliğinden elde 
edilen değer  70-120 
 
Notlar:  
- Kesinlik değerleri ilgili konsantrasyona göre verildiğinden kullanılan metotların tespit 
limitleri yukarıda belirtilmemiştir.  
- Horwitz denklemi (1,2 x 10-7≤ C ≤ 0,138 konsantrasyonlar için) ve modifiye Horwitz 
denklemi (C < 1,2 x 10-7 konsantrasyonlar içi n ); analite ve matrikse bağlı olmayan, yalnızca 
analit konsantrasyonuna bağlı olarak değişen ve birçok rutin analiz metodu için geçerli olan 
genel kesinlik denklemleridir.  
1,2 x 10-7≤ C ≤ 0,138 konsantrasyonlar için Horwitz denklemi:  
 RSD R= 2(1−0,5𝑙𝑜𝑔𝐶 ) 
Burada:  
-RSDR: Tekrar üretilebilirlik koşulları altında elde edilen sonuçlardan hesaplanan bağıl 
standart sapmayı [(𝑠𝑅
𝑥⁄)𝑋 100 ].  
-C: Konsantrasyon oranını (örneğin 1=100 g/100 g, 0,001 =1000 mg/kg)  
ifade eder. Horwitz denklemi 1,2 x 10-7≤ C ≤ 0,138 konsantrasyonlara uygulanır.  
 
C < 1,2 x 10-7 konsantrasyonlar için modifiye Horwitz denklemi:  
 RSDR= %  22 
Burada:  
-RSD R: Tekrar üretilebilirlik koşulları altında elde edilen sonuçlardan hesaplanan bağıl 
standart sapmayı [(𝑠𝑅
𝑥⁄)𝑋 100 ] 
-C: Kons antrasyon oranını  (örneğin 1=100 g/100 g, 0,001 =1000 mg/kg)  
ifade eder. Modifiye Horwitz denklemi C < 1,2 x 10-7 konsantrasyonlara uygulanır.  
Horwitz eşitliği; analite ve matrikse bağlı olmayan, yalnızca analit konsantrasyonuna bağlı 
olarak değişen ve bi rçok rutin analiz metodu için geçerli olan genel bir kesinlik denklemidir.  
1.2. Amaca uygunluk yaklaşımı:  
Laboratuvar içi geçerli kılınmış metotların resmi kontroller için uygunluğunu değerlendirmek 
amacıyla, alternatif olarak “amaca uygunluk” yaklaşımı ku llanılabilir. Resmi kontroller için 
uygun metotlar, aşağıdaki formül kullanılarak hesaplanan maksimum standart ölçüm 
belirsizliğinden daha düşük birleştirilmiş standart ölçüm belirsizliği (u) olan sonuçlar 
üretmelidir.   𝑈𝑓 =√(𝐿𝑂𝐷 /2)2 + (𝛼 𝑥 𝐶)2 
Burada;  
 
 Uf : Maksimum standart ölçüm belirsizliği(µg/kg)  
 LOD  : Metodun tespit limiti(µg/kg)  
 α : C değerine bağlı olarak kullanılan sabit, sayısal bir faktörü  
 C : Konsantrasyonu  
ifade eder.  
Bir analitik metot; yukarıdaki eşitlikle bulunan maksimum sta ndart belirsizlikten (Uf) daha 
düşük ölçüm belirsizliği sağlıyorsa; bu metodun kullanılması, Madde (4).c.1.1.’de verilen 
performans kriterlerini karşılayan metotların kullanılması kadar uygun olacaktır.  
 
                Tablo 9 Maksimum Standart Belirsizli k (U f) Formülünde Verilen “α “ Sabitinin,  
                              Farklı Konsantrasyonlar için Numerik Değerleri  
C (µg/kg)  α 
<50 0,2 
51 – 500 0,18 
501 – 1000  0,15 
1001 – 10000  0,12 
>10000  0,1 
 
2) Yarı kantitatif tarama metotları için özel hükümler  
2.1. Kapsam  
İmmüno tanımlama veya reseptör bağlamaya (ELİSA, dipsticks, yan akışlı cihaz, immüno 
sensörler gibi) dayalı biyoanalitik metotları ve kromotografi veya kütle spektrometresi 
(ortam -MS gibi) ile direkt tespite dayalı fizikokimyasal metot ları kapsar.  
Diğer metotlar (İnce Tabaka Kromotografisi gibi) da oluşan sinyal söz konusu mikotoksinler 
ile doğrudan ilişkili ise , bu kapsamda değerlendirilir v e aşağıda tanımlanan kurallar uygulanır.  
Bu özel hükümler, ölçüm sonucu sayısal değer olan ve normal istatistik kullanılan  metotlara 
uygulanır. Örneğin ö lçüm çubuğundan alınan bağıl yanıt, LC -MS’den alınan sinyal gibi.  
Bu özel hükümler farklı geçerli kılma  yaklaşımlarına ihtiyaç duyan sayısal değer vermeyen 
metotlara uygulanmaz. Örneğin s adece çizg i bulunması veya bulunmaması gibi . Bu metotlar 
için özel hükümler (4).c.3.3. te  bulunmaktadır.  
Bu bölüm; laboratuvarlar arası geçerli kılma  vasıtasıyla tarama metotlarının geçerli kılınması, 
bir tarama metodunun tek bir laboratuvar geçerli kılması ve labor atuvarlar arası  çalışmalar 
vasıtasıyla geçerli kılınan bir metod un performansının doğrulanması  yöntemlerini tanımlar.  
2.2. Tanımlar  
- Tarama hedef konsantrasyonu (THK):  bir numunedeki m ikotoksinin tespiti için ilgilenilen  
konsantrasyonu ifade eder. Yasal l imit ile uygunluğun test edilmesi amaçlanıyorsa, THK 
maksimum limite eşit olmalıdır. Diğer taraftan, maksimum limitin belirlenmediği durumlarda, 
THK laboratuvar tarafından önceden tanımlanmalıdır.  
- Tarama metodu:  Belirlenen güven aralığında, taranan hedef  konsantrasyonu (THK) aşan 
mikotoksin seviyelerindeki numunelerin seçilmesi için kullanılan metodu ifade eder. Mikotoksin taramada; %95 güven aralığı amaçlanmakt adır. Tarama analizi sonucu ‘negatif’ 
veya ‘şüpheli’ dir. Bu metotlar; maliyet açısından avantaj  sağlayacak şekilde yüksek miktarda 
numune çalışılmasına imkan sağlar. Böylece tüketiciler için yüksek maruziyete ve sağlık 
riskine yol açabilecek yeni olayların keşfedilmesinin şansını arttırır. Bu metotlar biyoanalitik, 
LC-MS veya HPLC metotlarına dayanı r. Eşik değerini (cut -off) aşan numunelerin analiz 
sonuçları; orijinal numunenin doğrulama metodu ile yeniden analiz edilmesi ile 
doğrulanmalıdır . 
- Negatif numune:  Numunedeki mikotoksin içeriği %  95 güven aralığında THK’dan küçük 
olan numuneyi ifade eder.  Bir diğer ifadeyle; bu numunelerin negatif olarak raporlanması %  5 
olasılıkla hatalıdır.  
- Yanlış negatif numune:  Numunedeki mikotoksin içeriği THK’dan büyük olmasına rağmen 
negatif olarak belirlenen numuneyi ifade eder.  
- Şüpheli numune (pozitif tarama):  Eşik değerini aşan ve THK’dan büyük değerde mikotoksin 
içerebilen numuneyi ifade eder. Herhangi bir şüpheli sonuç; kesin tanımlama ve mikotoksin 
miktarı için bir doğrulama analizini kullanmayı gerekli hale getirir.  
- Yanlış şüpheli numune:  şüpheli olarak tanımlanan negatif numuneyi ifade eder.  
- Doğrulama metotları:  İlgilenilen seviyede  mikotoksin için eşdeğer tanımlama yapabilen ve 
miktar verebilen tam ya da tamamlayıcı bilgi sağlayan metotları ifade eder.  
- Eşik değer:  Yukar ıda “şüpheli” olarak tanımlanan numunede  tarama metodu ile elde edilen 
yanıt, sinyal ya da konsantrasyondur. Eşik değer, ölçüm değişkenliği dikkate alınarak geçerli 
kılma  sırasında belirlenir.  
Negatif kontrol (kör matriks) numunesi:  Yeterli duyarlılığa sahip doğrulama metodu 
kullanılarak daha önceden belirlenmiş tarama sonucunda mikotoksin olmayan numuneyi ifade 
eder. Kör numune sağlanamıyorsa, en düşük analit değerine sahip materyal, amaca uygun 
tarama metodu sonucuna izin veren değerine kadar kullanılabilir. Numunede var olan  analit 
değeri THK’nın beşte birini aşmıyorsa, numune analit yönünden temiz sayılır. Bu değer, bir 
doğrulama metodu ile ölçülebilirse, geçerli kılma  değerlendirmesi olarak dikkate alınır.  
Pozitif kontrol numunesi:  Tarama hedef konsantrasyonunda mikotoksin içeren numuneyi 
ifade eder. Örneğin: Sertifikalı referans materyal, içeriği bilinen materyal (yeterlilik testinin 
analiz materyali gibi) veya bunların dışında doğrulama metodu ile yeterince karakterize edilen 
numune. Bunların olmaması halinde, farklı limit lerde bulaşan içeren numune karışımı veya 
bulaşan limiti kesinlikle onaylanmış ise laboratuvarda hazırlanmış ve yete rince karakterize 
edilmiş spike  numune kullanılabilir.  
2.3. Geçerli kılma prosedürü  
Geçerli kılmanın  amacı; tarama metodunun amaca uygunluğu nun gösterilmesidir. Bu eşik 
değer, yanlış negatif ve yanlış şüpheli oranının belirlenmesi ile yapılır. Duyarlılık, seçicilik ve 
kesinlik gibi performans kriterleri bu iki parametre içerisinde saklıdır.  
Tarama metotları, tek bir laboratuvarda veya labora tuvarlar arasında geçerli kılınabilir . Belli 
bir mikotoksin/ matriks/ THK kombinasyonu için laboratuvarlar arası geçerli kılma  verileri 
halihazırda varsa metot performansının doğrulanması  yeterlidir.  
2.3.1. Tek laboratuvarda yapılan başlangıç geçerli kılması : 
Mikotoksinler:  
Geçerli kılma ; kapsamda yer alan her bir mikotoksin için yapılmalıdır. Bazı mikotoksinler 
(örneğin aflatoksin B1, B2, G1 & G2; fumonisin B1 & B2 gibi) için birleşik yanıt veren biyo -analitik metotların kullanılması halinde, uygulanabilirli k ispatlanmalıdır ve analizin yetersiz 
kaldığı kısımlar metot kapsamında bahsedilmelidir. İstenmeyen çapraz reaksiyon ( örneğin 
immüno bazlı metotla DON için DON -3-glikosid, 3 -veya 15 -asetil -DON ) hedef mikotoksinin 
yanlış negatif oranını arttırdığı düşünülm ez. Ancak yanlış şüpheli oranını arttırabilir. Bu 
istenmeyen artış; mikotoksinlerin kesin tanımlanması ve miktarının ölçülmesi için doğrulama 
analizleri ile azalacaktır.  
Matriksler:  
Başlangıç geçerli kılması ; her bir ürün için veya her bir ürün grubu için çoklu ürüne 
uygulanabilir olduğu bilinen bir metot varsa yapılır. Daha sonra bir temsili ve ilgili ürün; 
Tablo A’da yer alan o gruptan seçilir.  
Numune seti:  
Geçerli kılma  için gerekli olan minimum farklı numune sayısı; 20 adet homojen negatif 
kontrol numune ve 20 adet homojen pozitif kontrol numunesidir. Bu numunel er; 5 farklı güne 
yayılmış, ara  kesinlik (RSD Ri) koşullarında analiz edilen, THK seviyesinde mikotoksin 
içermelidir. İsteğe bağlı olarak; diğer miktarlarda mikotoksin içeren ilave 20 adet numune; 
farklı mikotoksin konsantrasyonlarını ne kadar ayırdığını anlamak için geçerli kılma  setine 
ilave edilebili r. 
Konsantrasyon:  
Rutin uygulamada her bir THK için geçerli kılma yapılmalı dır. 
2.3.2. Birden fazla laboratuvarda ortakla şa yapılan başlangıç geçerli kılması:  
Birden fazla laboratuvarın ortaklaşa yaptığı geçerli kılma ; uluslararası tanımlanan protokol 
(örneğin ISO 5725: 1994 veya IUPAC Uluslararası Uyumlaştırılmış Protokolü) denemelerine 
göre, en az sekiz farklı laboratuvardan elde edilen geçerli kılma  verilerine ihtiyaç vardır. 
Diğer taraftan; tek laboratuvarda yapılan geçerli kılma  ile karşılaştırılacak o lursa tek fark; her 
bir ürün/limit için 20 ve üzeri numune; katılımcı laboratuvarlar arasında her laboratuvara 
minimum iki numune düşecek şekilde eşit olarak bölünebilir.  
2.4. Eşik değerin ve kör numunelerin yanlış şüpheli oranın belirlenmesi : 
Negatif ve p ozitif kontrol numuneleri için ilgili yanıtlar, gerekli parametrelerin 
hesaplanmasında esas alınır.  
Mikotoksin konsantrasyonu ile orantılı bir yanıt için tarama metotlarında aşağıdaki formül 
uygulanır.  
 𝐸ş𝑖𝑘 𝑑𝑒ğ𝑒𝑟=𝑅𝑇𝐻𝐾 − 𝑡 𝑑𝑒ğ𝑒𝑟𝑖 (0,05) 𝑥 𝑆𝐷𝑇𝐻𝐾  
RTHK : Pozitif kontrol numunelerinin ortalama yanıtı (THK’da)  
t-değeri : % 5 yanlış negatif sonuçların bir oranı için tek yönlü t -değeri  
SD THK : Standart sapma  
Benzer şekilde; mikotoksin konsantrasyonu ile ters orantılı bir yanıt için tarama metot larında 
aşağıdaki formül uygulanır.  
 𝐸ş𝑖𝑘 𝑑𝑒ğ𝑒𝑟=𝑅𝑇𝐻𝐾 − 𝑡 𝑑𝑒ğ𝑒𝑟𝑖 (0,05) 𝑥 𝑆𝐷 𝑇𝐻𝐾 
Eşik değerinin tespiti için bu özel t -değeri kullanarak, yanlış negatif sonuç oranı % 5 olarak 
varsayılır.  
Amaç değerlendirmesi için uygunluk  
Negatif kontrol numune sonuçları, yanlış şüpheli sonuçlara karşılık gelen oranı tahmin etmek 
için kullanılır. t -değeri, eşik değerin üzerinde bulunan ve böylece yanlışlıkla şüpheli olarak 
sınıflandırılan negatif kontrol numunesi sonucuna karşılık gelen sonuçtan hesaplanır . 𝑡 𝑑𝑒ğ𝑒𝑟𝑖=𝑒ş𝑖𝑘 𝑑𝑒ğ𝑒𝑟 – 𝑜𝑟𝑡𝑎𝑙𝑎𝑚𝑎 𝑘ö𝑟
𝑆𝐷𝑘ö𝑟𝑡𝑎𝑟𝑎𝑚𝑎  𝑦ö𝑛𝑡𝑒𝑚𝑙𝑒𝑟𝑖  𝑖ç𝑖𝑛 𝑚𝑖𝑘𝑜𝑡𝑜𝑘𝑠𝑖𝑛  𝑘𝑜𝑛𝑠𝑎𝑛𝑡𝑟𝑎𝑠𝑦𝑜𝑛  𝑖𝑙𝑒 𝑜𝑟𝑎𝑛𝑡𝚤𝑙𝚤  𝑏𝑖𝑟 𝑡𝑒𝑝𝑘𝑖 
veya  
𝑡 𝑑𝑒ğ𝑒𝑟=𝑜𝑟𝑡𝑎𝑙𝑎𝑚𝑎 𝑘ö𝑟–𝑒ş𝑖𝑘 𝑑𝑒ğ𝑒𝑟  
𝑆𝐷𝑘ö𝑟𝑡𝑎𝑟𝑎𝑚𝑎  𝑦ö𝑛𝑡𝑒𝑚𝑙𝑒𝑟𝑖  𝑖ç𝑖𝑛 𝑚𝑖𝑘𝑜𝑡𝑜𝑘𝑠𝑖𝑛  𝑘𝑜𝑛𝑠𝑎𝑛𝑡𝑟𝑎𝑠𝑦𝑜𝑛  𝑖𝑙𝑒 𝑡𝑒𝑟𝑠  𝑜𝑟𝑎𝑛𝑡𝚤𝑙𝚤  𝑏𝑖𝑟 𝑡𝑒𝑝𝑘𝑖 
Deneylerden hesaplanan serbestlik derecesine dayanarak elde edilen t -değerinden, tek yö nlü 
dağılım için yanlış şüpheli numunelerin olasılığı ya hesaplanabilir (örneğin dağılım tablosu 
fonksiyonu TDIST) ya da t -dağılım tablosundan alınabilir.  
Tek yönlü t -dağılımının karşılaştırmalı değeri yanlış şüpheli sonuçları belirler.  
Bu kavram Analitik ve Biyoanalitik Kimyada bir örnekle (örneğin DOI 10.1007/s00216 -013-
6922 -1) ayrıntılı bir şekilde açıklanmaktadır.  
2.5. Metot kapsamının genişletilmesi  
2.5.1. Diğer mikotoksinlerde kapsam genişletilmesi  
Var olan tarama metodu kapsamına yeni mikotoksinler e klenirse, metodun uygunluğunu 
göstermek için geçerli kılma tümden yapılır.  
2.5.2. Diğer ürün kapsamının genişletilmesi  
Tarama metodu biliniyorsa veya diğer ürünlere uygulanabileceği düşünülüyorsa, bu ürünlerin 
geçerli kılmanın doğrulanması gerekir. Ürün; b aşlangıç geçerli kılması hali hazırda yapılmış 
ürün grubuna (bkz. Tablo 10) ait yeni bir ürün ise, sınırlı ilave geçerli kılma yeterlidir. Bunun 
için, 10 homojen negatif kontrol ve 10 homojen pozitif kontrol (THK’da) numunesinin ara 
kesinlik koşulları altı nda analiz edilmesi gerekir. Pozitif kontrol numunelerinin hepsinin eşik 
değerin üzerinde olması gerekir. Bu kriterin sağlanmadığı durumlarda tam bir geçerli kılma 
yapılması gerekir.  
2.6. Birden fazla laboratuvarın ortaklaşa yaptığı geçerli kılınmış metotlarının doğrulanması  
Birden fazla laboratuvarın ortaklaşa yaptığı başarılı geçerli kılnması yapılmış tarama metotları 
için, metot performansı doğrulanmalıdır. Bunun için, minimum 6 negatif ve 6 pozitif kontrol 
(THK’da) numunesinin analiz edilmesi gere kir. Pozitif kontrol numunelerinin hepsinin eşik 
değerin üzerinde olması gerekir. Bu kriterin sağlanmadığı durumlarda, ortaklaşa çalışmalarla 
sağlanan spesifikasyonların (standart özelliklerin) neden elde edilemediğinin tanımlanması 
için, laboratuvarın seb ep sonuç analizi gerçekleştirmesi gerekir. Sadece düzeltici tedbirlerin 
alınmasından sonra laboratuvar, kendi içinde metot performansını yeniden doğrular. Ancak 
laboratuvar ortaklaşa çalışmalardan elde edilen sonuçları doğrulama kapasitesine sahip 
değilse,  tek bir laboratuvar onayında kendi eşik değerini belirlemeye ihtiyaç duyacaktır.  
2.7. Sürekli metot doğrulaması / devam eden metot geçerli kılması  
Başlangıç geçerli kılmasından sonra, taranan numunelerin her bir partisinde en az 2 pozitif 
kontrol numunesi  ile ilave geçerli kılma verisi elde edilir. Pozitif kontrol numunesinin biri 
bilinen numunedir, (Örneğin, başlangıç geçeli kılmasında kullanılan numune). Diğeri ise; aynı 
ürün grubundan farklı bir üründür. Ancak sadece bir ürün analiz edilirse, diğer ürün  olarak bu 
ürünün farklı numunesi kullanılır. Negatif kontrol numunesinin ilavesi isteğe bağlıdır. İki 
pozitif kontrol numunesinden elde edilen sonuçlar var olan geçerli kılma serisine ilave edilir.  
Eşik değer en az yılda bir kez yeniden hesaplanır ve meto dun geçerliliği yeniden 
değerlendirilir . Sürekli metot doğrulamasından  elde edilen faydalar;  
Taranan numune partisi için kalite kontrol  Metodun kullanıldığı laboratuvar koşullarında, metodun sağlamlığı hakkında bilginin 
sağlanması  
Metodun farklı ürünlere u ygulanabilirliğinin ispatı  
Zamanla kademeli sapma olması halinde eşik değerlerin düzeltilmesine izin vermesi  
2.8. Geçerli kılma  raporu  
Geçerli kılma  raporu aşağıdakileri içerir;  
- THK hakkında bir beyan / açıklama  
- Elde edilen eşik değer hakkında bir beya n / açıklama  
Not: Eşik değer; THK’daki anlamlı rakamla aynı sayıda olması gerekir. Eşik değerin 
hesaplanmasında kullanılan sayısal değerler THK’dan en az bir fazla anlamlı sayıda olması 
gerekir.  
- Yanlış şüpheli oranın hesaplanması hakkında bir beyan / açı klama  
- Yanlış şüpheli oranın nasıl oluştuğu hakkında bir beyan / açıklama  
Not: Eğer metot  amaç ile uyumlu ise  hesaplanan yanlış şüpheli oranı, doğrulamaya  tabi olan 
kör numunelerin sayısını gösterir.  
 
             Tablo -10 Tarama metotlarının onayı için ü rün grupları  
Ürün gurupları  Ürün kategorileri  Ürün kategorisini temsil eden 
tipik temsilci  
Yüksek su içerikli  Meyve suları  Elma suyu, üzüm suyu  
Alkollü içecekler  Şarap, bira, elma şarabı  
Kök ve yumru 
sebzeler  Taze zencefil  
Tahıl veya meyve 
bazlı püreler  Küçük çocuklar için püreler  
Yüksek yağ içerikli  Sert kabuklu meyve  Ceviz, fındık, kestane  
Yağlı tohumlar ve 
bunların ürünleri  Kolza tohumu, Ayçiçeği, pamuk 
tohumu, soya, yerfıstığı, susam ve 
benzeri  
Yağlı meyveler ve 
bunların ürünleri  Yağlar ve ezmeler (örneğin fıstık 
ezmesi  
Yüksek nişasta 
ve/veya protein içerikli 
ve düşük su ve düşük 
yağ içerikli  Tane tahıl ve 
bunların ürünleri  Buğday, çavdar, arpa, mısır, pirinç, 
yulaf, kepekli ekmek, beyaz ekmek, 
kraker, kahvaltılık tahıllar, makarna  
Diyet gıda  Bebekler ve küçük çocuklar için 
hazırlanan kuru tozlar  
Yüksek asit içerikli ve 
yüksek su içerikli (1) Turunçgil ürünleri   
Zor ve benzersiz 
ürünler (2)  Kakao çekirdekleri ve bunların 
ürünleri, kurutulmuş 
hindistancevizi ve bunların 
ürünleri, kahve, çay, baharat, 
meyankökü  
Yüksek şeker ve düşük 
su içerikli  Kuru meyveler  İncir, üzüm, kuş üzümü, kuru üzüm  
Süt ve süt ürünleri  Süt İnek, keçi ve manda sütü  
Peynir  İnek, keçi peyniri  
Süt ürünleri 
(örneğin; süt tozu)  Yoğurt, krema   
(1) Ekstraksiyon basamağındaki pH değişikliklerinin stabil hale getirilmesinde 
tampon çözelti kullanılırsa, bu ürün grubu, “yüksek su içerikli” ürün grubu ile 
birleştirilebilir.  
 
(2) “Zor ve benzersiz ürünler”, çok sık analiz ediliyorlarsa, tümden onaylanmalar ı 
gerekir. Eğer arasıra analiz ediliyorlarsa, onaylama sadece spayk kör ekstraktlar 
kullanarak raporlama seviyelerinin kontrolüne indirgenebilir.  
 
 
 
                    Tablo -11 Yanlış negatif oran için tek yönlü t -değerleri (% 5)  
Serbestlik derecesi  Tekrar sayısı  t-değeri (%5)  
10 11 1,812  
11 12 1.796  
12 13 1,782  
13 14 1,771  
14 15 1,761  
15 16 1,753  
16 17 1,746  
17 18 1,74 
18 19 1,734  
19 20 1,729  
20 21 1,725  
21 22 1,721  
22 23 1,717  
23 24 1,714  
24 25 1,711  
25 26 1,708  
26 27 1,706  
27 28 1,703  
28 29 1,701  
29 30 1,699  
30 31 1,697  
40 41 1,684  
60 61 1,671  
120 121 1,658  
∞ ∞ 1,645  
 
3) Kalitatif tarama metotlarının (sayısal sonuç vermeyen metotların) gereklilikleri  
İkili analiz metotları için onay kılavuzlarının geliştirilmesi halihazırda bazı standardizasyon 
kuruluşlarının (AOAC, ISO gibi) konusudur. Çok yakın zamanda bu konuda AOAC taslak bir 
kılavuz hazırladı. Bu kılavuz, bu alanda en güncel doküman olarak kabul e dilebilir. Bu 
nedenle ikili sonuçlar (örneğin; dip -stick analiziyle görsel muayene) veren metotlar bu 
kılavuza (http://www.aoac.org/imis15_prod /AOAC_Docs/ISPAM/Qual_Chem_ Guideline_Final_Approved_031412.pdf ) 
göre geçerli kılınması  gerekir.  ç) Ölçüm belirsizliğinin tahmini, geri kazanımın hesapl aması  ve sonuçların raporlanması  
Ölçüm belirsizliğinin tahmini ve geri kazanımın belirlenmesi için ayrın tılı bilgi ilgili raporda ( 
http://ec.europa.eu/food/food/chemicalsafety/contaminants/report -sampling_analysis_2004_en.pdf  ) yer almaktadır.  
1) Doğrulama metotları  
Analitik sonuçlar aşağıdaki şekilde raporlanmalıdır:  
1.1. G eri kazanım için düzeltilen geri kazanım oranı belirtilmelidir. Ancak geri kazanım oranı 
% 90 -110 arasında ise, geri kazanımın düzeltilmesine gerek yoktur.  
1.2. x±U 
x: Analiz sonucu  
U: Genişletilmiş ölçüm belirsizliği (%95’lik güven aralığı veren kapsama faktörü 2 
kullanılarak elde edilen)  
Hayvansal orijinli gıdalar için ölçüm belirsizliği dikkate alındığında uluslararası standartlara 
uyumlu karar limiti (CCα) kullanılabilir.  
Ancak analiz sonuçları önemli ölçüde (>%50) maksimum limitten düşükse veya yüksekse 
(örneğin; maksimum limitten 5 kat) bu durumda uygun kalite prosedürleri uygulanır ve 
analizler sadece yasal hükümlere uygunluğun kontrolü amacıyla kullanılır. Analiz sonuçla rı 
geri kazanım düzeltmesi yapılmadan raporlanabilir ve bu durumlarda geri kazanım oranı ve 
ölçüm belirsizliği göz ardı edilebilir.  
Bir partinin kabul veya red edilmesinde, analitik sonucun mevcut yorumlama kuralları resmi 
kontrol numunesinden elde edilen analitik sonuca uygulanır. Şah it numune nin analizinde 
ulusal kurallar uygulanır.  
2) Tarama metotları  
Tarama sonucu; “uygun” veya “uygunsuzluğundan şüphe edilen” olarak ifade edilmesi 
gerekir.  
“Uygunsuzluğundan şüphe edilen”; eşik değeri aşan ve THK’dan dah a yüksek miktarda 
mikotoksin içeren numuneyi ifade eder.  
Her şüpheli sonuç; mikotoksinin kesin tanımlanması ve miktarı için doğrulama analizini 
gerektirir.  
“Uygun”; numunedeki mikotoksin içeriğinin %95 güven aralığında (numunelerin uygunsuz 
olarak hatalı raporlanma olasılığı %5) THK’dan küçük olmasını ifade eder.  
Analitik sonuç; belirlenmiş THK limiti ile birlikte “<THK limiti” olarak raporlanır.  
d) Laboratuvar kalite standartları  
Laboratuvarlar, 11/06/2010 tarihli ve 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitk i Sağlığı, Gıda ve 
Yem Kanunu’nda belirtilen resmi kontroller ile ilgili hükümlere uymak zorundadır.