1 
 Tarım ve Orman  Bakanlığından:  
 
TÜRK GIDA KODEKSİ PESTİSİTLERİN MAKSİMUM KALINTI  LİMİTLERİ 
YÖNETMELİĞİ   
(TASLAK YÖNETMELİK)  
  
BİRİNCİ BÖLÜM  
Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar  
Amaç  
MADDE 1  – (1) Bu Yönetmeliğin amacı; tüketicinin yüksek seviyede korunmasını sağlamak 
üzere bitkisel ve hayvansal orijinli gıdalarda pestisit kalıntılarının maksimum limitlerine 
ilişkin uygulama usul ve esaslarını belirlemektir.  
Kapsam  
MADDE 2  – (1) Bu Yönetmelik , Ek-1’de belirlenmiş bitkisel ve hayvansal ürünlere  ve bu 
ürünlerden elde edilmiş işlenmiş veya kompozit ürünlere uygulanır.  
(2) Bu Yönetmelik, bebek formülleri, devam formülleri, bebek ve küçük çocuk ek gıdaları ile 
ilgili mevzuat hükümleri saklı kalacak  şekilde uygulanır.  
(3) Bu Yönetmelik, Ek -1’de yer alan ancak gıda dışında ürünlerin üretilmesi, bitki çoğaltım 
materyali, aktif maddelerin ilgili mevzuat çerçevesinde onaylanması amacıyla kullanılan 
ürünlere uygulanmaz.  
Dayanak  
MADDE 3  – (1) Bu Yönetmelik , 11/6/2010 tarihli ve 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki 
Sağlığı, Gıda ve Yem Kanununun 21 inci, 22 nci, 23 üncü, 24 üncü, 31 inci, 32 nci ve 34 üncü 
maddelerine dayanılarak hazırlanmıştır.  
Tanımlar  
MADDE 4  – (1) 5996 sayılı Kanunun 3 üncü maddesindeki tanımlara ilave olarak ikinci 
fıkrada yer alan tanımlar da geçerlidir.  
(2) Bu Yönetmelikte geçen;  
a) Aktif madde: Hastalıklar, zararlılar ve yabancı otlar ile diğer etmenler üzerine asıl biyolojik 
etkiyi yapan  maddeyi,  
b) Bakanlık: Tarım ve Orman  Bakanlığını,  
c) İşleme faktörü: İşlenmiş üründeki pestisit kalıntı miktarının o işleme tabi tutulacak 
üründeki kalıntı miktarına oranını,  
ç) Maksimum Kalıntı L imiti (MKL ): Bu Yönetmelik kapsamındaki ürünlerde yasal olarak 
bulunmasına izin verilen en yüksek pestisit kalıntı limitini,  
d) Pestisit: Zirai mücadele uygulamalarında kullanılan her türlü kimyasal maddeyi,  
e) Pestisit kalıntısı: Ek -1’de belirtilen ürünlerde bulunabilen zirai mücadele amaçlı kullanılan 
aktif m addeleri, bunların metabolitlerini veya parçalanma veya reaksiyon ürünlerini,  
f) Tespit li miti (LOD ): Analitik olarak geçerli kılınmış metotlarla tespit edilen ve 
değerlendirmeye esas en düşük kalıntı limitini,  
ifade eder.  
 2 
 İKİNCİ BÖLÜM  
Yönetmelik Ekleri  ve Uygulama Esasları  
Yönetmelik ekleri  
MADDE 5  – (1) Bu Yönetmeliğe ait ekler aşağıda açıklanmıştır.  
a) Ürünlere ait kod numaraları, MK L’nin uygulanacağı kategori, grup, alt grup ve temel 
ürünler, bu ürünlerin bilimsel adları ile ürünlerin MK L değerlendirmesine tabi tutulacak 
kısımları nı içeren Bölüm A ve  bu bölümdeki ürünlerle aynı MK L’lerin uygulanacağı benzer  
ürünler i içeren Bölüm B , Ek-1’de yer almaktadır.  
b) Türkiye’de, 09/11/2017 tarihli ve 30235  sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Bitki Koruma 
Ürünlerinin Ruhsatlandırılması ve Piyasaya Arzı Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre 
ruhsatlandırılmış  pestisitleri n kabul edilebilir MK L’leri ve MKL belirlenmesine ihtiyaç 
duyulmayan pestisitler  Ek-2’de yer almaktadır . 
c) İthal ürünler de ve Ek-2’deki pestisitler için hayvansal ürünler de uygulanacak  MKL’ler ve 
bu Yönetmelik kapsamındaki ürün lere uygulanacak LOD değerleri  Ek-3’de yer almaktadır.  
ç) Türkiye’de kullanımı sonlandırılmış olan yasaklı pestisitler  Ek-4’de yer almaktadır.  
d) İthal ürünlerde MKL belirlenmesine ihtiyaç duy ulmayan pestisitlere ait liste  Ek-5’de yer 
almaktadır.  
Uygulama esasları  
MADDE 6  – (1) Ülkemizde üretilmiş ürünlerde aşağıdaki uygulama esasları sırasıyla 
uygulanır:  
a) Ek -4’te bulunan veya bu Yönetmeliğin yayım sürecinden sonra ruhsatı iptal edilmiş  olan 
bir pestisit tespit edilmesi durumunda sırasıyla Ek -3’deki LOD değerine  göre, yoksa 0.01  
mg/kg değerine göre değerlendirme yapılır.  
b) Ürünün kod numarası Ek -1 Bölüm A’dan belirlenir. Eğer ürün Ek -1 Bölüm A’da yer 
almıyorsa Ek -1 Bölüm B’ye bakılır ve bu bölümde bulunan ürüne Ek -1 Bölüm A’da karşılık 
gelen ürünün kod numarası esas alınır.  
c) Belirlenen kod numarası kullanılarak bitkis el ürünlerde Ek -2’de yer alan MK L’ye, 
hayvansal ürünlerde ise sadece Ek -2’deki pest isitler için Ek -3’de yer alan MK L’ye göre 
değerlendirme yapılır.  
ç) Bitki Koruma Ürünlerinin Ruhsatlandırılması ve Piyasaya Arzı Hakkında Yönetmelik  
kapsamında , bu Yönetmeliğin yayım sürecinden sonra ruhsa tlandırılmış veya “acil durumlar 
için geçici kullanım izni ” verilmiş  pestisitler için ruhsat aşamasında belirlenmiş MK L’lere 
göre değerlendirme yapılır.  
d) Ruhsatlandırılmamış veya acil durumlar için geçici kullanım izni  verilmemiş pestisitlerde  
Ek-3’teki LOD değerine göre değerlendirme yapılır. Ek-3’de ürün  için bir LOD değeri var ise 
bu değere göre, yoksa ürünün ait olduğu  alt grup veya grup taki en düşük LOD değerine göre,  
yoksa ürünün ait olduğu kategorideki en düşük LOD değerine , yoksa ürün v e pestisit için 
belirlenmiş sütundaki en düşük LOD değerine göre  değerlendirme yapılır. Ek-3’te LOD 
değeri bulunamaması halinde  0.01 mg/kg  değerine göre değerlendirme yapılır.  
(2) İthal edilen veya piyasaya arz edilmiş  ithal ürünlerde aşağıdaki uygulama esasları sırasıyla 
uygulanır:  
a) Ürünün kod numarası Ek -1 Bölüm A’dan belirlenir. Eğer ürün Ek -1 Bölüm A’da yer 
almıyorsa Ek -1 Bölüm B’ye bakılır ve bu bölümde bulunan ürüne Ek -1 Bölüm A’da karşılık 
gelen ürünün kod numa rası esas alınır.  
b) Belirlenen kod numarası kullanılarak  Ek-3’de karşılık gelen  MKL veya LOD değerine göre 
değerlendirme yapılır.  3 
 c) Ek-3’de pestisit yer almıyorsa 0.01 mg/kg değerine göre değerlendirme yapılır.  
(3) Bitkisel ve hayvansal ürünler için bulu nan analiz sonucu, birinci ve ikinci fıkralarda 
sıralanan uygulama esaslarına göre belirlenmiş  limit  değerleri ni aşamaz.  
(4) Ek -1’de tanımlanan ürünler, Ek -5 hariç olmak üzere bu maddenin birinci ve ikinci 
fıkralarına aykırı olması durumunda piyasaya arz edilemez.  
(5) Bu Yönetmelikte belirtilen MK L’lere göre uygun olmayan pestisit kalıntı değerine sahip  
taze veya işlenmiş bir ürün, MK L’leri düşürülmek üzere, k endisiyle aynı veya diğer ürünlerle 
karıştırılarak veya işlenerek piyasaya arz edilemez.  
 
Yönetmelik yayım süreci sonrası ruhsatlandırma veya ru hsat iptali  
Madde 7  – (1) Bitki Koruma Ürünlerinin Ruhsatlandırılması ve Piyasaya Arzı Hakkında 
Yönetmelik  kapsamında bu Yönetmeliğin yayım sürecinden sonra kullanımı sonlandırılmış  ve 
eklere yansıtılamamış pestisitler için bu Yönetmelikte belirlenmiş MKL’ler , pestisitin 
“kullanım sonlandırma  tarihi ”nden önce üretilmiş gıdalarda  raf ömrü boyunca uygulanır.  
Kullanımı sonlandırılmış pestisitler “ bitki koruma ürünleri veritabanı ”nda duyurulur.  
(2) Yönetmelik yayım süreci sonrası  ruhsatlandırılmış veya acil durumlar için geçici kullanım  
izni verilmiş  pestisitler için uygulanacak MK L’ler bitki koruma ürünleri veritabanında 
duyurulur. Acil durumlar için geçici kullanım  izni verilmiş pestisitlerde uygulanan MKL’ler , 
pestisitin  kullanım sonlandırma tarihin den önce üretilmiş gıdalarda  raf ömrü boyunca 
uygulan ır.  
(3) Pestisit k ullanım sonlandırma tarihin den sonra üretilmiş gıdalar LOD değerine, LOD 
yoksa 0.01 mg/kg değerine göre değerlendirilir . 
(4) Resmî kontrollerde pestisit kullanım sonlandırma tarihi veya ürünün üretim tarihine göre 
işlem gerektiren durum larda, geçerli belge sunulamaması halinde güncel tarihtek i son  durum 
esas alınır.  
İşlenmiş gıdalar için uygulama esasları  
MADDE 8  – (1) Ek -1’de listelenmiş ürünlerin işlenmesiyle elde edilmiş işlenmiş gıdalarda 
aşağıdaki uygulama esaslarına göre 6 ncı maddede belirlenmiş esaslar uygulanır. İşlenmiş 
gıdalardaki değerlendirmeler mutlaka Ek -1’deki üründe kalıntı miktarı hesaplanarak ve  6 ncı 
maddedeki esaslar uygulanarak yapılır.  
a) İşlenmiş gıdanın elde edildiği Ek -1’deki ürün belirlenir.  
b) İşlenmiş hayvansal gıdalar için işleme faktörü kullanılmaz. İşlenmiş hayvansal gıdaya  ait 
analiz sonucu işlenmemiş ürün için belirlenmiş limitlere uygun olur.  
c) Ek-4’deki pestisitler için işleme faktörü kullanılmaz.  
ç) İşlenmiş gıda analiz sonucu Ek -1’deki ürün için geçerli LOD değeri sınırları içerisinde ise 
işlenmiş ürün uygun olarak değerlendirilir.  
d) Ek-1’deki üründe 6 ncı maddenin değerlendirmeye esas bölümünde LOD belirlenmiş ise 
işlenmiş gıda ve pestisit için ; belirlenmiş işleme faktörü ≤ 1 olması  durumunda işlenmiş 
gıdada MK L olarak LOD değeri kullanılır. İşleme faktörü > 1 ise işlenmiş üründeki kalıntı 
miktarı işleme faktörüne bölünerek elde edilen değer LOD değeri ile karşılaştırılarak 
değerlendirme yapılır.  
e) Ek-1’deki üründe ilgili pestisit için 6 ncı maddenin d eğerlendirmeye esas bölümünde MK L 
veya LOD bulu nmuyor ise işlen miş gıda için MK L olarak 0.01 mg/kg değeri kullanılır.  
f) Ek-1’deki üründe ilgili pestisit için 6 ncı maddenin değerlendirmeye esas bölümünde LOD 
dışında bir MK L belirlenmiş ise işlenmiş üründeki kalıntı miktarı işleme faktörüne bölünerek 4 
 elde edilen değer , Ek-1’deki işlenmemiş ürünün MK L’si ile karşılaştırılarak değerlendirme 
yapılır.  
g) İşleme faktörü belirlenmemiş ürünlerde uygulama Bakanlıkça değerlendirilir.  
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM  
İşleme Faktörü  
İşleme faktörünün belirlenmesi ve uygulanması ile ilgili esaslar  
MADDE 9  – (1) Ek -1’de yer alan ürünlerin işlenmesiyle elde edilen işlenmiş gıdalar ın 
değerlendirilmesi için  işleme faktörleri Bakanlıkça belirlenir. İşleme faktörleri belirlenirken 
uluslararası kabul görmüş metotlara göre yapılmış çalışmalar sonucunda belirlenmiş spesifik 
veya varsayılan faktörler esas alınır. Spesifik olarak belirlenmiş bir işleme faktörü yoksa ve  
varsayılan faktörün kullandırılması durumunda ; uluslararası kabul görmüş metotlara göre 
daha yüksek varsayılan faktörler olması durumunda  dahi bir ürün -pestisit için kullan dırılacak 
işleme faktörü 5’i aşamaz. Belirlenmiş işleme faktörleri bir liste halinde uygulama  
birlikteliğinin sağlanması için “www.tarim.gov.tr/GKGM” resmî internet sitesinde yayımlanır 
ve burada yayımlanmış işleme faktörle ri kullanılır.  
(2) İşleme faktörleri belirlenmemiş ürün ve pestisitler için Bakanlıktan görüş alınır.  
(3) İşleme faktörü, işleme teknolojisine bağlı olarak her üründe, her bir aktif madde için ayrı 
olarak belirlenir.  
(4) Birinci fıkrada belirtilen haller dışında, işleme faktörünün belirlenmesine gerek 
duyulduğunda Bakanlıkça;  
a) İşlenmiş ürünün beslenmedeki önemi ve tüketim miktarı,  
b) İşleme teknolojisine tabi tutulacak üründeki kalıntı miktarı,  
c) Aktif maddenin veya ilgili metabolitlerinin fiziko -kimyas al özellikleri,  
ç) Ürünün işlenmesi sonucunda toksik metabolitlerin oluşma ihtimali,  
d) Ekstrapolasyon çalışmaları,  
dikkate alınır.  
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM  
Çeşitli ve Son Hükümler  
Numune alma ve analiz metotları  
MADDE 10  – (1) Bu Yönetmelik kapsamında, kontrol amacıyla numune alma işlemi, 
gıdalarda pestisit kalıntılarının resmî kontrolü için numune alma metotları ilgili mevzuata 
göre, analizi ise uluslararası kabul görmüş analiz metotlarına göre yapılır.  
İdari yaptırımlar  
MADDE 11 – (1) Bu Yönetmeliğe aykırı davrananlar hakkında 5996 sayılı Kanunun ilgili 
maddelerine göre idari yaptırım uygulanır.  
Avrupa Birliği mevzuatına uyum  
MADDE 12  – (1) Bu Yönetmeliğin hazırlanmasında, 23/2/2005 tarihli ve (AT) 396/2005 
sayılı Bitkis el ve Hayvansal Gıdalardaki Pestisitlerin Maksimum Kalıntı Limitleri Hakkında 
Avrupa Parlamentosu ve Konsey Tüzüğü dikkate alınmıştır.  
Yürürlükten kaldırılan yönetmelik  
MADDE 13  – (1) 25/11/2016 tarihli ve 298 99 mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 
Türk Gıda Kodeksi Pestisitlerin Maksimum Kalıntı Limitleri Yönetmeliği yürürlükten 
kaldırılmıştır.  5 
 Geçiş hükümleri  
GEÇİCİ MADDE 1  – (1) Bu Yönetmeliğin yayım tarihinden itibaren 3 ay içerisinde bu 
Yönetmelik hükümlerine uyum sağlanır. Uyum süreside dikkate  alınarak bu Yönetmeliğin 
uyum tarihinden önce üretilmiş ürünler için 25/11/2016 tarihli ve 29899 mükerrer sayılı 
Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Pestisitlerin Maksimum Kalıntı Limitleri 
Yönetmeliği  de esas alınabilir . 
(2) Resmî kontrollerde üretim tarihine göre işlem gerektiren durumlarda, üretim tarihi ile ilgili 
geçerli belge sunulamaması halinde bu Yönetmelik hükümleri uygulanır.  
 
Yürürlük  
MADDE 14  – (1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.  
Yürütme  
MADDE 15  – (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Tarım ve Orman  Bakanı yürütür.