Қазақстан  Республикасының Патент Заңы  
Қазақстан  Республикасының 1999 жылғы 16 шілдедегі N 427 Заңы  
МАЗМҰНЫ 
      ҚОЛДАНУШЫЛАР НАЗАРЫНА!  
      Қазақстан Республикасының 2005.11.22. N 90 Заңымен енгізілген өзгерістер әртүрлі 
уақытта қолданысқа енгізілген  (2-бапты қараңыз). Қажет болған жағдайда "Заң" Деректер 
базасының 5 версиясының алдыңғы редакцияларын қараңыз.  
 1-тарау. Жалпы ережелер  
      1-бап. Осы Заңда пайдаланылатын негізгі ұғымдар  
      Осы Заңда мынадай негiзгi ұғымдар пайдаланылады:  
      1) айрықша құқық - өнеркәсiптiк меншiк объектiсiн өз қалауы бойынша кез келген 
әдiспен пайдалануға патент иеленушiнiң мүлiктiк құқығы;  
      2) бюллетень - өнеркәсiптiк меншiк объектiлерiн қорғау мәселелерi жөнiндегi ресми 
мерзiмдiк басылым;  
      2-1) еуразиялық өтінім – 1994 жылғы 9 қыркүйектегі Еуразиялық патент  конвенциясына 
сәйкес берілген өтінім;  
      2-2) еуразиялық патент – 1994 жылғы 9 қыркүйектегі Еуразиялық патент конвенциясына 
сәйкес берілген патент;  
      3) зияткерлiк меншiк объектiлерi - зияткерлiк қызмет нәтижелерi және азаматтық 
айналымға қатысушыларды, тауарларды, жұмыстарды және қызмет көрсетулердi дараландыру 
құралдары;  
      4) қорғау құжаттары – өнертабыстарға, өнеркәсiптiк үлгiлерге және пайдалы 
модельдерге осы Заңға сәйкес берiлген п атенттер;  
       5) алып тасталды - ҚР 07.04.2015 № 300-V Заңымен (алғашқы ресми жарияланған 
күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі);  
      6) лицензиялық шарт - патент иеленушi (лицензиар) басқа тарапқа (лицензиатқа) 
өнеркәсiптiк  меншiк объектiсiн белгiлi бiр түрде уақытша пайдалану құқығын беру шарты;  
      7) өнеркәсiптiк меншiк oбъектiлерi - өнертабыстар, пайдалы модельдер және 
өнеркәсiптiк үлгiлер;  
      7-1) өнеркәсіптік меншіктің қызметтік объектілері – қызметкер өзінің қызм еттiк 
мiндеттерiн немесе жұмыс берушiнiң нақты тапсырмасын орындау кезiнде жасаған 
өнертабыстар, пайдалы модельдер, өнеркәсіптік үлгілер;  
      8) Париж конвенциясы - кейiнгi өзгерiстерiмен және толықтыруларымен бiрге 1883 
жылғы 20 наурыздағы өнеркәсiптiк меншiктi қорғау жөнiндегi Париж конвенциясы;  
      9) патент иеленушi - қорғау құжатының иесi;  
      10) патентке қабiлеттiлiк шарттары - өнеркәсiптiк меншiк объектiлерiне құқықтық 
қорғауды берудiң осы Заңда көзделген шарттары;  
      11) патенттелген өнерк әсiптiк меншiк oбъектiлерi - қорғау құжаттары берiлген 
өнеркәсiптiк меншiк oбъектiлерi;  
      12) патенттiк сенiм бiлдiрiлген өкiлдер - жеке және заңды тұлғалардың уәкiлеттi 
орган мен сараптама жасау ұйымы алдындағы өкiлдiгiне Қазақстан 
Республикасының  заңнамасына сәйкес құқық берiлген Қазақстан Республикасының азаматтары;  
      13) халықаралық өтінім – 1970 жылғы 19 маусымдағы Патенттік кооперация туралы 
шартқа сәйкес берілген өтінім.  
      Ескерту. 1 -бап жаңа редакцияда - ҚР 2007.03.02. N 237 Заңымен; өзг ерістер 
енгізілді - ҚР 2012.07.10 N 34-V (алғашқы ресми жарияланған күнінен бастап қолданысқа 
енгізіледі); 07.04.2015 № 300-V (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он 
күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңдарымен.  
       2-бап. Патент заңы  реттейтiн қатынастар        1. Осы Заңмен өнеркәсiптiк меншiк объектiлерiн жасауға, құқықтық қорғау мен 
пайдалануға байланысты мүлiктiк, сондай -ақ оларға байланысты жеке мүлiктiк емес 
қатынастар реттеледi.  
      2. Интеллектуалдық меншiктiң өзге объектiл ерiн (селекциялық 
жетiстiктер,  интегралдық микротәсiм топологиялары,  тауар таңбалары, қызмет көрсету 
таңбалары, тауар шығарылатын жерлердiң атаулары және басқалар) қорғау  өзге заң 
актiлерiмен реттеледi.  
      3-бап. Осы Заңның қолданылу аясы  
      1. Осы Заңның ережелерi қорғау құжаттарын уәкiлеттi орган берген өнеркәсiптiк 
меншiк объектiлерiне, сондай -ақ Қазақстан Республикасы қатысатын халықаралық шарттар 
негiзiнде патенттер берiлген өнеркәсiптiк меншiк объектiлерiне қолданылады.  
      2. Егер Қазақста н Республикасы бекiткен халықаралық шартта осы Заңдағыдан өзгеше 
ережелер белгіленсе,  халықаралық шарттың ережелерi қолданылады.  
      Ескерту. 3 -бапқа өзгерту енгізілді - Қазақстан Республикасының 2004.07.09. N 586 
Заңымен.  
      4-бап. Өнертабыстарды, пайдалы модельдердi және  
             өнеркәсiптiк үлгiлердi қорғау саласындағы  
             уәкiлеттi мемлекеттiк орган  
      1. Өнертабыстарды, пайдалы модельдердi және өнеркәсiптiк үлгiлердi қорғау 
саласындағы  уәкiлеттi мемлекеттiк орган (бұдан әрi - уәкiлеттi орган) - Қазақстан 
Республикасының Yкiметi айқындайтын және өнертабыстарды, пайдалы модельдердi, 
өнеркәсiптiк үлгілердi қopғay саласындағы мемлекеттiк реттеудi жүзеге асыратын 
мемлекеттiк орган.  
      2. Уәкiлеттi органның құзыретiне:  
      1) өнертабыстарды , пайдалы модельдердi және өнеркәсiптiк үлгiлердi құқықтық қорғау 
саласындағы мемлекеттiк саясатты iске асыруға қатысу;  
      2) өнертабыстарға, пайдалы модельдерге және өнеркәсiптiк үлгiлерге қорғау 
құжаттарын беру;  
      3) өнеркәсiптiк мен шiк объектiсiн пайдаланушы жеке және заңды тұлғалардың 
қызметiне бақылау;  
      4) хаттамаларды жазу және әкiмшiлiк құқық бұзушылық туралы iстердi қарау, 
әкiмшiлiк жазалар қолдану;  
      5) осы Заңда, Қазақстан Республикасының өзге де заңдарында, Қазақстан  Республикасы 
Президентінің және Қазақстан Республикасы Үкіметінің актілерінде көзделген өзге де 
өкілеттіктерді жүзеге асыру жатады.  
      Ескерту. 4 -бап жаңа редакцияда - ҚР 2004.07.09 N 586, өзгеріс енгізілді - 
2011.07.05 N 452-IV (2011.10.13 бастап қолд анысқа енгізіледі) Заңымен.  
      4-1-бап. Өнертабыстарды, пайдалы модельдердi,  
               өнеркәсiптiк үлгiлердi қорғау саласындағы  
               мемлекеттiк монополия  
      1. Белгіленген мерзімнен кейін конвенциялық басымдықты сұрата отырып өтінімд ер 
қабылдауды; халықаралық өтінімді ұлттық фазаға ауыстыруды; формальды сараптама 
жүргізуді; мәні бойынша, сондай -ақ формуланың әрбір тәуелсіз тармағына біреуден артық 
қосымша сараптама жүргізуді; сараптаманың сауалына жауаптарды және төлемақыларды 
ұсынудың мерзімдерін ұзартуды және қалпына келтіруді; өнертабысқа немесе пайдалы 
модельге өтінімді қайта өзгертуді; өтінімді өтініш берушінің қатысуымен қарауды; өтінім 
құжаттарының қазақ тіліне немесе орыс   тіліне аудармасының ұсынылу мерзімін ұзартуды, 
сұратыла тын құжаттарды ұсыну мерзімдерін әрбір айға белгіленген мерзімі аяқталған 
күннен  бастап он екі айға дейін ұзартуды, өтініш берушінің аударманы ұсыну бойынша 
өткізіп алған мерзімін қалпына келтіруді; өтінім материалдарына, қорғау құжатына, 
өнертабыстардың,  пайдалы модельдердiң, өнеркәсiптiк үлгiлердiң мемлекеттiк тiзiлiмiне өзгерістер  енгізуді; бір үлгідегі өзгерістер енгізуді; халықаралық және еуразиялық 
өтінімдерді өңдеуді, тексеруді және салып жіберуді; өнертабыстың, пайдалы модельдің және 
өнеркәсіптік ү лгінің патентке қабілеттілігін бағалау мақсатында техника деңгейін 
айқындау үшін   ақпараттық іздестіру жүргізуді; автордың куәлігін, қосымшаларды және 
олардың телнұсқаларын беруді; қорғау құжатының қолданылу мерзімін күшінде ұстап тұруды, 
ұзартуды, қалпына  келтіруді және қорғау құжатын күшінде ұстап тұру, ұзарту немесе 
қалпына келтіру туралы мәліметтерді жариялауды; бір және бір топ өнеркәсіптік меншік 
объектісіне қатысты кешенді кәсіпкерлік лицензия беру туралы шарттың сараптамасын 
тіркеуге өтінім қабылдау ды; шарттарды тіркеу туралы мәліметтерді жариялауды; қосымша 
келісімдерге сараптама жүргізуді; ашық лицензия беруге өтінім қабылдауды; 
өнертабыстардың, пайдалы модельдердiң, өнеркәсiптiк үлгiлердiң мемлекеттiк тiзiлiмiнен 
үзінді көшірмелер ұсынуды; баспа ж әне электрондық басылымдарды өткізуді және жариялауды; 
кепіл шартына сараптама жүргізуді қоса алғанда, өнертабыстарға, пайдалы модельдер мен 
өнеркәсіптік үлгілерге өтінімдер қабылдау және өтінімдерге сараптама жүргізу, қорғау 
құжатын беруге құжаттар дайынд ау, қорғау құжатын беру туралы мәліметтерді жариялау, 
қорғау құжатын күшінде ұстап тұру жөніндегі функцияларды жүзеге асыру, қорғау құжаттарын 
басқаға беру және оларды алуға құқықты басқаға беру туралы шарттарға, лицензиялық 
(қосалқы лицензиялық) шарттарға  сараптама жүргiзу, Өнертабыстардың, пайдалы 
модельдердiң, өнеркәсiптiк үлгiлердiң мемлекеттiк тiзiлiмiн жүргiзу жөніндегі қызмет 
мемлекеттік монополияға жатады және оны Қазақстан Республикасы Үкіметінің шешімі бойынша 
шаруашылық жүргізу құқығындағы респуб ликалық мемлекеттік кәсіпорынның ұйымдық -құқықтық 
нысанында құрылған  сараптама ұйымы жүзеге асырады.  
      2. Сараптама ұйымының қызметімен технологиялық байланысты қызметке:  
      1) өтінімнің (басым құжаттың) көшірмелерін, өтінім материалдарының көшірмел ерін, 
қарсы қойылған құжаттардың көшірмелерін дайындау, қорғау құжаттары жөнінде анықтамалар, 
статистикалық мәліметтер ұсыну;  
      2) төлемдерді қайта есепке алу және растау жатады.  
      3. Мемлекеттік монополия субъектісі өндіретін және (немесе) өткізет ін тауарлардың 
(жұмыстардың, көрсетілетін қызметтердің) бағаларын монополияға қарсы органмен келісу 
бойынша уәкілетті орган  белгілейді.  
      Ескерту. 1 -тарау 4-1-баппен толықтырылды   - ҚР 2004.07.09 N 586 Заңымен, жаңа 
редакцияда - ҚР 2012.07.10 N 34-V (алғашқы ресми жарияланған күнінен бастап қолданысқа 
енгізіледі) Заңымен; өзгерістер енгізілді - ҚР 29.09.2014 N 239-V (алғашқы ресми 
жарияланған күнінен кейiн күнтiзбелiк он күн өткен соң қолданысқа енгiзiледi); 
07.04.2015 № 300-V (алғашқы ресми жарияланған  күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң 
қолданысқа енгізіледі) Заңдарымен.  
      5-бап. Өнеркәсіптік меншік объектілерін құқықтық қорғау  
      1. Өнертабысқа, пайдалы модельге және өнеркәсiптiк үлгiге құқықтар патентпен 
қорғалады.  
        2. Пайдалы м одельге патент  пайдалы модельге патент беруге өтiнiмге жүргiзiлген 
сараптаманың нәтижесi бойынша берiледi.  
       Өнертабысқа және  өнеркәсiптiк үлгiге патент өтiнiмге ресми сараптама және мәнi 
бойынша сараптама жүргiзiлгеннен кейiн берiледi.  
      Патент өнеркәсіптік меншік объектісіне басымдықты, авторлықты және айрықша құқықты 
куәландырады.  
      3. Өнертабысқа патент өтiнiм берiлген күннен бастап жиырма жыл бойы қолданылады.  
      Қолданылуы үшін Қазақстан Республикасының рұқсаттар және хабарламалар ту ралы 
заңнамасында белгіленген тәртіппен рұқсаттар алу талап етілетін дәрілік затқа, 
пестицидке (улы химикатқа) жататын өнертабысқа қатысты айрықша құқықтың және осы құқықты 
куәландыратын патенттің қолданылу мерзімі патент иеленушiнiң өтiнiшхаты бойынша, бi рақ 
бес жылдан аспайтындай етіп ұзартылуы мүмкiн.        Көрсетілген мерзім бес жыл шегеріле отырып, өнертабысқа патент беруге өтінім 
берілген күннен бастап өнертабысты қолдануға алғаш рұқсат алынған күнге дейінгі өткен 
уақытқа ұзартылады.  
      Пайдалы мод ельге патент өтінiм берiлген күннен бастап бес жыл бойы қолданылады. 
Оның қолданылу мерзiмi патент иеленушiнiң өтiнiшхаты бойынша, бірақ үш жылдан 
аспайтындай етіп ұзартылуы мүмкiн.  
      Өнеркәсiптiк үлгiге патент өтiнiм берiлген күннен бастап он бес жыл бойы 
қолданылады. Оның қолданылу мерзiмi патент иеленушiнiң өтiнiшхаты бойынша, бірақ бес 
жылдан аспайтындай етіп ұзартылуы мүмкiн.  
      Өнертабысқа, пайдалы модельге және өнеркәсiптiк үлгiге патенттiң қолданылу 
мерзiмiн ұзарту тәртiбiн уәкiлеттi орган бе лгiлейдi.  
        4. Өнертабыс пен пайдалы модельге қорғау құжатымен берiлетiн құқық қорғау көлемi 
олардың формуласымен, ал өнеркәсiптiк үлгiге патентпен берiлетiн құқық қорғау көлемi 
бұйымның (макеттiң) кескiндерiнде ұсынылған  және өнеркәсiптiк үлгiнiң елеулi 
белгiлерiнiң тiзбесiнде келтiрiлген оның елеулi белгiлерiнiң жиынтығымен анықталады. 
Өнертабыс формуласына, пайдалы модельге түсiнiк беру үшiн сипаттамалар мен сызбалар 
пайдаланылуы мүмкiн.  
       Өнiмдер алу әдiсiне берi лген қорғау құжатының күшi тiкелей осы әдiспен алынған 
өнiмге де қолданылады.  
       Егер өзгеше дәлелденбесе, бұл орайда жаңа өнiм қорғау әдiсiмен алынған болып 
есептеледi.  
        5. Қорғау құжатын алу құқығы, өтiнiмдi тiркеуден туындайтын құқықтар, қо рғау 
құжатын иелену құқығы және қорғау құжатынан туындайтын құқықтар тұтас немесе iшiнара 
басқа адамға берiлуi мүмкiн.  
      6. Мемлекет құпия деп таныған өнеркәсiптiк меншiк объектiлерiне осы Заңға сәйкес 
құқықтық қорғау берiлмейдi. Өнеркәсiптiк меншiктi ң құпия объектiлерiн пайдалану тәртiбiн 
уәкілетті орган  айқындайды.  
      Ескерту. 5 -бапқа өзгерістер енгізілді - ҚР 2004.07.09 N 586, 2007.03.02 N 237, 
2012.01.12 № 537-IV (алғашқы ресми жарияланғанынан кейiн күнтiзбелiк он күн өткен соң 
қолданысқа енгiзi ледi); 29.09.2014 N 239-V (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейiн 
күнтiзбелiк он күн өткен соң қолданысқа енгiзiледi); 07.04.2015 № 300-V (алғашқы ресми 
жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) 
Заңдарымен.  
     2-тарау. Өнеркәсіптік меншік объектілерінің патентке  
 қабілеттілігінің талаптары  
      6-бап. Өнертабыстың патентке қабiлеттiлiгiнiң талаптары  
      1. Егер жаңа, өнертабыстық деңгейге жеткен әрi өнеркәсiпте қолдануға жарамды 
болса, өнертабысқа құқықтық қорғау  берiлудi.  
       Егер ол техника деңгейi туралы мәлiметтерде белгiсiз болса, өнертабыс жаңа болып 
табылады.  
       Егер маман үшiн ол техника деңгейi туралы мәлiметтерден айқын кездеспейтiн болса, 
өнертабыс өнертабыстық деңгейде болады.  
       Техника деңгейi туралы мәлiметтер өнертабыс басымдық алған күнге дейiн дүние 
жүзiнде жалпы жұртқа мәлiм болған кез келген мәлiметтердi қамтиды.  
      Өнертабыстың жаңалығын анықтаған кезде техникалық деңгейi туралы мәлiметтерге 
бұрынырақтағы басымдықтары болған ж ағдайларда өнертабыстар мен пайдалы модельдерге 
(қайтып алынғандардан басқасы) Қазақстан Республикасында берiлген өтiнiмдер және 
Қазақстан Республикасында  патенттелген  өнертабыстар мен  пайдалы модельдер кiредi.  
       Егер өнеркәсiпте, ауыл шаруашылығында , денсаулық сақтауда және қызметтiң басқа да 
салаларында пайдалануға болса, өнертабыс өнеркәсiпте қолдануға жарамды деп табылады.          2. Өнiмге (құрылғыға, затқа, микроорганизмнiң штаммына, өсiмдiктер немесе 
хайуанаттар клеткаларының көбеюiне), әдiске  (материалдық объектiмен iс -әрекеттi 
материалдық құралдардың көмегiмен жүзеге асыру процесiне), сондай -ақ белгiлi өнiмдi 
немесе әдiстi жаңа мақсатта немесе жаңа өнiмдi белгiлi бiр мақсатта қолдануға жататын 
кез келген саладағы техникалық шешiмдер өнертабыс  ретiнде қорғалады.  
        3. Мыналар:  
       1) жаңалықтар, ғылыми теориялар және математикалық әдiстер;  
        2) шаруашылықты ұйымдастыру және басқару әдiстерi;  
        3) шартты белгiлер, кестелер, ережелер;  
        4) ақыл-ой операцияларын орын дау, ойындарды жүргiзу ережелерi мен әдiстерi;  
        5) есептегiш машиналарға арналған бағдарламалар мен алгоритмдердiң өзi;  
        6) ғимараттар, үйлер, аумақтар жоспарларының жобалары мен тәсiлдерi;  
        7) бұйымдардың тек сыртқы түрiне қатысты ұсыныстар ;  
      8) қоғамдық тәртіпке, iзгiлiк пен мораль қағидаттарына қайшы келетiн ұсыныстар 
өнертабыстар деп танылмайды.  
        4. Париж конвенциясына қатысушы мемлекет аумағында ұйымдастырылған, ресми немесе 
ресми деп танылған халықаралық көрмеде өн ертабыстың экспонат ретiнде көрсетiлуiн қоса 
алғанда, өнертабысқа қатысты ақпаратты арыз берушiнiң (автордың) немесе одан бұл 
ақпаратты тікелей немесе жанама түрде алған кез келген адамның көпшiлiкке жария етуi, 
өнертабысқа өтiнiм ол ашылған немесе көрмеге  қойылған күннен бастап алты айдан 
кешiктiрмей берiлген болса өнертабыстың патентке қабiлеттiлiгiне әсер ететiн мән -жай деп 
танылмайды. Бұл орайда осы фактiнi дәлелдеу мiндетi арыз берушiге жүктеледi.  
      Ескерту. 6 -бапқа өзгеріс енгізілді - ҚР 2007.03. 02 N 237, 2012.01.12 № 537-IV 
(алғашқы ресми жарияланғанынан кейiн күнтiзбелiк он күн өткен соң қолданысқа енгiзiледi) 
Заңдарымен.  
       7-бап. Пайдалы модельдiң патентке қабiлеттiлiк  
              талаптары  
      1. Адамдарды немесе жануарларды емдеуді ң диагностикалық, терапиялық және 
хирургиялық тәсілдерін қоспағанда, өнімге (құрылғыға, затқа, микроорганизмнің штаммына, 
өсімдіктер немесе жануарлар жасушаларының көбеюіне), тәсілге (материалдық объектіге 
қатысты әрекеттерді материалдық құралдардың көмегі мен жүзеге асыру процесіне), сондай -ақ 
белгілі өнімді немесе тәсілді жаңа мақсат бойынша не жаңа өнімді белгілі бір мақсат 
бойынша қолдануға жататын, кез келген саладағы техникалық шешімдер пайдалы модельге 
жатады. 
       Егер жаңа және өнеркәсiпте қолдану ға болса, пайдалы модельге құқықтық қорғау 
берiледi.  
       Егер елеулi белгiлерiнiң жиынтығы техника деңгейi туралы мәлiметтерден белгiсiз 
болса, пайдалы модель жаңа болып табылады.  
       Техника деңгейi туралы мәлiметтер пайдалы модельге басымдық берi лген күнге дейiн 
жұртқа мәлiм болған, арыз берiлiп отырған пайдалы модель мақсаттас құралдар туралы дүние 
жүзiнде жарияланған мәлiметтердi, олардың Қазақстан Республикасында қолданылуы, сондай -
ақ олардың неғұрлым бұрынырақта басымдығы болған жағдайларда Қа зақстан Республикасында 
пайдалы модельдерге және өнертабыстарға (қайтарып алынғаннан басқа) берілген өтiнiмдер 
және Қазақстан Республикасында патенттелген пайдалы модельдер мен осы бағыттағы 
өнертабыстар туралы мәлiметтердi қамтиды.  
       Егер iс жүзiнде пайдалануға жарайтын болса, пайдалы модель өнеркәсiпте қолдануға 
жарамды болып табылады.  
        2. Париж конвенциясына қатысушы мемлекет аумағында ұйымдастырылған, ресми немесе 
ресми деп танылған халықаралық көрмеде пайдалы модельд iң экспонат ретiнде көрсетiлуiн 
қоса алғанда, пайдалы модельге қатысты ақпаратты арыз берушiнiң (автордың) немесе одан 
бұл ақпаратты тiкелей немесе жанама түрде алған кез келген адамның көпшiлiкке жария етуi пайдалы модельге өтiнiм ақпарат жария болған күн нен бастап алты айдан кешiктiрмей 
берiлген болса пайдалы модельдiң жаңалығына әсер ететiн мән -жай деп танылмайды. Бұл 
орайда осы фактінi дәлелдеу мiндетi арыз берушiге жүктеледi.  
      3. Осы Заңның 6 -бабының 3 -тармағында аталған объектiлерге қатысты шешi мдер пайдалы 
модельдер ретiнде қорғалмайды.  
      Ескерту. 7 -бапқа өзгеріс енгізілді - ҚР 07.04.2015 № 300-V Заңымен (алғашқы ресми 
жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі).  
      8-бап. Өнеркәсiптiк үлгiнiң патентке қа бiлеттілiк  
             талаптары  
      1. Бұйымның сыртқы түрiн айқындайтын өнеркәсіптік немесе қолөнер кәсібі өндірісі 
бұйымының көркем -конструкторлық шешiмі өнеркәсiптiк үлгiге жатады. Өнеркәсiптiк үлгiге, 
егер ол жаңа, бiрегей болып табылса, құқықтық  қорғау берiледi. Өнеркәсiптiк үлгi, егер 
бұйымның бейнелерінде көрініс тапқан және өнеркәсіптік үлгінің маңызды белгілерінің 
тізбесінде келтірілген оның маңызды белгілерінің жиынтығы өнеркәсіптік үлгіге басымдық 
берілген күнге дейін әлемде жалпы жұртқа қо лжетімді болған мәліметтерден белгілі 
болмаса, жаңа болып табылады. Өнеркәсіптік үлгінің жаңалығын белгілеу кезінде Қазақстан 
Республикасында басқа тұлғалар бірдей өнеркәсіптік үлгілерге бұрын берген, кері қайтарып 
алынбаған өтінімдер, сондай -ақ Қазақстан Республикасында патенттелген өнеркәсіптік 
үлгілер (оларға басымдық берілген күннен бастап) ескеріледі. Өнеркәсіптік үлгі, егер 
оның маңызды белгілері бұйым ерекшеліктерінің шығармашылық сипатын айқындаса, бірегей 
деп танылады.  
        2. Мынадай шешiмдер:  
       1) бұйымдардың тек қана техникалық мiндеттерiне негiзделсе;  
        2) сәулет объектiлерiнiң (шағын сәулет нысандарын қоспағанда), өнеркәсiптiк, 
гидротехникалық және басқа да тұрақты ғимараттардың;  
        3) алып тасталды - ҚР 2012.01.12 № 537-IV (алғашқы ресми жарияланғанынан кейiн 
күнтiзбелiк он күн өткен соң қолданысқа енгiзiледi) Заңымен;  
        4) сұйық, газ түрiндегi, сусыма немесе сол сияқты заттардан тұратын тұрақсыз 
нысандағы объектілердiң;  
        5) қоғамдық мүдделерге, адамгершiлiк пен мораль принциптерiне қайшы келетiн 
бұйымдардың шешiмдерi өнеркәсiптiк үлгiлер болып танылмайды.  
      Париж конвенциясына қатысушы мемлекеттер аумағында ұйымдастырылған, ресми немесе 
ресми деп танылған халықаралық көрмеде өнеркәсiптiк үлгiнiң экспонат  ретiнде көрсетiлуiн 
қоса алғанда, өнеркәсiптiк үлгiге қатысты ақпаратты арыз берушiнiң (автордың) немесе осы 
ақпаратты алған кез келген адамның көпшiлiкке жария етуi өнеркәсiптiк үлгiге өтiнiм ол 
ашылған немесе көрмеге қойылған күннен бастап алты айдан ке шiктiрмей берiлген болса, 
өнеркәсiптiк үлгiнiң патентке қабiлеттiлiгiне әсер ететiн мән -жай деп танылмайды. Бұл 
орайда осы фактiнi дәлелдеу мiндетi арыз берушiге жүктеледi.  
      Ескерту. 8 -бапқа өзгерістер енгізілді - ҚР 2012.01.12 № 537-IV (алғашқы ресми  
жарияланғанынан кейiн күнтiзбелiк он күн өткен соң қолданысқа енгiзiледi); 07.04.2015 № 
300-V (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа 
енгізіледі) Заңдарымен.  
   3-тарау. Авторлар мен патент иеленушілер  
      9-бап. Өнеркәсiптiк меншiк объектiсiнiң авторы  
      1. Өнеркәсiптiк меншiк объектiсiн шығармашылық еңбегiмен жасаған жеке адам оның 
авторы деп танылады.  
        2. Егер өнеркәсiптiк меншiк объектiсiн жасауға бiрнеше жеке адам қатысса, 
олардың бәрi оның автор ы (қосалқы авторы) болып есептеледi.  
       Қосалқы авторлардың тиесiлi құқықтарды пайдалану тәртiбi олардың арасындағы 
келiсiммен белгiленедi.  
       Өнеркәсiптiк меншiк объектiсiн жасауға өзінің шығармашылық үлесін қоспаған, авторға тек техникалық, ұйы мдық немесе материалдық көмек көрсеткен, не оған құқықты 
ресiмдеуге және оны пайдалануға ғана жәрдемдескен жеке адам автор деп танылмайды.  
        3. Авторлық құқық айыруға болмайтын жеке құқық болып табылады және мерзiмсiз 
қорғалады.  
        4. Алып тас талды - ҚР 07.04.2015 № 300-V (алғашқы ресми жарияланған күнінен 
кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңымен.  
      5. Неғұрлым маңызды және кең пайдаланылатын өнертабыстардың авторлары «Қазақстан 
Республикасының еңбек сіңірген өнерта пқышы» атағын беруге ұсынылуы мүмкін. «Қазақстан 
Республикасының еңбек сіңірген өнертапқышы» атағын беру қағидаларын уәкілетті 
орган айқындайды.  
      Ескерту. 9 -бапқа өзгерістер енгізілді - ҚР 2012.01.12 № 537-IV (алғашқы ресми 
жарияланғанынан кейiн күнтi збелiк он күн өткен соң қолданысқа енгiзiледi); 29.09.2014 N 
239-V (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейiн күнтiзбелiк он күн өткен соң қолданысқа 
енгiзiледi); 07.04.2015 № 300-V (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он 
күн өткен соң қолдан ысқа енгізіледі) Заңдарымен.  
      10-бап. Патент иеленушi  
        1. Қорғау құжаты:  
       1) өнеркәсіптік меншік объектісінің авторына (авторларына);  
       2) осы баптың 2 -тармағында көзделген жағдайларда жұмыс берушіге;  
       3) құқықтық мирасқорға (құқықтық мирасқорларға), оның ішінде басқаға беру 
тәртібімен тиісті құқықты алған адамға (адамдарға);  
       4) бір-бірімен келісімдері болған жағдайда осы тармақта көзделген адамдарға бірге 
беріледі.  
       2. Егер жұмыс беруші мен қызметкер арасындағы шартта өзгеше 
көзделмесе,  өнеркәсіптік меншіктің қызметтік объектілеріне қорғау құжаттарының құқықтары 
жұмыс берушіге тиесілі болады.  
      3. Егер автор мен жұмыс беруші арасындағы шартта өзгеше көздел месе, автор өзінің 
қызметтік міндеттерін немесе жұмыс берушінің нақты тапсырмасын орындаумен байланысты 
емес, бірақ жұмыс берушінің ақпаратын, сондай -ақ техникалық немесе өзге де материалдық 
құралдарын пайдалана отырып жасаған өнертабысқа, пайдалы модельге  немесе өнеркәсіптік 
үлгіге қорғау құжатын алу құқығы авторға тиесілі болады.  
       Егер өнеркәсіптік меншіктің қызметтік объектісі құрамына осы жұмыс берушінің 
қызметкері болып табылмайтын адам кіретін бірнеше адамның бірлескен шығармашылық 
еңбегімен жас алса, мұндай адамның осы өнеркәсіптік меншіктің қызметтік объектісіне 
қатысты құқықтары оның аталған жұмыс берушімен және басқа да авторлармен жасасатын 
шартында анықталады.  
       Егер өнеркәсіптік меншіктің қызметтік объектілерін шарт негізінде бірнеше жұмыс 
берушінің жұмысты бірлесіп орындауы нәтижесінде авторлар жасаса, осы жұмыс берушілердің 
өнеркәсіптік меншіктің қызметтік объектілеріне құқықтары олардың арасындағы шартпен 
анықталады.  
       4. Өнеркәсіптік меншіктің қызметтік объектісі жасалған жағ дайда, автор 
өнеркәсіптік меншіктің қызметтік объектісін жасау фактісі анықталған күннен бастап бір 
ай ішінде жұмыс берушіні жазбаша түрде хабардар етеді.  
       Хабарламаға автор (авторлар) қол қояды және онда:  
       1) автордың тегі, аты, әкесінің аты  (ол болған жағдайда) және атқаратын қызметі 
көрсетілуге;  
       2) өнеркәсіптік меншіктің қызметтік объектісінің атауы;  
       3) оның жасалу жағдайы мен орны, болжалды қолданылу саласы;  
       4) жұмыс берушінің қызметіндегі өнеркәсіптік меншік объект ісінің мәнін ашуға, 
санатын айқындауға және жарамдылығын бағалау үшін жеткілікті түрде толық жасалған 
сипаттама қамтылуға тиіс.        Жұмыс беруші автор (авторлар) берген өнеркәсіптік меншіктің қызметтік объектісінің 
жасалғаны туралы хабарламаны оны берге н күні қабылдауға және тіркеуге міндетті, бұл 
жөнінде авторға (авторларға) жазбаша нысанда хабарланады.  
       Егер сипаттама және өтінімді ресімдеуге қажетті өзге де мәліметтер толық болмаса, 
онда жұмыс берушінің қызметкерден өнеркәсіптік меншіктің қызмет тік объектісі туралы 
қосымша материалдарды сұратуға құқығы бар, ол қосымша материалдарды сауал алған күннен 
бастап бір ай ішінде ұсынады. Мұндай жағдайда осы баптың 7 -тармағында көрсетілген 
мерзімінің өту барысы тоқтатыла тұрады және сұратылған мәліметтер алынғаннан бастап 
қайта қалпына келтіріледі.  
       5. Егер қызметкер қорғау құжатын алуға құқылы жұмыс берушіні өнеркәсіптік 
меншіктің қызметтік объектісінің жасалғандығы туралы хабардар етпесе, онда осы баптың 7 -
тармағында көрсетілген мерзім жұмыс беруш іге оның жасалғаны туралы белгілі болған күннен 
басталады.  
      Егер өнеркәсіптік меншіктің қызметтік объектісінің жасалу фактісін жұмыс беруші 
анықтаса, онда ол бұл жөнінде авторды жазбаша нысанда хабардар етуге міндетті. Бұл 
ретте, егер өнеркәсіптік ме ншіктің қызметтік объектісіне қорғау құжатын алу құқығы жұмыс 
берушіге тиесілі болса, жұмыс беруші авторды өзінің тиісті өтінімді ресімдеуді бастағаны 
туралы хабардар етуге тиіс, ал автор жұмыс берушінің талап етуі бойынша өнеркәсіптік 
меншіктің қызметтік объектісіне өтінімді ресімдеу үшін қажетті қосымша ақпаратты және 
барлық авторлардың тізімін жазбаша нысанда ұсынуға тиіс.  
       6. Жұмыс беруші өнеркәсіптік меншіктің қызметтік объектісіне қорғау құжатын 
алудан оларды беруге өтінім бергеннен кейін не қор ғау құжатын күшінде ұстап тұрудан бас 
тартқан жағдайда, бұл жөнінде авторды уақтылы жазбаша нысанда хабардар етуге және 
авторға қорғау құжатын алу құқығын не алынған қорғау құжатын өтеусіз беруге міндетті.  
      7. Егер жұмыс беруші өзін автор хабардар ет кен күннен бастап төрт ай ішінде 
өнеркәсіптік меншіктің қызметтік объектісіне қорғау құжатын беруге  өтінім бермесе, 
қорғау құжаттарын алу құқығын басқа тұлғаға бермесе және тиісті объектіні құпия сақтау 
туралы авторға хабарламаса, онда қорғау құжатын алу  құқығы авторға көшеді. Бұл жағдайда 
жұмыс берушінің тиісті өнеркәсіптік меншік объектісін патент иеленушімен шарт бойынша өз 
өндірісінде пайдалануға басым құқығы бар.  
       8. Тараптардың ешқайсысының бұл жөнінде екінші тарапты хабардар етпей, 
өнеркәсіпті к меншіктің қызметтік объектісіне қатысты өз құқықтарын қамтамасыз ету үшін 
сараптама ұйымына қорғау құжатын алуға өтінім беруге құқығы жоқ.  
      9. Авторға қызметтік өнертабыс, пайдалы модель, өнеркәсіптік үлгі үшін сыйақы 
төлеу мөлшері, шарттары және т әртібі автор мен жұмыс беруші арасындағы келісімде 
айқындалады. Егер автор мен жұмыс берушiнiң қызметтiк өнертабыстарды, пайдалы модельдi 
немесе өнеркәсiптiк үлгiнi жасаудағы үлесiн мөлшерлеу мүмкiн болмаса, авторға сыйақы 
төлеу мөлшері, шарттары және тәрт ібі Қазақстан Республикасының заңнамалық актілерінде 
айқындалады.  
      Ескерту. 10 -бап жаңа редакцияда - ҚР-ның 2009.07.10. N 179-IV   Заңымен; 
өзгерістер енгізілді - ҚР 07.04.2015 № 300-V (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін 
күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 31.10.2015 № 382-V (алғашқы ресми 
жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) 
Заңдарымен.  
   4-тарау. Өнеркәсіптік меншік объектісін пайдалануға  
 ерекше құқық  
      11-бап. Патент иеленушiнiң айрықша құқығы мен мiндеттерi  
      1. Патент иеленушiнiң қорғалатын өнеркәсiптiк меншiк объектiсiн өз қалауы бойынша 
пайдалануға айрықша құқығы болады.  
      Патент иеленушi қорғалатын өнеркәсiптiк меншiк объектiлерiн пайдалануға айрықша 
құқықты қорғау құ жатын беру туралы мәлiметтер ресми бюллетеньде жарияланған күннен бастап осы қорғау құжатының қолданылу кезеңiнде жүзеге асырады.  
      2. Қорғалатын өнеркәсiптiк меншiк объектiсi бар өнiмдi дайындау, қолдану, жеткiзу, 
сатуға ұсыну, сату, азаматтық айналым ға өзге де енгiзу немесе осы мақсатпен сақтау, 
сондай-ақ қорғау әдiсiн қолдану өнеркәсiптiк меншік объектiсiн пайдалану болып танылады.  
      Егер өнiмде оны пайдалану басталған күнiне техниканың осы саласындағы белгiлi 
формуланың тәуелсiз тармағында келтi рiлген өнертабыстардың, пайдалы модельдердiң әрбiр 
белгiсi немесе соған барабар белгi болып, ол қорғалатын әдiс пайдаланылса, өнiм 
қорғалатын өнертабысы немесе пайдалы моделі бар деп танылады, ал қорғалатын әдiс 
қолдануға болады деп табылады.  
      Тiкелей осындай әдiспен дайындалған өнiмдi азаматтық айналымға енгiзу не осы 
мақсатпен сақтау өнiм алудың қорғалатын әдiсiн пайдалану деп танылады.  
      Егер өнiмде бұйымның ұсынылған кескiндерiнде (макетiнде) көрсетiлген және негiзгi 
белгiлерiнiң тiзбесiнде кел тiрiлген барлық негiзгi белгiлерi болса, ол қорғалатын 
өнеркәсiптік үлгiсi бар деп танылады.  
      3. Патент иеленушi өнеркәсiптiк меншiк объектiсiн пайдалануға мiндеттi.  
      Қорғау құжаты бiрнеше адамға тиесiлi өнеркәсiптiк меншiк объектiсiн пайдалану 
жөнiндегi өзара қатынастар олардың арасындағы келiсiммен айқындалады. Ондай келiсiм 
болмаған жағдайда патент иеленушiлердiң әрқайсысы қорғалатын объектiнi өз қалауынша 
пайдалана алады, бiрақ өзге патент иеленушiлердiң келiсiмiнсiз оған лицензия беруге 
немесе қорғау құжатын басқа адамға беруге құқығы жоқ.  
      Патент иеленушi қолданылатын өнеркәсiптiк меншiк объектiсiнің патенттелгенін 
көрсететiн ескерту таңбаларын пайдалана алады.  
      4. Патент иеленушi өнеркәсіптік меншік объектісін пайдаланбаған және ол  тиімді 
коммерциялық жағдайларда лицензиялық шарт жасасудан бас тартқан кезде, егер өнеркәсіптік 
меншік объектісіне қорғау құжатын беру туралы мәлiметтер алғашқы жарияланғаннан кейiн 
өнеркәсіптік меншік объектісі осындай өтiнiш берiлген күннiң алдындағы ке з келген үш жыл 
iшiнде үздiксiз пайдаланылмаған болса, сұрау салынған күннен бастап күнтізбелік тоқсан 
күн ішінде кез келген адам өзiне мәжбүрлі ерекше емес лицензияны алып беру туралы 
өтінішпен сотқа жүгінуге құқылы. Егер патент иеленушi пайдаланбауының қ ұқыққа сыйымды 
себептерге байланысты екенiн дәлелдемесе, сот көрсетілетін лицензияны пайдалану шегiн, 
мерзімдерін, төлем мөлшерi мен тәртiбiн айқындай отырып береді. Төлем мөлшерi 
лицензияның қалыптасқан практикаға сәйкес айқындалған нарықтық бағасынан төм ен болып 
белгіленбеуге тиiс.  
      Мәжбүрлі ерекше емес лицензия:  
      1) ұлттық қауіпсіздікті немесе халық денсаулығын сақтауды қамтамасыз ету қажет 
болған; 
      2) патент иеленуші өзінің айрықша құқықтарын теріс пайдаланған, оның келісімімен 
басқа тұлғ аның осындай айрықша құқықтарды теріс пайдалануына жәрдемдескен немесе кедергі 
жасамаған жағдайларда да беріледі.  
      Осы тармақтың ережелеріне сәйкес, жартылай өткізгіштер технологиясына жатқызылатын 
өнертабысты пайдалануға арналған мәжбүрлі ерекше емес  лицензияны беруге оны мемлекеттік 
және қоғамдық мүдделерге орай коммерциялық емес пайдалану үшін ғана немесе сот 
тәртібімен Қазақстан Республикасының монополияға қарсы заңнамасының талаптарын бұзады 
деп танылған ережелерді өзгерту үшін жол беріледі.  
      Кез келген мәжбүрлі ерекше емес лицензия мұндай лицензия патенттелген дәрілік 
затты немесе патенттелген процесс арқылы алынған дәрілік затты Қазақстан Республикасы 
ратификациялаған халықаралық шарттарға сәйкес өндірістік құралдар болмаған немесе 
жеткілікс із болып табылатын аумаққа экспорттау мақсаты үшін дәрілік затқа немесе дәрілік 
затты дайындау процесіне сұратылатын жағдайларды қоспағанда, бiрiншi кезекте Қазақстан 
Республикасы iшкi нарығының қажеттіліктерін қамтамасыз ету үшін берілуге тиiс.  
      Мәжбүрлі ерекше емес лицензия берiлген адам көрсетілген өнеркәсіптік меншік объектісін пайдалану құқығын басқа адамға осы объект пайдаланылатын тиiстi өндiрiспен 
бiрге ғана бере алады.  
      Мәжбүрлі ерекше емес лицензияны беруге себеп болған мән -жайлардың қолданысы 
тоқтатылған жағдайда оның күші сот арқылы жойылуға жатады.  
      5. Тиiмдi коммерциялық жағдайларда лицензиялық шарт жасасудан бас тартқан 
өнеркәсiптiк меншiк объектiсiне басқа қорғау құжатын иеленушiнiң құқықтарын бұзбай 
пайдалана алмайты н патент иеленушінің Қазақстан Республикасының аумағында өнеркәсiптiк 
меншiк объектiсiн пайдалануға мәжбүрлі ерекше емес лицензияны өзіне беру туралы 
өтінішпен сотқа жүгінуге құқығы бар.  
      Егер өнеркәсiптiк меншiк объектiсiн басқа қорғау құжатын иелену шінің құқықтарын 
бұзбай пайдалана алмайтын патент иеленуші өзінің өнеркәсіптік меншік объектісі маңызды 
техникалық жетістікті білдіретінін және басқа қорғау құжатын иеленушiнiң өнеркәсіптік 
меншік объектісінің алдында айтарлықтай экономикалық маңызға ие ек енін дәлелдесе, сот 
оған мәжбүрлі ерекше емес лицензия беру туралы шешім қабылдауы мүмкін.  
      Көрсетілген лицензияны беру кезінде қорғау құжаты басқа тұлғаға тиесiлi 
өнеркәсiптiк меншiк объектiсiн пайдалану шектерiн, мерзімдерін, төлем мөлшерi мен 
тәртiбiн сот айқындауға тиiс. Бұл ретте төлем мөлшерi қалыптасқан практикаға сәйкес 
белгiленген лицензияның нарықтық бағасынан төмен болмауға тиiс.  
      Осы тармақтың негiзiнде алынған өнеркәсiптiк меншiк объектiсiн пайдалану құқығы 
бұл құқық қорғау құжатына б айланысты берiлген өнеркәсiптiк меншiк объектiсiне тек қана 
осы қорғау құжатын берумен бірге берiлуi мүмкiн.  
      Осы тармаққа сәйкес мәжбүрлі лицензия берілген жағдайда, көрсетілген лицензияның 
негізінде пайдалану құқығы берілген қорғау құжатына патент и еленушінің мәжбүрлі лицензия 
берілген тәуелді өнертабысты пайдалануға лицензия алуға да құқығы бар.  
      6. Патент иеленушi өзі алған қорғау құжатын жеке немесе заңды тұлғаларға бере 
алады. Өзгеге беру шарты уәкiлеттi органда мiндетті түрде  тiркелуге жата ды. 
      Қорғау құжатын басқаға беру шартын тіркеу сараптама ұйымы жүргізетін материалдарды 
сараптама нәтижелері бойынша жүзеге асырылады.  
      Өзгеге беру шартын тіркеу үшін сараптама жасау ұйымына  белгіленген нысандағы 
өтініш ұсынылады.  
      Өтінішке:  
      1) нысанасы біртектес өнеркәсіптік меншік объектілері болып табылатын, титулдық 
парақпен жабдықталған, өзгеге беру шартының төрт дана түпнұсқасы қоса беріледі. Шарттың 
әрбір данасы тігіледі, тігілген және нөмірленген парақтардың саны туралы жазба жа салған 
қағаз пломбамен бекітіледі, мөр бедерлемесі мен екі тараптың немесе соған уәкілеттік 
берілген екі тарап тұлғаларының не өтініш берушінің қолдары қойылады.  
      Өзгеге беру шарты түпнұсқаларының орнына шарттың нотариат куәландырған көшірмелері 
ұсынылуы мүмкін;  
      2) өтініш патенттік сенім білдірілген өкіл немесе өзге өкіл арқылы берілген 
жағдайда – сенімхат;  
      3) мемлекеттік бажды төлегенін растайтын құжат қоса беріледі.  
      Ұлттық өтініш берушілер жоғарыда көрсетілген құжаттардан басқа, қор ғау құжаты 
немесе айрықша құқықтар иесінің басқару органдарының, құрылтайшылардың немесе 
акционерлердің жалпы жиналысының шарт жасасу және шартқа кәсіпорын басшысының қол қою 
өкілеттігін беру мәселесі бойынша шешімін ұсынады.  
      Өтiнiш және басқа да қаж етті құжаттар қазақ және орыс тiлдерiнде ұсынылады. 
Шетелдiк есiмдер мен заңды тұлғалардың атаулары қазақ және орыс транслитерациясымен 
көрсетiлуге тиiс. Егер құжаттар басқа тілде ұсынылса, нотариат куәландырған қазақ және 
орыс тілдеріндегі аудармасы өтіні шке қоса беріледі.  
      Өтiнiш бiр өзгеге беру шартына қатысты болуға тиiс.  
      Қазақстан Республикасынан тыс жерлерде тұратын жеке тұлғалар немесе шетелдiк заңды тұлғалар уәкілетті органға шарт құжаттарын өз атынан берген жағдайда, шартты тiркеуге 
байланысты құқықтарды Қазақстан Республикасының тiркелген патенттiк сенiм бiлдiрілген 
өкілдері арқылы жүзеге асырады.  
      Уақытша Қазақстан Республикасынан тыс жерлерде жүрген оның азаматтары Қазақстан 
Республикасы аумағының шегiнде хат -хабар алмасуға арналғ ан мекенжайын көрсеткен кезде 
шартты тiркеуге байланысты құқықты патенттiк сенiм бiлдiрілген өкілсіз жүзеге асыра 
алады. 
      7. Өтініш беруші тіркеуге арналған құжаттар тізбесін ұсынғаннан кейін  сараптама 
жасау ұйымы өтініш келіп түскен күннен бастап он бес жұмыс күні ішінде келіп түскен 
құжаттарға алдын ала сараптама жүргізеді, оның барысында қажетті құжаттардың болуы және 
оларға белгіленген талаптардың сақталуы тексеріледі, қорғалатын құжатты өзгеге беру 
шартының өтінішке қоса берілетін материалдарында сараптама жүргізуге ақы төленгенін 
растайтын құжат болмаған жағдайда, өтініш берушіге төлем есебі беріледі. Бұл жағдайда 
көрсетілген мерзім сараптама жасау ұйымына төлем келіп түскен күнінен бастап есептеледі.  
      Өзгеге беру шартының қарауға қабылданған  материалдары бойынша жиырма күн мерзімде 
мәні бойынша сараптама жүргізіледі, оның барысында өзгеге беру шартының материалдарын 
Қазақстан Республикасының қолданыстағы заңнамасына сәйкес зерделеу жүргізіледі.  
      8. Жоюға болатын, өзгеге беру шартын тірке уге кедергі жасайтын негіздер:  
      1) қорғау құжатын күшінде қалдыру үшін төлемнің жүргізілмеуі;  
      2) өзгеге беру шартында Қазақстан Республикасының азаматтық  заңнамасына және 
Қазақстан Республикасы ратификациялаған халықаралық шарттарға қайшы келетi н ережелердiң 
болуы. 
      9. Құжаттарды ресімдеуге қойылатын талаптар бұзылған немесе осы баптың 8 -
тармағында көрсетілген өзгеге беру шартын тіркеуге кедергі жасайтын, бірақ жоюға болатын 
негіздер болған жағдайда сараптама жасау ұйымы сауал жіберілген күн нен бастап үш ай 
мерзімде жетіспейтін немесе түзетілген құжаттарды беру немесе қажетті өзгерістер мен 
толықтырулар енгізу туралы ұсыныспен өтініш берушіге сауал жібереді. Бұл жағдайда осы 
баптың 7 -тармағында көрсетілген мәні бойынша сараптама жүргізу мерзі мі жетіспейтін 
немесе түзетілген құжаттар ұсынылған күннен бастап есептеледі.  
      10. Мынадай негіздер болған:  
      1) соған қатысты шарт жасалатын қорғау құжатының қолданысы тоқтатылған;  
      2) сараптама жасау ұйымының сауалына үш ай ішінде уақтылы ж ауап қайтарылмаған;  
      3) қайтарылған жауапта барлық қажетті мәліметтер мен құжаттар болмаған кезде 
сараптама жасау ұйымы өзгеге беру шартын тіркеуден бас тарту туралы қорытынды шығарады.  
      Сараптама жасау ұйымы қорытынды шығарылғаннан кейін екі жұм ыс күні ішінде бас 
тарту себептерін көрсете отырып, осы қорытындыны уәкілетті органға жібереді.  
      11. Сараптама нәтижесi оң болған кезде сараптама жасау ұйымы бес жұмыс күні ішінде 
уәкілетті органға өзгеге беру шартын тiркеуге кедергi келтiретiн негiзд ердiң жоқтығы 
туралы қорытынды жiбередi.  
      Өзгеге беру шартын тiркеу туралы немесе тiркеуден бас тарту туралы шешiмдi 
уәкілетті орган сараптама жасау ұйымының қорытындысы түскен кезден бастап бес жұмыс күні 
ішінде қабылдайды.  
      12. Шартты тіркеу ту ралы шешім шығарылғаннан кейін уәкілетті орган:  
      1) шарттың титулдық парағына тiркеу күнiн және оның тiркеу нөмiрiн көрсете отырып, 
оның тiркелгенi туралы мөртабан басады;  
      2) шарт туралы мәлiметтердi тiркелген шарттардың тiзiлiмiне енгізедi;  
      3) шартты тіркеу туралы мәліметтерді жариялау үшін тіркелген шарттың үш данасын 
қорытындымен бірге сараптама ұйымына жібереді.  
      Сараптама ұйымы тіркелген шарттар бойынша соған қатысты шарт жасалатын 
өнеркәсіптік меншік объектісінің қорғау құжатына қосымшаны  ресімдейді, өтініште хат -
хабар алмасу үшін көрсетілген мекенжай бойынша тіркелген шарттың екі данасын және қорғау құжатына  қосымшаны жібереді, тіркелген шарттар туралы мәліметтерді, атап айтқанда, 
шарттың тіркеу нөмірі мен күнін, шарт тараптарыны ң атауын немесе толық деректерін, шарт 
нысанасын, шарттың қолданылу мерзімін, шарттың қолданылу аумағын бюллетеньде жариялайды.  
      Шарттың екі данасы тиісінше уәкілетті орган мен сараптама ұйымында сақталады және 
бақылау даналары болып табылады.  
      Кез келген тұлға тiркелген өзгеге беру шарттарының тiзiлiмiнен тiркелген өзгеге 
беру шарттары туралы мәлiметтерге қатысты үзінді көшiрменi ашық жариялау үшін алуы 
мүмкін. 
      Үшiншi тұлғаларды өзгеге беру шартының мәтiнiмен таныстыруға, сондай -ақ одан 
үзінді көшiрме алуға шарт тараптарының жазбаша келiсiмiмен ғана жол берiледi.  
      Уәкілетті орган сараптама жасау ұйымының қорытындысы негізінде өзгеге беру шартын 
тiркеуден бас тарту туралы шешiм шығарған жағдайда, қаралып отырған шарт бойынша 
құжаттар тiр кеуден бас тарту туралы шешiммен бiрге өтiнiште көрсетiлген мекенжай бойынша 
қайтарылады.  
      13. Қорғау құжатын басқаға беру шарты уәкілетті органда тiркелген күнінен бастап 
күшiне енедi.  
      14. Өнеркәсiптiк меншiк объектiсiне  қорғау құжаты және (нем есе) оны алу құқығы 
мұрагерлiк бойынша немесе құқықтық мирасқорлық тәртiбiмен берiледi.  
      15. Патент иеленушi қорғау құжатын күшiнде ұстап тұру үшiн жыл сайын өтінім берген 
күнге сәйкес келетін күні төлем жүргізуге мiндеттi.  
      Қорғау құжатын күшiнд е ұстап тұру үшiн алғашқы төлем қорғау құжатын беру туралы 
мәліметтер жарияланған күннен бастап екі ай мерзімде жүргізіледі және өтінім берілген 
күннен бастап алдындағы жылдар үшін төлемді қамтиды.  
      16. Еуразиялық патентті Қазақстан Республикасының ау мағында күшінде ұстап тұру 
үшін баж мөлшерін уәкілетті орган белгілейді.  
      Ескерту. 11 -бап жаңа редакцияда - ҚР 2012.01.12 № 537-IV (алғашқы ресми 
жарияланғаны нан кейiн күнтiзбелiк он күн өткен соң қолданысқа енгiзiледi) Заңымен; 
өзгерістер енгізілді - ҚР 07.04.2015 № 300-V (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін 
күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 27.10.2015 № 365-V (алғашқы ресми 
жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) 
Заңдарымен.  
      12-бап. Патент иеленушiнiң ерекше құқығын бұзушылық  
              болып танылмайтын әрекеттер  
      Мыналар патент иеленушiнiң ерекше құқығын бұзу деп танылмайды:  
       1) конструкциясында қорғалатын өнеркәсiптiк меншiк объектiлерi бар құралдарды 
немесе басқа елдердiң көлiк (теңiз, өзен, әуе, жер бетiндегi және ғарыштағы) құралдарын 
пайдаланған кезде, аталған құралдар Қазақстан Республикасының аумағында уақытша немесе 
кездейсоқ тұрған және көлiк құралдарының мұқтаждары үшiн пайдаланылып отырған жағдайда 
қолдану. Егер көлiк құралдары Қазақстан Республикасы көлiк құралдарының иелерiне осындай 
құқық беретiн елдердiң жеке немесе заңды тұлғаларына тиесiлi болса, мұндай әрекетт ер 
патент иеленушінiң ерекше құқығын бұзушылық болып танылмайды;  
      2) қорғалатын өнеркәсiптiк меншiк объектiсiн қамтитын құралға, егер осындай ғылыми 
зерттеудің немесе эксперименттің мақсаты кіріс алу болып табылмаса, ғылыми зерттеу 
немесе эксперимент  жүргiзу; 
        3) төтенше жағдайлар (табиғи зiлзалалар, апаттар, iрi авариялар) кезiнде мұндай 
құралдарды кейiннен патент иеленушiге дереу хабарлай отырып және патент иеленушiге 
мөлшерлес өтемнiң ақысын төлей отырып қолдану;  
      4) егер мұндай пайдал анудың мақсаты табыс алу болып табылмаса, мұндай құралдарды 
жеке, отбасылық, үйдегі немесе өзге де кәсіпкерлік қызметпен байланысты емес мұқтаждарды 
қанағаттандыру үшін қолдану;          5) қиын-қыстау жағдайларда дәрiгердiң рецептi бойынша дәрiханада бiр ж олғы дәрi 
дайындау;  
      6) егер қорғалатын өнеркәсіптік меншік объектісі бар құралдарды Қазақстан 
Республикасының аумағына азаматтық айналымға тікелей патент иеленуші немесе патент 
иеленушінің рұқсатымен өзге тұлға бұрын енгізген болса, оларды Қазақстан  Республикасының 
аумағына әкелу, қолдану, сатуға ұсыну, сату, өзге де азаматтық айналымға енгiзу немесе 
осы мақсаттарда сақтау.  
      Ескерту. 12 -бапқа өзгерістер енгізілді - ҚР 2012.01.12 № 537-IV (алғашқы ресми 
жарияланғанынан кейiн күнтiзбелiк он күн өт кен соң қолданысқа енгiзiледi); 27.10.2015 № 
365-V (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа 
енгізіледі) Заңдарымен.  
      13-бап. Бұрын пайдалану құқығы және уақытша құқықтық  
              қорғау  
      1. Өнеркәсiп тiң меншiк объектiсiнiң басымдық алған күнiне дейiн Қазақстан 
Республикасының аумағында оның авторына тәуелсiз жасалған өнеркәсiптiк меншiк 
объектiсiне ұқсас шешiмдi адал пайдаланған немесе бұған қажет дайындықтар жасаған тұлға 
мұндай пайдалану көлемiн ұлғ айтпай оны өтеусiз пайдалану құқығын (бұрын пайдалану 
құқығын) сақтайды.  
       Бұрын пайдалану құқығы басқа адамға ұқсас шешiмдi пайдалану орын алған немесе 
оған қажеттi әзiрлiк жасалған өндiрiспен бiрге ғана берiлуi мүмкiн.  
      2. Өнеркәсiптiк меншiк  объектiсiн басымдық берiлген күннен кейін, бiрақ 
өнертабысқа, өнеркәсiптiк үлгiге немесе пайдалы модельге патент беру туралы мәлiметтер 
жарияланған күнге дейiн пайдалана бастаған тұлға патент иеленушiнiң талабы бойынша одан 
әрi пайдалануды тоқтатуға мінде тті. Алайда, мұндай тұлға патент иеленушiге мұндай 
пайдалану нәтижесiнде өзі келтірген залалды өтеуге мiндетті емес.  
        3. Ресми немесе ресми танылған халықаралық көрмеге экспонат ретiнде қойылған 
өнеркәсiптiк меншiк объектiсiне оны көрмеге қойған күн нен бастап алты айдан кешiктiрмей 
осы объектiге өтiнiм берiлген жағдайда, көрмеге қойылған күннен бастап қорғау құжатын 
беру туралы мәлiметтердiң алғашқы жариялануына дейiн уақытша құқықтық қорғау берiледi.  
      4. Осы баптың 3 -тармағында көрсетiлген мер зiмде өнеркәсiптік меншiк объектiсiн 
пайдаланушы адам патент иеленушiге қорғау құжаты берiлген соң ақшалай өтемақы төлейдi. 
Өтемақы мөлшерi тараптардың келiсiмдерiмен белгiленедi.  
      Тараптар істі татуласу келісімімен немесе дауды (жанжалды) медиация тә ртібімен 
реттеу туралы келісіммен аяқтауы мүмкін, оларға тараптар қол қояды және оларды сот 
бекітеді.  
      Ескерту. 13 -бапқа өзгерістер енгізілді - ҚР 2004.07.09. N 586, 2007.03.02. N 237; 
07.04.2015 № 300-V (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтіз белік он күн өткен соң 
қолданысқа енгізіледі) Заңдарымен.  
       14-бап. Өнеркәсiптiк меншік объектiсiн пайдалануға  
              құқық беру  
      1. Патент иеленушi болып табылмайтын кез келген адам қорғалатын өнеркәсiптiк 
меншiк объектiсiн патент иелен ушiнiң рұқсатымен ғана лицензиялық шарт негiзiнде 
пайдалануға құқылы.  
      2. Лицензиялық шарт лицензиатқа:  
       1) лицензиардың өнеркәсiптiк меншiк объектiсiн пайдалану мүмкiндiгiн және басқа 
адамдарға лицензия (қарапайым, ерекше емес лицензия) беру құқығын сақтай отырып, оны 
пайдалану құқығын;  
        2) лицензиардың өнеркәсiптiк меншiк объектiсiн пайдалану мүмкiндiгiн сақтай 
отырып, бiрақ оны пайдалану құқығын басқа адамдарға лицензия (ерекше лицензия) беру 
құқығынсыз;          3) лицензиардың өнер кәсiптiк меншiк объектiсiн пайдалану мүмкiндiгiн сақтамай 
және басқа адамдарға лицензия (толық лицензия) беру құқығынсыз пайдалану құқығын берудi 
көздеуi мүмкiн.  
       Егер лицензиялық шартта лицензия түрi көзделмесе, ол ерекше емес, қарапайым болып 
табылады.  
      3. Лицензиаттың өнеркәсiптiк меншiк объектiсiн пайдалану құқығына лицензияны басқа 
тұлғаға (қосалқы лицензиатқа) беруі туралы шарт (қосалқы лицензиялық шарт) лицензиялық 
шартта көзделген жағдайларда ғана жасалуы мүмкiн.   
       Егер лицензиялы қ шартта өзгеше көзделмесе, қосалқы лицензиаттың әрекеттерi үшiн 
лицензиар алдында лицензиат жауапты болады.  
      4. Өнертабысты, пайдалы модельдi, өнеркәсiптiк үлгiнi пайдалануға арналған 
лицензиялық шарт пен қосалқы лицензиялық шарт, сондай -ақ оған қос ымша келісім жазбаша 
нысанда жасалады және уәкiлеттi органда міндетті түрде  тiркелуге жатады. Жазбаша нысанды 
немесе тiркеу туралы талапты сақтамау шарттың жарамсыздығына әкеп соғады.  
      Лицензиялық шартты тiркеу сараптама жасау ұйымы жүргізетін материа лдарды сараптау 
нәтижелерi бойынша жүзеге асырылады.  
      Егер Қазақстан Республикасының заңнамасында өзгеше көзделмесе, қосалқы лицензиялық 
шартты, сондай -ақ оған қосымша келісімді тiркеу тәртiбiне лицензиялық шартты тiркеу 
туралы ережелер қолданылады.  
      4-1. Лицензиялық шартты тіркеу үшін сараптама жасау ұйымына  белгіленген нысандағы 
өтініш ұсынылады.  
      Өтінішке:  
      1) титулдық парақпен жабдықталған шарттың төрт дана түпнұсқасы қоса беріледі. 
Шарттың әрбір данасы тігіледі, тігілген және н өмірленген  парақтардың саны туралы жазба 
жасалған қағаз пломбамен бекітіледі, мөр бедерлемесі мен екі тараптың немесе соған 
уәкілеттік берілген екі тарап тұлғаларының қолдары қойылады.  
      Материалдарды тіркеуге беру шартқа қол қойылған күннен бастап алт ы ай мерзімнен 
кешіктірілмей жүзеге асырылады.  
      Шарт түпнұсқаларының орнына шарттың нотариат куәландырған көшірмелері ұсынылуы 
мүмкін; 
      2) өтініш патенттік сенім білдірілген өкіл немесе өзге де өкіл арқылы берілген 
жағдайда – сенімхат;  
      3) мемлекеттік бажды төлегенін растайтын құжат қоса беріледі.  
      Ұлттық өтініш берушілер жоғарыда көрсетілген құжаттардан басқа, лицензиардың 
(қосалқы лицензиардың) басқару органдарының шарт жасасу және заңды тұлғаның атынан 
өтініш берілген жағдайда кәсіпор ын басшысының қол қою өкілеттігін беру мәселесі 
жөніндегі шешімін ұсынады.  
      Өтiнiш және басқа да қажетті құжаттар қазақ және орыс тiлдерiнде ұсынылады. 
Шетелдiк есiмдер мен заңды тұлғалардың атаулары қазақ және орыс транслитерациясымен 
көрсетiлуге тиi с. Егер құжаттар басқа тілде ұсынылса, өтінішке олардың нотариат 
куәландырған қазақ және орыс тілдеріндегі аудармасы қоса беріледі.  
      Өтiнiш бiр лицензиялық шартқа қатысты болуға тиiс.  
      Қазақстан Республикасынан тыс жерлерде тұратын жеке тұлғалар немесе уәкілетті 
органға шарт материалдарын өз атынан беретін шетелдiк заңды тұлғалар шартты тiркеуге 
байланысты құқықтарды Қазақстан Республикасының тiркелген патенттiк сенiм бiлдiрілген 
өкілдері арқылы жүзеге асырады.  
      Уақытша Қазақстан Республикасы нан тыс жерлерде жүрген оның азаматтары Қазақстан 
Республикасы аумағының шегiнде хат -хабар алмасуға арналған мекенжайын көрсеткен 
жағдайда, шартты тiркеуге байланысты құқықтарды патенттiк сенiм бiлдiрілген өкілсіз 
жүзеге асырады.  
      4-2. Лицензиялық шар тты тіркеген кезде осы Заңның 11 -бабының 7 -12-тармақтарында көзделген ережелер қолданылады.  
      Лицензиялық шарт (қосалқы лицензиялық шарт) уәкілетті органда тіркелген күнінен 
бастап күшіне енеді.  
        5. Патент иеленушi уәкiлеттi органға кез келген а дамға өнеркәсiптiк меншік 
объектiлерiн пайдалануға лицензия (ашық лицензия) алу құқығын беру туралы арыз бере 
алады.  
       Көрсетiлген лицензияны сатып алуға тiлек бiлдiрушi адам патент иеленушiмен 
төлемдер туралы шарт жасасып, оны мiндеттi түрде   уәкiлеттi органда тiркетуге тиiс. Шарт 
талаптары бойынша даулар сотта қаралады.  
       Ашық лицензия құқығын беру туралы патент иеленушiнiң өтiнiшi кері қайтарып алуға 
жатпайды және ашық лицензиялар туралы бюллетеньде мәлiметтер жарияланған күннен бастап 
үш жыл бойына күшiн сақтайды. Көрсетілген мерзiм шегiнде қорғау құжаттарын күшiнде 
ұстағаны үшiн төлем ашық лицензиялар туралы мәлiметтер жарияланғаннан кейiнгi жылдан 
бастап 50 процентке азаяды.  
       Лицензиялық шарт жасалған жағдайда, қорғау құжатын күшiнде  ұстау ақысы осы шарт 
жасалған жылдан кейiнгi жылдан бастап толық көлемде жүргiзiледi.  
      6. Елдегі төтенше жағдайлар кезiнде Қазақстан Республикасы Үкiметiнiң өнеркәсiптiк 
меншiк объектiсiн патент иеленушiнiң келiсiмiнсiз, бiрақ оны дереу хабардар етi п және 
оған мөлшерлес өтемақысын төлей отырып пайдалануға рұқсат етуге құқығы бар. Өтемақының 
мөлшерi туралы дауларды сот шешедi.  
      Ескерту. 14 -бапқа өзгерістер енгізілді - ҚР 2004.07.09 N 586, 2012.01.12 № 537-IV 
(алғашқы ресми жарияланғанынан кейiн к үнтiзбелiк он күн өткен соң қолданысқа 
енгiзiледi); 07.04.2015 № 300-V (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он 
күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңдарымен.  
      15-бап. Патент иеленушiнiң ерекше құқығын бұзу  
      1. Қорғалатын өнеркә сiптiк меншiк объектiсiн осы Заңға қайшы пайдаланушы кез 
келген адам патент иеленушiнiң ерекше құқығын бұзушы (қорғау құжатын бұзушы) болып 
есептеледi.  
       Қорғалатын өнеркәсiптiк меншiк объектiсiн пайдалана отырып жасалған өнiмдi 
рұқсатсыз дайындау, қ олдану, жеткiзу, сақтау, сатуға ұсыну, сату және азаматтық 
айналымға өзгеше енгiзу, сондай -ақ тiкелей қорғау әдiсiмен дайындалған өнiмдi қолдану 
немесе азаматтық айналымға енгiзу патент иеленушiнiң ерекше құқығын бұзу (қорғау құжатын 
бұзу) болып танылады. Бұл орайда жаңа өнiм өзге де дәлелдемелер болмаған жағдайда 
қорғалатын әдiспен алынған деп есептеледi.  
        2. Патент иеленушi:  
       1) қорғау құжатын бұзуды тоқтатуды;  
        2) қорғау құжатын беру туралы мәлiметтердi алғашқы жариялаған күннен бастап, 
бұзушының келтiрген шығындардың орнын толтыруын және моральдық залалын өтеуiн;  
        3) қорғау құжатын беру туралы мәлiметтердi алғашқы жариялаған күннен бастап, 
қорғау қ ұжатын бұзушы алған пайданы шығындардың орнын толтырудың орнына өндiрiп алуды;  
      4) қорғау құжатын бұзушының  заңдарда белгiленген оннан елу мыңға дейiнгi айлық 
есептiк көрсеткiш сомасында өтемақы төлеуiн талап етуге. Шығындардың орнын толтыру 
немесе п айданы алып қою орнына өтемақы мөлшерiн сот белгiлейдi;  
        5) қорғау құжатын беру туралы мәлiметтердi алғашқы жариялаған күннен бастап, 
азаматтық айналымға енгiзiлген немесе осы мақсатта сақталған және қорғау құжатын бұзушы 
деп танылған өнiмдердi, со ндай-ақ қорғау құжатын бұзуға арнайы арналған қаржыларды өз 
пайдасына алып қоюға;  
        6) кiмнiң құқығы бұзылғаны туралы мәлiметтер енгiзiлген құқық бұзушылықты 
мiндеттi түрде жариялауға құқылы.  
        3. Егер бұл лицензиялық шартта көзделсе, қорғау құжатын бұзушыға талаптарды 
лицензиаттың да қоюы мүмкiн.        Ескерту. 15 -бапқа өзгерту енгізілді - Қазақстан Республикасының 2004.07.09. N 586 
Заңымен.  
   5-тарау. Қорғау құжатын алу тәртібі  
      16-бап. Қорғау құжатын беруге өтiнiм жасау  
      1. Қорғау құжатын алуға өтiнiмдi сараптама жасау ұйымына осы Заңның 10 -бабының 1 -
тармағына сәйкес қорғау құжатын иелену құқығы бар адам (бұдан әрi - өтiнiм берушi) 
бередi. 
      Өтiнiм электрондық цифрлық қолтаңбамен куәландырылған электрондық құжат түрiнде 
берiлуi мүмкiн.  
      2. Қорғау құжатын беру туралы  өтiнiм қазақ немесе орыс тiлiнде берiледi. Өтінiмнiң 
өзге құжаттары қазақ, орыс тілдерінде немесе басқа тiлде берiледi. Егер өтiнiмнiң басқа 
құжаттары өзге тiлде берiлсе, өтiнiмге олардың қазақ немесе орыс тiлiндегi аудармасы 
қоса тапсырылады. Аударманы өтiнiм берушi сараптама жасау ұйымына басқа тiлдегi 
құжаттары бар өтiнiм түскеннен кейiн екi ай iшiнде тапсыруға мiндеттi. Тиiстi төлемдер 
енгiзiлген жағдайларда бұл мерзiм ұзартылуы мүмкiн, бiрақ ол екi айда н аспауға тиiс.  
       Белгiленген мерзiмде аударма табыс етiлмеген жағдайда өтiнiм берiлмеген болып 
есептеледi.  
        3. Өтiнiм берушi өтiнген немесе рұқсат берген не қылмыстық қудалау органдарының 
немесе соттың талабы болған жағдайларды қоспағанда, у әкiлеттi орган және сараптама жасау 
ұйымы қорғау құжатын беру туралы мәлiметтер жарияланғанға дейiн үшiншi тұлғалардың 
өтiнiмге қол жеткiзуiне рұқсат бермеуге тиiс.  
      Ескерту. 16 -бапқа өзгеріс енгізілді - ҚР 2004.07.09 N 586, 2007.03.02 N 237, 
2012.01.12 № 537-IV (алғашқы ресми жарияланғанынан кейiн күнтiзбелiк он күн өткен соң 
қолданысқа енгiзiледi); 07.04.2015 № 300-V (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін 
күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңдарымен.  
       17-бап. Өнертабысқа қо рғау құжатын беруге өтінiм  
      1. Өнертабысқа қорғау құжатын  беруге өтiнiм (бұдан әрi - өнертабысқа өтiнiм) бiр 
өнертабысқа немесе өзара байланыстылығы өнертапқыштық бiр ойды құрайтын өнертабыс тобына 
берiледi (өнертабыс бiрлiгiнiң талабы).  
        2. Өнертабысқа  өтiнiмде мынадай құжаттар:  
      1) өнертабыс авторлары және атына қорғау құжаты сұралып отырған адамдар, сондай -ақ 
олардың тұрғылықты жерi немесе орналасқан орны көрсетiлген қорғау құжатын беру 
туралы өтiнiм;  
        2) бiлiмнiң тиiстi салас ындағы маманның өнертабысты жүзеге асыруы үшiн толық, 
жеткiлiктi ашылған сипаттамасы;  
        3) өнертабыстың объектiсiн айқындайтын және оның мәнiн бiлдiретiн өнертабыстың 
формуласы. Формула анық, нақты болуға және сипаттамаға негiзделуге тиiс;  
        4) егер өнертабыстың мәнiн түсiну үшiн қажет болса, сызбалар және өзге де 
материалдар;  
        5) реферат;  
        6) сенiмдi өкiлдер арқылы iс жүргiзiлген жағдайда - сенiмхат;  
       7) Алып тасталды - Қазақстан Республикасының 2007.03.02.   N 237 Заңымен.  
       Өнертабысқа өтiнiмге өтiнiм беруге, сонымен бiрге ресми сараптама 
жүргiзуге  белгiленген мөлшерде ақы төленгенiн растайтын құжат және оның мөлшерiн азайту 
негiздемесiн растайтын құжат қоса тiркеледi, оларды өтінімге қоса немесе өтiнiм түскен 
күннен бастап екi ай iшiнде тапсыруға болады. Тиiстi төлем жасалған жағдайда бұл мерзiм 
ұзартылуы мүмкiн, бiрақ ол екi айдан аспауға тиiс.  
       Төлем жөнiндегi құжаттар белгiленген мерзiмде тапсырылмаған жағдайда өтiнiм 
берiлмеген болып есептеледi.  
        3. Өнертабысқа өтiнiм берiлген күн сараптама жасау ұйымына осы баптың 2 -тармағы 
бiрiншi бөлiгiнiң 1), 2) және 4) тармақшаларында көрсетiлген өтiнiм құжаттары түскен күн бойынша белгiленедi, ал егер көрсетiлген құжаттар бiр мезгiлде тапсырылмаса, онда 
тапсырылған құжаттардың соңғысы түскен күнi бойынша белгiленедi.  
      4. Өнертабысқа өтiнiмдi жасау, ресiмдеу және қарау, мәлiметтердi Қазақстан 
Республикасы өнертабыстарының мемлекеттiк тiзiлiмiне енгiзу, сондай -ақ қорғау құжатын 
беру тәртiбiн уәкiлеттi ор ган белгiлейдi.  
      Ескерту. 17 -бапқа өзгеріс енгізілді - ҚР 2004.07.09 N 586, 2007.03.02 N 237, 
2012.01.12 № 537-IV (алғашқы ресми жарияланғанынан кейiн күнтiзбелiк он күн өткен соң 
қолданысқа енгiзiледi) Заңдарымен.  
      18-бап. Пайдалы модельге патен т беруге өтiнiм  
      1. Пайдалы модельге патент  беруге өтiнiм (бұдан әрi - пайдалы модельге өтiнiм) бiр 
пайдалы модельге немесе байланыстылығы бiр өнертапқыштық ойды құрайтын пайдалы модельдер 
тобына (пайдалы модельдер бiрлiгiнiң талабы) қатысты болуға т иiс.  
        2. Пайдалы модельге өтiнiмде:  
      1) пайдалы модель авторлары және атына патент сұралып отырған адамдар, сондай -ақ 
олардың тұрғылықты жерi немесе орналасқан орны көрсетiлген патент беру туралы  өтiнiш;  
        2) пайдалы модельдi оның жүзе ге асырылуы үшiн жеткiлiктi, толық ашатын 
сипаттамасы;  
        3) оның мәнiн бiлдiретiн, сипаттамаға толық негiзделген пайдалы модельдiң 
формуласы;  
        4) сызбалар;  
        5) реферат;  
        6) сенiмдi өкiлдер арқылы iс жүргiзген жағдайда - сенiмхат болуға тиiс.  
      Пайдалы модельге өтiнiмге өтiнiм беруге  белгiленген мөлшерде ақы төленгенiн 
растайтын құжат пен оның мөлшерiн азайтуға негiздеменi растайтын құжат қоса тiркеледi, 
оларды өтiнiмге қоса немесе өтiнiм түскен күннен бастап екi ай iшiнде  тапсыруға болады. 
Тиiстi төлемдер енгiзiлген жағдайда бұл мерзiм ұзартылуы мүмкiн, бiрақ екi айдан аспауға 
тиiс.  
       Белгiленген мерзiмде төлемдер туралы құжаттар тапсырылмаған жағдайда өтiнiм 
берiлмеген болып есептеледi.  
        3. Пайдалы модельге өтінiм берiлген күн өтінім берушінің тегi, аты, әкесiнiң аты 
(ол болған кезде) немесе толық атауы көрсетіле отырып, пайдалы модельге патент беру 
туралы өтінішті, сипаттама мен сызбаларды қамтитын өтiнiм сараптама ұйымына келіп түскен 
күні бойынша, ал егер аталған құжаттар бiр мезгiлде тапсырылмаса, тапсырылған 
құжаттардың соңғысы келіп түскен күн бойынша белгiленедi.  
      4. Пайдалы модельге өтiнiмдi жасау, ресiмдеу және қарау, мәлiметтердi Қазақстан 
Республикасының пайдалы модельдерінiң мемлекеттiк тiзiл iмiне енгiзу, сондай -ақ қорғау 
құжатын беру тәртiбiн уәкiлеттi орган  белгілейді.  
      Ескерту. 18 -бапқа өзгерістер енгізілді - ҚР 2004.07.09 N 586, 2007.03.02 N 237, 
2012.01.12 № 537-IV (алғашқы ресми жарияланғанынан кейiн күнтiзбелiк он күн өткен соң 
қолданысқа енгiзiледi); 07.04.2015 № 300-V (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін 
күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңдарымен.  
      19-бап. Өнеркәсiптік үлгiге патент беруге өтiнiм  
      Ескерту. 19 -баптың тақырыбына өзгеріс енгізілді - ҚР 07.04.2015 № 300 -V Заңымен 
(алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа 
енгізіледі).  
      1. Өнеркәсiптік үлгiге патент  беруге өтiнiм (бұдан әрi - өнеркәсiптік үлгiге 
өтiнiм) бiр өнеркәсiптік үлгiге немесе өзара байл аныстылығы соншалық, олар біртұтас 
шығармашылық ойды (өнеркәсiптік үлгiнiң бiрлігі талабын) құрайтын өнеркәсiптік үлгiлер 
тобына қатысты болуға тиiс.          2. Өнеркәсiптік үлгiге өтiнiмде:  
      1) өнеркәсiптік үлгi авторлары және атына патент сұралып отырған адамдар, сондай -
ақ олардың тұрғылықты жерi немесе орналасқан орны көрсетiлген патент беру туралы  өтiнiш;  
        2) мәлiмделген үлгi (үлгiлер) туралы толық егжей -тегжейлi түсiнiк беретiн 
бұйымның (бұйымдардың) немесе макеттiң кескiнi бейнеленген қ айта жасауға жарамды 
жиынтығы;  
       3) Алып тасталды - Қазақстан Республикасының 2007.03.02.   N 237 Заңымен.  
        4) өнеркәсiптік үлгiнің елеулi белгiлерiнiң тiзбесiн қамтитын сипаттамасы;  
        5) өкiлдер арқылы iс жүргiзген жағдайда - сенiмхат болуға тиiс.  
      Өнеркәсiптік үлгiге өтiнiмге өтiнiм беруге  белгiленген мөлшерде ақы төленгенiн 
растайтын құжат және оның мөлшерi кемiтiлуiне арналған негiздеменi растайтын құжат қоса 
тіркеледi, олар өтiнiммен бiрге немесе өтiнiм түскен күннен бастап ек i ай iшiнде табыс 
етiлуi мүмкiн. Тиiстi төлемдер енгiзiлген жағдайда бұл мерзiм ұзартылуы мүмкiн, бiрақ 
екi айдан аспауы керек.  
       Төлем жөнiндегi құжаттар белгiленген мерзiмде тапсырылмаған жағдайда өтiнiм 
берiлмеген болып есептеледi.  
        3. Өнеркәсiптік үлгiге өтiнiм берiлген күн болып сараптама жасау ұйымына 
өнеркәсiптiк үлгiге қорғау құжатын беру туралы арызда келтiрiлген, тегi, есiмi, әкесiнiң 
аты (егер ол болса) көрсетiлуi немесе арыз берушiнiң толық атауы, сипаттамасы, бұйымның 
кескiнi (мак етi) болуы керек, ал егер аталған құжаттар бiр мезгiлде тапсырылмаса, 
тапсырылған құжаттардың соңғысының түскен күнi көрсетілiп белгiленедi.  
      4. Өнеркәсiптік үлгiге өтiнiмдi жасау, ресiмдеу және қарау, мәлiметтердi Қазақстан 
Республикасының өнеркәсiп тік үлгiлерiнiң мемлекеттiк тiзiлiмiне енгiзу, сондай -ақ қорғау 
құжатын беру тәртiбiн уәкiлеттi орган  белгiлейдi.  
      Ескерту. 19 -бапқа өзгерістер енгізілді - ҚР 2004.07.09 N 586, 2007.03.02. N 237, 
2012.01.12 № 537-IV (алғашқы ресми жарияланғанынан кейi н күнтiзбелiк он күн өткен соң 
қолданысқа енгiзiледi); 07.04.2015 № 300-V (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін 
күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңдарымен.  
       20-бап. Өнеркәсiптiк меншiк объектiсiнiң басымдығы  
      1. Өнеркәсiп тiк меншiк объектiсiнiң басымдығы осы Заңның 17 -бабының 3 -тармағына, 
18-бабының 3 -тармағына және 19 -бабының 3 -тармағына сәйкес белгiленген, өнеркәсiптiк 
меншiктiң тиiстi объектiсiне өтінiм берiлген күн бойынша белгiленедi.  
        2. Басымдық, егер өтiнiм  өнертабысқа, пайдалы модельге сараптама жасау ұйымына 
аталған күннен бастап он екi айдың iшiнде, ал өнеркәсiп үлгiсiне алты айдың iшiнде 
берiлсе, Париж конвенциясына қатысушы мемлекетке, сондай -ақ онда көзделген халықаралық 
немесе аймақтық ұйымдарда (конв енциялық басымдық) берiлген бiрiншi өтiнiм күнi бойынша 
белгiленуi мүмкiн. Егер өтiнiм берушiге байланысты емес мән -жаймен конвенциялық басымдық 
сұраған өтiнiм аталған мерзiмде берiле алмай қалса, соңғысы ұзартылуы мүмкiн, бiрақ екi 
айдан аспауы керек.  
       Конвенциялық басымдықтың құқығын пайдаланғысы келетiн өтініш берушi өтiнiм берген 
кезде немесе сараптама жасау ұйымына өтiнiм түскен күннен бастап екi ай iшiнде мұны 
көрсетуге және бiрiншi өтiнiмнiң куәландырылған көшiрмесiн қоса беруге немесе оны 
сараптама жасау ұйымына өтiнiм түскен күннен бастап алты айдан кешiктiрмей табыс етуге 
тиiс. Көрсетiлген құжатты тапсырмаған жағдайда өтiнiм берушi конвенциялық басымдыққа 
құқығын жоғалтады. Бұл жағдайда басымдық өтiнiмнiң сараптама жасау ұйымына келiп түскен  
күнiмен белгiленедi.  
      3. Егер өтiнiш берушiге қосымша материалдар шешiмнiң мәнiн өзгертедi және оны 
берген күнi көрсетiлген қосымша материалдар сол бойынша табыс етiлген өтiнiм қайтарылып 
алынбаған және қайтарылып алынды деп саналмаған деп танылуына  байланысты оларды назарға 
алу мүмкiн еместiгi туралы сараптама жасау ұйымының хабарламасы жiберiлген күннен бастап үш ай мерзiм өткенге дейiн өтiніш берушi дербес өтiнiм ретінде ресiмдеген болса, 
басымдық қосымша материалдар түскен күн бойынша белгiленуi мүмкiн.  
        4. Егер мұндай басымдық сұралып отырған өтiнiм неғұрлым бұрын берiлген 
өнертабысқа өтiнiм берiлген күннен бастап кем дегенде он екi айда және неғұрлым бұрын 
берiлген пайдалы модельге, өнеркәсiп үлгiсiне өтiнiм - алты айда түссе, басымдық о сы 
өтiнiм берушiнiң өтiнiмнiң берiлген күнге қайтарып алынбаған және қайтарып алынды деп 
саналмайтын өнеркәсiптiк меншiк объектiсiн ашып көрсететiн неғұрлым бұрынғы өтiнiмi 
сараптама жасау ұйымына берiлген күн бойынша белгiленуi мүмкiн. Бұл орайда неғұрлым  
бұрын берiлген өтiнiм қайтарып алынды деп есептеледi.  
       Басымдықты оған дейiн басымдық сұралған өтiнiмнiң берiлген күнiнен белгiлеуге 
болмайды.  
      5. Өнеркәсiптiк меншiк объектiсiнiң бөлектенген өтiнiм бойынша басымдығы - сол 
өтiнiм берушiнiң са раптама жасау ұйымына берген басымдықтың мәнiн ашатын бастапқы 
өтiнiмiнiң күнi бойынша, ал бастапқы өтiнiм бойынша басымдықты неғұрлым ерте белгiлеу 
құқығы болған жағдайда, егер бөлектенген өтiнiм шағым жасауға мүмкiндiгi таусылған 
сараптама жасау ұйымының  бастапқы өтiнiм бойынша терiс қорытындысы шыққанға дейiн 
берiлсе, бастапқы өтiнiм бойынша - оның басымдық күнi бойынша, ал аталған өтiнiм бойынша 
сараптама жасау ұйымы оң қорытынды шығарған жағдайда Қазақстан Республикасының тиiстi 
мемлекеттiк тiзiлiмiнде  тiркелген күнге дейiн белгiленедi.  
        6. Басымдық бұрын берiлген бірнеше өтінiмдердiң немесе оларға қосымша 
материалдардың негiзiнде, тиiсiнше осы баптың 2 -5 тармақтарында аталған жағдайлар 
сақтала отырып белгiленуi мүмкiн.  
        7. Егер ұқсас өне ркәсiптiк меншiк объектiлерi бiр күнде басымдыққа ие болғаны 
анықталса, басымдық өтiнiмнiң сараптама жасау ұйымына неғұрлым ертерек жiберiлген күнiн 
дәлелденген сол өтiнiм бойынша, ал бұл күндер сәйкес келгенде - сараптама жасау ұйымында 
неғұрлым бұрынырақ  тiркеу нөмiрiне ие болған өтiнiм бойынша белгiленедi.  
      Ескерту. 20 -бапқа өзгеріс енгізілді - ҚР 2004.07.09 N 586, 2012.01.12 № 537-IV 
(алғашқы ресми жарияланғанынан кейiн күнтiзбелiк он күн өткен соң қолданысқа енгiзiледi) 
Заңдарымен.  
      21-бап. Өтiнiм берушiнiң бастамасы бойынша өтiнiм  
              құжаттарын түзету  
      1. Тиiстi шешiм қабылданғанға дейiн өтiнiм берушiнiң сараптама ұйымына тиісті 
өтінішхат беру арқылы өтiнiм құжаттарына мәлімделген объектiнiң мәнiн өзгертпей 
түзетулер мен на қтылаулар , сондай -ақ қорғау құжатын алуға құқықты беру кезінде өтінім 
берушіні көрсетуге қатысты өзгерістер енгiзуге құқығы бар.  
       Осы өзгерiстер өтiнiм түскен күннен бастап екi ай iшiнде енгiзiлген жағдайда 
төлем алынбайды.  
        2. Өтінім берушін ің атауының өзгеруі нәтижесінде өтінім берушіні көрсетуге 
қатысты өзгерiстер, сондай -ақ өтiнiм құжаттарындағы техникалық сипаттағы қателердi 
түзету тиiстi төлем төленген жағдайда өнеркәсiптiк меншiк объектiлерiн тиiстi 
Мемлекеттiк тiзiлiмде тiркеген күнге дейiн жасалуы мүмкiн.  
      Ескерту. 21 -бапқа өзгерістер енгізілді - ҚР 2004.07.09. N 586 , 2007.03.02. N 237; 
07.04.2015 № 300-V (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң 
қолданысқа енгізіледі) Заңдарымен.  
      22-бап. Өнертабысқа патент беруге өтінімге жасалатын  
              сараптама  
      1. Сараптама жасау ұйымына келiп түскен өтiнiм бойынша осы Заңның 17 -бабы 2-
тармағы бiрiншi бөлiгiнiң 1), 2) және 4) тармақшаларында көзделген өтiнiм құжаттарының 
бар екендiгi және оларға қойылатын талаптардың сақталуы тексерiледi; өтiнiм берiлген күн 
анықталады. Егер өтiнiм осы Заңның 17 -бабы 2-тармағы бiрiншi бөлiгiнiң 1), 2) және 4) 
тармақшаларының талаптарын және осы құжаттарға қойылған талаптарды қанағаттандырмас а, сараптама жасау ұйымы өтiнiм берушiге бұл туралы хабарлайды және жетiспейтiн және 
(немесе) түзетiлген құжаттарды (мәлiметтердi) осындай хабарлама жiберiлген күннен бастап 
үш ай iшiнде табыс етудi ұсынады. Өтiнiм берушi сұратылған және (немесе) түзетiлге н 
құжаттарды (мәлiметтердi) белгiленген мерзiмде табыс етпеген жағдайда, өтiнiм берiлмеген 
болып есептеледi, ол туралы өтiнiм берушiге тиiстi хабарлама жiберiледi.  
      1-1. Өнертабысқа патент беруге өтiнiм берiлген күн белгiленгеннен кейiн  сараптама 
жасау ұйымы ол бойынша ресми сараптама жүргiзедi.  
       Ресми сараптама жүргiзу барысында осы Заңның 17 -бабының 2 -тармағында көзделген 
құжаттардың бар екендiгi және оларға қойылатын талаптардың сақталуы тексерiледi.  
        2. Егер өтiнiм берушi өтiнiм бой ынша осы Заңның 21 -бабына сәйкес қосымша 
материалдарды табыс еткен болса, сараптама процесiнде олар өтiнiм берiлген өнертабыстың 
мәнiн өзгертпейтiні тексерiледi.  
       Егер қосымша материалдарда өтiнiмнiң бастапқы материалдарында жоқ, өнертабыс 
формуласы на енгiзуге жататын белгiлер болса, олар өтiнiм берiлген өнертабыстың мәнiн 
өзгертедi. Қосымша материалдар өтiнiм берiлген өнертабыстың мәнiн өзгертетiн бөлiгiнде 
өтiнiмдi қарау кезiнде назарға алынбайды және оны өтiнiш берушi дербес өтiнiм ретiнде 
ресiмдеуi мүмкiн, бұл жөнiнде өтiнiм берушiге хабарланады.  
        3. Оның құжаттарына қойылатын талаптарды бұза отырып берiлген өтiнiм жөнiнде 
өтiнiш берушiге оны жiберген күннен бастап үш ай мерзiмде түзетiлген немесе жоқ 
құжаттарды табыс ету ұсынылған сауал ж iберiледi.  
       Егер өтiнiм берушi аталған мерзiмде сұратылған құжаттарды немесе белгiленген 
мерзiмдi ұзарту туралы өтiнiштi табыс етпесе, өтiнiм қайтарып алған болып есептеледi.  
        4. Өнертабыс бiрлiгi талабын бұза отырып берiлген өтiнiм бойынша өтiнiм берушіге 
оған тиiстi хабарлама жiберген күннен бастап үш ай мерзiмде өнертабыстардың қайсысы 
қаралуға тиiс екенiн хабарлау және қажет болған жағдайларда өтiнiм құжаттарына нақтылау 
енгiзу ұсынылады. Бастапқы өтiнiм материалдарына енген басқа өнертаб ыстар бөлектелген 
өтiнiмдермен ресiмделуi мүмкiн. Белгiленген өтiнiмдер басымдығы осы Заңның 20 -бабының 5 -
тармағына сәйкес белгiленедi.  
       Егер өтiнiм берушi өзiне бiрлiк талаптарының бұзылғаны туралы хабарлама 
жiберiлген күннен бастап үш ай мерзiмде өнертабыстардың  қайсысын қарау қажет екенiн 
хабарламаса және нақтыланған құжаттарды табыс етпесе, формулада бiрiншi көрсетiлген, 
сондай-ақ алғашқысымен байланыстылығы соншалықты, олар өнертабыс бiрлiгi талаптарын 
қанағаттандыратын басқа да өнертабыстар объ ектiсi қаралады.  
        5. Ресми сараптама аяқталғаннан кейiн өтiнiм берушiге оның нәтижесi туралы 
хабарланады.  
       6. Алып тасталды - Қазақстан Республикасының 2007.03.02.   N 237 Заңымен.  
        7. Ресми сараптама оң нәтижемен аяқталғаннан кейiн сараптама жасау ұйымы 
өтiнiмге мәнi бойынша сараптама жүргiзедi.  
       Өтiнiмге мәнi бойынша сараптама мәлiмделген ұсынысты өнертабыс ретiнде қорғалатын 
объектiлерге жатқызу мүмкiндiгiн белгiлеуд i, техника деңгейiн анықтау үшiн мәлiмделген 
өнертабысқа қатысты ақпараттық iздестiру жүргiзудi, мәлiмделген объектiнiң 
(oбъектiлердiң) өнертабыс бiрлiгiнiң талабына және осы Заңның 6 -бабында белгiленген 
патентке қабiлеттiлiк шарттарына сәйкестiгiне тексер у жүргiзудi қамтиды және өтiнiмге 
мәнi бойынша сараптамаға ақы төленген жағдайда жүзеге асырылады.  
       Мәнi бойынша сараптама ресми сараптаманың нәтижесi туралы хабарлама жiберiлген 
күннен бастап үш ай iшiнде сараптама жасау ұйымына өтiнiмге мәнi бойын ша сараптамаға ақы 
төленгендiгiн растайтын құжатты берген жағдайда жүргiзiледi.  
       Мәнi бойынша сараптамаға ақы төленбеген жағдайда өтiнiм керi қайтарып алынған 
болып есептеледi.  
        8. Мәнi бойынша өтiнiм сараптамасын жүргiзу кезеңiнде сараптама  жасау ұйымы 
өтiнiм берушiден онсыз сараптама өткiзу мүмкiн болмайтын қосымша материалдарды, оның iшiнде өнертабыстың өзгертiлген формуласын сұратып алуға құқылы.  
       Сараптама жасау ұйымының сұратуы бойынша қосымша материалдар, сұратуға немесе 
өтiнiмге қарсы қойылатын материалдардың көшiрмелерiн өтiнiм берушi оған сараптама жасау 
ұйымының сұратуы жiберiлген күннен бастап екi ай iшiнде сұратқан жағдайда, аталған 
көшiрмелер жiберiлген күннен бастап өнертабыстың мәнi өзгертiлмей үш ай мерзiмде табыс 
етiлуге тиiс.  
       Қосымша материалдарға өнертабыстың мәнiн өзгерткен бөлiгiнде осы баптың 2 -
тармағында белгiленген тәртiп қолданылады. Егер өтiнiм берушi сұрау салынған 
материалдарды немесе белгiленген мерзiмдi ұзарту туралы өтiнiштi белгiленген мерзiмде 
табыс етпесе, өтiнiм қайтарып алынған болып есептеледi.  
        9. Егер өтiнiмге мәнi бойынша сараптама жасау нәтижесiнде сараптама жасау ұйымы 
өтiнiм берушi сұрап отырған құқықтық қорғау көлемiндегi мәлiмделген ұсыныс осы Заңның 6 -
бабында айқындалған өнерт абыстың патент қабiлеттiлiгi талаптарына сәйкес келетiнiн 
анықтаса, онда сараптама жасау ұйымы белгiленген басымдықты көрсете отырып патентке 
өтiнiм берушiмен келiсiлген өнертабыс формуласымен оң қорытынды береді.  
      Сараптама ұйымының қорытындысы негi зiнде уәкiлеттi орган он жұмыс күні ішінде 
өнертабысқа патент беру туралы шешiм шығарады.  
      Уәкілетті органның өнертабысқа патент беру туралы шешімінің негізінде сараптама 
ұйымы он жұмыс күні ішінде өтінім берушіге сараптама ұйымының қорытындысын және қорғау 
құжатын беру үшін баж төлеу қажеттілігі туралы хабарлама жібереді.  
      Өтінім берушіге уәкілетті органның патент беру туралы шешім қабылдағаны туралы 
хабарлама жіберілген күннен бастап үш ай ішінде өтінім беруші сараптама ұйымына патентті 
беруге д айындағаны және жариялағаны үшін тиісті төлемді, сондай -ақ мемлекеттік баж 
төленгенін растайтын құжатты ұсынады. Көрсетілген құжаттар ұсынылмаған кезде өткізіп 
алған мерзімді қалпына келтіру төлемінің төленгені туралы құжат ұсынылған жағдайда төлем 
мерзімі үш ай ішінде қалпына келтірілуі мүмкін. Керісінше жағдайда өтінім кері қайтарып 
алынды деп есептеледі, өтінім бойынша іс жүргізу тоқтатылады, бұл жөнінде өтінім беруші 
қалпына келтіру мерзімі өткен күннен бастап бір ай мерзімде хабардар етіледі.  
        10. Өтiнiм берiлген өнертабыс өтiнiш берушi сұраған құқықтық қорғау көлемiнде 
өнертабыстың патент қабiлеттiлiгi талаптарына сәйкес келмейтiнi анықталған кезде 
сараптама жасау ұйымының терiс қорытындысы берiледi.  
        Сараптама жасау ұйымының терiс қорыт ындысы мына жағдайларда:  
        1) егер өтiнiм өнертабыс ретiнде қорғалмайтын объектiлерге қатысты болса;  
        2) егер өтiнiм берушi ұсынылған формулада өтiнiмнiң бастапқы материалдарында жоқ 
белгiлердiң болуы туралы немесе өнертабыс ретiнде қорғалат ын объектiден басқа, өнертабыс 
ретiнде қорғалатын объектiлерге жатпайтын ұсынысты да сипаттайтын болса немесе оған 
қатысты өнертабыс бiрлiгi талаптары бұзылуына байланысты қарау өткiзiлмегенi туралы 
хабарланғаннан кейiн өнертабыс формуласын өзгертпесе берi ледi.  
       Өтiнiм берушi сараптама жасау ұйымының терiс қорытындысы жiберiлген күннен бастап 
үш ай мерзiмде уәкiлеттi органға қарсылық бере алады. Қарсылықты шағым кеңесi ол түскен 
күннен бастап төрт ай мерзiмде қарауға тиiс.  
        11. Өтiнiм берушi сараптама ұйымының тиiстi қорытындысы берiлгенге дейiн 
өтiнiмдi қараудың кез келген сатысында пайдалы модельге патент беру туралы өтiнiшхат 
бере алады. Бұл жағдайда сараптама осы Заңның 23 -бабына сәйкес жүргiзiледi.  
        12. Өтiнiм беруші сараптаманың қарсы қойған барлық материалдарымен таныстырылуы 
мүмкiн. Өтінiм берушi сұратқан материалдарды сараптама жасау ұйымы оған сұрау салынған 
күннен бастап бiр ай мерзiм iшiнде жiбередi.  
        13. Осы баптың 3, 4, 7, 8, 10 -тармақтарында көзделген және өтiнiм берушi өткiзiп 
алған мерзiмдердi өткiзiп алған мерзiмдi қалпына келтiру төлемінің төленгенi туралы 
құжат тапсырылған жағдайда сараптама ұйымы қалпына келтiруi мүмкiн.  
      Мерзiмдi қалпына келтiру туралы өтiнiштi өтiнiм берушi өткiзiп алған мерзiм бiткен  күннен бастап он екi айдан кешiктiрмей беруi мүмкiн. Мұндай өтiнiшхат сараптама ұйымына 
сараптамаға сұратылған материалдармен, төлем туралы құжаттармен немесе апелляциялық 
кеңеске қарсылықпен бiр мезгілде ұсынылады.  
      Сұрау салуға жауап қайтару немесе  осы баптың  3 және 8-тармақтарында көзделген 
қосымша материалдарды ұсыну мерзімдері – төлем төленген жағдайда, өтінім берушінің 
белгіленген мерзім өткенге дейін берген өтінішхаты бойынша белгіленген мерзім өткен 
күннен бастап алты айға дейінгі мерзімге, ал  осы баптың  10-тармағында көзделген 
қарсылықтар беру мерзімдері белгіленген мерзім өткен күннен бастап үш айдан аспайтын 
мерзімге ұзартылуы мүмкін.  
      13-1. Өтінім берушінің өтінішхаты бойынша өнертабысқа патент беруге арналған 
өтінімге сараптама, егер мәлімделетін өнертабыс патенттеудің қолайлы шарттары көзделген 
объектілерге жататын болса, жеделдетілген түрде жүргізіледі.  
      Сараптаманы жеделдетіп жүргізу өтінім беруші осы баптың 1, 1 -1, 2, 3, 4, 5, 7 және 
8-тармақтарында көрсетілген талаптарды сақт аған кезде алты ай ішінде:  
      1) әдеттегі сараптаманың;  
      2) ақпараттық іздестірудің;  
      3) мәні бойынша сараптаманың жүргізілуін қамтиды.  
      Патенттеудің қолайлы шарттары көзделген объектілер тізбесін уәкілетті орган 
айқындайды.  
      14. Егер өтiнiмдi қарау кезiнде онда мемлекеттiк құпияларды құрайтын мәлiметтер 
анықталса, өтiнiм Қазақстан Республикасының мемлекеттiк құпиялар туралы  заңдарында 
белгiленген тәртiппен құпияландырылады.  
      Ескерту. 22 -бапқа өзгерістер енгізілді - ҚР 2004.0 7.09 N 586, 2007.03.02. N 237, 
2012.01.12 № 537-IV (алғашқы ресми жарияланғанынан кейiн күнтiзбелiк он күн өткен соң 
қолданысқа енгiзiледi); 07.04.2015 № 300-V (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін 
күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заң дарымен. 
       22-1-бап. Өнертабысқа инновациялық патент беруге  
                 арналған өтiнiмге сараптама  
      Ескерту. 22 -1-бап алып тасталды - ҚР 07.04.2015 № 300 -V Заңымен (алғашқы ресми 
жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолд анысқа енгізіледі).  
      23-бап. Пайдалы модельгe патент беруге арналған  
              өтiнiмге сараптама  
      1. Сараптама ұйымына келiп түскен өтiнiм бойынша осы Заңның 18 -бабы 2-тармағы 
бiрiншi бөлiгiнiң 1), 2 және 4) тармақшаларында көзделген өтіні м құжаттарының бар 
екендiгi тексерiледi, өтiнiм берiлген күн белгiленедi. Егер өтiнiм осы Заңның 18 -бабы 2-
тармағы бiрiншi бөлiгiнiң 1), 2), 3) және 4) тармақшаларының талаптарын 
қанағаттандырмаса, сараптама ұйымы өтiнiм берушiге бұл туралы хабарлайды және  
жетiспейтiн құжаттарды (мәлiметтердi) осындай хабарлама жiберiлген күннен бастап үш ай 
iшiнде табыс етудi ұсынады. Өтiнiм берушi сұратылған құжаттарды (мәлiметтердi) 
белгiленген мерзiмде ұсынбаған жағдайда өтiнiм берiлмеген болып есептеледi, ол туралы 
өтiнiм берушiге тиiстi хабарлама жiберiледi.  
       Сараптама жүргiзу барысында осы Заңның 18 -бабының 2 -тармағында көзделген қажеттi 
құжаттардың бар екендiгi және оларға қойылатын белгiленген талаптардың орындалуы 
тексерiледi, пайдалы модельдің басымдық күнi , мәлiмделген ұсынысты пайдалы модель 
ретiнде қорғалатын объектiлерге жатқызу мүмкiндiгi айқындалады, пайдалы модельдiң 
бiрлiгi тексерiледі.  
       Мәлiмделген пайдалы модельдiң осы Заңның 7 -бабының 1 -тармағында белгiленген 
патент қабiлеттiлiк талаптарына  сәйкестiгiн тексеру жүзеге асырылмайды. Патент өтiнiм 
берушiнiң тәуекелiмен және жауапкершiлiгiмен берiледi.  
        2. Пайдалы модельге өтiнiмнiң сараптамасын өткiзген кезде тиiсiнше осы Заңның 
22-бабының 2, 3, 4 және 13 -тармақтарындағы ережелер қолданы лады.         Егер сараптама нәтижесiнде өтiнiмнiң пайдалы модельдер ретiнде қорғалатын 
объектiлерге жататыны және құжаттардың белгiленген талаптарға сәйкестiгi анықталса, 
пайдалы модельге патент беруге сараптама жасау ұйымының оң қорытындысы берiледi.  
      Сараптама ұйымының қорытындысы он жұмыс күн ішінде патент беру туралы шешiм 
қабылдау үшiн уәкiлеттi органға жiберiледi, бұл туралы (мұндай шешiм қабылданған 
жағдайда) өтiнiш беруші хабардар етіледі.  
      Сараптама ұйымының қорытындысы негізінде уәкіле тті орган он жұмыс күн ішінде 
пайдалы модельге патент беру туралы шешім шығарады.  
      Уәкілетті органның пайдалы модельге патент беру туралы шешімінің негізінде 
сараптама ұйымы он жұмыс күні ішінде өтінім берушіге сараптама ұйымының қорытындысын 
және қор ғау құжатын беру үшін баж төлеу қажеттілігі туралы хабарлама жібереді.  
      Уәкiлеттi органның патент беру туралы шешiм қабылдағаны туралы хабарлама өтiнiш 
берушіге жiберiлген күннен бастап үш ай iшiнде өтiнiш беруші сараптама жасау ұйымына 
патент беруге және жариялауға дайындағаны үшiн тиiстi төлемді, сондай -ақ мемлекеттік 
бажды төлегенін растайтын құжатты ұсынады. Көрсетiлген құжаттар ұсынылмаған кезде 
өткізіп алған мерзімді қалпына келтіру төлемі туралы құжат ұсынылған жағдайда, төлем 
мерзімі үш ай ішін де қалпына келтірілуі мүмкін. Керісінше жағдайда өтiнiм кері қайтарып 
алынды деп есептеледi, өтiнiм бойынша iс жүргiзу тоқтатылады, бұл жөнінде өтiнiм беруші 
қалпына келтіру мерзімі өткен күннен бастап бір ай мерзімде хабардар етіледі.  
        3. Егер сара птама нәтижесiнде өтiнiмнiң пайдалы модельдер ретiнде қорғалмайтын 
объектiлерге жататыны анықталса, сараптама жасау ұйымының терiс қорытындысы берiледi. 
Егер өтiнiм берушi ол ұсынған формулада өтiнiмнiң бастапқы материалдарында болмаған 
белгiлер байқалса н емесе пайдалы модель ретiнде қорғалатын объектiден басқа, пайдалы 
модель ретiнде қорғалатын объектiлерге жатпайтын ұсыныстармен де сипатталса, немесе 
пайдалы модель бiрлiгi талаптарын бұзуға байланысты қаралмағандығы туралы хабарламадан 
кейiн формуланы өзг ертпесе де, сараптама жасау ұйымының терiс қорытындысы берiледi.  
       Өтiнiм берушi сараптама жасау ұйымының терiс қорытындысына ол жiберiлген күннен 
бастап үш ай мерзiм iшiнде уәкiлеттi органға қарсылық беруге құқылы. Қарсылықты оның 
түскен күнiнен бас тап екi ай мерзiмде шағым кеңесi қарауға тиiс.  
        4. Өтiнiм берушi өтiнім қаралуының кез келген сатысында, сондай -ақ патент 
иеленушi мен үшiншi тұлғалар патент беру туралы мәлiметтер жарияланғаннан кейiн 
техникалық деңгейiн анықтау үшiн сонымен салыс тыру арқылы пайдалы модельдiң патент 
қабiлеттiлiгiн бағалау жүзеге асырылатын ақпараттық iздестiру жүргiзу туралы өтiнiш 
беруi мүмкiн. Бұл жағдайда тиiсiнше осы Заңның 22 -бабы 11-тармағының ережелерi 
қолданылады.  
      Ескерту. 23 -бапқа өзгерістер енгізіл ді - ҚР 2004.07.09 N 586, 2007.03.02 N 237, 
2012.01.12 № 537-IV (алғашқы ресми жарияланғанынан кейiн күнтiзбелiк он күн өткен соң 
қолданысқа енгiзiледi); 07.04.2015 № 300-V (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін 
күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа ен гізіледі) Заңдарымен.  
      24-бап. Өнеркәсiптiк үлгiге берiлетiн өтiнiмге сараптама  
      1. Сараптама жасау ұйымы өнеркәсiптiк үлгiге өтiнiм бойынша  ресми сараптама 
және мәнi бойынша сараптама жүргiзедi.  
        2. Ресми сараптама жасау сатысында осы З аңның 19 -бабы 2-тармағы 1), 2) және 4) 
тармақшаларында көзделген өтiнiм құжаттарының бар екендiгi тексерiледi, өтiнiм берiлген 
күн мен басымдық күнi анықталады.  
       Өнеркәсiптiк үлгiге берiлетiн өтiнiм құжаттарына қойылатын талаптарды бұза отырып 
ресiмделген өтiнiм бойынша өтiнiм берушiге сауал жiберiлiп, онда сауал жiберiлген күннен 
бастап үш ай мерзiмде түзетiлген немесе жетiспейтiн құжаттарды табыс ету ұсынылады.  
      Егер өтiнiм берушi белгiленген мерзiмде сұратылған құжаттарды немесе белгiленген 
мерзiмдi ұзарту туралы өтiнiш хатты табыс етпесе, өтiнiм кері қайтарып алынған болып 
есептеледi, ол туралы өтiнiм берушiге тиiстi хабарлама жiберiледi. Бұл мерзім тиісті төлем төленген жағдайда, бірақ үш айдан аспайтындай етіп ұзартылуы мүмкін.  
       Өнеркәсiптiк үлгiге берiлген өтiнiмге осы Заңның 21 -бабына сәйкес қосымша 
материалдар табыс етiлген кезде олардың өтiнiм берiлген өнеркәсiптiк үлгiнiң мәнiн 
өзгертпейтiнi тексерiледi.  
       Егер қосымша материалдарда өтiнiмнiң бастапқы материалдарында жоқ бе лгiлер болса, 
олар мәлiмделген өнеркәсiптiк үлгiнiң мәнiн өзгертедi. Өтiнiмдi қарау кезiнде қосымша 
материалдардың мәлiмделген өнеркәсiптiк үлгiнiң мәнiн өзгертетiн бөлiгi назарға 
алынбайды және оны өтiнiш берушi дербес өтiнiм ретiнде ресiмдей алады, бұл т уралы өтiнiм 
берушiге хабарланады.  
      Ресми сараптама аяқталғаннан кейiн ресми сараптаманың нәтижесi туралы өтiнiм 
берушiге хабарланады.  
      2-1. Өнеркәсіптік үлгінің бірлігі талаптары бұзыла отырып берілген өтінім бойынша 
өтінім берушіге тиісті хаба рлама жіберілген күннен бастап оған үш ай мерзімде 
өнеркәсіптік үлгінің қайсысы қаралуға жататынын хабарлау және қажет болған кезде өтінім 
құжаттарына нақтылауды енгізу ұсынылады. Бастапқы өтінім материалдарына енгізілген басқа 
да өнеркәсіптік үлгілер бөле ктелген өтінімдермен ресімделуі мүмкін. Бөлектелген 
өтінімдердің басымдығы осы Заңның 20 -бабының 5-тармағына сәйкес белгіленеді.  
      Егер өтінім беруші өзіне бірлік талаптарының бұзылғаны туралы хабарлама жіберілген 
күннен бастап үш ай мерзімде өнеркәсіп тік үлгілердің қайсысы қаралуға жататынын 
хабарламаған және нақтыланған құжаттарды ұсынбаған жағдайда, сипаттамада бірінші 
көрсетілген объектіні, сондай -ақ біріншісімен байланыстылығы өнеркәсіптік үлгінің бірлік 
талабын қанағаттандыратындай басқа да өнеркә сіптік үлгілерді қарау жүргізіледі.  
        3. Ресми сараптама оң нәтижемен аяқталғаннан кейiн сараптама жасау ұйымы 
өтiнiмге мәнi бойынша сараптама жүргiзедi.  
       Өтiнiмге мәнi бойынша сараптама мәлiмделген ұсыныстың өнеркәсiптiк үлгi ретiнде 
қорғалат ын объектiге жатқызылуы мүмкiндiгiн анықтауды, көркемдiк -конструкторлық шешiм 
деңгейiн айқындау үшiн мәлiмделген өнеркәсiптiк үлгiге қатысты ақпараттық iздестiру 
жүргiзудi, мәлiмделген шешiмнiң осы Заңның 8 -бабында белгiленген патентке қабiлеттiлiк 
талаптарына сәйкес келетiнiне тексеру жүргiзудi қамтиды және өтiнiмге мәнi бойынша 
сараптамаға ақы төленгенiн растайтын құжат ұсынылған жағдайда жүзеге асырылады.  
       Өтiнiмге мәнi бойынша сараптамаға ақы төленгенi туралы құжат ресми сараптаманың 
нәтижесi тур алы хабарлама жiберiлген күннен бастап үш ай iшiнде сараптама жасау ұйымына 
табыс етiледi.  
      4. Өтiнiмге мәнi бойынша сараптама жүргiзу кезеңiнде сараптама жасау ұйымы өтiнiм 
берушiден онсыз сараптама жасау мүмкiн болмайтын  қосымша материалдарды, оның  iшiнде 
елеулi белгiлердiң өзгертiлген тiзбесiн сұратуға құқылы.  
       Сараптама жасау ұйымының сұратуы бойынша қосымша материалдар сауал жiберiлген 
күннен бастап үш ай мерзiмде өнеркәсiптiк үлгiнiң мәнi өзгертiлместен табыс етiлуге 
тиiс.  
      Қосымша материалдарға өнеркәсiптiк үлгiнiң мәнiн өзгертетiн бөлiгiнде осы баптың 
1-тармағында белгiленген тәртiп қолданылады. Егер өтiнiм берушi сұратылған материалдарды 
немесе белгiленген мерзiмдi ұзарту туралы өтiнiш хатты белгiленген мерзiмде ұсынбаса, 
өтiнiм к ерi қайтарып алынған болып есептеледi. Бұл мерзім тиісті төлем төленген 
жағдайда, бірақ үш айдан аспайтындай етіп ұзартылуы мүмкін.  
        5. Сараптама жасау ұйымы, егер өтiнiмге мәнi бойынша жүргiзiлген сараптама 
нәтижесiнде өтiнiм берушi сұраған көлемде гi құқықтық қорғау мәлiмделген ұсынысы осы 
Заңның 8 -бабында айқындалған өнеркәсiптiк үлгiнiң патентке қабiлеттiлiк шарттарына 
сәйкес келетiнiн анықтаса, онда сараптама жасау ұйымы белгiленген басымдықты көрсете 
отырып, өтiнiм берушiмен келiсiлген елеулi бе лгiлер жиынтығымен бiрге патентке оң 
қорытынды бередi.  
      Сараптама ұйымының қорытындысы негiзiнде уәкiлеттi орган он жұмыс күні ішінде өнеркәсiптiк үлгiге патент беру туралы шешiм шығарады.  
      Уәкілетті органның өнеркәсіптік үлгіге патент беру тура лы шешімінің негізінде 
сараптама ұйымы он жұмыс күні ішінде өтінім берушіге сараптама ұйымының қорытындысын 
және қорғау құжатын беру үшін баж төлеу қажеттілігі туралы хабарлама жібереді.  
      Уәкiлеттi органның патент беру туралы шешiм қабылдағаны туралы хабарлама өтiнiм 
берушіге жiберiлген күннен бастап үш ай iшiнде өтiнiм беруші сараптама ұйымына патент 
беруге дайындағаны және жариялағаны үшін тиiстi төлемді, сондай -ақ мемлекеттік баж 
төлемін растайтын құжатты ұсынады. Көрсетiлген құжаттар ұсынылмаған ке зде өткізіп алған 
мерзімді қалпына келтіру төлемі туралы құжат ұсынылған жағдайда, төлем мерзімі үш ай 
ішінде қалпына келтірілуі мүмкін. Керісінше жағдайда, өтiнiм кері қайтарып алынды деп 
есептеледi, өтiнiм бойынша iс жүргiзу тоқтатылады, бұл жөнінде өтiн iм беруші қалпына 
келтіру мерзімі өткен күннен бастап бір ай мерзімде хабардар етіледі.  
        6. Мәлiмделген өнеркәсiптiк үлгiнiң өтiнiм берушi сұраған құқықтық қорғау 
көлемiнде өнеркәсiптiк үлгiнiң патентке қабiлеттiлiк шарттарына сәйкес келмейтiнi 
анықталған кезде сараптама жасау ұйымының терiс қорытындысы берiледi.  
      Сараптама жасау ұйымының терiс қорытындысы, егер өтiнiм өнеркәсiптiк үлгi ретiнде 
қорғалмайтын объектiге жататын болса және, егер өтiнiм берушi ол туралы хабарланғаннан 
кейiн елеулi б елгiлердiң жиынтығын өзгертпеген, елеулi белгiлердiң ұсынылған жиынтығында 
өтiнiмнiң бастапқы материалдарында жоқ белгiлер болған немесе өнеркәсiптiк үлгi ретiнде 
қорғалатын объектiден басқа, өнеркәсiптiк үлгi ретiнде қорғалатын объектiлерге жатпайтын 
ұсынысты да сипаттайтын немесе өнеркәсiптiк үлгiнiң бiрлiгi талаптарының бұзылуына 
байланысты оған қатысты қарау жүргiзiлмеген жағдайда да берiледi.  
      Өтiнiш берушi сараптама жасау ұйымының терiс қорытындысына ол жiберiлген күннен 
бастап үш ай мерзiмде уәк iлеттi органға қарсылық беруге құқылы. Апелляциялық кеңес 
қарсылық түскен күнiнен бастап екi ай мерзiмде оны қарауға тиiс  
        7. Өтiнiм берушi сараптама қарсы қойған барлық материалдармен таныса алады. 
Сараптама жасау ұйымы өтiнiм берушiнiң сұратқан ма териалдарының көшiрмелерiн сұрау 
алынған күннен бастап бiр ай мерзiмде жiбередi.  
        8. Осы баптың 2, 3 және 4 -тармақтарында көзделген және өтiнiм берушi өткiзiп 
алған мерзiмдердi өткiзiп алған мерзiмдi қалпына келтiру төлемi туралы құжат ұсынылған 
кезде сараптама ұйымы қалпына келтiруi мүмкiн.  
       Өтiнiм берушi мерзiмдi қалпына келтiру туралы өтiнiш хатты өткiзiп алынған мерзiм 
аяқталған күннен бастап алты айдан кешiктiрмей бере алады. Мұндай өтiнiшхат сараптама 
жасау ұйымына сараптаманың сұратылғ ан материалдарымен немесе апелляциялық кеңеске 
жасалған қарсылықпен бiр мезгiлде ұсынылады.  
      Ескерту. 24 -бап жаңа редакцияда - ҚР 2007.03.02 N 237 Заңымен, өзгерістер 
енгізілді - ҚР 2012.01.12 № 537-IV (алғашқы ресми жарияланғанынан кейiн күнтiзбелiк  он 
күн өткен соң қолданысқа енгiзiледi); 07.04.2015 № 300-V (алғашқы ресми жарияланған 
күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңдарымен.  
       25-бап. Өнеркәсiптiк меншiк объектiсiн тiркеу және  
              қорғау құжатын беру  
      1. Сараптама жасау ұйымы Қазақстан Республикасының Өнертабыстарының мемлекеттiк 
тiзiлiмiне, Қазақстан Республикасының Пайдалы модельдер мемлекеттiк тiзiлiмiне немесе 
Қазақстан Республикасының Өнеркәсiп үлгiлерi мемл екеттік тiзiлiмiне тиiсiнше 
өнертабысты, пайдалы модельдi немесе өнеркәсiп үлгiсiн енгiзедi.  
        2. Уәкiлеттi орган патенттi беру туралы мәлiметтердi бюллетеньге жариялай 
отырып, патент иеленушiге тиiстi қорғау құжатын бередi.  
       Атына қорғау құж аты сұралған адам бiрнешеу болған жағдайда оларға бiр қорғау 
құжаты берiледi.  
        3. Өнеркәсiптiк меншiк объектiсiнiң патент иеленушi болып табылмайтын авторына 
уәкiлеттi орган оның авторлығын растайтын ресми куәлiк бередi.          4. Қорғау құжаты м ен автор куәлiгiнiң нысанын, оларда көрсетiлген мәлiметтер 
құрамын уәкiлеттi орган  белгiлейдi.  
      Ескерту. 25 -бапқа өзгерту енгізілді - Қазақстан Республикасының 2004.07.09. N 586 
Заңымен.  
      26-бап. Қорғау құжаттарын беру туралы мәлiметтердi  
              жариялау  
      1. Сараптама ұйымы өнертабысқа патент беру туралы мәлiметтердi өтiнiм берiлген 
күннен бастап – он сегiз ай өткеннен кейін, ал пайдалы модельге және өнеркәсiптiк үлгiге 
патент беру туралы мәлiметтердi он екi ай өткеннен кейін бюлле теньде жариялайды. Өтiнiм 
берушiнiң өтiнiшхаты бойынша сараптама ұйымы мәлiметтердi көрсетiлген мерзiмнен ерте 
жариялайды.  
       2. Алып тасталды - Қазақстан Республикасының 2007.03.02.   N 237 Заңымен.  
         3. Автордың қорғау құжаты туралы жарияланға н мәлiметтерде автор ретiнде 
аталынудан бас тартуға құқығы бар.  
        4. Жарияланатын мәлiметтердiң толық құрамын уәкiлеттi орган белгiлейдi.  
        5. Қорғау құжатын беру туралы мәлiметтер жарияланғаннан кейiн кез келген тұлға 
өтінiмнiң материалдарым ен және сараптама жасау ұйымы дайындаған ақпараттық iздестiру 
туралы есеппен танысуға құқылы.  
        6. Осы Заңның 5 -бабы 3-тармағына сәйкес сараптама жасау ұйымы бюллетеньде қорғау 
құжаттарының қолданылу мерзiмiн ұзарту туралы мәлiметтер, сондай -ақ тиiстi мемлекеттiк 
тiзiлiмдердегi жазбалардың өзгерiстерi туралы мәлiметтер жариялайды.  
      Ескерту. 26 -бапқа өзгерістер енгізілді - ҚР 2004.07.09 N 586, 2007.03.02 N 237, 
2012.01.12 № 537-IV (алғашқы ресми жарияланғанынан кейiн күнтiзбелiк он күн өткен соң  
қолданысқа енгiзiледi); 07.04.2015 № 300-V (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін 
күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңдарымен.  
       27-бап. Өтiнiмдi қайтарып алу  
      Өтінiм берушi өнеркәсiптiк меншiк объектiсiне берген өтiнiмiн Қ азақстан 
Республикасының тиiстi Мемлекеттiк тiзiлiмiне тiркелгенге дейiн қайтарып алуға құқылы.  
      28-бап. Өтiнiмдердi қайта өзгерту  
      1. Өнертабысқа өтiнiм бойынша сараптама жасау ұйымының тиiстi қорытындысы 
берiлгенге дейiн өтiнiм берушi оны тиi стi өтiнiш жасау арқылы пайдалы модельге өтiнiм 
етiп өзгертуге құқылы.  
        2. Пайдалы модельге өтiнiм бойынша сараптама жасау ұйымының қорытындысы 
берiлгенге дейiн тиiстi өтiнiш жасау арқылы пайдалы модельге өтінiмдi өнертабысқа өтiнiм 
етiп өзгертуге болады.  
        3. Аталған өзгертулер кезiнде алғашқы өтiнiмнiң басымды ғы және берiлген күнi 
сақталады.  
      Ескерту. 28 -бапқа өзгерту енгізілді - Қазақстан Республикасының 2004.07.09. N 586 
Заңымен.  
   6-тарау. Қорғау құжатының қолданылуын тоқтату және  
 қалпына келтіру  
      29-бап. Қорғау құжатына дау айту  
      1. Қорғау құжатына бүкiл қолданылу мерзiмi iшiнде оны беруге қарсы қарсылық 
бойынша мынадай жағдайларда:  
        1) қорғалатын өнеркәсiптiк меншiк объектiсi осы Заңда белгiленген патент 
қабiлеттілiгi талаптарына сәйкес келмесе;  
        2) өнертабыстың, пайдал ы модельдiң формуласында немесе өнеркәсiп үлгiсiнiң 
елеулi белгiлерi жиынтығында өтiнiмнiң бастапқы материалдарында болмаған белгiлер болса;  
        3) қорғау құжаты өтiнiм берушiнiң осы Заңның 37 -бабының ережелерiн бұзуы 
жағдайында берiлсе;          4) қорғау құжатында авторы (авторлары) немесе патент иеленуші дұрыс көрсетiлмесе 
дау айтылуы және толық немесе iшiнара жарамсыз деп танылуы мүмкін.  
        2. Осы баптың 1 -тармағының 1) -3) тармақшаларында көзделген негiздер бойынша 
қорғау құжатын беруге қарсы лық уәкiлеттi органға берiледi. Қарсылық оның түскен күнiнен 
бастап алты ай мерзiмде шағым кеңесiнде қаралуға тиiс. Қарсылық берген тұлға патент 
иеленушiнi қарсылықпен таныстыруға мiндеттi.  
      Ескерту. 29 -бапқа өзгерту енгізілді - Қазақстан Республикас ының 2004.07.09. N 586 
Заңымен.  
      30-бап. Қорғау құжатының күшi жоқ деп танылуы және  
              оның қолданылуын мерзiмiнен бұрын тоқтату  
      1. Апелляциялық кеңес шешiмiнiң немесе сот шешiмiнiң негiзiнде қорғау құжаты толық 
немесе iшiнара жара мсыз деп танылады.  
      Қорғау құжаты ішінара жарамсыз деп танылған жағдайда өнертабыстың қалған қорғауға 
қабілетті объектісіне, өнертабыстың, пайдалы модельдің немесе өнеркәсіптік үлгінің 
нұсқасына жаңа патент беріледі.  
      Толық немесе ішінара жарамсы з деп танылған, өнертабысқа, пайдалы модельге немесе 
өнеркәсіптік үлгіге патент патентке өтінім берілген күннен бастап күшін жояды.  
      Кейіннен жарамсыз деп танылған патент негізінде жасалған лицензиялық шарттар 
патенттің жарамсыздығы туралы шешім шығар ылған кезге орындалған деңгейде күшін сақтайды.  
      Патентті жарамсыз деп тану уәкілетті органның өнертабысқа, пайдалы модельге немесе 
өнеркәсіптік үлгіге патент беру туралы шешімінің күшін жоюды және тиісті мемлекеттік 
тізілімдегі жазбаның күшін жоюды б ілдіреді.  
        2. Қорғау құжатының қолданылуы:  
       1) бюллетеньде қорғау құжаты қолданылуының мерзiмiнен бұрын тоқтатылғаны туралы 
мәлiметтер жарияланған күннен бастап уәкiлеттi органға патент иеленушi берген арыз 
негiзiнде мерзiмiнен бұрын тоқтатыл ады. Егер қорғау құжаты бiр топ өнеркәсiптiк меншiк 
объектiлерiне берiлген болса, ал патент иеленушiнiң өтiнiшi осы объектiлер тобының бiр 
бөлiгiне ғана қатысты берiлсе, қорғау құжатының күшi тек өтiнiште көрсетiлген 
өнеркәсiптiк меншiк объектiлерiне қатыс ты ғана тоқтатылады;  
        2) белгiленген төлем мерзiмiнiң өткен күнiнен бастап қорғау құжатын күшiнде 
ұстау үшiн белгiленген мерзiмде төлем төленбеген жағдайда мерзiмнен бұрын тоқтатылады.  
        3. Сараптама жасау ұйымы бюллетеньде толық немесе iшiнара жарамсыз деп танылған, 
сондай-ақ қолданылуы мерзiмiнен бұрын тоқтатылған қорғау құжаттары туралы мәлiметтер 
жариялайды.  
      Ескерту. 30 -бапқа өзгерістер енгізілді - ҚР 2004.07.09. N 586; 07.04.2015 № 300-V 
(алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа 
енгізіледі) Заңдарымен.  
      31-бап. Патенттің қолданылуын қалпына келтіру.  
              Соңынан пайдалану құқығы  
      1. Осы Заңның 30 -бабы 2-тармағының  2) тармақшасында аталған негiзде тоқтатылған 
патенттің қолданылуы, патент иеленушiнiң өтiнiшхаты бойынша патенттi күшiнде ұстап тұру 
үшiн төленетiн төлемнiң мерзiмi өткен күннен бастап үш жыл iшiнде, қалпына келтiрiлуi 
мүмкiн. Қалпына келтіру туралы өтіні шхатқа патенттің қолданылуын қалпына келтiруге 
құжаттарды дайындағаны үшін және төлем мерзімі өтіп кеткен қолданылу кезеңінде оны 
күшінде ұстап тұру үшін төлемді растайтын құжат қоса беріледі.  
       Сараптама ұйымы қалпына келтіру туралы өтінішхат берілге н күннен бастап екі айдан 
кешіктірмей патенттiң қолданылуын қалпына келтiру туралы мәлiметтерді бюллетеньде 
жариялайды. Жарияланым күнi патенттiң қолданылуы қалпына келтiрiлген күн болып табылады.  
        2. Патенттiң қолданылуы тоқтатылған күн мен қалпын а келтiрiлген күн аралығындағы 
кезеңде Қазақстан Республикасының аумағында патентпен қорғалатын өнеркәсiптiк меншiк 
объектiсiн пайдалана бастаған немесе оған қажеттi дайындық жасаған кез келген адам оны одан әрi осындай пайдаланудың көлемiн ұлғайтпай, тегi н пайдалану құқығын сақтап қалады 
(соңынан пайдалану құқығы).  
       Соңынан пайдалану құқығы басқа адамға өнеркәсiптiк меншiк объектiсiн пайдалану 
орын алған немесе оған қажеттi дайындық жасалған өндiрiспен бiрге ғана берiлуi мүмкiн.  
      Ескерту. 31 -бапқа өзгерістер енгізілді - ҚР 2004.07.09. N 586; 07.04.2015 № 300-V 
(алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа 
енгізіледі) Заңдарымен.  
   7-тарау. Авторлардың, өтініш берушілердің және  
 патент иеленушілердің құқықтар ын қорғау  
      32-бап. Апелляциялық кеңес  
      1. Апелляциялық кеңес осы Заңның 22 -бабының 10 -тармағына, 23 -бабының 3 -тармағына, 
24-бабының 6 -тармағына және 29 -бабының 2 -тармағына сәйкес берiлетiн қарсылықтар бойынша 
дауларды сотқа дейiн қарау жөнiндегi  уәкiлеттi органның бөлiмшесi болып табылады. 
Апелляциялық кеңес туралы ережені уәкілетті орган бекітеді.  
      1-1. Осы баптың  2-тармағында көрсетілген қарсылықтар бойынша дауларды сотқа дейін 
қарау міндетті болып табылады.  
      2. Апелляциялық кеңеске м ынадай: 
      1) уәкілетті органның өнертабысқа, пайдалы модельге, өнеркәсіптік үлгіге патент 
беруден бас тарту туралы шешімдеріне (сараптама ұйымының қорытындысына);  
      2) өнертабысқа, пайдалы модельге, өнеркәсіптік үлгіге патент беруге қарсы, 
еуразиял ық патенттің қолданылуына қарсы қарсылықтар берілуі мүмкін.  
      Осы тармақтың 1) тармақшасында көзделген қарсылықты өтiнiш берушi немесе оның 
құқықтық мұрагерi тiкелей өзі не өкiл арқылы бере алады.  
      Осы тармақтың 2) тармақшасында көзделген қарсылық ты кез келген мүдделi тұлға 
тiкелей өзі не өкiл арқылы бере алады.  
      Қарсылық уәкілетті органға қазақ және орыс тілдерінде жазбаша арыз нысанында 
тiкелей берiледi немесе пошта арқылы жiберiледi. Қарсылыққа қоса берілетін материалдар 
қазақ және орыс тіл дерінде ұсынылады.  
      Егер қарсылық факсимильдiк байланыс немесе электрондық пошта арқылы берiлсе, ол 
осындай қарсылықты алған күннен бастап бiр айдан кешiктiрiлмей қағаз жеткізгіштегі 
түпнұсқасымен расталуға тиiс.  
      Қарсылық осы Заңда көрсетілген м ерзiмдер iшiнде берiледi.  
      Осы тармақтың 1) тармақшасында көрсетiлген қарсылықтарды берудiң өтiнiм берушi 
өткiзiп алған мерзiмі өтiнiм берушiнің өтiнiшхаты бойынша осы Заңда белгіленген 
мерзімдер ішінде қалпына келтіріледi. Мұндай өтiнiш апелляциялық кеңеске қарсылықпен бiр 
мезгілде ұсынылады.  
      3. Қарсылықты патенттiк сенiм бiлдiрілген өкіл немесе өзге өкiл арқылы берген 
жағдайда, сенімхат қазақ және орыс тілдерінде беріледі, егер сенімхат басқа тілде (шетел 
тілінде) берілсе, онда ол қазақ және ор ыс тілдеріне аударылуға тиіс, сенімхаттың 
аудармасы нотариаттық түрде куәландырылады. Қарсылық материалдарына нотариат 
куәландырған сенімхаттың түпнұсқасы қоса беріледі немесе ол нотариат куәландырғанын 
растау үшін апелляциялық кеңестің хатшысына көшірмесі мен бірге ұсынылады.  
      4. Берілген қарсылық апелляциялық кеңес алқасының отырысында осы Заңда көрсетілген 
мерзім ішінде қаралуға тиіс. Қарсылықты қарау мерзiмi қарсылықты берген тұлғаның, 
сондай-ақ патент иеленушінің өтiнiшi бойынша, бiрақ қарсылықты қ арау үшiн белгiленген 
мерзiм аяқталған күннен бастап алты айдан асырмай ұзартылуы мүмкін.  
      5. Қарсылық берген тұлға, патент иеленуші апелляциялық кеңестің шешiмiне осы шешім 
шығарылған күннен бастап алты ай iшiнде сотқа шағым жасауға құқылы.  
      Ескерту. 32 -бап жаңа редакцияда - ҚР 2012.01.12 № 537-IV (алғашқы ресми 
жарияланғанынан кейiн күнтiзбелiк он күн өткен соң қолданысқа енгiзiледi); өзгеріс 
енгізілді - ҚР 07.04.2015 № 300-V (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа  енгізіледі); 31.10.2015 № 378-V (01.01.2016 бастап 
қолданысқа енгізіледі) Заңдарымен.  
      32-1-бап. Қарсылықты апелляциялық кеңесте қараудан бас  
                 тарту негіздері  
      1. Егер: 
      1) қарсылық Қазақстан Республикасының заңнам асына сәйкес апелляциялық кеңесте 
қаралуға жатпаса;  
       2) қарсылыққа қол қойылмаса не оған қол қоюға өкiлеттiгi жоқ тұлға қол қойса;  
      3) қарсылық белгiленген мерзiмдi бұза отырып берiлсе және көрсетілген мерзiмдi 
ұзарту мен қалпына келтiру мүмкiн дiгi жоқ болса;  
      4) өтiнiш берушi қарсылықты беруді ресiмдеуге, мазмұндауға және рәсiмдеуге 
қойылатын талаптарға қатысты кемшiлiктердi белгiленген мерзiмде жоймаса, қарсылықты 
қарауға қабылдаудан бас тартылады.  
      Көрсетілген мән -жайлар болған жағд айда, қарсылық берген тұлғаға алынған қарсылықты 
қарауға қабылдауға болмайтыны және ол берiлген жоқ деп есептелетiнi туралы хабарлама 
жiберiледi.  
      Қарсылық берген тұлға немесе оның өкiлi берiлген қарсылықты апелляциялық кеңес 
алқасының шешiмі жариялан ғанға дейiн қайтарып алуы мүмкін.  
      Ескерту. Заң 32 -1-баппен толықтырылды - ҚР 2012.01.12 № 537-IV (алғашқы ресми 
жарияланғанынан кейiн күнтiзбелiк он күн өткен соң қолданысқа енгiзiледi) Заңымен.  
      32-2-бап. Қарсылықты апелляциялық кеңес алқасының  
                 отырысында қарау  
      1. Қарсылықты қарау құрамында кемінде бес мүшесi бар апелляциялық кеңес алқасында 
жүзеге асырылады. Дауды қарау басталған кезге дейiн апелляциялық кеңес алқасының дербес 
құрамының құпиялылығы қамтамасыз етiлуге тиiс . 
      Апелляциялық кеңес алқасының отырысына қорытынды ұсыну үшін ғылыми ұйымдардың 
өкілдері мен тиісті бейіндегі мамандар шақырылуы мүмкін.  
      2. Апелляциялық кеңес алқасы отырысты өткізу мерзімдерін мынадай жағдайларда:  
      1) қарсылықты қарауға қ атысу құқығы бар тұлғалардың біреуі келмегендіктен, 
қарсылықты бұл отырыста қарау мүмкін болмағанда;  
      2) мәні бойынша шешім қабылдау үшін жетіспейтін қосымша құжаттарды 
(дәлелдемелерді) тараптардың ұсынуы қажет болғанда;  
      3) тараптардың өтініші б ойынша кейінге қалдыруға құқылы.  
      3. Қарсылықты қарауға қатысушы тұлғалардың:  
      1) iс материалдарымен танысуға, олардан үзінді көшiрме жасауға, олардың 
көшiрмесiне тапсырыс беруге және оны алуға;  
      2) дәлелдемелер ұсынуға;  
      3) дәлелдемелердi зерттеуге қатысуға;  
      4) апелляциялық процеске қатысушыларға сұрақтар қоюға;  
      5) өтiнiш мәлімдеуге;  
      6) апелляциялық кеңес алқасының мүшелеріне ауызша және жазбаша түсiнiктер беруге;  
      7) қарсылықты қарау барысында туындаған б арлық мәселелер бойынша өзiнiң дәлелдерi 
мен пайымдауларын ұсынуға;  
      8) iске қатысушы басқа тұлғалардың өтiнiштерiне, дәлелдерi мен пайымдауларына 
қарсылық бiлдiруге құқығы бар.  
      4. Дау мәнi бойынша шешiлген жағдайда апелляциялық кеңес алқасы шеш iм шығарады.  
      Шешiм апелляциялық кеңес алқасы мүшелерiнiң жай көпшiлiк даусымен қабылданады. 
Дауыстар тең болған жағдайда апелляциялық кеңес алқасының отырысында төрағалық етушiнiң 
дауысы шешушi болып табылады.  
      Қарсылықты қарау нәтижелерi бойынш а мынадай:  
      1) қарсылықты қанағаттандыру туралы;        2) қарсылықты iшiнара қанағаттандыру туралы;  
      3) қарсылықты қарау мерзімін кейінге қалдыру туралы;  
      4) қарсылықты қанағаттандырудан бас тарту туралы шешiм шығарылады.  
      5. Апелляциял ық кеңес алқасы шешiм шығарылған күннен бастап он жұмыс күні iшiнде 
апелляциялық кеңестiң шешiмiн әзiрлейдi және тараптарға жiбередi. Апелляциялық кеңестiң 
шешiмi жазбаша нысанда баяндалады және ол кiрiспелiк, сипаттамалық, дәлелдемелiк және 
қарарлық бөлiк терден тұруға тиiс.  
      Апелляциялық кеңестiң шешiмiне апелляциялық кеңес алқасының барлық мүшелерi қол 
қояды. 
      Ескерту. Заң 32 -2-баппен толықтырылды - ҚР 2012.01.12 № 537-IV (алғашқы ресми 
жарияланғанынан кейiн күнтiзбелiк он күн өткен соң қолданыс қа енгiзiледi) Заңымен.  
      33-бап. Дауларды сот тәртiбiмен қарау  
      1. Мынадай даулар:  
        1) өнеркәсiптiк меншiк объектiсiне авторлық туралы;  
        2) қорғау құжатының дұрыс берiлуi туралы;  
        3) патент иеленушiнi анықтау туралы;  
        4) күштеп лицензия беру туралы;  
        5) патент иеленушiнiң қорғалатын өнеркәсiптік меншiк объектiсiн пайдалануға 
айрықша құқығын және басқа да мүлiктiк құқықтарын бұзушылық туралы;  
        6) қорғалатын өнеркәсiптiк меншiк объектiсiн пайдалануға лицензиялық шарттардың 
жасалуы мен орындалуы туралы;  
        7) алдыңғы және соңынан пайдалану құқығы туралы;  
        8) жұмыс берушiнiң осы Заңның 10 -бабының 4 -тармағына сәйкес авторға сыйақы 
төлеуi туралы;  
        9) осы Заңда көзделген өтемақыларды т өлеу туралы;  
      10) құқық қорғауға байланысты қорғау құжатынан туындайтын басқа да даулар сот 
тәртібiмен қаралуға тиiс.  
      1-1. Осы Заңның 32 -бабының 2-тармағында көрсетілген уәкілетті органның шешімдеріне 
арыздар тиісті қарсылықтар апелляциялық кең есте қаралғаннан кейін сотқа беріледі.  
        2. Сот шешiмi негiзiнде сараптама жасау ұйымы қорғау құжаттарына қатысты 
өзгерiстер туралы мәлiметтердiң жарияланымын жүргiзедi.  
      Ескерту. 33 -бапқа өзгерту енгізілді - ҚР 2004.07.09. N 586 Заңымен; 31.10.2015 № 
378-V (01.01.2016 бастап қолданысқа енгізіледі) Заңдарымен.   
      34-бап. Авторлардың, өтiнiш берушiлердiң және патент  
              иеленушiлердiң құқықтарын бұзғандық үшiн  
              жауапкершiлiк  
      Авторлықты иемдену, қосалқы автор бо луға мәжбүрлеу, өнеркәсiптiк меншiк 
объектiсiнiң мәнiн ол туралы мәлiметтер жарияланғанға дейiн автордың немесе өтiнiм 
берушiнiң келiсiмiнсiз жария ету, қорғалатын өнеркәсiптiк меншiк объектiсiн заңсыз 
пайдалану, шет елдерде өнеркәсiптiк меншiк объектiсiн патенттеу тәртiбiн бұзу  Қазақстан 
Республикасының  заңдарына сәйкес  жауапкершiлiкке әкеп соғады.  
        Ескерту. 34 -бапқа өзгерту енгізілді - ҚР-ның 2009.07.10. N 179-IV Заңымен.  
   8-тарау. Қорытынды ережелер  
      35-бап. Мемлекеттiк баж  
      Уәкiлеттi органның қорғау құжаттарын беру, шарттарды тiркеу, патенттiк сенiм 
бiлдiрiлген өкiлдердi аттестаттау және патенттiк сенiм бiлдiрiлген өкiлдi тiркеу туралы 
куәлiк беру жөнiндегi iс -қимылдар жасағаны үшiн Қазақстан Республикасының салық 
заңнамасына  сәйкес мемлекеттiк баж алынады.  
      Ескерту. 35 -бап жаңа редакцияда - ҚР 2012.07.10 N 34-V (алғашқы ресми жарияланған 
күнінен бастап қолданысқа енгізіледі) Заңымен.  
      36-бап. Патенттiк сенiм бiлдiрiлген өкiлдер        1. Қазақстан Республикасының ау мағында тұрақты тұратын, жоғары бiлiмi және 
зияткерлiк меншiк саласында кемінде төрт жыл жұмыс өтілі бар, аттестаттаудан өткен және 
зияткерлік меншік саласындағы уәкілетті органда тiркелген Қазақстан Республикасының 
әрекетке қабiлеттi азаматы патенттiк сен iм білдірілген өкiл болуға құқылы.  
      Уәкілетті орган патенттік сенім білдірілген өкілдерге кандидаттарды аттестаттаудан 
өткізу үшін уәкілетті орган мен сараптама жасау ұйымының қызметкерлері арасынан 
аттестаттау комиссиясын құрады. Бұл ретте, аттестатт ау комиссиясы мүшелерінің ең аз саны 
кемінде бес қызметкерден тұрады.  
      Уәкілетті орган патенттік сенім білдірілген өкілдерге кандидаттарды  аттестаттауды 
кандидаттардан өтініштердің келіп түсуіне қарай жылына кемінде бір рет өткізеді.  
      Аттестаттау  нәтижелері бойынша аттестаттау комиссиясы кандидатты аттестаттау не 
аттестаттаудан бас тарту туралы шешім шығарады. Аттестаттау комиссиясы шешімінің нысанын 
уәкілетті орган  бекітеді.  
      Аттестаттау комиссиясы шешім шығарған кезден бастап үш ай ішінде м ұндай шешімге 
сот тәртібімен шағым жасауға болады.  
      Патенттік сенім білдірілген өкілдерге аттестаттау емтиханын ойдағыдай тапсырған 
кандидатқа патенттік сенім білдірілген өкіл куәлігі беріледі, оның нысанын уәкілетті 
орган белгілейді.  
      Патенттiк сенiм білдірілген өкiлдерді аттестаттаудан өткізу кандидаттардан және 
оларға куәлік беру үшін Қазақстан Республикасының салық  заңнамасында белгіленетін 
мемлекеттік баж алынады.  
      2. Патенттік сенiм білдірілген өкiлдерге кандидаттар аттестаттауына:  
      1) Қазақстан Республикасының заңдарына сәйкес кәсiпкерлiк қызметпен айналысуға 
тыйым салынған адамдар;  
      2) уәкілетті органның және оның ведомстволық бағыныстағы ұйымдарының 
қызметкерлерi, сондай -ақ олардың жақын туыстары, жұбайы (зайыбы) болып табыл атын 
адамдар; 
      3) қылмыс жасағаны үшін заңда белгіленген тәртіппен өтелмеген немесе алынбаған 
соттылығы бар адамдар;  
      4) осы Заңға сәйкес патенттiк сенiм білдірілген өкiлдердің тiзiлiмінен шығарылған 
адамдар жiберiлмейдi.  
      3. Патенттік сенiм  білдірілген өкілдің қызметі аттестаттау комиссиясының 
хаттамалық шешімімен:  
      1) патенттік сенім білдірілген өкілдің аттестаттау комиссиясына берген өтініші 
негізінде;  
      2) Қазақстан Республикасының заңдарына сәйкес кәсіпкерлік қызметпен айналысуғ а 
тыйым салынатын адамдарға, оның ішінде уәкілетті органның және оның ведомстволық 
бағыныстағы ұйымдарының қызметкерлеріне жатқызу кезеңіне;  
      3) осы Заңның 36 -2-бабы 1-тармағының 2) және 6) тармақшаларында және 5 -тармағында 
көзделген мән -жайларды анық тау мақсатында тоқтатыла тұрады.  
      Осы тармақтың 3) тармақшасында көрсетілген жағдайда патенттік сенiм білдірілген 
өкілдің қызметі аттестаттау комиссиясы үш ай ішінде тиісті шешім қабылдағанға дейін 
тоқтатыла тұрады.  
       Патенттік сенiм білдірілген өкілдің қызметін тоқтата тұруға себеп болған негіздер 
жойылған жағдайда, оның қызметі аттестаттау комиссиясының хаттамалық шешімімен қайта 
жалғастырылады.  
      4. Патенттік сенiм білдірілген өкіл өтiнiш берушiнің немесе патент иеленушiнің 
өкілі ретінде з ияткерлік меншік объектілерін құқықтық қорғау мәселелері бойынша 
уәкiлеттi органмен және сараптама жасау ұйымымен iс жүргiзуге байланысты қызметті жүзеге 
асырады. Уәкiлеттi органмен және сараптама жасау ұйымымен iс жүргiзудi өтініш беруші 
және (немесе) пат ент иеленуші дербес жүзеге асыра алады.        Қазақстан Республикасынан тыс жерлерде тұратын жеке тұлғалар немесе шетелдiк заңды 
тұлғалар патенттiк сенiм білдірілген өкiлдер арқылы уәкiлеттi органда және оның 
ұйымдарында өтiнiш берушi, патент иеленуші реті ндегі өздерінің құқықтарын, сондай -ақ 
мүдделі тұлға ретіндегі құқықтарын жүзеге асырады.  
      Қазақстан Республикасында тұрақты тұратын, бiрақ уақытша одан тыс жерде жүрген 
жеке тұлғалар Қазақстан Республикасының шегiнде хат -хабар алмасу үшiн мекенжайын 
көрсеткен  кезде патенттiк сенiм білдірілген өкiлсiз -ақ өтiнiш берушi, патент иеленушi 
ретіндегі өздерінің құқықтарын, сондай -ақ мүдделі тұлға ретіндегі құқықтарын жүзеге 
асыра алады.  
      5. Патенттiк сенiм білдірілген өкiл сенiм бiлдiрушiден оның тапсырма сын орындауға 
байланысты алатын ақпарат Қазақстан Республикасының  заңнамалық актiлерiнде құпиялы 
ақпаратқа немесе өзге де заңмен қорғалатын құпияға қойылатын талаптарды сақтаған кезде 
құпиялы болып танылады.  
      Ескерту. 36 -бап жаңа редакцияда - ҚР 2012. 01.12 № 537-IV (алғашқы ресми 
жарияланғанынан кейiн күнтiзбелiк он күн өткен соң қолданысқа енгiзiледi) Заңымен.  
      36-1-бап. Патенттік сенiм білдірілген өкілдің құқықтары  
                 мен міндеттері  
      1. Патенттік сенiм білдірілген өкіл өтініш берушінің (жеке немесе заңды тұлғаның), 
өзімен еңбек шартын жасасқан жұмыс берушінің немесе өзімен немесе өзінің жұмыс 
берушісімен азаматтық -құқықтық шарт жасасқан тұлғаның мүддесінде мынадай қызмет 
түрлерін:  
      1) зияткерлік меншік құқықтарын қорғау, з ияткерлік меншік құқықтарын иелену немесе 
беру мәселелері бойынша консультация беру;  
      2) тапсырыс берушінің, сенім білдірушінің, жұмыс берушінің атынан және тапсырмасы 
бойынша өнертабыстарға, пайдалы модельдерге және өнеркәсіптік үлгілерге өтінімдерді  
ресімдеу және жасау жөніндегі жұмыстарды жүзеге асыру;  
      3) өнертабыстарға, пайдалы модельдерге және өнеркәсіптік үлгілерге құқықтарды 
қорғау мәселелері бойынша уәкілетті органмен және (немесе) сараптама ұйымымен өзара іс -
қимыл жасау, оның ішінде хат -хабар алмасуды жүргізу, сараптама қорытындыларына 
қарсылықтарды дайындау және жолдау, сараптама жасау ұйымы жанындағы сараптама кеңесінің 
отырыстарына қатысу;  
      4) басқаға беру шарттарын, лицензиялық (қосалқы лицензиялық) шарттарды және оларға 
қосымша келісімдерді жасауға, қарауға және кейіннен сараптамаға беруге жәрдемдесу 
қызметін жүзеге асыруға құқылы.  
      2. Патенттiк сенiм білдірілген өкiлдiң өкiлеттiгi сенiмхатпен куәландырылады.  
      3. Өнертабыстарға, пайдалы модельдерге және өнеркәсіптік үлг ілерге өтінімдер 
берумен және (немесе) қорғау құжаттарын алумен, сондай -ақ апелляциялық кеңеске 
қарсылықтар берумен байланысты істерді жүргізуге патенттік сенiм білдірілген өкіл 
сенімхаттың көшірмесін сараптама ұйымына және уәкілетті органға ұсынады.  
      Егер сенімхат шетел тілінде жасалса, онда міндетті түрде оның нотариус 
куәландырған қазақ және орыс тілдеріндегі аудармасы ұсынылуға тиіс.  
      4. Егер патенттiк сенiм білдірілген өкiл осы iс бойынша мүдделерi іс жүргізу 
туралы өтiнiш жасаған тұлғаның мүдделерiне қайшы келетiн тұлғалардың атынан өкiлдiк етсе 
немесе оларға консультация берсе немесе оны қарауға өзгеше қатысса, сондай -ақ, егер iстi 
қарауға патенттiк сенiм білдірілген өкiлдің жақын туысы, жұбайы (зайыбы) және (немесе) 
оның жақын туысы болып  табылатын лауазымды адам қатысса, ол тапсырманы қабылдамауға 
міндетті.  
      Ескерту. Заң 36 -1-баппен толықтырылды - ҚР 2012.01.12 № 537-IV (алғашқы ресми 
жарияланғанынан кейiн күнтiзбелiк он күн өткен соң қолданысқа енгiзiледi) Заңымен; 
өзгеріс енгізілді  - ҚР 07.04.2015 № 300-V (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін 
күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңымен.        36-2-бап. Патенттік сенiм білдірілген өкілдің куәлігін  
                 қайтарып  алу және оның күшін жою  
      1. Патенттік  сенiм білдірілген өкіл аттестаттау комиссиясының шешімімен:  
      1) өзінің аттестаттау комиссиясына берген өтініші негізінде;  
      2) Қазақстан Республикасының азаматтығы тоқтатылған кезде немесе Қазақстан 
Республикасынан тыс тұрақты тұрғылықты жерге ке ткен кезде;  
      3) патенттік сенiм білдірілген өкілдің кәсіптік қызметінде бес жылдан астам үзіліс 
болған жағдайда;  
      4) патенттік сенiм білдірілген өкіл қылмыс жасағаны үшін сотталып, соттың айыптау 
үкімі күшіне енген кезде;  
      5) патенттік сенiм  білдірілген өкіл қайтыс болған немесе хабар -ошарсыз кеткен деп 
танылған не ол қайтыс болды деп жарияланған жағдайда;  
      6) патенттік сенiм білдірілген өкіл әрекетке қабілетсіз немесе оның әрекетке 
қабілеті шектеулі деп танылған жағдайда патенттік сенім  білдірілген өкілдердің 
тізілімінен шығарылады.  
      2. Патенттік сенiм білдірілген өкіл осы баптың 1 -тармағының 4), 5) және 6) 
тармақшаларында көрсетілген негіздер бойынша тізілімнен шығарылған жағдайда, аттестаттау 
комиссиясының шешімімен куәліктің күші  жойылады. Куәліктің күшін жою туралы мәліметтер 
патенттік сенiм білдірілген өкілдердің тізіліміне енгізіледі.  
      3. Осы баптың 1 -тармағының 1), 2) және 3) тармақшаларында көрсетілген жағдайларда, 
патенттік сенiм білдірілген өкіл  куәлігі патенттік сенiм  білдірілген өкілдің өзінің 
немесе соған негізі бар үшінші тұлғалардың өтінішінің негізінде аттестаттау 
комиссиясының шешімімен қайтарып алынады.  
      Осы баптың 1 -тармағы 1) және 2) тармақшаларының негіздері бойынша тізілімнен 
шығарылған патенттік сенiм білдірілген өкіл тізілімнен шығаруға себеп болған негіздер 
тоқтатылып, тізілімнен шығару туралы шешім жарияланған күннен бастап үш жыл ішінде 
аттестаттау комиссиясына өтініш берген жағдайда, біліктілік емтиханын қайта тапсырмай -
ақ, патенттік сенім білдіріл ген өкіл ретінде қайта тіркелуі мүмкін. Аттестаттау 
комиссиясы ұсынылған құжаттар бойынша осы баптың 1 -тармағының 1) және 2) тармақшаларында 
көрсетілген негіздердің жойылу фактісін анықтайды.  
      4. Патенттік сенiм білдірілген өкілдердің тізілімінен шыға рылған патенттік сенім 
білдірілген өкіл, бұл туралы мәліметтер енгізілген күннен бастап патенттік сенiм 
білдірілген өкілдің қызметін жүзеге асыру құқығынан айырылады, ал оны патенттік сенім 
білдірілген өкіл ретінде тіркеу туралы куәлік қайтарып алынады не оның күші жойылады.  
      5. Патенттік сенiм білдірілген өкіл осы Заңда белгіленген өз міндеттерін адал 
орындамаған жағдайда, уәкілетті орган құрамы уәкілетті орган қызметкерлерінің тақ 
санынан тұратын апелляциялық комиссия құрады.  
      Апелляциялық комис сия алқалы орган болып табылады және жеке және (немесе) заңды 
тұлғалардың пікірінше, өздерінің құқықтары мен заңды мүдделерін білдіретін патенттік 
сенім білдірілген өкілдердің қолданыстағы заңнаманы бұза отырып жасаған іс -әрекеттеріне 
олардың шағымдарын қа райды. 
      Патенттік сенiм білдірілген өкілдің іс -әрекеттеріне шағым берген тұлғалар және 
өздеріне қатысты осындай шағымдар берілген патенттік сенім білдірілген өкілдер 
апелляциялық комиссияның отырысына қатысуға құқылы.  
      Шағымды қарау нәтижелері бо йынша апелляциялық комиссия уәкілетті органға патенттік 
сенім білдірілген өкіл куәлігінің күшін жою туралы сотқа талап арыз жолдауға ұсыным 
жасайды не мынадай:  
      1) дәлелдемелердің жеткіліксіздігіне байланысты немесе объективті шешім қабылдауға 
ықпал ететін мән -жайлар анықталғанға дейін шағымның қаралуын кейінге қалдыру туралы;  
      2) шағымды қанағаттандырудан бас тарту туралы шешімдердің бірін қабылдайды.  
      Апелляциялық комиссияның шешімі жай көпшілік дауыспен қабылданады және хаттамамен ресімдел еді. Апелляциялық комиссияның шешіміне сотқа шағым жасалуы мүмкін.  
      Апелляциялық комиссия туралы ережені уәкілетті орган бекітеді.  
      Ескерту. Заң 36 -2-баппен толықтырылды - ҚР 2012.01.12 № 537-IV (алғашқы ресми 
жарияланғанынан кейiн күнтiзбелiк он  күн өткен соң қолданысқа енгiзiледi) Заңымен.  
      37-бап. Өнеркәсiптiк меншiк объектiсiн шет елдерде  
              патенттеу  
      1. Қазақстан Республикасында жасалған өнеркәсiптiк меншiк объектiсiне шет елдерге 
өтiнiм беру сараптама жасау ұйымына өт iнiм берiлген күннен бастап үш ай өткен соң немесе 
мемлекеттiк құпия болып саналатын мәлiметтердiң болуы белгiленген  заңды тәртiппен 
жүргiзiлетiн тексеру аяқталғаннан кейiн жүзеге асырылуы мүмкiн.    
        2. Қазақстан Республикасының өз аумағында тұратын  азаматтары, сондай -ақ 
Қазақстан Республикасының заңды тұлғалары өнеркәсiптiк меншiк объектiсiне өтiнiмдi 
халықаралық патент ұйымына, егер бұл тиiстi халықаралық шартқа қайшы келмесе, сараптама 
жасау ұйымы арқылы бередi.  
        3. Қазақстан Республикасын да жасалған өнеркәсiптiк меншiк объектiсiне өтiнiм шет 
елдерге немесе халықаралық патент ұйымына осы бап тәртiбiн бұза отырып берiлген жағдайда 
Қазақстан Республикасында бұл өнеркәсiптiк меншiк объектiсiне қорғау құжаты берiлмейдi.  
      Ескерту. 37 -бапқа өзгерту енгізілді - Қазақстан Республикасының 2004.07.09. N 586 
Заңымен.  
      38-бап. Шет елдік жеке және заңды тұлғалар мен  
              азаматтығы жоқ адамдардың құқықтары  
      1. Шетелдік жеке және заңды тұлғалар осы Заңда көзделген құқықтарды Қа зақстан 
Республикасы қатысушысы болып табылатын халықаралық шарттарға орай немесе өзара 
түсіністік принциптері негізінде Қазақстан Республикасының жеке және заңды тұлғаларымен 
тең пайдаланады.  
        2. Қазақстан Республикасында тұратын азаматтығы жоқ ад амдар осы Заңда және 
өнеркәсіптік меншік объектілерін құқықтық қорғауға жататын өзге де актілерде көзделген 
құқықтарды, егер осы заңнан және басқа да заң актілерінен өзгеше туындамаса, Қазақстан 
Республикасының жеке және заңды тұлғаларымен тең пайдаланады.   
      Қазақстан Республикасының  
      Президенті  
 
 
 
© 2012. Қазақстан Республикасы Әділет министрлігінің "Республикалық құқықтық ақпарат орталығы" ШЖҚ 
РМК