- Pn kw kw 
      - Un v  kv 
      -  
 
(101)-25xx  )    
  
 
 
 
 
  
 
 
           
 มอก. 866 เล่ม 30(101)–2562 
 
-1- 
 มาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม  
เครื่องจักรกลไฟฟ้ าชนิดหมุน 
เล่ม 30(101) ระดับชั้นประสิทธิภาพของมอเตอร์ไฟฟ้ ากระแสสลับ  
ชนิดเหนี่ยวนําสามเฟส  
1. ขอบข่าย 
มาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรมฉบ ับนี้ครอบคลุมระดับชั้นประสิทธิภาพของมอเตอร ์ไฟฟ้ากระแสสลับชนิด
เหนี่ยวนํา สามเฟส ที่มีความเร็วเดียว ซึ่งมีพิกัดเป็นไปตาม  มอก. 866 เล่ม 1 ที่มีพิกัดในการทํางานกับแหล่งจ่าย
แรงดันไฟฟ้าที่เป็นรูปคลื่นไซน์ ดังนี้ 
 มีกําลังที่พิกัด PN จาก 0.12 kW ถึง 375 kW 
 มีแรงดันไฟฟ้าท ี่พิกัด UN  สูงกว่า 50 V ถึง  1 kV 
 มี 2, 4, 6 หรือ 8 ขั้ว 
 สามารถทํางานอย่างต่อเนื่องที่กําลังที่พิกัด ด้วยอุณหภูมิที่เพิ่มขึ้นอยู่ภายใต้ข้อกําหนดของระดับชั้นอุณหภูมิ
ของฉนวน 
หมายเหตุ 1 มอเตอร์ตามมาตรฐานฉบ ับนี้คือมอเตอร์ที่มีประเภทการทํางาน S1 (ทํางานต่อเนื่อง) ตาม มอก. 866 เล่ม 1 
อย่างไรก็ตามมอเตอร์ไฟฟ้าที่มีประเภทการทํางานชนิดอื่น ที่สามารถทํางานอย่างต่อเนื่องที่กําลังที่พิกัดได้ให้
เป็นไปตามมาตรฐานฉบ ับนี้ด้วย 
 แสดงเครื่องหมายอุณหภูมิภายนอกใดๆ  ที่อยู่ในช่วงระหว่าง –20 oC  ถึง +60 oC  
หมายเหตุ 2 ประสิทธิภาพที่พิกัด และระดับชั้นประสิทธิภาพจะอ้างอิงที่อุณหภูมิภายนอก  25 oC ตาม มอก. 866 เล่ม 2(1) 
หมายเหตุ 3  มอเตอร์ที่มีพิกัดอุณหภูมิอยู่นอกย่าน –20 oC  และ  +60 oC  สามารถพิจารณาได้ว่าเป็นมอเตอร์ที่มีโครงสร้าง
พิเศษ เป็นผลให้ถูกยกเว้นจากมาตรฐานฉบับน ี้ 
หมายเหตุ 4 มอเตอร์ชนิดสกัดควัน (smoke extraction motors) ที่มีค่าระดับชั้นอุณหภูมิสูงถึง 400 oC  ครอบคลุมตาม
มาตรฐานฉบับนี้ 
 แสดงเครื่องหมายด้วยระดับความสูงถึง 4 000 m จากระดับน้ําทะเล  
หมายเหตุ 5 ประสิทธิภาพที่พิกัด และระดับชั้นประสิทธิภาพจะอ้างอิงที่ระดับความสูง 1 000 m จากระดับน้ําทะเล  
ประสิทธิภาพของระบบข ับเคลื่อนไม่ครอบคลุมตามมาตรฐานฉบ ับนี้ โดยเฉพาะอย่างยิ่งความสูญเสียของ
มอเตอร์ที่เกิดจากส่วนประกอบฮาร ์มอนิกของแรงดันไฟฟ้าที่จ่าย กําลังสูญเสียในสายเคเบิล ตัวกรอง  และตัว
แปลงผันความถี่ ทั้งหมดนั้นไม่ครอบคลุมตามมาตรฐานฉบ ับนี้ 
มอเตอร์ที่มีหน้าจาน (flanges) ขาตั้ง (feet) และ/หรือ แกน (shaft) ที่ขนาดทางกลแต กต ่างไปจาก  IEC 
60072-1 ครอบคล ุมตามมาตรฐานฉบ ับนี้ 
ห้ามใช้หรือยึดถือร่างนี้เป็นมาตรฐานมอก. 866 เล่ม 30(101)–2562 
 
-2- 
 มอเตอร์เกียร์ครอบคลุมตามมาตรฐานฉบ ับนี้ รวมทั้งที่มีแกนและหน้าจานที่ไม่เป็นมาตรฐาน  
มาตรฐานนี้ไม่ครอบคลุมถึง 
 มอเตอร์ชนิดซิงโครนัส  หรือมอเตอร์ชนิดแม่เหล็กถาวร  
 มอเตอร์ไฟฟ้าเฟสเดียว  
 มอเตอร์ที่มีจํานวนขั้ว 10 ขั้วขึ้นไป  
 มอเตอร์ที่มีหลายความเร ็ว 
 มอเตอร์ที่มีคอมมิวเตเตอร ์ทางกล  (เช่น มอเตอร์กระแสตรง ) 
 มอเตอร์ที่ประกอบรวมเบ ็ดเสร็จในเครื่องจักร (ตัวอย่างเช่น เครื่องสูบ (p ump) พั ดลม และเครื่อง
อัด (compressor)) ซึ่งในการปฏิบัติไม่สามารถทดสอบแยกออกจากเคร ื่องจักร แม้ว่าจะมีการ
จัดเตรียมกระบังปิดปลาย  (end-shield) และรองลื่นปลายด้านขับเคลื่อน (drive-end bearing) 
ชั่วคราว  หมายความว่ามอเตอร์จะต้อง ก) ใช้อุปกรณ์ร่วมกัน (นอกเหนือจากใช้ตัวต่อ เช่น สลัก
เกลียว) กับหน่วยขับเคลื่อน (ตัวอย่างเช่น แกน หรือตัวโครงครอบเคร ื่อง) และ   ข) ไม่ได้ถูก
ออกแบบให้สามา
รถที่จะแยกมอเตอร ์ออกจากหน่วยขับ แม้ว่ามอเตอร์จะสามารถทํางานอย่าง
อิสระจากหน่วยขับ นั่นคือถ้ากระบวนการในการแยกจะท ําให้มอเตอร์ไม่ทํางาน มอเตอร์นั้นจะไม่
ครอบคลุมตามมาตรฐานฉบ ับนี้ 
(TEAO, IC418) เครื่องจ ักรกลชนิดปิดหุ้มอากาศทั้งหมด (Totally Enclosed Air-Over Machine) 
ตัวอย่างเช่น เครื่องจักรกลที่ระบายความร้อนที่พื้นผิวของตัวโครง
ครอบเครื่องทั้งหมด ใช้ระบบการ
ระบายความร้อนภายนอกโดยใช้วิธีการระบายอากาศนอกเครื่องจ ักรกลเป็นไปตามมาตรฐานฉบ ับนี้ 
การทดสอบประส ิทธิภาพมอเตอร์เช่นนี้อาจจะทําโดยการนําพัดลมออกและจ ัดระบบการระบาย
ความร้อนโดยการใช ้เครื่องเป่าลมที่พิกัดการไหลของอากาศคล้ายคล ึงกับพัดลมดั้งเดิม 
 มอเตอร์ที่มีตัวแปลงผันความถี่ประกอบรวมก ัน (compact drives)  เมื่อมอเตอร์ไม่สามารถ
ทดสอบแยกจากต ัวแปลงผันได้ ระดับชั้นประสิทธิภาพพลังงานของชุดขับเคลื่อนจะต้องอยู่บน
พื้นฐานของผล ิตภัณฑ์ชุดสําเร็จ (PDS: Power Drive System) และจะต้องถูกกําหนดในมาตรฐาน
ที่แยกออกต่างหาก  
หมายเหตุ 6  มอเตอร์จะไม่อยู่นอกขอบข่ายเมื่อมอเตอร์และตัวแปลงผันความถี่สามารถแยกออกจากก ันได้ 
และมอเตอร์สามารถทดสอบแยกต ่างหากจากตัวแปลงผัน 
 มอเตอร์เบรก เมื่อระบบเบรกรวมเป ็นส่วนหนึ่งภายในโครงสร ้างของมอเตอร ์ ซึ่งไม่สามารถถอด
ออกหรือจ่ายแรงดันจากแหล ่งจ่ายอื่นในขณะท ี่ทําการทดสอบประส ิทธิภาพของมอเตอร ์ 
หมายเหตุ 7  มอเตอร์เบรกที่มีขดเบรกรวมอย ู่กับหน้าจานของมอเตอร ์จะครอบคลุมตามมาตรฐานน ี้ ถ้า
สามารถที่จะทดสอบประส ิทธิภาพได้โดยไม่เกิดความสูญเสียจากเบรก  (ตัวอย่างเช่น การรื้อเบรก
ออก หรือการจ่ายพลังงานให้แก่ขดลวดเบรกจากแหล่งจ่ายที่แยกต ่างหาก ) 
ห้ามใช้หรือยึดถือร่างนี้เป็นมาตรฐานมอก. 866 เล่ม 30(101)–2562 
 
-3- 
 เมื่อผู้ผลิตเสนอมอเตอร ์ที่มีการออกแบบอย ่างเดียวกันทั้งโดยมีหรือไม่มีเบรก การทดสอบ
ประสิทธิภาพสามารถท ําได้โดยการทดสอบมอเตอร ์ที่ไม่มีเบรก ดังนั้น ในการหาค่าประสิทธิภาพ
อาจจะใช้เป็นพิกัดสําหรับมอเตอร์และเบรกมอเตอร์ได ้ทั้งคู่ 
 มอเตอร์ที่แช่น้ําได้ ที่ออกแบบเฉพาะให ้ใช้งานในของเหลว  
 มอเตอร์ชนิดสกัดควัน (smoke extraction motors) ที่มีค่าระดับอุณหภ ูมิสูงกว่า 400 oC 
2. เอกสารอ้างอิง  
เอกสารอ้างอิงที่ระบุต่อไปนี้ใช้ประกอบกับมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรมนี้ เอกสารอ้างอิงฉบับที่ระบุปีที่พิมพ์ให้ใช้
ฉบับที่ระบุเท่านั้น เอกสารอ้างอิงฉบับที่ไม่ได้ระบุปีที่พิมพ์ให้ใช้ฉบับล่าสุด (รวมถึงเอกสารอ ้างอิงฉบับที่แก้ไขเพิ่มเติม) 
มอก. 866 เล่ม 1 เครื่องจักรกลไฟฟ้าชนิดหมุน เล่ม 1: พิกัดและ สมรรถนะ  
มอก. 866 เล่ม 2(1) เครื่องจักรกลไฟฟ้าชนิดหมุน เล่ม 2(1): วิธีมาตรฐานสําหรับการหาค่าความสูญเสีย
และประสิทธิภาพจากการทดสอบ  (ยกเว้นเครื่องจักรกลสําหรับฉุดยานพาหนะ )  
มอก. 866 เล่ม 30(1) เครื่องจักรกลไฟฟ้าชนิดหมุน เล่ม 30(1): ระดับชั้นประสิทธิภาพของมอเตอร ์ไฟฟ้า
กระแสสลับ (รหัส IE) 
IEC/TS 60034-2-3 
Rotating electrical machin es – Part 2-3: Specific test methods for 
determining losses and ef ficiency of converter-fe d AC induction motors 
IEC 60034-6  Rotating electrical machines – Part 6: Me thods of cooling (IC Code)  
IEC/TS 60034-25 Rotating elec trical machines – Part 25: Guidance for the design and 
performance of a.c. motors specific ally designed for converter supply 
IEC 60038  IEC stan dard voltages 
IEC 60079-0  Explosive atmo spheres – Part 0: Equipmen t – General requirements 
3. บทนิยามและส ัญลักษณ์ 
3.1 บทนิยาม  
ความหมายของค ําที่ใช้ในมาตรฐานผล ิตภัณฑ์อุตสาหกรรมนี้ ให้เป็นไปตามบทนิยามของ  มอก. 866 เล่ม 1 
และบทนิยามดังต่อไปนี้ 
3.1.1 มอเตอร์ความเร็วเดียว  (single-speed motor) 
มอเตอร์ที่ทํางานโดยการต่อตรงก ับระบบ 50 Hz และ/หรือ 60 Hz 
หมายเหตุ มอเตอร์ความเร็วเดียว  อาจสามารถใช ้ตัวแปลงผันความถี่แล้วทํางานเป็นมอเตอร์ปรับความเร็วได้ 
  
ห้ามใช้หรือยึดถือร่างนี้เป็นมาตรฐานมอก. 866 เล่ม 30(101)–2562 
 
-4- 
 3.1.2 มอเตอร์หลายความเร็ว (multi-speed motor) 
มอเตอร์ที่มีพิกัด  50 Hz และ/หรือ 60 Hz ทํางานโดยการต ่อตรงกับระบบ ที่มีหลายขดลวด  หรือสามารถ
สับเปลี่ยนขดลวดไปท ี่จํานวนขั้ว 2 ค่าขึ้นไป ที่มีความเร็วซิงโครนัสต่างๆ กัน 
3.1.3 มอเตอร์แปรความเร็วได้ (variable speed motor) 
มอเตอร์ที่มีพิกัดสําหรับช่วงความเร็วและจ่ายแรงดันไฟฟ้าท ี่มีขนาดและความถี่แปรผ ันได้ 
3.1.4 มอเตอร์เบรก (brake motor)  
มอเตอร์ที่ประกอบด้วยหน่วยเบรกทางกลไฟฟ ้า (electro-mechanical brake unit) ที่ทํางานโดยตรงบน
แกนมอเตอร์โดยไม่มีตัวเชื่อมต่อ 
3.1.5 มอเตอร์เกียร์ (geared motor)  
มอเตอร์ที่ประกอบด้วยกล่องเกียร์ (gearbox) ที่ไม่มีตัวเชื่อม
ต่อ (ตัวอย่างเช่น ล้อเกียร์ตัวแรกยึดติดอยู่กับ
แกนมอเตอร์) 
3.1.6 มอเตอร์เครื่องสูบ (pump motor)  
มอเตอร์ที่ติดโดยตรงกับเครื่องสูบ โดยไม่มีตัวเชื่อมต่อ (ตัวอย่างเช่น จานใบพัดยึดติดอยู่กับแกนมอเตอร ์) 
3.1.7 ประสิทธิภาพเฉลี่ย  (average efficiency)  
ค่าประสิทธิภาพเฉลี่ยของจํานวนประชากรมอเตอร ์ (motor population) ที่มีการออกแบบอย ่างเดียวกัน
และพิกัดค่าเดียวกัน 
3.1.8 ประสิทธิภาพระบุ (nominal efficiency)  
ค่าประสิทธิภาพที่กําห
นดที่จะแสดงความม ั่นใจได้ว่าระดับชั้นประสิทธิภาพเป็นไปตามตารางประสิ ทธิภาพ
ในมาตรฐานฉบับนี้ 
3.1.9 ประสิทธิภาพที่พิกัด (rated efficiency)  
ค่าประสิทธิภาพที่ถูกกําหนดโดยผ ู้ผลิต ซึ่งเท่ากับค่าประสิทธิภาพระบุหรือส ูงกว่า 
3.2 สัญลักษณ์ 
n  หมายถึง  ประสิทธิภาพระบุ (%) 
N  หมายถึง  ประสิทธิภาพที่พิกัด (%) 
fN หมายถึง  ความถี่ที่พิกัด  (Hz) 
nN หมายถึง  ความเร็วที่พิกัด (min-1) 
PN  หมายถึง  กําลังที่พิกัด (kW) 
TN  หมายถึง  แรงบิดที่พิกัด (Nm) 
UN หมายถึง  แรงดันไฟฟ้าท ี่พิกัด (V) 
ห้ามใช้หรือยึดถือร่างนี้เป็นมาตรฐานมอก. 866 เล่ม 30(101)–2562 
 
-5- 
 4. การจําแนกประเภท  
การจําแนกประเภทของมอเตอร์เหนี่ยวน ํา 3 เฟส สามารถแบ่งได้ดังนี้ 
4.1 แบ่งตามชนิดของตัวหมุน แบ่งได้ 2 ชนิดคือ 
4.1.1 ตัวหมุนชนิดกรง  (cage-rotor) 
4.1.2 ตัวหมุนชนิดพันขดลวด  (wound-rotor) 
4.2 แบ่งตามชนิดของระดับชั้นการป้องกัน การแบ่งตามระดับชั้นการป้องกันให้เป็นไปตาม  มอก. 866 เล่ม 5 
4.3 การแบ่งระดับชั้นประสิทธิภาพ ให้แบ่งตามรหัส  IE1  IE2  IE3  และ IE4 ตาม มอก. 866 เล่ม30(1)  
5. ประสิทธิภาพ 
5.1 การกําหนด  
5.1.1 ทั่วไป 
มาตรฐานฉบับนี้ใช้กับมอเตอร์ความเร็วเดียวชนิดทํางานโดยการต ่อสายทํางานโดยตรง  มอเตอร์ที่ทํางาน
โดยใช้ตัวแปลงผันความถี่น่าจะมีความสูญเสียสูงกว่าเมื่อเทียบกับใช้แหล่งจ่ายไฟฟ้าโดยตรง  (เป็นรูปคลื่น
ไซน์) ซึ่งเกิดจากส่วนประกอบฮาร ์มอนิกแรงดันไฟฟ้า  จึงไม่ครอบคลุมตามมาตรฐานฉบ ับนี้ 
การที่จะทําให้พิกัดระดับชั้นประสิทธิภาพสาม ารถเปรียบเทียบกันได้สําหรับเทคโนโลยีมอเตอร์ที่แตกต่าง
กัน ให้การทดสอบทุกครั้งตามมาตรฐานฉบ ับนี้กระทําที่แรงดันไฟฟ้ารูปคลื่นไซน์ 
ประสิทธิภาพและความส ูญเสียจะต้องทดสอบให ้สอดคล้องกับวิธีที่เสนอใน  มอก. 866 เล่ม 2(1) 
5.1.2 แรงดันไฟฟ้าที่พิกัด ความถี่ที่พิกัด  และกําลังที่พิกัด 
ประสิทธิภาพที่พิกัดจะต้องกําหนดจากกําลังที่พิกัด (PN), แรงดันไฟฟ้าที่พิกัด (UN) และความถี่ที่พิกัด  (fN) 
พิกัดของมอเตอร ์ที่มีแรงดันไฟฟ้าในช่วงทํางานที่ยอมรับได้ (ตัวอย่างเช่น 400 V ± 10% ตาม IEC 
60038) จะต้องกําหนดประสิทธิภาพที่พิกัดค่าเดียว ตัวอย่างเช่น ส่วนของแรงดันไฟฟ้าขยายที่ยอมรับได้
จะต้องไม่นํามาพิจารณา  
มอเตอร์ที่มีแรงดันไฟฟ้าที่พิกัดและความถี่ที่พิกัดอยู่ร่วมกัน ที่มีฟลักซ์แม่เหล็กและกําลังเท่ากัน 
ตัวอย่างเช่น 230 V/400 V (delta/star) หรือ 230 V/460 V (double star/star) จะต้องมีประสิทธิภาพ
ที่พิกัดและระด ับชั้นประสิทธิภาพ (รหัส  IE) เพียงค่าเดียว 
มอเตอร์ที่มีแรงดันไฟฟ้าที่พิกัด ความถี่ที่พิกัด  และกําลังที่พิกัดม ากกว่า 1 ค่าอยู่ร่วมกัน จะต้องระบุ
ประสิทธิภาพที่พิกัดและระดับชั้นประสิทธิภาพ (รหัส IE) ในแรงดันไฟฟ้าที่พิกัดแต่ละค่า ความถี่ที่พิกัดแต่
ละค่า และกําลังที่พิกัดแต่ละค่า ที่อยู่ร่วมกัน  
ดังนั้น อย่างน้อยค่าประสิทธิภาพที่ต่ําที่สุด และ รหัส IE ที่เกี่ยวข้อง (สําหรับ แรงดันไฟฟ้าที่พิกัดทุกค่า 
ความถี่ที่พิกัดทุกค่า และกําลังที่พิกัดทุกค่า ที่อยู่ร่วมกัน ) จะต้องแสดงบนป้ายพิกัด  
  
ห้ามใช้หรือยึดถือร่างนี้เป็นมาตรฐานมอก. 866 เล่ม 30(101)–2562 
 
-6- 
 ค่าประสิทธิภาพ และรหัส IE ทั้งหมด จะต้องระบุไว้ในเอกสารผลิตภัณฑ์ (แค็ตตาล็อก หรือ คู่มือการ
ทํางาน ) 
หมายเหตุ ตัวอย่างเช่น ในประเทศญี่ปุ่นการรวมพิกัด “200V/50Hz – 200V/60Hz – 220V/60Hz” ใช้กันทั่วไป
สําหรับมอเตอร์ความเร็วเดียว และในยุโรปการรวมพิกัด “380V/50Hz – 400V/50Hz – 415V/50Hz – 
460V/60Hz”ก็ใช้บ้างในบางครั้ง จากตัวอย่างนี้ มอเตอร์จะต้องมีประสิทธิภาพที่พิกัด 3 หรือ 4 ค่า และ
บางครั้งอาจจะมี รหัส IE ที่แตกต่างกัน 
5.1.3 อุปกรณ์เสริม  
มอเตอร์ไฟฟ้าบางชนิดที่ครอบคลุมตามมาตรฐานฉบ ับนี้บางครั้งอาจจะมีอุปกรณ์เสริมติดอยู่ด้วย 
ตัวอย่างเช่น อุปกรณ์กันรั่วสําหรับแกน  พัดลมภายนอก  เบรกทางกล  ตัวหยุดด้านหลังและรองลื่นทาง
เดียว ตัวตรวจจับความเร็ว  เครื่องกําเนิดชนิดวัดความเร็ว ประกอบอยู่ด้วยกันหลายๆ  ชนิด 
ดังนั้น เนื่องจากอุปกรณ์เสริมเหล่านี้ไม่ได้เป็นส่วนหนึ่งข องการออกแบบมอเตอร ์เบื้องต้น การหาค่า
ประสิทธิภาพในการรวมท ั้งหมดไม่สามารถเป็นไปได้ในทางปฏิบัติ การทดสอบสําหรับประสิทธิภาพของ
มอเตอร์ที่ดัดแปลงจากมอเตอร ์มาตรฐานจะต้องกระทําแก่มอเตอร์พื้นฐาน ด้วยระบบระบายความร ้อน
เดิม ไม่ติดตั้งอุปกรณ์เสริม 
ความสูญเสียของพัดลมขับที่แย
กต่างหากจะถูกรวมเข้ากับการหาประสิทธิภาพก็ต่อเมื่อพัดลมภายนอกถ ูก
รวมเป็นส่วนหนึ่งของโครงสร้างมอเตอร์พื้นฐาน เมื่อพัดลมภายนอกเป ็นตัวเลือกเพิ่มเติมในมอเตอร์ที่ผลิต
เป็นจํานวนมาก  ซึ่งปกติจะเป็นพัดลมที่ติดกับแกน  ความสูญเสียของมอเตอร์ (รวมทั้งพัดลมที่ติดกับแ กน ) 
สามารถใช้ได้ 
รองลื่นแบบต่อเชิงมุม (รองลื่นแบบรับแรงผลัก) สําหรับมอเตอร์ที่ติดตั้งในแนวดิ่งสามารถทดแทนได ้โดย
รองลื่นมาตรฐานในการทดสอบประส ิทธิภาพ ดังนั้น มอเตอร์สามารถทดสอบในแนวนอนได ้ 
มอเตอร์บางชนิด (ตัวอย่างเช่น มอเตอร์เกียร์ มอเตอร์เครื่องสูบ และอื่นๆ) ที่ประกอบด้วยอุปกรณ์กันรั่ว
สําหรับแกนเพื่อป้องกันน้ํามันหรือน้ําเข้าสู่มอเตอร์ อุปกรณ์กันรั่วภายนอกจะต ้องถูกนําออกไปในการ
ทดสอบประสิทธิภาพ ซึ่งใช้สําหรับอุปกรณ์กันรั่วที่สามารถเข้าถึงได้จากภายนอกเท ่านั้น ไม่รวมถึงก
ารรื้อ
มอเตอร์ (การรื้อส่วนหุ้มพัดลมและพัดลมสามารถยอมรับได ้) 
เบรกทางกลไฟฟ ้า (electro-mechanical brake) จะต้องถอดออกในร ะหว่างการทดสอบประส ิทธิภาพ
ของมอเตอร์ ถ้าโครงสร้างของมอเตอร์กําหนดไว ้ไม่ให้นําเบรกออก  ขดลวดเบรกจะต ้องป้อนจากแหล่งจ่าย
ไฟฟ้าที่แยกต่างหาก  และการสิ้นเปลืองพลังงานจะต้องไม ่นํามาคิดในการคํานวณประสิทธิภาพมอเตอร์ 
5.2 พิกัด 
ประสิทธิภาพที่แจ้งโดยผู้ผลิตบนแผ่นป้ายพิกัด (ประสิทธิภาพที่พิกัด) จะต้องสูงกว่าหรือเท่ากับประสิทธิภาพที่
ระบุ ตามนิยามในมาตรฐานฉบับนี้ (ให ้เป็นไปตามระด ับชั้นประสิทธิภาพ (รหัส  IE) บนแผ่นป้ายพิกัด ) 
ประสิทธิภาพของมอเตอร ์แต่ละตัวที่โหล
ดเต็มพิกัด เมื่อทดสอบที่แรงดันไฟฟ้าที่พิกัด และความถี่ที่พิกัดแล้ว
จะต้องมีค่าไม่น้อยกว่าประสิทธิภาพที่พิกัดลบด้วยเกณฑ์ความคลาดเคล ื่อนตาม  มอก. 866 เล่ม 1 และไม่น้อย
กว่าการแบ่งระดับชั้นประสิทธิภาพลบด้วยเกณฑ์ความคลาดเคล ื่อน 
ห้ามใช้หรือยึดถือร่างนี้เป็นมาตรฐานมอก. 866 เล่ม 30(101)–2562 
 
-7- 
 ข้อแนะนํา ในการระบุประสิทธิภาพในเอกสารผล ิตภัณฑ์ อาจจะระบุประสิทธิภาพที่โหลด 50%, 75% และ
โหลดเต็ม สําหรับจุดประสงค์ของมาตรฐานฉบ ับนี้ใช้สําหรับประสิทธิภาพที่กําลังที่พิกัด 
การแปรผันของวัสดุ กระบวนการผล ิต และผลการทดสอบ ในการออกแบบมอเตอร ์ ประสิทธิภาพที่โหลดเต็ม
ของมอเตอร์ที่มีจํานวนมากจากการออกแบบอย ่างเดียวกันไม่เป็นค่าเป็นหนึ่งค่าเดียวกัน แต่อยู่ในช่วงแถบของ
ประสิทธิภาพ ดังนั้น ประสิทธิภาพพลังงานที่พิกัดในมาตรฐานฉบับนี้คือค ่าระบุ 
5.3 การแบ่งระดับชั้นและการแสดงเครื่องหมาย  
5.3.1 ทั่วไป 
ในการออกแบบระด ับชั้นประสิทธิภาพที่ประกอบด้วยตัวอักษร IE 
(อักษรย่อสําหรับ International 
Energy Efficiency Class) ให้เป็นไปตามตัวเลขที่แสดงการแบ่งระดับชั้นตามตารางที่ 2 ใน มอก. 866 
เล่ม 30(1) 
5.3.2 การแบ่งระดับชั้นประสิทธิภาพ 
การแบ่งระดับชั้นประสิทธิภาพ ให้แบ่งตามรหัส  IE1  IE2  IE3  และ IE4 ตาม มอก. 866เล่ม 30(1) 
5.3.3 มอเตอร์ที่มีประสิทธิภาพต่ํากว่า IE1 
มอเตอร์ที่มีประสิทธิภาพต่ํากว่าเกณฑ์กําหนดที่ให้ไว้ใน มอก 866 เล่ม 30(1) ตารางท ี่ 3 และ  4 เป็น
มอเตอร์ที่มีประสิทธิภาพต่ํากว่าที่มาตรฐานฉบับนี้กําหนด  ห้ามแสดงเครื่องหมายนี้ 
5.3.4 การแสดงเครื่องหมาย  
มอเตอร์ที่มีพิกัดด้านออกไม่เกิน 750 W  และมีขนาดไม่เป็นไปตาม  IEC 60072-1 จะต้องทําเครื่องหมาย
ข้อ ก)  ข)  ช)  ฌ)  และ ญ) เป็นอย่างน้อย ส่วนมอเตอร์ไฟฟ้าตามพิกัดอื่นๆ ที่แผ่นป้ายพิกัดจะต้องแสดง
เครื่องหมายอย่างน ้อย ดังต่อไปนี้ 
ก) ชื่อผู้ทําหรือเครื่องหมายการค้า  
ข) ตัวเลขลําดับของผู้ผลิต (serial number) หรือหมายเลขแสดงการช ี้บ่ง 
หมายเหตุ การแสดงหมายเลขช ี้บ่งเดียวอาจจะใช้ชี้บ่งในมอเตอร์ไฟฟ้าที่ผลิตจากการออกแบบทางกล
และการออกแบบทางไฟฟ ้าแบบเดียวกันและผลิตในชุดเดียวกันโดยใช้เทคโนโลยีแบบเดียวกัน 
ค) ข้อมูลเพื่อระบุปีของการผลิต ให้ทําเครื่องหมายบนแผ ่นป้ายบอกพิกัดหรือระบุไว้ในแผ่นข้อมูลที่แยก
ต่างหากเพื่อให้มาพร ้อมกับเครื่อง  
หมายเหตุ หากข้อมูลนี้สามารถหาได้จากผู้ผลิตโดยระบุข้อมูลที่ระบุไว้ในข้อ ข) ก็สามารถที่จะไม่ระบุบนแผ่น
ป้ายพิกัดและเอกสารแผ่นข ้อมูล (data sheet) ที่แยกต่างหาก  
ง) รหัสของมอเตอร ์หรือแบบรุ่น (model) 
จ) จํานวนเฟส  
ฉ) ระดับชั้นการป้องกัน (รหัส IP) ตาม มอก. 866 เล่ม 5 
ช) ระดับชั้นประสิทธิภาพ (รหัส IE) และค่าประสิทธิภาพที่พิกัด ตาม มอก. 866 เล่ม 30(1) 
ห้ามใช้หรือยึดถือร่างนี้เป็นมาตรฐานมอก. 866 เล่ม 30(101)–2562 
 
-8- 
 หมายเหตุ จะต้องแสดงเครื่องหมายประสิทธิภาพที่พิกัด และรหัส IE บนป้ายพิกัดแบบถาวร ตัวอย่างเช่น “IE2-
84.0%” 
ซ) ระดับชั้นของอุณหภูมิ และขีดจํากัดอุณหภูมิหรืออุณหภูมิที่เพิ่มขึ้น 
ฌ) กําลังด้านออกที่พิกัด หรือย่านกําลังด้านออกที่พิกัด 
ญ) แรงดันไฟฟ้าที่พิกัด หรือย่านแรงดันไฟฟ้าท ี่พิกัด 
ฎ) ความถี่ที่พิกัด  หรือย่านความถี่ที่พิกัด  
ฏ) กระแสที่พิกัด  หรือย่านกระแสที่พิกัด  
ฐ) ความเร็วที่พิกัด หรือย่านความเร็วที่พิกัด 
ฑ) ตัวประกอบกําลัง (power factor) ที่พิกัด  
5.4 เกณฑ์กําหนดท ี่ระบุสําหรับระดับชั้นประสิทธิภาพ IE1, IE2, IE3 และ IE4 
เกณฑ์กําหนดที่ระบุสําห
รับระดับชั้นประสิทธิภาพ IE1, IE2, IE3 และ IE4 ให้เป็นไปตามตารางท ี่ 3 ถึงตารางที่ 
10 ใน มอก. 866 เล่ม 30(1) 
การประมาณค ่าในช่วงของเกณฑ์กําหนดประสิทธิภาพที่ระบุของกําลังที่พิกัดที่อยู่ระหว่างค่าที่แสดงในตาราง  
สําหรับความถี่จา
กแหล่งจ่ายหลัก 50 Hz ให้เป็นไปตามข้อ 5.4.5 และ ตารางที่ 11 และตารางที่ 12 ใน มอก. 
866 เล่ม 30(1) 
การประมาณค ่าในช่วงของเกณฑ์กําหนดประสิทธิภาพที่ระบุของกําลังที่พิกัดที่อยู่ระหว่างค่าที่แสดงในตาราง  
สําหรับความถี่จากแหล ่งจ่ายหลัก 60 Hz ให้เป็นไปตามข้อ 5.4.6 ใน มอก. 866 เล่ม 30(1) 
5.5 การทดสอบ 
การทดสอบให้ทดสอบตาม  มอก. 866 เล่ม 2(1) 
5.6 เกณฑ์ความคลาดเล ื่อน 
เกณฑ์ความคลาดเคล ื่อนคือค่าเบี่ยง
เบนสูงสุดที่ยอมรับได้ระหว่างผลการทดสอบก ับค่าที่ระบุบนแผ่นป้ายพิกัด
และเกณฑ์กําหนดที่ระบุสําหรับแต่ละระดับชั้นประสิทธิภาพ ผลการทดสอบจะต ้องไม่เกินค่าเบี่ยงเบนสูงสุดที่
ยอมรับได้ตามข้อ  12 และตารางท ี่ 20 ใน  มอก. 866 เล่ม 1 
  
ห้ามใช้หรือยึดถือร่างนี้เป็นมาตรฐานมอก. 866 เล่ม 30(101)–2562 
 
-9- 
  
บรรณานุกรม 
IEC 60034-5, Rotating electrical machines – Part 5: Degrees of protection  provided by the 
integral design of rotating electrical machines (IP code) – Classification  
IEC 60034-12, Rotating electrical machin es – Part 12: Starting pe rformance of single-speed 
three-phase cage induction motors  
IEC/TS 60034-31:2010, Rotating electrical machines – Part  31: Selection of energy-efficient 
motors including variable speed applications – Application guide  
IEC 60072-1, Dimensions and output series  for rotating electrical machines – Part 1: Frame 
numbers 56 to 400 and flange numbers 55 to 1080  
ISO 3, Preferred numbers – Series of preferred numbers  
EN 12101-3, Smoke and heat control systems – Part 3: Specification for powered smoke and 
heat exhaust ventilators 
EN 50347, General purpose three-phase induction motors having standard dimensions and 
outputs – Frame numbers 56 to 315  and flange numbers 65 to 740  
EN 52800, Energy efficiency for power drive system s, motor starters, power electronics and 
their driven applications  
JIS C 4212 (Japanese In dustrial Standard), Low-voltage three-phas e squirrel-cage high-
efficiency induction motors   
NBR 17094-1, Rotating electrical machines – Induction motors – Specification  
NEMA MG1, Motors and Generators  
SANS 1804-1 (South African Standard), Induction motors – Part 1: IEC requirements  
 
________________________________ 
ห้ามใช้หรือยึดถือร่างนี้เป็นมาตรฐาน