–1– 
 – ร่าง – 
ประกาศกระทรวงอ ุตสาหกรรม  
ฉบับที่        ( พ.ศ.25XX ) 
ออกตามความในพระราชบ ัญญัติมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม  
พ.ศ.2511 
เรื่อง แก้ไขมาตรฐานผล ิตภัณฑ์อุตสาหกรรม  
เหล็กเส้นเสริมคอนกรีต : เหล็กข้ออ้อย 
(แก้ไขครั้งที่ 1) 
 
โดยที่เป็นการสมควรแก ้ไขเพิ่มเติมมาตรฐานผล ิตภัณฑ์อุตสาหกรรม  เหล็กเส้นเสริมคอนกรีต : เหล็กข้อ
อ้อย มาตรฐานเลขท ี่ มอก. 24-2548 
อาศัยอํานาจตามความในมาตรา  15 แห่งพระราชบัญญัติมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม  พ.ศ.2511 
รัฐมนตรีว่าการกระทรวงอ ุตสาหกรรมออกประกาศแก ้ไขเพิ่มเติมมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม  เหล็กเส้นเสริม
คอนกรีต : เหล็กข้ออ้อย มาตรฐานเลขท ี่ มอก. 24-2548 ท้ายประกาศกระทรวงอ ุตสาหกรรม  ฉบับที่ 3334 (พ.ศ.
2548) ลงวันที่ 26 เมษายน  พ.ศ.2548 ดังต่อไปนี้ 
1. ให้แก้หมายเลขมาตรฐานเลขท ี่ “มอก. 24-2548” เป็น “มอก. 24-25XX” 
2. ให้ยกเลิกข้อ 1.2 
3. ให้ยกเลิกความในข้อ 5. และให้ใช้ความต่อไปนี้แทน 
“5. วัสดุ การทํา และส่วนประกอบทางเคม ี 
5.1 เหล็กข้ออ้อยต้องทําขึ้นจากเหล็กแท่งเล็ก (billet) หรือเหล็กแท่งใหญ่ (bloom) เท่านั้น
ด้วยกรรมวิธีการรีดร้อน โดยต้องไม่มีการแปรรูปเป็นผลิตภัณฑ์อย่างอื่นมาก่อน 
5.2 การทําเหล็กแท่งเล็ก หรือเหล็กแท่งใหญ่ ที่ใช้ทําเหล็กข้ออ้อย ต้องมีขั้นตอนกรรมวิธีการ
ทําและการควบค ุมเป็นส่วนประกอบหน ึ่ง ดังต่อไปนี้ 
)1( มีระบบการคัดแยก  ตรวจสอบประเม ินคุณภาพเศษเหล ็ก (scrap) โดยมีการ
ตรวจสอบควบค ุมปริมาณของธาตุฟอสฟอรัสและกํามะถันที่เจือปนอย่างเข้มงวด 
)2( มีมีการตรวจสอบค ุณภาพส่วนประกอบทางเคม ีของน้ําเหล็กในทุกขั้นตอนของ
กระบวนการทําเหล็กกล้า (steel making) โดยใช้เครื่องมือตรวจสอบที่มีมาตรฐาน  
)3( มีกระบวนการทําให้น้ําเหล็กบริสุทธิ์ (refining process) อย่างเหมาะสม  เช่น มีเตา
ปรุง (ladle furnace) หรือการลดฟอสฟอร ัส และการลดกํามะถัน รวมทั้งปรับแต่ง
ค่าส่วนประกอบทางเคม ี ขจัดสารฝังใน (inclusion) ได้อย่างเหมาะสม  
)4( การหล่อเหล็กแท่งเล็ก หรือเหล็กแท่งใหญ่ ต้องเป็นการหล่อแบบต่อเนื่อง 
(continuous casting) ที่มีอัตราการหล่ออย่างน้อย 10 000 kg/hr และมีการ
ควบคุมอัตราการเย็นตัว (cooling Rate) ที่เหมาะสม  มีขนาดของเตาหลอม  
ไม่ต่ํากว่า 5 000 kg  ต่อ 1 เตา และมีความถี่ในการทดสอบส ่วนประกอบทางเคม ีที่
เหมาะสม  
5.3 โรงงานที่ทําเหล็กแท่งเล็ก เหล็กแท่งใหญ่ และเหล็กข้ออ้อย ต้องมีมาตรฐานการจ ัดการ
ระบบสิ่งแวดล้อมที่ดี  
–2– 
 5.4 เหล็กแท่งเล็ก หรือเหล็กแท่งใหญ่ ที่ใช้ทําเหล็กข้ออ้อย อย่างน้อยต้องมีการตรวจสอบใน
รายการขนาด  ลักษณะทั่วไป และส่วนประกอบทางเคม ีที่เหมาะสม  
5.5 เหล็กข้ออ้อยต้องเป็นเหล็กกล้าไม่เจือ (รายละเอียดเกณฑ์กําหนดของเหล ็กกล้าเจือ ให้
เป็นไปตามภาคผนวก  ก.) โดยเมื่อวิเคราะห์จากเบ้า ให้เป็นไปตามตารางท ี่ 5 และเมื่อ
วิเคราะห์จากผลิตภัณฑ์ยอมให้มีค่าสูงกว่าค่าสูงสุดของตารางที่ 5 ตามเกณฑ์ที่กําหนดใน
ตารางที่ 6 
การทดสอบให้ปฏิบัติตามข้อ 9.4 
ตารางที่ 5 ส่วนประกอบทางเคม ีเมื่อวิเคราะห์จากเบ้า 
(ข้อ 3.1 และข้อ 5.5) 
 
ชั้นคุณภาพ  ส่วนประกอบทางเคม ี ปริมาณโดยมวล  (สูงสุด) 
% 
คาร์บอน แมงกานีส ฟอสฟอรัสกํามะถัน คาร์บอน+แมงกานีส/6
SD 30 0.27 - 0.050 0.050 0.50 
SD 40 - 1.80 0.050 0.050 0.55 
SD 50 - 1.80 0.050 0.050 0.60 
 
ตารางที่ 6 เกณฑ์ความคลาดเคล ื่อนของส่วนประกอบทางเคม ีเมื่อวิเคราะห์จากผลิตภัณฑ์ 
(ข้อ 5.5) 
 
ส่วนประกอบทางเคม ี เกณฑ์ความคลาดเคล ื่อน
ปริมาณโดยมวล  
% 
คาร์บอน + 0.03 
แมงกานีส + 0.05 
กํามะถัน + 0.010 
ฟอสฟอรัส + 0.010” 
 
4. ให้ยกเลิกความในข้อ 7.1 และให้ใช้ความต่อไปนี้แทน 
“7.1 เครื่องหมายที่เหล็กข้ออ้อย 
ที่เหล็กข้ออ้อยทุกเส้น อย่างน้อยต้องมีเลข อักษรหรือเครื่องหมาย  แจ้งรายละเอียดต่อไปนี้ 
ประทับเป็นตัวนูนถาวรบนเนื้อเหล็กให้เห็นได้ง่าย ชัดเจน เรียงกันไปตามลําดับดังนี้ 
(1) ชื่อผู้ทําหรือโรงงานที่ทํา หรือเครื่องหมายการค้าที่จดทะเบียน และชื่อผู้ได้รับอนุญาต 
(2) ชื่อขนาด  
(3) ชั้นคุณภาพ  
(4) สัญลักษณ์ “T” (เฉพาะเหล็กข้ออ้อยที่ผ่านกรรมวิธีทางความร้อน (heat treatment) 
ในระหว่างการผลิต)  
–3– 
 (5) สัญลักษณ์กรรมวิธีการทําเหล็กแท่งเล็ก หรือเหล็กแท่งใหญ่ ที่เป็นวัตถุดิบในการทําเหล็ก
ข้ออ้อย ดังนี้ 
(กรรมวิธีแบบโอเพนฮาร ์ท ใช้ OH 
กรรมวิธีแบบเบสิกออกซิเจน ใช้ BO 
กรรมวิธีแบบอิเล็กทริกอาร์กเฟอร์เนซ ใช้ EF 
กรรมวิธีแบบอินดักชั่นเฟอร์เนซ ใช้ IF 
สําหรับกรรมวิธีอื่น ๆ ให้ระบุตามที่ตกลงในเอกสารของผ ู้ทําโดยมีลายลักษณ์อักษรที่
ชัดเจนเป็นกรณีไป) 
ทั้งนี้หากชื่อผู้ทําหรือโรงงานที่ทํา เป็นชื่อเดียวกับชื่อผู้ได้รับอนุญาต ให้แสดงเพียงชื่อเดียว” 
5. ให้ยกเลิกความในข้อ 7.2 (7) และให้ใช้ความต่อไปนี้แทน 
“(7) ชื่อผู้ทําหรือโรงงานที่ทํา หรือเครื่องหมายการค้าที่จดทะเบียน และชื่อผู้ได้รับอนุญาต 
ทั้งนี้หากชื่อผู้ทําหรือโรงงานที่ทํา เป็นชื่อเดียวกับชื่อผู้ได้รับอนุญาต ให้แสดงเพียงชื่อเดียว” 
6. ให้เพิ่มภาคผนวก  ก. ดังต่อไปนี้ 
“ภาคผนวก  ก. 
รายละเอียดเกณฑ์กําหนดของเหล็กกล้าเจือ 
(ข้อ 5.5) 
เหล็กกล้าเจือ (alloy steel) คือ เหล็กกล้าที่มีธาตุเจือตั้งแต่หนึ่งธาตุขึ้นไปตามอัตราส่วนโดยมวล  
ดังต่อไปนี้ 
- อะลูมิเนียม (Al) ตั้งแต่ร้อยละ 0.3 ขึ้นไป 
- โมลิบดีนัม (Mo) ตั้งแต่ร้อยละ 0.08 ขึ้นไป 
- โบรอน  (B) ตั้งแต่ร้อยละ 0.000 8 ขึ้นไป 
- นิกเกิล (Ni) ตั้งแต่ร้อยละ 0.3 ขึ้นไป 
- โครเมียม (Cr) ตั้งแต่ร้อยละ 0.3 ขึ้นไป 
- ไนโอเบียม (Nb) ตั้งแต่ร้อยละ 0.06 ขึ้นไป 
- โคบอลต์ (Co) ตั้งแต่ร้อยละ 0.3 ขึ้นไป 
- ซิลิคอน (Si) ตั้งแต่ร้อยละ 0.6 ขึ้นไป 
- ทองแดง  (Cu) ตั้งแต่ร้อยละ 0.4 ขึ้นไป 
- ไทเทเนียม (Ti) ตั้งแต่ร้อยละ 0.05 ขึ้นไป 
- ตะกั่ว (Pb) ตั้งแต่ร้อยละ 0.4 ขึ้นไป 
- ทังสเตน  )วุลแฟรม(  (W) ตั้งแต่ร้อยละ 0.3 ขึ้นไป 
- แมงกานีส (Mn) ตั้งแต่ร้อยละ 1.65 ขึ้นไป 
- วาเนเดียม (V) ตั้งแต่ร้อยละ 0.1 ขึ้นไป 
- เซอร์โคเนียม (Zr) ตั้งแต่ร้อยละ 0.05 ขึ้นไป 
(ธาตุอื่น ๆ แต่ละธาตุตั้งแต่ร้อยละ  0.1 ขึ้นไป (ยกเว้นกํามะถัน ฟอสฟอรัส คาร์บอน และ
ไนโตรเจน ))”  
–4– 
 ทั้งนี้ ให้มีผลตั้งแต่พระราชกฤษฎ ีกาว่าด้วยการกําหนดให้ผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรมเหล ็กเส้นเสริมคอนกรีต : 
เหล็กข้ออ้อย ต้องเป็นไปตามมาตรฐาน  มอก. 24-25XX ใช้บังคับเป็นต้นไป 
ประกาศ  ณ  วันที่                      พ.ศ. 25XX 
   
 รัฐมนตรีว่าการกระทรวงอ ุตสาหกรรม