3-J20  
 
 
ร่าง 
 
ประกาศกระทรวงสาธารณสุข  
(ฉบับที่ .. ) พ.ศ. ....  
ออกตามความในพระราช บัญญัติอาหาร พ.ศ. ๒๕๒๒  
เรื่อง น ้าแร่ธรรมชาติ   
------------------------  
โดยที่เป็นการสมควร ปรับปรุงประกาศกระทรวงสาธารณสุขว่าด้วย น ้าแร่ธรรมชาติ  
อาศัยอ้านาจตามความในมาตรา ๕ วรรคหนึ่ง และมาตรา 6 (3) (4) (5) (6) (7) และ (10) แห่ง
พระราชบัญญัติอาหาร พ .ศ. ๒๕๒๒ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงสาธารณสุขออกประกาศไว้ ดังต่อไปนี  
ข้อ ๑ ให้ยกเลิกประกาศกระทรวงสาธารณสุข  (ฉบับที่ 199) พ.ศ. 2543 เรื่อง น ้าแร่ธรรมชาติ 
ลงวันที่ 19 กันยายน พ.ศ. 2549  
ข้อ 2 ให้น ้าแร่ธรรมชาติในภาชนะบรรจุที่ ปิดสนิท เป็นอาหารที่ก้าหนดคุ ณภาพหรือมาตรฐาน  
ข้อ 3 ในประกาศนี  
“น ้าแร่ธรรมชาติ ” หมายความว่า  น ้าซึ่งมีความแตกต่างจากน ้าบริโภคทั่วไป  โดยมีปริมาณแร่ธาตุ 
(mineral salt) และส่วนประกอบ อื่นเฉพาะตาม คุณสมบัติของแหล่งน ้านั น โดยได้มาจากแหล่งน ้า บาดาลตาม
ธรรมชาติ  <ตามกฎหมายว่าด้วยน ้าบาดาล > ที่ไม่ใช่แหล่งน ้าผิวดิน ซึ่ง มีสภาพแวดล้อมหรือการใช้ประโยชน์
ที่ดิน ที่ไม่ก่อให้เกิดการปนเปื้อนลงสู่แหล่งน ้าบาดาลได้  
ข้อ 4 น ้าแร่ธรรมชาติ มี 5 ชนิด ได้แก่ 
(1) น ้าแร่ที่มีก๊าซคาร์บอนไดออกไซ ด์ตามธรรมชาติ  (Naturally carbo nated natural 
mineral water)  
(2) น ้าแร่ที่ไม่มีก๊าซคาร์บอนไดออกไซ ด์ (Non-carbonated natural mineral water ) 
(3) น ้าแร่ที่ขจัดก๊าซคาร์บอนไดออกไซ ด์ (Decarbonated natural mineral water)  
(4) น ้าแร่ที่เติมก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ จากแหล่งก้าเนิด  (Natural mineral water 
fortified w ith carbon dioxide from the source)  
(5) น ้าแร่ที่เติมก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ (Carbonated natural mineral water ) 
ข้อ 5 การผลิตน ้าแรธรรมชาติจะตองกระท้าภายในบริเวณแหล งน ้าแรธรรมชาติแหล งนั นๆ โดย
อาจผ่านกรรมวิธีเพื่อปรับปรุงคุณภาพ ก
อนการบรรจุ ดังตอไปนี  
(1) การปรับปริมาณก๊าซที่มีอยู่ในน ้าแร่ธรรมชาติ  
(2) การก้าจัดสารประกอบที่ไม่คงตัว เช่น สารประกอบเหล็ก แมงกานีส ก้ามะถัน สารหนู  
ด้วยการแยกของเหลวออกจากตะกอน  (decantation) การกรอง ( filtration) หรือทั งสองวิธีรวมกัน  โดยอาจมี
การเติมอากาศ ( aeration) เพื่อเร่งการแยกของเหลวออกจากตะ กอนตามความจ้าเป็นก็ได้  
การปรับปรุงคุณภาพน ้า แร่ธรรมชาติตามวรรคหนึ่งต้องไม่ท้าให้แร่ธาตุซึ่งเป็นสารประกอบส้าคัญ
ในน ้าแร่ธรรมชาติเปลี่ยนแปลงไป  
ทั งนี  ห้ามขนย้ายหรือขนส่งน ้าแร่ธรรมชาติ ตามวรรคหนึ่ง ออกจากบริเวณแหล่งน ้าแร่ธรรมชาติ 
เพื่อแบ่งบรรจุ หรือผ่านกรรมวิธีการผ ลิตอื่นก่อนการบรรจุ ณ สถานที่อื่น  
 ส้าหรับเวียนขอข้อคิดเห็น  
(8-9-65) -๒- 
 
    
 ข้อ 6 น ้าแรธรรมชาติ ตองมีคุณภาพหรือมาตรฐาน ดังต อไปนี  
(1) ใส ไม่มีตะกอน  
(2) แร่ธาตุที่มีอยู่ในน ้าแร่ธรรมชาติต้องมีปริมาณที่ไม่เป็นอันตรายต่อร่างกาย ดังต่อไปนี   
(2.1) ทองแดง ไม่เกิน 1 มิลลิกรัม ต่อน ้าแร่ธรรมชาติ 1 ลิตร  
(2.2) แมงกานีส ไม่เกิน 0.4 มิลลิกรัม ต่อน ้าแร่ธรรมชาติ 1 ลิตร  
(2.3) บอเรต  ไม่เกิน 5 มิลลิกรัม ต่อน ้าแร่ธรรมชาติ 1 ลิตร  (ค้านวณเป็นโบรอน)  
(2.4) สารหนู  ไม่เกิน 0.01 มิลลิกรัมต่อน ้าแร่ธรรมชาติ 1 ลิตร (ค้านวณเปนสารหนูทั งหมด)  
(2.5) แบเรียม  ไม่เกิน 0.7 มิลลิกรัม ต่อน ้าแร่ธรรมชาติ 1 ลิตร  
(2.6) แคดเมียม  ไม่เกิน 0.003 มิลลิกรัม ต่อน ้าแร่ธรรมชาติ 1 ลิตร  
(2.7) โครเมียม ไม่เกิน 0.05 มิลลิกรัม ต่อน ้าแร่ธรรมชาติ 1 ลิตร (ค้านวณเป็น
โครเมียมทั งหมด)  
(2.8) ตะกั่ว ไม่เกิน 0.01 มิลลิกรัม ต่อน ้าแร่ธรรมชาติ 1 ลิตร  
(2.9) ปรอท ไม่เกิน 0.001 มิลลิกรัม ต่อน ้าแร่ธรรมชาติ 1 ลิตร  
(2.10) ซิลีเนียม  ไม่เกิน 0.01 มิลลิกรัม ต่อน ้าแร่ธรรมชาติ 1 ลิตร  
(2.11) พลวง ไม่เกิน 0.005 มิลลิกรัม ต่อน ้าแร่ธรรมชาติ 1 ลิตร  
(2.12) นิกเกิล  ไม่เกิน 0.02 มิลลิกรัม ต่อน ้าแร่ธรรมชาติ 1 ลิตร  
(3) ตรวจพบสารปนเปื้อนได้ ไม่เกินที่ก้าหนด ดังต่อไปนี  
(3.1) ไนไตรต์ ไม่เกิน 0.1 มิลลิกรัม ต่อน ้าแร่ธรรมชาติ 1 ลิตร (ค้านวณเป็นไนไตรต์)  
(3.2) ไนเตรต ไม่เกิน 50 มิลลิกรัม ต่อน ้าแร่ธรรมชาติ 1 ลิตร (ค้านวณเป็นไนเตรต)  
(3.3) ไซยาไนด์  ไม่เกิน 0.07 มิลลิกรัม ต่อน ้าแร่ธรรมชาติ 1 ลิตร  
(3.4) ไม่พบสารก้าจัดศัตรูพืชและสัตว์  
(3.5) ไม่พบโพลีคลอริเนตเตดไบพีนีล  (Polychlorinated biphenyls: PCBs)  
(3.6) ไม่พบสารลดการตึงผิว  (Surface active agents )  
(3.7) ไม่พบน ้ามันแร่ ( Mineral oil)  
(3.8) ไม่พบโพลีนิวเคลียรอะโรแมติกไฮโดรคาร
 บอน (Polynuclear aromati c 
hydrocarbons : PAHs) 
(4) ข้อก้าหนดด้านจุลินทรีย์  
(4.1) ตรวจพบแบคทีเรียชนิดโคลิฟอร์ม น้อยกว่า 2.2 ในน ้าแร่ธรรมชาติ 100 
มิลลิลิตร โดยวิธีเอ็มพีเอ็น  
(4.2) ตรวจไม่พบแบคทีเรียชนิด อี.โคไล ( Escherichia coli )  
(4.3) จุลินทรียที่ท้าใหเกิดโรคให้เป็นไปตามประกาศกระท รวงสาธารณสุขว่าด้วย
มาตรฐานอาหารด้าน จุลินทรีย์ที่ท้าให้เกิดโรค  
ข้อ 7 การใช้วัตถุเจือปนอาหารให้เป็นไปตามประกาศกระทรวงสาธารณสุขว่าด้วยวัตถุเจือปนอาหาร  
ข้อ 8 ผู้ผลิต หรือผู้น้าเข้าน ้าแร่ธรรมชาติเพื่อ จ้าหน่าย ต้องปฏิบัติตามประกาศกระทรวง
สาธารณสุขว่าด้วยวิธีการผลิต  เครื่องมือ  เครื่องใช้ในการผลิตและการเก็บรักษา อาหาร โดยอาจผ่านกรรมวิธี
การฆ่าเชื อด้วยรังสีอัลตร้าไวโอเลต ก๊าซโอโซ น หรือด้วยวิธีการอื่นในท้านองเดียวกัน ที่ไม่กระทบกับการ
เปลี่ยนแปลงปริมาณแร่ธาตุหรือส่วนประกอบอื่นตามคุณสมบัติของแหล่งน ้านั น  เพื่อป้องกันการปนเปื้ อนซ ้าของ
จุลินทรีย์ที่ท้าให้เกิดโรค ตามความจ้าเป็น  โดยผู้ผลิตน ้าแร่ธรรมชาติต้องมีมาตรการเพื่อป้องกันการปนเปื้อน
อันตรายจากสิ่งแวดล้อมด้วย  -๓- 
 
    
 ข้อ 9 การใช้ภาชนะบรรจุน ้าแร ธรรมชาติ นอกจาก ต้องปฏิบัติตามประกาศกระทรวง  
สาธารณสุขวาด้วยการก้าหนดคุณภาพหรือมาตรฐานของ ภาชนะบรรจุแล้ว ภาชนะบรรจุต้องปิดผนึก
(hermetically sealed)  ที่สามารถป้องกันการปลอมปนและการปนเปื้อนได้  
ข้อ 10 การแสดงฉลาก ของน ้าแร่ธรรมชาติ  
(1) ให้ปฏิบัติตาม ตามประกาศกระทรวงสาธารณสุขว่าด้วยการแสดงฉลากของอาหารใน
ภาชนะบรรจุ เว้นแต่ชื่อน ้าแร่ธรรมชาติให้ปฏิบัติ  ดังนี  
(1.1) แสดงข้อความว่า  “น ้าแร่ธรรมชาติ ” โดยอาจจะมีชื่อทางการค้าประกอบด้วย
หรือไม่ก็ได้  
(1.2) แสดงชนิดของน ้าแร่ธรรมชาติ ตามข้อ 4 
(2) ระบุแหล่งน ้าแร่ธรรมชาติ  
(3) แสดงชนิดของแร่ธาตุส้าคัญ  ทั งนี อาจแสดงส่วนประกอบอื่นตามคุณสมบัติของแหล่ง
น ้านั นด้วยก็ได้  
(4) แสดงกรรมวิธีการปรับคุณภาพน ้าตามข้อ 5 หรือกรรมวิธีการฆ่าเชื อตามข้อ 8 (ถ้ามี)  
(5) แสดงค้าเตือน ซึ่งมีความสูงไม่น้อยกว่า 2 มิลลิเมตร เห็นได้ชัด เจนในกรอบสี่เหลี่ยมสี
แดงพื นขาว ดังต่อไปนี  
(5.1) ข้อความว่า “มีฟลูออไรด์” ส้าหรับน ้าแร่ธรรมชาติที่มีปริมาณฟลูออไรด์
มากกว่า 1 มิลลิกรัมต่อน ้าแร่ธรรมชาติ 1 ลิตร และ  
(5.2) ข้อความว่า“ผลิตภัณฑ์นี ไม่เหมาะส้าหรับทารกและเด็กที่อายุต่้ากว่า 7 ปี ” 
ส้าหรับน ้าแร่ธรรมชาติที่มีปริมาณฟลูออไรด์มากกว่า  1.5 มิลลิกรัมต่อน ้าแร่ธรรมชาติ 1 ลิตร  
(6) ต้องมีข้อความเป็นภาษาไทย มีลักษณะถาวรปรากฎให้เห็นชั ดเจนที่ภาชนะบรรจุซึ่ง
มิใช่ฝาของภาชนะบรรจุ แต่จะมีภาษาต่างประเทศด้วยก็ได้  
ข้อ 11 การแสดงข้อความและการโฆษณา บนฉลากของน ้าแร่ธรรมชาติต้องไม่ใช้ข้อความใน
ลักษณะดังต่อไปนี  
(1) ท้าให้เข้าใจว่าน ้าแร่ธรรมชาตินั นสามารถบ้าบัด บรรเทา รักษา  หรือป้องกันโรคได้  
(2) ชื่อท้องถิ่น หมู่ บ้าน หรือสถานที่ใดสถานที่หนึ่งเป็นส่วนหนึ่งของชื่อน ้าแร่ธรรมชาติ 
โดยไม่ได้ผลิตน ้าแร่ธรรมชาติมาจากสถานที่นั น  
(3) ข้อความ รูปภาพ  หรืออื่นๆ ที่ท้าให้เกิดความเข้าใจผิดเกี่ยวกับความเป็นธรรมชาติ  
แหล่งก้าเนิด องค์ประกอบ หรือคุณสมบัติของน ้าแร่ธรรมชาติ นั น 
ข้อ 12 ให้ผู้ผลิต ผู้น้าเข้าน ้าแร่ธรรมชาติ เพื่อจ้าหน่ายที่ได้รับอนุญาตก่อนวันที่ประกาศนี ใช้บังคับ 
ให้ยังคงจ้าหน่ายต่อไปได้ แต่ต้องไม่เกินสองปี  นับแต่วันที่ประกาศนี ใช้บังคับ  
ข้อ 13 ประกาศนี  ให้ใช้บังคับเมื่อพ้นก้าหนดหนึ่งร้อยแปดสิบวันนับแต่ วันถัดจากวันประกาศใน
ราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไป  
ประกาศ ณ วันที่