(ร่าง) ประกาศกระทรวงสาธารณส ุข 
เรื่อง  การแสดงฉลากอาหารไม ่มีกลูเตน 
    
เพื่อเป็นข้อมูลสําหรับผู้บริโภคที่แพ้กลูเตนในการเลือกซื้ออาหาร  ประกอบกับสากลและ
ประเทศต่างๆ ได้มีข้อกําหนดการแสดงฉลากอาหารไม ่มีกลูเตนแล้ว จึงเป็นการสมควรก ําหนดหลักเกณฑ์          
และเงื่อนไขการแสดงฉลากอาหารไม ่มีกลูเตน  
อาศัยอํานาจตามความในมาตรา๕  วรรคหนึ่ง และมาตรา  ๖(๙) และ(๑๐)แห่งพระราชบัญญัติ
อาหาร  พ.ศ. ๒๕๒๒  รัฐมนตรีว่าการกระทรวงสาธารณส ุขออกประกาศไว ้ ดังต่อไปนี้  
ข้อ 1 ในประกาศนี้ 
“กลูเตน (gluten)” หมายความถึง โปรตีนที่มีในเมล็ดธัญพืชบางชนิดที่ผู้บริโภคบางกลุ่มแพ้ 
ได้แก่ ข้าวสาลี ข้าวไรย์ ข้าวบาร์เลย์ ข้าวโอ๊ต หรือสายพันธุ์ลูกผสมของธัญพืชดังกล่าว ซึ่งเป็นโปรตีนที่ไม่
ละลายในน้ํา และไม่ละลายในน้ําเกลือความเข้มข้น 0.5 โมลาร์ (Molar, M)   
“ธัญพืช” หมายความถึง  พืชล้มลุกหลากชนิดหลายสกุล มักหมายถึงพืชในวงศ์ Gramineae 
(Poaceae) ซึ่งให้เมล็ดเป็นอาหารหลัก โดยมีทั้งชนิดที่เมล็ดไม่มีกลูเตน เช่น ข้าวเหนียว ข้าวเจ้า ข้าวโพด  ลูกเดือย 
เป็นต้น และเมล็ดที่มีกลูเตน เช่น ข้าวสาลี ข้าวไรย์ ข้าวบาเลย์ ข้าวโอ๊ต เป็นต้น 
 “พืชหัว” หมายความถึง  พืชที่มีรากหรือลําต้นใต้ดินที่ใช้สะสมอาหารประเภทแป ้ง เพื่อการงอก
และการเจริญเติบโตเป็นหัว เช่น มันสําปะหลัง มันฝรั่ง มันเทศ เป็นต้น 
ข้อ 2 การแสดงฉลากว ่าอาหารไม่มีกลูเตน ต้องเป็นไปตามหลักเกณฑ์และเงื่อนไข ดังนี้ 
(๑)  อาหารต้องมีลักษณะ  ดังต่อไปนี้ 
(ก) เมล็ดธัญพืชที่ไม่มีกลูเตนโดยธรรมชาต ิ หรือรากหรือลําต้นใต้ดินของพืชหัวซึ่งไม่มีกลูเตน
โดยธรรมชาติ  
(ข)  แป้งที่ได้จาก (ก)  
(ค) ผลิตภัณฑ์อาหารที่มีส่วนประกอบของ  (ก) หรือ (ข) 
(ง) ผลิตภัณฑ์อาหารที่มีส่วนประกอบของเมล ็ดธัญพืชที่มีกลูเตนตั้งแต่ 1 ชนิดขึ้นไปที่ได้
จากข้าวสาลีสายพันธุ์ Triticum species เช่น  ข้าวสาลีดูรัม สเปลท์ และ คามุท เป็นต้น ข้าวไรย์ ข้าวบาร์เลย์ 
ข้าวโอ๊ต หรือสายพันธุ์ลูกผสมของธัญพืชดังกล่าว ผ่านกระบวนการก ําจัดกลูเตน และปริมาณกลูเตนทั้งหมด 
ในผลิตภัณฑ์สุดท้าย ไม่เกิน 20 มิลลิกรัมต่ออาหาร  ๑  กิโลกรัม 
(๒)  ต้องใช้ข้อความว่า  “ไม่มีกลูเตน”  หรือ  “gluten free” เท่านั้น  และกรณีที่เป็น
ผลิตภัณฑ์อาหารตาม  (ง) ต้องแสดงข้อความ “ผ่านกระบวนการก ําจัดกลูเตน” หรือ “being specially 
processed to remove gluten” กํากับไว้ด้วย แล้วแต่กรณีตามลําดับ   
-2- 
 
ข้อ ๓ วิธีการตรวจวิเคราะห์ทางวิชาการของกลูเตน ให้เป็นไปตามที่กําหนดในบัญชีแนบท้ายประกาศนี้ 
ข้อ ๔ ประกาศนี้ให้ใช้บังคับนับแต่วันถัดจากวันประกาศในราชก ิจจานุเบกษา  เป็นต้นไป  
ประกาศ  ณ วันที่           กุมภาพันธ์  พ.ศ. ๒๕๖๐  
 
 
 
 
                                                           (นายปิยะสกล  สกลสัตยาทร ) 
        รัฐมนตรีว่าการกระทรวงสาธารณส ุข 
    
บัญชีแนบท้ายประกาศกระทรวงสาธารณส ุข (ฉบับที่..) พ.ศ. .... เรื่อง การแสดงฉลากอาหารไม ่มีกลูเตน 
----------------------- ------------------- ----------------- 
หลักเกณฑ์ เงื่อนไข และวิธีการในการตรวจว ิเคราะห์กลูเตนในอาหาร  ให้เป็นดังนี้ 
(๑) การตรวจวิเคราะห์หาปริมาณกลูเตนในอาหาร  ต้องใช้วิธี Immunologic method 
หรือวิธีอื่นที่อย่างน้อยต้องมีความไว  (sensitivity) และความจําเพาะ  (speci ﬁcity) เท่าเทียมกับวิธีดังกล่าว 
(๒) แอนติบอดี้ (antibody) ต้องใช้ชนิดที่ทําปฏิกิริยากับโปรตีนที่ทําให้ผู้บริโภคแพ้กลูเตน 
และต้องไม่ทําปฏิกริยาข้าม (cross reaction) กับโปรตีนอื่นหรือส่วนประกอบอื่นในอาหารนั้น 
(๓) วิธีการตรวจวิเคราะห์ข้างต้น ต้องมีผลประเมินความใช้ได้ (validation) โดยมีค่าต่ําสุด
ของวิธีที่สามารถจะวิเคราะห์ได้ (detection limit) เท่ากับ ๑๐ มิลลิกรัมต่อกิโลกรัม หรือต่ํากว่า