BELĠRLĠ  CANLI  TIRNAKLI HAYV ANLARIN ĠTHALATI  VE TRANSĠT GEÇĠġĠNE 
ĠLĠġKĠN HAYV AN SAĞLIĞI KURALLARININ BELĠRLENMESĠNE   
DAĠR  YÖNETMELĠK TASLAĞI  
 
BĠRĠNCĠ BÖLÜM  
Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar  
 
Amaç  ve kapsam  
MADDE 1 – (1)  Bu yönetmeliğin amacı , belirli  canlı tırnaklı hayvanların 
ithalatında ve transit geçişlerinde  uygul anacak hayvan sağlığı şartları ile izinli ülke listelerinin 
hazırlanmasına  ilişkin usul ve esasları belirlemektir.  
 Dayanak  
  MADDE 2  – (1) Bu Yönetmelik,  
a) 11/6/2010  tarihli ve 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem 
Kanununun  4 üncü  ve 34üncü maddelerine  dayanılarak , 
b) Belirli Canlı Tırnaklı Hayvanların Avrupa Birliğ ine İthal atı ve Birlik Üzerinden 
Transit Geçişi İ çin Hayvan Sağlığı Kurallarına İli şkin 2004/68/EC Sayılı Konsey Direktifine  
paralel olarak , 
 hazırlanmıştır.  
  Tanımlar  
  MADDE 3  – (1) Bu Yönetmelikte geçen;   
a) Bakanlık: Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığını,  
b) İzinli ülke: Bu yönetmeliğin Ek -1’inde listelenen canlı tırnaklı hayvanların 
Türkiye’ye ithalatı  için izin verilen ülke ya da ülkenin  bir bölümü nü,  
c) Resmi veteriner h ekim: Canlı hayvanların sağlık denetimleri ni ve resmi 
sertifikasyonu nu gerçekleştirmek için ihracatçı ülke veteriner makamı tarafından 
yetkilendirilen veteriner hekimi,  
ç) Tırnaklı hayvan : Ek-1’de listelenen hayvanları,  
ifade eder.  
 
ĠKĠNCĠ  BÖLÜM  
Belirli  Canlı  Tırnaklı Hayvanların Ġthalatı Ġçin Geçerli  
Hayvan Sağlığı ġartları  
  
 Ġzinli ülkeler  
MADDE 4  – (1) Canlı tırn aklı hayvanların ithalatına ve  transit geçişine yalnızca 
Bakanlıkç a hazırlanan  listeler de yer alan ülkelerden  izin verilir.   
(2) Ek-1’de listelenen hayvanların sağlık durumu ve ihracatçı ülke tarafından bu 
hayvanlar için verilen garantiler dikkate alınarak , söz konusu  ülkenin toprakla rının tamamı  
veya bir bölümü için izin verilebilir . Bu amaçla, ilgili uluslararası standartlar temel alınarak, 
izinli ülkenin söz konusu standartları, özellikle kendi topraklarındaki bölgeselleştirmeyi nasıl 
ve ne ölçüde uyguladığı ile diğer ülkelerden yapılan ithalatlarda hangi sağlık şartlarını 
uyguladığ ı dikkate alınır.  
 (3) Bu maddenin birinci fıkrası nda belirtilen  canlı tırnaklı hayvanların ithalatı veya 
transit geçişi için verilen izin  ilgili ülkenin hayvan sağlığı durumuna göre askıya alınabilir 
veya iptal edilebilir.  
Ġzinli ülke listelerinin hazırla nması  
MADDE 5 – (1) İzinli ülke listeleri  aşağıda belirtilen husus lar dikkate alınarak 
hazırlanır.  
a) Türkiye’nin sağlık ve çevresel statüsünü riske sokabilecek ihracatçı ülkedeki çiftlik 
hayvanlarının, diğer evcil ve vahşi hayvanların sağlık statüsü, özellikle egzotik hayvan 
hastalıkları ve her yönüyle genel sağlık ve çevresel durumu,  
b) İhracatçı ülkenin  hayvan sağlığı ve  refahıyla ilgili mevzuatı,  
c) Yetkili veteriner makamı  ve denetim birimlerinin o rganizasyon yapısı, bu birimlerin 
yetkileri , tabi oldukları denetim ler ile ulusal mevzuatı etkin bir biçimde uygulayabilmelerini 
sağlamak adına personel ve laboratuvar kapasitesi de dahil olmak üzere bu birimlerin  
imkanlar ı, 
ç) İhracatçı ülke yetkili veteriner makamı  tarafından Türkiye’de uygulanan  hayvan  
sağlığı şartlarını yerine getir ebileceği  veya eşdeğer  hayvan s ağlığı şartlarının 
uygulanabileceğine dair verilen  güvenceler,   
d) İhracatçı ülkenin Dünya Hayvan Sağlığı Teşk ilatı (OIE) üyesi olup olmadığı,  
özellikle OIE tarafından listelenen hastalıklar olmak üzere topraklarında bulaşıcı ve salgın 
hayvan hastalıklarının varlığına ilişkin ihracatçı ülke tarafından sağlanan bilgile rin düzenli ve 
hızlı olup olmadığı ,  
e) Aşağıda belirtilen hususlarda Türkiye’yi  doğrudan bilgilendireceğine dair ihracatçı 
ülke taraf ından verilecek garantiler ;   
 1) Ek-2’de listelenen hastalıkların herhangi birinin ortaya çıkışının teyidi ve bu 
hastalıklarla ilgili aşılama politikasında yapılan herhangi bir değişikliği takip eden 24 saat 
içerisinde bildirimi,  
2) İhracatçı ülke nin, özellikle ithalata ilişkin olmak üzere , canlı tırnaklı hayvanlarla  
ilgili ulusal sağlık mevzuatındaki  değişiklik önerilerinin  uygun bir süre iç erisinde bildirimi , 
3) Topraklarındaki hayvan sağl ığı durumunun  düzenli aralıklarla bildirimi.  
f) İhracatçı ülkeden daha önce yapılan canlı hayvan ithalatlarından elde edilen 
deneyimler ve yapılan ithalat kontrollerinin sonuçları,  
g) İhracatçı ülkede Bakanlık tarafından yapılan denetim ve/veya tetkiklerin sonuçları, 
özellikle yetkili makam ların değerlendirme sonuçları ya da Bakanlık tarafından talep edildiği 
takdirde  gerçekleştirilen denetimler  hakkında yetkili makam lar tarafından düze nlenen 
raporlar,  
ğ) Diğer  ülkelerden yapılan ithalatlara ilişkin mevzuatı  da kapsayan, b ulaşıcı ve salgın 
hayvan hastalıklarının önlenm esi ve kontrolüyle ilgili i hracatçı ülkede yürürlükte bulunan 
mevzuat  ve bunların uygulamaları.   
Ġzinli ülke listelerinin  yayınlanması  
MADDE 6 – (1)  Bakanlık , 4 üncü maddenin birinci fıkrası nda belirtilen listelerin 
güncel halin in kamuoyu  tarafından ulaşılabilir olmasını sağlar. Söz konusu listeler hayvan 
sağlığı ve halk sağlığı amacıyla oluşturulmuş başka listelerle birleştirilebilir ve sağlık 
sertifikası modeli içerebilir.  
(2) İzinli ülke listeler i Bakanlık tarafından elektronik ortamda  yayınlanabilir.  
Özel hayvan sağlı ğı Ģartları  
MADDE 7 – (1) Bakanlık, canlı  tırnaklı hayvanların izinli ülkelerden ithalatı ve ya 
transit geçişleri için özel hayvan sağlığı şartları nı belirler . Bu şartların belirlenmesinde 
aşağıda yer alan hususlar dikkate alınır.  
a) İlgili hayvan türleri,  
b) Hayvanların yaşı ve cinsiyeti,  
c) Hayvanların varış yer i ya da kullanım amacı,  
ç) Hayvanların ithalatından sonra yurtiçinde uygulanacak ilave tedbirler.  
(2) Bu maddeni n birinci fıkrası nda belirtilen  özel hayvan sağlığı şartları , hayvanların 
duyarlı olduğu hastalıklarla ilgili Türkiye’nin  mevzuatında düzenlenen kurallar temel alınarak 
belirlenir.   
 (3) İhracatçı ülke tarafından verile n resmi sağlık garantilerinin Türkiye tarafından 
resmen kabul edilebil ecek denklikte olması durumun da, özel hayvan sağlığı şartları söz 
konusu garantiler temel alınarak belirlenebilir.  
Ġzinli ülkeler  tarafından verilecek garantiler  
MADDE 8 – (1) Canlı tırnaklı hayvanların ithalatına ancak izinli  ülkenin aşağıda 
belirtilen garantileri vermesi  halinde izin verilir.  
 a) Hayvanlar ın, Ek-2’de yer alan temel kriterler uyarınca  hastalıklardan ari olan ve Ek -
2’deki liste lenen hastalıkla ra karşı aşılanmış hayvanların  girişinin yasak olduğu  topraklardan 
gelmesi,  
 b) Hayvanlar ın, 7 inci madde de belirtilen  özel hayvan sağlığı  şartlarına uygun olması,  
 c) Türkiye’ye sevk leri için yükle nmeden önce hayvanlar ın 7 inci maddede bahsedilen 
özel hayvan sağlığı şartları yla belirlenecek olan süre boyunca  izinli ülkenin topra klarında 
kalması,  
 ç) Türkiye’ye sevklerinden önce , hayvanların sağlıklı olduklarından  ve özellikle yem 
ve su verilmesi olmak üzere, 24/12/2011 tarihli ve 28152 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 
Hayvanların Nakilleri Sırasında Refahı ve Korunması Yönetmeliğinde belirtilen nakliye 
şartlarının yerine getirildiğinden emin olmak için resmi veteriner hekim tarafından kontrol den 
geçirilmiş olması,  
 d) 10 uncu maddeye uygun  olarak Bakanlıkça modeli belirlenen veteriner sağlık 
sertifikasının hayvanlara eşlik etmesi,  
 e) Türkiye’ye varışınd a veteriner sınır kontrol noktası nda hayvanların kontrol  
ettiril mesi.  
Ġstisnai durumlar   
MADDE 9 – (1) Bakanlık, a şağıda belirtilen  hayvanlar için  7 inci ve 8 inci maddelere 
istisna olarak veteriner sağlık sertifikası modelleri de dahil olmak üzere, izinli  ülkelerden 
canlı tırnaklı hayvanların ithalatı veya transit geçişleri için  özel düzenlemeler getir ebilir.   
 a) Kendilerinin ticari işlemlere konu olmadığı spor etkinliklerine, sirklere, gösterilere 
ve sergilere katılımı amaçlanan hayvanlar,  
 b) Hayvanat b ahçeleri ne, eğlence parkları na ve deney laboratuvarları na gönderilmesi 
amaçlanan hayvanlar ,  
 c) Türkiye’deki veteriner sınır kontrol noktasından gümrük ile resmi veteriner hekim 
onayı ve gözetimi altında geçiş yapan, hayvan refahı amacıyla gerekli olan ve  Bakanlıkça 
belirlenen yerler haricinde ülke içerisinde hiçbir yerde duraklamanın yapılmadığı transit geçiş 
yapan hayvanlar,   
  ç) Ev ve süs hayvanı olarak sahiplerine eşlik eden hayvanlar,  
 d) Bu maddenin (a) ve (ç ) bentlerinde belirtilen amaçlarla Türkiye’ den gönderilen ve 
30 gün içerisinde geri getirilen  hayvanlar,   
 e) Nesli tehlike altındaki türler.  
(2) Bakanlık , 8 inci maddenin birinci fıkrasının (a) bendine istisna olarak Ek -2’de 
listel enen hastalıkların görüldüğü ve/veya bu hastalıklara karşı aşılamaların uygulandığı izinli 
ülkelerden canlı tırnaklı hayvanların ithalatı veya transit ge çişi için özel şartlar düzenleye bilir. 
Bu madde kapsamındaki istisnalar  her ülke için ayrı olarak belirlenir.  
(3) Bakanlık, 8 inci maddenin birinci fıkrasının (a) bendine istisna olarak sağlık 
durumundaki değişikliklerden dolayı canlı tırnaklı hayvanların ithalat veya transit geçiş 
izinleri askıya alınm ış veya yasaklanm ış izinli ülkelere , bu izinlerin yeniden başlatılabilmesi 
için süre belirleyebilir.  Bununla bi rlikte, ilgili ülke tarafından da her türlü ilave şart ın yerine  
getirilmesi gerekir . Hayvanların ithalat veya transit geçişlerinin yeniden başlatılmasına karar 
verilmesi durumunda aşağıda belirtilen hususlar dikkate alınır.  
 a) Uluslararası standartlar,  
 b) İzinli ülke veya bölgenin coğrafi olarak sınırlı bir kısmında Ek-2’de listelenen 
hastalıklardan biri yle ilgili bir salgın  veya  epizootiyolojik olarak birbirleriyle bağlantılı birden 
fazla salgının görülüp görülmediği,  
 c) Salgın ların belirli bir süre iç erisinde başarılı bir biçimde eradike edilip edilmediği.   
Veteriner Sağlık Sertifikaları  
MADDE 10 – (1) İthal edilecek veya transit geçiş yapmak üzere Türkiye’ye giriş 
yapacak her hayvan s evkiyatı için Ek -3’teki  şartlara uygun bir biçimde düzenlenmiş veteriner 
sağlık sertifikasının ibraz edilmesi zorunludur.  
(2) Veteriner sağlık sertifikası, bu yönetmelikte  ve hayvan sağlığıyla ilgili  diğer 
mevzuatta belirtilen  şartların veya 7 inci maddenin üçüncü fıkrası kapsam ına giren 
durumlarda ise bunlara eşdeğer hükümlerin yerine getirildiğini belgelemelidir.  
 (3) Veteriner sağlık sertifikası  halk sağlığı, hayvan sağlığı ve hayvan refahıyla ilgili 
diğer mevzuattaki gerekliliklere ilişkin  sertifikasyon  beyanları nı içerebilir . 
 (4) Bakanlık, izinli ülkede ki hayvan sağlığı durumuna göre  veteriner sağlık 
sertifikalarının kullanımı nı askıya alabilir veya iptal ed ebilir.  
Ġhracatçı ülkelerde yapılacak denetim ve tetkikler  
MADDE 11 – (1) Bakanlık, Türkiye’nin yürürlükteki hayvan sağlığı mevzuatına  
uygunluğun veya eşdeğerliğin sağlanıp sağlanamadığının teyit edilmesi için ihracatçı 
ülkelerde denetim ve/veya tetkikler yapabilir .   
  (2) Bu maddenin birinci fıkrasında belirtilen  denetim ve/veya tetkiklerin masrafları  
Bakanlık tarafından karşılanır.   
 (3) Bakanlık, b u maddenin birinci fıkrası kapsamında gerçekleştirilen denetim ve /veya  
tetkiklerde  ciddi bir h ayvan sağlığı riski tespit ede rse, söz konusu risk denetim ve/veya 
tetkikinin yapılma am acıyla doğrudan ilgili olmasa bile , ithalat ve  transit geçiş iz inlerinin  
askıya alınması veya iptal edilmesi de dahil olmak üzere,  17/12/2011 tarihli ve 28145 sayılı 
Resmi Gazete’de yayımlanan  Ülkeye Giriş Yapan Canlı Hayvanlarda Yürütülecek Veteriner 
Kont rollerinin Düzenlenmesine Dair Yönetmeliğin 18 inci maddesinde belirtilen hayvan 
sağlığını n korunması için gerekli olan önlemleri alır.   
 
ÜÇÜNCÜ  BÖLÜM  
Geçici  ve Son Hükümler  
 
GeçiĢ Hükümleri  
Geçici Madde 1 – (1) Bu Yönetmelik kapsamında izinli ülke  listeleri yayınlanıncaya 
kadar , sığır cinsi hayvanlar ile koyun ve keçi türü hayvanların ithalat ve transit geçişlerine , 
Bakanlık tarafından halihazırda elektronik ortamda yayınlanan listeler de yer alan ülkelerden 
izin verilir .  
(2) Bu maddenin birinci fı krasında belirtilen türler dışındaki, özellikle de k endil erinin  
ticari işlemlere konu olmad ığı spor etkinliklerine, sirklere, gösterilere ve sergilere katılımı ile 
hayvanat bahçelerine, eğlence parklarına ve deney laboratuvarlarına gönderilmesi amaçlanan 
hayvanların ithalat ve transit geçiş lerine  izin verilip verilmeyeceğine,  bu y önetmelik 
kapsamında izinli ülke listeler i yayınlanıncaya kadar ve sadece hayvan hastalıkları nedeniyle 
ithalata k ısıtlama uygulanmayan ülkeler için,  Bakanlık tarafından yapıla n değerlendirme ye 
göre karar verilir.   
Yürürlük  
MADDE 12 ‒ (1) Bu Yönetmelik yayımı  tarihinde  yürürlüğe girer.  
Yürütme  
MADDE 13 ‒ (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanı 
yürütür.  
 
 
 
  
 EK-1 
Yönetmelik Kapsamındaki Hayvan Türleri  
Taksonomi  
Takım  Familya  Cins/Tür  
Artiodactyla  Antilocapridae  Antilocapra ssp. 
Bovidae  Addax ssp., Aepycero s ssp., Alcelaphus ssp., 
Ammodorcas ssp., Ammotragus ssp., Antidorcas 
ssp., Antilope ssp., Bison ssp., Bos ssp.(Bibos, 
Novibos, Poephagus dahil ), Boselaphus ssp., 
Bubalus ssp. ( Anoa  dahil ), Budorcas ssp., Capra 
ssp., Cephalophus ssp., Connochaetes ssp., 
Damaliscus ssp.(Beatragus  dahil ), Dorcatragus 
ssp., Gazella ssp., Hemitragus ssp., Hippotragus 
ssp., Kobus ssp., Litocranius ssp., Madogua ssp., 
Naemorhedus ssp. ( Nemorhaedus ve Capricornis  
dahil ), Neotragus ssp., Oreamuos ssp., Oreotragus 
ssp., Oryx ssp., Ourebia ssp., Ovibos ssp., Ovis ssp., 
Patholops ssp., Pelea ssp., Procapra ssp., Pseudois 
ssp., Pseudoryx ssp., Raphicerus ssp., Redunca ssp., 
Rupicapra ssp., Saiga ssp., Sigmoceros -Alecelaphus 
ssp., Sylvicapra ssp., Syncerus ssp., Taurotragus 
ssp., Tetracerus ssp., Tragelaphus ssp.(Boocerus  
dahil ). 
Camelidae  Camelus ssp., Lama ssp., Vicugna ssp. 
Cervidae  Alces ssp., Axis-Hyelaphus ssp., Blastocerus ssp., 
Capreolus ssp., Cervus -Rucervus ssp., Dama ssp., 
Elaphurus ssp., Hippocamelus  ssp., Hydropotes 
ssp., Mazama ssp., Megamuntiacus ssp., Muntiacus 
ssp., Odocoileus ssp., Ozotoceros ssp., Pudu ssp., 
Rangifer ssp. 
Giraffidae  Giraffa ssp., Okapia ssp. 
Hippopotamidae  Hexaprotodon -Choeropsis ssp., Hippopotamus ssp. 
Moschidae  Moschus ssp. 
Suidae  Babyrousa ssp., Hylochoerus ssp., Phacochoerus 
ssp., Potamochoerus ssp., Sus ssp., 
Tayassuidae  Catagonus ssp., Pecari -Tayassu ssp. 
Tragulidae  Hyemoschus ssp., Tragulus -Moschiola ssp. 
Perissodactyla  Rhinocerotidae  Ceratotherium ssp., Dicerorhinus ssp., Diceros 
ssp., Rhinoceros  ssp. 
Tapiridae  Tapirus ssp. 
Proboscidae  Elephantidae  Elephas ssp., Loxodonta ssp.  
 EK-2 
5 inci Maddenin Birinci Fıkrasının (e) Bendinin (1) Alt Bendinde Bahsedilen Hastalıklar 
ve 8 inci Maddenin Birinci Fıkrasının (a) Bendi Uyarınca Bir Bölgenin  
Hastalıksız Kabul Edilebilmesi Ġçin Temel Kriterler   
 
Hastalık  ġartlar  Ġlgili  Hayvan Türleri  
Şap (FMD)  Son 12 ayda hastalık salgını ve viral 
enfeksiyon bulgusu  olmaması ile 
aşılama yapılmamış olma sı  Tüm türler  
 
Bulaşıcı stomatitis 
(Veziküler stomatitis ) Son 6  ayda hastalık vakası olmaması  Tüm türler  
Domuz ların veziküler 
hastalığı  Son 24 ayda hastalık vakası olmaması 
ve aşılama yapılmamış olması  Suidae familyasından 
olan türler  
Sığır vebası  Son 12 ayda hastalık vakası olmaması 
ve aşılama yapılmamış olması  Tüm türler  
Koyun ve keçi  vebası  
(PPR)  Son 12 ayda hastalık vakası olmaması 
ve aşılama yapılmamış olması  Ovis ve Capra 
cinsinden olan türler  
Bulaşıcı sığır 
plöropnömonisi  
(Contagious bovine 
pleuropneumonia)  Son 12 ayda hastalık vakası olmaması 
ve aşılama yapılmamış olması  Bos cinsinden olan 
türler  
Sığırların nodüler 
ekzantemi  
(Lumpy skin)  Son 36 ayda hastalık vakası olmaması 
ve aşılama yapılmamış olması  Bos, Bison ve Bubalus 
cinsinden olan türler  
Rift Vadisi humması  Son 12 ayda hastalık vakası olmaması 
ve aşılama yapılmamış olması  Suidae familyasından 
olanlar haricindeki  tüm 
türler   
Mavi dil Son 24 ayda hastalık vakası olmaması 
ve aşılama yapılmamış olması, ayrıca 
Culicoides  popülasyonunun uygun 
kontrolü  
 Bos, Bison, Bubalus, 
Ovis ve Capra 
cinsinden ve Suidae 
familyasından olanlar 
haricindeki  tüm türler  
Koyun keçi çiçeği  Son 12 ayda hastalık vakası olmaması 
ve aşılama yapılmamış olması  Ovis ve Capra  
cinsinden olan türler  
Afrika domuz vebası  Son 12 ayda hastalık vakası olmaması  Suidae familyasından 
olan türler  
Klasik domuz vebası  Son 12 ayda hastalık vakası olmaması 
ve aşılama yapılmamış olması  Suidae familyasından 
olan türler  
  
 EK-3 
Veteriner  Sağlık Sertifikala rına ĠliĢkin  Gerekli likler  
1) Hayvan sevkiyatlarına  eşlik edecek veteriner sağlık sertifikasını düzenleyen yetkili 
makam  tems ilcisi sertifikayı imzalamalı  ve resmi  mühür  uygulamalıdır.  Bu şart, 
birden fazla yapraktan  oluşan sertifikaların her yaprağı  için geçerlidir.  
2) Veteriner sağlık sertifikaları en az Türkçe ve ihracatçı ülke dilinde  düzenlenmiş 
olmalıdır .  
3) Veteriner  sağlık sertifikasının aslı ülkeye gi rişte sevkiyata eşlik etmelidir.  
4)  Veteriner sağlık sertifikaları , 
-  Tek bir yapraktan ,  
ya da  
- Tek ve ayrılmaz bir yapraktan  oluşan iki veya daha fazla sayfadan ,   
ya da  
- Sınırlı bir sayfa dizisin de belli bir  sayfa yı belirtmek için numaralandırılmış olan 
bir dizi sayfadan (örnek: dört sayfanın 2. sayfası veya sayfa 2/4 gibi),  
meydana gelir.  
5) Veteriner sağl ık sertifikaları özgün  bir tanımlama numarası taşımalıdır.  Veteriner 
sağlık sertifikasının bir dizi sayfadan oluşması halinde özgün tanımlama numarası her 
sayfada belirtilmelidir.  
6)  Veteriner sağlık sertifika sı, ilgili sevkiyat gönderici ülkenin yetkili makamının 
kontrol ünden çıkmadan önce düzenlenme lidir.