GÜMRÜK KANUNU12 
 
Kanun Numarası  : 4458  
Kabul Tarihi  : 27/10/1999  
Yayımlandığı Resmî Gazete  : Tarih  : 4/11/1999  Sayı : 23866  
Yayımlandığı Düstur  : Tertip  : 5 Cilt : 39 
 
Bu Kanun ile ilgili Tüzükler için, “Tüzükler Külliyatı”nın Kanunlara göre  
düzenlenen nü merik fihristine bakınız.  
 
Bu Kanun ile ilgili olarak Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe giren  
yönetmelik için,  “Yönetmelikler Külliyatı”nın kanunlara göre  
düzenlenen nümerik fihristine bakımız.  
 
BİRİNCİ KISIM  
Genel Hükümler  
 
BİRİNCİ BÖLÜM  
Amaç, Kapsam ve Temel Tanımlar  
Madde 1 – Bu Kanunun amacı, Türkiye Cumhuriyeti Gümrük Bölgesine giren ve 
çıkan eşyaya ve taşıt araçlarına uygulanacak gümrük kurallarını belirlemektir.  
 
Madde 2 – Türkiye Cumhuriyeti Gümrük Bölgesi, Türkiye Cumhuriyeti topraklarını 
kapsa r. Türkiye kara suları, iç suları ve hava sahası gümrük bölgesine dahildir.  
Bu Kanunda geçen Türkiye Gümrük Bölgesi ve Gümrük Bölgesi kavramları Türkiye 
Cumhuriyeti Gümrük Bölgesini ifade eder.  
 
Madde 3 – Bu Kanunda geçen;  
1. "Müsteşarlık" deyimi, Gümrük M üsteşarlığını;  
2. (Değişik: 18/6/2009 -5911/1 md.)  
a) “Gümrük idaresi veya idareleri” deyimi, gümrük mevzuatında belirtilen işlemlerin 
kısmen veya tamamen yerine getirildiği merkez veya taşra teşkilatındaki hiyerarşik yönetim 
birimlerinin tamamını;  
b) “Giri ş gümrük idaresi” deyimi, eşyanın Türkiye Gümrük Bölgesine getirildiği ve 
risk analizine dayalı giriş kontrolüne tabi tutularak geciktirilmeksizin sevk işlemlerinin 
yapıldığı gümrük idaresini;  
                                                           
1 27/6/2000 tarihli ve 4587 sayılı Kanunun Geçici 2 nci maddesiyle bu Kanunda geçen "Avrupa 
Topluluğu " ibareleri "Avrupa Birliği" olarak değiştirilmiş ve metne işlenmiş tir. 
2 18/6/2009 tarihli ve 5911 sayılı Kanunun 67 nci maddesiyle; bu Kanunun çeşitli maddelerinde yer alan 
“gümrük başmüdürlüğü” ibareleri “gümrük ve muhafaza başmüdürlüğü”, “gümrük başmüdürlüğüne” 
ibareleri “gümrük ve muhafaza başmüdürlüğüne” şeklinde de ğiştirilmiş ve metne işlenmiştir.  c) “İthalat gümrük idaresi” deyimi, Türkiye Gümrük Bölgesine ge tirilen eşyanın risk 
analizine dayalı kontrolleri de dâhil olmak üzere gümrükçe onaylanmış bir işlem ve kullanıma 
tabi tutulmasına ilişkin işlemlerinin yerine getirildiği gümrük idaresini;  
d) “İhracat gümrük idaresi” deyimi, Türkiye Gümrük Bölgesini terk e decek eşyanın 
risk analizine dayalı kontrolleri de dâhil olmak üzere gümrükçe onaylanmış bir işlem ve 
kullanıma tabi tutulmasına ilişkin işlemlerinin yerine getirildiği gümrük idaresini;  
e) “Çıkış gümrük idaresi” deyimi, eşyanın Türkiye Gümrük Bölgesini te rk etmeden 
önce sunulmasının gerekli olduğu ve çıkış işlemlerinin tamamlanması ile ilgili gümrük 
kontrolleri ve risk analizine dayalı kontrollere tabi tutulduğu gümrük idaresini;  
3. "Kişi" deyimi, gerçek ve tüzel kişiler ile hukuken tüzel kişilik statüsüne  sahip 
olmamakla birlikte yürürlükteki mevzuat uyarınca hukuki tasarruflar yapma yetkisi tanınan 
kişiler ortaklığını;  
4. "Türkiye Cumhuriyeti Gümrük Bölgesinde yerleşik kişi" deyimi,  
a) Bu bölgede yerleşim yeri olan bütün gerçek kişileri;3 
b) Bu bölgede ka yıtlı işyeri, kanuni iş merkezi veya şubesi bulunan bütün tüzel kişi 
veya kişiler ortaklığını;  
5. "Karar" deyimi, bağlayıcı tarife ve menşe bilgileri de dahil olmak üzere, gümrük 
idaresinin, gümrük mevzuatı ile ilgili olarak belirli bir konuda bir veya dah a fazla kişi 
üzerinde hukuki son uç doğuracak idari tasarrufunu;  
6. (Değişik: 18/6/2009 -5911/1 md.)  
a) “Serbest dolaşımda bulunan eşya” deyimi, 18 inci madde hükümlerine göre tümüyle 
Türkiye Gümrük Bölgesinde elde edilen ve bünyesinde Türkiye Gümrük Bölgesi  dışındaki ülke 
veya topraklardan ithal edilen girdileri bulundurmayan veya şartlı muafiyet düzenlemelerine tabi 
tutulan eşyadan elde edilen ve tabi olduğu rejim hükümleri uyarınca özel ekonomik değer 
taşımadığı tespit edilen veya Türkiye Gümrük Bölgesi dı şındaki ülke veya topraklardan serbest 
dolaşıma giriş rejimine tabi tutularak ithal edilen veya Türkiye Gümrük Bölgesinde, yukarıda 
belirtilen eşyadan ayrı ayrı veya birlikte elde edilen veya üretilen eşyayı;  
b) “Serbest dolaşımda bulunmayan eşya” deyimi, serbest dolaşımda bulunan eşya 
dışında kalan eşya ile transit hükümleri saklı kalmak üzere Türkiye Gümrük Bölgesini fiilen 
terk eden eşyayı;  
7. "Gümrük statüsü" deyimi, eşyanın Türkiye Gümrük Bölgesinde serbest dolaşıma 
girmiş olup olmadığı yönünden durumu nu; 
8. (Değişik: 18/6/2009 -5911/1 md.)  
a) “Gümrük vergileri” deyimi, ilgili mevzuat uyarınca eşyaya uygulanan ithalat 
vergilerinin ya da ihracat vergilerinin tümünü;  
b) “Gümrük yükümlülüğü” deyimi, yükümlünün gümrük vergilerini ödemesi zorunluluğunu;  
9. (Değişik: 18/6/2009 -5911/1 md.) “İthalat vergileri” deyimi,  
a) Eşyanın ithalinde ödenecek gümrük vergisi ile diğer eş etkili vergiler ve mali yükleri,  
b) Tarım politikası veya tarım ürünlerinin işlenmesi sonucu elde edilen bazı ürünlere 
uygulanan özel düzenl emeler çerçevesinde ithalatta alınacak vergileri ve diğer mali yükleri;  
                                                           
3 18/6/2009 tarihli ve 5911 sayılı Kanunun 67 nci maddesiyle; 3 üncü maddenin (4) numaralı bendinin 
(a) alt bendinde yer alan “kanuni ikametgâhı” ibaresi “yerleşim yeri”, (11) numaralı bendinde yer 
alan “yükümlülüklerini” ibaresi “yükümlülüğünü” şeklinde değiştirilmiş ve metne işlenmiştir.  10. (Değişik: 18/6/2009 -5911/1 md.) “İhracat vergileri” deyimi,  
a) Eşyanın ihracatında ödenecek gümrük vergisi ile diğer eş etkili vergiler ve mali yükleri,  
b) Tarım politikası veya ta rım ürünlerinin işlenmesi sonucu elde edilen bazı ürünlere 
uygulanan özel düzenlemeler çerçevesinde ihracatta alınacak vergileri ve diğer mali yükleri;  
11. "Yükümlü" deyimi, gümrük yükümlülüğünü yerine getirmekle sorumlu bütün kişileri;(3) 
12. "Gümrük göze timi" deyimi, gümrük mevzuatına ve gereken hallerde gümrük 
gözetimi altındaki eşyaya uygulanacak diğer hükümlere uyulmasını sağlamak üzere gümrük 
idareleri tarafından genel olarak uygulanan işlemleri;  
13. (Değişik: 18/6/2009 -5911/1 md.) “Gümrük kontrolü” d eyimi, Türkiye Gümrük 
Bölgesi ile diğer ülkeler arasında taşınan eşyanın giriş, çıkış, transit, nakil ve nihai kullanımını 
ve serbest dolaşımda bulunmayan eşyanın durumunu düzenleyen gümrük mevzuatı ve diğer 
mevzuatın doğru uygulanmasını sağlamak için gümr ük idareleri tarafından yürütülen; eşyanın 
muayenesi, beyanname verileri ile elektronik veya yazılı belgelerin varlığının ve gerçekliğinin 
doğrulanması, işletmelerin hesap ve diğer kayıtlarının incelenmesi, taşıma araçlarının kontrolü, 
bagajların ve kişile rin yanlarında ya da üstlerinde taşıdıkları diğer eşyanın kontrolü ile resmi 
araştırmalar ve diğer benzeri uygulamaları;  
14. "Eşyanın gümrükçe onaylanmış bir işlem veya kullanıma tabi tutulması" deyimi, 
eşyanın,  
a) Bir gümrük rejimine tabi tutulmasını,  
b) Bir serbest bölgeye girmesini,  
c) Türkiye Gümrük Bölgesi dışına yeniden ihracını,  
d) İmhasını,  
e) Gümrüğe terk edilmesini;  
15. "Gümrük rejimi" deyimi,  
a) Serbest dolaşıma giriş rejimini,  
b) Transit rejimini,  
c) Gümrük antrepo rejimini,  
d) Dahilde işleme re jimini,  
e) Gümrük kontrolü altında işleme rejimini,  
f) Geçici ithalat rejimini,  
g) Hariçte işleme rejimini,  
h) İhracat rejimini;  
16. "Gümrük beyanı" deyimi. belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde eşyanın bir 
gümrük rejimine tabi tutulması talebinde bulunu lmasını;  
17. "Beyan sahibi" deyimi, kendi adına beyanda bulunan kişiyi veya adına beyanda 
bulunulan kişiyi;  
18. "Eşyanın gümrüğe sunulması" deyimi, eşyanın gümrük idaresine ya da gümrükçe 
tayin edilen veya uygun görülen herhangi bir yere getirilmesi üzerin e, belirlenen usul ve 
esaslara uygun olarak, gümrük idarelerine yapılan bildirimi;  
19. "Eşyanın teslimi" deyimi, eşyanın tabi tutulduğu gümrük rejimi ile öngörülen 
amaçlar doğrultusunda gümrük idareleri tarafından ilgilisine teslimini;  20. (Değişik: 18/6/2 009-5911/1 md.)  
a) “Rejim hak sahibi” deyimi, kendi adına ve hesabına gümrük beyanını yapan veya 
hesabına gümrük beyanı yapılan kişi veya bu kişilere ait bir gümrük rejimi ile ilgili hakların 
ve yükümlülüklerin devredildiği kişiyi;  
b) “Asıl sorumlu” deyimi , transit rejiminde rejim hak sahibini;  
21. "İzin hak sahibi" deyimi, ken disine bir izin verilen kişiyi;  
22. "Elleçleme" deyimi, gümrük gözetimi altındaki eşyanın asli niteliklerini değiştirmeden 
istiflenmesi, yerinin değiştirilmesi, büyük kaplardan küçük kaplara aktarılması, kapların 
yenilenmesi veya tamiri, havalandırılması, kalburlanması, karıştırılması ve benzeri işlemleri;  
23. "Eşya" deyimi, h er türlü madde, ürün ve değeri;  
24. (Ek: 18/6/2009 -5911/1 md.) “Risk” deyimi, Türkiye Gümrük Bölgesi ve diğer 
ülkeler arasında taşınan eşyanın giriş, çıkış, transit, nakil ve nihai kullanımına ve serbest 
dolaşımda bulunmayan eşyaya ilişkin olarak,  
a) Ulusal ya da uluslararası düzeyde alınmış önlemlerin doğru bir şekilde uygulanmasını 
engelleyen,  
b) Ülkenin mali çık arlarını tehlikeye düşüren,  
c) Ülkenin güvenlik ve emniyetine, kamu güvenliği ve kamu sağlığına, çevreye veya 
tüketicilere yönelik tehdit oluşturan,  
bir olayın ortaya çıkma ihtimalini;  
25. (Ek: 18/6/2009 -5911/1 md.)  “Risk yönetimi” deyimi, riskin sistemati k olarak 
tanımlanması ve riskin en aza indirilmesi için gerekli olan tüm önlemlerin uygulanması 
amacıyla ulusal ve uluslararası kaynak ve stratejilere dayanılarak veri ve bilgi toplanmasını, 
risk analizi ve değerlendirilmesini, alınacak önlemlerin belirlen mesini ve uygulanmasını, bu 
sürecin işleyiş ve sonuçlarının düzenli olarak izlenmesi ve gözden geçirilmesini;  
26. (Ek: 28/3/2013 -6455/2 md.) “Gümrüklenmiş değer” deyimi, Uluslararası Kıymet 
Sözleşmesine göre belirlenecek; ithal eşyası için eşyanın CIF kıym eti ile gümrük vergileri 
toplamını, ihraç eşyası için FOB kıymeti ile gümrük vergileri toplamını;  
ifade eder.  
 
Madde 4 – Gümrük idareleriyle muhatap olan kişiler bu Kanun ve Cumhurbaşkanlığı 
kararnameleri ile bunlara dayanılarak çıkarılan mevzuat hükümleri ne uymak; gümrük idarelerinin 
gerek bu Kanunda gerek diğer mevzuat  hükümler ine göre yapacağı gözetim ve kontrollere tabi 
olmak; bu idarelerin kendi adına veya başka idareler nam veya hesabına tahsil edeceği her tür 
vergi, resim, harç ve ücretleri ödemek ve ya bunların teminata bağlamak; mevzuat  hükümlerinin 
uymayı zorunlu kıldığı her tür işlemleri yerine getirmekle sorumludurlar.456 
                                                           
4 18/6/2009 tarihli ve 5911 sayılı Kanunun 67 nci maddesiyle; bu maddede yer alan “yükümlüdürler” 
ibaresi “sorumludurlar” şeklinde değiştirilmiş ve metne işlenmiştir.  
5 18/6/2009 tarihli ve 5911 sayılı Kanunun 67 nci maddesiyle; bu maddede yer alan “denetimlere” 
ibaresi “kontrollere” şeklinde değiştirilmiş ve metne işlenmiştir.  
6 2/7/2018 tarihli ve 700 sayılı KHK’nin 126 ncı maddesiyle bu fıkrada yer alan “bu Kanuna” ibaresi 
“Cumhurbaşkan lığı kararnameleri ile bunlara” şeklinde, “tüzük, kararname ve yönetmelik” ibaresi 
“mevzuat” şeklinde, “kanun, tüzük ve kararnamelerde yazılı hükümlere” ibaresi “mevzuat hükümlerine” 
şeklinde ve “kanun, tüzük, kararname ve yönetmelik” ibaresi “mevzuat” şek linde değiştirilmiştir.  İKİNCİ BÖLÜM  
Gümrük Mevzuatı Çerçevesinde Kişilerin Hak ve  Yükümlülüklerine  
İlişkin  Çeşitli Hükümler  
 
BİRİNCİ AYIRIM  
Temsil Ha kkı ve Yetkilendirilmiş Yükümlü7 
Madde 5 – Bütün kişiler, gümrük mevzuatı ile öngörülen tasarrufları ve işlemleri 
gerçekleştirmek üzere gümrük idarelerindeki işleri için bir temsilci tayin edebilirler.  
Transit taşımacılık yapan veya arızi olarak beyanda bu lunan kişiler hariç olmak üzere, 
temsilci Türkiye Gümrük Bölgesinde yerleşik bulunan kişilerdir.  
Temsil, doğrudan veya dolaylı olabilir. temsilci, doğrudan temsil durumunda başkasının 
adına ve hesabına hareket eder. Dolaylı temsil durumunda ise kendi adına , ancak başkasının 
hesabına hareket eder. Temsilci, temsil edilen kişi namına hareket ettiğini beyan etmek, temsilin 
doğrudan veya dolaylı olduğunu belirtmek ve sahip olduğu temsil yetki belgesini gümrük 
idarelerine ibraz etmek zorundadır.8 
Bir başka kişi adına veya hesabına hareket ettiğini beyan etmeyen ya da bir temsil 
yetkisine sahip olmadığı halde, başka bir kişi adına ya da hesabına hareket ettiğini beyan eden 
kişi, kendi adına ve kendi hesabına hareket ediyor sayılır.  
225 inci maddenin 1 inci fıkrası nda belirtilen kişiler gümrük idarelerinde dolaylı 
temsil ci olarak iş takip edebilirler.  
 
Madde 5 /A – (Ek: 18/6/2009 -5911/2 md.)  
1. Müsteşarlık, gerektiğinde ilgili kurum ve kuruluşların görüşlerini de almak suretiyle 
Türkiye Gümrük Bölgesinde ekonomik fa aliyette bulunan yerleşik kişilere ikinci fıkrada yer 
alan şartları taşımaları halinde yetkilendirilmiş yükümlü statüsü tanır. Yetkilendirilmiş 
yükümlüler, kolaylaştırılmış emniyet ve güvenlikle ilgili gümrük kontrollerinden veya 
gümrük mevzuatının öngördü ğü basitleştirilmiş uygulamalardan faydalanır.  
2. Yetkilendirilmiş yükümlü statüsünün tanınması için gereken şartlar aşağıda belirtilmiştir.  
a) 4 üncü maddede belirtilen sorumlulukların yerine getirilmesinde ciddi ihlallerde 
bulunmamak,  
b) Gümrük kontrolle rinin doğru biçimde yapılabilmesine imkân veren ticari kayıtları 
düzenli bir şekilde tutma yeterliliğine sahip bulunmak,  
c) Müsteşarlıkça gerek görülen hallerde, mali yeterliliğe sahip olduğunu kanıtlamak,  
d) Uygun emniyet ve güvenlik standartlarına sahip bulunmak.  
                                                           
7 Bu ayırımının başlığı “Temsil Hakkı” iken, 18/6/2009 tarihli ve 5911 sayılı Kanunun 2 nci 
maddesiyle metne işlendiği şekilde değiştirilmiştir.  
8 18/6/2009 tarihli ve 5911 sayılı Kanunun 66 ncı maddesiyle; bu fıkrada yer alan ikinc i cümlesinde 
yer alan “başkasının adına” ibaresinden sonra gelmek üzere “ve hesabına” ibaresi eklenmiş ve metne 
işlenmiştir.  3. İkinci fıkrada belirtilen şartlar ile aşağıdaki hususlara ilişkin usul ve esaslar 
yönetmelikle düzenlenir:  
a) Yetkilendirilmiş yükümlü statüsünün verilmesi,  
b) Basitleştirmelerden faydalanma izninin verilmesi,  
c) Bu statü ve izinlerin hangi gü mrük idarelerince verileceğinin belirlenmesi,  
d) Risk yönetimi düzenlemeleri dikkate alınarak, emniyet ve güvenliğe ilişkin gümrük 
kontrollerinde tanınacak kolaylıkların türü ve kapsamının belirlenmesi,  
e) İlgili kurum ve kuruluşlardan gerektiğinde görüş a lınması ve bilgi talebinde 
bulunulması,  
f) Yetkilendirilmiş yükümlü statüsünün geçici olarak geri alınması veya iptali.  
 
İKİNCİ AYIRIM  
Gümrük Mevzuatının Uygulanmasına İlişkin Kararlar  
Madde 6 – 1. Gümrük idarelerinin gümrük mevzuatının uygulanmasına ilişk in bir 
karar vermesini talep eden her kişi, kararın verilebilmesi için gerekli bütün bilgi ve belgeleri 
söz konusu idarelere ibraz etmek zorundadır.  
2. Karar alınması talebinin yazılı olarak yapılması gerekir. Gümrük idareleri, söz 
konusu talebe ilişkin ba şvurunun kendilerine ulaştığı tarihten itibaren otuz gün içinde karar 
alırlar. Verilen kararlar başvuru sahibine yazılı olarak tebliğ edilir.  
Ancak, gümrük idareleri tarafından bu süreye uyulması mümkün değilse; belirtilen 
süre aşılabilir. Bu durumda, söz konusu idareler, yukarıda belirlenen sürenin dolmasından 
önce başvuru sahibine süre aşımını haklı kılan gerekçeler ile talep hakkında karar vermek için 
gerekli gördükleri ek süreyi de belirterek bilgi verirler.  
3. Gümrük idareleri tarafından gerek başvurul arın reddine ve gerekse muhatabı kişinin 
aleyhine olarak verilen yazılı kararlar, Onikinci Kısımda belirtilen şekilde itiraz yolu açık 
olmak üzere gerekçeli olarak alınır ve bu hususlar kararda belirtilir.  
4. Alınan kararlar (…)9 gümrük idareleri tarafında n derhal uygulanır.(9) 
 
Madde 7 – 1.Gümrük idaresinin ilgilinin lehine olan kararları aşağıdaki hallerin bir arada 
bulunması durumunda iptal edilir.10 
a) Kararın yanlış veya eksik bilgilere dayanılarak verilmesi halinde,  
b) Başvuru sahibinin bu yanlışlık ve ya eksikliği bilmesi veya bilmesi gerektiği hallerde,  
c) Kararın doğru veya tam bilgilere dayanılarak verilmesinin mümkün olmamasının 
tespiti halinde.  
                                                           
9 18/6/2009 tarihli ve 5911 sayılı Kanunun 68 inci maddesiyle; bu fıkrada yer alan “245 inci madde 
hükümleri saklı kalmak üzere” ib aresi yürürlükten kaldırılmıştır.  
10 18/6/2009 tarihli ve 5911 sayılı Kanunun 67 nci maddesiyle; bu maddenin birinci fıkrasının birinci 
cümlesinde yer alan “hallerde” ibaresi “hallerin bir arada bulunması durumunda”, ikinci fıkrasının 
(a) bendinde yer alan “Kararda öngörülen” ibaresi “Karara esas teşkil eden”şeklinde değiştirilmiş 
ve metne işlenmiştir.  2. Aşağıdaki hallerde ise ilgilinin lehine olan karar değiştirilir veya iptal edilebilir.  
a) Karara esas teşkil eden bir veya birden fazla koşulun gerçekleşmemiş veya 
gerçekleşemez olması,(10) 
b) Lehine olan bir kararda öngörülen bir yükümlülüğe ilgilinin uymaması halinde.  
3. Kararın iptali, muhatabına tebliğ edilir.  
4. 1 inci fıkra hükümlerine göre kararın i ptal işlemi iptal kararının verildiği tarihten, 2 nci  
fıkra hükümlerine göre verilen iptal veya değiştirme kararı tebliğ tarihinden itibaren yürürlüğe 
girer.  
Bununla birlikte, karar muhatabının yasal çıkarlarının gerektirdiği istisnai hallerde, 
kararın ipt alinin veya değiştirilmesinin yürürlük tarihi yönetmelikle belirlenen koşullar altında 
ertelenebilir.  
 
ÜÇÜNCÜ AYIRIM  
Bilgi  
Madde 8 – 1. Kişiler gümrük idarelerinden gümrük mevzuatının uygulanması hakkında 
bilgi talep edebilirler.  
(Mülga ikinci paragraf: 18 /6/2009 -5911/68 md.)  
2. Bilgiler, talep edene ücretsiz olarak verilir. Bununla birlikte, özellikle eşyanın kimyevi 
tahlili veya ekspertizi ya da talep edene geri gönderilmesi nedeniyle gümrük idarelerince yapılan 
masraflar, talepte bulunan tarafından karşı lanır.  
 
Madde 9 – 1 Yazılı talep üzerine Müsteşarlık veya yetkilendirdiği gümrük idaresi 
tarafından bağlayıcı tarife veya bağlayıcı menşe bilgileri verilir.  
2. Bağlayıcı tarife veya bağlayıcı menşe bilgisi, gümrük idarelerini, hak sahibine karşı 
sadece eşy anın tarife pozisyonu konusunda veya eşyanın menşeinin tespiti konusunda ve 
yalnızca bilginin verildiği tarihten sonra tamamlanacak gümrük işlemlerine konu olan eşya 
için bağlar.  
Bağlayıcı menşe bilgisinin verilmesinde, 17 ila 22 nci maddelerde yer alan eş yanın 
menşeinin belirlenmesine ilişkin hükümler esas alınır.  
3. Bilgi alan kişi;  
a) Bağlayıcı tarife bilgisi için, beyan edilecek eşya ile verilen bilgide tanımlanan eşya 
arasında her bakımdan uygunluk bulunduğunu,  
b) Bağlayıcı menşe bilgisi için, beyan ed ilecek eşya ve menşe kazanımı gerektiren 
durumu ile verilen bilgide tanımlanan eşya ve menşe kazanımı gerektiren durumunun her 
bakımdan uygun bulunduğunu,  
kanıtlamak zorundadır.  
4. Bağlayıcı tarife bilgisi veriliş tarihinden itibaren altı yıl; bağlayıcı me nşe bilgisi 
veriliş tarihinden itibaren üç yıl geçerlidir. Talep edenin verdiği yanlış veya eksik bilgiye 
dayanan bağlayıcı bilgi iptal edilir.  5. Bağlayıcı tarife bilgisi aşağıdaki durumlarda geçerliliğini kaybeder:  
a) Türk Gümrük Tarife Cetvelinde değişi klik yapılması ve verilen bilginin söz konusu 
değişiklikle getirilen hükümlere uymaması,  
b) Dünya Gümrük Örgütünün uymakla yükümlü bulunduğumuz nomanklatür, izahname, 
tarife pozisyonlarına ilişkin kararlarındaki bir değişikliğe uymaması,  
c) Bağlayıcı tarif e bilgisinin iptal edildiğinin veya değiştirildiğinin bilgi verilen kişiye 
tebliğ edilmesi.  
Bu fıkranın (a) ve (b) bentlerinde belirtilen hallerde bağlayıcı tarife bilgisinin geçerliliğini 
kaybetme tarihi, söz konusu değişikliklerin Resmi Gazetede yayımı t arihidir.  
6. Bağlayıcı menşe bilgisi aşağıdaki durumlarda geçerliliğini kaybeder:  
a) Menşe kurallarında bir mevzuat düzenlemesi veya bir uluslararası anlaşma gereğince 
değişiklik yapılması ve verilen bilginin söz konusu değişiklikle getirilen hükümlere uym aması,  
b) Dünya ticaret Örgütünün uymakla yükümlü bulunduğumuz Menşe Kuralları 
Anlaşmasına ve bu anlaşmaya ilişkin izahname ve kararlardaki bir değişikliğe uymaması,  
c) Bağlayıcı menşe bilgisinin iptal edildiğinin veya değiştirildiğinin bilgi verilen kişiy e 
tebliğ edilmesi.  
(Ek paragraf: 18/6/2009 -5911/66 md.) Bu fıkranın (a) ve (b) bentlerinde belirtilen 
hallerde bağlayıcı menşe bilgisinin geçerliliğini kaybetme tarihi, söz konusu değişikliklerin 
Resmi Gazetede yayımı tarihidir.  
7. 5 ve 6 ncı fıkra hükümle ri uyarınca geçerliliğini kaybeden bağlayıcı tarife veya menşe 
bilgisinin hak sahibi, söz konusu bağlayıcı bilgiye dayanarak ve bu bilginin geçerliliğini 
kaybetmesinden önce, ilgili eşyanın alımı veya satımı üstüne bağlayıcı sözleşmeler yaptığı 
takdirde, g eçerliliğini kaybeden tarife veya menşe bilgisini, söz konusu yayımın ya da tebligatın 
yapıldığı, tarihten itibaren altı aylık bir süre boyunca kullanabilir. Ancak, gümrük işlemleri 
sırasında söz konusu ürünler için bir ithalat, ihracat ya da ön izin belge sinin gümrüğe 
verilmesi halinde, bu belgenin geçerlilik süresi esas alınır. Bu fıkra hükümlerine istisna 
getirmeye Cumhurbaşkanı yetkilidir.11 
8. Bağlayıcı tarife veya menşe bilgisine ilişkin 7 nci fıkra hükümleri ancak aşağıdaki 
amaçlarla kullanılabilir.  
a) İthalat ya da ihracat vergilerinin belirlenmesi,  
b) Tarım politikası kapsamında ihracat vergi iadeleri ile ithalata ya da ihracata verilen 
diğer bütün ödemelerin hesaplanması,  
c) Belgelerin, söz konusu tarife veya menşe bilgisine istinaden verilmiş olmas ı 
koşuluyla, eşyaya ait gümrük beyannamesinin tescili için gümrük işlemlerinin yürütülmesi 
sırasında verilen ithalat, ihracat ya da ön izin belgesinin kullanımı.  
 
                                                           
11 2/7/2018 tarihli ve 700 sayılı KHK’nin 126 ncı maddesiyle, bu fıkrada yer alan “Bakanlar Kurulu” 
ibaresi “Cumhurbaşkanı” şeklinde değiştirilmiştir.  DÖRDÜNCÜ AYIRIM  
Diğer Hükümler  
Madde 10 – (Değişik: 18/6/2009 -5911/3 md.)  
1. a) Bu Kanunda ve  bu Kanuna dayanılarak çıkarılan mevzuatta yer alan; izin 
süreleri, teminat uygulamaları, gümrük vergilerinden muafiyet ve istisna uygulamaları ile 
beyanın düzeltilmesine ilişkin ortaya çıkan sorunları ve tereddütleri incelemek suretiyle 
gidermeye Müsteşar lığın önerisi ile bağlı bulunduğu Bakan yetkilidir.  
b) Tabiî afetler, tehlikeli ve salgın hastalıklar, büyük yangınlar, radyasyon ve hava 
kirliliği gibi önemli nitelikteki kimyasal ve teknolojik olaylar ile büyük nüfus hareketleri gibi 
kriz hallerinde kriz  bölgelerinde kullanılmak üzere yurt dışından gelecek araç, gereç, makine, 
teçhizat ve benzeri malzemelerin, giriş kayıtları tutulmak ve gümrük ile ilgili mevzuat 
gereğince yerine getirilmesi gereken işlemler sonradan yapılmak üzere, yurda girişine izin 
vermeye; bu şekilde yurda giren her türlü araç, gereç, makine ve teçhizatın tekrar yurt dışına 
çıkarılmalarına veya ihtiyaçlara ve günün şartlarına uygun olarak serbest dolaşıma girişine 
karar vermeye Müsteşarlığın bağlı olduğu Bakan yetkilidir.  
c) Müsteşarl ık, gümrük mevzuatının doğru olarak uygulanması için gerekli gördüğü 
bütün önlemleri alır. Bu çerçevede, eşyanın gümrükçe onaylanmış bir işlem veya kullanıma 
tabi tutulmasına ilişkin gerekli gördüğü bir kısım tespit işlemlerinin, belirleyeceği niteliklere 
sahip gümrük müşavirleri eliyle yürütülmesine ilişkin usul ve esasları düzenlemeye yetkilidir.  
2. Gümrük mevzuatının öngördüğü uygulamaların, hangi hallerde ve hangi koşullar 
altında basitleştirileceğine ilişkin usul ve esaslar yönetmelikle belirlenir.  
 
Madde 10 /A – (Ek: 18/6/2009 -5911/4 md.)  
1. Gümrük idareleri, mevzuatın belirlediği şartlar çerçevesinde, Türkiye Gümrük 
Bölgesi ile diğer ülkeler arasında taşınan eşyanın giriş, çıkış, transit, aktarma ve nihai 
kullanımını ve serbest dolaşımda bulunmayan eş yanın durumunu düzenleyen gümrük 
mevzuatı ve diğer mevzuatın doğru uygulanmasını sağlamak için gerekli görülen gümrük 
kontrollerini yerine getirir. Uluslararası bir anlaşmanın öngörmesi halinde, mevzuatın doğru 
bir şekilde uygulanmasına yönelik gümrük kont rolleri başka bir ülkede de yürütülebilir.  
2. Ani ve rastgele yapılanlar dışındaki gümrük kontrolleri; risklerin tespiti ve risk 
derecesinin ölçülmesi ile ulusal ve gerekli görüldüğü takdirde uluslararası düzeyde riskleri 
değerlendirerek gerekli önlemleri oluşturmak amacıyla bilgisayarlı veri işleme tekniklerini 
kullanan risk analizi esas alınarak yapılır.  
3. Müsteşarlık, risk yönetimi çerçevesini oluşturur ve risk kriterleri ile öncelikli 
kontrol alanlarını belirler. Bu amaçla, risk kriterlerinin tespitine  yönelik olarak gümrük 
işlemleri, gümrük kabahatleri ve kaçakçılık fiillerine ilişkin verileri toplamaya, saklamaya ve 
işlemeye yetkilidir. Verilerin toplanması, saklanması ve işlenmesine ilişkin usul ve esaslar 
yönetmelikle belirlenir.  4. Gümrük idareleri  dışındaki yetkili kurumlar tarafından gerçekleştirilecek kontroller, 
21/3/2007 tarihli ve 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanununun 19 uncu maddesi 
hükümleri saklı kalmak kaydıyla gümrük idarelerinin koordinasyonunda ve mümkün olduğu 
ölçüde aynı yer ve zamanda yapılır.  
5. Bu maddede öngörülen kontroller kapsamında, gümrük idareleri ile diğer yetkili 
kurumlar, Türkiye Gümrük Bölgesi ile diğer ülkeler arasında taşınan eşyanın giriş, çıkış, 
transit, aktarma ve nihai kullanımı ile serbest dolaşımda bulunmaya n eşyanın durumu ile ilgili 
alınan bilgileri riskin en az düzeye indirilebilmesi için kendi aralarında paylaşabilirler.  
6. 12 nci madde hükümleri saklı kalmak kaydıyla, gizli bilgilerin diğer ülkelerin 
gümrük idarelerine ve güvenlik güçleri gibi diğer kuru mlarına iletilmesine sadece uluslararası 
bir anlaşma çerçevesinde izin verilebilir.  
 
Madde 11 – Gümrük işlemleriyle doğrudan veya dolaylı olarak ilgili bulunan  kişiler, 
Gümrük Müsteşarlığının veya gümrük idarelerinin talebi üzerine gümrük işlemleri ile sın ırlı 
olmak kaydıyla belirlenen süreler içinde gerekli bütün belge ve bilgileri vermek ve her türlü 
yardımı sağlamakla yükümlüdür.  
Kendilerinden bu konularda bilgi istenilen kişiler, özel kanunlarda yazılı gizlilik 
hükümlerini ileri sürerek bilgi vermekten kaçınamazlar.  
 
Madde 12 – 1. Gümrük idareleri ve diğer yetkili kurumlar gizli nitelikteki veya 
gizlilik esasına göre elde edilen bütün bilgileri saklamak zorundadır. Bu bilgileri veren kişinin 
veya makamın açık izni olmaksızın söz konusu bilgiler açıklanam az. Şu kadar ki, gümrük 
idareleri ve diğer yetkili kurumlar verilerin korunmasına ilişkin yasal hükümler veya yargı 
kararlarının gereği olarak söz konusu bilgileri ilgili mercilere verirler.12 
2. Gümrük işlemleri nedeniyle elde edilen gizli nitelikteki bilg ilerin toplanması, 
kullanılması, saklanması, saklanma süresi ve üçüncü kişilere verilmesine ilişkin hükümler 
yönetmelikle belirlenir.  
 
Madde 13 – İlgili kişiler, 11 inci maddede belirtilen belge ve bilgileri gümrük 
kontrolü amacıyla beş yıl süre ile saklam ak zorundadırlar.  
Belge saklama süresi;  
a) (b) bendinde öngörülen haller dışında, serbest dolaşıma girmek veya ihraç edilmek 
üzere beyan edilen eşya ile ilgili olarak, serbest dolaşıma giriş veya ihracat beyanlarına ilişkin 
belgelerin tescil edildiği yılın ;13 
b) Nihai kullanımları nedeniyle indirimli veya sıfır ithalat vergisi ile Türkiye'de 
serbest dolaşıma giren eşya için, gümrük gözetimine tabi olmalarının sona erdiği yılın;  
                                                           
12 18/6/2 009 tarihli ve 5911 sayılı Kanunun 66 ncı maddesiyle; bu fıkrada yer alan “gümrük idareleri” 
ibarelerinden sonra gelmek üzere “ve diğer yetkili kurumlar” ibaresi eklenmiş ve metne işlenmiştir.  
13 18/6/2009 tarihli ve 5911 sayılı Kanunun 67 nci maddesiyle; b u bentte yer alan “fıkrasında” ibaresi 
“bendinde”  şeklinde değiştirilmiş ve metne işlenmiştir.  c) Başka bir gümrük rejimine tabi tutulan eşya için, söz konusu gümrük rejiminin sona 
erdiği yılın;  
d) Serbest bölgeye konulan eşya için, buralardan çıktıkları yılın;  
Sonundan itibaren işlemeye başlar.  
 
Madde 14 – 1. Bu Kanunda belirtilen süreler, tarih veya vadeler, aksine özel bir hüküm 
bulunmadıkça uzatılamaz veya ertelenemez. Süre,  tarih veya vadelerin bitim tarihinin resmi tatil 
gününe rastlaması halinde, bu süreler ilk işgününün resmi çalışma saatleri sonunda biter.  
2. Süre hafta veya ay olarak belli edilmiş ise; başladığı güne son hafta veya ayda 
tekabül eden günün mesai saati bi timinde sona erer. Sürenin bittiği ayda tekabül eden bir gün 
yoksa süre o ayın son gününün mesai saati bitiminde sona erer.  
3. (Ek: 18/6/2009 -5911/5 md.) Bu Kanuna göre gümrük idaresine yapılacak yazılı 
başvurular posta ile taahhütlü olarak gönderilebilir.  Bu takdirde başvurunun postaya verildiği 
tarih gümrük idaresine verilme tarihi yerine geçer.  
 
İKİNCİ KISIM  
Gümrük Vergileri İle Eşya Ticareti Konusunda Öngörülen Diğer Önlemlerin  
Uygulanmasına İlişkin Unsurlar  
 
BİRİNCİ BÖLÜM  
Gümrük Tarifesi ve Eşyanın Tar ife Pozisyonlarına Ayrılması  
Madde 15 – 1. Gümrük vergileri, gümrük yükümlülüğünün başladığı tarihte yürürlükte 
olan gümrük tarifesine göre hesaplanır.14 
2. Eşya ticaretine ilişkin özel hükümlerle belirlenmiş diğer önlemler, gerektiği takdirde, 
söz konusu e şyanın tarife pozisyonuna göre uygulanır.  
3. Gümrük Tarifesi:  
a) Cumhurbaşkanınca kabul edilen Türk Gümrük Tarife Cetvelini,15 
b) Tamamen veya kısmen Türk Gümrük Tarife Cetveline dayanan veya bu cetvele alt 
açılımlar ekleyen ve eşya ticaretine ilişkin tarif e önlemlerinin uygulanması için tespit edilen 
diğer cetvelleri,  
c) Türk Gümrük Tarifesinin kapsadığı eşyaya uygulanacak;  
- Gümrük vergi oranlarını,  
- Tarım politikası veya tarım ürünlerinin işlenmesi sonucu elde edilen bazı ürünlere 
uygulanan özel düzenlem eler çerçevesinde alınan ithalat vergilerini,(14) 
                                                           
14 18/6/2009 tarihli ve 5911 sayılı Kanunun 67 nci maddesiyle; bu maddenin birinci fıkrasında yer 
alan “doğduğu” ibaresi “başladığı”, üçüncü fıkrasının (c) bendin de yer alan “işlenmiş tarım 
ürünleriyle ilgili özel düzenlemeler çerçevesinde alınan ithalat vergilerini” ibaresi “tarım ürünlerinin 
işlenmesi sonucu elde edilen bazı ürünlere uygulanan özel düzenlemeler çerçevesinde alınan ithalat 
vergilerini”  şeklinde de ğiştirilmiş ve metne işlenmiştir.  
15 2/7/2018 tarihli ve 700 sayılı KHK’nin 126 ncı maddesiyle, bu bentte yer alan “Bakanlar Kurulunca” 
ibaresi “Cumhurbaşkanınca” şeklinde değiştirilmiştir.  d) Türkiye'nin bazı ülkeler veya ülke grupları ile yaptığı tercihli bir tarife uygulaması 
gerektiren anlaşmalarda yer alan tercihli tarife uygulamalarını,  
e) Türkiye tarafından tek taraflı olarak bazı ülkel er, ülke grupları veya toprak parçaları 
için tanınan tercihli tarife uygulamalarını,  
f) İthalat vergilerinde, bazı eşyaya şartlı olarak uygulanacak muafiyet veya indirim 
uygulamalarını,  
g) Yukarıdakilerin dışında kalan diğer tarife uygulamalarını,  
kapsar.  
4. Sabit oranlı vergilendirmeye ilişkin hükümler saklı kalmak üzere, 3 üncü fıkranın (d), 
(e) ve (f) bentlerinde belirtilen koşulları taşıyan eşyanın ithalinde, beyan sahibi (c) bendinde 
belirtilen tarife yerine (d), (e) ve (f) bentleri hükümlerinin uygula nmasını isteyebilir. Gerekli 
koşulların yerine getirilmesi halinde, söz konusu talep gümrük işlemlerinin tamamlanmasından 
veya eşyanın tesliminden sonra da yapılabilir.  
5. Bu maddenin 3 üncü fıkrasının (d), (e) ve (f) bentlerinde belirtilen belirli bir ith alat 
hacmi ile sınırlandırılmış tarife uygulamaları;  
a) Tarife kotalarının söz konusu olduğu durumlarda, tespit edilen ithalat hacmi sınırına 
ulaşıldığında,  
b) Tarife tavanlarının söz konusu olduğu durumlarda ise Cumhurbaşkanı Kararı ile,16 
sona erer.  
6. Eş yanın tarife pozisyonunun belirlenmesi deyiminden, yürürlükteki hükümlere 
uygun olarak, söz konusu eşyanın girdiği;  
a) Türk Gümrük Tarife Cetvelinin veya 3 üncü fıkranın (b) bendinde öngörülen diğer 
cetvelin alt açılımlarının,(16) 
b) Tamamen veya kısmen Tü rk Gümrük Tarifesine dayanan ya da bu tarife cetveline alt 
açılımlar ekleyen ve özel alanlara ait eşya ticaretine ilişkin tarife dışı önlemlerin uygulanması 
amacıyla Cumhurbaşkanı Kararı ile oluşturulan bir diğer cetvelin alt açılımlarının,(16)17 
belirlenme si anlaşılır.  
7. Gümrük Tarife Cetveli, izahnamesi ve eşya fihristi, Müsteşarlıkça hazırlanır ve 
Resmi Gazetede yayımlanır. Bu şekilde yayımlanan metinler idari ve kazai uygulamalarda 
esas tutulur.  
 
Madde 16 – 1. Mahiyeti ve nihai kullanım şekli gerekçesiy le, bazı eşyanın 
yararlanabileceği tercihli tarife uygulaması, Cumhurbaşkanınca belirlenen şartlara tabidir.(16) 
Bir izin gerektiğinde 80 ve 81 inci madde hükümleri uygulanır.  
                                                           
16 2/7/2018 tarihli ve 700 sayılı KHK’nin 126 ncı maddesiyle, beşinc i fıkrasının (b) bendinde ve altıncı 
fıkrasının (b) bendinde yer alan “Bakanlar Kurulu” ibareleri “Cumhurbaşkanı” şeklinde ve 16 ncı 
maddesinin birinci fıkrasında yer alan “Bakanlar Kurulunca” ibaresi “Cumhurbaşkanınca” şeklinde 
değiştirilmiştir.  
17 18/6/20 09 tarihli ve 5911 sayılı Kanunun 67 nci maddesiyle; bu fıkranın (a) bendinde yer alan “bir 
alt pozisyonunun” ibaresi “alt açılımlarının” ve aynı fıkranın (b) bendinde yer alan “pozisyonunun” 
ibaresi “açılımlarının”  şeklinde değiştirilmiş ve metne işlenmiş tir. 2. 1 inci fıkrada sözü edilen tercihli tarife uygulaması ifadesi, tarife kotalar ı kapsamında 
olsa dahi, ithalat vergilerinde bir indirim veya şartlı muafiyet uygulaması anlamına gelir.  
 
İKİNCİ BÖLÜM  
Eşyanın Menşei  
 
BİRİNCİ AYIRIM  
Eşyanın Tercihli Olmayan Menşei  
Madde 17 – Eşyanın tercihli olmayan menşei;  
a) 15 inci maddenin 3 üncü fık rasının (d) ve (e) bentlerinde öngörülen uygulamalar 
hariç olmak üzere, Türk Gümrük Tarifesinin uygulanması,  
b) Eşya ticaretine ilişkin tarife önlemleri dışında, Cumhurbaşkanı Kararı ile oluşturulan 
önlemlerin uygulanması,18 
c) Menşe şahadetnamelerinin hazı rlanması ve verilmesi,  
Amaçları ile bu Kanunun 18 ila 21 inci maddelerindeki hükümler çerçevesinde belirlenir.  
 
Madde 18 – 1. Tümüyle bir ülkede elde edilen veya üretilen eşya, o ülke menşelidir.  
2. Tümüyle bir ülkede elde edilen veya üretilen eşya ifadesi nden;  
a) O ülkede çıkartılan madencilik ürünleri,  
b) O ülkede toplanan bitkisel ürünler,  
c) O ülkede doğan ve yetiştirilen canlı hayvanlar,  
d) O ülkede yetiştirilen canlı hayvanlardan elde edilen ürünler,  
e) O ülkede tutulan ve avlanan balıkçılık ve avcılı k ürünleri,  
f) O ülkede kayıtlı veya tescilli olup, o ülkenin bandırasını taşıyan araçlar tarafından 
herhangi bir ülkenin kara suları dışındaki denizlerden çıkartılan av ürünleri ve diğer deniz 
ürünleri,19 
g) Söz konusu ülkede kayıtlı ya da tescilli olan ve  ülkenin bandırasını taşıyan, fabrika 
gemilerde (f) bendinde öngörülen ürünlerden elde edilen eşya,  
h) O ülkenin kara suları dışındaki denizlerin dibinden ya da deniz dibindeki toprağın 
altından münhasır işletme hakkına sahip olarak o ülke tarafından çıkar tılan ürünler,  
ı) Sadece hammadde elde etmek için o ülkede toplanan, imalat işlemlerinden veya 
kullanım kalıntılarından elde edilen atık ve artıklar,  
j) Yukarıdaki bentlerde sayılan eşyadan üretimin herhangi bir aşamasında elde edilen 
eşya ile bunların tür evlerinden elde edilen eşya,  
anlaşılır.  
3. 2 nci fıkranın uygulanmasında ülke ifadesi o ülkenin kara sularını da kapsar.  
                                                           
18 2/7/2018 tarihli ve 700 sayılı KHK’nin 126 ncı maddesiyle, bu bentte yer alan “Bakanlar Kurulu” 
ibaresi “Cumhurbaşkanı” şeklinde değiştirilmiştir.  
19 18/6/2009 tarihli ve 5911 sayılı Kanunun 67 nci maddesiyle; bu bentte yer alan “söz konusu” 
ibaresi “herhangi bir” şeklinde değiştirilmiş ve metne işlenmiştir.  Madde 19 – Üretimi birden fazla ülkede gerçekleştirilen eşyanın bir ülke menşeli 
sayılabilmesi için, o ülkede yeni bir ürün imal edilm esi veya imalatın önemli bir aşamasının 
ve ekonomik yönden gerekli görülen en son esaslı işçilik ve eylemin o ülkede bu amaçla 
donatılmış işletmelerde yapılması gerekir.20 
 
Madde 20 – Esas amacının, Türkiye tarafından belirli ülkelerin eşyasına uygulanan 
hükümleri aşmak olduğu tespit edilen veya yapılan araştırma sonucunda hakkında bu yönde 
bir kanaat oluşan bir işçilik veya işlemle üretilmiş eşya, 19 uncu maddeye dayanılarak o ülke 
menşeli sayılmaz.  
 
Madde 21 – (Değişik: 18/6/2009 -5911/6 md.)  
1. Menşe şahad etnamesi aranacak haller ile menşe şahadetnamelerinin şekli ve 
içereceği bilgilere ilişkin usul ve esaslar yönetmelikle belirlenir.  
2. Menşe şahadetnamesinin ibrazına rağmen ciddi bir şüphe durumunda, ek kanıtları 
isteme konusunda gümrük idareleri yetkilid ir. 
 
İKİNCİ AYIRIM  
Eşyanın Tercihli Menşei  
Madde 22 – 15 inci maddede belirtilen tercihli tarife uygulamalarından yararlandırılmak 
istenen eşyanın tercihli menşe kuralları;21 
a) 15 inci maddenin 3 üncü fıkrasının (d) bendinde belirtilen anlaşmalar kapsamı e şya 
için bu anlaşmalar ile,  
b) 15 inci maddenin 3 üncü fıkrasının (e) bendinde belirtilen tercihli tarife uygulamalarından 
yararlanan eşya için Cumhurbaşkanı Kararı ile,22 
belirlenir.  
 
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM  
Eşyanın Gümrük Kıymeti  
Madde 23 – Eşyanın gümrük kıymeti, G ümrük Tarifesinin ve eşya ticaretine ilişkin 
belirli konularda getirilen tarife dışı düzenlemelerin uygulanması amacıyla, bu bölümde yer 
alan hükümler çerçevesinde belirlenen kıymettir.  
 
Madde 24 – 1. İthal eşyasının gümrük kıymeti, eşyanın satış bedelidir . Satış bedeli, 
Türkiye'ye ihraç amacıyla yapılan satışta 27 ve 28 inci maddelere göre gerekli düzeltmelerin 
de yapıldığı, fiilen ödenen veya ödenecek fiyattır.  
                                                           
20 18/6/2009 tarihli ve 5911 sayılı Kanunun 66 ncı maddesiyle; bu maddede yer alan “eylemin o 
ülkede” ibaresinden sonra gelmek üzere “bu amaçla donatılmış işletmelerde” ibaresi eklenmiş ve 
metne iş lenmiştir.  
21 18/6/2009 tarihli ve 5911 sayılı Kanunun 67 nci maddesiyle; bu maddede yer alan “Bu Kanunun 15 
inci maddesinde” ibaresi “15 inci maddede” şeklinde değiştirilmiş ve metne işlenmiştir.  
22 2/7/2018 tarihli ve 700 sayılı KHK’nin 126 ncı maddesiyle,  bu bentte yer alan “Bakanlar Kurulu” 
ibaresi “Cumhurbaşkanı” şeklinde değiştirilmiştir.  Şu kadar ki, eşyanın satış bedelinin gümrük kıymetine esas alınabilmesi, aşağıdaki 
koşullara ba ğlıdır:  
a) Eşyanın alıcısı tarafından elden çıkartılması veya kullanımı;  
- Türkiye Cumhuriyeti mevzuatı ve bunların yetkili kıldığı merciler tarafından konulmuş 
olan,23 
- Eşyanın tekrar satılabileceği coğrafi bölgeyi sınırlayan,  
- Eşyanın kıymetini önemli b ir ölçüde etkilemeyen,  
Kısıtlamalar dışında, hiçbir kısıtlamaya tabi olmamalıdır.  
b) Satış veya fiyat, kıymeti belirlenmekte olan eşya bakımından, kıymeti tespit 
edilemez bir koşul veya edim konusu olmamalıdır.  
c) Eşyanın alıcı tarafından tekrar satışı vey a diğer herhangi bir şekilde elden çıkartılması 
ya da kullanımı sonucu doğan hasılanın bir bölümünün doğrudan veya dolaylı olarak satıcıya 
intikal etmesi halinde, ithal eşyasının fiilen ödenen veya ödenecek fiyatına 27 nci madde 
hükümlerine göre ilave yapı labilmelidir.  
d) Alıcı ve satıcı arasında bir ilişki bulunmamalı; ilişkinin varlığı durumunda ise, satış 
bedeli bu maddenin 2 nci fıkrası hükümlerine göre gümrük kıymeti olarak kabul edilebilir 
nitelikte olmalıdır.  
2. a) Yukarıdaki fıkra hükümlerini uygula yarak satış bedelinin belirlenmesinde, alıcı 
ile satıcı arasında bir ilişkinin varlığı, satış bedelinin reddedilmesi için tek başına yeterli bir 
neden oluşturmaz. Böyle durumlarda, satışa ilişkin koşullar incelenerek, bu ilişkinin fiyatı 
etkilemediği belir lenirse, satış bedeli kabul edilir. Gümrük idaresi, beyan sahibi veya diğer 
kaynaklardan elde ettiği bilgilere dayanarak, söz konusu ilişkinin fiyatı etkilediği kanısına 
varırsa, bu hususları beyan sahibine yazılı olarak bildirir. Süresi içinde verilmek şa rtıyla 
beyan sahibinin cevap hakkı saklıdır.  
b) Birbirleri ile ilişkisi bulunan kişiler arasındaki bir satışta, beyan sahibi satış 
bedelinin aynı veya yakın bir tarihte gerçekleşen aşağıda yer alan emsal kıymetlerden birine 
çok yakın olduğunu ispatlarsa, b u satış bedeli kabul edilerek, eşyanın kıymeti 1 inci fıkra 
hükümlerine göre belirlenir.  
- Türkiye'ye ihraç amacıyla satılan aynı veya benzer eşyanın birbiriyle hiçbir ilişkisi 
bulunmayan satıcılar ve alıcılar arasında satışındaki satış bedeli,  
- Aynı veya  benzer eşyanın, 25 inci maddenin 2 nci fıkrasının (c) bendi hükümlerine 
göre belirlenen gümrük kıymeti,  
- Aynı veya benzer eşyanın, 25 inci maddenin 2 nci fıkrasının (d) bendi hükümlerine 
göre belirlenen gümrük kıymeti.  
Yukarıdaki emsal kıymetlerle yapıla n kıyaslama sırasında, ticari düzeye, miktara, 27 nci 
maddede sayılan unsurlara ve alıcı ile satıcı arasında ilişkin bulunmayan satışlarda, satıcının 
üstlendiği, ancak satıcı ile alıcı arasında ilişki bulunan durumlarda satıcının üstlenmediği 
giderlere ili şkin ispatlanmış farklılıklar dikkate alınır.  
                                                           
23 18/6/2009 tarihli ve 5911 sayılı Kanunun 67 nci maddesiyle; (a) alt bendinin birinci tiresinde yer 
alan “kanunları, tüzükleri” ibaresi “mevzuatı” şeklinde değiştiril miş ve metne işlenmiştir.  c) (b) bendinde sayılan kıymetler, beyan sahibinin girişimi ile ve yalnız kıyaslama 
amacıyla kullanılır. (b) bendi hükümlerine dayanarak eşyanın satış bedelinin yerini alacak bir 
kıymet tespit edilemez.  
3. a) F iilen ödenen veya ödenecek fiyat, ithal eşyası için alıcının, satıcıya veya satıcı 
yararına yaptığı veya yapması gereken ödemelerin toplamıdır. Bu fiyat, ithal eşyasının satış 
koşulu olarak, alıcının satıcıya veya satıcının bir yükümlülüğünü karşılamak üze re üçüncü bir 
kişiye yaptığı veya yapacağı tüm ödemeleri kapsar. Ödemeler, para transferi şeklinde 
olabileceği gibi, akreditif veya ciro edilebilir bir kıymetli evrak kullanılarak ya da doğrudan 
veya dolaylı yapılabilir.24 
b) 27 nci maddeye göre yapılan ila veler dışında, alıcının pazarlama dahil kendi hesabına 
yaptığı faaliyetler, satıcı yararına veya satıcı ile yapılan bir anlaşma yoluyla da olsa, satıcıya 
yapılan dolaylı bir ödeme olarak değerlendirilmez. Bu tür işlemlere ilişkin giderler, ithal 
eşyasının gümrük kıymetinin tespiti sırasında fiilen ödenen veya ödenecek fiyata ilave edilmez.  
 
Madde 25 – 1. 24 üncü madde hükümlerine göre belirlenemeyen gümrük kıymeti, bu 
maddenin 2 nci fıkrasının (a), (b), (c) ve (d) bentlerinin sıra halinde uygulanmasıyla bel irlenir. 
Eşyanın gümrük kıymeti bir üst bent hükümlerine göre belirlenebildiği sürece bir alt bent 
hükümleri uygulanamaz. Ancak, beyan sahibinin yazılı talebinin gümrük idaresince uygun 
bulunması şartıyla (c) ve (d) bentlerinin uygulama sırası değiştirileb ilir. 
2. Bu madde hükümleri gereğince, gümrük kıymeti aşağıdaki yöntemlere göre belirlenir:  
a) Türkiye'ye ihraç amacıyla satılarak, kıymeti belirlenecek eşya ile aynı veya yakın 
bir tarihte ihraç edilen aynı eşyanın satış bedeli,25 
b) Türkiye'ye ihraç amacı yla satılarak, kıymeti belirlenecek eşya ile aynı veya yakın 
bir tarihte ihraç edilen benzer eşyanın satış bedeli,  
c) İthal eşyasının veya aynı ya da benzer eşyanın Türkiye içinde satıcılardan müstakil 
kişilere yapılan en büyük miktardaki satışına ait biri m fiyata dayalı kıymet,  
d) İthal eşyasının üretiminde kullanılan malzeme ve imalat veya diğer imal 
işlemlerinin bedel veya kıymetleri ile Türkiye'ye ihraç edilmek üzere ihraç ülkesindeki 
üreticiler tarafından üretilen, kıymeti belirlenecek eşya ile aynı sı nıf veya cins eşyanın 
satışında mutat olan kar ve genel giderlere eşit bir tutar ve 27 nci maddenin 1 inci fıkrasının 
(e) bendinde sayılan diğer bedel veya kıymetler toplamından oluşan hesaplanmış kıymet.  
3. 2 nci fıkranın uygulanmasına ilişkin diğer usul ve esaslar yönetmelikle belirlenir.  
 
Madde 26 – 1. 24 ve 25 inci madde hükümlerine göre belirlenemeyen ithal eşyasının 
gümrük kıymeti;  
a) 1994 Gümrük Tarifeleri ve Ticaret Genel Anlaşmasının VII nci Maddesinin 
Uygulanmasına İlişkin Anlaşmanın,26 
                                                           
24 18/6/2009 tarihli ve 5911 sayılı Kanunun 67 nci maddesiyle; bu bentte yer alan “satıcı veya satıcı 
yararına” ibaresi “satıcıya veya satıcı yararına” şeklinde değiştirilmiş ve metne işlenmiştir.  
25 18/6/2009 tarihli ve 5911 sayılı  Kanunun 66 ncı maddesiyle; bu bentte yer alan “ihraç edilen” 
ibaresinden sonra gelmek üzere “aynı” ibaresi eklenmiş ve metne işlenmiştir.  
26 18/6/2009 tarihli ve 5911 sayılı Kanunun 66 ncı maddesiyle; bu bentlerin başına “1994” ibaresi 
eklenmiş ve metne iş lenmiştir.  b) 1994 Güm rük Tarifeleri ve Ticaret Genel Anlaşmasının VII nci Maddesinin,(26) 
c) Bu bölüm hükümlerinin,  
Prensip ve genel hükümlerine uygun yöntemlerle ve Türkiye'de mevcut veriler esas 
alınarak belirlenir.  
2. 1 inci fıkra hükümlerine göre gümrük kıymetinin belirlen mesinde;  
a) Türkiye'de üretilen eşyanın Türkiye içindeki satış fiyatı,  
b) Gümrük idaresinin iki alternatif kıymetten yüksek olanını kabul etmesini öngören 
bir sistem,  
c) Eşyanın ihraç ülkesindeki iç piyasa fiyatı,  
d) Aynı veya benzer eşyanın, 25 inci madde nin 2 nci fıkrasının (d) bendi hükümlerine 
göre hesaplanmış kıymeti dışındaki maliyet bedeli,  
e) Türkiye'den başka bir ülkeye ihraç edilen eşyanın fiyatı,27 
f) Asgari gümrük kıymetleri,  
g) Keyfi veya fiktif kıymetler,  
esas alınmaz.  
 
Madde 27 – 1. 24 üncü ma dde hükümlerine göre gümrük kıymeti belirlenirken,  ithal 
eşyasının fiilen ödenen veya ödenecek fiyatına aşağıdaki ilaveler yapılır:  
a) Aşağıdaki unsurların eşyanın fiilen ödenen veya ödenecek fiyatına dahil edilmemiş, 
ancak alıcı tarafından üstlenilen bölü mü; 
i) Satın alma komisyonları dışındaki komisyonlar ve tellaliye,  
ii) Gümrük işlemleri sırasında söz konusu eşya ile tek eşya muamelesi gören kapların 
maliyeti,  
iii) İşçilik ve malzeme giderleri dahil ambalaj bedeli;  
b) İthal eşyasının üretiminde ve ihraç  amacıyla satışında kullanılmak üzere, alıcı 
tarafından doğrudan veya dolaylı olarak, bedelsiz veya düşük bedelle sağlanan, fiilen ödenen 
veya ödenecek fiyata dahil edilmemiş olan aşağıda sayılan mal ve hizmetlerin kıymetinden 
verilecek uygun miktardaki pa y; 
i) İthal eşyasına katılan malzeme, aksam, parça ve benzerleri,  
ii) İthal eşyasının üretimi sırasında kullanılan araç, gereç, kalıp ve benzeri aletler,  
iii) İthal eşyasının üretimi sırasında tüketilen maddeler,  
iv) İthal eşyasının üretimi için gereken ve  Türkiye dışında gerçekleştirilen mühendislik, 
geliştirme, sanat ve çizim çalışmaları, plan ve taslak hazırlama hizmetleri;28 
c) Kıymeti belirlenecek eşyanın satış koşulu gereği, alıcının doğrudan veya dolaylı 
olarak ödemesi gereken, fiilen ödenen veya öden ecek fiyata dahil edilmemiş olan royalti ve 
lisans ücretleri;  
                                                           
27 18/6/2009 tarihli ve 5911 sayılı Kanunun 67 nci maddesiyle; bu bentte yer alan “edilmek üzere 
satılmış” ibaresi “edilen” şeklinde değiştirilmiş ve metne işlenmiştir.  
28 18/6/2009 tarihli ve 5911 sayılı Kanunun 67 nci maddesiyle; bu bentte yer a lan “ithal ülkesi” 
ibaresi “Türkiye” şeklinde değiştirilmiş ve metne işlenmiştir.  d) İthal eşyasının tekrar satışı veya diğer herhangi bir şekilde elden çıkartılması ya da 
kullanımı sonucu doğan hasılanın, doğrudan veya dolaylı olarak satıcıya intikal eden kısmı;  
e) (Değişik:  18/6/2009 -5911/67 md.) 28 inci maddenin (a) bendi hükmü saklı kalmak 
üzere, ithal eşyası için Türkiye’deki giriş liman veya yerine kadar yapılan nakliye ve sigorta 
giderleri ile eşyanın giriş liman veya yerine kadar nakliyesi ile ilgili olarak yapılan yük leme 
ve elleçleme giderleri.  
2. Bu maddeye göre fiilen ödenen veya ödenecek fiyata yapılacak ilaveler için nesnel 
ve ölçülebilir veriler esas alınır.  
3. Gümrük kıymetinin belirlenmesinde, fiilen ödenen veya ödenecek fiyata bu 
maddede öngörülenler dışında h içbir ilave yapılamaz.  
4. Bu bölümde geçen satın alma komisyonları ifadesinden; ithalatçının temsilcisine 
kıymeti belirlenecek eşyanın satın alınmasında yurtdışında verdiği temsil hizmeti karşılığında 
ödediği ücret anlaşılır.  
5. İthal eşyasının gümrük kıym etinin belirlenmesi sırasında;  
a) Türkiye’de çoğaltılması hakkı için yapılan ödemeler,  
b) Türkiye’ye ihraç amacıyla satışında bir satış koşulu olmaması kaydıyla, dağıtım 
veya tekrar satış hakları için alıcının yaptığı ödemeler,  
1 inci fıkranın (c) bendi ka psamında değerlendirilmez ve fiilen ödenen veya ödenecek 
fiyata ilave edilmez.  
 
Madde 28 – İthal eşyasının fiilen ödenen veya ödenecek fiyatından ayırt edilebilmeleri 
koşuluyla aşağıdaki giderler gümrük kıymetine dahil edilmez:  
a) Eşyanın, Türkiye Cumhuriy eti Gümrük Bölgesi ile Türkiye’nin anlaşmalarla dahil 
olduğu gümrük birliği gümrük bölgelerine giriş yerine varışından sonra yapılan nakliye ve 
sigorta giderleri,  
b) Sınai tesis, makina veya teçhizat gibi, ithal eşyası için ithalattan sonra yapılan inşa, 
kurma, montaj, bakım veya teknik yardıma ilişkin giderler,29 
c) İthal eşyasının satışıyla ilgili olarak bir finansman anlaşması uyarınca alıcı 
tarafından üstlenilen faiz giderleri;  
d) İthal eşyasının Türkiye’de çoğaltılması hakkı için yapılan ödemeler;  
e) Sa tın alma komisyonları;  
f) Eşyanın ithali veya satışı nedeniyle Türkiye’de ödenecek ithalat vergileri.  
(c) bendinde belirtilen hallerde, finansmanın satıcı veya bir başka kişi tarafından 
sağlanmış olmasına bakılmaz. Ancak, finansman anlaşmasının yazılı olar ak yapılmış olması 
ve gerektiğinde alıcının;  
- Eşyanın, fiilen ödenen veya ödenecek fiyat olarak beyan edilen fiyattan satıldığını,  
- Söz konusu faiz oranının, finansmanın sağlandığı ülkede o tarihte bu tür bir işlem 
için geçerli olan faiz oranı seviyesini  aşmadığını,  
kanıtlaması şarttır.  
                                                           
29 18/6/2009 tarihli ve 5911 sayılı Kanunun 66 ncı maddesiyle; bu bentte yer alan “ithal eşyası için” 
ibaresinden sonra gelmek üzere “ithalattan sonra” ibaresi eklenmiş ve met ne işlenmiştir.  Madde 29 – Bilgisayarlarda kullanılmak üzere, veri veya komutlar yüklü bilgi 
taşıyıcılarının gümrük kıymetinin tespitine ilişkin usul ve esaslar yönetmelikle belirlenir.  
 
Madde 30 – Eşyanın gümrük vergisine esas alınacak kıymetinin Türk Lirası olarak beyanı 
zorunludur. Fatura veya diğer belgelerde yazılı yabancı paralar, gümrük yükümlülüğünün 
başladığı tarihte yürürlükte olan T.C. Merkez Bankası döviz satış kurları üzerinden Türk Lirasına 
çevrilir.30 
 
Madde 31 – 1. Bu bölüm  hükümleri, gümrükçe onaylanmış bir başka işlem veya 
kullanıma tabi tutulduktan sonra serbest dolaşıma giren eşyanın gümrük kıymetinin belirlenmesine 
ilişkin özel hükümleri etkilemez.  
2. 24, 25 ve 26 ncı maddelere istisna olarak, genellikle konsinye şekild e teslim edilen 
çabuk bozulabilir eşyanın gümrük kıymeti, beyan sahibinin talebi üzerine, gümrük idaresince 
basitleştirilmiş usullere göre belirlenir.  
 
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM  
Eşyanın Ağırlığı ve Kapları  
Madde 32 – 1. Gümrük Tarifesinde ağırlık esasına göre vergiye  tabi eşyada, vergiye 
esas ağırlıklar ile bazı pozisyon ve alt pozisyonların kapsamının belirlenmesine esas alınan 
ağırlıklar;  
a) Brüt ağırlığa atıfta bulunulan hallerde, eşyanın kendi ağırlığı ile tüm ambalaj 
maddeleri ve kapların ağırlıkları toplamı,  
b) Net ağırlığa veya sadece ağırlığa atıfta bulunulan hallerde, eşyanın kendi ağırlığı,  
Olarak değerlendirilir.  
2. Brüt ağırlığı üzerinden vergiye tabi eşya ambalajsız geldiği takdirde, söz konusu 
eşya bulunduğu haldeki ağırlığı üzerinden vergiye tabi tutulur . 
3. Değişik vergi oranlarına ve aynı zamanda brüt ağırlıkları üzerinden vergiye tabi 
eşyanın aynı ambalaj içinde gelmesi halinde, eşya, net ağırlıkları üzerinden tartılır ve ambalaj 
ağırlığı orantılı olarak net ağırlıklara ilave edilir.  
4. Beyan edilen öl çü birimi ile vergilendirmeye esas alınan ölçü biriminin farklı olması 
halinde, bunların birbirlerine dönüştürülmesine ilişkin usul ve esaslar yönetmelikle belirlenir.  
5. Eşyanın ambalajlarının;  
a) Alışıla gelen ve bilinen maddelerden olmaması veya gereğin den farklı bir şekilde 
yapılması,  
b) Ait oldukları eşyanın faturasında kıymetlerinin ayrı gösterilmesi ve aynı zamanda 
bağımsız bir ticari eşya niteliğinde olması,  
c) İthalat vergilerinden kaçınma amacıyla ambalaj olarak getirilmesi,  
                                                           
30 18/6/2009 tarihli ve 5911 sayılı Kanunun 67 nci maddesiyle; bu maddede yer alan “doğduğu” 
ibaresi “başladığı” şeklinde değiştirilmiş ve metne işlenmiştir.  Hallerinde, bunlar ayr ı olarak beyan edilir ve girdikleri tarife pozisyonlarına göre 
vergiye tabi tutulur.  
Ancak, yukarıdaki gibi kendi tarifeleri üzerinden vergiye tabi ambalaj maddelerinin 
vergi oranı, içindeki eşyanın gümrük vergi oranından düşük veya buna eşit bulunduğu 
takdirde, ambalaj maddelerinin gümrük vergisi eşyanın tabi bulunduğu vergi oranları 
üzerinden ve eşya ile birlikte hesaplanır.  
6. Ağırlık üzerinden vergiye tabi eşyanın alışıla gelen ambalaj niteliğinde olmayan 
kutu, kılıf ve mahfazalarının gümrük vergi oranl arı, içindeki eşyanın vergi oranından daha 
yüksek bulunduğu takdirde, kendilerine ait tarife pozisyonlarına göre vergiye tabi tutulur.  
Kıymet üzerinden vergiye tabi eşyanın kutu, kılıf ve mahfazaları, başlıbaşına bir ticari 
eşya niteliğinde olmaması ve kıy metinin eşyanın kıymetine dahil bulunması şartıyla gümrük 
vergisine tabi tutulmaz.  
7. Ağırlıkları üzerinden gümrük, vergisine tabi eşyanın örnekleme yöntemiyle yapılan 
gümrük muayenesi sırasında;  
a) Kapların yalnız bir kaçının tartılması sonucunda beyana g öre fazlalık saptanırsa, 
aynı cins ve türden eşyanın tartılmamış kaplarına da bu fazlalığın ortalaması esas alınarak 
ilaveler yapılır. Beyan sahibi, bu şekilde yapılan işlemi kabul etmez ise gümrük idaresi 
tarafından bütün kaplar tartılır.  
b) Tartılan kapl arda beyana göre eksiklik saptanırsa bunun eşyanın doğal 
özelliklerinden veya hasara uğramasından veya noksan gönderildiğinden veya çalınmasından 
ileri geldiğinin kanıtlanması halinde, ithalat vergileri bulunan miktar üzerinden hesaplanır.  
Ancak, bu gibi d urumlarda gümrük idaresinin veya beyan sahibinin bütün kapları 
tarttırmak hakları saklıdır.  
 
ÜÇÜNCÜ KISIM  
Taşıtların Kontrolü ve Gümrük Bölgesine Getirilen Eşya Gümrükçe Onaylanmış  
Bir İşlem veya Kullanıma Tabi Tutulana Kadar Uygulanacak Hükümler  
 
BİRİNCİ BÖLÜM  
Taşıtların Türkiye Gümrük Bölgesine Giriş ve Çıkışı  
Madde 33 – Türkiye Gümrük Bölgesine giriş ve çıkış gümrük kapılarından yapılır. 
Türkiye Gümrük Bölgesinin giriş noktalarındaki gümrük kapıları ile içeride bulunan gümrük 
kapıları arasında belirli yo lların takip edilmesi zorunludur. Giriş ve çıkış kapıları ile bunları 
birbirine bağlayan yollar ve hava taşıtlarının Türkiye Gümrük Bölgesinde inebilecekleri gümrük 
işlemi yapılan havalimanları ilgili kamu kuruluşlarının görüşleri alınarak, Müsteşarlıkça t espit 
edilerek Resmi Gazetede yayımlanır.  
 
Genel hizmete açık demiryolları gümrük yolu sayılır.  
Madde 34 – 1. Türkiye Gümrük Bölesine giren veya çıkan taşıtlar gümrük gözetimine 
tabidir. Bunlar, yürürlükteki hükümlere uygun olarak, gümrük idareleri tarafın dan denetlenir.  2. Karayolu ile Türkiye Gümrük Bölgesine gelen taşıtların denetlenmesi bitmeden 
veya ilgili gümrük idaresinin izni alınmadan söz konusu taşıtlara yük ve yolcu alınıp 
verilemez ve taşıt yoluna devam edemez; trenlerin vagon değiştirmek veya e klemek suretiyle 
tertipleri değiştirilemez.  
Türkiye Gümrük Bölgesi dışından, demiryolundan başka kara taşıtları ile ancak 
sınırdaki yetkili bir gümrük idaresine eşya getirilebilir. Sınırdaki yetkili olmayan bir gümrük 
idaresine gelen eşya gümrük gözetimi a ltında yetkili bir gümrük idaresine götürülmediği 
takdirde geri çevrilir.  
Türkiye Gümrük Bölgesine yürütülerek getirilecek hayvanlar, sağlık kontrolü 
yapılabilen gümrük kapılarından girebilir.  
3. a) Türkiye Gümrük Bölgesi dışındaki limanlardan gelen gemile r, Gümrük Bölgesine 
girmelerinden itibaren beklenmeyen haller veya mücbir sebep olmadıkça ya da gümrük 
kontrolü gerektirmedikçe, gidecekleri limana göre mutat olan rotayı değiştiremez, yolda 
duramaz başka gemilerle temas edemez ve gümrük idaresi bulunmayan  yerlere yanaşamazlar. 
Gümrük memurları gemiyi, yükünü ve bunlara ait gerekli tüm defter, belge ve kayıtları 
denetlemeye, gerektiğinde ambarları ve eşya bulunan diğer yerleri mühür altına almaya 
yetkilidir.31 
Yabancı limanlardan gelip Türk limanlarına veya nehirlerine girecek olan gemiler, 
gümrük denetlemesi yapılmak üzere belirli yerlerde durur veya yol keserler.  
Yabancı limanlardan gelen veya Türkiye'den yabancı limanlara giden gemilerin geliş 
ve gidişlerinde yönetmelikle belirlenecek süreler içerisinde do natan veya işleten veya acentası 
tarafından ilgili gümrük idarelerine bilgi verilir.32 
Gemi adamları ve yolcuları ile gemilere girip çıkacak görevli ve görevsiz kimseler 
Türkiye'ye ancak yetkili gümrük idarelerinden giriş ve çıkış yapabilirler.  
b) Türkiye l imanları arasında düzenli sefer yapan ve acentası bulunan gemiler serbest 
dolaşımda olmayan eşya alırlar veya yolda yabancı limana uğrarlarsa (a) fıkrası hükümlerine 
tabi tutulurlar. Bu tür gemiler ile bunların yolcu ve yüklerinin denetleme ve gümrük 
işlem lerinde kolaylık sağlayacak usul ve esaslar koymaya Müsteşarlık yetkilidir.  
c) (b) fıkrası dışında kalan gemilerin Türkiye limanları arasındaki sefer ve taşımaları 
gümrük gözetimine tabi tutulabilir. Bu tür gemiler, Müsteşarlıkça belirlenecek şartlar ve 
verilecek izin çerçevesinde serbest dolaşımda olmayan eşyayı Türkiye limanları arasında 
transit suretiyle taşıyabilirler.  
d) (c) fıkrasında yazılı taşımalar ile Türkiye karasuları ve iç sularında seyreden her 
türlü taşıtlar üzerinde gümrükçe yapılacak gözeti m ve kontrole ilişkin usul ve esaslar 
yönetmelikle belirlenir.(31) 
                                                           
31 18/6/2009 tarihli ve 5911 sayılı Kanunun 67 nci maddesiyle; bu fıkrada yer alan  “denetimi” ibaresi 
“kontrolü”, “denetime” ibaresi “kontrole” şeklinde değiştirilmiş ve metne işlenmiştir.  
32 18/6/2009 tarihli ve 5911 sayılı Kanunun 67 nci maddesiyle; bu bentte yer alan “gidişlerinden en az 
üç saat önce sahip veya acentası” ibaresi “gidişl erinde yönetmelikle belirlenecek süreler içerisinde 
donatan veya işleten veya acentası” şeklinde değiştirilmiş ve metne işlenmiştir.  4. Türkiye'ye gelen ve Türkiye'den gidecek olan hava araçları yetkili gümrük idaresi 
bulunan havalimanlarına inebilir veya bu havalimanlarından kalkabilirler. Bu hava araçları 
gümrük gözeti mine tabidir. Özel bir izin ile gelen ve giden hava gemilerinin kaptan pilotları 
verilen talimata uygun olarak hareket ederler.  
5. Türk ve yabancı donanmasına mensup harp gemileri ile Türk Hava Kuvvetlerine 
mensup hava harp gemileri ve Cumhurbaşkanının izn i ile gelen yabancı devletlerin hava harp 
gemileri, içlerinde eşya bulunmaması halinde gümrük gözetimine tabi değildir.33 
 
Madde 35 – Türkiye Gümrük Bölgesine giriş ve çıkış ile gümrük idarelerindeki her 
türlü gümrük işlemleri normal çalışma saatleri içinde  yapılır.  
Ancak;  
a) Demiryolu katarları ve düzenli sefer yapan deniz, nehir, kara ve hava taşıtları gece 
ve gündüzün her saatinde Gümrük Bölgesine girip çıkabilirler. Düzensiz seferli olan ve yolcu 
getiren deniz, nehir, kara ve hava taşıtları da aynı şekil de Gümrük Bölgesine girip çıkabilirler.  
b) İşletme teşkilatı bulunan limanlarda, gemiler gece ve gündüzün her saatinde yük ve 
yolcu alıp çıkarabilirler.  
c) Zorlayıcı sebeplerle çalışma saatleri dışında gümrük idaresi olan bir limana girmek 
veya bu limandan  ayrılmak zorunda kalan gemilerin yük alıp verme istekleri de gümrük 
idarelerince kabul edilir. Yolcu ve turist taşıyan her türlü gemi mesai saatleri dışında gümrük 
idaresi bulunan bir limana girip çıkabilir.  
 
İKİNCİ BÖLÜM34 
Özet Beyan ve Eşyanın Türkiye Gü mrük Bölgesine Girmesi  
Madde 35 /A – (Ek: 18/6/2009 -5911/7 md.)  
1. Türkiye Gümrük Bölgesinin kara suları veya hava sahasından gümrük bölgesi 
içinde durmaksızın geçen taşıt araçları ile taşınan eşya hariç olmak üzere, Türkiye Gümrük 
Bölgesine getirilen eşya  için özet beyan verilir.  
2. Özet beyan, giriş gümrük idaresine verilir. Giriş gümrük idaresine gerekli bilgilerin 
derhal iletilebildiği veya elektronik ortamda erişiminin sağlandığı hallerde, özet beyanın giriş 
gümrük idaresinden başka bir gümrük idaresin e verilmesine izin verilebilir. Yükümlünün 
bilgisayar sistemindeki özet beyan bilgilerine erişilebilmesi halinde, Müsteşarlık, özet beyan 
yerine bir bildirimde bulunulmasını kabul edebilir.  
3. Özet beyan, eşyanın Türkiye Gümrük Bölgesine getirilmesinden ön ce verilir.  
4. Eşyanın Türkiye Gümrük Bölgesine getirilmesinden önce özet beyanın ibraz edilme 
süresi, bu süreye getirilebilecek istisnalar ve bu süreye ilişkin değişiklikler, özet beyandan 
vazgeçilebilmesine dair şartlar; özel durumlar ile belirli eşya tr afiği, taşıma şekli ve yükümlü 
türleri ile özel güvenlik düzenlemelerinin öngörüldüğü uluslararası anlaşmalar dikkate 
alınarak yönetmelik ile düzenlenir.  
                                                           
33 2/7/2018 tarihli ve 700 sayılı KHK’nin 126 ncı maddesiyle, bu fıkrada yer alan “Bakanlar 
Kurulunun” ibaresi “Cumhurbaşkan ının” şeklinde değiştirilmiştir.  
34 Bu bölüm başlığı “Eşyanın Türkiye Gümrük Bölgesine Girmesi” iken, 18/6/2009 tarihli ve 5911 
sayılı Kanunun 67 nci maddesiyle metne işlendiği şekilde değiştirilmiştir.  Madde 35 /B – (Ek: 18/6/2009 -5911/7 md.)  
1. Özet beyanın şekli ve içeriği; öncelikle güvenlik ve emni yet amacı ile uluslararası 
standartlar ve ticari uygulamalardan yararlanılarak risk analizi ve gümrük kontrollerinin etkin 
yapılabilmesi için gerekli bilgileri kapsayacak şekilde yönetmelik ile belirlenir.  
2. Özet beyan veri işleme tekniği kullanılarak haz ırlanır. Gerekli ayrıntıları içermesi 
halinde ticari bilgiler ile liman veya taşıma bilgileri kullanılabilir.  
3. Müsteşarlık, istisnai durumlarda yazılı olarak düzenlenen özet beyanları, veri işleme 
tekniği kullanılarak hazırlanan özet beyanlar ile aynı dü zeyde risk yönetimi uygulanmasına 
imkân verilmesi kaydıyla kabul edebilir.  
4. Özet beyan eşyayı Türkiye Gümrük Bölgesine getiren veya eşyanın gümrük 
bölgesine taşıma sorumluluğunu üstlenen kişi tarafından verilir.  
5. Dördüncü fıkrada belirtilen kişilerin y ükümlülükleri saklı kalmak kaydıyla özet beyan;  
a) Dördüncü fıkrada belirtilen kişiler adına hareket eden kişi,  
b) Eşyayı yetkili gümrük idaresine sunabilen veya eşyanın sunulmasını sağlayan kişi,  
c) Dördüncü fıkra ile (a) ve (b) bentlerinde belirtilen kiş ilerin temsilcisi,  
tarafından, yönetmelik ile belirlenen şartlar uyarınca verilebilir.  
6. Dördüncü ve beşinci fıkralarda belirtilen kişilerin talep etmeleri halinde, özet beyanın 
verilmesinden sonra bir veya daha fazla bilginin değiştirilmesine gümrük idar elerince izin 
verilir. Ancak;  
a) Özet beyanı veren kişiye eşyanın muayene edileceğinin bildirilmesinden,  
b) Söz konusu bilgilerin yanlış olduğunun tespit edilmesinden,  
c) Eşyanın boşaltılmasına izin verilmesinden,  
sonra özet beyanda değişiklik yapılmasına izin verilmez.  
 
Madde 35 /C  – (Ek: 18/6/2009 -5911/7 md.)  
1. Giriş gümrük idaresi, 35/A maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkrasına göre 
belirlenecek süre sona ermeden önce gümrük beyannamesi verilen eşya için özet beyan 
verilmesinden vazgeçebilir. Bu durumda, gümrük beyannamesi, 35/B maddesinde öngörülen 
özet beyanda bulunması gerekli asgari bilgileri içerir ve 61 inci madde uyarınca tescil 
edilinceye kadar özet beyan statüsüne sahiptir. Giriş gümrük idaresine gerekli bilgileri derhal 
iletebildiği veya elektron ik ortamda erişimini sağladığı hallerde, gümrük beyannamesinin 
giriş gümrük idaresinden başka bir gümrük idaresine verilmesine izin verilebilir.  
2. Gümrük idarelerince, bilgisayar veri işleme tekniği kullanılmadan düzenlenen gümrük 
beyannameleri için, veri  işleme tekniği kullanılarak hazırlanan gümrük beyannameleri ile aynı 
düzeyde risk yönetimi uygulanır.  
 
Madde 36 – 1. Türkiye Gümrük Bölgesine getirilen eşya, girişinden itibaren gümrük 
gözetimine tabidir. Bunlar, yürürlükteki hükümlere uygun olarak gümrük  idareleri tarafından 
denetlenir.  2. Söz konusu eşya gümrük statüleri belirleninceye, serbest dolaşımda olmayan eşya 
ise 77 nci maddenin 1 inci fıkrası hükmü saklı kalmak üzere, gümrük statüleri değişinceye ya 
da serbest bölgeye girinceye yahut 163 ve 164 üncü maddeler gereğince yeniden ihraç veya 
imha edilinceye kadar gümrüğün gözetimi altında kalır.  
 
Madde 37 – 1. Türkiye Gümrük Bölgesine getirilen eşya, getiren kişi tarafından 
gecikmeksizin Müsteşarlıkça belirlenen usul ve esaslara uygun olarak;  
a) Belir lenen bir gümrük idaresine veya gümrükçe uygun görülen herhangi bir yere,  
b) Deniz veya havayoluyla ya da Türkiye Gümrük Bölgesinden geçmeksizin karayoluyla 
doğrudan bir serbest bölgeye,  
götürülür.  
2. Türkiye Gümrük Bölgesine getirildikten sonra eşyanın ak tarılması sonucunda 
nakliyesinden sorumlu olanlar yukarıda belirtilen hükümlere uymak zorundadır.  
3. Gümrük idarelerinin gözetim ve kontrolüne ilişkin hükümler saklı kalmak kaydıyla, 
yolcu, sınır ahalisi ve posta eşyası ile ekonomik açıdan önem arz etmeyen  eşya için özel 
hükümler getirmeye Müsteşarlık yetkilidir.35 
4. (Değişik: 18/6/2009 -5911/8 md.) Yukarıdaki fıkralar ile 35/A ila 35/C ve 38 ila 50 nci 
madde hükümleri, Türkiye Gümrük Bölgesinin dışında durmaksızın, Gümrük Bölgesinin iki 
noktası arasında düz enli bir hava veya deniz seferiyle doğrudan yapılan taşımacılık nedeniyle 
Türkiye Gümrük Bölgesini geçici olarak terk eden eşyaya uygulanmaz.  
5. Bu maddenin 1 inci fıkrası hükmü, varış yeri bir Türk limanı veya havalimanı 
olmaksızın, Türkiye karasularını y a da hava sahasını geçen gemilerde veya hava araçlarında 
yüklü eşyaya uygulanmaz.  
 
Madde 38 – 1. Beklenmeyen haller veya mücbir sebep nedeniyle 33 üncü madde ile 
34 üncü maddenin 1 inci ve 3 üncü fıkralarında öngörülen yükümlülüklere uyulmadığı 
takdirde, s öz konusu yükümlülüklere tabi kişi veya onun yerine hareket eden diğer kişiler, en 
yakın gümrük idaresini gecikmeksizin bu durumdan ve eşyanın bulunduğu hal ve yerden 
haberdar ederler.  
2. Beklenmeyen haller veya mücbir sebep nedeniyle, Türkiye karasuları i çinde taşıdığı 
eşyayı denize atan, karaya çıkaran, başka bir taşıta aktaran veya bu eşyayı toplayan gemi 
kaptanları yahut diğer kişiler, eşyanın gümrük statüsünün belirlenmesi ve gereken diğer 
önlemlerin alınması amacıyla en yakın gümrük idaresini bu durum dan ve eşyanın bulundğu 
hal ve yerden haberdar ederler.  
3. 34 üncü maddenin 5 inci fıkrasında belirtilen bir geminin veya hava gemisinin 
beklenmeyen haller veya mücbir sebep nedeniyle 34 üncü maddenin 1, 3 ve 4 üncü 
fıkralarında öngörülen yükümlülüklere uy maksızın geçici olarak Türkiye Gümrük Bölgesi 
içinde demir atmaya veya konaklamaya mecbur kalması halinde, bu gemiyi veya hava 
gemisini Gümrük Bölgesine getiren veya onun yerine hareket eden diğer kişiler, gümrük 
idaresini gecikmeksizin durumdan haberdar e derler.  
                                                           
35 18/6/2009 tarihli ve 5911 sayılı Kanunun 67 nci madd esiyle; bu fıkrada yer alan “denetimine” 
ibaresi “kontrolüne”  şeklinde değiştirilmiş ve metne işlenmiştir.  4. 1 inci fıkrada belirtilen eşya ile 2 nci fıkrada belirtilen gemi veya hava gemisine 
yüklü eşyanın gümrük kontrolüne imkan verecek ve gerektiğinde daha sonra belirlenen veya 
uygun görülen bir gümrük idaresine götürülmelerini sağlayacak önlemler Müsteşarlıkça tespit 
edilir.36 
 
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM  
Eşyanın Gümrüğe Sunulması  
Madde 39 – (Değişik: 18/6/2009 -5911/9 md.)  
Türkiye Gümrük Bölgesinin kara suları veya hava sahasından durmaksızın geçen taşıt 
araçları ile taşınan eşya hariç olmak üzere, Türkiye Gümrük Bölgesine gelen eşya, getiren kişi 
ya da duruma göre eşyanın gelişinden sonra taşıma sorumluluğunu üstlenen kişi tarafından 
gümrüğe sunulur. Gümrüğe sunan kişi, eşyayı daha önce ibraz olunan özet beyan ya da 
gümrük beyannamesi ile ilişkilendirir.  
 
Madde 40  – Müsteşarlık;  
a) Yolcu beraberinde getirilecek,  
b) Gümrüğe sunulmaksızın bir gümrük rejimine tabi tutulabilecek,  
Eşya hakkında, 39 uncu madde hükümleri dışında özel düzenlemeler yapabilir.  
 
Madde 41 – Talep üzerine, gümrükçe onaylanmış bir işlem veya kul lanıma tabi 
tutulmasından önce, gümrüğe sunulan eşyanın incelenmesi veya bundan numune alınması 
yönünden ilgili ve yetkili kişilere izin verilebilir.  
 
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM37 
Gümrüğe Sunulan Eşyanın Boşaltılması  
Madde 42 – (Mülga: 18/6/2009 -5911/68 md.)  
 
Madde 43 – (Mülga: 18/6/2009 -5911/68 md.)  
 
Madde 44 – (Mülga: 18/6/2009 -5911/68 md.)  
 
Madde 45 – 1. Eşya bulunduğu taşıt araçlarından gümrük idarelerinin belirledikleri 
veya uygun gördükleri yerlerde söz konusu idarelerin izni ile boşaltılabilir veya aktarılabilir.  
(Mülga ikinci paragraf: 18/6/2009 -5911/68 md.)  
Ancak, eşyanın tamamen veya kısmen acilen boşaltılmasını gerektiren kaçınılmaz bir 
tehlikenin varlığı durumunda bu izin aranmaz. Bu gibi durumlarda en yakın gümrük idaresi 
derhal haberdar edilir.  
                                                           
36 18/6/2009 tarihli ve 5911 sayılı Kanunun 67 nci maddesiyle; bu fıkrada yer alan “denetimine” 
ibaresi “kontrolüne”  şeklinde değiştirilmiş ve metne i şlenmiştir.  
37 Bu bölüm başlığı “Özet Beyan ve Gümrüğe Sunulan Eşyanın Boşaltılması ”iken, 18/6/2009 tarihli 
ve 5911 sayılı Kanunun 67 nci maddesiyle metne işlendiği şekilde değiştirilmiştir.  2. Gümrük id areleri, eşyanın ve bulunduğu taşıma araçlarının muayenesi amacıyla 
gerektiğinde eşyanın boşaltılmasını ve kapların açılmasını isteyebilir.  
3. Eşya konulduğu ilk yerden gümrük idarelerinin izni olmaksızın kaldırılamaz.  
 
BEŞİNCİ BÖLÜM  
Gümrüğe Sunulan Eşyaya  Gümrükçe Onaylanmış Bir İşlem veya  
Kullanım Belirlenmesi Zorunluluğu  
Madde 46 – 1. Gümrüğe sunulan eşyaya, gümrükçe onaylanmış bir işlem veya kullanım 
tayin edilir.  
2. Özet beyan kapsamındaki eşyaya, gümrükçe onaylanmış bir işlem veya kullanım 
belirlenere k, buna ilişkin işlemler;  
a) Denizyolu ile gelen eşya için, özet beyan verildiği tarihten itibaren kırkbeş gün,  
b) Diğer bir yolla gelen eşya için, özet beyanın verildiği tarihten itibaren yirmi gün, 
içinde tamamlanır.  
3. Şartlar gerektirdiği takdirde, Müs teşarlık 2 nci fıkrada ve 48 inci maddenin ikinci 
fıkrasında belirtilen sürelerden daha kısa bir süre saptayabilir veya bu sürelerin uzatılmasına 
izin verebilir. Ancak, gerçek ihtiyaçları aşan süre uzatımı yapılamaz.38 
 
ALTINCI BÖLÜM  
Eşyanın Geçici Depolanm ası 
Madde 47 – Eşya, gümrüğe sunulmasından sonra gümrükçe onaylanmış bir işlem 
veya kullanıma tabi tutuluncaya kadar geçici depolanan eşya statüsünde bulunur ve bu şekilde 
adlandırılır.  
 
Madde 48 – 1. Geçici depolanan eşya, sadece gümrük idarelerinin uygun  gördüğü 
yerlerde ve bu idarelerin belirlediği koşullarda depolanabilir.  
Gümrük idareleri, geçici depolanan eşya için 183 üncü veya 184 üncü madde hükümlerine 
göre tahakkuk edebilecek gümrük vergilerinin ödenmesini sağlamak üzere eşya sahibinden 
teminat is teyebilir.39 
2. Yolcu beraberinde getirilip gümrüğe sunulmasından sonra gümrükçe onaylanmış bir 
işlem veya kullanıma tabi tutuluncaya kadar yolcu eşyasına mahsus gümrük ambarlarına 
konulan eşyanın buralarda kalabileceği süre üç aydır.  
 
Madde 49 – 41 inci ma dde hükümleri saklı kalmak üzere, geçici depolanan eşya, 
görünüş ve teknik özelliklerinin değiştirilmemesi koşuluyla, aynı durumda muhafazalarını 
sağlamak üzere yönetmelikle belirlenen elleçlemeye tabi tutulabilir.  
                                                           
38 18/6/2009 tarihli ve 5911 sayılı Kanunun 66 ncı maddesiyle; bu fıkrada yer alan “Müsteşarlık 2 nci 
fıkrada” ibaresinden sonra gelmek üzere “ve 48 inci maddenin ikinci fıkrasında” ibaresi eklenmiş ve 
metne işlenmiştir.  
39 18/6/2009 tarihli ve 5911 sayılı Kanunun 66 ncı maddesiyle; bu paragrafta yer alan “geçici 
depolana n eşya için” ibaresinden sonra gelmek üzere “183 üncü veya 184 üncü madde hükümlerine 
göre” ibaresi eklenmiş ve metne işlenmiştir.  Madde 50 – 1. 46 ncı maddeye göre belirl enmiş süreler ile 48 inci maddenin 2 nci 
fıkrasında belirtilen süre içinde kendilerine gümrükçe onaylanmış bir işlem veya kullanım 
tayini için gerekli işlemlere başlanmamış eşya, herhangi bir adli veya idari takibata konu 
olmaması halinde, 177 ila 180 inci  madde hükümlerine göre tasfiye edilir.  
2. Gümrük idareleri, söz konusu eşyayı durumu belirleninceye kadar,  eşya sahibinin 
risk ve hesabına gümrüğün gözetiminde ki özel bir yere sevk edebilir. 40 
 
YEDİNCİ BÖLÜM  
Transit Rejimi Altında Taşınan Eşyaya Uygulanac ak Hükümler  
Madde 51 – 37 nci maddenin 1 inci fıkrasının (a) bendi hariç olmak üzere, 37 ila 50 nci 
madde hükümleri, daha önce başlamış bir transit rejimi altında Türkiye Gümrük Bölgesine 
getirilen eşyaya uygulanmaz.  
 
Madde 52 – (Değişik:24/10/2019 -7190/1 md.)  
Türkiye Gümrük Bölgesinde bir yerden diğer bir yere transit rejimi kapsamında 
taşınarak varış gümrük idaresine sunulan serbest dolaşımda olmayan eşyaya 41 ila 50 nci 
madde hükümleri uygulanır.  
 
SEKİZİNCİ BÖLÜM  
Diğer Hükümler  
Madde 53 – Gümrük idareler i, şartlar gerektirdiği takdirde, gümrüğe sunulan eşyayı 
imha ettirebilir. Gümrük idareleri bu durumu eşya sahibine bildirir. Eşyanın imhasına ilişkin 
masraflar eşya sahibinden tahsil edilir.  
 
Madde 54 – Bu Kanun hükümlerine aykırı olarak; Türkiye Gümrük B ölgesine 
getirildiği veya gümrük kontrolüne tabi tutulmadığı saptanan eşyaya, Kaçakçılıkla Mücadele 
Kanunu ile ilgili d iğer kanun hükümleri uygulanır.(40)41 
 
DÖRDÜNCÜ KISIM  
Gümrükçe Onaylanmış İşlem veya Kullanım  
 
BİRİNCİ BÖLÜM  
Genel Hükümler  
Madde 55 – 1. Aksine hüküm bulunmadıkça; niteliğine, miktarına, menşeine, 
yükleme veya varış ülkesine bakılmaksızın, bir eşya, belirlenmiş şartlar altında her zaman 
gümrükçe onaylanmış işlem veya kullanımlardan birine tabi tutulabilir.  
                                                           
40 18/6/2009 tarihli ve 5911 sayılı Kanunun 67 nci maddesiyle; 50 nci maddenin ikinci fıkrasında yer 
alan “denetimindeki” ibar esi “gözetimindeki”; 54 üncü maddede yer alan “denetimine” ibaresi 
“kontrolüne” şeklinde değiştirilmiş ve metne işlenmiştir.  
41 18/6/2009 tarihli ve 5911 sayılı Kanunun 67 nci maddesiyle; bu maddede yer alan “7/1/1932 tarihli 
ve 1918 sayılı Kaçakçılığın Men  ve Takibine Dair Kanun” ibaresi “Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu” 
şeklinde değiştirilmiş ve metne işlenmiştir.  2. Cumhurbaşkanı; kamu ahlakı, kam u düzeni, kamu güvenliği, insan, hayvan ve bitki 
sağlık ve hayatlarının korunması, sanatsal, tarihi veya arkeolojik değeri olan ulusal 
hazinelerin korunması, fikri ve sınai mülkiyet haklarının korunması gerekçeleri ile eşyanın 
gümrükçe onaylanmış bir işlem  veya kullanıma tabi tutulmasına yasakla ma veya kısıtlamalar 
koyabilir.42 
3. Türkiye ile ticaret, gümrük, taşımacılık anlaşması bulunmayan ve imzalanmış 
anlaşmaları süresinden önce tek taraflı olarak kısmen veya tamamen hükümsüz bırakan veya 
Türk kara, hava  ve deniz taşıtlarına karşı yasaklama ve kısıtlamalar koyan veya bunlar 
hakkında farklı işlemler uygulayan yabancı ülkelere ait eşya ve taşıtlara, karşılık olmak üzere, 
yasaklama veya kısıtlamalar koymaya ve farklı işlemler veya farklı tarifeler uygulamaya  
Cumhurbaşkanı yetkilidir.(42) 
 
Madde 56 – 1. Gerek üzerlerinde, gerek iç ve dış ambalajlarında üretildiği ülkeden 
başka bir ülke ürünü olduğunu gösteren veya böyle bir izlenim uyandıran isim ya da simgeler 
taşıyan eşyanın Türkiye'ye ithaline izin verilmez . Bu gibi eşyanın Türkiye'den transit geçişine 
veya antrepo ve benzeri yerlere konulmasına ya da yeniden ihracına Müsteşarlıkça izin 
verilebilir. (Ek cümleler: 18/6/2009 -5911/11 md.) Eşyanın bu fıkra kapsamında olup 
olmadığının belirlenmesinde tereddüt edi len durumlarda, Sanayi ve Ticaret Bakanlığının 
görüşü esas alınarak işlem yapılır. Söz konusu isim ve simgelerin kaldırılması veya eşyanın 
gerçek menşeinin gösterilmesi amacıyla, usul ve esasları yönetmelikle belirlenecek elleçleme 
faaliyetlerine izin veri lebilir.  
2. Türk menşeli eşyada kullanılmak üzere ve bunların başka ülke menşeli olduğunu 
gösterecek veya böyle bir izlenim uyandıracak nitelikte, üzerleri yabancı dille yazılı veya basılı 
her türlü boş zarf, şerit, etiket, damga ve benzeri eşya ile Türkiy e'de düzenlenebilecek belgeleri 
başka ülkelerde düzenlenmiş gibi gösterebilecek nitelikte, üzerleri imzalı veya imzasız olsun, 
Türkiye'de yerleşik olmayan yabancı firmalara ait proforma faturalar hariç boş faturaların 
Türkiye'ye ithaline izin verilmez.  
Türkiye'de yerleşik firmalarla, lisans, royalti veya patent anlaşması yabancı firmaların 
bu tür eşyası bu hüküm dışındadır.  
 
Madde 57 – (Değişik: 18/6/2009 -5911/10 md.)  
1. a) Fikri ve sınaî haklar mevzuatına göre korunması gereken haklar ile ilgili olarak 
hak sahibinin yetkilerine tecavüz eder mahiyetteki eşyanın alıkonulması veya gümrük 
işlemlerinin durdurulması hak sahibinin veya temsilcisinin talebi üzerine gümrük idareleri 
tarafından gerçekleştirilir. Durdurma veya alıkoyma kararı hak sahibi veya temsilcis i ile 
beyan sahibi veya 37 nci maddede belirtilen kişilere bildirilir.  
                                                           
42 2/7/2018 tarihli ve 700 sayılı KHK’nin 126 ncı maddesiyle, bu fıkralarda yer alan “Bakanlar 
Kurulu” ibareleri “Cumhurbaşkanı” şeklinde değiştiril miştir.  b) Gümrük idaresine henüz bir talepte bulunulmadığı durumda ve söz konusu eşyanın 
fikri ve sınaî mülkiyet haklarını ihlal ettiğine dair açık deliller olması halinde, hak sahibinin 
geçer li bir başvuruda bulunabilmesini teminen, gümrük idareleri tarafından eşya üç işgünü 
süresince re’sen alıkonulabilir veya eşyanın gümrük işlemleri durdurulabilir.  
2. Fikri ve sınaî hakların ihlal edildiği gerekçesi ile gümrük idaresine yapılan 
başvurunun k abulü, söz konusu eşyanın gümrük idaresince gereğince muayene edilmeden 
bırakıldığı veya eşyanın alıkonulması için herhangi bir önlem alınmadığı gerekçesi ile hak 
sahibine tazminat hakkı doğurmaz. Fikri ve sınaî hakları ihlal eden eşya ile mücadele 
kapsamı nda, gümrük idaresince başvuru üzerine veya re’sen hareket edilmesi nedeniyle ilgili 
kişilerin zarara uğramasından gümrük idaresi ve yetkilileri sorumlu tutulamazlar.  
3. Gümrük idaresince alınan durdurma veya alıkoyma kararının hak sahibine tebliğinden 
itibaren çabuk bozulabilir eşya için üç iş günü, diğer eşya için on iş günü içinde hak sahibince 
ihtiyati tedbir kararı getirilmemesi halinde, eşya hakkında beyan sahibinin talepte bulunduğu 
gümrük rejimi hükümlerine göre işlem yapılır. Haklı bir mazeretin bu lunması halinde, hak 
sahibinin talebi üzerine, gümrük idaresince on iş gününe kadar ek süre verilebilir.  
4. Gümrük idaresince gümrük işlemleri durdurulan veya alıkonulan eşya, yetkili 
mahkemece alınan karar doğrultusunda imha veya asli nitelikleri değiştir ilerek tasfiye edilir.  
5. Yolcuların kendi kullanımlarına mahsus kişisel eşya ile ticari mahiyette olmayan ve 
gümrük vergisi muafiyeti sınırları içinde kalan hediyelik eşya için bu madde hükümleri 
uygulanmaz. Aynı şekilde, fikri ve sınaî haklar mevzuatına göre korunması gereken haklar ile 
korunmuş ve hak sahibinin izni ile üretilmiş eşyanın; hak sahibinin rızası dışında bir gümrük 
işlemine tabi tutulması veya hak sahibinin onayladığından farklı şartlarda üretilmesi veya 
başka şartlarda bir marka taşıması ha linde, söz konusu eşya bu madde hükümleri kapsamı 
dışında tutulur.  
6. Gümrük idaresince gümrük işlemleri durdurulan veya alıkonulan eşyanın mahkemece 
fikri ve sınaî hakları ihlal ettiğinin tespitine gerek olmaksızın kolaylaştırılmış imha kapsamında 
gümrük kontrolü altında imhasına gümrük idaresi tarafından izin verilebilir. Kolaylaştırılmış 
imhaya ilişkin usul ve esaslar yönetmelikle belirlenir.  
7. Gümrük idaresince gümrük işlemleri durdurulan veya alıkonulan eşyanın hak 
sahibinin belirlediği tutarda temina tla iadesine ilişkin usul ve esaslar yönetmelikle belirlenir.  
 
İKİNCİ BÖLÜM  
Gümrük Rejimleri  
 
BİRİNCİ AYIRIM  
Eşyanın Bir Gümrük Rejimine Tabi Tutulması  
Madde 58 – 1.Bir gümrük rejimine tabi tutulmak istenen eşya, bu rejime uygun şekilde 
yetkili gümrük idar esine beyan edilir.  2. İhracat, hariçte işleme, transit veya antrepo rejimi için beyan edilen serbest 
dolaşımda bulunan eşya, gümrüğe verilen beyannamenin tescilinden itibaren Türkiye Gümrük 
Bölgesinden çıkıncaya veya imha edilinceye ya da gümrük beyanname si iptal edilinceye 
kadar gümrük gözetimi altında kalır.  
 
Madde 59 – 1.Gümrük beyanı;  
a) Yazılı olarak,  
b) Bilgisayar veri işleme tekniği yoluyla,  
c) Sözlü olarak,  
d) Eşya sahibinin bu eşyayı bir gümrük rejimine tabi tutma isteğini ifade ettiği 
herhangi b ir tasarruf yoluyla,  
yapılabilir.  
2. (Mülga: 18/6/2009 -5911/68 md.)  
 
A. Yazılı Beyanlar  
I. Normal Usul  
Madde 60 – 1.Yazılı beyan, 4 üncü fıkrada belirtilen beyanname ile yapılır. Bu 
beyannamenin eşyanın beyan edildiği gümrük rejimini düzenleyen hükümlerin uygulanması 
için gerekli bütün bilgileri ihtiva  etmesi ve imzalanması gerekir.  
2. (Değişik: 18/6/2009 -5911/12 md.) a) Eşyanın beyan edildiği gümrük rejimini 
düzenleyen hükümlerin uygulanması için gerekli bütün belgeler beyannameye eklenir.  
b) Gümrük beyanı  bilgisayar veri işleme tekniği yoluyla yapıldığında gümrük idaresi 
beyannameye eklenmesi gereken belgelerin beyanname ile birlikte ibrazını istemeyebilir. Bu 
durumda söz konusu belgeler gümrük idaresi istediğinde ibraz edilmek üzere beyan sahibince 
muhafa za edilir.  
3. Kazıntılı ve silintili beyannameler gümrük idarelerince kabul edilmez. Ancak, 
beyannameler hatalı yazının üzeri okunacak şekilde çizilerek yanına doğrusu yazılıp beyan 
sahibi tarafından imzalanarak ve tescil sırasında resmi mühürle mühürlener ek düzeltilir.  
4. Gümrük işlemleri, şekil ve içeriği yönetmelikle belirlenen beyanname ve diğer 
belgelerle yapılmak zorundadır. Bu belgelerin basımı ve dağıtımına ilişkin usul ve esaslar 
Müsteşarlıkça belirlenir. Bilgisayar ortamında hazırlanan söz konusu belgelerin k abulüne 
Müsteşarlık yetkilidir.  
5. (Ek: 18/6/2009 -5911/12 md.) Aşağıda yazılı hallerde yetkili makamlardan 
gönderilecek resmi yazılar beyanname kabul edilerek eşyanın gümrük işlemleri, bu yazılara 
dayanılarak yürütülür.  
a) Cumhurbaşkanının zat ve ikametgâhına ait eşya hakkında Cumhurbaşkan lığından 
gönderilecek yazılar.43 
                                                           
43 2/7/2018 tarihli ve 700 sayılı KHK’nin 126 ncı maddesiyle, bu bentte yer alan “Cumhurbaşkanlığı 
Genel Sekreterliğinden” ibaresi “Cumhurbaşkanlığından” şeklinde değiştirilmiştir.  b) Diplomatik muaflık ve ayrıcalıklardan yararlananların ancak kendi adlarına veya 
elçilik adına gelecek eşya için karşılıklı olmak şartıyla misyon şeflerinden veya muaflık hakkı  
tanınmış heyet başkanlarınca gönderilen yazılar ile şekli, kapsayacağı bilgiler ve göreceği 
işlemler Dışişleri Bakanlığı ve Müsteşarlıkça müştereken tespit olunan kurye çantalarına ait 
kurye mektupları.  
 
Madde 61 – 1. (Değişik: 18/6/2009 -5911/13 md.) 60 ıncı maddede belirtilen şartlara 
uygun beyannameler, ait oldukları eşyanın gümrüğe sunulmuş olması halinde tescil edilir. 
Tescil işlemi, beyana ilişkin bilgilerin yerel alan ağı veya geniş alan ağı üzerinden gümrük 
bilgisayar sistemine girilerek sistem tara fından tescil tarihi ve sayısı verilmesini ya da 
beyanname veya beyanname hükmündeki belgenin üzerine mühür vurularak, sıra numarası ile 
tarih konulması ve bu beyannameye ait bilgilerin tescil defterine yazılmasını ifade eder.  
2. Aksine hüküm bulunmadıkça,  eşyanın beyan edildiği gümrük rejimine ilişkin tüm 
hükümlerin uygulanmasında esas a lınacak tarih, beyannamenin (…)44 tescil edildiği tarihtir.(44) 
3. (…)(44) tescil edilmiş (…)(44) beyanname, ait olduğu eşyanın vergileri ve para 
cezalarından dolayı taahhüt  niteliğinde beyan sahibini bağlar ve gümrük vergileri tahakkukuna 
esas tutulur.(44) 
 
Madde 62 – 1. 5 inci madde hükümleri saklı kalmak üzere; gümrük beyannamesi, 
ilgili eşyayı ve eşyanın beyan edildiği gümrük rejimine ilişkin hükümlerin uygulanması için 
gerekli belgeleri yetkili gümrük idarelerine verme yetkisine sahip olan veya verilmesini 
sağlayabilen kişiler tarafından verilebilir.  
2. Ancak, bir beyannamenin tescilinin belirli bir kişi için özel yükümlülükler getirmesi 
halinde, bu beyanın söz konusu kiş i tarafından ya da bu kişi hesabına yapılması ve beyan 
sahibinin Türkiye Gümrük Bölgesinde yerleşik olması gerekir.  
Bununla birlikte, yerleşik olma koşulu, transit ya da geçici ithalat beyanında bulunan veya 
gümrük idarelerinin uygun bulması koşuluyla arız i olarak beyanda bulunan kişilere uygulanmaz.  
 
Madde 63 – (Değişik: 18/6/2009 -5911/14 md.)  
Başka bir eşyanın beyanı sonucunu doğurmaması kaydıyla, beyan sahibinin talebi 
üzerine beyannamede yer alan bir veya daha fazla bilginin düzeltilmesine, gümrük idare lerince 
izin verilir. Ancak;  
a) Beyan sahibine eşyanın muayene edileceğinin bildirilmesinden,  
b) Söz konusu bilgilerin yanlış olduğunun tespit edilmesinden,  
c) 73 üncü madde hükümleri saklı kalmak üzere, eşyanın teslim edilmesinden,  
sonra beyannamede düzel tme yapılmasına izin verilmez.  
                                                           
44 18/6/2009 tarihli ve 5911 sayılı Kanunun 13 üncü maddesiyle; ikinc i fıkrada yer alan “gümrük 
idareleri tarafından” ibaresi ile üçüncü fıkrada yer alan “gümrük idaresince” ve “olan” ibareleri 
madde metninden çıkarılmıştır.  Madde 64 – 1. Gümrük idareleri, beyan sahibinin talebi üzerine ve eşyanın yanlışlıkla 
beyanname konusu gümrük rejimine tabi tutulmasına veya beyan edildiği rejime tabi 
tutulmasının özel nedenlerle artık mümkün olmadığına ili şkin kanıtlayıcı belgele ri ibraz 
etmesi halinde, tescil edilmiş bir beyannameyi iptal ederek, gerektiğinde yeni bir rejim 
beyanında bulunulmasına izin verebilirler.  
Ancak, gümrük idarelerince beyan sahibine eşyanın muayene edileceğinin bildirilmiş 
olduğu hallerde, muayenenin sonucu alınmadan beyannamenin iptaline ilişkin talep kabul 
edilmez.  
2. Hiçbir şekilde kullanılamaz hale gelmiş eşyanın, talep halinde imhasına veya 
Gümrük Bölgesi dışına çıkarılmasına izin verilir.  
3. Beyannamenin tescilinden sonra eşya nın niteliklerinde meydana gelen değişiklikler 
veya bozulmalar nedeniyle ithalat vergilerinden indirim yapılmaz.  
Ancak;  
a) Özellikle ilk madde olarak kullanılması mümkün hale gelen eşyanın ilk madde olarak 
beyan edilmesine gümrük idarelerince izin verilir.  Gerekli görülmesi halinde, gümrük idareleri 
bu eşyanın ilk madde şeklinden başka bir şekilde kullanılmasını önleyici tedbirleri alır.  
b) Kısmen hasara uğrayan eşyanın ayrılması mümkün ise hasara uğramış kısmı için (a) 
bendi hükümlerine göre işlem yapılır.  Eşyanın hasarlı ve hasarsız şekilde ayrılmasının mümkün 
olmadığı hallerde beyan sahibinin talebi doğrultusunda (a) bendi hükmü uygulanabileceği gibi, 
bu eşyanın Gümrük Bölgesi dışına çıkarılmasına veya imhasına da izin verilir.  
4. Yönetmelikle belirlenen haller dışında, eşyanın tesliminden sonra beyannameler 
iptal edilemez.  
5. Beyannamenin iptali, yürürlükteki cezai hükümlerin uygulanmasına engel oluşturmaz.  
 
Madde 65  – 1.Gümrük idareleri, beyanın doğruluğunu araştırmak üzere;  
a) Beyanname ile ilgili ve be yannameye ekli belgeleri kontrol edebilir ve beyannamenin 
içerdiği bilgilerin doğruluğunu araştırmak amacı ile beyan sahibinden diğer belgeleri de 
vermesini isteyebilir,  
b) Eşyayı muayene edebilir ve ayrıntılı muayene veya tahlil amacıyla numune alabilirle r. 
2. Beyanname kapsamı eşyanın muayene edilmesi halinde, muayene sonuçları, 
muayene edilmemesi halinde ise beyannamede yer alan bilgiler, eşyanın tabi olduğu gümrük 
rejimi hükümlerinin uygulanmasında esas alınır.  
3. Kontrol amacıyla gümrük müfettişleri, g ümrük müfettiş yardımcıları, kontrolörler, 
stajyer kontrolörler ve gümrük idare amirleri muayenesi yapılmış ve işlemleri tamamlanmış 
eşyanın ikinci muayenesini her zaman yapabilirler. Keza, sözü edilenler gümrük işlemlerini 
her aşa mada denetlemeye yetkilid irler.45 
                                                           
45 18/6/2009 tarihli ve 5911 sayılı Kanunun 67 nci maddesiyle; bu fıkrada yer alan “gümrük 
müfettişle ri, gümrük müfettiş yardımcıları, gümrük kontrolörleri” ibaresi “gümrük müfettişleri, 
gümrük müfettiş yardımcıları, kontrolörler, stajyer kontrolörler” şeklinde değiştirilmiş ve metne 
işlenmiştir.  4. Beyannameyi kontrol edenler ile muayeneyi ve ikinci muayeneyi yapanlar, yaptıkları 
kontrolden veya muayeneden, gümrük vergilerinin hesaplanmasından ya da muafiyet  
hükümlerinin uygulanmasından, duruma göre tek başlarına veya müteselsilen sorumlud urlar.  
 
Madde 66  - 1. Eşyanın muayenesi, bunların gümrük idarelerince konulmasına izin 
verilen yerlerde veya antrepolarda yapılır. Bu yerler dışında da eşya muayenesi yapılmasına 
ilişkin usul ve esaslar yönetmelikle belirlenir.  
Kurye çantalarının gümrük iş lemleri, Milli Savunma ve Dışişleri Bakanlıkları ile 
Gümrük Müsteşarlığı tarafından müştereken belirlenir.  
2. Eşyanın muayene edileceği ve numunelerin alınacağı yerlere taşınması ile bu muayene 
ve numune alma işlemleri için gerekli tüm elleçleme ile numune lerin ambalajlanmasına ve 
gönderilmesine ilişkin giderleri beya n sahibi tarafından karşılanır.46 
3. Beyan sahibi eşyanın muayenesi ve numune alınması sırasında hazır bulunabilir. 
Gümrük idareleri, uygun gördükleri takdirde muayene ve numume alma işlemini ko laylaştırmak 
için gerekli yardımı sağlamak üzere, beyan sahibinin söz konusu muayenede veya numune 
alımında hazır bulunmasını veya temsil edilmesini zorunlu tutabilirler.  
4. Numunelerin yürürlükteki hükümlere uygun olarak alınması şartıyla, gümrük 
idareler i, numuneler karşılığında herhangi bir tazminat ödemekle yükümlü değildir. Gümrük 
idareleri tarafından gümrük laboratuvarlarında yapılacak veya hariçte yaptırılacak tahlil veya 
inceleme masrafı beya n sahibi tarafından karşılanır.47 
5. Tahlilden arta kalan n umuneler, tahlil sonuçlarının ilgilisine bildirilmesinden sonra 
bir ay içinde alınmadığı takdirde gümrüğe terk edilmiş sayılır.  
6. (Değişik: 18/6/2009 -5911/67 md.) Laboratuvar tahlillerine ve ilgili kuruluşların 
görüşü alınmak suretiyle gümrük laboratuvarl arı ücret tarifesinin saptanmasına ilişkin usul ve 
esaslar yönetmelikle belirlenir.  
 
Madde 67 – 1.Bir beyanname kapsamı eşyanın tek kalemden oluşması ve kısmen 
muayene edilmesi halinde, muayene sonuçları söz konusu beyanname kapsamı eşyanın tümüne 
uygulanı r. 
Bununla birlikte, beyan sahibi, kısmi muayene sonuçlarının beyan edilen eşyanın kalan 
kısmı için geçerli olmadığı düşüncesinde ise eşyanın tamamının muayenesini talep edebilir.  
2. Bir beyannamenin iki veya daha fazla kalemi kapsaması halinde, her kaleme  ilişkin 
bilgiler ayrı bir beyan sayılır. Bir kalemin eksik veya fazlası diğer kalemin fazla veya eksiğine 
mahsup edilemez.  
                                                           
46 18/6/2009 tarihli ve 5911 sayılı Kanunun 66 ncı maddesiyl e; bu fıkrada yer alan “elleçleme” 
ibaresinden sonra gelmek üzere “ile numunelerin ambalajlanmasına ve gönderilmesine ilişkin” 
ibaresi eklenmiş ve metne işlenmiştir.  
47 18/6/2009 tarihli ve 5911 sayılı Kanunun 67 nci maddesiyle; bu fıkranın ikinci ve üçüncü  cümleleri 
“Gümrük idareleri tarafından gümrük laboratuvarlarında yapılacak veya hariçte yaptırılacak tahlil 
veya inceleme masrafı beyan sahibi tarafından karşılanır.” şeklinde değiştirilmiş ve metne işlenmiştir . Türk Gümrük Tarife Cetvelinde aynı tarife pozisyonunun alt açılımında bulunan ve 
aynı kanuni veya tercihli vergi oranına tabi olan e şya bir kalem sayılır.  
 
Madde 68 – 1. Gümrük idareleri, eşyanın beyan edildiği gümrük rejimi şartlarına 
uyulmasını sağlamak üzere zorunlu olan hallerde, eşyanın ayniyetini tespite yönelik önlemleri 
alırlar.  
2. Eşyaya veya taşıtlara ayniyet tespitine yöneli k olarak tatbik edilen etiket, mühür ve 
benzeri araçlar, beklenmeyen hal veya mücbir sebep nedeniyle, eşyanın veya taşıtların 
korunmasını sağlamak için sökülmeleri veya imhaları zorunlu olmadıkça, yalnız gümrük 
idareleri tarafından veya bu idarelerin izni ile sökülebilir ya da imha edilebilir.  
 
Madde 69 – 1. Eşyanın ilgili rejime tabi tutulma şartlarının yerine getirilmesi ve eşyanın 
yasaklayıcı veya kısıtlayıcı önlemlere tabi olmaması kaydıyla, gümrük idareleri, tescilden sonra 
beyannamedeki bilgileri kont rol ederek veya belli hallerde kontrol etmeksizin, eşyayı teslim 
ederler. Ancak, beyannamenin incelenmesinin makul bir süre içinde tamamlanamadığı ve bu 
inceleme sırasında eşyanın hazır bulundurulmasına gerek olmadığı hallerde de eşya teslim 
edilir.  
Yasakl ama veya kısıtlamaya tabi olması nedeniyle teslimine imkan bulunmayan 
eşyanın tabi olacağı işlemlere ilişkin usul ve esaslar yönetmelikle belirlenir.  
2. Aynı beyanname kapsamı eşyanın tümünün aynı anda teslimi esastır.  
Bu fıkranın uygulamasında, bir beyann amenin iki veya daha fazla kalemi kapsaması 
halinde, her kaleme ilişkin bilgiler ayrı bir beyanname konusu eşya gibi değerlendirilir.  
3. Beyannamenin tescilinin bir gümrük yükümlülüğü doğurması halinde, gümrük 
vergileri ödenmedikçe veya teminata bağlanmadı kça beyanname kapsamı eşya teslim 
edilemez. Ancak, bu hüküm kısmi muafiyete tabi geçic i ithalat rejimine uygulanamaz.48 
4. Beyan edilen gümrük rejimi hükümlerine göre teminat istenmesi halinde, söz 
konusu teminat alınmadan eşya teslim edilemez.  
 
Madde 70 – 1.Beyan sahibinden kaynaklanan sebeplerle 46 ncı maddede belirtilen 
süreler içerisinde, tescil edilmiş beyanname kapsamı eşyanın;  
a) Muayenesine başlanamaması veya devam edilememesi,  
b) Beyan edildiği gümrük rejimine tabi tutulması için verilmesi gereken b elgelerin 
verilmemiş olması,  
c) Ödenmesi veya teminat altına alınması gereken ithalat veya ihracat vergilerinin 
ödenmemesi veya teminatın verilmemesi,  
Hallerinde, eşya muayene edilir. Muayene sonucunda gümrük idarelerince alınacak 
para cezasını veya diğer takipleri gerektiren veya gerektirmeyen durumlar bir tutanağa 
bağlanır ve daha sonra eşya 177 ile 180 inci madde hükümlerine göre tasfiye edilir.  
                                                           
48 18/6/2009 tarihli ve 5911 sayılı Kanunun 67 nci maddesiyle; bu fıkrada yer alan “yükümlülüğü” 
ibaresi “gümrük yükümlülüğü” şeklinde değiştirilmiş ve metne işlenmiştir.  2. Gümrük antrepolarında bulunan eşya için, gümrükçe onaylanmış bir işlem veya 
kullanım tayin edilmesine ilişk in beyanneme verilmesi halinde, gümrük işlemlerinin 
beyannamenin tescil tarihinden itibaren otuz gün içinde bitirilmesi gerekir. Bu süre içinde 
işlemleri bitirilemeyen eşya ile ilgili olarak 1 inci fıkra hükümleri uygu lanır.49 
 
II. Basitleştirilmiş Usul  
Mad de 71 – 1. Gümrük idareleri, usul ve formalitelerin mümkün olduğunca 
basitleştirilmesi  için ve gümrük işlemlerinin yürürlükteki hükümlere uygun olarak yürütülmesini 
sağlayacak şekilde yönetmelikle belirlenen şartlar altında;  
a) 60 ıncı maddede sözü edilen beyannameye eklenmesi gereken belgelerden bazılarının 
eklenmemesine veya kaydedilmesi gereken bazı bilgilerin beyannameye yazılmamasına,  
b) Sözü edilen beyanname yerine, eşyanın ilgili gümrük rejimine tabi tutulması talebi 
ile birlikte ticari veya idari bi r belgenin verilmesine,  
c) Eşyanın ilgili rejime geçişinin kayıt yoluyla yapılmasına,  
izin verebilirler.  
(c) bendinin uygulanmasında beyan sahibi eşyayı gümrüğe sunma yükümlülüğünden 
muaf tutulabilir.  
Basitleştirilmiş usulle beyan, ticari veya idari belge yahut kayıt, eşyanın teşhisi için 
gerekli bilgileri kapsamak zorundadır. Kayıt yoluyla işlem yapılan hallerde kayıt tarihinin 
yazılması şarttır.  
2. Beyan sahibi genel, dönemsel veya özet niteliğinde bir tamamlayıcı beyanda 
bulunur. Tamamlayıcı beyanın aran mayacağı haller yönetmelikle belirlenir.  
3. Tamamlayıcı beyanlar ile 1 inci fıkranın (a), (b) ve (c) bentlerinde sözü edilen 
beyanlar, ayrılmaz bir bütündür ve basitleştirilmişişleme ilişkin beyannamelerin tescil 
tarihinden itibaren hüküm ifade ederler. 1 inci fıkranın (c) bendinde belirtilen hallerde kayıt 
işlemi, 60 ıncı maddede sözü edilen bebeyannamenin tescili ile aynı hukuki sonucu doğurur.  
 
B. Diğer Beyanlar  
Madde 72 – (Değişik: 18/6/2009 -5911/15 md.)  
59 uncu maddenin birinci fıkrasının (b), (c) ve ( d) bentlerinde belirtilen şekilde yapılan 
beyanlara ilişkin usuller 60 ila 71 inci madde hükümleri çerçevesinde yönetmelikle belirlenir.  
 
C. Eşyanın Tesliminden Sonra Beyanın Kontrolü  
Madde 73 – 1. Gümrük idareleri, eşyanın tesliminden sonra ve beyannamede ki 
bilgilerin doğruluğunu saptamak amacıyla, eşyanın ithal veya ihraç işlemlerini veya sonraki 
ticari işlemlere ilişkin ticari belge ve verileri kontrol edebelirler. Bu kontroller beyan sahibine, 
söz konusu işlemler ile doğrudan ya da dolaylı olarak ticari  yönden ilgili diğer kişilere veya 
belge ve verileri ticari amaçla elinde bulunduran diğer kişilere ait yerlerde yapılabilir. 
Mümkün olduğu takdirde eşya muayene de edilebilir.  
                                                           
49 18/6/2009 tarihli ve 5911 sayılı Kanunun 67 nci maddesiyle; bu fıkrada yer alan “serbest dolaşıma 
giriş rejimine” ibaresi “gümr ükçe onaylanmış bir işlem veya kullanım tayin edilmesine” şeklinde 
değiştirilmiş ve metne işlenmiştir.  2. Gümrük idareleri, kendi yetkileri doğrultusunda veya beyan sahibinin talebi üzerine, 
yönetmelikle belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde, beyannamenin düzeltilmesini eşyanın 
tesliminden sonra da yapabilirler.  
3. Beyannamenin incelenmesi veya eşyanın tesliminden sonraki kontrolü sonucunda, 
ilgili gümrük rejimine ilişkin hükümlerin  yanlış veya eksik bilgilere dayanarak uygulandığının 
saptanması halinde, gümrük idareleri, bu Kanunda yer alan ceza hükümleri saklı kalmak üzere, 
beyanı yeni bulgulara göre düzeltmek için gerekli işlemleri yaparlar.  
 
İKİNCİ AYIRIM  
Serbest Dolaşıma Giriş R ejimi  
Madde 74 – Türkiye Gümrük Bölgesine gelen eşyanın serbest dolaşıma girişi; ticaret 
politikası önlemlerinin uygulanması, eşyanın ithali için öngörülen diğer işlemlerin 
tamamlanması ve kanunen ödenmesi gereken vergilerin tahsili ile mümkündür.  
(Ek fıkr a: 18/6/2009 -5911/16 md.) Eşyanın Türkiye Gümrük Bölgesine getirilmeden 
serbest dolaşıma girişine ilişkin usul ve esasları belirlemeye Cumhurbaşkanı yetkilidir.50 
 
Madde 75 – 1. Beyan sahibi, tarımsal mali yükler dışında kalan ithalat vergilerinin 
oranların ın serbest dolaşıma giriş beyannamesinin tescil tarihinden sonra, fakat eşyaya ilişkin 
gümrük vergilerinin ödenmesinden veya teminata bağlanmasından önce indirilmesi halinde, 
lehine olan oranın uygulanmasını isteyebilir.  
2. Beyan sahibinden kaynaklanan ned enlerle gümrük işlemlerinin tamamlanamaması 
halinde, 1 inci fıkra hükmü uygulanmaz.  
 
Madde 76 – Bir taşıma belgesi içeriği eşyanın değişik tarife pozisyonlarına girdiği 
hallerde; her bir eşya için kendi tarife pozisyonuna göre işlem yapılmasının ek bir iş yükü ve 
masrafa sebep olması halinde, beyan sahibinin talebi üzerine, gümrük idareleri, eşyanın tamamına 
en yüksek ithalat vergi oranına tabi eşyanın tarife pozisyonu na göre vergi uygulayabilirler.51 
 
Madde 77  – 1.Nihai kullanım nedeniyle indirimli veya sıf ır vergi oranından yararlanarak 
serbest dolaşıma girmiş eşyanın gümrük gözetimi, nihai kullanım olarak kabul edilen üretim veya 
kullanım faaliyetiyle sona erer. Ayrıca, indirimli veya sıfır vergi uygulamasına ilişkin koşulların 
sona erdiği, eşyanın ihraç v eya imha edildiği, eşyanın indirimli veya sıfır vergi uygulaması için 
belirlenmiş amaçlar dışında kullanılması nedeniyle tahsili gereken vergilerin ödendiği hallerd e de 
gümrük gözetimi sona erer.52 
                                                           
50 2/7/2018 tarihli ve 700 sayılı KHK’nin 126 ncı maddesiyle, bu fıkrada yer alan “Bakanlar Kurulu” 
ibaresi “Cumhurbaşkanı” şeklinde değiştirilmiştir.  
51 18/6/2009 tarihli ve 5911 sayılı Kanunun 67 nci maddesiyle; bu maddede yer alan “konşimento” 
ibaresi “taşıma belgesi” şeklinde değiştirilmiş ve metne işlenmiştir.  
52 18/6/2009 tarihli ve 5911 sayılı Kanunun 67 nci maddesiyle; bu fıkrada yer alan “Özel amaca 
yönelik” ibaresi “Nihai” şeklinde değiştirilmiş ve metne işlenmiştir.  2. Nihai kullanım nedeniyle serbest dolaşıma giren eşyaya, duruma göre 81 inci 
maddenin 2 nci fıkrası veya 83 üncü madde hükümleri uygulanır.  
 
Madde 78  – Serbest dolaşımda bulunan eşya, aşağıda belirtilen hallerde bu statüsünü 
kaybeder:  
a) Serbest dolaşıma giriş beyannamesinin iptal edilmesi,  
b) Geri ödeme sistemi nin uygulandığı dahilde işleme rejimi çerçevesinde işledikten 
sonra ihraç edilen eşyaya ilişkin gümrük vergilerinin geri verilmesi veya kaldırılması,  
c) 213 üncü madde hükmü uyarınca, eşyanın kusurlu veya satış sözleşmesi hükümlerine 
uygun olmaması nedeniy le, gümrük vergilerinin geri verilmesi veya kaldırılması,  
d) 214 üncü madde hükmü uyarınca, eşyanın ihracına, geri gönderilmesine veya 
gümrükçe onaylanmış başka bir işlem veya kullanıma tabi tutulması nedeniyle gümrük 
vergilerinin geri verilmesi veya kaldı rılması.  
 
ÜÇÜNCÜ AYIRIM  
Şartlı Muafiyet Düzenlemeleri ve Ekonomik Etkili Gümrük Rejimleri  
A. Ortak Hükümler  
Madde 79  – 1. Bu Kanunun 80 ila 83 üncü maddelerinde geçen;  
a) Şartlı muafiyet düzenlemesi deyimi,  serbest dolaşımda olmayan eşyaya,53 
- Transit,  
- Antrepo,  
- Şartlı muafiyet sistemi kapsamında dahilde işleme,  
- Gümrük kontrolü altında işleme,  
- Geçici ithalat;  
b) "Ekonomik etkili gümrük rejimi" deyimi,  
- Antrepo,  
- Dahilde işleme,  
- Gümrük kontrolü altında işleme,  
- Geçici ithalat,  
- Hariçte işleme;  
rejimleri nin uygulanması anlamına gelir.(53) 
2. "İthal eşyası" deyimi, şartlı muafiyet düzenlemelerine tabi tutulan eşya ile geri 
ödeme sisteminin uygulandığı dahilde işleme rejiminde, 118 inci maddede belirtilen işlemlere 
tabi tutularak serbest dolaşıma gi ren eşya anlamına gelir.  
3. "Değişmemiş eşya" deyimi, dahilde işleme veya gümrük kontrolü altında işleme 
rejimleri çerçevesinde hiçbir şekilde işçilik görmemiş ithal eşyası anlamına gelir.  
 
                                                           
53 18/6/2009 tarihli ve 5911 sayılı Kanunun 67 nci maddesiyle; bu maddenin birinci fıkrasının (a) bendinde 
yer alan “Rejim” ibaresi “Şartlı muafiyet düzenlemesi” ve aynı fıkrada yer alan “Düzenlemelerinin” 
ibaresi “rejimlerinin”şeklinde değiştirilmiş ve metne işlenmiştir.  Madde 80  – 1. Dahilde işleme ve hariçte işleme rejimleriyle ilgili  usul ve esaslar 
Cumhurbaşkanınca belirlenir.54 
2. Yararlanılacak rejime ilişkin özel hükümler saklı kalmak üzere, ekonomik etkili 
rejimlerin kullanımına ilişkin izinler ile 95 inci maddenin 1 inci fıkrasında belirtilen antrepo 
işletme izni;  
a) İşlemlerin u sulüne uygun olarak yürütülmesi için gerekli taahhütnamelerin ve 
teminatların verilmesi,  
b) Gümrük idarelerinin, rejimi denetim altında tutabilmesi veya izleyebilmesi için 
yapması gereken idari düzenlemelerin, söz konusu rejimden hedeflenen ekonomik amaçla rla 
orantılı olması,  
halinde verilir.  
 
Madde 81 – 1. İlgili rejimin kullanılmasına ilişkin şartlar verilen izinde belirtilir. İzin 
hak sahibi, iznin verilmesinden sonra ortaya çıkan ve iznin devamını veya içeriğini 
etkileyebilecek her türlü gelişmeleri ilgi li mercilere bildirmek zorundadır.  
2. Eşyanın bir şartlı muafiyet düzenlemesine tabi tutulması, söz konusu eşya için 
tahakkuk edebilecek her türlü gümrük vergilerine karşılık teminat verilmesi şartına bağlıdır.  
3. (Ek: 18/6/2009 -5911/17 md.)  Şartlı muafiye t düzenlemelerine tabi tutulan eşyadan 
elde edilen ve tabi olduğu rejim hükümleri uyarınca özel ekonomik değer taşıdığı tespit edilen 
eşya, aynı rejime tabi tutulmuş sayılır.  
 
Madde 82  – Ekonomik etkili bir şartlı muafiyet düzenlemesi, bu düzenlemeye tabi 
tutulmakta olan eşyaya veya eşdeğer eşyaya ya da işlenmiş ürünlere, gümrükçe onaylanmış 
yeni bir işlem veya kullanım tayin edildiği takdirde sona erer.  
Gümrük idareleri, bir rejimin öngörülen şartlar altında sona ermemiş olduğu hallerde, 
Onbirinci Kısımdak i cezai hükümlere göre işlem yaparlar.  
 
Madde 83 – Ekonomik etkili bir gümrük rejimi hak sahibinin hak ve yükümlülülükleri, 
yönetmelikle belirlenen usul ve esaslara göre, söz konusu rejimden yararlanma koşullarını 
taşıyan kişilere devredilebilir. Yeni haks ahibi bu hakkı, aynı koşulları taşıyan diğer kişilere de 
devredebilir.  
 
B. Transit Rejimi  
1. Genel Hükümler  
Madde 84  – (Ek: 18/6/2009 -5911/18 md.)  
1. Transit rejimi;  
a) İthalat vergileri ve ticaret politikası önlemlerine tabi tutulmayan serbest dolaşıma 
girmemiş,  
                                                           
54 2/7/2018 tarihli ve 700 sayılı KHK’nin 126 ncı maddesiyle, bu fıkrada yer alan “Bakanlar 
Kurulunca” ibaresi “Cumhurbaşkanınca” şeklinde değiştirilmiştir.  b) İhracatla ilgili gümrük işlemleri tamamlanmış,  
eşyanın, gümrük gözetimi altında Türkiye Gümrük Bölgesi içindeki bir noktadan 
diğerine taşınmasına uygulanır.  
2. Gümrük idareleri, transit rejimine tabi tutulan eşyanın Türkiye Gümrük Bölgesi içinde ; 
a) Yabancı bir ülkeden yabancı bir ülkeye,  
b) Yabancı bir ülkeden Türkiye’ye,  
c) Türkiye’den yabancı bir ülkeye,  
d) Bir iç gümrük idaresinden diğer bir iç gümrük idaresine,  
taşınmasına izin verir.  
3. Transit rejimine tabi eşyanın Türkiye Gümrük Bölgesind e taşınması;  
a) Transit rejimi beyanı kapsamında,  
b) TIR karnesi kapsamında,  
c) Transit belgesi olarak kullanılan ATA karnesi kapsamında,  
d) Kuvvetlerin Statüsüne Dair Kuzey Atlantik Anlaşmasına Taraf Devletler Arasındaki 
Sözleşme ile öngörülen form 302 ka psamında,  
e) Posta kolileri dâhil olmak üzere posta yoluyla,  
f) Yönetmelik ile belirlenecek hallerde, demiryolu ile taşımada CIM Taşıma Belgesi, 
büyük konteynerler ile taşımada TR Transfer Notu, havayolu ve denizyolu ile taşımada eşya 
manifestosu kapsamınd a, 
yapılır.  
4. a) Transit rejimine tabi tutulan eşya ve gerekli belgeler, rejimi düzenleyen hükümlere 
uygun olarak varış gümrük idaresine sunulduğunda, transit rejimi sona erer.  
b) Hareket gümrük idaresindeki bilgi ve belgeler ile varış gümrük idaresindeki  bilgi ve 
belgelerin karşılaştırılması sonucunda, transit rejiminin usulüne uygun olarak sonlandırıldığının 
belirlenmesi halinde rejim ibra edilir.  
5. Transit rejiminin uygulanmasında ekonomik etkili bir gümrük rejimine tabi eşyanın 
taşınmasına ilişkin ola rak Müsteşarlıkça belirlenecek özel hükümler saklıdır. Müsteşarlık, 
transit eşyanın cinsine, niteliğine ve taşımanın özelliğine göre veya Türkiye’nin uluslararası 
anlaşmalardan kaynaklanan yükümlülükleri çerçevesinde, bu Bölümdeki madde hükümlerine 
bağlı k almaksızın transit rejimine ilişkin düzenlemeler yapılması konusunda yetkilidir.  
 
II. Özel Hükümler  
Madde 85  – (Değişik: 18/6/2009 -5911/19 md.)  
1. Transit eşyası için tahakkuk edebilecek gümrük vergilerinin ödenmesini sağlamak 
üzere teminat verilmesi zorun ludur. Ancak;  
a) Havayoluyla,  
b) Boru hattıyla,  
c) Demiryoluyla,  
d) Denizyoluyla,  
yapılan taşımalar için, yönetmelikle belirlenen haller dışında teminat aranmaz.  2. Teminat:  
a) Tek bir transit işlemi için bireysel teminat,  
b) Müsteşarlık tarafından izin ve rilmesi halinde, birden fazla transit işlemi için kapsamlı 
teminat,  
şekillerinde olabilir.  
3. İkinci fıkranın (b) bendinde belirtilen izin sadece;  
a) Türkiye Gümrük Bölgesinde yerleşik olan,  
b) Transit rejimini düzenli olarak kullanan veya gümrük idaresinc e bu rejime ilişkin 
yükümlülüklerini yerine getirebileceği belirlenen,  
c) Gümrük veya vergi mevzuatını yönetmelikte belirlenen surette ihlal etmemiş olan,  
kişilere verilir.  
4. Güvenilirlik standartlarına sahip oldukları gümrük idaresince belirlenen kişiler e 
indirilmiş tutarda kapsamlı teminat veya teminattan vazgeçme izni verilebilir. İndirilmiş tutarda 
kapsamlı teminat veya teminattan vazgeçme izni için ayrıca;  
a) Belirli bir sürede transit rejiminin doğru kullanımı,  
b) Gümrük idareleri ile işbirliği,  
c) A nılan kişilerin taahhütlerini yerine getirebilecek mali güce sahip olduklarını 
kanıtlaması,  
gerekir. Bu fıkra kapsamında verilen izin ile ilgili usul ve esaslar yönetmelikle belirlenir.  
5. Dördüncü fıkraya göre verilen teminattan vazgeçme izni, Müsteşarlık ça yüksek risk 
içerdiği belirlenen eşyanın transit işlemlerinde uygulanmaz.  
6. Müsteşarlık;  
a) Özel durumlarda istisnai önlem olarak dördüncü fıkra hükümleri doğrultusundaki 
indirilmiş tutarda kapsamlı teminat uygulamasını,  
b) Büyük ölçekli kaçakçılığa kon u olabilecek eşya için kapsamlı teminat uygulamasını,  
geçici olarak kaldırmaya yetkilidir.  
 
Madde 86  – 1. Asıl sorumlu, eşyayı öngörülen süre içerisinde ve gümrük idareleri 
tarafından eşyanın ayniyetinin tespiti amacıyla alınan önlemlere uymak suretiyle, v arış 
gümrük idaresine sağlam ve noksansız olarak sunmak ve transit rejimine ilişkin hükümlere 
uymakla yükümlüdür.  
2. Asıl sorumlunun birinci fıkrada belirtilen yükümlülükleri saklı kalmak üzere, transit 
rejimine göre taşındığını bilerek eşyayı kabul eden t aşıyıcı veya alıcı da eşyayı öngörülen süre 
içerisinde ve gümrük idareleri tarafından eşyanın ayniyetinin tespiti amacıyla alınan tedbirlere 
uymak suretiyle, varış gümrük idaresine sağlam ve noksan sız olarak sunmakla yükümlüdür.55 
                                                           
55 18/6/2009 ta rihli ve 5911 sayılı Kanunun 67 nci maddesiyle; bu maddenin birinci fıkrasında yer 
alan “Transit rejimi hak sahibi olan kişiler;” ibaresi “Asıl sorumlu,”; birinci ve ikinci fıkralarında 
yer alan “varış yeri gümrük idaresine” ibareleri “varış gümrük idaresi ne”; ikinci fıkrasında yer alan 
“1 inci fıkrada belirtilen kişilerin” ibaresi “Asıl sorumlunun birinci fıkrada belirtilen” şeklinde 
değiştirilmiş ve metne işlenmiştir.  3. (Ek:24/10/2019 -7190/2 m d.) 183 ve 184 üncü maddeler kapsamında bir gümrük 
yükümlülüğü doğduğunda, asıl sorumlu, transit rejimine tabi tutulan eşya ile ilgili olarak 
gümrük idaresine karşı mali olarak sorumludur. 5607 sayılı Kanun uyarınca gümrük 
idaresince işlem yapıldığı hâller de, asıl sorumlunun sorumluluğunun belirlenmesinde fiilin 
işlenmesinde dahlinin olup olmadığı hususu dikkate alınır.  
 
Madde 87  – 1. Transit rejiminin işleyişine ilişkin usul ve esaslar ile istisnalar 
yönetmelikle belirlenir.  
2. Transit rejmine konu olan eş yanın, gümrük gözetimi altındaki antrepolarda veya 
gümrük idarelerince eşya konulmasına izin verilen yerlerde bir süre kalması veya bir taşıttan 
diğer bir taşıta aktarılması mümkündür.  
 
III. Transite İlişkin Gümrük İşlemleri  
Madde 88  – 1. Transit rejimine tabi eşya, şüphe veya ihbar durumları hariç olmak 
üzere, varış gümrük idaresine kadar muayene edilmeksizin ve gerektiğinde mühür altına 
alınarak veya memur eşliğinde sevk edilir.  
2. Antrepolardan veya gümrük idarelerince konulmasına izin verilen diğer yerl erden 
transit rejimi kapsamında taşınan eşya, gerek görülmesi halinde muayene edilir. Transit rejimi 
kapsamında taşınacak eşyanın muayenesi 61 ila 70 inci madde hükümlerine göre yapılır. Bu 
madde uyarınca yapılacak gümrük muayenesinde, asıl sorumlu, temsil cisi veya eşyanın 
taşınmasından sorumlu kişiler  de bulunabilir.56 
 
Madde 89  – Bu Kanunun 55 inci maddesinin 2 nci, 56 ncı maddesinin 1 inci 
fıkralarında belirtilen hallerde, transit rejimi kapsamında taşınan eşyanın gümrük muayenesine 
tabi tutulması, temina t alınması, eşyanın memur eşliğinde sevki veya diğer önlemler alınması 
hususlarında düzenleme yapmaya Müsteşarlık yetkilidir.  
 
Madde 90  – Türkiye karasularından geçen ve hakkında ihbar bulunan veya şüphe 
edilen transit eşya yüklü gemilerin ambar kapakları veya bu gibi eşya konulan diğer yerleri, 
gümrük idarelerince mühür altına alınabilir. Bu gemilere memur eşlik ettirilebilir veya 
gemiler seyir halinde iken dış gözetim altında tutulabilir.  
Yukarıda belirtilen önlemler, gemilerin Türkiye karasularından çıkı şı üzerine kaldırılır.  
 
Madde 91  – Türkiye Gümrük Bölgesinde karayolu ile transit eşya taşıyan taşıtların 
transit süreleri, izleyecekleri yollar, kontrol noktaları ve konaklama yerleri ile ilgili olarak 
düzenlemeler yapmaya Müsteşarlık yetkilidir.  
                                                           
56 18/6/2009 tarihli ve 5911 sayılı Kanunun 67 nci maddesiyle; bu maddenin birinci fıkras ında yer 
alan birinci fıkrasında yer alan “varış veya çıkış gümrük idaresine” ibaresi “varış gümrük 
idaresine”; ikinci fıkrasında yer alan “Gümrük vergileri teminata bağlanmak suretiyle bu rejim 
kapsamında” ibaresi “Transit rejimi kapsamında”; “rejim hak s ahibi” ibaresi “asıl sorumlu” 
şeklinde değiştirilmiş ve metne işlenmiştir.  Madde 9 2 – 1. Transit eşya taşıyan seyir halindeki bir taşıtın beklenmeyen haller veya 
mücbir sebeplerle yoluna devam edemediği durumlarda, bu husus gecikmeksizin en yakın 
gümrük idaresine bildirilir.  
Transit eşyanın, söz konusu taşıttan diğer bir taşıta aktarılm ası gümrük idarelerinin 
gözetimi altında yapılarak, bu durum bir tutanakla belgelendirilir.  
2. (Değişik: 18/6/2009 -5911/20 md.) Türkiye Gümrük Bölgesi içinde transit halindeki 
eşyanın beklenmeyen haller veya mücbir sebeplerle telef veya kaybının kanıtlanma sı halinde, 
gümrük vergileri aranmaz.  
 
C. Gümrük Antrepo Rejimi  
Madde 93  – 1. Gümrük antrepo rejimi;  
a) İthalat vergilerine ve ticaret politikası önlemlerine tabi tutulmamış ve serbest dolaşıma 
girmemiş eşyanın,  
b) Gümrük antreposuna alınması halinde ihrac ata ilişkin önlemlerden yararlanabilecek 
serbest dolaşımda bulunan eşyanın,57 
Bir gümrük antreposuna konulmasına ilişkin hükümleri belirler.  
2. Antrepo işleticisi, gümrük antreposu işletmesine izin verilen kişidir.  
Kullanıcı, eşyanın antrepo rejimi beyanınd a bulunan kişi veya bu kişinin hak ve 
yükümlülüklerinin devredildiği kişidir.  
3. Gümrük antreposu, gümrük gözetimi altında bulunan eşyanın konulması amacıyla 
kurulan ve kuruluşunda aranılacak koşulları ve nitelikleri yönetmelikle belirlenen yerdir.  
4. 1 in ci fıkrada belirtilen eşyanın gümrük antreposu olmayan, ancak gümrük idaresince 
antrepo addedilen bir yere konularak antrepo rejimi hükümlerine tabi tutulabileceği haller, 
yönetmelikle belirlenir.  
 
Madde 94 –1. Gümrük antreposu, genel antrepo veya özel ant repo olabilir.  
a) Genel Antrepolar, eşyanın konulması için herkes tarafından kullanılabilen;  
b) Özel Antrepolar, yalnız antrepo işleticisine ait eşyanın konulması amacıyla kurulan;  
Gümrük antrepolarıdır.  
2. Parlayıcı ve patlayıcı veya bir arada bulunduklar ı eşya için tehlikeli olan veya 
korunmaları özel düzenek ve yapılara gerek gösteren eşya, ancak bu niteliklerine uygun genel 
veya özel antrepolara konulabilir. Bu tür eşya bir liste halinde yönetmelikle belirlenir.  
3. Serbest dolaşımda olmayan eşyanın serg ilendiği fuar ve sergiler de (…)58 antrepo 
sayılır.(58) 
 
                                                           
57 18/6/2009 tarihli ve 5911 sayılı Kanunun 67 nci maddesiyle; bu bentte yer alan “ihraç eşyasının” 
ibaresi “serbest dolaşımda bulunan eşyanın”şeklinde değiştirilmiş ve metne işlenmi ştir. 
58 18/6/2009 tarihli ve 5911 sayılı Kanunun 68 inci maddesiyle; bu fıkrada yer alan “özel” ibaresi 
yürürlükten kaldırılmıştır.  Madde 95 – 1. (Değişik: 18/6/2009 -5911/21 md.) Gümrük antrepoları ile gümrük 
kapılarında eşya satışı yapmak üzere özel antrepo statüsünde mağaza ve bunların depolarının 
açılması ve işletilmesine izin vermeye Müsteşarlık yetkilidir. İznin verilmesine, bu iznin geçici 
veya sürekli geri alınmasına, faaliyet, belge ve kayıt düzenine ilişkin usul ve esaslar ile eşya 
alabilecek kişiler ve bu kişilere satılabilecek eşyanın cins ve miktarı yönetmelikle belirle nir. 
2. Gümrük antreposu işletmek isteyen kişiler, izin verilmesi için gerekli bilgileri ihtiva 
eden ve özellikle antrepoculuğa ekonomik yönden ihtiyaç bulunduğunu belirten yazılı bir 
talepte bulunmak zorundadır. Gümrük antreposunun işletilmesine ilişkin ş artlar verilen izinde 
gösterilir.  
3. İzin, yalnızca Türkiye'de yerleşik kişilere verilir.  
4. Antrepo işleticisinin hak ve yükümlülükleri, Gümrük Müsteşarlığının izni ile başka 
bir kişiye devredilebilir.  
 
Madde 96 – Antrepo işleticisi;  
a) Gümrük antreposund a bulunduğu süre içerisinde eşyanın gümrük gözetimi altında 
bulunmasını sağlamaktan,  
b) Gümrük antrepo rejimi kapsamında eşyanın muhafaza edilmesiyle ilgili yükümlülükleri 
yerine getirmekten,  
c) İzinde belirtilen özel şartlara uymaktan,  
sorumludur.  
 
Madde 97 – 1.Bir genel antrepo işletilmesi için izin verildiğinde, antrepo veya eşyanın 
özelliklerine göre 96 ncı maddenin bir istisnası olarak, aynı maddenin (a) ve (b) bentlerinde 
belirtilen yükümlülüklerin münhasıran kullanıcıya ait olduğu, işletme izninde be lirtilebilir.59 
2. Kullanıcı, eşyanın antrepo rejimine tabi tutulmasına ilişkin yükümlülülüklerini 
yerine getirmekten her halükarda sorumludur.  
 
Madde 98 – 81 inci maddenin 2 nci fıkrası hükmü saklı kalmak kaydıyla, gümrük 
idareleri, antrepo işleticisinden 96 ncı maddede belirtilen sorumluluklarla ilgili olarak 
yönetmelikle belirlenen esaslar çerçevesinde bir teminat ister.  
Ancak, fuar ve sergilere konulan veya ithalat vergilerinden muaf olan yahut ihraç 
edilmek üzere antrepolara konulan eşya için teminat ar anmaz.  
Teminat alınmış olsa bile, gümrük işlemlerine başlanmadan ve bu işlemler bitirilip 
gümrük idaresinin izni alınmadan, antrepolardan kısmen veya tamamen eşya çıkartılamaz.  
 
Madde 99 – Antrepo rejimine tabi tutulan eşya, gümrük antreposuna konuldukları  
tarihte işletici tarafından kayıtlara geçirilir. Gümrük idareleri tarafından işletilmeyen 
antrepolardaki tüm eşyanın antrepo kayıtları işletici tarafından tutulur. Bu kayıtlar her zaman 
gümrüğün denetlemesine hazır halde bulundurulur. Söz konusu antrepo k ayıtları ile 100 üncü 
maddede belirtilen antrepo kayıtlarına ilişkin usul ve esaslar yönetmelikle belirlenir.  
                                                           
59 18/6/2009 tarihli ve 5911 sayılı Kanunun 67 nci maddesiyle; bu fıkrada yer alan “doğrudan” 
ibaresi “münhasıran” şeklinde d eğiştirilmiş ve metne işlenmiştir.  Madde 100 –(…)60 ekonomik yönden bir ihtiyaç bulunması ve gümrük gözetiminin 
olumsuz etkilenmemesi koşuluyla;(60) 
a) İhraç amacı dışında, serbest dolaşımda bulunan eşyanın gümrüklü antrepoya 
konulmasına,61 
b) Serbest dolaşımda olmayan eşyanın, gümrüklü antreposunda dahilde işleme veya 
gümrük kontrolü altında işleme rejimlerine ilişkin hükümler çerçeves inde işçiliğe tabi 
tutulmasına,(61) 
Müsteşarlıkça  belirlenecek şa rtlar altında izin verilebilir.  
(Ek fıkra: 18/6/2009 -5911/22 md.) Birinci fıkrada belirtilen durumlarda eşya, 
gümrük antrepo rejimine tabi değildir.  
(Ek fıkra: 18/6/2009 -5911/22 md.) Gümrük idareleri, birinci fıkrada belirtilen 
eşyanın 99 u ncu maddede belirtilen şekilde antrepo kayıtlarına geçirilmesini zorunlu tutabilir.  
 
Madde 101 – 1. Eşyanın antrepo rejimi altında kalış süresi sınırsızdır. Ancak, gümrük 
idarelerince gerek görülen hallerde, eşyaya gümrükçe onaylanmış yeni bir işlem veya 
kullanım tayin edilmesi için bir süre belirlenebilir.  
2. İhracata bağlı önlemlerden yararlanabilecek tarım ürünleri için Müsteşarlıkça özel 
süreler belirlenebilir.  
 
Madde 102 – 1. İthal eşyası, iyi korunmaları, görünüşlerinin veya pazarlama kalitelerinin 
geliştirilmesi ya da dağıtım veya yeniden satışa hazırlanmaları yönünden yönetmelikle belirlenen 
mutat elleçleme işlemlerine tabi tutulabilir.  
Piyasa düzeninin aksamadan işleyişini sağlamak amacıyla tarım ürünlerinin 
antrepolarda tabi tutulacağı elleçleme iş lemleri Müsteşarlıkça sınırlandırılabilir.  
2. İhracata bağlı önlemlerden yararlanabilecek ve antrepo rejimine tabi tutulmuş tarım 
ürünlerine uygulanacak elleçleme işlemleri yönetmelikle belirlenir.  
3. Bu maddede belirtilen elleçleme işlemleri, gümrük idare lerinin izniyle yapılabilir.  
 
Madde 103 – 1. Antrepo rejimine tabi tutulan eşya, gümrük idarelerinden izin alınmak 
şartıyla geçici olarak gümrük antreposundan çıkarılabilir.  
Eşya gümrük antreposu dışında bulunduğu süre içinde 102 nci maddede belirtilen 
şartlar altında elleçleme işlemlerine tabi tutulabilir.  
2. Antrepo rejimine tabi tutulmuş eşyanın bir gümrük antreposundan diğerine nakli, 
gümrük idarelerinin iznine bağlıdır.  
 
                                                           
60 18/6/2009 tarihli ve 5911 sayılı Kanunun 68 inci maddesiyle; bu fıkrada yer alan “Gümrük antrepo 
rejimine tabi tutulmamakla birlikte,” ibaresi yürürlükten kaldırılmıştır.  
61 18/6/2009 tarihli ve 5911 sayılı Kanunun 67 nc i maddesiyle; bu maddenin (a) bendinde yer alan 
“gümrük antrepo tesislerine” ibaresi “gümrüklü antrepoya”, (b) bendinde yer alan “gümrük antrepo 
tesislerinde” ibaresi “gümrüklü antreposunda” şeklinde değiştirilmiş ve metne işlenmiştir.  Madde 104 – 1. İthal eşyası için bir gümrük yükümlülüğü doğduğunda, eşyanın antrep o 
masrafları ile antrepoda kaldığı sürece muhafazası için yapılan masraflar, fiilen ödenen veya 
ödenecek fiyattan ayrı olarak gösterilmeleri şartıyla gümrük kıymetine dahil edilmez.  
2. Söz konusu eşyanın 102 nci madde çerçevesinde elleçleme işlemlerine tab i 
tutulması halinde, eşyanın ithalat vergileri tutarının belirlenmesinde dikkate alınacak niteliği, 
gümrük kıymeti ve miktarı, beyan sahibinin talebi üzerine, 193 üncü maddede belirtilen 
tarihte, eşya söz konusu elleçleme işlemlerine tabi tutulmamış gibi t espit edilir. Ancak, bu 
hükümlere Müsteşarlıkça istisnalar getirilebilir.  
3. Gümrük antrepo rejimine tabi tutulmuş ithal eşyasının 71 inci maddenin 1 inci 
fıkrasının (c) bendi hükmüne göre, gümrüğe sunulmaksızın ve beyannamesi verilmeden önce 
serbest dolaş ıma girmek üzere teslim edildiği hallerde, gümrük vergileri, eşyanın antrepo 
rejimine tabi tutulduğu tarihte yürürlükte bulunan vergi oranları ve diğer vergilendirme 
unsurlarına dayanarak hesaplanır. Bu hükmün uygulanması, eşyanın nitelik, gümrük kıymeti 
ve miktarı gibi vergilendirme unsurlarının, eşyanın antrepo rejimine tabi tutulduğu tarihte 
tespit edilmesi şartına bağlıdır.  
Ancak, yükümlünün serbest dolaşıma giriş beyannamesinin tescil tarihinde eşyanın 
bulunduğu hal ve niteliği ile diğer vergilendirme unsurlarına göre işlem yapılması yönünde 
talepte bulunması halinde, bu yönde işlem yapılır.  
73 üncü maddeye göre eşyanın tesliminden sonra kontrol hükümleri saklıdır.  
 
Madde 105 – 1. Genel ve özel antrepo işleticileri yıl sonunda antrepo mevcutlarına 
ilişkin bir listeyi gümrük idaresine verir. Her yıl, genel ve özel antrepolardaki eşya gümrük 
idaresince, işletici tarafından verilen liste gözönünde bulundurulmak suretiyle sayılır. Genel 
antrepolardaki eşyanın kısa sürede sayılamayacak kadar çok olması halind e, bunların gümrük 
idareleri tarafından  
örnekleme yöntemiyle sayılması mümkündür.  
2. Antrepolarda yapılan sayım sonucunda noksan çıkan eşyanın gümrük vergileri, 
duruma göre işletici veya kullanıcıdan tahsil edilir.  
3. Yapılan sayım sonucunda fazla çıkan eş ya kayıtlara alınır. Bu fazlalığın geçerli 
nedenlerden ileri geldiğine gümrük idaresince kanaat getirilmediği takdirde, söz konusu eşya 
177 ila 180 inci madde hükümlerine göre tasfiyeye tabi tutulur.  
 
Madde 106 – 1. İşleticiler ile 97 nci maddenin 1 inci f ıkrasına göre kullanıcılar 
antrepolara konulan eşyanın, gümrük idarelerince miktarı belirlenmiş ise bu miktardan, 
belirlenmemiş ise belgelerinde yazılı miktarlar üzerinden gümrük idaresine karşı sorumludur.  
2. Eşyanın niteliğinden kaynaklanan kayıplar ve f ireler ile gümrüğün kontrolü altında 
yapılan işleme faaliyeti sonucunda ortaya çıkan noksanlıklar ve antrepo işleticileri ile 
kullanıcıların kusur ve hatalarından ileri gelmediği gümrük idaresine kanıtlanan telef, kayıp 
ve çalınmalar  için gümrük vergileri aranmaz.62 
                                                           
62 18/6/2009 tarihli ve 5911 sayılı Kanunun 67 nci maddesiyle; bu fıkrada yer alan“denetimi” ibaresi 
“kontrolü” şeklinde değiştirilmiş ve metne işlenmiştir.  Eşya, gümrüklenmiş kıymeti üzerinden sigorta ettirilmiş ise noksan çıkan eşyanın 
vergileri sigorta ettirenden veya lehine sigorta ettirilenden alınır.  
3. 1 inci veya 2 nci fıkralarda yazılı nedenler dışında kalan noksanlıklar kabul edilmez. 
Bunla rın vergi ve cezaları toplamından oluşan tutar, yerine göre işletici veya kullanıcıya 
tazmin ettirilir.  
4. Nitelikleri itibariyle antrepolarda ve antrepolar arası taşımalarda fire veren eşya ile 
antrepolarda yapılmasına izin verilen elleçlemeden dolayı nok sanlaşan eşyanın fire oranları 
ilgili kuruluşların görüşleri alınarak Müsteşarlıkça belirlenir.  
 
Madde 107 – Tarım politikası kapsamı eşya dâhil, Gümrük antrepo rejimine tabi 
tutulup ihracata ilişkin önlemlerden yararlanabilen serbest dolaşımda bulunan eşy anın, ihraç 
edilmesi veya bu Kanunda öngörülen gümrükçe onaylanmış diğer bir işlem ya da kulla nıma 
tabi tutulması zorunludur.6364 
 
D. Dahilde İşleme Rejimi  
I. Genel Hükümler  
Madde 108 – 1. Serbest dolaşımda olmayan eşya, işlem görmüş ürünlerin üretiminde 
kullanılmasından sonra Türkiye Gümrük Bölgesinden yeniden ihraç edilmesi amacıyla, 
gümrük vergileri ve ticaret politikası önlemlerine tabi tutulmaksızın ve vergileri teminata 
bağlanmak suretiyle, dahilde işleme rejimi kapsamında geçici olarak ithal edilebilir . Eşyanın 
işlem görmüş ürünler şeklinde ihracı halinde, teminat iade olunur. Eşyanın bu şekilde dahilde 
işleme rejiminden yararlanmasına şartlı muafiyet sistemi denir.  
2. Serbest dolaşımda bulunan eşyanın işlem görmüş ürünlerin üretiminde kullanılmasından 
sonra Türkiye Gümrük Bölgesinden ihraç edilmesi halinde, bu eşyanın serbest dolaşıma girişi 
esnasında tahsil edilmiş olan ithalat vergileri, dahilde işleme rejimi kapsamından geri verilir. 
Eşyanın bu şekilde dahilde işleme rejiminden yararlanmasına geri öd eme sistemi denir.  
3. "İşleme faaliyetleri" deyimi;  
a) Eşyanın montajı, kurulması ve diğer eşya ile birleştirilmesi dahil olmak üzere işçiliğe 
tabi tutulması,  
b) Eşyanın işlenmesi,  
c) Eşyanın yenilenmesi ve düzenli hale getirilmesi dahil olmak üzere tamir edilmesi,  
d) İşleme sırasında tamamen veya kısmen tüketilseler dahi, işlem görmüş ürünler 
içinde bulunmayan ancak, bu ürünlerin üretilmesini sağlayan veya kolaylaştıran önceden 
belirlenmiş bazı eşyanın kullanılması,  
anlamına gelir.  
4. "İşlem görmüş ürün" d eyimi, işleme faaliyetleri sonucunda elde edilen tüm ürünler 
anlamına gelir.  
                                                           
63 18/6/2009 tarihli ve 5911 sayılı Kanunun 66 ncı maddesiyle; bu maddenin başına “Tarım politikası 
kapsamı eşya dâhil,” ibaresi eklenmiş ve metne işlenmiştir.  
64 18/6/2009 tarihli ve 5911 sayılı Kanunun 67 nci maddesiyle; bu maddede yer alan “ihraç 
eşyasının” ibaresi “serbest dolaşımda bulunan eşyanın” şeklinde değiştirilmiş ve metne işlenmiştir.  5. "Asıl işlem görmüş ürün" deyimi, dahilde işleme rejimi kapsamında elde edilmesi 
amaçlanan ürün anlamına gelir.  
6. "ikincil işlem görmüş ürün" deyimi, işleme faaliyetleri sonucu nda elde edilen asıl 
işlem görmüş ürün dışındaki ürünler anlamına gelir.  
7. "Eşdeğer eşya" deyimi, işlem görmüş ürünlerin imali için ithal eşyasının yerine 
kullanılan serbest dolaşımda bulunan eşya anlamına gelir.  
8. "Verimlilik oranı" deyimi, belirli mikt ardaki ithal eşyasının işlenmesi sonucunda 
elde edilen işlem görmüş ürünlerin miktarı veya yüzde oranı anlamına gelir.  
 
Madde 109 – İşlem görmüş ürünlerin eşdeğer eşyadan elde edilmesine veya eşdeğer 
eşyadan elde edilen işlem görmüş ürünlerin ithal eşyasın ın serbest dolaşıma girmesinden önce 
Türkiye Gümrük Bölgesi dışına ihraç edilmesine izin verilebilir. Eşdeğer eşya kullanımına 
kolaylaştırma, yasakl ama veya kısıtlama getirebilir.65 
Eşdeğer eşyanın, ithal eşyası ile aynı özellik ve aynı nitelikleri taşıması  gerekir. 
Ancak, belirlenecek özel hallerde eşdeğer eşyanın ithal eşyasından daha kaliteli veya daha 
ileri bir imalat aşamasında olmasına izin verilebilir.  
İşlem görmüş ürünlerin eşdeğer eşyadan elde edilmesi durumunda, gümrük işlemlerinde 
ithal eşyası eşd eğer eşya, eşdeğer eşya ise ithal eşya olarak değerlendirilir.  
Henüz ithal edilmemiş eşyanın yerine ihracat vergilerine tabi eşdeğer eşyadan elde 
edilen işlem görmüş ürünlerin ihracı halinde, ithal eşyasının süresi içinde ithal edilmesine 
karşılık olarak i zin hak sahibinden, ihracat vergileri kadar teminat alınır.  
 
II. İznin Verilmesi  
Madde 110 – 1. Dahilde işleme izni, 80 inci madde çerçevesinde, işleme faaliyetlerini 
yapan veya yaptıran kişinin talebi üzerine verilebilir.  
2. Dahilde işleme izni sadece;  
a) Türkiye Gümrük Bölgesinde yerleşik kişilere,  
b) 108 inci maddenin 3 üncü fıkrasının (d) bendinde belirtilen eşyanın kullanımı hariç, 
ithal eşyasının işlem görmüş ürünler içerisinde mevcudiyetinin veya 109 uncu madde 
kapsamında eşdeğer eşya için konulmuş k oşullara uyulduğunun tespit edilebildiği hallerde,  
c) Türkiye Gümrük Bölgesindeki üreticilerin temel ekonomik çıkarlarının olumsuz 
etkilenmemesi şartıyla, dahilde işleme rejiminin işlem görmüş ürünlerin ihracı veya yeniden 
ihracı için en iyi imkanların yar atılmasına yardımcı olduğu hallerde,  
verilebilir.  
(Ek cümle: 18/6/2009 -5911/23 md.) (c) bendinde belirtilen halleri belirlemeye 
Cumhurbaşkanı yetkilidir.66 
                                                           
65 18/6/2009 tarihli ve 5911 sayılı Kanunun 66 ncı maddesiyle; bu fıkranın ikinci cümlesinde yer alan 
“Eşdeğer eşya kullanımına” ibaresinden sonra gelmek üzere “kolaylaştırma,” ibaresi eklenmiş ve 
metne işlenmiştir.  
66 2/7/2018 tarihli ve 700 sayılı KHK’nin 126 ncı maddesiyle, bu fıkra da yer alan “Bakanlar Kurulu” 
ibaresi “Cumhurbaşkanı” şeklinde değiştirilmiştir.  3. Ticari nitelikte olmayan dahilde işleme amaçlı ithalat için Türkiye Gümrük Bölgesi 
dışında yerleşi k kişilere de izin verilmesi mümkündür.  
 
III. Rejimin İşleyişi  
Madde 111 – 1.İşlem görmüş ürünlerin ihracı veya yeniden ihracı ya da gümrükçe 
onaylanmış başka bir işleme tabi tutulması için gerekli süreler, işleme faaliyetlerinin 
gerçekleştirilmesi ve işle m görmüş ürünlerin elden çıkarılması için yeterli olacak şekilde belirlenir.  
2. Süre, serbest dolaşımda bulunmayan eşya için dahilde işleme rejimine ilişkin iznin 
alındığı tarihten itibaren işlemeye başlar ve bitimin rastladığı ayın son günü sona erer. (Ek 
cümle: 18/6/2009 -5911/24 md.) İzin sahibi tarafından ileri sürülen haklı gerekçelere bağlı 
olarak ek süre verilebilir.Bu süre ve ek süreler, Cumhurbaşkanı Kararıyla belirlenir.67 
3. İthal eşyasının ithalindenönce eşdeğer eşyadan elde edilen işlem görmüş ür ünlerin 
ihracı halinde, ithal eşyasının rejim beyanı için gereken süre Cumhurbaşkanınca belirlenir. Bu 
süre, ilgili eşdeğer eşyadan elde edilen işlem görmüş ürünler için ihracat beyannamesinin 
tescil tarih inden itibaren işlemeye başlar.(67) 
 
Madde 112 – 1.Bir dahilde işleme izni kapsamı eşyanın verimlilik oranı veya gerekli 
olduğunda bu oranın belirlenme yöntemi, işleme faaliyetinin gerçekleştiği ya da 
gerçekleşeceğikoşullar gözönünde bulundurularak belirlenir.  
2. İlgili kuruluşların görüşleri alınarak hesa planan standart verimlilik oranları, asli 
nitelikleri itibariyle aynı özelliklere sahip eşya kullanılmak şartıyla aynı kalitede işlem 
görmüş ürünlerin elde edilmesi ile sonuçlanan ve belirli teknik koşullar altında yürütülen 
işleme faaliyetlerine ilişkin, doğruluğu önceden belirlenmiş verilere göre tespit edilir.  
 
Madde 113 – Değişmemiş eşyanın veya işlem görmüş ürünlerin serbest dolaşıma 
girmiş sayılacağı durum ve koşullar serbest dolaşıma giriş rejimi hükümleri çerçevesinde 
belirlenir.  
 
Madde 114 – 1. Dah ilde işleme rejimi kapsamında bir gümrük yükümlülüğünün 
doğması halinde, 115 inci madde hükümleri saklı kalmak kaydıyla, gümrük vergileri, ithal 
eşyasının dahilde işleme rejimine ilişkin beyannamenin tescil tarihindeki vergi oranı ve diğer 
vergilendirme un surları gözönünde bulundurularak hesaplanır.  
2. İthal eşyası, dahilde işleme rejimine ilişkin beyannamenin tescil tarihinde, tarife 
kotaları ve tarife tavanları çerçevesinde tercihli tarife uygulamasından yararlanabilir durumda 
ise söz konusu eşyanın bu te rcihli tarifeden yararlanabilmesi, serbest dolaşıma giriş 
beyannamesinin tescil edildiği tarihte de mevcut tercihli tarifenin yürürlükte olmasına bağlıdır.  
 
                                                           
67 2/7/2018 tarihli ve 700 sayılı KHK’nin 126 ncı maddesiyle, 111 inci maddenin ikinci fıkrasında yer 
alan “Bakanlar Kurulu” ibaresi “Cumhurbaşkanı” şeklinde, üçüncü fıkrasında  yer alan “Bakanlar 
Kurulunca” ibaresi ‘’Cumhurbaşkanınca” şeklinde değiştirilmiştir.  Madde 115 – 1. İlgili kuruluşların görüşleri alınarak yönetmelikle belirlenen listede 
yer alan işle me faaliyetleri sonucunda, asıl işlem görmüş ürünlerle birlikte söz konusu listede 
belirtilen ikincil işlem görmüş ürünlerin elde edilmesi ve bu ikincil ürünlerin serbest dolaşıma 
sokulması halinde ithalat vergileri; asıl işlem görmüş ürünün ihraç edilen k ısmı oranında 
ikincil işlem görmüş ürünlerin serbest dolaşıma girişine ilişkin beyannamenin tescil 
tarihindeki vergi oranı ve diğer vergilendirme unsurları esas alınarak hesaplanır. Ancak, izin 
hak sahibi, bu ürünlere ilişkin vergilerin 114 üncü maddede be lirtilen usule göre tahakkukunu 
talep edebilir.  
Tarım politikası çerçevesinde bir vergiye konu olan işlem görmüş ürünlerin vergiye 
tabi tutulmasına ilişkin usul ve esasl ar Cumhurbaşkanınca belirlenir.68 
2. Bir şartlı muafiyet düzenlemesine tabi tutulan ya d a serbest bölgeye konulan işlem 
görmüş ürünlerin ithalat vergileri, söz konusu şartlı muafiyet düzenlemesinin öngördüğü ya 
da serbest bölgelere ilişkin hükümlerin öngördüğü şekilde hesaplanır.  
Ancak, işlem görmüş ürünlerin, gümrük kontrolü altında işleme r ejimi dışında, 
yukarda düzenlenen gümrükçe onaylanmış işlem veya kullanım şekillerinden birine tabi 
tutulduğu hallerde, uygulanacak vergi 114 üncü madde uyarınca hesaplanan miktardan az 
olamaz.  
İlgili kişi, verginin 114 üncü maddede belirtilen usule göre h esaplanmasını isteyebilir.  
3. İthal eşyasının, gümrük kontrolü altında işleme rejimine tabi tutulduğu hallerde, 
işlem görmüş ürünler söz konusu rejim çerçevesinde vergiye tabi tutulur.  
4. Söz konusu ithal eşyası için amaca yönelik özel kullanım nedeniyle i ndirimli veya 
sıfır ithalat vergi oranının uygulanmasının öngörüldüğü hallerde, bu uygulamadan işlem 
görmüş ürünler de yararlandırılır.69 
5. Söz konusu ithal eşyasının 167 nci madde uyarınca ithalat vergilerinden muaf 
olduğu hallerde, işlem görmüş ürünler d e bu muafiyetten yararlandırılır.(69) 
 
IV. Türkiye Gümrük Bölgesi Dışında İşleme Faaliyetleri  
Madde 116 – 1.(Değişik: 18/6/2009 -5911/25 md.) Gerekli iznin alınması şartıyla, işlem 
görmüş ürünlerin veya değişmemiş eşyanın tamamı veya bir kısmı, hariçte işle me rejimi 
hükümleri çerçevesinde daha ileri düzeyde işlenmek üzere veya ayniyetinin tespit edilebilir 
olması şartıyla sergilenmek ya da tamir amacıyla Türkiye Gümrük Bölgesi dışına geçici olarak 
ihraç edilebilir.  
2. Yeniden ithal edilen ürünler için bir gü mrük yükümlülüğünün doğması halinde, 
ithalat vergileri;  
                                                           
68 2/7/2018 tarihli ve 700 sayılı KHK’nin 126 ncı maddesiyle bu fıkrada yer alan “Bakanlar 
Kurulunca” ibaresi “Cumhurbaşkanınca” şeklinde değiştirilmiştir.  
69 18/6/2009 tar ihli ve 5911 sayılı Kanunun 67 nci maddesiyle; bu maddede yer alan “a)”, “b)”, “c)”, 
“d)” ve “e)” olarak yer alan fıkra işaretleri sırasıyla “1.” , “2.”, “3.”, “4.” ve “5.” ve aynı 
maddenin mevcut (d) fıkrasında yer alan “özel amaca yönelik nihai” ibaresi “amaca yönelik özel” 
şeklinde değiştirilmiş ve metne işlenmiştir.  a) 1 inci fıkrada belirtilen işlem görmüş ürünler veya değişmemişeşya için 114 ve 115 
inci maddeler uyarınca,  
b) Türkiye Gümrük Bölgesi dışında işlendikten sonra yeniden ithal edilen ürünler için 
hariçte işleme rejimi hükümleri uyarınca,  
hesaplanır.  
 
V. Geri Ödeme Sisteminden Yararlanma  
Madde 117 – (Değişik: 18/6/2009 -5911/26 md.)  
1. Geri ödeme sisteminden her eşya yararlanabilir. Ancak, serbest dolaşıma giriş 
beyannamesinin tescili sırasında;  
a) İthal at miktar kısıtlamasına tabi olan,  
b) Kota kapsamında tarife önlemleri uygulanan,  
c) Tarım politikası çerçevesinde ithalat veya ihracat lisansı veya sertifikası ibrazını 
gerektiren,  
d) İşlem görmüş ürün için ihracat iadesi veya vergisi mevcut,  
eşya için ge ri ödeme sistemi uygulanmaz.  
2. Birinci fıkrada yer alan hükümlere ek olarak, işlem görmüş ürünlerin ihracat 
beyannamesinin tescili sırasında söz konusu ürünler için tarım politikası çerçevesinde ithal 
veya ihraç lisansının veya sertifikasının ibrazı gerek iyorsa ya da bu ürünler için ihracat geri 
ödemesi veya vergisi konulmuş ise, geri ödeme sisteminde ithalat vergileri iade edilmez.  
 
Madde 118 – Dahilde işleme rejimine tabi tutulacak ithal eşyasına ilişkin serbest 
dolaşıma giriş beyannamesinde, eşyanın ger i ödeme sistemi kapsamında olduğu belirtilir ve 
izne ilişkin bilgiler beyanname üzerinde gösterilir. Ayrıca, söz konusu izin belgesinin bir 
örneği beyannameye eklenir.  
 
Madde 119 – Dahilde işleme rejiminde geri ödeme sisteminin uygulandığı hallerde;  
a) Eşd eğer eşyadan elde edilen işlem görmüş ürünlerin ithal eşyasının serbest dolaşıma 
girmesinden önce Türkiye Gümrük Bölgesi dışına ihraç edilmesi hükmü,  
b) İşlem görmüş ürünlerin eşdeğer eşyadan elde edildiği durumlarda, gümrük işlemlerinde 
ithal eşyasının eş değer eşya, eşdeğer eşyanın ise ithal eşyası gibi değerlendirilmesi hükmü,  
c) Henüz ithal edilmemiş eşyanın yerine ihracat vergilerine tabi eşyadan elde edilen 
işlem görmüş ürünlerin ihracı halinde, ithal eşyasının süresi içinde ithal edilmesine karşılık 
olarak izin hak sahibinden, ihracat vergileri kadar teminat alınması hükmü,  
d) 111 inci maddenin üçüncü fıkrası, 113, 114 ve 122 nci madde ile 115 inci maddenin 
birinci fıkrasının ikinci bendi ile üçüncü fıkrası hükümleri;7071 
uygulanmaz.  
                                                           
70 18/6/2009 tarihli ve 5911 sayılı Kanunun 66 ncı maddesiyle; bu bendin başına “111 inci maddenin 
üçüncü fıkrası,” ibaresi eklenmiş ve metne işlenmiştir.  
71 18/6/2009 tarihli ve 5911 sayılı K anunun 67 nci maddesiyle; bu bentte yer alan “115 inci maddenin 
(a) bendinin ikinci alt bendi ile (c) bendi” ibaresi “115 inci maddenin birinci fıkrasının ikinci bendi 
ile üçüncü fıkrası” şeklinde değiştirilmiş ve metne işlenmiştir.  Madde 120 – İşlem g örmüş ürünlerin veya değişmemiş eşyanın hariçte işleme rejimi 
hükümleri çerçevesinde daha ileri düzeyde işlenmek üzere geçici ihracı, söz konusu ürünlerin 
tespit edilmiş süreler içinde Türkiye Gümrük Bölgesine yeniden ithal edilmemeleri hariç 
olmak üzere, 121 inci madde çerçevesinde bir ihracat olarak kabul edilmez.  
 
Madde 121 – 1. İzin hak sahibi, geri ödeme sistemi çerçevesinde serbest dolaşıma 
giren ithal eşyasından elde edilmiş işlem görmüş ürünlerin veya değişmemiş eşyanın;  
a) İhraç edildiklerini,  
b) D aha sonra yeniden ihraç edilmek üzere transit rejimi, gümrük antrepo rejimi, 
geçici ithalat rejimi veya şartlı muafiyet sistemine tabi dahilde işleme rejimine tabi 
tutulduğunu,  
c) Serbest bölgeye konulduğunu,  
Belgelendirmek ve rejimin uygulanmasına ilişkin  diğer tüm şartlara uyulmuş olmak 
kaydıyla, ithalat vergilerinin geri verilmesini veya kaldırılmasını isteyebilir.  
2. İşlem görmüş ürünler veya değişmemiş eşya, 1 inci fıkranın (b) bendinde belirtilen 
gümrükçe onaylanmış bir işlem veya kullanıma tabi tutul ma bakımından, serbest dolaşımda 
olmayan eşya sayılır.  
3. Geri ödeme başvurusunun yapılması için gereken süre ilgili Cumhurbaşkanı 
Kararında belirtilir.72 
4. 115 inci maddenin ikinci fıkrası hükmü saklı kalmak üzere, 1 inci fıkra hükümleri 
çerçevesinde bir gümrük rejimine tabi tutulan ya da serbest bölgeye konulan işlem görmüş 
ürünler veya değişmemiş eşya, yönetmelikle belirlenen esaslar dahilinde (…)73 serbest 
dolaşıma girebilir. Bu şekilde serbest dolaşıma sokulacak eşyanın gümrük vergileri tutarı, 1 
inci f ıkra hükmüne göre geri verilen veya ka ldırılan vergi tutarı kadardır.(73)74 
5. Geri verilecek veya kaldırılacak ithalat vergileri tutarının tespitinde, gerektiğinde 
115 inci maddenin birinci fıkrasının birinci bendi hükmü uygulanır.(74) 
 
VI. Diğer Hükümler  
Madde 122 – Şartlı muafiyet sisteminin uygulandığı dahilde işleme rejiminde, ihraç 
olunan işlem görmüş ürünlerin ihracat vergilerine tabi eşdeğer eşyadan elde edilmesi 
durumunda, söz konusu eşdeğer eşya ihracat vergilerinden muaf tutulur.  
 
                                                           
72 2/7/2018 tarihli ve 7 00 sayılı KHK’nin 126 ncı maddesiyle bu fıkrada yer alan “Bakanlar Kurulu” 
ibaresi “Cumhurbaşkanı” şeklinde değiştirilmiştir.  
73 18/6/2009 tarihli ve 5911 sayılı Kanunun 68 inci maddesiyle; bu fıkrada yer alan “yeniden” ibaresi 
yürürlükten kaldırılmıştır.  
74 18/6/2009 tarihli ve 5911 sayılı Kanunun 67 nci maddesiyle; bu fıkrada yer alan “115 inci 
maddenin (b) fıkrası” ibaresi “115 inci maddenin ikinci fıkrası”, aynı maddenin beşinci fıkrasında yer 
alan “115 inci maddenin (a) bendinin birinci alt bendi” ibares i “115 inci maddenin birinci fıkrasının 
birinci bendi” şeklinde değiştirilmiş ve metne işlenmiştir.  E. Gümrük Kontro lü Altında İşleme Rejimi  
Madde 123 – 1.Gümrük kontrolü altında işleme rejimi, serbest dolaşıma girmemiş 
eşyanın Türkiye Gümrük Bölgesinde, ithalat vergilerine veya ticaret politikası önlemlerine 
tabi tutulmaksızın, niteliğini veya durumunu değiştiren işlem lere tabi tutulmaları ve bu 
işlemlerden elde edilen ürünlerin gümrük vergileri üzerinden serbest dolaşıma girmelerine 
ilişkin hükümlerin uygulandığı rejimdir. Elde edilen bu tür ürünler, işlenmiş ürün olarak 
adlandırılır.  
2. Gümrük kontrolü altında işleme rejiminin uygulanabileceği durumların listesi ile bu 
rejim konusu eşyanın serbest dolaşıma giriş rejimi dışında gümrükçe onaylanmış bir işlem ve 
kullanıma tabi tutulabileceği istisnai durumlar ve özel ş artlar yönetmelikle belirlenir.75 
 
Madde 124 – 1.Gümrük  kontrolü altında işleme izni, işleme işini yapan veya yaptıran 
kişinin talebi üzerine gümrük idarelerince verilir.  
2. İzin, sadece Türkiye Gümrük Bölgesinde yerleşik kişilere;  
a) İşlenmiş ürünler içinde ithal eşyasının teşhisinin mümkün olduğu,  
b) Eşyanın  işlenmesinden sonra, rejime tabi tutulduğu sıradaki niteliğine veya 
durumuna dönüştürülmesinin ekonomik olarak mümkün olmadığı,  
c) Rejimin uygulanmasının, ithal eşyasının tabi olduğu menşe ve miktar kısıtlaması 
kurallarının etkilerini saptırmayacağı,  
d) T ürkiye'deki benzer eşyanın üreticilerinin temel ekonomik çıkarlarını olumsuz 
etkilemeyen, bir işleme faaliyeti yaratma veya devam ettirme yönündeki ekonomik amaçlara 
uyulduğu,  
hallerde verilir.  
(Ek cümle: 18/6/2009 -5911/27 md.) (d) bendinde belirtilen ekon omik şartların yerine 
getirildiği ya da yerine getirilmiş addedildiği haller yönetmelikle belirlenir.  
 
Madde 125 – Gümrük kontrolü altında işleme rejimine ilişkin süreler, rejimin ibrası ve 
verimlilik oranları, 111 ve 112 nci maddelerdeki esaslar çerçevesi nde yönetmelikle belirlenir.76 
 
Madde 126 – Değişmemiş eşyaya veya izinde öngörülen işlemin ara aşamalarından 
birinde bulunan ürünlere ilişkin bir gümrük yükümlülüğü doğduğunda, gümrük vergileri 
tutarı, ithal eşyasının bu rejime ilişkin beyannamenin tescili  sırasında yürürlükte bulunan 
vergi oranı ve diğer vergilendirme unsurlarına dayanılarak belirlenir.  
 
                                                           
75 18/6/2009 tarihli ve 5911 sayılı Kanunun 66 ncı maddesiyle; bu fıkrada yer alan “durumların 
listesi” ibaresinden sonra gelmek üzere “ile bu rejim konusu e şyanın serbest dolaşıma giriş rejimi 
dışında gümrükçe onaylanmış bir işlem ve kullanıma tabi tutulabileceği istisnai durumlar ve özel 
şartlar” ibaresi eklenmiş ve metne işlenmiştir.  
76 18/6/2009 tarihli ve 5911 sayılı Kanunun 66 ncı maddesiyle; bu maddede y er alan “süreler” 
ibaresinden sonra gelmek üzere “, rejimin ibrası” ibaresi eklenmiş ve metne işlenmiştir.  Madde 127 – 1. Gümrük kontrolü altında işleme rejimine tabi tutulan ithal eşyasının, 
tercihli bir tarife uygulanmasından yararlanabildiği ve aynı tercihli  tarife uygulamasının 
serbest dolaşıma giren aynı nitelikteki işlenmiş ürünlere de uygulanabildiği hallerde, işlenmiş 
ürünlerin tabi olduğu ithalat vergileri, söz konusu tercihli tarife çerçevesinde belirlenmiş vergi 
oranına göre hesaplanır.  
2. Tercihli ta rife uygulamasının, tarife kotaları veya tarife tavanlarına tabi olması 
halinde, işlenmiş ürünler için 1 inci fıkrada belirtilen vergi oranının uygulanması, söz konusu 
tercihli tarifenin serbest dolaşıma giriş beyannamesinin tescili sırasında ithal eşyasın a 
uygulanabilmesi koşuluna bağlıdır. Serbest dolaşıma giren işlenmiş ürünlerin imalatında fiilen 
kullanılan ithal eşyası miktarı, serbest dolaşıma giriş beyannamesinin tescili sırasında 
yürürlükte olan tarife kotaları ve tarife tavanları hesabına katılır. Bu durumda, işlenmiş 
ürünlerle aynı olan ürünler için açılmış tarife kotaları veya tavanlarının hesabına herhangi bir 
ilave yapılmaz.  
 
F. Geçici İthalat Rejimi  
Madde 128 – Geçici ithalat rejimi, serbest dolaşıma girmemiş eşyanın ithalat 
vergilerinden tamam en ya da kısmen muaf olarak ve ticaret politikası önlemlerine tabi 
tutulmaksızın, Türkiye Gümrük Bölgesi içinde kullanılması ve bu kullanım sırasındaki olağan 
yıpranma dışında, herhangi bir değişikliğe uğramaksızın yeniden ihracına olanak sağlayan 
hükümler in uygulandığı rejimdir.  
 
Madde 129 – 1. Geçici ithalat izni, eşyayı kullanan veya kullandıran kişinin talebi 
üzerine gümrük idarelerince verilir.  
2. İthal eşyası ile ilgili ayniyet tespitinin mümkün olmadığı hallerde, geçici ithalat 
rejiminin kullanılması na izin verilmez. Ancak, eşyanın veya yapılacak işin niteliği itibariyle, 
ayniyet tespiti ile ilgili önlemlerin alınmamasına rejimin kötüye kullanılmasına sebep 
olmayacağı hallerde, gümrük idareleri vergilerin tümünü teminata bağlamak suretiyle, geçici 
ithalat rejiminin kullanılmasına izin verebilirler.  
 
Madde 130 – 1. İthal eşyasının yeniden ihraç edilmesi veya gümrükçe onaylanmış 
yeni bir işlem veya kullanıma tabi tutulması için gerekli süreler, izin verilen kullanımın 
amacına uygun olacak şekilde Müsteşa rlıkça belirlenir.  
2. 131 inci madde uyarınca tespit edilecek özel süreler saklı kalmak üzere, eşyanın 
geçici ithalat rejimi altında kalma süresi azami yirmidört ay olarak belirlenir. Bununla 
birlikte, gümrük idareleri ilgili kişinin de kabul etmesiyle dah a kısa süreler saptayabilir.  
3. Ancak, istisnai hallerde ve ilgilinin talebi üzerine, 1 ve 2 nci fıkralarda belirtilen 
sürelerin uzatılmasına ilişkin usul ve esaslar yönetmelikle belirlenir.  
 
Madde 131 – İthal vergilerinden tam muafiyet suretiyle geçici it halat rejiminin 
uygulanabileceği durumlar ve özel şartlar Cumhurbaş kanınca tespit edilir.77 
                                                           
77 2/7/2018 tarihli ve 700 sayılı KHK’nin 126 ncı maddesiyle, bu fıkralarda yer alan “Bakanlar 
Kurulunca” ibareleri “Cumhurbaşkanınca” şeklinde değişt irilmiştir.  Madde 132 – 1.Mülkiyeti, Türkiye Gümrük Bölgesi dışında yerleşik bir kişiye ait olan 
ve 131 inci madde uyarınca konulmuş hükümlere tabi olmayan veya söz konusu hükü mlere 
tabi olmakla birlikte, tam muafiyet suretiyle geçici ithalat iznine ilişkin hükümlerde öngörülen 
koşulları taşımayan eşyanın, kısmi muafiyet uygulanması suretiyle geçici ithalat rejiminden 
yararlanması mümkündür.  
2. Kısmi muafiyet suretiyle geçici it halat rejiminden yararlandırılmayacak eşyaya ilişkin 
liste Cumhur başkanınca belirlenir.(77) 
 
Madde 133 – 1.Kısmi muafiyet suretiyle geçici ithalat rejimine tabi tutulan eşyadan her 
ay için alınacak ithalat vergileri, geçici ithalat rejimine ilişkin beyanna menin tescil tarihinde, 
söz konusu eşyanın serbest dolaşıma girmiş olması halinde alınacak vergiler tutarının %3'ü 
olarak tespit edilir.  
Söz konusu vergiler eşyanın bu rejimden yararlandığı her ay için alınır ve bir aydan 
daha az süreler tam ay olarak değe rlendirilir.  
2. Alınacak ithalat vergileri tutarı, uygulanacak faizler hariç olmak üzere, söz konusu 
eşyanın geçici ithalat rejimine tabi tutulduğu tarihte serbest dolaşıma girmesi halinde alınacak 
vergileri aşamaz.  
3. Geçici ithalat rejiminden kaynaklanan  hak ve yükümlülüklerin 83 üncü madde 
uyarınca devri halinde, yeni hak sahibi rejime ilişkin kalan süreyi 130 uncu maddenin 3 üncü 
fıkrası hükmü saklı kalmak üzere kullanabilir.  
4. 3 üncü fıkrada belirtilen devir işleminin aynı ay içerisinde, rejimi kısmi muafiyetle 
kullanmasına izin verilmiş iki kişi arasında gerçekleştirilmesi halinde, ilk hak sahibi söz 
konusu ayın tamamı için tahakkuk eden ithalat vergileri tutarını ödemekle yükümlüdür.  
 
Madde 134 – 1. İthal eşyası için gümrük yükümlülüğü doğduğunda, gü mrük vergilerinin 
tutarı, geçici ithalat rejimine ilişkin beyanda bulunulduğu tarihte söz konusu eşyaya ait vergi oranı 
ve diğer vergilendirme unsurlarına istinaden tespit edilir. Ancak, tam muafiyet suretiyle geçici 
ithal edilen eşya ile ilgili olarak güm rük yükümlülüğü doğması halinde, 193 üncü maddede 
belirtilen tarihte söz konusu eşyaya ilişkin vergi oranı ve diğer vergilendirme unsurları esas alınır.  
2. Kısmi muafiyet suretiyle geçici ithalat hükümleri dışında herhangi bir nedenle ithal 
eşyası için güm rük yükümlülüğü doğması halinde, 1 inci fıkra uyarınca hesaplanan vergi 
tutarından 133 üncü madde hükümlerine göre ödenen vergi miktarı düşülür.  
 
G. Hariçte İşleme Rejimi  
I. Genel Hükümler  
Madde 135 – 1. Hariçte işleme rejimi, 144 ila 148 inci maddelerde ö ngörülen standart 
değişim sistemine ilişkin hükümler ile 116 ncı madde hükmü saklı kalmak üzere, serbest 
dolaşımdaki eşyanın hariçte işleme faaliyetlerine tabi tutulmak üzere Türkiye Gümrük 
Bölgesinden geçici olarak ihracı ve bu faaliyetler sonucunda elde edilen ürünlerin ithal 
vergilerinden tam veya kısmi muafiyet suretiyle yeniden serbest dolaşıma girişine ilişkin 
hükümlerin uygulandığı rejimdir.  2. Serbest dolaşımdaki eşyanın geçici ihracı halinde,  söz konusu eşyaya Türkiye 
Gümrük Bölgesi dışına çıkışı i çin öngörülen ihracat vergileri,  ticaret politikası önlemleri ve 
diğer işlemler uygulanır.  
3. Bu rejimde geçen;  
a) "Geçici ihracat eşyası"deyimi, hariçte işleme rejimine tabi tutulan eşya,  
b) "İşleme faaliyetleri"deyimi, 108 inci maddenin 3 üncü fıkrasının  (a), (b)  ve (c) 
bentlerinde düzenlenen faaliyetler,  
c) "İşlem görmüş ürünler"deyimi, işleme faaliyetleri sonucu elde edilen bütün ürünler,  
d) "Verimlilik oranı"  deyimi,  belirli miktardaki geçici ihracat eşyasının işlenmesi 
sonucunda elde edilen işlem görm üş ürünlerin miktarı veya yüzde oranı,  
anlamına gelir.  
 
Madde 136 – Hariçte işleme rejimi;  
a) İhracı,  ödenmiş ithalat vergilerinin geri verilmesine veya teminata bağlanmış ithalat 
vergilerinin kaldırılmasına yol açan,  
b) İhracından önce,  nihai kullanımları  nedeniyle tam muafiyet suretiyle serbest 
dolaşıma giren ve bu muafiyetin tanınması için gerekli koşulları taşımaya devam eden,  
c) İhracı,  ihracat vergi iadesini gerektiren veya ihracı nedeniyle tarım politikası 
çerçevesinde vergi idaresi dışında bir mali avantaj sağlanan,  
Serbest dolaşımdaki eşyaya uygulanmaz.  
(b) bendinin istisnaları yönetmelikle belirlenir.  
 
II. İznin Verilmesi  
Madde 137 – 1.Hariçte işleme izni, talep üzerine,80 inci madde çerçevesinde işleme 
faaliyetini yaptıracak kişiye verilebilir.  
2. Ancak,  rejimin uygulanmasının,  ithal edilen işlem görmüş ürünlerin aynısını veya 
benzerini üreten Türkiye'deki üreticilerin temel çıkarlarını olumsuz etkilemeksizin ihraç 
eşyasının satışını teşvik etmesi ve işleme faaliyetinin Türk menşeli eşya ile Türkiy e dışında 
elde edilen eşyanın birleştirilmesiyle oluşan işlem görmüş ürün olarak ithal edilmesi halinde, 
hariçte işleme izni işleme faaliyetini yaptıracak kişi dışında başka bir kişiye de verilebilir.  
 
Madde 138 – Hariçte işleme izni;  
a) Türkiye Gümrük Böl gesinde yerleşik kişilere,  
b) İşlem görmüş ürünlerin geçici ihracat eşyasının işlenmesi sonucu elde edildiğinin 
tesbiti mümkün olan hallerde,  
c) Talep edilen iznin;  Türkiye'deki üreticilerin temel ekonomik çıkarlarına ciddi bir 
zarar verecek durumda olmadı ğı hallerde,  
verilir.  
(b) bendinde istisna getirilecek haller ve bu istisnaların uygulanmasına ilişkin şartlar 
ilgili Cumhurbaşkanı Kara rında belirtilir.78 
                                                           
78 2/7/2018 tarihli ve 700 sayılı KHK’nin 126 ncı maddesiyle, bu fıkralarda yer alan “Bakanlar Kurulu” 
ibareleri “Cumhurbaşkanı” şeklinde ve “Bakanlar Kurulunca” ibaresi “Cumhurbaşkanınca” şeklinde 
değiştirilmiştir.  III. Rejimin İşleyişi  
Madde 139 – 1.İşlem görmüş ürünlerin Türkiye Gümrük Bölgesine yeniden ithal 
edilmeleri için gereken süre verilen izinde belirtilir.  İzin hak sahibinin talebinin uygun 
bulunması halinde, bu süre uzatılabilir.  
2. Faaliyetin verimlilik oranı veya bu oranın belirlenmesine ilişkin usul ve esaslar ilgili 
Cumhurbaşkanı Kararında belirtilir .(78) 
 
Madde 140 – 1. 135 inci maddenin 1 inci fıkrasında belirtilen ithalat vergilerinden 
tam veya kısmi muafiyet, yalnızca işlem görmüş ürünlerin serbest dolaşıma giriş beyanının,  
izin hak sahibi veya izin hak sahibinin onayı alınmış ve izin koşullarına uyulmuş olmak kaydı 
ile Türkiye Gümrük Bölgesinde yerleşik bir başka kişi adına ya da hesabına yapılması halinde 
tanınabilir.  
2. Hariçte işleme rejimine ilişkin şartlar veya yükümlülüklerden birine uyulmadığı 
takdirde, 135 inci maddenin 1 inci fıkrasında b elirtilen ithalat vergilerinden tam veya kısmi 
muafiyet uygulaması yapılmaz.  Ancak, bu durumun, söz konusu rejimin doğru işleyişine 
önemli bir etkisinin olmadığının tesbit edilmesi halinde,  ithalat vergilerinden tam veya kısmi 
muafiyet uygulaması yapılır.  
 
Madde 141 – 1. 135 inci maddenin 1 inci fıkrasında belirtilen ithalat vergileri,  işlem 
görmüş ürünlere ait ithalatvergileri tutarından, geçici ihracat eşyasına en son işleme 
faaliyetine tabi tutulduğu ülkeden aynı tarihte ithal edilse idi uygulanacak olan  ithalat 
vergileri tutarının indirilmesi suretiyle hesaplanır.  
2. 1 inci fıkra uyarınca indirilecek tutarın hesaplanmasında geçici ihracat eşyasının,  
hariçte işleme rejimine ilişkin beyannamenin tescili tarihindeki miktar ve niteliği ile işlem 
görmüş ürünl erin yeniden serbest dolaşıma girişine ilişkin beyannamenin tescili tarihinde 
uygulanabilir diğer vergilendirme unsurları dikkate alınır.  
İşlem görmüş ürünlerin gümrük kıymetinin belirlenmesinde 27 nci maddenin 1 inci 
fıkrasının (b) bendinin (i) alt bendi dikkate alınır. Kıymetin bu şekilde belirlenememesi 
durumunda, işlem görmüş ürünlerin gümrük kıymeti ile makul bir yöntemle belirlenen işleme 
masrafları arasındaki fark, geçici ihracat eşyasının kıymetini oluşturur.  
Bununla birlikte;  
a) Cumhurbaşkanınca yü rürlüğe konulacak yönetmelikle belirlenecek giderler,  indirilecek 
tutarın h esaplanmasında dikkate alınmaz.(78) 
b) Hariçte işleme rejimine tabi tutulmadan önce geçici ihracat eşyasının nihai kullanımı 
nedeniyle indirimli bir oranda serbest dolaşıma girdiği ve bu indirimli oranın tanınması için 
gerekli koşulların yürürlükte kalmaya devam ettiği hallerde indirilecek tutar,  eşyanın serbest 
dolaşıma ilk girişi sırasında hesaplanan gerçek ithalat vergileri tutarıdır.  
3. Geçici ihracat eşyasının, nihai kullanım am acıyla serbest dolaşıma girişi sırasında 
indirimli veya sıfır vergi oranından yararlanabildiği hallerde, bu eşyaya en son işleme 
faaliyetinin gerçekleştiği ülkede de nihai kullanıma uygun işçilik görmesi koşuluyla, söz 
konusu indirimli veya sıfır vergi ora nı uygulanır.  4. İşlem görmüş ürünlerin 15 inci maddenin 3 üncü fıkrasının (d) veya (e) bentleri 
çerçevesinde tercihli bir tarife uygulamasından yararlanması ve bu tarifenin geçici ihracat 
eşyası ile aynı tarife pozisyonundaki eşya için de geçerli olması h alinde, 1 inci fıkra uyarınca 
indirilecek tutarın hesaplanmasında dikkate alınacak vergi oranı,  söz konusu tercihli tarifenin 
uygulanabilmesi için gerekli koşullara uygun geçici ihracat eşyasına uygulanması gereken 
orandır.  
5. (Ek: 18/6/2009 -5911/28 md.) Birinci fıkra hükümlerine istisna olarak hariçte işleme 
rejimini müteakip eşyaya serbest dolaşıma giriş rejiminin uygulanacağı durumlar ve buna ilişkin 
özel şartlar Cumhurbaşkanınca belirlenir. Söz konusu eşyanın vergilendirilmesinde hariçte işleme 
rejimi k apsamında yapıl an işleme maliyeti esas alınır.79 
6. İki veya çok taraflı ticaret anlaşmaları çerçevesinde bazı işlem görmüş ürünler için 
konulmuş veya konulacak olan ithalat vergi muafiyeti içeren hükümler saklıdır.80 
 
Madde 142 – Tamir amacıyla geçici ihraç  edilen eşya,  tamiratın garanti nedeniyle 
sözleşmeye bağlı olarak veya kamuni bir yükümlülüğe dayanarak ya da bir imalat hatası 
nedeniyle, bedelsiz yapıldığının kanıtlanması halinde, serbest dolaşıma ithalat vergilerinden 
tam muaf olarak girer. Ancak, söz konusu eşyanın serbest dolaşıma ilk girişi sırasında kusurlu 
olduğunun dikkate alınarak işlem yapılmış olması halinde, bu hüküm uygulanmaz.  
 
Madde 143 – Eşyanın tamir amacıyla geçici ihraç edildiği ve tamiratın bedel 
karşılığında yapıldığı hallerde, 135 in ci maddenin 1 inci fıkrasında belirtilen ithalat vergileri, 
gümrük kıymeti olarak tamir masraflarına eşit bir tutar dikkate alınarak, işlem görmüş ürünlerin 
serbest dolaşıma giriş beyannamesinin tescil edildiği tarihte, bu ürünlere uygulanacak  vergi 
oranı ve diğer vergilen dirme unsurlarına istinaden belirlenir. Ancak, izin hak sahibinin tamir 
masrafları dışında başka bir ödeme yapmamış olması ve bu ödemenin izin hak sahibi ile 
faaliyeti yapan kişi arasındaki ilişkiden etkilenmemesi gerekir.  
 
IV. Standart De ğişim Sistemine Dayalı Hariçte İşleme  
Madde 144 – 1. Hariçte işleme rejimine ilişkin önceki hükümlerin yanı sıra, bu madde 
ve 145 ila 148 inci madde hükümlerine göre ikame ürün olarak adlandırılan ithal eşyasının bir 
işlem görmüş ürün ile değiştirilmesi,  standart değişim sistemi kapsamında mümkündür.  
2. Tarım politikasına veya tarım ürünlerinin işlenmesi sonucu elde edilen ve özel 
düzenlemelere tabi eşya dışında kalan serbest dolaşımdaki eşyanın tamirinin söz konusu 
olduğu hallerde, gümrük idareleri standar t değişim sisteminin uygulanmasına izin verirler.  
3. 148 inci madde hükmü saklı kalmak üzere, işlem görmüş ürünlere uygulanan 
hükümler ikame ürünlere de uygulanır.  
                                                           
79 2/7/2018 tarihli ve 700 say ılı KHK’nin 126 ncı maddesiyle, bu fıkrada yer alan “Bakanlar 
Kurulunca” ibaresi “Cumhurbaşkanınca” şeklinde değiştirilmiştir.  
80 18/6/2009 tarihli ve 5911 sayılı Kanunun 28 inci maddesiyle; 141 inci maddeye dördüncü fıkradan sonra 
gelmek üzere beşinci fıkr a eklenmiş ve mevcut beşinci fıkra altıncı fıkra olarak teselsül ettirilmiştir.  4. Gümrük Müsteşarlığınca, tespit edilen koşullar altında ve ithalat vergileri tutarını 
karşılayan bir teminat verilmesi halinde, ikame ürünlerin geçici ihracat eşyasının ihracından 
önce ithal edilmelerine izin verilir.  
 
Madde 145 – 1. İkame ürünlerin, tamirata konu olan geçici ihracat eşyası ile aynı 
tarife pozisyonuna girmesi, aynı ticari nitel ikte ve aynı teknik özelliklere sahip olması gerekir.  
2. Geçici ihracat eşyasının ihracattan önce kullanılmış olması halinde, ikame ürünlerin 
de yeni olmamaları ve kullanılmış olmaları gerekir.  
3. (Ek: 18/6/2009 -5911/29 md.) Standart değişim sisteminin uyg ulanmasına yukarıda 
belirtilen şartların yerine getirildiğine ilişkin bilgi ve belgelerin ibrazı halinde izin verilir.  
Ancak, ikame ürünün satış sözleşmesindeki garanti hükümleri uyarınca veya kanuni bir 
yükümlülük ya da bir imalat hatası nedeniyle bedelsi z olarak verilmesi halinde, kullanılmış eşya 
yerine yeni eşya getirilebilir.  
 
Madde 146 – İthalatın önceden yapıldığı durumda, ikame ürünlerin serbest dolaşıma 
giriş beyannamesinin tescili tarihinden itibaren iki aylık süre içinde geçici ihracat eşyasının 
ihraç edilmesi gerekir.  
Ancak, istisnai hallerde, söz konusu süre dolmadan ilgili kişinin talebi üzerine gümrük 
idareleri bu süreyi makul ölçüde uzatabilirler.  
 
Madde 147 – İthalatın önceden yapıldığı durumda ve 141 inci maddenin uygulanması 
halinde, indir ilecek tutar, geçici ihracat rejimine ilişkin beyannamenin tescili tarihinde geçici 
ihracat eşyasına uygulanabilir vergi oranı ve diğer vergilendirme unsurlarına istinaden belirlenir.  
 
Madde 148 – Stantart değişim çerçevesinde yürütülen işlemler, 137 nci m addenin 2 
nci fıkrası ile 138 inci maddenin (b) bendi hükümlerine tabi değildir.  
 
V. Diğer Hükümler  
Madde 149 – Hariçte işleme rejimi çerçevesinde öngörülen usuller, tarife dışı ticaret 
politikası önlemlerinin yürütülmesi amacıyla da uygulanabilirler.  
 
DÖR DÜNCÜ AYIRIM  
İhracat Rejimi  
Madde 150 – 1. İhracat rejimi, serbest dolaşımda bulunan eşyanın ihraç amacıyla 
Türkiye Gümrük Bölgesi dışına çıkışına ilişkin hükümlerin uygulandığı rejimdir.  
İhracat, ticaret politikası önlemleri ve gerektiği takdirde ihracat vergileri de dahil olmak 
üzere çıkış işlemlerine ilişkin hükümlerin uygulanmasıyla gerçekleştirilir.  
2. Türkiye Gümrük Bölgesinden ihraç edilecek eşya, ihracata ilişkin gümrük beyannamesi 
ile yetkili gümrük idaresine beyan edilir.  3. Türkiye Gümrük Bölgesi nden çıkacak eşyanın gümrük beyannamesine tabi 
olmayacağı hal ve şartlar yönetmelikle belirlenir.  
4. Müsteşarlık, gerektiğinde ihraç eşyasının cinsine, niteliklerine ve ihracatın özelliğine 
göre ihracatın daha kolay yapılmasını sağlayacak usul ve esasları belirlemeye yetkilidir.  
 
Madde 151 – İhraç eşyası, buna ilişkin gümrük beyannamesinin tescili sırasında 
bulunduğu durum ve niteliğini gümrük kontrolünden çıktığı sırada da aynen muhafaza etmesi 
ve bu haliyle Türkiye Gümrük Bölgesini terk etmesi koşuluyla f iilen ihraç edilmiş sayılır. Bu 
durumda, ihraç eşyası üzerin deki gümrük kontrolü sona erer.81 
 
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM  
Gümrükçe Onaylanmış Diğer İşlem veya Kullanım Şekilleri  
 
BİRİNCİ AYIRIM  
Serbest Bölgeler  
A. Genel Hükümler  
Madde 152 – Serbest bölgeler, Türkiye Gümr ük Bölgesinin parçaları olmakla beraber;  
a) Serbest dolaşımda olmayan eşyanın herhangi bir gümrük rejimine tabi tutulmaksızın ve 
serbest dolaşıma sokulmaksızın, gümrük mevzuatında öngörülen haller dışında kullanılmamak ya 
da tüketilmemek kaydıyla konulduğu , ithalat vergileri ile ticaret politikası önlemlerinin (…)82 
uygulanması bakımından, Türkiye Gümrük Bölgesi dışında olduğu kabul edilen;  
b) Serbest dolaşımdaki eşyanın, bir serbest bölgeye konulması nedeniyle normal 
olarak eşyanın ihracına bağlı olanaklard an yararlandığı;  
yerlerdir.(82) 
 
Madde 153 – 1. Serbest bölgelerin sınırları ile giriş ve çıkış noktaları gümrük idarelerinin 
gözetimine tabidir.83 
2. Bir serbest bölgeye giriş veya çıkış yapan kişiler ve nakil araçları gümrük idaresi 
tarafından kontrol edi lir.(83) 
3. Gümrük idareleri,  serbest bölgeye giren, burada kalan veya çıkan eşyayı muayene 
edebilirler. Muayenenin yapılmasını sağlamak üzere eşyaya giriş veya çıkışlarda eşlik etmesi 
gereken taşıma belgesinin bir nüshasının gümrük idaresine verilmesi vey a tetkike hazır 
tutulması gerekir. Muayene gerektiği takdirde, eşya gümrük idarelerine sunulur.  
4. (Ek: 18/6/2009 -5911/30 md.) Gümrük idareleri, bu Kanunda yer alan hükümlere 
uyacağı hususunda ciddi şüphe uyandıran kişilerin serbest bölgeye girişine izin v ermeyebilir.  
                                                           
81 18/6/2009 tarihli ve 5911 sayılı Kanunun 67 nci maddesiyle; bu maddede yer alan“denetimi” ibaresi 
“kontrolü”; “denetiminden” ibaresi “kontrolünden” şeklinde değiştirilmiş ve metne işlenmiştir.  
82 18/6/2009 tarihli ve 5911 sayılı Kanunun 68 inci maddesiyle; bu maddenin (a) bendinde yer alan 
“ve kambiyo mevzuatının” ibaresi yürürlükten kaldırılmıştır.  
83 18/6/2009 tarihli ve 5911 sayılı Kanunun 67 nci maddesiyle; bu maddenin birin ci fıkrasında yer 
alan “denetimine” ibaresi “gözetimine” ve ikinci fıkrasında yer alan “muayenesine tabi tutulur” 
ibaresi “idaresi tarafından kontrol edilir” şeklinde değiştirilmiş ve metne işlenmiştir.  B. Serbest Bölgelere Eşya Konulması  
Madde 154 – Serbest dolaşımda olan veya olmayan her türlü eşya serbest bölgelere 
konulabilir. Ancak, parlayıcı ve patlayıcı veya bir arada bulundukları eşya için tehlikeli olan 
veya korunmaları özel düzenek  veya yapılara gerek gösteren eşya serbest bölgelerdeki bu 
niteliklere uygun yerlere konulur.  
 
Madde 155 – 1. 153 üncü maddenin 3 üncü fıkrası hükmü saklı kalmak üzere, serbest 
bölgeye giren eşyanın gümrük idarelerine sunulmasına ve beyanname verilmesine g erek yoktur.  
2. a) Serbest bölgeye girişiyle sona erecek olan bir gümrük rejimine tabi tutulan,  
b) Bir serbest bölgeye ithalat vergilerinin geri verilmesi veya kaldırılmasına ilişkin bir 
karardan sonra konulan,  
c) Bir serbest bölgeye ihracat kaydıyla konul an, 
d) (Ek: 18/6/2009 -5911/31 md.) Bir serbest bölgeye doğrudan Türkiye Gümrük 
Bölgesi dışından gelen,  
Eşyanın gümrük idarelerine sunulması ve gerekli gümrük işlemine tabi tutulması şarttır.  
Ancak, (a) bendinde belirtilen gümrük rejimi hükümlerinin böyle b ir zorunluluğu 
aramadığı hallerde, eşyanın gümrüğe sunulması gerekmez.  
3. İhracat vergilerine veya ihracatla ilgili diğer hükümlere tabi olan eşyanın gümrük 
idarelerine bildirilmesi gerekir.  
4. İlgilinin talebi üzerine, gümrük idareleri serbest bölgeye kon ulmuş eşyanın gümrük 
statüsünü onaylayan bir belge verebilirler.  
 
C. Serbest Bölgelerin İşleyişi  
Madde 156 – Eşyanın serbest bölgelerde kalabileceği süre sınırsızdır.  
 
Madde 157 – 1.Bir serbest bölgeye konulmuş serbest dolaşımda olmayan eşya;  
a) Serbest do laşıma giriş rejimi kapsamında ve 161 inci maddede belirtilen koşullar 
altında, serbest dolaşıma girebilir.  
b) İzni gerek olmaksızın mutat elleçleme işlemlerine tabi tutulabilir.  
c) Dahilde işleme rejimine tabi tutulabilir.  
d) Gümrük kontrolü altında işlem e rejimine tabi tutulabilir.  
e) Geçici ithalat rejimine tabi tutulabilir.  
f) 164 üncü maddeye göre gümrüğe terk edilebilir.  
g) İlgili kişinin, gümrük idarelerince gerekli görülen tüm bilgileri vermesi şartıyla 
imha edilebilir.  
Eşyanın (c),  (d) ve (e) bentl erinde belirtilen rejimlerden birine tabi tutulması halinde, 
serbest bölgelerin işletilmesine ve gümrük gözetimine ilişkin koşullar da gözönünde 
bulundurularak, ilgili rejimin gerektirdiği düzenlemeler yönetmelikle belirlenir.  
2. Normal olarak ihracata bağ lı olanaklardan yararlanan tarım politikası kapsamındaki 
eşya, yalnızca mutat elleçleme işlemine tabi tutulabilir. Bu işlemler izin alınmaksızın da 
yapılabilir.  Madde 158 – 1. 157 nci madde hükümleri uygulanmaksızın, serbest dolaşımda 
olmayan eşya ile 152  nci maddenin (b) bendinde belirtilen serbest dolaşımda olan eşya, 
serbest bölgelerde tü ketilemez veya kullanılamazlar.84 
(Ek paragraf: 18/6/2009 -5911/32 md.) Ancak,  
a) Serbest bölgelerdeki tesislerin yapımında kullanılan,  
b) Serbest bölgelerde bulunan tesi slerde makina -teçhizat, demirbaşa kayıtlı eşya veya 
bunların parçası olarak kullanılan,  
c) Serbest bölgelerde yerleşik gemi inşa faaliyetinde bulunanlara gemi inşasında 
kullanılmak üzere teslimi yapılan,  
eşya, bu durumun tevsiki kaydıyla, bu hükmün dışında dır. 
2. Yönetmelikle belirlenen teçhizat ve tedarik ürünlerine ilişkin hükümler saklı kalmak 
kaydıyla ve ilgili rejimde öngörülen hallerde 1 inci fıkra uygulaması, eşyanın serbest 
dolaşıma girişi veya geçici ithalata tabi tutulmasına ilişkin ithalat vergil eri veya tarım 
politikası ya da ticaret politikası önlemlerinin uygulanmasını gerektirmemesi halinde, bu 
eşyanın kullanılmasına veya tüketilmesine engel oluşturmaz. Ancak, söz konusu eşyanın bir 
kota veya tarife tavanına tabi olması halinde, bu eşya ile il gili olarak gümrük beyannamesi 
verilmesi zorunludur.  
 
Madde 159 – 1.Serbest bölgelerde depolama, işçilik, işleme veya alım ve satım 
faaliyetlerinde bulunan kişiler tarafından, gümrük idarelerince kabul edilen forma uygun 
olarak envanter kayıtları tutulur. Eşya, söz konusu kişiye ait yere konulmasından sonra 
kırksekiz saat içinde envanter kayıtlarına geçirilir. Söz konusu envanter kayıtları, gümrük 
idarelerine eşyayı teşhis ve eşya hareketlerini izleme olanağını verecek şekilde tutulmak 
zorundadır.  
2. Eşyanı n serbest bölge içinde bir yerden bir yere aktarılması ile ilgili kayıtlar yetkili 
gümrük idaresinin incelemesine hazır bulundurulur. Bu uygulamada, eşyanın kısa süreli 
depolanması, aktarma işleminin b ir parçası olarak kabul edilir.85 
3. (Ek : 18/6/2009 -5911/33 md.) Bir serbest bölgeye doğrudan Türkiye Gümrük 
Bölgesi dışından gelen veya bir serbest bölgeden doğrudan Gümrük Bölgesinin dışına çıkan 
eşya için 35/A, 35/B ve 35/C ile 165/A, 165/B, 165/C ve 165/D maddelerine göre özet beyan 
verilir.  
 
D. Eşyanın Se rbest Bölgelerden Çıkışı  
Madde 160 – (Değişik : 18/6/2009 -5911/34 md.)  
1. Mevzuatın aksini öngörmediği hallerde, bir serbest bölgeden çıkan eşya, Türkiye 
Gümrük Bölgesi dışına ihraç veya yeniden ihraç edilebilir veya Türkiye Gümrük Bölgesinin 
bir başka yer ine getirilebilir.  
                                                           
84 18/6/2009 tarihli ve 5911 sayılı Kanunun 67 nci mad desiyle; bu fıkrada yer alan “160 ıncı” ibaresi 
“157 nci” şeklinde değiştirilmiş ve metne işlenmiştir.  
85 18/6/2009 tarihli ve 5911 sayılı Kanunun 67 nci maddesiyle; bu fıkrada yer alan “belgeler” ibaresi 
“kayıtlar” şeklinde değiştirilmiş ve metne işlenmişt ir. 2. Bir serbest bölgeden Türkiye Gümrük Bölgesinin bir başka yerine getirilen eşya; 
serbest dolaşımda bulunması halinde 46 ila 50 nci madde hükümleri, serbest dolaşımda 
bulunmaması halinde ise 50 nci madde hükümleri dışında Üçüncü Kısım h ükümlerine tabidir.  
3. Eşyanın Türkiye Gümrük Bölgesini bir serbest bölgeden terk etmesi halinde Beşinci 
Kısım hükümlerine ilave olarak, ihracat, hariçte işleme, yeniden ihracat, şartlı muafiyet 
düzenlemeleri veya transite ilişkin hükümlere uyulması zorunl udur.  
 
Madde 161 – 1.Serbest dolaşımda olmayan eşya için bir gümrük yükümlülüğü 
doğduğunda, bu eşyanın gümrük kıymetinin serbest bölgede kalış süreleri içinde depolanma 
ve muhafaza edilme masraflarını da içeren fiilen ödenmiş veya ödenecek fiyata dayandığı  
hallerde ve söz konusu masraflar bu fiyattan ayrı olarak gösterildiği takdirde, gümrük 
kıymetine dahil edilmez.  
2. Serbest bölgede mutat elleçlemelere tabi tutulan eşyanın gümrük vergilerinin 
hesaplanmasında, söz konusueşyanın dikkate alınacak niteliği, g ümrük kıymeti ve miktarı; 
beyan sahibinin talebi ve söz konusu elleçlemelerin yapılmasına izin verilmiş olması 
kaydıyla, bu eşyanın 193 üncü maddede belirtilen tarihte söz konusu elleçlemelere tabi 
tutulmamış gibi dikkate alınacak niteliği, gümrük kıymeti ve miktarıdır. Bu hükme 
Cumhurbaşkanınca is tisna getirilebilir.86 
3. (Ek : 18/6/2009 -5911/35 md.) Normal olarak ihracata bağlı imkânlardan yararlanan 
tarım politikası kapsamında yer alan serbest dolaşımda bulunan eşyanın serbest bölgeye 
konulması halinde, i lgili mevzuatta öngörülen bir işlem veya kullanıma tabi tutulması 
zorunludur.  
4. (Ek : 18/6/2009 -5911/35 md.) Üçüncü fıkrada belirtilen eşyanın Türkiye Gümrük 
Bölgesinin bir başka yerine geri getirilmesi veya üçüncü fıkrada belirtilen bir işlem veya 
kullan ıma tabi tutulmaması halinde gümrük idaresi ilgili mevzuat hükümlerine göre gerekli 
tedbirleri alır.  
 
Madde 162 – 1.Eşyanın Türkiye Gümrük Bölgesine getirilmesi veya geri gelmesi ya 
da bir gümrük rejimine tabi tutulması halinde, 155 inci maddenin 4 üncü fı krasında belirtilen 
onay belgesi, eşyanın gümrük statüsünün tespitinde kanıt olarak kullanılır.  
2. Onay belgesi ile veya başka yoldan eşyanın gümrük statüsünün kanıtlanamaması 
halinde, söz konusu eşya;  
a) İhracat vergilerinin, ihracat lisanslarının veya ti caret politikası önlemlerinin 
uygulanması bakımından, serbest dolaşımında bulunan eşya,  
b) Diğer tüm hallerde serbest dolaşımda olmayan eşya,  
olarak kabul edilir.  
                                                           
86 2/7/2018 tarihli ve 700 sayılı KHK’nin 126 ncı maddesiyle, bu fıkrada yer alan “Bakanlar 
Kurulunca” ibaresi “Cumhurbaşkanınca” şeklinde değiştirilmiştir.  İKİNCİ AYIRIM  
Yeniden İhracat, İmha ve Terk  
Madde 163 – 1. Serbest dolaşımda olmayan eşyanın , Türkiye Gümrük Bölgesinden 
yeniden ihracı mümkündür.  
2. Ticaret politikası önlemleri dahil olmak üzere, eşyanın ihracı için öngörülen 
işlemler, gerektiğinde yeniden ihraç edilecek eşyaya da uygulanır.  
Serbest dolaşımda olmayan eşyanın, Türkiye Gümrük Böl gesinde ihracata ilişkin 
ticaret politikası önlemlerinin uygulanmayacağını öngören şartlı muafiyet içeren bir gümrük 
rejimine tabi tutulabileceği haller, yönetmelikle belirlenir.  
 
Madde 164 – 1. Serbest dolaşımda olmayan eşyanın Hazineye hiçbir masraf geti rmeyecek 
şekilde, gümrük idaresinin gözetiminde imhası veya gümrüğe terk edilmesi mümkündür.  
2. İmha sonucunda çıkan artık ve atıklar, serbest dolaşımda olmayan eşya için 
öngörülen bir işlem veya kullanıma tabi tutulur. Söz konusu artık ve atıklar, 36 ncı maddenin 
2 nci fıkrasında belirlenen işlemler tamamlanıncaya kadar gümrük gözetimi altında kalır.  
 
Madde 165 – Müsteşarlıkça belirlenen haller saklı kalmak üzere, eşyanın imhası, 
gümrük idarelerine önceden bildirilir. Gümrük Müsteşarlığı, ticaret politikas ı önlemleri dahil 
olmak üzere eşyanın ihracı veya yeniden ihracına ilişkin işlemlerin veya önlemlerin 
gerektirdiği hallerde, yeniden ihracatı yasaklar. Türkiye Gümrük Bölgesinde bulundukları 
sırada ekonomik etkili bir gümrük rejimine tabi tutulan eşyanın y eniden ihraç edilmek 
istenmesi halinde 58 ila 71 inci maddeler çerçevesinde bir gümrük beyannamesinin verilmesi 
gerekir. Bu gibi hallerde, 150 nci maddenin 2 nci ve 4 üncü fıkraları uygulanır.87 
 
BEŞİNCİ KISIM  
Türkiy e Gümrük Bölgesinden Çıkan Eşya  
Madde 165  /A – (Ek : 18/6/2009 -5911/36 md.)  
1. Türkiye Gümrük Bölgesinin kara suları veya hava sahasından gümrük bölgesi 
içinde durmaksızın geçen taşıt araçları ile taşınan eşya hariç olmak üzere, Türkiye Gümrük 
Bölgesinden çıkacak eşya için gümrük beyannamesi ya d a gümrük beyannamesi verilmesinin 
gerekmediği durumda özet beyan verilir.  
2. Gümrük beyannamesinin veya özet beyanın ihracat gümrük idaresine, eşya Türkiye 
Gümrük Bölgesinden çıkmadan önce ibraz edilme süresi, bu süreye getirilebilecek istisnalar 
ve bu sür eye ilişkin değişiklikler, özet beyandan vazgeçilebilmesine dair şartlar, Türkiye 
Gümrük Bölgesinden çıkan eşyanın gümrük beyannamesi veya özet beyana tabi olmadığı 
durum ve şartlar; özel durumlar ile belirli eşya trafiği, taşıma şekli ve yükümlü türleri i le özel 
güvenlik düzenlemelerinin öngörüldüğü uluslararası anlaşmalar dikkate alınarak yönetmelik 
ile düzenlenir.  
                                                           
87 18/6/2009 tarihli ve 5911 sayılı Kanunun 67 nci maddesiyle; bu maddenin birinci cümlesinde yer  alan 
“yeniden ihracat veya imha,” ibaresi “eşyanın imhası”şeklinde değiştirilmiş ve metne işlenmiştir.  Madde 165 /B  – (Ek : 18/6/2009 -5911/36 md.)  
1. Türkiye Gümrük Bölgesini terk eden eşyanın gümrük beyannamesi verilmesini 
gerektiren gümrükçe onaylanmış bir işlem veya kullanıma tabi tutulması halinde, bu beyanname 
eşyanın Türkiye Gümrük Bölgesini terk etmesinden önce ihracat gümrük idaresine verilir . 
2. İhracat gümrük idaresinin çıkış gümrük idaresinden farklı olması halinde, ihracat 
gümrük idaresi, gerekli bilgileri derhal çıkış gümrük idaresine iletir veya elektronik ortamda 
erişimini sağlar.  
3. Gümrük beyannamesi, 165/D maddesinde öngörülen özet b eyanda bulunması 
gereken asgari bilgileri içerir.  
4. Gümrük idarelerince, bilgisayar veri işleme tekniği kullanılmadan düzenlenen 
gümrük beyannameleri için, veri işleme tekniği kullanılarak hazırlanan gümrük beyannameleri 
ile aynı düzeyde risk yönetimi uyg ulanır.  
 
Madde 165 /C  – (Ek : 18/6/2009 -5911/36 md.)  
1. Türkiye Gümrük Bölgesini terk eden eşyanın gümrük beyannamesi verilmesini 
gerektirmeyen gümrükçe onaylanmış bir işlem veya kullanıma tabi tutulması halinde, eşyanın 
Türkiye Gümrük Bölgesini terk etmes inden önce çıkış gümrük idaresine özet beyan verilir.  
2. Çıkış gümrük idaresine gerekli bilgilerin derhal iletilebildiği veya elektronik 
ortamda erişiminin sağlandığı hallerde, özet beyanın çıkış gümrük idaresinden başka bir 
gümrük idaresine verilmesine iz in verilebilir.  
3. Yükümlünün bilgisayar sistemindeki özet beyan bilgilerine erişilebilmesi halinde, 
Müsteşarlık, özet beyan yerine bir bildirimde bulunulmasını kabul edebilir.  
 
Madde 165 /D  – (Ek: 18/6/2009 -5911/36 md.)  
1. Özet beyanın şekli ve içeriği, ö ncelikle güvenlik ve emniyet amacı ile uluslararası 
standartlar ve ticari uygulamalardan yararlanılarak risk analizi ve gümrük kontrollerinin etkin 
yapılabilmesi için gerekli bilgileri kapsayacak şekilde yönetmelik ile belirlenir.  
2. Özet beyan veri işleme  tekniği kullanılarak hazırlanır. Gerekli ayrıntıları içermesi 
halinde ticari bilgiler ile liman veya taşıma bilgileri kullanılabilir.  
3. Müsteşarlık, istisnai durumlarda yazılı olarak düzenlenen özet beyanları, veri işleme 
tekniği kullanılarak hazırlanan özet beyanlar ile aynı düzeyde risk yönetimi uygulanmasına 
imkân verilmesi kaydıyla kabul edebilir.  
4. Özet beyan;  
a) Eşyayı Türkiye Gümrük Bölgesi dışına çıkaran veya Türkiye Gümrük Bölgesi 
dışına taşıma sorumluluğunu üstlenen kişi,  
b) Eşyayı yetkili gümr ük idaresine sunabilen veya eşyanın sunulmasını sağlayan kişi,  
c) Yukarıdaki bentlerde belirtilen kişilerin temsilcisi,  
tarafından verilir.  
5. Dördüncü fıkrada belirtilen kişilerin talep etmeleri halinde, özet beyanın verilmesinden 
sonra bir veya daha fazl a bilginin değiştirilmesine gümrük idarelerince izin verilir. Ancak;  a) Özet beyanı veren kişiye eşyanın muayene edileceğinin bildirilmesinden,  
b) Söz konusu bilgilerin yanlış olduğunun tespit edilmesinden,  
c) Eşyanın Türkiye Gümrük Bölgesi dışına çıkarılm ak üzere ilgilisine teslim edilmesinden,  
sonra özet beyanda değişiklik yapılmasına izin verilmez.  
 
Madde 166 – Türkiye Gümrük Bölgesi dışına çıkan eşya, yürürlükteki hükümlere 
göre gümrük idareleri tarafından yapılan kontrollere tabi olup, bunlar önceden b elirlenen 
yollardan ve gümrüğün gö zetimi altında yurtdışı edilir.88 
 
ALTINCI KISIM  
Özellik Gösteren Faaliyetler  
 
BİRİNCİ BÖLÜM  
Gümrük Vergilerinden Muafiyet ve İstisna  
Madde 167 – Aşağıda sayılan hallerde, serbest dolaşıma sokulacak eşya gümrük 
vergilerinde n muaftır:  
1. Cumhurbaşkanının zat ve ikametgahı için gelen eşya,  
2. Mütekabiliyet esasına göre ithal edilen diplomatik eşya,  
3. (Değişik : 18/6/2009 -5911/37 md.) Genelkurmay Başkanlığı, Milli Savunma 
Bakanlığı, kuvvet komutanlıkları, Milli İstihbarat Teşki latı Müsteşarlığı, Savunma Sanayii 
Başkanlığı, Jandarma Genel Komutanlığı, Sahil Güvenlik Komutanlığı ve Emniyet Genel 
Müdürlüğünün münhasıran asli görevleri ile Makine ve Kimya Endüstrisi Anonim Şirketinin 
faaliyet alanı ve Müsteşarlığın kaçakçılıkla müca dele görevi ile ilgili olarak ithal edecekleri 
her türlü araç, gereç, silah, teçhizat, makine, cihaz ve sistemleri ve bunların araştırma, 
geliştirme, eğitim, üretim, modernizasyon ve yazılımı ile yapım, bakım ve onarımlarında 
kullanılacak yedek parçalar, a karyakıt ve yağlar, hammadde, malzeme ile bedelsiz olarak dış 
kaynaklardan alınan yardım malzemesi,8990 
4. (Değişik : 18/6/2009 -5911/37 md.) Değeri 150 EURO’yu geçmeyen eşya,  
5. (Değişik : 18/6/2009 -5911/37 md.) Gerçek kişiler tarafından serbest dolaşıma 
sokul acak şahsi eşyadan;  
a) Yerleşim yerlerini Türkiye Gümrük Bölgesine nakleden gerçek kişilere ait, alındığı 
tarihte üç yaşından büyük ol+mayan kullanılmış motorlu veya motorsuz özel nakil vasıtaları,  
b) Yerleşim yerlerini Türkiye Gümrük Bölgesine nakleden ge rçek kişilere ait her türlü 
kullanılmış ev eşyası,  
c) Yerleşim yeri Türkiye’de olan bir Türk ile evlenerek veya evlenmek üzere 
Türkiye’ye gelen kişilere ait çeyiz eşyası,  
                                                           
88 18/6/2009 tarihli ve 5911 sayılı Kanunun 67 nci maddesiyle; bu maddede yer alan “denetimlere” 
ibaresi “kontrollere” şeklinde değiştirilmiş ve metne iş lenmiştir.  
89 24/10/2019 tarihli ve 7190 sayılı Kanunun 3 üncü maddesiyle bu bende “Milli İstihbarat Teşkilatı 
Müsteşarlığı,” ibaresinden sonra gelmek üzere “Savunma Sanayii Başkanlığı,” ibaresi eklenmiştir.  
90 30/6/2021 tarihli ve 7330 sayılı Kanunun 10 unc u maddesiyle bu bende “asli görevleri” ibaresinden 
sonra gelmek üzere “ile Makine ve Kimya Endüstrisi Anonim Şirketinin faaliyet alanı” ibaresi eklenmiştir.  d) Miras yoluyla intikal eden kişisel eşya,  
e) Türkiye’ye öğrenim görmek amacıyla gel en öğrencilere ilişkin eğitimle ilgili 
malzemeler ve eğitimle ilgili diğer ev eşyası,  
f) Türkiye Gümrük Bölgesinden geçici olarak çıkan gerçek kişilerin geri getirdiği 
kullanılmış ev eşyası,  
g) Yerleşim yeri Türkiye dışında olan gerçek kişilerin Türkiye’de  satın aldıkları veya 
kiraladıkları konutlarında kullanılmak üzere geçici veya kesin olarak getirdikleri ev eşyası,  
h) Yolcuların kendi kullanımlarına mahsus ticari mahiyette olmayan kişisel eşya,  
6. (Değişik : 18/6/2009 -5911/37 md.)  Gerçek kişilerce serbes t dolaşıma sokulacak 
diğer eşyadan;  
a) Değeri 430 EURO’yu geçmemek üzere yolcuların beraberindeki hediyelik eşya,  
b) Şeref nişanları veya ödülleri,  
c) Uluslararası ilişkiler çerçevesinde alınan hediyeler,  
7. (Değişik : 18/6/2009 -5911/37 md.) Cumhurbaşkan ınca belirlenecek kişi, kurum ve 
kuruluşlar tarafından ticari gaye güdülmemek ve amacı doğrultusunda kullanılmak üzere i thal 
edilen eşyadan;91 
a) Eğitim, bilim ve kültürel amaçlı eşya ile bilimsel alet ve cihazlar,  
b) Tıbbi teşhis, tedavi ve araştırma yapılmas ına mahsus alet ve cihazlar,  
c) Bilimsel araştırma amacına yönelik hayvanlar ile biyolojik veya kimyasal maddeler,  
d) İnsan kaynaklı tedavi edici maddeler ile kan gruplama ve doku tipi ayırma belirteçleri,  
e) İlaç özelliği olan ürünlerin kalite kontrolü am acına yönelik maddeler,  
f) Ulusal araştırma geliştirme kurumları tarafından yürütülen veya desteklenen 
araştırma ve geliştirme faaliyetlerinde kullanılmak üzere ithal edilen eşya,  
8. Bir ticari faaliyetin yürütülmesi ile bağlantılı ithalat;  
a) İşyeri nakli  suretiyle ithal edilen sermaye malları ve diğer malzemeler,  
b) Türkiye Gümrük Bölgesinde faaliyette bulunan çiftçilerin, komşu ülkedeki mülklerinden 
elde ettikleri ürünler,  
c) Komşu ülkelerdeki çiftçiler tarafından Türkiye Gümrük Bölgesindeki mülklerinde 
kullanılmak üzere getirilen, toprak ve ekinlerin işlenmesi amacına yönelik tohum, gübre ve 
diğer ürünler,  
d) Ticari mahiyet arz etmeyen numuneler,  
i - Önemli değeri olmayan numunelik eşya ve modeller,  
ii - Basılı reklamcılık dökümanları ve reklamcılık amac ına yönelikmalzemeler,  
iii - Bir ticari fuarda veya benzeri bir faaliyette kullanılan veya tüketilen ürünler,  
e) İnceleme, analiz veya test amaçlı olarak ithal edilen eşya,  
9. Ulaştırmacılıkta kullanılan eşya;  
a) Taşıma sırasında eşyanın istifi ve korunmas ı için yardımcı maddeler,  
b) Canlı hayvanların nakli sırasında kullanılan kuru ot, yem ve yiyecek maddeleri ile 
ilaçları,  
                                                           
91 2/7/2018 tarihli ve 700 sayılı KHK’nin 126 ncı maddesiyle, bu bentte yer alan “Bakanlar Kurulunca ” 
ibaresi “Cumhurbaşkanınca” şeklinde değiştirilmiştir.  c) Ulaşım araçları ile özel konteynerlerde mevcut bulunan akaryakıt ve madeni yağları,  
d) Deniz ve hava ulaşım araçlarına ait donatım ve işletme malzemesi,  
e) (Ek: 28/3/2013 -6455/3 md.) 1/7/2010 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere, yolcu ve 
yük taşımacılığı faaliyetlerinde bulunan hava yolu şirketlerinin bu faaliyetlerinde kullanılmak 
üzere ithal edilen hava taşıtları, motorları ve b unların aksam ve parçaları,  
10. Bilgi materyali ithalatı;  
a) Yayın hakları veya endüstriyel ve ticari patent haklarını koruyan örgütlere gönderilen 
eşya,  
b) Turistik reklamcılık malzemeleri,  
c) Ticari değeri olmayan çeşitli belge ve eşya,  
11. Cenaze ve cen aze ile ilgili eşyanın ithali;  
a) Savaş kurbanları anıtları ile mezarlıkların yapımı, bakımı ve süslenmesi amacına 
yönelik eşya,  
b) Tabutlar, cenaze kül kapları ve süsleme niteliği olan cenaze levazımatı,  
12. Diğer eşya;  
a) Malül ve engellilerin  kullanımın a mahsus eşya,92 
b) (Değişik : 18/6/2009 -5911/37 md.) Tabiî afetler, tehlikeli ve salgın hastalıklar, 
büyük yangınlar, radyasyon ve hava kirliliği gibi önemli nitelikteki kimyasal ve teknolojik 
olaylar ile büyük nüfus hareketleri gibi kriz hallerinden zarar görenlere gönderilen eşya,  
c) Türkiye'de düzenlenen uluslararası spor müsabakalarında kullanılmak üzere getirilen 
eczacılık ürünleri,  
(Değişik ikinci fıkra: 18/6/2009 -5911/37 md.) Birinci fıkranın (3) ila (12) numaralı 
bentlerinde yer alan eşyayı geliş sür eleri dâhil tanımlamaya, bunların cins, nevi ve 
miktarlarını belirlemeye, muafiyet ve istisna uygulanacak tutarları sıfıra kadar indirmeye veya 
iki katına kadar çıkartmaya ve bu muafiyet ve istisnayı farklı eşya itibarıyla birlikte veya ayrı 
ayrı uygulamay a ve ticari mahiyette bulunmayan vergiye tabi eşyadan alınacak gümrük 
vergilerini göstermek üzere ilgili kanunlarda belirtilen hadleri geçmemek şartıyla tek ve 
maktu bir tarife uygulamaya Cumhurbaşkanı yetkilidir.93 
 
İKİNCİ BÖLÜM  
Geri Gelen Eşya  
Madde 168 – 1. Serbest dolaşımda bulunan eşya, Türkiye Gümrük Bölgesinden veya 
Türkiye’nin anlaşmalarla dâhil olduğu gümrük birliği gümrük bölgelerinin diğer bir 
noktasından ihraç edildikten sonra üç yıl içinde yeniden serbest dolaşıma girmesi halinde ve 
beyan sahibi nin talebi üzerine, ithalat vergilerinden muaf tutulur. Üç yıllık süre, beklenmeyen 
haller veya mücbir sebeplerle uzatılabilir.  
                                                           
92 25/4/2013 tarihli ve 6462 sayılı Kanunun 1 inci maddesiyle, bu alt bentte yer alan “sakatların” 
ibaresi “engellilerin” şeklinde değiştirilmiştir.  
93 2/7/2018 tarihli ve 700 sayılı KHK’nin 126 ncı mad desiyle, bu fıkralarda yer alan “Bakanlar Kurulu” 
ibaresi “Cumhurbaşkanı” şeklinde ve “Bakanlar Kurulunca” ibareleri “Cumhurbaşkanınca” şeklinde 
değiştirilmiştir.  Geri gelen eşyanın, Türkiye Gümrük Bölgesinden veya Türkiye’nin anlaşmalarla dâhil 
olduğu gümrük birliği gümrük bölgelerinin diğ er bir noktasından ihraç edilmeden önce, özel 
amaçlı kullanımı nedeniyle indirimli veya sıfır vergi oranından yararlanarak serbest dolaşıma 
girmiş olduğu hallerde, eşyanın aynı amaca yönelik olarak tekrar serbest dolaşıma sokulmak 
istenmesi durumunda, bu e şyaya indirimli veya sıfır vergi oranı uygulanır. İthal amacının aynı 
olmaması halinde, söz konusu eşyaya uygulanacak ithalat vergileri tutarı, serbest dolaşıma ilk 
girişi sırasında alınmış tutar kadar indirilir. Ancak, serbest dolaşıma ilk girişi sırasınd a alınmış 
tutarın geri gelen eşyanın yeniden serbest dolaşıma girişi sırasında alınacak tutardan daha 
fazla olmas ı halinde hiçbir iade yapılmaz.94 
2. 1 inci fıkrada belirtilen ithalat vergilerinden muafiyet;  
a) Aynen ihraç edildiği durumda olması hali hariç , hariçte işleme rejimi çerçevesinde 
Türkiye Gümrük Bölgesinden veya Türkiye’nin anlaşmalarla dâhil olduğu gümrük birliği 
gümrük bölgelerinin diğer bir noktasından ihraç edilen eşyaya,  
b) İhracı, bir dış ticaret önlemine konu olan eşyaya,  
tanınmaz.  
(b) ben dine istisna getirilmesine ilişkin hal ve şartlar Cumhurbaşkan ınca belirlenir.(93)(94) 95 
 
Madde 169 – 168 inci maddede belirtilen ithalat vergilerinden muafiyet, geri gelen 
eşyanın ihracı sırasındaki ayniyeti değişmeden yeniden ithali halinde tanınır. Bu ko şula istisna 
getirilmesine ilişkin hal ve şartlar Cumhurbaşkanınca belirlenir.(93) 
 
Madde 170 – 168 ve 169 uncu madde hükümleri, dahilde işleme rejiminin 
uygulanmasından sonra ihraç edilen ve sonra geri gelen işlem görmüş ürünlere de uygulanır. 
Aynı hüküm yeniden ihraç edilen işlem görmüş ürünler için de geçerlidir.  
Bu gibi hallerde, eşyanın yeniden ihraç terihi, serbest dolaşıma giriş tarihi olarak kabul 
edilir ve kanunen alınması gereken ithalat vergileri tutarı, dahilde işleme rejimi hükümlerine 
göre bel irlenir.  
 
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM  
Deniz Balıkçılığı Ürünleri ve Denizden Çıkartılan Diğer Ürünler  
Madde 171 – 18 inci maddenin 2 nci fıkrasının (f) bendi saklı kalmak kaydıyla, 
serbest dolaşıma giren;  
a) Türkiye’de kayıtlı veya tescilli ve Türk bandırasını taşıyan ge milerin başka ülkelerin 
kara sularından çıkattığı deniz balıkçılığı ürünleri ve diğer deniz ürünleri,  
                                                           
94 18/6/2009 tarihli ve 5911 sayılı Kanunun 67 nci maddesiyle; bu maddenin birinci fıkrasının ikinci 
paragrafında yer alan “nihai” ibaresi “özel amaçlı”, ikinci fıkrasında yer alan “(b) fıkrasına” ibaresi 
“(b) bendine” şeklinde değiştirilmiş ve metne işlenmiştir.  
95 18/6/2009 tarihli ve 5911 sayılı Kanunun 66 ncı maddesiyle; bu maddede yer alan “Tür kiye 
Gümrük Bölgesinden” ibarelerinden sonra gelmek üzere “veya Türkiye’nin anlaşmalarla dâhil olduğu 
gümrük birliği gümrük bölgelerinin diğer bir noktasından” ibaresi eklenmiş ve metne işlenmiştir.  b) (a) bendinde öngörülen koşulları taşıyan fabrika gemilerde, aynı fıkrada belirtilen 
ürünlerden elde edilen ürünler,96 
İthalat vergilerinden muaftır.  
 
YEDİNCİ KISIM  
Sınır Ticareti  
Madde 172 – (Değişik: 26/6/2003 -4910/1 md.)  
Türkiye ile komşu ülkeler arasında coğrafî durum ve bölge ihtiyaçları göz önünde 
bulundurularak yapılacak sınır ticaretinin kapsamını belirlemeye, sınır ticareti yapılacak sınır 
ticaret  merkezlerinin kurulmasına ve buralardan yapılacak ihracat ve ithalatın usul ve 
esaslarını belirlemeye veya sınır ticareti yoluyla serbest dolaşıma girecek eşyadan alınacak 
vergileri göstermek üzere ilgili kanunlarda belirtilen azamî hadleri geçmemek şartı yla tek ve 
maktu bir tarife uygul amaya Cumhurbaşkanı yetkilidir.97 
Sınır ticaret merkezleri, gümrük işlemlerinin yürütülmesinde Türkiye Cumhuriyeti 
Gümrük Bölgesi dışında addedilir.  
Sınır ticaretine ilişkin gümrük işlemleri Müsteşarlıkça belirlenir.  
 
SEKİZİ NCİ KISIM  
Diğer Gümrük İşlemleri  
 
BİRİNCİ BÖLÜM  
Posta Gümrük İşlemleri  
Madde 173 – 1. Posta yoluyla Türkiye Gümrük Bölgesine gelen, Türkiye’den gönderilen 
veya Türkiye’ye iade edilen eşya, posta çantaları ve koliler gümrük idaresinin kontrolüne ve 
muayene sine tabidir.98 
İçinde eşya bulunmadığı anlaşılan mektuplar bu hükmün dışındadır.  
2. Türkiye Gümrük Bölgesine gelen bütün posta çantaları ve koliler ilk giriş kapısından 
itibaren gümrük gözetimi altında posta idarelerine sevk edilir ve buralarda gümrük muaye nesine 
tabi tutulur.  
3. Türkiye Gümrük Bölgesinden gönderilecek posta çantaları ve koliler de gümrük 
kontrolüne tabi olup, bunların daha önce gümrükçe kontrol edildiğine ilişkin gümrük 
idarelerinin mühür veya diğer işaretlerinin bulunup bulunmadığı ve kapl arın sağlamlığı tespit 
edildikten sonra çıkış gümr üğünden, ihracına izin verilir.99 
                                                           
96 18/6/2009 tarihli ve 5911 sayılı Kanunun 67 nci maddesi yle; bu bentte yer alan “(a) fıkrasında” 
ibaresi “(a) bendinde” şeklinde değiştirilmiş ve metne işlenmiştir.  
97 2/7/2018 tarihli ve 700 sayılı KHK’nin 126 ncı maddesiyle, bu fıkrada yer alan “Bakanlar Kurulu” 
ibaresi “Cumhurbaşkanı” şeklinde değiştirilmişti r. 
98 18/6/2009 tarihli ve 5911 sayılı Kanunun 67 nci maddesiyle; bu fıkrada yer alan “denetimine” 
ibaresi “kontrolüne” şeklinde değiştirilmiş ve metne işlenmiştir.  
99 18/6/2009 tarihli ve 5911 sayılı Kanunun 67 nci maddesiyle; 173 üncü maddenin üçüncü fıkra sında 
yer alan “denetlemesine” ibaresi “kontrolüne”, dördüncü fıkrasında yer alan “denetlemelerinin” 
ibaresi “kontrolünün şeklinde değiştirilmiş ve metne işlenmiştir.  4. Posta gönderilerine ait gümrük kontrolünün kapsamı ve yöntemi, Ulaştırma 
Bakanlığı ve Gümrük Müsteşarlığının bağlı olduğu Bakanlıkça müştereken hazırlanacak bir 
yönetmeli kle belirlenir.(99) 
 
Madde 174 – Posta yoluyla Türkiye Gümrük Bölgesine gelen veya Gümrük 
Bölgesinden giden eşya, 93 ile 107 nci maddelerde belirtilen hükümlere tabi genel antrepo 
sayılan yerlere, posta idaresinin sorumluluğu ve gümrük idaresinin gözetimi altında konulur. 
Eşyanın buralarda bekleme süresi, Türkiye’nin taraf olduğu uluslararası posta anlaşmaları 
hükümlerine tabidir.  
 
Madde 175 – 1. Posta yoluyla Türkiye Gümrük Bölgesine gelen veya Türkiye’den 
gönderilecek olan ticari mahiyetteki eşya, 58 ila 71 inci madde hükümleri uyarınca gümrük 
idarelerine beyan edilir.  
2. Ticari mahiyette olmayan eşyanın gümrük idaresine sunulması sırasında, ibraz edilen 
uluslararası kabul görmüş belgeler beyanname hükmünde olup, ayrıca beyanname aranmaz.  
 
İKİNCİ BÖLÜM  
Akaryakıt ve Kumanya ile ilgili Hükümler  
Madde 176 – 1. Gemilerin, botların, diğer deniz taşıtlarının ve hava gemilerinin dış 
seferlerde kullanacakları yakıt ve yağları ile karaya çıkarılmamak şartıyla yurtdışından getirdikleri 
kumanyaları ithalat vergilerind en muaftır.  
2. Antrepolarda bulunan ve henüz serbest dolaşıma girmemiş olan yakıt ve yağlar ile 
kumanyalar, transit hükümlerine göre 1 inci fıkrada belirtilen taşıtlara ve kaçakçılıkla mücadele  
eden birimlerin kaçakçılıkla mücadele amacıyla kullandıkları d eniz taşıtlarına verilir.100 
Serbest dolaşımda bulunan yakıt ve yağlar ile kumanyaların dış sefere çıkan gemi, bot 
ve diğer deniz taşıtları ile hava gemilerine verilmesi ihracat hükmündedir.  
 
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM  
Tasfiye Edilecek Eşyaya İlişkin İşlemler  
Madde 177 – (Değişik : 18/6/2009 -5911/38 md.)  
1. Bu Kanunun;  
a) 48 inci maddesinin ikinci fıkrasına göre yolcu eşyasına mahsus gümrük ambarlarına 
konulan ve buralarda bekleme süresi dolan yolculara ait eşya,  
b) 50 nci maddesine göre verilen süre içinde kendilerine gümr ükçe onaylanmış bir 
işlem veya kullanım tayini için gerekli işlemlere başlanmamış eşya,  
c) 57 nci maddesinin dördüncü fıkrasında belirtilen eşya,  
d) 66 ncı maddesinin beşinci fıkrasına göre tahlilden arta kalan ve ilgilisi tarafından 
bir ay içerisinde alın mayan numunelik eşya,  
                                                           
100 18/6/2009 tarihli ve 5911 sayılı Kanunun 66 ncı maddesiyle; bu fıkrada yer alan “taşıtl ara” 
ibaresinden sonra gelmek üzere “ve kaçakçılıkla mücadele eden birimlerin kaçakçılıkla mücadele 
amacıyla kullandıkları deniz taşıtlarına” ibaresi eklenmiş ve metne işlenmiştir.  e) 70 inci maddesinin birinci fıkrasına göre beyannamesi tescil edilen ve süresi içinde 
işlemleri tamamlanmayan eşya,  
f) 70 inci maddesinin ikinci fıkrasına göre antrepoda bulunan eşya için gümrükçe 
onaylanmış bir işlem veya kullanım tayin edilmesine ilişkin beyannamenin tescilinden sonra 
otuz gün içinde işlemleri bitirilmeyen eşya,  
g) 101 inci maddesine göre belirlenen süreleri dolan eşya,  
h) 105 inci maddesinin üçüncü fıkrasında ve 236 ncı maddesinin ikinci fıkrasında 
belirtilen antr epolarda veya gümrük idaresince eşya konulmasına izin verilen yerlerde yapılan 
sayım sonucunda fazla çıkan eşya,  
ı) 164 üncü maddesine göre gümrüğe terk edilen eşya ile yönetmelikle belirlenen 
esaslar dâhilinde gümrüğe terk edilmiş sayılan eşya,  
j) 174 ünc ü maddesine göre posta gönderileri ile gelen ve tasfiye edilebilecek duruma 
gelen eşya,  
k) İlgili hükümlerine göre kanuni bekleme süreleri bulunup bulunmadığına bakılmaksızın, 
çabuk bozulma ve telef olma tehlikesine maruz bulunan veya saklanması masraflı v e külfetli olan 
eşya,  
l) (Değişik:24/10/2019 -7190/4 md.) 235 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) ve (c) 
bentleri, üçüncü fıkrası ve beşinci fıkrasının (d) bendinde belirtilen eşya ile 237 nci 
maddesinin üçüncü ve altıncı fıkralarında belirtilen eşya,  
m) Diğer mevzuatla bu Kanuna göre tasfiyesi öngörülen eşya,  
178 inci madde hükümlerine göre tasfiye edilir.  
2. (Değişik: 28/3/2013 -6455/4 md.) Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu hükümleri uyarınca;  
a) Tasfiye edilebilecek duruma gelen eşya,  
b) El konulan eşyanın m ahkemesince sahibine iadesine karar verilmesi halinde, 
eşyanın teslim alınması için ilgilisine yapılan tebliğ tarihinden itibaren otuz gün içinde teslim 
alınmayan eşya,  
178 inci madde hükümlerine göre tasfiye edilir.  
3. (Ek: 28/3/2013 -6455/4 md.) Tasfiye e dilmesine karar verilen eşyanın bulunmaması 
halinde, ithal eşyası için CIF, ihraç eşyası için FOB kıymeti ile bunlara ilişkin gümrük ver gileri 
tutarları tahsil edilir.101 
4. Yukarıdaki fıkralara göre tasfiyelik hale gelen eşyanın tespit ve tahakkuk belgeleri  
otuz gün içinde tasfiye idaresine intikal ettirilir. Tasfiye idaresi, tasfiyeye konu eşyayı otuz 
gün içi nde teslim almakla mükelleftir.(101) 
 
Madde 178 – 177 nci maddede belirtilen eşya;  
a) İhale yoluyla satış suretiyle,  
b) Yeniden ihraç amaçlı satış sure tiyle,  
c) Perakende satılmak suretiyle,  
                                                           
101 28/3/2013 tarihli ve 6455 sayılı Kanunun 4 üncü maddesiyle, bu maddeye ik inci fıkradan sonra 
gelmek üzere üçüncü fıkra eklenmiş ve mevcut üçüncü fıkra dördüncü fıkra olarak teselsül ettirilmiştir.  d) Kamu kuruluşları ile özel kanunla kurulmuş vakıf ve derneklere tahsis edilmek 
suretiyle,  
e) İmha suretiyle,  
f) (Ek: 18/6/2009 -5911/39 md.) Özel yolla,  
Tasfiyeye tabi tutulur.  
(Ek ikinci fıkra : 18/6/2009 -5911/39 md .) Tasfiye idaresi; ilgili kamu kurum ve 
kuruluşlarının görüşünü alarak insan, hayvan, bitki ve çevre sağlığı bakımından gerekli 
önlemleri almakla yükümlüdür.  
Tasfiyeye ilişkin usul ve esaslar (…)102 yönetm elikle belirlenir.103 
 
Madde 179 – (Değişik : 18/6/200 9-5911/40 md.)  
1. 178 inci maddenin (a) bendine göre ihaleye çıkarılacak, (c) bendine göre perakende 
satılacak eşyanın, ihale ilanının yayımlandığı veya perakende satış kararının alındığı tarihe 
kadar, gümrük idaresine başvurularak bir gümrük rejimine tabi  tutulması veya gümrük bölgesi 
dışına yeniden ihracı istenebilir.  
İthali yasak veya kısıtlamaya tabi olması nedeniyle 178 inci maddenin (b) bendine 
göre yeniden ihraç amaçlı satış suretiyle tasfiyesi yapılacak eşyanın, ihale ilanının 
yayımlandığı veya pera kende satış kararının alındığı tarihe kadar gümrük idaresine 
başvurularak gümrük bölgesi dışına yeniden ihracı istenebilir.  
(Değişik paragraf:24/10/2019 -7190/5 md.)  Ancak, yukarıdaki taleplerin kabulü, söz 
konusu eşyaya ait varsa cezalar ile ambarlama ve e lleçleme giderleri ve diğer giderler ile 
eşyanın döviz cinsinden CIF değerinin %1’i, bu uygulamadan ikinci kez yararlanmak 
istenmesi hâlinde ise CIF değerinin %3’ü oranında bir tutarın ödenmesine bağlıdır. 
Başvurunun, eşyanın ihale ilanı yayımlandıktan vey a perakende satış kararı alındıktan sonra 
ve satışının gerçekleşmesinden önce yapılması hâlinde bu taleplerin kabulü söz konusu 
eşyaya ait varsa cezalar ile ambarlama ve elleçleme giderleri ve diğer giderler ile eşyanın 
döviz cinsinden CIF değerinin %10’u oranında bir tutarın ödenmesine bağlıdır. Bunun 
dışındaki başvurular kabul edilmez.  
2. (Değişik:24/10/2019 -7190/5 md.)  177 nci maddenin birinci fıkrasının (c), (d), (ı), 
(l) ve (m) bentleri ile ikinci fıkrasının (a) bendinde belirtilen eşya için birinci fı kra hükmü 
uygulanmaz.  
 
Madde 180 – (Değişik : 18/6/2009 -5911/41 md.)  
1. (Değişik: 28/3/2013 -6455/5 md.) 177 nci maddenin birinci fıkrasının (b), (e), (f), (g) ve 
(k) bentlerinde ve ikinci fıkrasının (b) bendinde belirtilen eşyanın satış bedelinden sırasıyl a; 
a) Hizmet karşılığı alacaklar ve yapılmış masraflar,  
                                                           
102 5/4/2007 tarihli ve 5622 sayılı Kanunun 6 ncı maddesiyle bu arada yer alan "Maliye Bakanlığı ile 
Gümrük Müsteşarlığının bağlı oldu ğu Bakanlıkça müştereken hazırlanacak bir" ibaresi madde 
metninden çıkarılmıştır.  
103 18/6/2009 tarihli ve 5911 sayılı Kanunun 39 uncu maddesiyle; bu fıkrada yer alan “tüzükle” ibaresi 
“yönetmelikle” olarak değiştirilmiş ve metne işlenmiştir.  b) Gümrük vergileri,  
c) Satış için yapılmış masraflar,  
d) Para cezaları,  
ayrılarak hak sahiplerine dağıtılır. Bu bedellerin dağıtımından sonra artan para olursa, 
eşya sahipleri adına emanet hesabına a lınır. Emanete alındığı tarihten itibaren bir yıl içinde 
alınmayan para ile 177 nci maddenin birinci fıkrasının diğer bentlerinde belirtilen eşyanın 
satış bedelinden bu fıkradaki usule göre yapılacak dağıtımdan sonra kalan para Gümrük ve 
Ticaret Bakanlığı döner sermaye işletmesine irat kaydedilir.  
2. 177 nci maddenin ikinci fıkrasında belirtilen ve satış suretiyle tasfiye edilen eşya ve 
taşıtların satış bedelleri, Kaçakçılıkla Mücadele Kanununun 10 uncu maddesinin ikinci fıkrasında 
belirtilen taşıtlar için taşıtın muhafazası ve satışı için gerekli olan bütün giderler düşüldükten 
sonra, aynı Kanunun 16 ncı maddesindeki eşya ve taşıtlarda ise tamamı sahipleri adına emanet 
hesabına alınır. Bu tutarlar, eşya ile ilgili dava sonucunda iade kararı verilmesi halind e sahibine 
ödenir.  (Değişik son cümle: 28/3/2013 -6455/5 md.) Eşyanın sahibine iade edilmesine karar 
verilmesi halinde tasfiye edilen eşyanın gümrük vergileri iade edilmez, müsadere kararı verilmesi 
halinde satış bedeli Gümrük ve Ticaret Bakanlığı döner ser maye işletmesine irat kaydedilir.  
3. (Değişik: 28/3/2013 -6455/5 md.) Tasfiye edilen eşya ve taşıtın satış bedelinden alınacak 
gümrük vergileri, eşya için gümrük beyannamesi verilmiş ise beyannamenin tescil edildiği tarihte, 
kaçak eşya için kaçak eşya tespi t tutanağının düzenlendiği tarihte, söz konusu tarihler bilinmiyorsa 
tespit ve tahakkuk belgesinin düzenlendiği tarihteki vergi oranlarına göre belirlenir.  
4. (Ek: 28/3/2013 -6455/5 md.) Üzerlerinde satılamaz, devredilemez, haciz, rehin, ipotek 
gibi şerhler  bulunan taşıtların tasfiyesinde, bu şerhler ayrıca bir işleme gerek olmaksızın, tasfiye 
kararı alındığı tarihten itibaren kalkmış sayılarak varsa tescil kayıtları buna göre düzeltilir ve 
tasfiyesi tamamlanarak birinci ve ikinci fıkra hükümleri çerçevesind e kalan para emanete alınır. 
Dava sonucunda taşıtın sahibine iadesine karar verilmesi halinde, şerhlere konu bedel ilgilisine 
ödendikten sonra kalan tutar ikinci fıkra hükmü uyarınca sahibine ödenir.  
5. (Ek: 28/3/2013 -6455/5 md.) Bu Kanun kapsamında yapıla cak tasfiye işlemlerinde 
8/9/1983 tarihli ve 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu hükümleri uygulanmaz ve buna ilişkin 
usul ve esaslar yönetmelikle belirlenir.  
6. (Ek:24/10/2019 -7190/6 md.) Bu madde kapsamında emanete alınan tutarların 
iadesi için, sahibine iad esine ilişkin mahkeme kararının kesinleştiği, diğerlerinde ise emanete 
alındığı tarihten itibaren bir yıl içinde yapılan başvurular kabul edilir.  
 
DOKUZUNCU KISIM  
Gümrük Yükümlülüğü  
 
BİRİNCİ BÖLÜM  
Gümrük Yükümlülüğünün Doğması  
Madde 181 – (Değişik : 18/6/20 09-5911/42 md.)  
1. İthalatta gümrük yükümlülüğü;  
a) İthalat vergilerine tabi eşyanın serbest dolaşıma girişi,  b) İthalat vergilerine tabi eşyanın ithalat vergilerinden kısmi muafiyet suretiyle geçici ithali,  
için verilecek gümrük beyannamesinin tescil tari hinde başlar.  
2. İthalatta gümrük yükümlülüğünde yükümlü, beyan sahibidir. Dolaylı temsil 
durumunda, hesabına gümrük beyanında bulunulan kişi de yükümlüdür. Dolaylı temsilde, 
temsilcinin yükümlülüğü, beyanda kullanılan verilerin yanlış olduğunu bildiği vey a mesleği 
icabı ve mutat olarak bilmesi gerektiği durumlarla sınırlıdır. 188 inci, 190 ıncı ve 194 üncü 
maddeler uyarınca doğan gümrük yükümlülüğü için de bu hüküm uygulanır.  
3. Birinci fıkrada belirtilen rejimlerden biri için bulunulan beyanda kullanılan veriler, 
kanunen alınması gereken vergilerin tamamen veya kısmen tahsil edilememesine sebep 
olduğu takdirde, beyanın yapılabilmesi için bu verileri veren ve bu verilerin yanlış olduğunu 
bilen veya bilmesi gereken kişiler de gümrük vergilerinden sorumludur.  
 
Madde 182 –1.İthalat vergilerine tabi eşyanın, bu Kanuna aykırı şekilde Türkiye 
Gümrük Bölgesine girmesi ya da bir serbest bölgede bulunan ithalat vergilerine tabi eşyanın 
bu Kanuna aykırı olarak Gümrük Bölgesinin başka bir yerine gitmesi hallerinde, güm rük 
yükümlülüğü doğar,  
2. Gümrük yükümlülüğü, eşyanın Türkiye Gümrük Bölgesine bu Kanuna aykırı olarak 
girişi tarihinde başlar.  
3. Bu Kanun hükümlerine göre;  
a) Eşyanın kanuna aykırı olarak girişini gerçekleştiren kişiler,  
b) Eşyanın kanuna aykırı girişine  iştirak eden ve girişin kanuna aykırı olduğunu bilen 
veya normal olarak bilmesi gereken kişiler,  
c) Sözkonusu eşyayı elde eden veya elinde bulunduran ve bu eşyayı elde ettiği veya aldığı 
sırada eşyanın kanuna aykırı olarak girdiğini bilen veya normal olar ak bilmesi gereken kişiler,  
Gümrük vergilerinden sorumludurlar.  
 
Madde 183 – 1.Gümrük gözetimi altındaki ithalat vergilerine tabi eşyanın, kanuna 
aykırı olarak gümrük gözetimi dışına çıkarılması halinde gümrük yükümlülüğü doğar.  
2. Gümrük yükümlülüğü, eşya nın gümrük gözetimin den çıkarıldığı tarihte başlar.104 
3. Bu Kanun hükümlerine göre;  
a) Eşyayı gümrük gözetiminden çıkaran kişiler,  
b) Bu çıkarma işine iştirak eden ve eşyanın gümrük gözetiminden çıkarıldığını bilen 
veya normal olarak bilmesi gereken kişiler , 
c) Sözkonusu eşyayı elde eden veya elinde bulunduran ve bu eşyayı elde ettiği veya aldığı 
sırada gümrük gözetiminden çıkarıldığını bilen veya normal olarak bilmesi gereken kişiler,  
d) Eşyanın geçici depolanmasında veya tabi tutulmuş olduğu gümrük rejimin in 
kullanılmasından doğan yükümlülükleri yerine getirmesi gereken kişiler,  
Gümrük vergilerinden sorumludurlar.  
                                                           
104 18/6/2009 tar ihli ve 5911 sayılı Kanunun 67 nci maddesiyle; bu bentte yer alan “doğar” ibaresi 
“başlar” şeklinde değiştirilmiş ve metne işlenmiştir.  Madde 184 – 1.(Değişik : 18/6/2009 -5911/43 md.) 1. 183 üncü maddede belirtilen haller 
dışında;  
a) İthalat vergilerine tabi eşyanın geçici depolan masından veya tabi tutulmuş olduğu 
gümrük rejiminin uygulanmasından doğan yükümlülüklerden birinin yerine getirilmemesi,  
b) Eşyanın söz konusu gümrük rejimine tabi tutulmasına veya nihai kullanımı 
nedeniyle indirimli yahut sıfır ithalat vergi oranı uygulan masına ilişkin koşullardan birine 
uyulmaması hallerinde ve bu fiillerin geçici depolamanın veya ilgili gümrük rejiminin yanlış 
uygulanması sonucunu yarattığının tespit edilmesi,  
durumunda ithalat nedeniyle gümrük yükümlülüğü doğar.  
2. Gümrük yükümlülüğü;  
a) 1 inci fıkranın (a) bendinde belirtilen hükmün yerine getirilememesinin bir gümrük 
yükümlülüğü doğurması halinde, bu tarihte,  
b) Eşyanın sözkonusu gümrük rejimine tabi tutulmasına veya nihai kullanımı nedeniyle 
indirimli ya da sıfır ithalat vergi oranı u ygulanmasına ilişkin bir koşula uyulmadığının sonradan 
tespiti halinde, ilgili  rejime tabi tutulduğu tarihte,105 
başlar.  
3. Yükümlü, ithalat vergilerine tabi eşyanın geçici depolanmasından veya tabi 
tutulduğu gümrük rejiminin uygulanmasından doğan yükümlülük leri yerine getirmesi gereken 
kişi ya da söz konusu rejime tabi tutulması için konulmuş koşullara uyması gereken kişidir.  
 
Madde 185 – 1. Serbest bölgelerde bulunan ithalat vergilerine tabi eşyanın, bu Kanuna 
aykırı olarak tüketilmesi veya kullanılması hal inde gümrük yükümlülüğü doğar.  
Eşyanın kaybolması ve bu kaybın kanıtlanamaması halinde, eşya serbest bölgede 
tüketilmiş veya kullanılmış sayılır.  
2. Gümrük yükümlülüğü, serbest bölgede bulunan eşyanın bu Kanuna aykırı olarak 
tüketildiği veya ilk kez kullan ıldığı tarihte başlar.  
3. Yükümlü, eşyayı tüketen veya kullanan; buna iştirak eden ve tüketimin veya 
kullanımın bu Kanuna aykırı olduğunu bilen veya normal olarak bilmesi gereken kişilerdir.  
Gümrük idarelerinin kaybolan eşyayı serbest bölgede tüketilmiş ve ya kullanılmış 
saydığı ve bu fıkranın uygulanmasına imkan bulunmadığı hallerde, eşyanın gümrük 
idarelerince bilinen en son kullanıcısı, gümrük vergilerini ödemekle yükümlü kişidir.  
 
Madde 186 – 1. 182 nci madde ile 184 üncü maddenin 1 inci fıkrasının (a) b endi 
hükümleri saklı kalmak kaydıyla, yükümlünün;  
a) 37 ila 40 ıncı madde hükümlerinden,  
b) Bir serbest bölgeden Türkiye'ye eşya sokulmasından,  
c) Eşyanın geçici depolanmasından,  
                                                           
105 18/6/2009 tarihli ve 5911 sayılı Kanunun 67 nci maddesiyle; bu bentte yer alan “özel amaçlı” 
ibaresi “nihai”şeklinde d eğiştirilmiş ve metne işlenmiştir.  d) Eşyanın tabi tutulduğu gümrük rejiminin kullanılmasından,  
Doğan yükümlülük lerini yerine getirememesinin eşyanın tahrip olmasının veya tekrar 
yerine konulamaması şeklinde kaybının, eşyanın özelliklerine bağlı bir nedenden veya 
beklenmeyen hal veya mücbir sebepten ya da gümrük idarelerinin izninden kaynaklandığını 
kanıtlaması hali nde, ithalat nedeniyle gümrük yükümlülüğü doğmuş sayılmaz.  
Eşyanın tekrar yerine konulamaz şekilde kaybı, bunun kullanılamaz hale gelmiş 
olmasını ifade eder. (…)106 
(…)(106) 
a) (Mülga: 18/6/2009 -5911/68 md.)  
b) (Mülga: 18/6/2009 -5911/68 md.)  
(…)(106) 
2. Niha i kullanımı nedeniyle indirimli veya sıfır ithalat vergi oranından yararlanarak 
serbest dolaşıma giren eşyanın, gümrük idarelerinin izni ile ihraç veya yeniden ihraç edilmesi 
halinde de ithalat nedeni ile bir gümrük yükümlülüğü doğmuş sayılmaz.  
 
Madde 187 – 1. nihai kullanım nedeni ile indirimli veya sıfır ithalat vergi oranından 
yararlanarak ithal edilen eşya için 186 ncı maddenin 1 inci fıkrası uyarınca, bir gümrük 
yükümlülüğünün doğmadığının kabulü halinde, söz konusu fıkrada belirtilen tahribattan 
kayna klanan atık ve artıklar serbest dolaşımda olmayan eşya sayılır.107 
2. nihai kullanım nedeniyle indirimli veya sıfır ithalat vergi oranından yararlanarak 
serbest dolaşıma giren eşya için 183 ve 184 üncü madde uyarınca, gümrük vergileri tahakkuk 
ettiğinde, ser best dolaşıma giriş sırasında ödenen gümrük vergileri tutarı, tahakkuk eden 
gümrük vergileri tutarından indirilir. Bu hüküm, gerektiğinde bu tür eşyanın tahribi sonucu 
kalan atık ve artıklar için bir gümrük yüküm lülüğü doğduğunda da uygulanır.(107) 
 
Madde 188 – 1. İhracat vergilerine tabi eşyanın bir gümrük beyannamesi kapsamında 
Türkiye Gümrük Bölgesi dışına ihraç edilmesi halinde, gümrük yükümlülüğü doğar.  
2. Gümrük yükümlülüğü, sözkonusu gümrük beyannamesinin tescili tarihinde başlar.  
3. (Mülga: 18/6/200 9-5911/68 md.)  
                                                           
106 18/6/2009 tarihli ve 5911 sayılı Kanunun 68 inci maddesiyle; 186 ncı maddenin birinci fıkrasında 
yer alan “Gümrük idarelerinin izninden kaynaklanmayan hallerde, eşyanın telef olması veya kaybı, 
idarenin taraf olduğu mah keme kararı ile kanıtlanır.  
Ancak;  
a) Suçüstü şeklindeki hırsızlıklar, hazırlık tahkikatı üzerine Cumhuriyet Savcılığınca verilen belge ile,  
b) Hasar, telef veya kayıp herkesçe bilinen ve duyulan başka olaylar yüzünden olmuşsa o yerin en 
büyük mülki idare amiri tarafından verilecek belge ile,  
kanıtlanır.” cümleleri yürürlükten kaldırılmıştır.  
107 18/6/2009 tarihli ve 5911 sayılı Kanunun 67 nci maddesiyle; bu maddede yer alan “özel amaçlı” 
ibareleri “nihai”şeklinde değiştirilmiş ve metne işlenmiştir.  Madde 189 – 1. İhracat vergilerine tabi eşyanın gümrük beyanında bulunulmaksızın 
Türkiye Gümrük Bölgesi dışına çıkartılması halinde gümrük yükümlülüğü doğar.  
2. Gümrük yükümlülüğü, sözkonusu eşyanın fiilen Türkiye Gümrük Bölgesi dışına çıkt ığı 
tarihte başlar.  
3. Sözkonusu eşyayı Türkiye Gümrük Bölgesi dışına çıkaran, bu fiile iştirak eden, 
beyanda bulunulması gerektiğini bildiği veya bilmesi gerektiği halde bulunmayan kişiler, gümrük 
vergilerinden sorumludur.  
 
Madde 190 – 1. Eşyanın Türkiye Gümrük Bölgesi dışına ihracat vergilerinden tam 
veya kısmi muafiyete tabi tutularak çıkmasına ilişkin hükümlere uyulmaması halinde, gümrük 
yükümlülüğü doğar.  
2. a) İhracat vergilerinin tam veya kısmi muafiyete tabi tutularak, Türkiye Gümrük 
Bölgesi dışına gönderilmesine izin verilen eşyanın gümrük yükümlülüğü, izin verilen yerden 
başka bir varış yerine ulaştığı tarihte başlar.  
b) Gümrük idarelerinin (a) bendinde belirtilen tarihi tespit edememesi halinde, eşyanın 
sözkonusu muafiyete hak kazanmasına ilişkin hükümlere uyulduğunu kanıtlayan bir belgenin 
ibrazı için rejim hak sahibine süre verilir. Sözkonusu belgenin ibraz edilememesi halinde, 
verilen sürenin bittiği t arihte gümrük yükümlüğü başlar.108 
3. (Mülga: 18/6/2009 -5911/68 md.)  
 
Madde 191 – İthali ve ihrac ı yasaklama veya kısıtlamaya tabi eşya için de 181 ila 185 
ve 188 ila 190 ıncı maddelerde belirtilen gümrük yükümlülüğü doğar. Ancak, sahte paralar ile 
tıbbi ve bilimsel amaçlı kullanımları nedeniyle yetkili idareler tarafından (…)109 denetlenen 
ekonomik dol aşıma girmeyen narkotik uyuşturucu ve uyarıcı maddelerin Türkiye Gümrük 
Bölgesine kanuna aykırı olarak girmesi halinde, kaçakçılık ve diğer ceza koyan kanun 
hükümlerine göre işlem yapılacağından, gümrük yükümlülüğü doğmaz. Bununla birlikte, 
cezai hükümler koyan kanunlar gereğince, gümrük vergilerinin ceza tespitine esas olması 
veya cezai kovuşturmaların gümrük yükümlülüğünün varlığına bağlı olması hallerinde, 
gümrük yükümlülüğü doğmuş sayılır.(109) 
 
Madde 191/A – (Ek : 18/6/2009 -5911/44 md.)  
16 ncı, 77 nci,  135 inci ve 167 ila 170 inci maddelere uygun olarak eşyanın mahiyeti 
veya nihai kullanımı nedeniyle tercihli tarife uygulanmasının ya da ithalat veya ihracat 
vergilerinden tamamen veya kısmen muafiyetinin mümkün olduğu durumlarda söz konusu 
tercihli tarif e veya vergi muafiyeti;  
a) İlgili kişinin hileli bir davranış veya ihmalinin olmaması,  
                                                           
108 18/6/20 09 tarihli ve 5911 sayılı Kanunun 67 nci maddesiyle; bu bentte yer alan “doğar” ibaresi 
“başlar” şeklinde değiştirilmiş ve metne işlenmiştir.  
109 18/6/2009 tarihli ve 5911 sayılı Kanunun 68 inci maddesiyle; bu maddede yer alan “sıkı bir 
şekilde” ibaresi yürü rlükten kaldırılmıştır.  b) Tercihli tarife veya muafiyetin uygulanması için gerekli olan diğer şartların yerine 
getirildiğinin ilgili kişi tarafından ispat edilmesi,  
şartıyla 182 ila 185 inci, 189 uncu veya 190 ıncı maddelere göre gümrük yükümlülüğü 
doğduğu hallerde de uygulanır.  
 
Madde 192 – Aynı gümrük vergilerinin ödenmesinden birden çok yükümlünün sorumlu 
olduğu hallerde, bunlar söz konusu vergilerin ödenmesinden müştereken ve müteselsilen 
sorumludurlar.  
 
Madde 193 – 1. Bu Kanunla konulmuş aksine hükümler ve 2 nci fıkra hükümleri saklı 
kalmak kaydıyla, bir eşyaya uygulanacak ithalat veya ihracat vergileri tutarı, bu eşyaya ilişkin 
gümrük yükümlülüğünün başladığı tarihteki vergi oranları ve di ğer vergilendir me unsurlarına 
göre belirlenir.110 
2. Gümrük yükümlülüğünün başladığı tarihi kesin olarak tespit etmenin mümkün olmadığı 
hallerde, ilgili eşyaya ilişkin vergi oranları ve diğer vergilendirme unsurlarının uygulanması için 
dikkate alınacak tarih , gümrük idarelerinin bu eşya için bir gümrük yükümlülüğü başladığı 
sonucuna vardıkları tarihtir.(110) 
Ancak, gümrük idarelerinin elde ettikleri bilgilerin gümrük yükümlülüğünün daha 
önceki bir tarihte başladığını tespit etmelerine imkan vermesi halinde, e şyanın ithalat veya 
ihracat vergileri tutarı, elde edilen bilgilere göre söz konusu yükümlülüğün başladığının 
anlaşıldığı en eski tarihteki vergi oranları ve diğer vergilendirme unsurla rına dayanılarak 
tespit edilir.111 
3. (Değişik : 18/6/2009 -5911/45 md.) Beyan sahibinin hatalı beyanı sonucu hiç 
alınmadığı veya noksan alındığı tespit edilen gümrük vergilerine, gümrük yükümlülüğünün 
başladığı tarih ile vergilerin kesinleştiği tarih arasındaki süre için 6183 sayılı Amme 
Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun un 51 inci maddesine göre tespit edilen gecikme 
zammı oranında faiz uygulanır. Gümrük vergilerinin kesinleşmesinden önce ödenmek 
istenmesi durumunda faiz, ödeme tarihine kadar hesaplanarak vergiler ile birlikte tahsil edilir.  
 
Madde 194 –1. Türkiye'nin tar af olduğu anlaşma hükümlerine göre dahilde işleme 
rejimi altında elde edilen Türk menşeli eşyanın anlaşmalara taraf ülkelere ithalinde, tercihli 
tarife uygulamasından yararlanmasının, bunların bünyelerine giren serbest dolaşımda 
olmayan eşyanın ithalat ver gilerinin ödenmesi ve buna ilişkin belgelerin onaylanması 
koşuluna bağlı olması halinde, ithalata ilişkin bir gümrük yükümlülüğü doğar. (Ek cümle: 
18/6/2009 -5911/46 md.) Ancak, geri ödeme sisteminden yararlanan eşya için bu fıkra 
uyarınca gümrük yükümlüğü doğmaz ve bu durumda ödenmiş ithalat vergileri geri verilmez.  
                                                           
110 18/6/2009 tarihli ve 5911 sayılı Kanunun 45 inci maddesiyle; 193 üncü maddenin birinci ve ikinci 
fıkralarında yer alan “doğduğu” ibareleri “başladığı”, ikinci fıkrasında yer alan “doğduğunu” ibaresi 
“başladığını”, “doğduğunun” iba resi “başladığının” şeklinde değiştirilmiş ve metne işlenmiştir.  
111 18/6/2009 tarihli ve 5911 sayılı Kanunun 45 inci maddesiyle; 193 üncü maddenin ikinci fıkrasında yer 
alan “doğduğunu” ibaresi “başladığını”, “doğduğunun” ibaresi “başladığının” şeklinde değ iştirilmiş ve 
metne işlenmiştir.  2. Bu halde gümrük yükümlülüğü, söz konusu eşyanın ihracına ilişkin gümrük 
beyannamesinin gümrük idaresi tarafından tescil edildiği tarihte başlar.  
3. (Değişik: 18/6/2009 -5911/46 md.) Dâhilde iş leme rejimine tabi tutulan serbest 
dolaşımda bulunmayan eşyaya ilişkin ithalat vergileri, ihracata ilişkin beyannamenin tescili 
tarihindeki vergi oranı ve diğer vergilendirme unsurlarına göre hesaplanır. Ancak, izin kapsamında 
önceden ihracat işleminden so nra ithalat yapılması durumunda, bu vergi önceden ihracata ilişkin 
gümrük beyannamesinin tescil tarihindeki vergi oranı ve diğer vergilendirme unsurlarına göre 
hesaplanarak, önceden ihracata tekabül eden ithala tın yapılması esnasında ödenir.  
4. (Değişik: 1 8/6/2009 -5911/46 md.) Birinci fıkra uyarınca doğan gümrük 
yükümlülüğü kapsamında ödenmesi gereken ithalat vergilerinin ihracat beyannamesi konusu 
eşyanın Türkiye Gümrük Bölgesi dışına çıktığı tarihe kadar ödenmesi zorunludur. Bu tarihten 
sonra ödenen ithal at vergileri için ayrıca bu tarih itibarıyla 6183 sayılı Amme Alacaklarının 
Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 51 inci maddesi hükümlerine göre tespit edilen gecikme 
zammı uygulanır.  
5. (Ek: 18/6/2009 -5911/46 md.) Dâhilde işleme rejimi kapsamında bir ihracat 
beyannamesine ilişkin fazla ödenen ithalat vergilerinden aynı izin kapsamında başka bir 
ihracat beyannamesine ilişkin eksik ödenen ithalat vergilerine mahsup işlemi yapılmasına 
ilişkin usul ve esasları belirlemeye Cumhurbaşkanı yetkilidir. Mahsup işlemi sonr asında 
birinci fıkra uyarınca doğan gümrük yükümlüğü kapsamında ödenmesi gereken ithalat 
vergilerinin tamamının ödenmiş olması halinde, dördüncü fıkra ve 234 üncü maddenin beşinc i 
fıkrası hükümleri uygulanmaz.112 
 
İKİNCİ BÖLÜM  
Gümrük Vergilerinin Tahakkuku, Tebliği ve Ödenmesi  
Madde 195 – 1. Gümrük idaresi tarafından gerekli bilgiler kullanılarak tahakkuk ettirilen 
gümrük vergileri, Gümrük Vergileri Tahakkukunu İzleme Defterine veya bilgisayara kaydedilir. 
Bilgisayara kayıt halinde, bilgisayar çıktıları Gümrü k Vergileri Tahakkukunu İzleme Defteri 
yerine geçer.  
Ancak;  
a) Geçici bir anti -damping vergisi veya fark giderici vergi uygulandığı,  
b) Kanunen alınması gereken vergi tutarının, bir bağlayıcı tarife ve menşe bilgisine 
istinaden belirlenen tutarlardan yükse k olduğu,  
c) Vergi tutarının Cumhurbaşkanı tarafından belirlenen seviyenin altında kaldığı,113 
Hallerde, hesaplanan vergiler Gümrük Vergileri Tahakkukunu İzleme Defterine 
kaydedilmekle birlikte, bunların özel durumu defterde belirtilir.  
2. Gümrük Vergilerini n tahakkukunu İzleme Defterinin şekli ile bu defterin tutulmasına 
ilişkin usul ve esaslar Müsteşarlıkça belirlenir.  
                                                           
112 2/7/2018 tarihli ve 700 sayılı KHK’nin 126 ncı maddesiyle, bu fıkrada yer alan “Bakanlar Kurulu” 
ibaresi “Cumhurbaşkanı” şeklinde değiştirilmiştir.  
113 2/7/2018 tarihli ve 700 sayılı KHK’nin 126 ncı maddesiyle, bu fıkrada y er alan “Bakanlar Kurulu” 
ibaresi “Cumhurbaşkanı” şeklinde değiştirilmiştir.  Madde 196 – Gerekli teminatın sağlanması şartıyla, belirli aralıklarla ve aynı kişiye 
teslim edilen aynı cins eşyanın gümrük vergileri otuz  günü geçmeyecek şekilde belirlenecek 
bir süre içinde tahakkuk ettirilerek Gümrük Vergilerinin Tahakkukunu İzleme Defterine 
kaydedilebilir.  
 
Madde 197 –1. Gümrük vergileri, tahakkukundan hemen sonra (…)114 yükümlüye 
tebliğ edilir.(114) 
2. Yapılan denetlemele r sonucunda hiç alınmadığı veya noksan alındığı belirlenen 
veya 1 inci fıkrada belirtilen şekilde tebliğ edilemeyen gümrük vergilerine ilişkin tebliğat 
gümrük yükümlülüğünün doğduğu tarihten itibaren üç yıl içinde yapılır. Şu kadar ki, gümrük 
yükümlülüğünü n doğduğu olayla ilgili olarak dava açılması zaman aşımını durdurur.  
3. Yükümlü tarafından gümrük beyannamesinde gösterilen vergi tutarı ile gümrük 
idaresince hesaplanan vergi tutarının eşit olması halinde, gümrük idarelerinin eşyayı teslim 
etmesi, gümrük vergilerinin yükümlüye tebliği yerine geçer.  
4. Gümrük vergileri alacakları, ceza uygulamasını gerektiren bir fiile ilişkin olması ve 
zaman aşımı daha uzun bulunan bu fiil nedeniyle ceza davası açılmış olmak kaydıyla, bu 
alacaklar Türk Ceza Kanunundaki dav a ve ceza zamanaşımı süreleri içerisi nde kovuşturulup 
tahsil edilir.115 
5. (Ek: 18/6/2009 -5911/47 md.)  Bu madde hükümlerine göre tebliğ edilen gümrük 
vergileri; 242 nci maddede belirtilen sürelerde itirazda bulunulmaması veya süresi içinde idari 
yargı mercil erine başvurulmaması hallerinde bu sürelerin bittiği tarihte kesinleşir; dava 
açılması halinde mahkemece yükümlü aleyhine verilen kararın gümrük idaresine tebliğ 
edildiği tarihte tahsil edilebilir hale gelir.  
 
Madde 198 – (Değişik: 18/6/2009 -5911/48 md.)  
1. 69 uncu madde hükümleri saklı kalmak kaydıyla, yapılan kontrol ve denetlemeler 
sonucunda hiç alınmadığı veya noksan alındığı belirlenen gümrük vergileri ile işlemleri daha 
sonra yapılmak üzere teslim edilen eşyaya ilişkin gümrük vergilerinin, yükümlüye t ebliğ 
edildiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ödenmesi zorunludur. Ödeme süresinin bitmesinden 
önce ilgilinin yazılı istemde bulunması ve teminat alınması şartıyla ödeme süresi otuz gün daha 
uzatılabilir. Süre uzatımı beyanname kapsamı eşyanın her bir kalemi için ayrı ayrı da 
yapılabilir. Uzatılan süre için 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 
48 inci maddesine göre tecil faizi alınır.  
2. Tebliğ edilen gümrük vergilerine karşı 242 nci madde çerçevesinde gümrük 
idareleri nezdinde itiraz edilmesi ödeme süresini keser. Ödeme süresi idarenin ya da yargı 
mercii kararının tebliğ edildiği tarihten itibaren yeniden başlar.  
                                                           
114 28/3/2013 tarihli ve 6455 sayılı Kanunun 6 ncı maddesiyle, bu fıkrada yer alan “beyanname veya 
beyanname yerine geçen belge üzerinde” ibaresi madde metninden çıkarılmıştır.  
115 18/6/2009 tarihli ve 5911 sayılı Kanunun 67 nci maddesiyle; bu fıkrada yer alan “suçun 
zamanaşımının daha uzun bulunması halinde” ibaresi “zaman aşımı daha uzun bulunan bu fiil 
nedeniyle ceza davası açılmış olmak kaydıyla” şeklinde değiştirilmiş ve metne işl enmiştir.  3. Yükümlü, vergi tutarının tamamını veya bir kısmını verilen sürenin bitimini 
beklemeksizin ödeyebilir.  
4. 195 inci maddenin birinci fıkrasının (a), (b) ve (c) bentlerinde belirtilen durumlar 
hariç olmak üzere; eşyanın tercihli tarifesinin karşı ülke idareleri ile idari işbirliği çerçevesinde 
oluşturulduğu durumlarda, dolaşım belgesinin karşı ülke idaresince yanlışlıkla  onaylandığı 
tespit edildiğinde, yükümlü, gümrük mevzuatının gerektirdiği yükümlülüklerin yerine 
getirilmesinde tüm özeni gösterdiğini ispat edebildiği takdirde, tercihli tarife uygulanması 
nedeniyle tahakkuk ettirilmeyen vergiler sonradan istenmez. Ancak,  belgeyi onaylayan idarenin 
eşyanın tercihli tarife için tayin edilen şartları yerine getirmediğini bildiği veya bilmesi gerektiği 
durumlar hariç olmak üzere, doğru olmadığı tespit edilen belgenin ihracatçı tarafından sunulan 
yanlış verilere dayanılarak on aylanması veya tercihli düzenlemenin, yararlanan ülke tarafından 
doğru olarak uygulandığına dair şüphe bulunduğu yönünde Resmi Gazetede bir duyuru 
yayımlanmış olması halinde vergiler yükümlüden tahsil edilir.  
 
Madde 199 – Basitleştirilmiş usule göretescil edilen bir beyannamede eksik bulunan 
bilgi veya belgenin tamamlanması için gümrük idaresi tarafından verilen süre içinde bu 
eksikliklerin tamamlanmaması halinde, söz konusu beyanname kapsamı eşyanın ödenmesi 
gereken vergileri ertelenmez.  
 
Madde 200 – 1.Güm rük vergileri Türk Lirası olarak ödenir. Bu ödeme 6183 sayılı 
Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunda öngörülen usullere göre yapılır.  
2. Gümrük vergileri, yetki verilen bankalar aracılığıyla da tahsil edilebilir.  
 
Madde 201 – Süresi içinde ödenme yen kesinleşmiş gümrük vergileri hakkında 6183 
sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümleri uygulanır.  
 
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM  
Teminat  
Madde 202 – 1. (Değişik:24/10/2019 -7190/7 md.)  Gümrük mevzuatı uyarınca, 
gümrük vergilerinin ve diğer amme alaca klarının ödenmesini sağlamak üzere bir teminat 
verilmesi gereken hâllerde, bu teminat söz konusu vergiler ve diğer amme alacakları tutarı 
kadar yükümlü veya yükümlü olması muhtemel kişi tarafından verilir.  
2. Gümrük idareleri, teminat vermesi istenen kişin in yerine başka bir kişinin de 
teminat vermesini kabul edebilir.  
3. Genel ve katma bütçeye dahil kamu kuruluşlarının belediyelerin sermayesinin tamamı 
Devlete ait olan kamu iktisadi kuruluşlarının ve Türkiye'deki yabancı misyon şeflerinin 
verecekleri garan ti mektuplarını teminat olarak kabule Müsteşarlık yetkilidir.  
4. Teminat aranmayacak ve kısmi teminat uygulanacak halleri belirlemeye belirlemeye 
Cumhurbaşkan ı yetkilidir.116 
                                                           
116 2/7/2018 tarihli ve 700 sayılı KHK’nin 126 ncı maddesiyle, bu fıkrada yer alan “Bakanlar Kurulu” 
ibaresi “Cumhurbaşkanı” şeklinde değiştirilmiştir.  Madde 203 – 202 nci maddenin 1 inci veya 3 üncü fıkrasında belirtilen kişilerin ta lebi 
üzerine gümrük idareleri, bir gümrük yükümlülüğünü gerektiren veya gerektirebilecek iki 
veya daha fazla işlemi kapsamak üzere toplu teminat verilmesine izin verirler.  
 
Madde 204 – 1. (Değişik birinci paragraf: 18/6/2009 -5911/49 md.) 202 nci maddenin 
birinci fıkrasında belirtilen teminat tutarı, teminata konu gümrük vergileri tutarının kesin olarak 
tespiti halinde bu miktar, diğer hallerde ise tahakkuk edilen veya edilebilecek gümrük vergilerinin 
en yüksek tutarı esas alınarak belirlenir.  
Zaman içinde d eğişkenlik gösteren gümrük vergileri için verilen toplu teminat 
tuturları, sözkonusu gümrük vergilerini her zaman karşılayabilecek biçimde belirlenir.  
2. Götürü teminat alınmasına ilişkin usul ve esaslar yönetmelikle belirlenir.  
 
Madde 205 – Gümrük vergile ri için kabul edilecek teminatlar ile bunların 
değerlendirilmesi 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine 
tabidir. Yabancı paraların T.C.  Merkez Bankası efektif alış kuru üzerinden hesaplanan değeri 
üzerinden teminat olarak ka bulüne Müsteşarlık yetkilidir.  
 
Madde 206 – 1.Teminatın zaman içinde değerini yitirmesi veya yetersiz kalması 
halinde, ilgili gümrük idaresi ek teminat verilmesini veya ilk teminatın yeni bir teminat ile 
değiştirilmesini isteyebilir.  
2. Teminatın alınmasın ı gerektiren gümrük yükümlülüğü sona erdiğinde teminat çözülür.  
3. Gümrük yükümlülüğü kısmen sona erdiğinde, ilgilinin talebi üzerine verilmiş teminat 
kısmen çözülür. Ancak, söz konusu teminatın kısmen çözülmeye uygun olması gerekir.  
 
Madde 207 – (Değişik:  18/6/2009 -5911/50 md.)  
1. Nakdî teminat dışında, bu Kanuna göre;  
a) Tahakkuk ettirilip tahsili gereken gümrük vergileri için verilen teminatın kabulü,  
b) Bir şartlı muafiyet düzenlemesine tabi tutulan eşyaya ilişkin gümrük yükümlülüğü 
doğması halinde, şar tlı muafiyete ilişkin beyannamenin tescili,  
tarihinden başlamak üzere, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında 
Kanunun 51 inci maddesine göre tespit edilen gecikme zammı tahsil edilir.  
2. Bir şartlı muafiyet düzenlemesi kapsamında eşya için in dirimli teminattan 
faydalanılması durumunda birinci fıkrada belirtilen gecikme zammı, teminatın nakit verilen 
kısmı dışında kalan kısım ile teminat verilmeyen kısmın tümü için uygulanır.  
 
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM  
Gümrük Yükümlülüğünün Sona Ermesi  
Madde 208 – 6183 sa yılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun 
hükümleri saklı kalmak üzere, gümrük yükümlülüğü;  a) Vergilerin ödenmesi,  
b) Vergilerin kaldırılmasına karar verilmesi,  
c) Gümrük beyannamesinin iptal edilmesi,  
d) Eşyanın bir gümrük rejimi kapsamında tes liminden önce zapt ve müsadere edilmesi 
veya imha edilmesi, 164 üncü madde uyarınca imha veya terk edilmesi, doğal özellikleri veya 
beklenmeyen haller yahut mücbir sebep nedeniyle telef veya kaybı,  
e) 182 nci madde uyarınca gümrük yükümlülüğü doğan eşyanın  kanuna aykırı girişi 
nedeniyle müsadere edilmesi,  
hallerinde sona erer.  
 
Madde 209 – 194 üncü maddenin 1 inci fıkrası uyarınca doğan gümrük yükümlülüğü, 
bu işlemlerin iptal edilmesiyle ortadan kalkar.  
 
BEŞİNCİ BÖLÜM  
Vergilerin Geri Verilmesi veya Kaldırıl ması  
Madde 210 – Bu Kanunda geçen;  
a) "Geri verme" deyimi, ödenmiş olan gümrük vergilerinin tamamen veya kısmen geri 
ödenmesi,  
b) "Kaldırma" deyimi, henüz ödenmemiş olan gümrük vergilerinin tamamen veya 
kısmen alınmamasına karar verilmesi,  
anlamına gelir.  
(Ek fıkra: 18/6/2009 -5911/51 md.) Gümrük vergilerinin geri verilmesi veya 
kaldırılmasına ilişkin hükümler bu Kanun kapsamında tatbik edilen para cezaları için de uygulanır.  
 
Madde 211 – 1. Kanunen ödenmemeleri gerektiği halde ödenmiş olduğu belirlenen 
gümr ük vergileri geri verilir. Kanunen tahakkuk ettirilmemeleri gerektiği halde tahakkuk 
ettirilen gümrük vergileri kaldırılır.  
Ancak, kanunen ödenmemesi veya tahakkuk ettirilmemesi gereken gümrük vergileri 
ilgili kişinin kasten yaptığı bir tahrifat veya ticar et politikası önlemlerine tabi eşyanın gümrük 
kıymetinin yükümlünün kendi beyanı ile artırılması sonucunda ödenmiş veya tahakkuk 
ettirilmişse, bu vergilerin geri verilmesine veya kaldırılmasına ilişkin talepler kabul edilmez.117 
2. Kanunen ödenmemeleri gerek en gümrük vergileri, söz konusu vergilerin 
yükümlüye tebliğ edilmesi ve ilgilinin üç yıl içinde gümrük idaresine müracaatı üzerine geri 
verilir veya kaldırılır.  
Kontrol ve denetleme sonucunda, geri vermeveya kaldırma hallerinden birinin tespiti 
durumunda, aynı süre içinde geri verme veya kaldırma işlemi doğrudan yapılır.  
Bu süre mücbir sebep veya beklenmeyen hallerde uzatılabilir.  
                                                           
117 18/7/2021 tarihli ve 7333 sayılı Kanunun 13 üncü maddesiyle, bu paragrafa “kasten yaptığı bir 
tahrifat” ibaresinden sonra gelmek üzere “veya ticaret politikası önlemlerine tabi eşyanın gümrük 
kıymetinin yükümlünün kendi beyanı ile artırılması” ibaresi eklenmiştir.  Madde 212 – Bir gümrük beyannamesine dayanılarak ödenmiş olan gümrük vergileri 
bu beyannamenin iptal edilmesi üzerine ilgilinin  talebiyle geri verilir. Bu istemin, gümrük 
beyannamesinin iptal edilmesi amacıyla müracaatta bulunulması için öngörülen süreler 
içerisinde yapılması gerekir.  
 
Madde 213 – 1. Beyannamenin tescili tarihi itibariyle, kusurlu veya ithallerine esas 
teşkil eden  sözleşme hükümlerine aykırı olduklarından bahisle, ithalatçı tarafından kabul 
edilmeyen eşyaya ilişkin ithalat vergileri geri verilir veya kaldırılır. Kusurlu eşyaya, teslimden 
önce hasar gören eşya da dahildir.  
2. Bu tür eşyaya ilişkin ithalat vergilerin in geri verilmesi veya kaldırılması, kusurlu 
veya sözleşme hükümlerine aykırı olduklarının tespiti için gerekli olan ilk kullanım dışında 
eşyanın kullanılmamış olması ve eşyanın Türkiye Gümrük Bölgesi dışına ihraç edilmesi 
koşullarına bağlıdır.  
Gümrük idar eleri, ilgilinin talebi üzerine, eşyanın ihracı yerine; imhasına, yeniden 
ihraç amacıyla transit veya gümrük antrepo rejimine tabi tutulmasına veya serbest bölgeye 
konulmasına izin verirler. Sözkonusu işlem veya kullanımlardan birine tabi tutulan eşya, 
serbest dolaşımda olmayan eşya olarak değerlendirilir.  
3. Gümrük beyanından önce denenmek üzere geçici olarak teslim edilen eşyanın 
vergileri, eşyanın kusurlu veya sözleşme hükümlerine aykırı olduğu hususlarının deneme 
sırasında anlaşılamadığı kanıtlanmadıkça  geri verilmez veya kaldırılmaz.  
4. Bu madde uyarınca geri verilecek veya kaldırılacak gümrük vergileri için vergilerin 
yükümlüye tebliği tarihinden itibaren bir yıl içerisinde gümrük idaresine müracaat edilmesi 
gerekir. Mücbir sebebin tespiti halinde bu s üre Müsteşarlıkça uzatılır.  
 
Madde 214 – Gümrük vergileri 211, 212 ve 213 üncü maddelerde belirtilen haller 
dışında, Türkiye'nin taraf olduğu uluslararası anlaşma hükümleri çerçevesinde Cumhurbaşkanı 
tarafından belirlenecek hallerd e geri verilir veya kaldı rılır.118 
Bu maddede belirlenen geri verme ve kaldırma işlemleri, gümrük vergilerinin 
yükümlüye tebliği tarihinden itibaren bir yıl içinde ilgili gümrük idaresine başvurulması 
üzerine yapılır.  
Ancak, mücbir sebebin tespiti halinde, bu sürenin aşılmasına Müst eşarlıkça izin 
verilir.  
 
Madde 215 – Geri verme veya kaldırma işlemine tabi olmayacak gümrük vergileri 
miktarı Cumhu rbaşkanı Kararı ile belirlenir.(118) 
 
Madde 216 –(Değişik:24/10/2019 -7190/8 md.)  
                                                           
118 2/7/2018 tarihli ve 700 sayılı KHK’nin 126 ncı maddesiyle, bu fıkralarda yer alan “ Bakanlar 
Kurulu” ibareleri “Cumhurbaşkanı” şeklinde değiştirilmiştir.  1. Gümrük vergileri ile bunların ödenmelerine bağlı olarak tahsil edilmiş gecikme 
faizinin veya gecikme zammının geri verilmesinde, geri vermeye konu fazla tahsilatın 
yükümlüden kaynaklanması durumunda geri verme başvurusunun yapıldığı tarihten, diğer 
durumlarda ise tahsilat tarihinden geri verme kararının tebliğ edildiği tarihe kadar geçen süre 
için geri verilecek tutar üzerinden, aynı dönemde 6183 sayılı Kanuna göre belirlenen tecil 
faizi oranında hesaplanan faiz ödenir.  
2. Geri verme kararının tebliğ edildiği tarihten itibaren üç ay içerisinde idarece söz 
konusu  kararın uygulanmaması hâlinde, ilgilinin talebi üzerine, tebliğ tarihinden ödemenin 
yapıldığı tarihe kadar geçen süre için geri verilecek tutar üzerinden, aynı dönemde 6183 sayılı 
Kanuna göre belirlenen tecil faizi oranında hesaplanan faiz ödenir.  
 
Madde 217 – Gümrük vergilerinin hatalı olarak kaldırılması veya geri verilmesi 
halinde, başlangıçta tahakkuk eden vergiler ile 216 ncı madde uyarınca ödenmiş faizler 
yeniden tahsil edilir. Tahsil edilmeyen miktarlar tebliğ tarihinden itibaren onbeş gün içinde 
ödenir. Bu süre içinde ödenmeyenler için 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü 
Hakkında Kanun hükümlerine göre işlem yapılır.119 
 
ONUNCU KISIM  
Diğer Hükümler  
 
BİRİNCİ BÖLÜM120 
İşletmelerin Yükümlülükleri  
Madde 218 – 1. Türkiye ile diğer ülkeler arasında de miryolu dahil kara, deniz ve hava 
yoluyla yapılan eşya ve yolcu taşımalarında yararlanılan istasyon, deniz ve hava limanlarını 
işleten kuruluşlar ile posta idareleri, bu Kanun hükümlerine göre gerekli gümrük gözetim ve 
kontrol işlemlerinin yapılmasını sağl amak üzere; yolcu salonları, geçici depolama yerleri, 
antrepolar ile görevli gümrük ve gümrük muhafaza idarelerinin çalışmalarına elverişli ve 
yeterli bürolar ve gözetleme kuleleri tesis etmek; buraların aydınlatma, ısıtma ve temizlik 
ihtiyaçlarını karşıla mak; telefon ve büro eşyasını bedelsiz olarak sağlamak; limanlarda ve 
gümrük kapılarında gümrük gözetimine tabi eşya ve kişiler ile diğerlerinin birbirine 
karışmasını önlemeye yönelik her türlü fiziki yapıların sağlanması konusunda Gümrük 
Müsteşarlığının i steklerini yerine getirmek zorundadırlar.121122 
                                                           
119 18/6/2009 tarihli ve 5911 sayılı Kanunun 67 nci maddesiyle; bu maddede yer alan “on gün” 
ibaresi “onbeş gün” şeklinde değiştirilmiş ve metne işlenmiştir.  
120 Bu bölüm başlığı “Liman ve A ntrepo İşletmelerinin Yükümlülükleri”iken, 18/6/2009 tarihli ve 5911 
sayılı Kanunun 67 nci maddesiyle metne işlendiği şekilde değiştirilmiştir.  
121 18/6/2009 tarihli ve 5911 sayılı Kanunun 67 nci maddesiyle; 218 inci maddenin birinci fıkrasında 
yer alan “den etim” ibaresi “kontrol şeklinde değiştirilmiş ve metne işlenmiştir.  
122 10/9/2014 tarihli ve 6552 sayılı Kanunun 113 üncü maddesiyle, bu fıkrada yer alan “demirbaş eşya 
ile telefon ve diğer teknik donanımlarını” ibaresi “telefon ve büro eşyasını” şeklinde de ğiştirilmiştir.  2. Posta idareleri, 1 inci fıkrada sayılanların yanı sıra posta kolilerinin muayene ve 
tahlili için gerekli ölçü aletleri ve diğer donanımları sağlamakla yükümlüdür.  
3. (Ek: 15/2/2018 -7099/12 md.) Türkiye ile di ğer ülkeler arasında deniz ve havayolu ile 
yapılan eşya ve yolcu taşımalarında yararlanılan deniz ve havalimanlarını işleten kuruluşlar ile 
geçici depolama yeri işleticileri, gümrüklü sahalarda 26/9/2011 tarihli ve 655 sayılı Ulaştırma, 
Denizcilik ve Haber leşme Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde 
Kararname kapsamı dışında bulunan gümrük iş ve işlemleri ile ilgili tahmil, tahliye, ardiye, saha 
içi taşıma ücretleri ve benzeri masrafların belirlenen azami bedellerine uymakla yükümlüdür. 
Bakanlık tarafından azami bedeller belirlenirken özelleştirme uygulamaları çerçevesinde 
yapılan sözleşmelerde yer alan düzenlemeler dikkate alınır.  
 
Madde 218/A – (Ek: 28/3/2013 -6455/8 md.)  
1. Bakanlık, 8/6/1994 tarihli ve 3996 sayılı Bazı Yatırım ve Hizm etlerin Yap -İşlet-
Devret Modeli Çerçevesinde Yaptırılması Hakkında Kanun uyarınca yaptırarak işletme 
hakkını verdiği gümrük kapıları ve/veya lojistik merkezlerini, işletme süresi bittikten sonra 30 
yılı geçmemek üzere, 24/11/1994 tarihli ve 4046 sayılı Öze lleştirme Uygulamaları Hakkında 
Kanunun 18 inci maddesinde belirtilen kiralama ve/veya işletme hakkının verilmesi 
yöntemleri ile 3996 sayılı Kanun ve bu Kanunun uygulanmasına ilişkin ikincil mevzuattaki 
görevlendirme usullerini kıyas yoluyla uygulayarak bu madde uyarınca belirlenen sözleşme 
bedeli karşılığında devredebilir. (Mülga son cümle: 10/9/2014 -6552/113 md.)123 
2. (Ek: 10/9/2014 -6552/113 md.) Bakanlıkça belirlenen devir yöntemine göre değer 
tespiti işlemleri; Bakanlık tarafından görevlendirilecek bir D aire Başkanının başkanlığında, 
Gümrük ve Ticaret Uzmanı, Mali Hizmetler Uzmanı, Mühendis ve Gümrük Müdürü olmak 
üzere beş asil ve beş yedek üyeden oluşan Değer Tespit Komisyonu tarafından 4046 sayılı 
Kanunun 18 inci maddesinin birinci fıkrasının (B) bendin in (c) alt bendinde yer alan 
metotlardan en az birinin uygulanması suretiyle yapılır. Bu bedel, Komisyonun talebi üzerine 
Bakanlık tarafından hizmet alımı yoluyla 6/12/2012 tarihli ve 6362 sayılı Sermaye Piyasası 
Kanununa tabi şirketlere de tespit ettirile bilir. Bu durumda, tespit edilen değer, Değer Tespit 
Komisyonu tarafından incelenerek karara bağlanır.  
3. (Ek: 10/9/2014 -6552/113 md.) Görevlendirme işlemleri, Müsteşarın başkanlığında, 
ilgili Müsteşar Yardımcısı, Gümrükler Genel Müdürü, Gümrükler Muhafaza  Genel Müdürü, 
Strateji Geliştirme Başkanı ve Destek Hizmetleri Dairesi Başkanı ve I. Hukuk Müşavirinden 
oluşan Görevlendirme Komisyonu tarafından yürütülür.  
4. (Ek: 10/9/2014 -6552/113 md.) Bu madde uyarınca oluşturulan komisyonlar 
eksiksiz olarak toplanır . Üyelerden birinin geçerli mazereti nedeniyle toplantıya katılamaması 
durumunda yerine vekili veya yedek üye katılır. Kararlar çoğunlukla alınır ve kararlarda 
çekimser kalınamaz. Kararlar imzalanan bir tutanakla tespit edilir. Karara muhalefet eden üye 
karşı oy gerekçesini yazarak imzalar. Komisyonlarca alınan kararlar Bakan onayına sunulur. 
Komisyonların sekreterya işlemleri Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığınca yürütülür.  
                                                           
123 10/9/2014 tarihli ve 6552 sayılı Kanunun 113 üncü maddesiyle, bu fıkrada yer alan “uygulayarak” 
ibaresinden sonra gelmek üzere “bu madde uyarınca belirlenen sözleşme bedeli karşılığında” ibaresi 
eklenmiştir.  5. (Ek: 10/9/2014 -6552/113 md.) Devir işlemi gerçekleştirilen gümrük kapıları 
ve/veya lojistik merkezleri devir süresi sonunda aynı usullerle yeniden devredilebilir.  
6. (Ek: 10/9/2014 -6552/113 md.) Görevlendirme kararı verilen şirket ile Bakanlık 
arasında sözleşme imzalanır. Ancak, görevlendirme kararı verilen şirketin ortakları arasın da 
şirket sermayesine en az yüzde elli bir oranında iştirak eden kamu kurumu niteliğinde meslek 
kuruluşu veya üst kuruluşu olması hâlinde sözleşme, Bakanlık ile ilgili kamu kurumu 
niteliğindeki meslek kuruluşu ve görevlendirme kararı verilen şirket arasınd a imzalanır. 
Sözleşme tutarının yüzde altısı oranında kesin teminat alınır. Bu madde kapsamında yapılan 
sözleşmelere konu alanlarda yürütülen faaliyetlerden elde edilen toplam yıllık hasılattan genel 
bütçeye gelir kaydedilmek üzere yüzde bir oranında pay a lınır.  
 
Madde 219 – 1. Antrepo işleticileri buralardaki eşyanın güvenliği ve hizmetlerin çabuk 
görülmesi bakımından, zaman içerisinde Müsteşarlıkça gerekli görülecek ek donanımları ve 
değişiklikleri yapmak ve ileri teknolojinin gerektirdiği araçları sağlam ak zorundadırlar.  
2. a) Özel antrepo işleticileri, buralarda görevlendirilmesini istedikleri gümrük veya 
gümrük muhafaza memurlarına ödenecek olan ve miktarı Müsteşarlıkça belirlenecek fazla 
çalışma ücretlerini ve yolluklarını peşin olarak gümrük veznesine  ödemekle yükümlüdürler.  
b) Doğrudan doğruya belirli bir özel veya genel antrepo ile ilgili gümrük işlemlerini 
yerine getirmek üzere kurulan gümrük ve gümrük muhafaza idarelerinde görevli memurların 
Devlet tarafından belirlenen maaş, fazla çalışma ücreti v e diğer tahsisat tutarları, antrepo 
işleticileri tarafından her ay peşin olarak gümrük veznesine yatırılmak zorundadır.  
c) Posta idarelerinde yapılacak gümrük kontrolleri ve gümrük işlemleri nedeniyle 
gümrük memurlarına ödenecek olan ve Müsteşarlıkça belir lenen fazla çalışma ücretleri, posta 
idareleri tarafından gümrük veznesine yatırılı r.124 
 
İKİNCİ BÖLÜM  
Çalışma Zamanları, Gümrük Personelinin Kıyafeti ve Gümrük Bayrağı  
 
BİRİNCİ AYIRIM  
Çalışma Zamanı ve Fazla Çalışma Ücreti  
Madde 220 – Gümrük idarelerinde no rmal çalışma saatleri; iklim, mevsim ve 
bölgenin ekonomik durumu ve ihtiyaçları gözönünde bulundurularak Müsteşarlıkça belirlenir.  
35 inci madde hükümleri saklı kalmak üzere, gece ve gündüzün her saatinde yolcu ve 
yük alıp verme işleri yapılan veya taşıtla rın geliş ve gidişleri normal çalışma saatlerine 
uymayan kara hudut kapıları, demiryolu istasyonları ile deniz ve hava limanlarındaki gümrük 
idareleri devamlı surette açık bulundurulur. Buralarda görevli memurların çalışma saatleri, 
aralarında nöbet esasın a göre düzenlenir.  
                                                           
124 18/6/2009 tarihli ve 5911 sa yılı Kanunun 67 nci maddesiyle; 219 uncu maddenin ikinci fıkrasında 
yer alan “denetimleri” ibaresi “kontrolleri” şeklinde değiştirilmiş ve metne işlenmiştir.  Madde 221 - (Değişik: 5/4/2007 -5622/7 md.)125 
Yolcuların ve taşıt araçlarının giriş ve çıkışlarına ait işlem dışında, yükleme ve 
boşaltma ile her türlü gümrük işlemlerinin normal çalışma saatleri içinde yapılması gerekir. 
Ancak, bu saatler  dışında veya tatil zamanlarında hizmet talebinde bulunulduğunda, yazılı 
olarak yapılacak bu talep, işin yapılacağı gümrük idarelerince yerinde görülürse, gerekli 
önlemler alınmak ve çalışacak personelin fazla çalışma ücreti ve varsa hak sahibine ödenecek 
kanunî yollukları karşılığı tutarlar, talep sahipleri tarafından ilgili muhasebe birimi hesabına 
yatırılmak koşuluyla kabul edilir. Fazla çalışma ücretinden yararlanan personel, bu suretle 
kendilerine verilecek işleri yapmakla görevlidir. Gümrük idare amir leri normal çalışma 
saatleri dışında verilecek hizmetleri düzenler ve kontrol eder.  
Normal çalışma saatleri içinde veya dışında olduğuna bakılmaksızın, çalışma ücretinin 
yatırılması halinde, özel kurye taşımacılığı gümrük hizmeti ile özel yolcu servisi tal eplerinin 
yetkili gümrük idare lerince karşılanması mümkündür.  
(Değişik üçüncü fıkra: 12/7/2013 -6495/73 md.) İlgililerden tahsil edilecek fazla 
çalışma ücretlerinin miktarı ve tahsiline ilişkin usul ve esaslar Cumhurbaşkan ınca tespit edilir. 
Fazla çalışma ü creti olarak yatırılan tutarlar, personelin fazla çalışma süresi, görev yapmış 
olduğu yer, görevinin önem ve güçlüğü, sınıfı, kadro unvanı gibi hususlar dikkate alınmak 
suretiyle belirlenecek usul ve esaslar dâhilinde Gümrük ve Ticaret Bakanlığı taşra teşk ilatına 
ait kadro ve pozisyonlarda bulunanlardan ithalat ve ihracat, giriş ve çıkış işlemlerinin 
yapıldığı gümrük idarelerinde gümrük işlemlerini yürüten memurlar (375 sayılı Kanun 
Hükmünde Kararname eki (II) sayılı Cetvel kapsamında yer alan kadrolarda bu lunanlar hariç) 
ve 14/7/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 4 üncü maddesinin (B) 
fıkrasına göre çalışan sözleşmeli personele ödenmek üzere Ankara Gümrük Muhasebe Birimi 
hesabına aktarılır. Söz konusu ödemeler, Maliye Bakanlığının uygun g örüşü alınarak aylık 
miktarı (36.500) gösterge rakamının memur aylık katsayısıyla çarpımı sonucu bulunacak 
tutarı geçmemek üzere, Gümrük ve Ticaret Bakanı tarafından tespit edilir. Bu fıkra uyarınca 
personele her ay yapılacak fazla çalışma ücretinin net tu tarı, 375 sayılı Kanun Hükmünde 
Kararnamenin ek 9 uncu maddesi uyarınca kadro ve görev unvanı veya pozisyon unvanı 
itibarıyla tespit edilmiş olan ek ödemenin net tutarından az olamaz. 375 sayılı Kanun 
Hükmünde Kararnamenin ek 9 uncu maddesi uyarınca Gümrük  ve Ticaret Bakanlığı 
personeline yapılacak ödemeler de Ankara Gümrük Muhasebe Birimine aktarılan tutarlardan 
karşılanır. Bu madde uyarınca yapılan ödemelerden sonra yıl sonu itibarıyla hesapta kalan tutar, 
takip eden ocak ayı sonuna kadar bütçeye gelir ka ydedilir. Bu madde kapsamında personele 
yapılması gereken ödemelerin Ankara Gümrük Muhasebe Birimi hesabına aktarılan tutarı 
aşması hâlinde, aradaki fark Maliye Bakanlığı tarafından personel giderlerini karşılama 
ödeneğinden Bakanlık bütçesine bu amaçla ak tarılacak ödenekten karşılanır.126 
                                                           
125 18/6/2009 tarihli ve 5911 sayılı Kanunun 52 nci maddesiyle; bu maddenin birinci fıkrasında yer a lan 
“Başmüdür, müdür veya vekilleri” ibaresi “Gümrük idare amirleri” şeklinde değiştirilmiş ve metne 
işlenmiştir.  
126 2/7/2018 tarihli ve 700 sayılı KHK’nin 126 ncı maddesiyle, bu fıkrada yer alan “Bakanlar 
Kurulunca” ibaresi “Cumhurbaşkanınca” şeklinde deği ştirilmiştir.  (Değişik dördüncü fıkra: 18/6/2009 -5911/52 md.) (Mülga birinci cümle: 
11/10/2011 -KHK -666/5 md.)  (…)127 Bu madde kapsamında yapılan ödemeler 24/11/1994 
tarihli ve 4046 sayılı Özelleştirme Uygulamaları Hakkında Kanunun 22 nci m addesine göre 
ödenen fark tazminatı hesabında dikkate alınır.  
(Mülga beşinci fıkra: 18/6/2009 -5911/52 md.)  
 
Madde 222 - (Mülga: 11/10/2011 -KHK -666/1 md.)128 
 
İKİNCİ AYIRIM  
Gümrük Personelinin Kıyafeti ve Gümrük Bayrağı  
Madde 223 – (Değişik: 18/6/2009 -5911/53 md.)  
Müsteşarlık merkez teşkilatında çalışan personel, başmüdür ve başmüdür yardımcıları ile 
yaptığı işin mahiyeti gereği sivil olarak çalışması gerekenler hariç olmak üzere, Müsteşarlığın 
diğer tüm kadro ve unvanlarda görev yapan personeli resmi kıyafet g iymek zorundadır. Resmi 
kıyafetlerin ve bunlara takılacak kokart, isim plaketleri ve diğer işaretlerin şekli ile yaptığı işin 
mahiyeti gereği sivil olarak çalışması gereken personel yönetmelikle belirlenir.  
 
Madde 224 – Günün her saatinde hizmet veren gümr ük kapılarında gümrük bayrağı 
sürekli olarak çekili kalır. Diğer gümrük binalarında ise yalnız kanuni çalışma saatlerinde 
gümrük bayrağı çekilir.  
 
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM  
Gümrüklerde İş Takibi ve Gümrük Müşavirleri  
Madde 225 – 1. Eşyanın gümrükçe onaylanmış bir işlem  veya kullanıma tabi 
tutulmasına ilişkin faaliyetler, 5 inci madde hükümleri çerçevesinde, sahipleri ile bunların adına 
hareket edenler tarafından doğrudan temsil yoluyla veya gümrük müşavirleri tarafından dolaylı 
temsil yoluyla takip edilir ve sonuçlandır ılır. (Ek cümleler: 18/6/2009 -5911/54 md.) Gerçek 
kişinin doğrudan temsil yoluyla iş takibi, geçerli vekaletnameye istinaden ticari miktar ve 
mahiyet arz etmeyen eşyanın ve özel kullanıma mahsus taşıt araçlarının gümrük işlemleri ile 
ilgili olarak mümkündü r. Posta yolu ve hızlı kargo taşımacılığı kapsamında gelen ya da 
gönderilen, miktarı ve değeri Cumhurbaşkan ınca belirlenecek eşyanın gümrükçe onaylanmış bir 
işlem veya kullanıma tabi tutulması faaliyetlerinin takip edilip sonuçlandırılmasında, posta 
idares i ya da hızlı kargo taşımacılığı yapan şirketler dolaylı temsilci olarak yetkili kılınabilir.129 
                                                           
127 Anayasa Mahkemesinin 27/12/2012 tarihli ve E.: 2011/139, K.: 2012/205 sayılı Kararı ile bu 
cümleyi mülga eden 666 sayılı KHK’nın 5 inci maddesinin (j) fıkrası iptal edilmiş ve Kararın Resmi 
Gazete’de yayımlandığı 10/10/2013 tarihinden itiba ren dokuz ay sonra yürürlüğe gireceği hüküm 
altına alınmıştır.  
128 11/10/2011 tarihli ve 666 sayılı KHK ile bu maddede yapılan düzenleme; 10/10/2013 tarihli ve 
28791 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Anayasa Mahkemesi’nin 27/12/2012 tarihli ve E.: 
2011/139, K.: 2012/205 sayılı Kararı ile iptal edilmiştir.  
129 2/7/2018 tarihli ve 700 sayılı KHK’nin 126 ncı maddesiyle, bu fıkrada yer alan “Bakanlar 
Kurulunca” ibaresi “Cumhurbaşkanınca” şeklinde değiştirilmiştir.  2. Devlet, belediye, il özel idareleri ve diğer kamu tüzel kişilerinin amir ve memurları, 
özel hukuk tüzel kişilerinin kendilerini temsile yetkili personeli, tüm  gümrük işlemlerini 
doğrudan temsil yoluyla takip edebilirler.  (Ek cümle: 18/6/2009 -5911/54 md.) Özel hukuk 
tüzel kişilerinin doğrudan temsil yoluyla gümrük idarelerinde iş takibi yapacak personeli için 
227 nci maddenin birinci fıkrasının (g) ve (h) dışınd aki bentlerinde sayılan şartlar aranır.  
Kara, deniz ve havayolu işletmeleri ile nakliyeci kuruluş temsilcileri, taşıdıkları 
eşyanın sadece transit işlemlerini doğrudan temsil yoluyla takip edebilirler.  
(Ek paragraf: 18/6/2009 -5911/54 md.) Doğrudan veya dol aylı temsilcilerin bu 
Kanunda öngörülen faaliyetlerini yapmalarına engel hastalığının bulunmaması gerekir. 
Tereddüt edilmesi halinde, Müsteşarlık tarafından tam teşekküllü resmi sağlık kurumlarından 
sağlık raporu talep edilebilir.  
 
Madde 226 – 1. Gümrük mü şavirleri her türlü gümrük işlemini takip ederek 
sonuçlandırabilirler.  
2. Gümrük müşavir yardımcıları bir gümrük müşavirinin yanında çalışır ve onun adına 
gümrük idarelerinde iş takip edebilirler. Gümrük müşavir yardımcılarının gümrüklerde iş 
takibine iliş kin sınırlandırmalar yapmaya Gümrük Müsteşarlığı yetkilidir.  
3. (Ek: 18/6/2009 -5911/55 md.) Stajyerler, gümrük idarelerinde iş takibi yapamaz.  
4. (Ek: 18/6/2009 -5911/55 md.) Gümrük müşavir yardımcılarının ve stajyerlerin fiil 
ve hareketlerinden doğacak mal i sorumluluk, yanında çalıştıkları gümrük müşavirine aittir.  
 
Madde 227 – 1. Gümrük müşavir yardımcısı olabilecek kişilerin aşağıda belirtilen 
koşullara sahip olmaları gerekir:  
a) Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olmak,  
b) Medeni hakları kullanma ehliyetine s ahip bulunmak,  
c) Kamu haklarından mahrum bulunmamak,  
d) (Değişik:24/10/2019 -7190/9 md.)  Taksirli suçlar hariç olmak üzere; affa uğramış 
olsalar dahi, ağır hapis veya beş yıldan fazla hapis ya da kaçakçılık, zimmet, ihtilas, irtikap, 
rüşvet, hırsızlık, dol andırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, dolanlı iflas, yalan yere 
şahadet, suç tasnii, iftira gibi yüz kızartıcı suçlar ile resmi ihale ve alım satımlara fesat 
karıştırma, suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama, terörün finansmanı, Devle t 
sırlarını açığa vurma, vergi kaçakçılığı veya vergi kaçakçılığına teşebbüs suçları ile 12/4/1991 
tarihli ve 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu kapsamı suçlar ile örgütlü suçlardan hüküm 
giymemiş olmak,  
e) Ceza veya disiplin soruşturması sonucunda memuri yetten çıkarılmış olmamak,  
f) i) Hukuk, iktisat, maliye, işletme, muhasebe, bankacılık, kamu yönetimi, siyasal 
bilgiler ve endüstri mühendisliği dallarında  eğitim veren fakülte ve yüksek okullardan veya 
denkliği Yüksek Öğretim Kurumunca tasdik edilm iş yaban cı yüksek öğretim kurumlarından 
en az lisans seviyesinde mezun olmak,  ii) Diğer öğretim kurumlarından lisans seviyesinde mezun olduktan sonra (i) alt 
bendinde beli rtilen bilim dallarından lisans üstü seviyede diploma almış olmak ya da ön lisans 
eğitimi veren  gümrük, dış ticaret ve Avrupa Birliği konularında uzman lık programı olan 
meslek yüksek okullarından mezun olmak,  
g) Staj amacıyla bir gümrük müşavirinin yanında bir yıl çalışmış olmak,130 
h) Yapılan gümrük mevzuatı ve gümrüğe ilişkin iktisadi, ticari ve mali  konuları 
kapsayan sınavda başarılı olmak,  
2. a) Gümrük idaresinde en az onbeş yıl çalışıp da görevlerinden istifa ederek veya emekli 
olarak ayrılan memurlardan 1 inci fıkradaki koşulları taşıyanlar, staj koşulu aranmaksızın gümrük 
müşavir yardımcısı sınav ına girebilirler.  
b) Gümrük idaresinde en az onbeş yıl çalışıp da bunun üç yılını gümrük muayene 
memuru, gümrük başmemuru ve gümrük müdür yardımcısı görevlerinde geçirenlerden, 
görevlerinden istifa eden veya emekliye ayrılan ve 1 inci fıkradaki koşulları t aşıyanlar sınav 
ve staj koşulu aranmaksızın gümrük müşavir yardımcısı olabilirler.  
3. Yukarıda belirtilen koşulları yerine getirenlere gerekli müracaat belgelerinin 
tamamlanmasından itibaren altmış gün içinde Gümrük Müsteşarlığı tarafından Gümrük Müşavir 
Yardımcılığı İzin Belgesi verilir. Gümrük müşavir yardımcıları ancak bu izin belgesini aldıktan 
sonra mesleki faaliyette bulunabilirler.  
 
Madde 228 – 1. 227 nci maddenin 1 inci fıkrasının (f) bendinin (ii) alt bendi hariç 
olmak üzere, aynı fıkrada belirtile n koşulları taşıyan ve iki yıl süre ile gümrük müşavir 
yardımcılığı yaparak, gümrük mevzuatı ve gümrüğe ilişkin iktisadi, ticari ve mali konuları 
kapsayan sınavda başarılı olan kişiler, gümrük m üşavirliği yapmaya hak kazanır.131 
2. a) Gümrük idaresinde on yı l çalışmış olup, bunun üç yılını şube müdürü, gümrük 
müdürü, gümrük muhafaza müdürü, gümrük başmüdür yardımcısı ve gümrük muhafaza 
başmüdür yardımcısı görevlerinden geçirenlerden, görevlerinden, istifa eden veya emekliye 
ayrılanlar 227 nci maddenin 1 inci fıkrasında belirtilen koşulları taşımaları halinde, staj 
koşuluna tabi tutulmaksızın gümrük müşavirliği sınavına girebilirler. Bu kişilere, talep 
halinde sınav ve staj koşulu aranmaksızın Gümrük Müşavir Yardımcısı İzin Belgesi verilir.  
b) Gümrük idaresinde  gümrük başmüdürü, gümrük muhafaza başmüdürü, gümrük 
uzmanı, kontrolör, gümrük müfettişi, daire başkanı ve daha üst görevlerde enaz on yıl 
çalışmış olanlardan, görevlerinden istifa eden veya emekliye ayrılanlar, 227 nci maddenin 1 
inci fıkrasında belirtile n koşulları taşımaları halinde, sınav ve staj koşuluna bağlı olmaksızın 
gümrük müşaviri olmaya hak kazanırlar.  
3. 1 inci ve 2 nci fıkralarda belirtilen koşulları yerine getirenlere, gerekli müracaat 
belgelerinin tamamlanmasından itibaren altmış gün içinde Müsteşarlıkça Gümrük Müşavirliği 
İzin Belgesi verilir. Gümrük müşavirleri ancak bu izin belgesini aldıktan sonra mesleki faaliyette 
bulunabilirler.  
                                                           
130 28/3/2013 tarihli ve 6455 sayılı Kanunun 9 uncu m addesiyle, bu bentte yer alan “üç yıl” ibaresi 
“bir yıl” şeklinde değiştirilmiştir.  
131 28/3/2013 tarihli ve 6455 sayılı Kanunun 9 uncu maddesiyle, bu fıkrada yer alan “üç yıl” ibaresi 
“iki yıl” şeklinde değiştirilmiştir.  Madde 229 – 1. Gümrük müşavirleri tebligat adreslerinde kullanılacak çalışma 
yerlerini, bu yerin bağlı bulu nduğu Gümrük ve Muhafaza Başmüdürlüğüne yazı ile bildirirler.  
2. (Değişik: 18/6/2009 -5911/56 md.) Gümrük müşavirliğinin bir özel hukuk tüzel 
kişiliği oluşturularak yürütülmesi halinde, gümrük müşavirlerinin kuracağı tüzel kişiliklere 
gümrük müşavir yardımc ıları da ortak olabilirler. Ancak, gümrük müşaviri ve gümrük 
müşavir yardımcısı birden fazla tüzel kişiliğe ortak olamaz. Gümrük müşavirliğinin bir tüzel 
kişilik olması halinde, gümrük beyannamesi veya beyanname kabul edilen diğer belgeler 
üzerine imzasını  atmış olanların vergi kaybına neden olan durumu bildiği veya bilmesi 
gerektiği hallerde, bunlar gümrük idaresine karşı bağlı bulundukları tüzel kişilikle birlikte 
müteselsilen sorumlu olurlar. Bu hallerde, ilgili gümrük müşavirinin kişisel cezai sorumlulu ğu 
saklı kalmak kaydıyla, işlemi yapan kişi ile birlikte tüzel kişilik de gümrük idaresince alınan 
vergiler ve verilen para cezaları yönünden müteselsilen sorumludur.  
 
Madde 230 – Gümrük müşavirleri, kanunlara göre tutmaya mecbur oldukları ticari 
veya kanu ni defterlerini, vekaletname ve sözleşmelerini, işlerine dair yazdıkları ve aldıkları 
mektup, faks, telgraf ve benzeri belgeler ile düzenledikleri fatura, makbuz ve masraflarına 
ilişkin belgelerin asıllarını ve örneklerini özel kanunlardaki hükümler saklı kalmak kaydıyla 
beş yıl muhafaza etmeye; bunları gümrük müfettişi, gümrük müfettiş yardımcısı, kontrolör, 
stajyer kontrolör ve yetkili gümrük amir ve memurlarına göstermeye; bunların incelenmesine, 
denetlenmesine izin vermeye ve gerektiğinde yazılı istek ü zerine bunları yukarıda belirtilen 
görevli lere ibraz etmeye mecburdurlar.132 
 
ONBİRİNCİ KISIM  
Cezalar  
 
BİRİNCİ BÖLÜM  
Genel Hükümler  
Madde 231 – (Değişik: 28/3/2013 -6455/10 md.)  
1. İdari yaptırıma konu fiilin, ceza uygulamasını gerektiren bir fiile ilişkin ol ması ve 
zamanaşımı daha uzun bulunan bu fiil nedeniyle ceza davası açılmış olmak kaydıyla, idari 
yaptırım kararları Türk Ceza Kanunundaki dava ve ceza zamanaşımı süreleri içerisinde uygulanır.  
2. Gümrük vergileri alacağına bağlı idari para cezalarının zama naşımı, bu idari para 
cezalarına ilişkin gümrük vergilerinin zamanaşımına tabidir.  
3. (Ek:24/10/2019 -7190/10 md.)  Gümrük vergilerine ilişkin idari yaptırım kararları ve 
bu kararlara yönelik itirazlar hakkında bu Kısım ve Onikinci Kısım hükümleri uygulanır.  
4. (Ek:24/10/2019 -7190/10 md.)  Mülkiyetinin kamuya geçirilmesine karar verilen 
eşyanın bulunamaması hâlinde kaim değer olarak eşyanın gümrüklenmiş değerinin kamuya 
geçirilmesine karar verilir.  
                                                           
132 18/6/2009 tarihli ve 5911 sayılı K anunun 67 nci maddesiyle; bu maddede yer alan “gümrük 
müfettişi, gümrük müfettiş yardımcısı, kontrolör,” ibaresi “gümrük müfettişi, gümrük müfettiş 
yardımcısı, kontrolör, stajyer kontrolör ve” şeklinde değiştirilmiş ve metne işlenmiştir.  5. (Ek:24/10/2019 -7190/10 md.)  Gümrük idaresi tarafından yüküm lüye yazı ile yanlış 
izahat verilmiş olması hâlinde bu Kısım hükümlerine göre idari para cezası ve faiz uygulanmaz.  
 
Madde 232 – (Değişik: 18/6/2009 -5911/58 md.)  
1. Bu Kısmın İkinci Bölüm hükümlerine göre gümrük vergileri ile birlikte alınması 
gereken para  cezaları bu vergiler ile aynı zamanda karara bağlanarak tebliğ edilir ve aynı 
zamanda ödenir.  
2. (Ek: 28/3/2013 -6455/7 md.) Konusu ve yükümlüsünün aynı olması, aralarında maddi 
veya hukuki yönden bağlılık bulunması şartıyla; birden fazla işleme veya beyan nameye ilişkin 
gümrük vergileri ve para cezalarına tek tahakkuk  ve ceza kararı düzenlenebilir.133 
3. Bu Kanun uyarınca idari yaptırım kararları gümrük idarelerinin amirleri veya 
yardımcıları tarafından verilir.(133) 
 
Madde 233 – (Değişik: 18/6/2009 -5911/59 m d.) 
1. Bu Kanuna göre tahsil edilen idari para cezalarının yüzde onbeşi nispetinde bir 
tutar, varsa muayene ve tahlilden önce cezayı gerektiren durumun ortaya çıkarılmasını 
sağlayacak muhbirlere Müsteşarlık bütçesinin ilgili tertibinden ödenir. 
 
İKİNCİ BÖL ÜM 
Vergi Kaybına Neden Olan İşlemlere Uygulanacak Cezalar  
Madde 234 – (Değişik: 18/6/2009 -5911/60 md.)134 
1. Serbest dolaşıma giriş rejimi veya kısmi muafiyet suretiyle geçici ithalat rejimine 
tabi tutulan eşyaya ilişkin olarak, yapılan beyan ile muayene ve denetleme veya teslimden 
sonra kontrol sonucunda;  
a) 15 inci maddede belirtilen Gümrük Tarifesini oluşturan unsurlarda veya 
vergilendirmeye esas olan sayı, baş, ağırlık gibi ölçülerinde aykırılık görüldüğü ve beyana 
göre hesaplanan ithalat vergileri ile mu ayene sonuçlarına göre alınması gereken ithalat 
vergileri arasındaki fark %5’i aştığı takdirde, ithalat vergileri nden ayrı olarak bu farkın üç katı 
para cezası alınır.(134) 
b) Kıymeti üzerinden ithalat vergileri ne tabi eşyanın beyan edilen kıymeti, 23 ila 31 inci 
maddelerde yer alan hükümler çerçevesinde belirlenen kıymete göre noksan bulunduğu takdirde, 
bu noksanlığa ait ithalat vergileri nden başka vergi farkının üç katı para cezası alınır. (134) 
c) Satış birimine göre miktar itibarıyla %5’i geçmeyen bir f ark ile maddi hesap 
hatasından doğan noksan kıymet beyanlarında, bu farklara ait ithalat vergileri nden başka vergi 
farkının yarısı tutarında para cezas ı alınır.(134) 
                                                           
133 28/3/2013 tarihl i ve 6455 sayılı Kanunun 7 nci maddesiyle, bu maddeye birinci fıkradan sonra 
gelmek üzere ikinci fıkra eklenmeş ve mevcut ikinci fıkra üçüncü fıkra olarak teselsül ettirilmiştir.  
134 28/3/2013 tarihli ve 6455 sayılı Kanunun 11 inci maddesiyle, bu maddenin bi rinci fıkrasının (a) 
bendinde yer alan “gümrük vergisi” ibareleri “ithalat vergileri”, (b) bendinde yer alan “gümrük 
vergisine” ibaresi “ithalat vergilerine”, (a), (b) ve (c) bentlerinde yer alan “gümrük vergisinden” 
ibareleri “ithalat vergilerinden” şekli nde değiştirilmiştir.  2. (Değişik:24/10/2019 -7190/11 md.)  Dahilde işleme rejimi, gümrük kontrolü altında 
işleme rejimi ve tam muafiyet suretiyle geçici ithalat rejimi hükümlerine tabi eşyaya ilişkin 
olarak yapılan beyan ile muayene ve denetleme veya teslimden sonra kontrol sonucunda; 
birinci fıkrada belirtilen farklılıkların tespiti durumunda vergi farkının yarısı t utarında idari 
para cezası verilir.  
3. Yukarıda belirtilen aykırılıkların gümrük idaresince tespit edilmesinden önce beyan 
sahibince bildirilmesi durumunda söz konusu cezalar yüzde on nisbetinde uygulanır.135 
4. Genel yönetim kapsamındaki kamu idareleri için  yukarıda belirtilen cezalara ilişkin 
hükümler uygulanmaz. Bu gibi hallerde, 241 inci maddenin birinci fıkra hükmüne göre işlem 
yapılır.  
5. 194 üncü maddenin birinci fıkrası uyarınca doğan gümrük yükümlülüğü kapsamında 
ödenmesi gereken ithalat vergilerinin  anılan maddenin dördüncü fıkrasında öngörülen tarihe kadar 
hiç ödenmemiş veya eksik ödenmiş olduğunun gümrük idarelerince yapılan kontrol sonucunda 
tespit edildiği durumda, ödenmesi gereken ithalat vergilerinin söz konusu dördüncü fıkrada 
belirtilen faizi  ile birlikte tahsilinin yanı sıra, yükümlüsü hakkında bu vergilerin dörtte biri 
tutarında para cezasına hükmedilir. Bu fıkrada belirtilen hiç ödenmeyen veya eksik ödenen ithalat 
vergilerinin yükümlüsünce gümrük idaresinin tespitinden önce bildirilmesi dur umunda bu cezaya 
hükmedilmez. 194 üncü maddenin dördüncü fıkrası uyarınca işlem yapmakla yetinilir.  
6. Bir ila üçüncü fıkralara göre verilen cezalar 241 inci maddenin birinci fıkrasında 
belirtilen miktardan az olamaz.  
 
Madde 235 – (Değişik: 28/3/2013 -6455/ 12 md.)  
1. Serbest dolaşıma giriş rejimine tabi tutulan eşyaya ilişkin olarak, yapılan beyan ile 
muayene ve denetleme veya teslimden sonra kontrol sonucunda;  
a) (Değişik:24/10/2019 -7190/12 md.)  Eşyanın genel düzenleyici idari işlemlerle 
ithalinin yasaklanm ış olduğunun tespiti hâlinde, varsa eşyanın fark gümrük vergilerinin 
alınmasının yanı sıra, gümrüklenmiş değerinin dört katı idari para cezası verilir.  
b) (a) bendindeki eşyanın değersiz, artık veya atık madde olması durumunda, idari 
para cezası; dökme hal inde gelen eşya için ton başına otuz bin Türk Lirası, ambalajlı gelmesi 
halinde kap başına altı yüz Türk Lirası olarak hesaplanır ve eşya yurtdışı edilir.  
c) (Değişik:24/10/2019 -7190/12 md.) Eşyanın ithali, belli kuruluşların vereceği ve 
gümrük idaresine i brazı veya beyanı zorunlu olan lisans, izin, uygunluk belgesi veya bu 
belgeler yerine geçen bilgiye bağlı olmasına rağmen, eşya belge veya bilgiye tabi değilmiş ya 
da belge veya bilgi alınmış gibi beyanda bulunulduğunun tespit edilmesi hâlinde, varsa 
eşyan ın fark gümrük vergilerinin alınmasının yanı sıra, gümrüklenmiş değerinin iki katı idari 
para cezası verilir.  
d) (c) bendindeki eşyanın değersiz, artık veya atık madde olması durumunda, idari 
para cezası; dökme halinde gelen eşya için ton başına sekiz bin  Türk Lirası, ambalajlı gelmesi 
                                                           
135 24/10/2019 tarihli ve 7190 sayılı Kanunun 11 inci maddesiyle bu fıkrada yer alan “onbeş” ibaresi 
“on” şeklinde değiştirilmiştir.  halinde kap başına iki yüz Türk Lirası olarak hesaplanır ve eşya yurtdışı edilir.  
e) (Ek:24/10/2019 -7190/12 md.) Bakanlıkça belirlenecek süre içerisinde, (c) bendinde 
belirtilen eşyanın ithalinin uygun bulunduğuna ilişkin be lge veya bilginin düzenlenmesi veya 
ilgili kurum veya kuruluş tarafından gerçekleştirilen denetimin olumlu sonuçlandığının 
bildirilmesi hâlinde, 241 inci maddenin birinci fıkrası uyarınca idari para cezası verilir.  
2. İhracat rejimine tabi tutulan eşyaya i lişkin olarak, yapılan beyan ile muayene ve 
denetleme veya kontrol sonucunda;  
a) Eşyanın genel düzenleyici idari işlemlerle ihracının yasaklanmış olduğunun tespiti 
halinde, eşyanın gümrüklenmiş değerinin iki katı idari para cezası verilir.  
b) (Değişik:24/1 0/2019 -7190/12 md.)  Eşyanın ihracı, belli kuruluşların vereceği ve 
gümrük idaresine ibrazı veya beyanı zorunlu olan lisans, izin, uygunluk belgesi veya bu 
belgeler yerine geçen bilgiye bağlı olmasına rağmen, eşya belge veya bilgiye tabi değilmiş ya 
da belg e veya bilgi alınmış gibi beyanda bulunulduğunun tespit edilmesi hâlinde, 
gümrüklenmiş değerinin onda biri kadar idari para cezası verilir.  
c) (Ek:24/10/2019 -7190/12 md.) Bakanlıkça belirlenecek süre içerisinde, (b) bendinde 
belirtilen eşyanın ihracının uy gun bulunduğuna ilişkin belge veya bilginin düzenlenmesi veya 
ilgili kurum veya kuruluş tarafından gerçekleştirilen denetimin olumlu sonuçlandığının 
bildirilmesi hâlinde 241 inci maddenin birinci fıkrası uyarınca idari para cezası verilir.  
3. Yolcuların, g ümrük mevzuatına göre kişisel ve hediyelik eşya kapsamı dışında olup 
beyanlarına aykırı olarak üzerlerinde, eşyası arasında veya taşıma araçlarında çıkan ya da 
başkasına ait olduğu halde kendi eşyasıymış gibi gösterdikleri eşyanın gümrük vergileri iki 
kat olarak alınır ve eşya sahibine teslim edilir. Gümrük vergileri ödenmediği takdirde, eşya 
gümrüğe terk edilmiş sayılır.  
4. (Değişik:24/10/2019 -7190/12 md.)  Cezai hükümler saklı kalmak üzere;  
a) Birinci fıkranın (a) bendinde belirtilen eşya, yükümlü talebi d oğrultusunda otuz gün 
içinde mahrecine iade ya da ilgili kurum ya da kuruluşun uygun görüşü ile doğrudan üçüncü 
ülkeye transit edilir. Bu süre içerisinde mahrecine iade veya üçüncü ülkeye transit edilmeyen 
eşya, ihraç kaydıyla satış ya da masrafları sahibi nce karşılanmak koşuluyla imha suretiyle 
tasfiye edilmek üzere bulunduğu gümrük idaresine terk edilir.  
b) Birinci fıkranın (c) bendinde belirtilen eşya, yükümlü talebi doğrultusunda mahrecine 
iade, ilgili kurum ya da kuruluşun uygun görüşü ile doğrudan ya da serbest bölge üzerinden 
üçüncü ülkeye transit veya ihraç kaydıyla satış ya da masrafları sahibince karşılanmak 
koşuluyla imha suretiyle tasfiye edilmek üzere bulunduğu gümrük idaresine terk edilir.  
c) Teslimden sonra kontrol sonucunda uygunsuzluğu tespi t edilen ancak bulunamayan 
eşyanın gümrüklenmiş değerinin kamuya geçirilmesine karar verilir.  
5. (Değişik:24/10/2019 -7190/12 md.)  Türkiye Gümrük Bölgesine getirilen ve varış 
gümrük idaresine karayolu ile sevk edilmek üzere transit rejimine konu edilen serb est 
dolaşımda olmayan eşyanın, yapılan kontrol veya muayene sonucunda, beyan edilenden 
belirgin bir şekilde farklı cinste olduğunun tahlil, teknik inceleme ve araştırmaya gerek 
olmaksızın tespiti hâlinde fiilin niteliğine göre bu fıkranın (a) ve (b) bentle rine, transit 
rejimine konu edilen serbest dolaşımda olmayan eşyanın, hareket gümrük idaresinden sevk edilmesinden sonra varış gümrük idaresine varışından önce ya da varış gümrük idaresinde 
yapılan kontrolü veya muayenesi sonucunda beyana göre eksiklik vey a fazlalık tespit edilmesi 
hâlinde fiilin niteliğine göre bu fıkranın (c) veya (d) bentleri uyarınca işlem yapılır. Bu 
fıkranın (c) ve (d) bentleri kapsamında değerlendirilemeyecek eksiklik ve fazlalık durumları 
ile bu durumların tespitine ilişkin usul ve esaslar Bakanlıkça belirlenir.  
a) Farklı çıkan eşyanın gümrük vergileri toplamının beyan edilen eşyanın gümrük 
vergileri toplamından fazla olması durumunda farklı çıkan eşyaya ilişkin gümrük vergilerinin 
iki katı idari para cezası verilir.  
b) Farklı çıkan eşyanın beyan edilen eşyadan farklı şekilde, ithalinin lisansa, şarta, 
izne, kısıntıya veya belli kuruluşların vereceği uygunluk veya yeterlilik belgesine tabi olması 
durumunda farklı çıkan eşyanın gümrüklenmiş değerinin iki katı idari para cezası verilir.  
c) Beyana göre eksik olduğunun tespit edilmesi hâlinde, eksik çıkan eşyaya ilişkin 
gümrük vergilerinin alınmasının yanı sıra eşyanın gümrük vergilerinin iki katı idari para 
cezası verilir.  
d) Beyana göre fazla olduğunun tespit edilmesi hâlinde, fazla çıka n eşyanın gümrük 
vergileri kadar idari para cezası verilir ve fazla çıkan eşya 177 ila 180 inci madde hükümlerine 
göre tasfiyeye tabi tutulur.  
6. (Ek:24/10/2019 -7190/12 md.)  Birinci ve ikinci fıkralarda belirtilen aykırılıkların 
gümrük idaresi tarafından t espit edilmesinden önce beyan sahibi tarafından bildirilmesi 
durumunda bu fıkralara göre hesaplanan cezalar yüzde on oranında uygulanır.  
 
Madde 236 – 1. (Değişik: 28/3/2013 -6455/13 md.) Teminat alınmış olsa bile, gümrük 
işlemlerine başlanmadan veya bu işle mler bitirilip gümrük idaresinin izni alınmadan gümrük 
antrepoları veya gümrük idaresince eşya konulmasına izin verilen yerlerden kısmen veya 
tamamen eşya çıkarılması veya buralardaki eşyanın değiştirilmesi ya da yapılan sayımlarda 
kayıtlara göre eşyanın b ir kısmının noksan olduğunun anlaşılması hallerinde, bu eşyanın 
gümrük vergilerinin yanı sıra gümrüklenmiş değerinin iki katı idari para cezası verilir.  
2. Gümrük antrepolarında veya gümrük idaresince eşya konulmasına izin verilen 
yerlerde yapılan sayımlar da kayıtlara göre fazla eşya çıkması halinde, bu eşyanın 177 ila 180 
inci madde hükümlerine göre tasfiyeye tabi tutulmasının yanı sıra, fazla çıkan eşyaya ait 
ithalat veya ihracat vergileri tutarı kadar para cezası alınır.  
3. (Mülga: 18/6/2009 -5911/68 md.)  
4. (Ek: 28/3/2013 -6455/13 md.) Gümrüksüz satış mağazalarından hak sahibi 
olmayanlara satış yapılması halinde satışa konu eşyaya, hak sahibi olmakla birlikte limit üstü 
satış yapılması halinde de limit üstü eşyaya ait ithalat vergilerinin yanı sıra bu verg ilerin üç 
katı para cezası verilir.  
5. (Ek: 28/3/2013 -6455/13 md.) (Değişik:24/10/2019 -7190/13 md.) Eşyanın gümrük 
antrepo rejimine tabi tutulmasına ilişkin beyanının kontrolü veya muayenesi neticesinde 
antrepo beyannamesinde beyan edilenden belirgin bir ş ekilde farklı cinste eşya olduğunun 
tahlil, teknik inceleme ve araştırmaya gerek olmaksızın tespiti hâlinde;  
a) Farklı çıkan eşyanın gümrük vergileri toplamının beyan edilen eşyanın gümrük 
vergileri toplamından fazla olması durumunda farklı çıkan eşyaya il işkin gümrük vergilerinin 
iki katı idari para cezası verilir.  b) Farklı çıkan eşyanın beyan edilen eşyadan farklı şekilde, ithalinin lisansa, şarta, 
izne, kısıntıya veya belli kuruluşların vereceği uygunluk veya yeterlilik belgesine tabi olması 
durumunda f arklı çıkan eşyanın gümrüklenmiş değerinin iki katı idari para cezası verilir.  
 
Madde 237 – 1. 35/A ila 35/C madde hükümlerine göre (…)136 verilen özet beyan 
veya özet beyan olarak kullanılan ticari veya resmi belgelerdeki kayıtlı miktara göre noksan 
çıkan k apların mahrecinden yüklenmemiş veya yanlışlıkla başka yere çıkartılmış veya kaza ve 
avarya sonucunda yok olmuş veya çalınmış bulunduğu gümrük idaresince belirlenecek süre 
içinde kanıtlanamadığı takdirde bu noksan kaplara ait eşyadan tarife pozisyonuna vey a tarife 
pozisyonu tespit edilemiyor ise cinsine ve türüne göre tarifede dahil olduğu faslın en yüksek 
vergiye tabi pozisyonuna göre hesaplanacak gümrük verg ileri kadar para cezası alınır.(136)137 
2. 1 inci fıkraya göre ceza belirlenmesi mümkün olamıyorsa, n oksan her kap için 241 
inci maddenin 1 inci fıkrasında belirlenen miktarda para cezası alınır.  
3. 35/A ila 35/C madde hükümlerine göre (…)(136) verilen özet beyan veya özet beyan 
olarak kullanılan ticari veya resmi belgelerdeki kayıtlı miktara göre fazla ç ıkan kapların 
yanlışlıkla mahrecinden fazla olarak yüklenmiş olduğu gümrük idaresince belirlenecek süre 
içinde kanıtlanamadığı takdirde, söz konusu eşyaya el konularak mülkiyetinin kamuya 
geçirilmesine karar verilir, 177 ila 180 inci madde hükümlerine göre  tasfiyeye tabi tutulur ve 
eşyanın CIF kı ymeti kadar para cezası alınır.(136)(137 ) 
4. (Değişik: 18/6/2009 -5911/61 md.) Dökme gelen eşyada yüzde üçü aşmayacak 
şekilde eşya cinsi itibarıyla Cumhurbaşkanı kararı ile belirlenecek oranlardaki eksiklik ve 
fazlal ıklar için takibat yapılmaz. Doğalgaz ürünlerinde boru hatları ile taşınarak ithal edilenler 
hariç bu oran % 6’yı aşmayacak şekilde uygulanır.138139 
5. (Ek: 18/6/2009 -5911/61 md.) Eşya miktarının gümrük idaresince tespit edilmediği 
ve rejim beyanının belgelerin de kayıtlı miktarlara göre yapıldığı durumlarda, tespit edilen 
miktar farklılıkları özet beyan eksiklik veya fazlalığı olarak değerlendirilir. Yapılan özet 
beyan eksiklik veya fazlalık takibatı sonucunda miktar farklılığı nedeniyle cezayı gerektirir 
bir du rum ortaya çıkması halinde, 234 üncü madde hükümleri uygulanmayarak sadece bu 
madde hükümlerine göre işlem yapılır.140 
                                                           
136 28/3/2013 tarihli ve 6455 sayılı Kanunun 14 üncü maddesiyle, bu maddenin birinci fıkrasında yer 
alan “gümrük vergisi” ibaresi “gümrük vergileri” şeklinde değiştirilmiş, birinci ve üçüncü fıkralarında 
yer alan “taşıt araçlarının sahipleri, kaptanları veya acentaları tarafından gümrük idaresine” ibareleri 
madde metninden çıkarılmış, üçüncü fıkrasında yer al an “eşyaya el konularak müsadere olunur” ibaresi 
“eşyaya el konularak mülkiyetinin kamuya geçirilmesine karar verilir, 177 ila 180 inci madde 
hükümlerine göre tasfiyeye tabi tutulur” şeklinde değiştirilmiştir.  
137 18/6/2009 tarihli ve 5911 sayılı Kanunun 61 inci maddesiyle; bu fıkrada yer alan “42 ila 45 inci 
madde” ibaresi “35/A ila 35/C madde” olarak değiştirilmiş ve metne işlenmiştir.  
138 2/7/2018 tarihli ve 700 sayılı KHK’nin 126 ncı maddesiyle, bu fıkrada yer alan “Bakanlar Kurulu” 
ibaresi “Cumhurbaşkanı” şeklinde değiştirilmiştir.  
139 14/2/2019 tarihli ve 7164 sayılı Kanunun 29 uncu maddesiyle bu fıkrada yer alan “% 4’ü” ibaresi 
“%6’yı” şeklinde değiştirilmiştir.  
140 18/6/2009 tarihli ve 5911 sayılı Kanunun 61 inci maddesiyle beşinci fıkra eklenmiş ve mevcut 
beşinci fıkra altıncı fıkra olarak teselsül ettirilmiştir.  6. (Değişik: 28/3/2013 -6455/14 md.) Türkiye Gümrük Bölgesine giriş yapan taşıt 
içerisinde özet beyan verilmeksizin eşya getirildiğinin gümr ük idaresince belirlendiği veya 
eşyanın boşaltılmasına izin verilmesinden sonra gümrük idaresine bildirildiği ve bu eşyanın 
verilmiş olan özet beyanlardan biri ile ilişkili olmadığının anlaşıldığı hallerde, söz konusu 
eşya için özet beyan vermekle yükümlü olan kişinin tespit edilmesi halinde bu kişi, tespit 
edilememesi halinde ise eşyayı Türkiye Gümrük Bölgesine getiren kişi tarafından, eşyanın 
yanlışlıkla mahrecinden fazla olarak yüklenmiş olduğu gümrük idaresince belirlenecek süre 
içinde kanıtlanamadığı t akdirde, söz konusu eşyaya el konularak mülkiyetinin kamuya 
geçirilmesine karar verilir ve 177 ila 180 inci madde hükümlerine göre tasfiyeye tabi tutulur. 
Ayrıca eşyanın CIF kıymeti kadar para cezası verilir.(140) 
7. (Ek: 28/3/2013 -6455/14 md.) Birinci, ik inci ve üçüncü fıkralarda belirtilen para 
cezaları özet beyanı veren kişiden, altıncı fıkrada belirtilen para cezası ise özet beyanı 
vermekle yükümlü olduğu tespit edilen kişiden, bu kişinin tespit edilememesi halinde eşyayı 
Türkiye Gümrük Bölgesine getire n kişiden alınır.  
 
Madde 238 – (Değişik: 18/6/2009 -5911/62 md.)  
1. (Değişik:24/10/2019 -7190/14 md.) 241 inci maddenin üçüncü fıkrasının (h), (l) ve 
(m) bentleri, dördüncü fıkrasının (g) ve (h) bentleri ile beşinci fıkrasının (b) bendinde 
belirtilen durumla r hariç;  
a) Dahilde işleme rejimi, gümrük kontrolü altında işleme rejimi ile geçici ithalat 
rejimine ilişkin hükümlerin ihlali hâlinde, eşyanın gümrüklenmiş değerinin iki katı,  
b) Tam muafiyet suretiyle geçici olarak ithal edilen özel kullanıma mahsus taşı tlara 
ilişkin rejim ihlallerinde, gümrük vergileri tutarının dörtte biri,  
c) Dahilde işleme rejimi ve gümrük kontrolü altında işleme rejimine ilişkin hükümler 
ihlal edilmekle birlikte, rejim kapsamı ithal eşyasının işleme faaliyetindeki hâli veya işlem 
görmüş ürün hâli de dahil olmak üzere, gümrük gözetiminden mevzuata aykırı olarak 
çıkarılmamış olduğunun tespiti hâlinde, ithal eşyasının gümrük vergileri ile ilgili rejime 
ilişkin beyannamenin tescil tarihinden tespitin yapıldığı tarihe kadar geçen süre için  6183 
sayılı Kanuna göre tespit edilen gecikme zammı oranında faizin toplamı kadar,  
d) (b) bendinde belirtilen taşıtlar hariç olmak üzere, geçici ithalat rejimi kapsamında 
ithal edilen eşyanın süresi içerisinde gümrükçe onaylanmış başka bir işlem veya kull anıma 
tabi tutulmaması durumunda gümrük vergileri ile rejime ilişkin beyannamenin tescil 
tarihinden tespitin yapıldığı tarihe kadar geçen süre için 6183 sayılı Kanuna göre tespit edilen 
gecikme zammı oranında faizin toplamı kadar,  
idari para cezası verilir . 
2. (Ek:24/10/2019 -7190/14 md.)141 Birinci fıkranın (c) ve (d) bentlerinde belirtilen 
eşyanın, yapılacak tebligat tarihinden itibaren altmış gün içinde gümrükçe onaylanmış başka 
bir işlem veya kullanıma tabi tutulmaması hâlinde, ayrıca gümrük vergileri tuta rında idari 
para cezası verilir.  
                                                           
141 24/10/2019 tarihli ve 7190 sayılı Kanunun 14 üncü maddesiyle birinci fıkradan sonra gelmek üzere 
fıkra eklenmiş ve diğer fıkralar buna göre teselsül ettirilmiştir.  3. Birinci fıkraya göre verilen cezalar 241 inci maddenin altıncı fıkrasında belirtilen 
miktardan az olamaz.  
4. Genel yönetim kapsamındaki kamu idareleri hakkında bu maddenin para cezasına 
ilişkin hükümleri ile 241 inci mad denin üçüncü fıkrasının (h), (l) ve (m) bentleri, dördüncü 
fıkrasının (g) ve (h) bentleri ile beşinci fıkrasının (b) bendi hükümleri uygulanmaz. Bu 
durumda, 241 inci maddenin birinci fıkra hükmü uygulanır.  
 
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM  
Usulsüzlüklere İlişkin Cezalar  
Madde  239 – 1. İthalat veya ihracat vergilerinden muaf eşyayı 33 üncü madde 
hükümleri gereğince belirlenen gümrük kapıları dışında başka yerlerden izinsiz olarak ithal 
veya ihraç veya bunlara teşebbüs edenlerle, bu tür eşyayı gümrük işlemlerini yaptırmaksızın 
yurda sokanlar veya çıkaranlar ile buna teşebbüs edenlerden, sözkonusu eşyanın ithalata konu 
olması halinde, CIF değerinin, ihracata konu olması halinde ise FOB değerinin onda biri 
oranında para cezası  alınır.142 
2. (Ek: 28/3/2013 -6455/16 md.) Gümrük vergiler i ödenmek suretiyle ihraç edilebilen 
eşyayı, gümrük işlemlerine tabi tutmaksızın veya gümrük vergileri kısmen veya tamamen 
ödenmeksizin Türkiye Gümrük Bölgesinden çıkaranlara eşyanın gümrük vergilerinin yanı sıra 
bu vergilerin iki katı idari para cezası ve rilir. 
 
Madde 240 – (Mülga: 18/6/2009 -5911/68 md.)  
 
Madde 241 – 1. (Değişik: 18/6/2009 -5911/63 md.) Bu Kanunda ayrı bir ceza tayin 
edilmiş haller saklı kalmak üzere, bu Kanuna ve bu Kanunda tanınan yetkilere dayanılarak 
çıkarılan ikincil düzenlemelerle get irilen hükümlere aykırı hareket edenlere söz konusu 
düzenlemelerde açıkça öngörülmüş olması kaydıyla altmış TL usulsüzlük cezası uygulanır.143 
2. 1 inci fıkrada belirtilen miktar, her yıl, bir önceki yıla ilişkin olarak 213 sayılı Vergi 
Usul Kanunu uyarınca belirlenen yeniden değerleme oranında artırılır, bu hesaplamada 
1.000.000 TL'sına kadar olan tutarlar dikkate alınmaz.  
3. Usulsüzlük cezası aşağıdaki hallerde 1 inci fıkrada belirtilen miktarın iki katı olarak 
uygulanır:  
a) 6 ve 7 nci maddelere göre, gümrü k idarelerince verilen kararlara dayanak oluşturan 
belge ve bilgilerin, ilgili kişiler tarafından yanlış olarak verilmesi,  
b) Vergi kaybı doğurmamasına karşın, 24 üncü maddeye göre birbirleriyle ilişkisi 
bulunan kişiler arasında bir satış işlemi olması ve bu ilişkinin beyan edilmemesi,  
                                                           
142 28/3/2013 tarihli ve 6455 sayı lı Kanunun 16 ncı maddesiyle, bu fıkraya “1.” şeklinde fıkra numarası 
eklenmiştir.  
143 17/12/2022  tarihli ve 32046  sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Ticaret Bakanlığının 189 seri 
numaralı Gümrük Genel Tebliği ile bu fıkrada yer alan usulsüzlük cezasının 1/1/2023  tarihinden 
itibaren 523,00  TL olarak uygulanacağı hüküm altına alınmıştır.  c) Yabancı limanlardan gelen veya Türkiye Gümrük Bölgesinden yabancı limanlara 
giden gemilerin geliş ve gidişlerinde yönetmelikle belirlenecek süreler içerisinde donatan 
veya işleten veya acentası tarafından gümr ük idaresine bilgi verilmemesi,144 
d) 35/A maddesine göre özet beyan veya özet beyan olarak kullanılan ticari veya resmi 
belgenin süresi içinde verilmemes i,145 
e) Türkiye Gümrük Bölgesinde karayoluyla transit eşya taşıyan taşıt araçlarının 91 inci 
maddeye göre verilen süre leri yirmidört saate kadar aşması,  
f) Gümrük antrepolarının 93 üncü maddenin 3 üncü fıkrasında belirtilen teknik 
dona nımlarında noksanlık bulunması,  
g) Gümrük antrepo rejimine tabi tutulan eşyanın, antrepolara konuldukları tarihte 
işleticiler tarafından ka yıtlara geçirilmemesi,  
h) (Değişik: 18/6/2009 -5911/63 md.) Dâhilde işleme rejimi ve gümrük kontrolü 
altında işleme rejimi kapsamında Türkiye Gümrük Bölgesine getirilen eşyanın izin verilen 
süresinin bitimini takiben bir ay içerisinde rejimin gerektirdiği i şlemlerinin bitirilmesi, 
yeniden ihracı veya gümrükçe onaylanmış bir işlem veya kullanıma tabi tutulması,  
ı) Geçici olarak Türkiye Gümrük Bölgesi dışına çıkarılan eşyanın verilen süreyi 
aştıktan sonra geri getirilmesi,  
j) (Değişik: 18/6/2009 -5911/63 md.) Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu hükümleri saklı 
kalmak kaydıyla, ihraç eşyasının yapılan beyan ve eki belgelere göre miktar veya cinsinde 
%10’dan fazla farklılık çıkması,  
k) Serbest bölgelerde çalışan veya buralara giren ve çıkan kişilerin bu Kanunla 
konulmuş kurallara uymaması,  
l) (Değişik: 18/6/2009 -5911/63 md.) Geçici ithalat rejimi kapsamında Türkiye 
Gümrük Bölgesine getirilen eşyanın verilen sürenin bitimini takiben bir ay içerisinde yeniden 
ihraç edilmesi veya gümrükçe onaylanmış bir işlem veya kullanıma tabi tutulması,  
m) (Ek: 18/6/2009 -5911/63 md.) Geçici ithalat rejimi kapsamında ithal edilen eşyanın 
gümrük idaresine bilgi verilmeden, ancak süresi içerisinde Türkiye Gümrük Bölgesinin dışına 
çıkarıldığının kabul edilebilir belgelerle kanıtlanması.  
4. Usu lsüzlük cezası aşağıdaki hallerde 1 inci fıkrada belirtilen miktarın dört katı 
olarak uygulanır.  
a) Bir kişinin 5 inci madde hükümlerine göre geçerli bir temsil yetkisi olmadığı halde 
başka bir kişi adına veya hesabına gümrük idarelerinde iş takip etmesi,  
b) 34 üncü maddenin 2 nci fıkrası hükümlerinin aksine, karayolu taşıtlarının gümrük 
idaresinin izni olmadan yük veya yolcu alarak yoluna devam etmesi,  
                                                           
144 18/6/2009 tarihli ve 5911 sayılı Kanunun 67 nci maddesiyle; bu bentte yer alan “gidişlerinden en 
az üç saat önce sahip veya acentası” ibaresi “gidişlerinde yönetmelikle belir lenecek süreler içerisinde 
donatan veya işleten veya acentası” şeklinde değiştirilmiş ve metne işlenmiştir.  
145 18/6/2009 tarihli ve 5911 sayılı Kanunun 67 nci maddesiyle; bu bentte yer alan “42 nci maddeye” 
ibaresi “35/A maddesine” şeklinde değiştirilmiş ve  metne işlenmiştir.  c) (Değişik: 18/6/2009 -5911/63 md.) 45 inci maddenin birinci fıkra hükümlerine 
aykırı olarak taşıtlardan eşya boşaltılması, özet beyan veya özet beyan olarak kullanılan ticari 
ve resmi belgelerde kayıtlı eşyanın cinsinin yanlış beyan edilmesi veya kapların türleri ile 
üzerlerinde kayıtlı numara ve işaretlerin özet beyan kayıtlarına uygun olmaması,  
d) Türkiye Gümrük Bölgesinde karayoluyla transit eşya taşıyan taşıt araçlarının 91 inci 
maddeye göre verilen süreleri kırksekiz saate kadar aşması,  
e) Genel antrepo ve serbest bölgelere getirilen parlayıcı, patlayıcı veya bir arada 
bulundukları eşya için tehlikeli ol an ya da korunmaları özel düzenek ve yapılara gerek 
gösteren eşyanın 94 ve 154 üncü madde hükümlerine aykırı olarak genel amaçlı eşya konulan 
yerlerde depolanması,  
f) Gümrük antrepolarında bulunan eşyanın gümrük idarelerinin izni olmaksızın 102 
nci maddede  belirtilen elleçlemelere tabi tutulması.  
g) (Ek: 18/6/2009 -5911/63 md.) Geçici ithalat rejimi kapsamında Türkiye Gümrük 
Bölgesine getirilen eşyanın verilen sürenin bitimini takiben iki ayı aşmayan sürede yeniden 
ihraç edilmesi veya gümrükçe onaylanmış bir  işlem veya kullanıma tabi tutulması,  
h) (Ek: 18/6/2009 -5911/63 md.) Dâhilde işleme rejimi ve gümrük kontrolü altında 
işleme rejimi kapsamında Türkiye Gümrük Bölgesine getirilen eşyanın izin verilen süresinin 
bitimini takiben iki ayı aşmayan süre içerisind e rejimin gerektirdiği işlemlerinin bitirilmesi, 
yeniden ihracı veya gümrükçe onaylanmış bir işlem veya kullanıma tabi tutulması,  
ı) (Ek: 18/6/2009 -5911/63 md.) (Mülga:24/10/2019 -7190/15 md.)  
5. (Değişik: 18/6/2009 -5911/63 md.) Usulsüzlük cezası aşağıdaki hallerde birinci 
fıkrada belirtilen miktarın altı katı olarak uygulanır:  
a) Türkiye Gümrük Bölgesinde karayoluyla transit eşya taşıyan taşıt araçlarının 91 inci 
maddeye göre verilen süreleri yetmişiki saate kadar aşması,  
b) Geçici ithalat rejimi kapsamında  Türkiye Gümrük Bölgesine getirilen taşıtlara 
verilen sürenin bitimini takiben üç ayı aşmayan sürede yeniden ihraç edilmesi veya gümrükçe 
onaylanmış bir işlem veya kullanıma tabi tutulması.  
6. Usulsüzlük cezası aşağıdaki hallerde 1 inci fıkrada belirtilen miktarın sekiz katı 
olarak uygulanır:  
a) 34 üncü maddenin 3 üncü fıkrası hükümlerinin aksine, Türkiye Gümrük Bölgesine 
giren gemilerin rota değiştirmesi, yolda durması, başka gemilerle temas etmesi, gümrük gözetimi 
yapılması için yol kesmemesi veya gümrük idaresi bulunmayan yerlere yanaşması ile yükü 
bulunmadığı durumlarda, yük almadığının veya yükünün başka bir limana çıkarıldığının veya 
avarya olduğunun kanıtlanamaması,146 
b) Taşıt araçlarının 33 üncü ve 91 inci maddede belirtilen önceden belirlenmiş yollar  
dışında seyretmesi,  
                                                           
146 28/3/2013 tarihli ve 6455 sayılı Kanunun 17 nci maddesiyle, bu bentte yer alan “yanaşması” 
ibaresinden sonra gelmek üzere “ile yükü bulunmadığı durumlarda, yük almadığının veya yükünün 
başka bir limana çıkarıldığının veya avarya olduğ unun kanıtlanamaması” ibaresi eklenmiştir.  c) Türkiye Gümrük Bölgesinde karayoluyla transit eşya taşıyan taşıt araçlarının 91 inci 
maddeye göre verilen süreleri yetmişiki saatten daha fazla bir süre ile aşması.  
d) (Ek: 18/6/2009 -5911/63 md.) (Değişik:24/10/2019 -7190/15 md.) 11 inci madde 
hükmüne göre yazılı olarak talep edilen bilgi ve belgeler ile 13 üncü madde hükmü uyarınca 
beş yıl süreyle saklanması gereken belgelerin gümrük kontrolü sırasında ibraz edilmemesi.  
e) (Ek:3/11/2022 -7420/15 md.)  Geçici ithalat rejimi kapsamında k işisel kullanıma 
mahsus yabancı plakalı taşıtları Türkiye Gümrük Bölgesine getiren hak sahipleri tarafından 
gümrük idaresine bilgi verilmeden taşıtsız yurt dışına çıkılması.  
7. (Ek: 15/2/2018 -7099/13 md.) Bu Kanunun 218 inci maddesinin üçüncü fıkrası 
uyarı nca Bakanlıkça belirlenen azami bedellere uyulmaması halinde her bir işlem için beş bin 
Türk lira sı usulsüzlük cezası uygulanır.  
 
ONİKİNCİ KISIM  
İtirazlar  
Madde 242 – (Değişik: 18/6/2009 -5911/64 md.)  
1. Yükümlüler kendilerine tebliğ edilen gümrük vergileri , cezalar ve idari kararlara 
karşı tebliğ tarihinden itibaren onbeş gün içinde bir üst makama, üst makam yoksa aynı 
makama verecekleri bir dilekçe ile itiraz edebilir.  
2. İdareye intikal eden itirazlar otuz gün içinde karara bağlanarak ilgili kişiye tebliğ  edilir.  
3. İtiraz dilekçelerinin süresi içinde yanlış makama verilmesi halinde, itiraz süresinde 
yapılmış sayılır ve idarece yetkili makama ulaştırılır.  
4. İtirazın reddi kararlarına karşı işlemin yapıldığı yerdeki idari yargı mercilerine 
başvurulabilir.  
 
Madde 243 – 1. İlgili kişilere 197 nci maddeye göre tebliğ edilen gümrük vergilerinin 
hesaplanmasında esas alınan kimyevi tahlil sonuçlarına karşı tebliğden itibaren onbeş gün 
içinde gümrük ve muhafaza başmüdürlüğüne yazılı olarak itiraz edilebilir.  
2. İtiraz üzerine, birinci tahlilin yapıldığı gümrük laboratuarında görevli olan ve ilk 
tahlili yapan kimyager dışındaki iki kimyager tarafından ikinci tahlil yapılır. Yükümlünün 
talebi halinde, gümrük idareleri, gümrük kimyageri olmayan bir gözlemci kimyagerin  de 
ikinci tahlilde hazır bulunmasına izin verirler.  
Üç kimyagerden fazla kimyager bulunmayan gümrük laboratuarında yapılan tahlile 
itiraz edilmesi halinde, ikinci tahlil enaz iki kimyager bulunan en yakın gümrük idaresine ait 
laboratuarda yaptırılır.  
(Mül ga: 18/6/2009 -5911/67 md.)  
3. İkinci tahlil sonucu, eşyanın teknik özelliklerinin ve niteliklerinin belirlenmesi 
yönünden kesindir.  
 
Madde 244 – (Mülga: 18/6/2009 -5911/68 md.; Yeniden Düzenleme: 13/2/2011 -
6111/137 md.)  1. (Değişik:24/10/2019 -7190/16 md.)  Gümrük idarelerince düzenlenen ek tahakkuk 
ve ceza kararı muhteviyatı alacaklar için yükümlü veya ceza muhatabı tarafından uzlaşma 
başvurusu yapılabilir. Uzlaşmanın kapsamına;  
a) Beyan ile gümrük idaresi tarafından yapılan tespit sonucunda belirlenen farklı lıklara 
ilişkin tebliğ edilen gümrük vergileri alacakları,  
b) Gümrük idaresi tarafından tespit edilmesinden önce beyan sahibi tarafından 
bildirilen farklılıklara ilişkin tebliğ edilen gümrük vergileri alacakları,  
c) Bu Kanun ve ilgili diğer kanunlar uyarın ca gümrük idaresi tarafından düzenlenen 
idari para cezaları,  
girer. Uzlaşma talebi, henüz itiraz başvurusu yapılmamış veya itiraz edilmiş olmakla 
birlikte itirazı henüz sonuçlandırılmamış gümrük vergileri ve idari para cezaları için, tebliğ 
tarihinden itib aren onbeş gün içinde yapılır. Uzlaşma talebinde bulunulması hâlinde, itiraz 
veya dava açma süresi durur, uzlaşmanın vaki olmaması veya temin edilememesi hâlinde süre 
kaldığı yerden işlemeye başlar, ancak sürenin bitimine beş günden az kalmış olması hâlind e 
süre beş güne tamamlanır. Uzlaşmanın vaki olmaması veya temin edilememesi hâlinde 
yeniden uzlaşma talebinde bulunulamaz.  
2. (Değişik:24/10/2019 -7190/16 md.) Gümrük vergileri ve cezalarına ilişkin fiilin, 
5607 sayılı Kanunda yer alan kaçakçılık suçları il e ilişkili olması hâlinde bu madde hükmü 
uygulanmaz.  
3. (Değişik:24/10/2019 -7190/16 md.) Bu madde kapsamında yapılan uzlaşma 
talepleri, gümrük uzlaşma komisyonları tarafından değerlendirilir. Gümrük uzlaşma 
komisyonlarının kurulması, çalışması ile bu madde  kapsamında yapılacak işlemlere ilişkin 
usul ve esaslar yönetmelikle düzenlenir.  
4. (Değişik:24/10/2019 -7190/16 md.) Gümrük uzlaşma komisyonlarının çalışmaları 
gizlidir. Uzlaşma tutanakları kesin olup gereği idarece derhal yerine getirilir. Vergi 
yükümlüsü  veya ceza muhatabı, üzerinde uzlaşılan ve tutanakla tespit olunan hususlar 
hakkında dava açamaz ve hiçbir mercie şikâyette bulunamaz.  
5. (Değişik:24/10/2019 -7190/16 md.) Uzlaşılan gümrük vergileri ve cezalar, uzlaşma 
tutanağının tebliğinden itibaren bir a y içinde ödenir. Uzlaşılan vergilere ilişkin gümrük 
yükümlülüğünün başladığı tarihten uzlaşma tutanağının imzalandığı tarihe kadar geçen süre 
için 6183 sayılı Kanun hükümlerine göre belirlenen gecikme zammı oranında gecikme faizi 
uygulanır. Uzlaşmanın vaki  olmaması veya temin edilememesi hâlinde, genel hükümlere göre 
işlem yapılır.  
6. Bu madde uyarınca üzerinde uzlaşılan cezalar hakkında 30/3/2005 tarihli ve 5326 
sayılı Kabahatler Kanununun 17 nci maddesi uyarınca ayrıca peşin ödeme indiriminden 
yararlanıla maz.  
7. (Ek: 8/8/2011 -649-KHK/59 md.)  Uzlaşma komisyonlarının başkan ve üyelerine, bu 
komisyonlardaki çalışmaları dolayısıyla verilecek ücret Cumhurbaşkanı kararıyla belirlenir.147 
 
Madde 245 – (Mülga: 18/6/2009 -5911/68 md.)  
                                                           
147 2/7/2018 tarihli ve 700 sayılı KHK’nin 126 ncı maddesiyle, bu fıkrada yer alan “Gümrük ve Ticaret 
Bakanlığının teklifi üzerine Bakanlar Kurulu” ibaresi “Cumhurbaşkanı” şeklinde değiştirilmiştir.  ONÜÇÜNCÜ KISIM  
Yürürlükten Kaldı rılan Hükümler, Geçici Maddeler ve Yürürlük  
 
BİRİNCİ BÖLÜM  
Yürürlükten Kaldırılan Hükümler  
Madde 246 – Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarih itibariyle;  
a) Nisan 1334 tarihli Gümrük Kanununun 113, 117 ve 118 inci maddeleri ile aynı 
Kanunun 7.6.1926 tarihli ve  906 sayılı Kanunla değiştirilen 112 ve 116 ncı maddeleri,  
b) 30.11.1960 tarihli ve 146 sayılı Kanun,  
c) 19.7.1972 tarihli ve 1615 sayılı Gümrük Kanunu ile bu Kanunda değişiklik yapan 
25.2.1981 tarihli ve 2419 sayılı 18.4.1983 tarihli ve 2817 sayılı, 22.5. 1987 tarihli ve 3375 
sayılı, 10.2.1994 tarihli ve 3968 sayılı, 3.4.1997 tarihli ve 4236 sayılı Kanunlar ile, 7.2.1990 
tarihli ve 3612 sayılı Kanunun 55 inci maddesi,  
d) 30.6.1995 tarihli ve 564 sayılı Kanun Hükmünde Kararname,  
e)7.1.1932 tarihli ve 1918 sa yılı Kaçakçılığın Men ve Takibine Dair Kanunun 15 ve 
16 ncı maddeleri,  
yürürlükten kaldırılmıştır.  
 
İKİNCİ BÖLÜM  
Geçici Maddeler  
Geçici Madde 1 – 1.Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte Türkiye Gümrük Bölgesindeki 
gümrük sundurmalarında veya gümrükçe eşya k onulmasına izin verilen yerlerde bulunan eşyanın 
buralardaki bekleme süreleri ile bunlara ilişkin süre uzatım talepleri hakkında yürürlükten 
kaldırılan Gümrük Kanunu hükümleri uygulanır.  
2. Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte genel, özel ve fiktif antrepo larda bulunan 
eşyanın, buralardaki bekleme süreleri bu Kanun hükümlerine tabidir.  
 
Geçici Madde 2 – Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte bir eşya hakkında rejim 
beyanında bulunulmuş olmakla birlikte, henüz sonuçlandırılamamış gümrük işlemlerinin  
yürütülmes inde beyan hak sahibi olarak adlandırılan mükellefin lehine olan hükümler uygulanır.  
Beyannamesi tescil edilmiş eşya ile ilgili olarak, bu Kanunun yürürlüğe girdiği 
tarihten başlamak üzere kırkbeş gün içinde beyan hak sahiplerinin rejim değişikliği taleple ri 
kabul olunur. Ancak, bu taleplerin kabulü, alınmış veya alınacak ceza kararlarının 
uygulanmasını ortadan kaldırmaz.  
 
Geçici Madde 3 – 1.Başka Kanunlarda Gümrük ve Tekel Bakanlığı'na; Gümrük 
Müsteşarlığının görev ve yetki alanına giren konularda Maliye v e Gümrük Bakanlığı'na 
yapılan atıflar Gümrük Müsteşarlığı'na yapılmış sayılır.  
2. Halen yürürlükte bulunan kanunlarda 1615 sayılı Gümrük Kanunu ile sözkonusu 
Kanunda değişiklik yapan kanunlara yapılmış olan atıflar bu Kanuna yapılmış kabul edilir.  Geçici Madde 4 – Yürürlükten kaldırılan Gümrük Kanunu hükümlerine göre 
tasfiyelik hale gelmiş eşyanın, ihale ilanının henüz yayınlanmamış veya perakende satışına 
karar verilmemiş olması ve beyan sahibinin bu Kanunun yürürlük tarihinden itibaren otuz gün 
içinde gü mrük idaresine başvurması halinde, bu Kanunun 179 uncu maddesi hükümleri 
uygulanır. Dış ticaret tahdidine giren eşyalar için bu madde hükmü uygulanmaz.  
 
Geçici Madde 5 – 1. Bu Kanunun yürürlüğe girmesinden önce gümrük komisyoncu 
yardımcısı karnesine sahip olanlar, Kanunun yürürlüğe girmesinden itibaren iki yıl içinde 
Gümrük Müsteşarlığına müracaat etmeleri halinde, öğrenim şartı hariç olmak üzere 227 nci 
maddede belirtilen koşulları taşımaya devam ettiklerinin anlaşılması durumunda, kendilerine 
Gümrük Müşav ir Yardımcısı İzin Belgesi verilir. Bu şekilde gümrük müşavir yardımcısı 
olanlar en az lise mezunu olmaları halinde, gümrük müşavirliği için açılacak ilk üç sınava 
girebilirler.  
2. Bu Kanunun yürürlüğe girmesinden önce gümrük komisyoncusu karnesine sahip 
olanlar,  Kanunun yürürlüğe girmesinden itibaren iki yıl içinde Gümrük Müsteşarlığına 
müracaat etmeleri halinde, öğrenim şartı hariç olmak üzere 227 nci maddede belirtilen koşulları 
taşımaya devam ettiklerinin anlaşılması durumunda, kendilerine Gümrük Müşavi rliği İzin 
Belgesi verilir.  
3. Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte,  yürürlükten kaldırılan 1615 sayılı Gümrük 
Kanununun 167 nci maddesinin ikinci ve üçüncü fıkrası ile 168 inci maddesinin üçüncü 
fıkrasına göre gümrük komisyoncusu veya gümrük komisyoncu ya rdımcısı olmaya hak 
kazananların görevlerinden istifa etmelerini veya emekli olmalarını müteakip,  kendilerine bu 
Kanun hükümlerine göre gümrük müşavirliği veya gümrük müşavir yardımcılığı izin belgesi 
verilir.  
4. 227 nci maddenin 1 inci fıkrasının (d) bend inde belirtilen suçlarla ilgili olarak 
devam eden davalar bulunduğu takdirde, 1 inci ve 2 nci fıkralarda yer alan iki yıllık müracaat 
süresine bakılmaksızın,  her halükarda davanın lehte sonuçlanmasından itibaren bir yıl içinde 
Müsteşarlığa müracaat edilmes i gerekir.  
 
Geçici Madde 6 – Gümrük müşavirleri ve gümrük müşavir yardımcıları çıkarılacak 
bir kanunla bağlı bulundukları gümrük ve muhafaza başmüdürlüğü görev alanı itibariyle 
kamu kurumu niteliğinde meslek kuruluşu şeklinde örgütleninceye kadar aşağıdaki  hükümler 
uygulanır:  
1. 1615 sayılı Gümrük Kanunu hükümlerine göre kurulan Gümrük Komisyoncuları 
Dernekleri faaliyetlerine devam eder ve sınav açılması ile izin belgeleri verilmesi işlemleri 
Gümrük Müsteşarlığınca yürütülür.  
a) Gümrük müşavirliği ve gümrük  müşavir yardımcılığı sınavları Müsteşarlıkça 
belirlenen usul ve esaslarçerçevesinde her yıl bir kez yapılır.  
b) 227 ve 228 inci maddelerde belirtilen koşulları sınavın açıldığı yıl başında sağlamış 
olanlar,o yıl açılan gümrük müşavirliği veya gümrük müşav ir yardımcılığı sınavlarına 
müracaat edebilirler.  c) Gümrük müşavirliği ve gümrük müşavir yardımcılığı sınavlarına en fazla üçer kez 
girilebilir.  
2. Gümrük müşavirliği veya gümrük müşavir yardımcılığı mesleğin vakar ve onuruna 
aykırı fiil ve hareketlerde b ulunanlarla,  görevlerini yapmayan veya kusurlu olarak yapan ya da 
görevinin gerektirdiği güveni sarsıcı hareketlerde bulunan meslek mensupları hakkında, 
gümrük müşavirliği hizmetlerinin gereği gibi yürütülmesi amacıyla, durumun niteliğine ve 
ağırlık derece sine göre aşağıda tanımlanan disiplin cezaları verilir.  
a) Uyarma: Meslek mensubuna mesleğinin icrasında daha dikkatli davranması gerektiğinin 
yazı ile bildirilmesidir.  
b) Kınama: Meslek mensubuna görevinde ve davranışında kusurlu sayıldığının yazı ile 
bildirilmesidir.  
c) Geçici olarak mesleki faaliyetten alıkoyma: Mesleki sıfatı saklı kalmak şartıyla altı 
aydan az,  bir yıldan çok olmamak üzere mesleki faaliyetten alıkoymadır.  
d) Meslekten çıkarma: Meslek mensubunun izin belgesinin geri alınarak, bir daha b u 
mesleği icra etmesine izin verilmemesidir.  
3. Mesleki kurallara, mesleğin vakar ve onuruna aykırı fiil ve harekette bulunanlarla, 
görevin gerektirdiği güveni sarsıcı harekette bulunan meslek mensupları hakkında, ilk 
defasında uyarma, tekrarında ise kınam acezası uygulanır.  
Görevini bağımsızlık, tarafsızlık ve dürüstlükle yapmayan veya kusurlu olarak yapan 
ya da bu Kanunda yer alan mesleğin genel prensiplerine aykırı harekette bulunan meslek 
mensupları için geçici olarak mesleki faaliyetten alıkoyma cezası uygulanır.  
Sahte belgelere dayanılarak yanlış beyanda bulunulduğunun, ancak bu durumun gümrük 
müşavirinin bilgisi dışında olduğunun, bununla birlikte, bir araştırma sonucunda gerçek 
durumun öğrenilebileceğinin Gümrük Müsteşarlığı merkez denetim elemanların ca rapora 
bağlandığı durumlarda, ilgili gümrük müşavirine ilk defasında kınama cezası verilir. Bu 
hususun tekerrür etmesi halinde geçici olarak mesleki faaliyetten alıkoyma cezası uygulanır.  
7.1.1932 tarihli ve 1918 sayılı Kaçakçılığın Men ve Takibine Dair  Kanun hükümlerine 
göre kaçakçılık suçundan mahkumiyet kararı kesinleşen meslek mensuplarına, meslekten 
çıkarma cezası verilir.  
4. Üç yıllık dönem içinde iki veya daha fazla disiplin cezasını gerektiren davranışta 
bulunan meslek mensubuna, her yeni suçu iç in bir öncekinden daha ağır ceza uygulanabilir. 
Beş yıllık dönem içinde iki defa mesleki faaliyetten alıkoyma cezası ile cezalandırılmasından 
sonra bu cezayı gerektiren fiili yeniden işleyen meslek mensupları hakkında meslekten 
çıkarma cezası uygulanır.  
Disiplin kurulları bir derece ağır veya bir derece hafif disiplin cezasının uygulanmasına 
karar verebilirler. Takibat ve hüküm tesisi, disiplin soruşturması yapılmasına ve disiplin cezası 
uygulanmasına engel değildir.  
5. Meslek mensubu hakkında savunması alı nmadan disiplin cezası verilemez. Yetkili 
disiplin kurulunun on günden az olmamak üzere verdiği süre içinde savunma yapmayanlar, 
savunma hakkından vazgeçmiş sayılırlar.  
Disiplin cezaları kesinleşme tarihinden itibaren uygulanır.  6. Gümrük müşavirleri ve gü mrük müşavir yardımcıları, görevleri sırasında veya 
görevleri sebebiyle işledikleri suçlardan dolayı fillerinin niteliğine göre Türk Ceza 
Kanununun Devlet memurlarına ait hükümleri uyarınca cezalandırılır.  
7. Disiplin cezaları bir dava sonucuna bağlı olmak sızın mevzuat hükümlerine 
aykırılığı gümrük idarelerince tespit edildiği tarihten itibaren üç yıl süreyle uygulanmadığı 
takdirde zamanaşımına uğrar. Mevzuata aykırı işlem ve eylemlerin aynı zamanda bir adli 
kovuşturma konusu olması halinde, bu aykırılık iç in Türk Ceza Kanununda öngörülen 
zamanaşımı hükümlerine göre disiplin cezası verilebilir.  
8. 2 numaralı bentte belirtilen uyarma ve kınama cezası yetkili gümrük başmüdürü, 
geçici olarak mesleki faaliyetten alıkoyma cezası Müsteşarlık Merkez Disiplin Kurulu , 
meslekten çıkarma cezaları Müsteşarlık Yüksek Disiplin Kurulu tarafından verilir.  
9. (Değişik:  24/10/2019 -7190/17 md.)  Bu Kanuna ve gümrüklerde uygulanan mevzuat 
hükümlerine aykırı hareketleri görülen gümrük müşavirleri ve gümrük müşavir yardımcılarının 
izin belgeleri Bakanlık müfettişleri ve gümrük ve dış ticaret bölge müdürleri tarafından gerek 
görülmesi hâlinde tedbir mahiyetinde en fazla altı ay süre ile geçici olarak alınır ve gümrüklerde 
iş takip etmelerine izin verilmez. Bu durum, gerekçesiyle birl ikte izin belgesinin alınmasını 
izleyen günde Bakanlığa bildirilir. Bu şekilde izin belgeleri alınanlar hakkında geçici mesleki 
faaliyetten alıkoyma cezası verilmesi hâlinde, tedbir mahiyetinde izin belgelerinin alındığı süre 
verilen cezadan mahsup edilir.  3713 sayılı Kanun kapsamında haklarında kovuşturma 
başlatılanların izin belgeleri kovuşturma sonuçlanıncaya kadar tedbiren geri alınır.  
10. (Ek: 18/6/2009 -5911/65 md.) Gümrük müşavir derneklerince, gümrük müşavirlerinin 
yapacakları iş ve işlemler karşılığ ı alacakları asgari ücretleri gösteren ve takvim yılı bazında 
belirlenen Asgari Ücret Tarifesi, Müsteşarlıkça uygun görülerek onaylanmak suretiyle 
uygulamaya konulur.  
 
Geçici Madde 7 – (Ek: 12/11/2008 -5810/9 md.)  
Bu Kanunun 152 nci, birinci fıkrasının (a) bendi hariç olmak üzere 157 nci, 158 inci 
ve bölgede faaliyette bulunan işletmelerin ihtiyaçlarıyla sınırlı olarak 185 inci maddelerinin 
3218 sayılı Serbest Bölgeler Kanununa aykırı olan hükümleri, Avrupa Birliğine tam üyeliğin 
gerçekleştiği tarihe kadar u ygulanmaz. Ancak 158 inci ve 185 inci madde hükümleri, 4760 
sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanunu yönünden uygulanmaya devam olunur.  
Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önceki dönemler için 4760 sayılı Kanuna göre 
tarhiyat yapılmaz, daha önce yapılan tarhi yatlardan vazgeçilir, tahakkuk eden tutarlar terkin 
edilir. Tahsil edilmiş tutarlar ret ve iade edilmez.  
 
Geçici Madde 8 – (Ek: 31/10/2012 -6358/19 md.)  
EXPO 2016 Antalya Ajansının tasfiyesinden sonra ülkede kalanlar hariç olmak üzere; 
EXPO 2016 Antalya ile  ilgili olarak yurda geçici olarak sokulacak her türlü ürün, mal ve 
eşya, gümrük vergisinden müstesnadır.  Geçici Madde 9 – (Ek: 18/1/2017 - 6770/13 md.)  
Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce bu Kanunun 235 inci maddesi uyarınca el 
konularak mülkiyet in kamuya geçirilmesi kararı verilen kara ulaşım araçları ile ilgili olarak 
bu maddenin yürürlüğe girdiği ayı takip eden altıncı ayın sonuna kadar ilgili gümrük idaresine 
başvurulması ve taşıtın ilk iktisabında ödenen özel tüketim vergisinin %25’ine tekabü l eden 
tutarın, başvuru tarihinden itibaren bir ay içinde ilgili tahsil dairesine ödenmesi halinde, el 
konularak mülkiyetin kamuya geçirilmesi kararı kaldırılır ve el konulan araç, sahibine iade 
edilir. Bu karar gümrük idaresi tarafından ilgili mahkemeye b ildirilir. Tasfiyesi tamamlanmış 
ulaşım araçları için bu fıkra kapsamında başvurular kabul edilmez.  
Birinci fıkrada belirtilen oran bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce serbest 
dolaşıma giriş rejimine tabi tutularak ilk iktisabı gerçekleşmiş kara ul aşım araçları ile ilgili 
olarak, bu Kanunun 235 inci maddesi kapsamında el konularak mülkiyetin kamuya geçirilmesi 
kararı verilmesi gereken fiilin gümrük idaresince tespit edilmesinden önce ve birinci fıkrada 
belirtilen süre içinde kendiliğinden bildirilme si durumunda %15 olarak uygulanır.  
Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esasları tespit etmeye Gümrük ve Ticaret 
Bakanlığı ile Maliye Bakanlığı müştereken yetkilidir.  
 
Geçici Madde 10 –(Ek:17/7/2019 -7186/14 md.)  
 Bu Kanunun 235 inci maddesi uyarınca mevcut bir soruşturma kapsamında bulunan 
veya el konularak mülkiyetin kamuya geçirilmesi kararı verilen kara ulaşım araçları ile ilgili 
olarak 31/12/2019tarihine kadar ilgili gümrük idaresine başvurulması ve taşıtın ilk iktisabında 
ödenmesi gereken özel tü ketim vergisinin %25’ine tekabül eden tutarın, başvuru sahibine 
tebliğ edildiği tarihten itibaren bir ay içinde ilgili tahsil dairesine ödenmesi hâlinde, araç 
hakkında el konularak mülkiyetin kamuya geçirilmesi kararı verilmez, mevcut kararlar 
kaldırılır v e el konulan araç sahibine iade edilir. İadesi talep edilen ulaşım araçlarının 
muhafazasına ilişkin masraflar araç sahibince ödenir.  
Bu karar gümrük idaresi tarafından ilgili başsavcılığa/mahkemeye bildirilir. Tasfiyesi 
tamamlanmış ulaşım araçları için bu fıkra kapsamında başvurular kabul edilmez.  
Birinci fıkrada belirtilen oran, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce serbest 
dolaşıma giriş rejimine tabi tutularak ilk iktisabı gerçekleşmiş kara ulaşım araçları ile ilgili 
olarak, bu Kanunun 235 inci mad desi kapsamında el konularak mülkiyetin kamuya geçirilmesi 
kararı verilmesi gereken fiilin gümrük idaresince tespit edilmesinden önce ve birinci fıkrada 
belirtilen süre içinde kendiliğinden bildirilmesi durumunda %15 olarak uygulanır.  
Cumhurbaşkanı birinci  fıkrada yer alan başvuru süresini altı aya kadar uzatmaya 
yetkilidir. Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar Ticaret Bakanlığı ile Hazine ve 
Maliye Bakanlığı tarafından müştereken belirlenir.  
 Geçici Madde 11 - (Ek:3/11/2022 -7420/16 md.)  
Bu ma ddenin yürürlüğe girdiği tarihe kadar geçici ithalat rejimi kapsamında kişisel 
kullanıma mahsus yabancı plakalı taşıtların Türkiye Gümrük Bölgesine getirilerek gümrük 
idaresine bilgi verilmeden taşıtsız yurt dışına çıkılması durumunda da, 241 inci maddenin  
altıncı fıkrasının (e) bendi hükmü uygulanır. Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce 
yapılan tahsilatlar hakkında bu madde hükmü uygulanmaz.  
 
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM  
Yürürlük ve Yürütme  
Madde 247 – Bu Kanun yayımını izleyen tarihten itibaren üç ay sonra yürürl üğe girer.  
 
Madde 248 – Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.  
 
 
4458 SAYILI KANUNA İŞLENEMEYEN HÜKÜMLER  
1) 18/6/2009 tarihli ve 5911 sayılı Kanunun Geçici Maddesi:  
Geçici Madde 1 – Yetkilendirilmiş yükümlüleri, kolaylaştırılmış emniyet ve güvenlik le 
ilgili gümrük kontrollerinden veya Gümrük Kanununun 225 inci maddesinin birinci fıkra 
hükmü saklı kalmak üzere gümrük mevzuatının öngördüğü basitleştirilmiş uygulamalardan 5 yıl 
müddetle yararlandırmaya Gümrük Müsteşarlığı yetkilidir.  
 
 
4458 SAYILI KANU NA EK VE DEĞİŞİKLİK GETİREN  MEVZUATIN VEYA  
ANAYASA MAHKEMESİ TARAFINDAN İPTAL  EDİLEN HÜKÜMLERİN  
YÜRÜRLÜĞE GİRİŞ TARİHİNİ  GÖSTERİR LİSTE  
 
Değiştiren 
Kanunun/  
KHK’nin 
veya İptal 
Eden 
Anayasa 
Mahkeme
si 
Kararının 
Numarası  4458 Sayılı Kanunun Değişen veya İptal  Edilen Maddeleri  Yürürlüğe 
Giriş Tarihi  
4910  – 1/7/2003  
5217  221 ve 222  1/1/2005  
5622  178, 242  17/4/2007  
221 1/5/2007 
tarihihden Değiştiren 
Kanunun/  
KHK’nin 
veya İptal 
Eden 
Anayasa 
Mahkeme
si 
Kararının 
Numarası  4458 Sayılı Kanunun Değişen veya İptal  Edilen Maddeleri  Yürürlüğe 
Giriş Tarihi  
geçerli olmak 
üzere 
17/4/2007  
5810  Geçici Madde 7  25/11/2008  
5911  3, 4, 5, 5/A, 6, 7, 8, 9, 10,10/A, 12, 13, 14, 15,18, 19,21, 22, 24, 25, 
26, 27, 28, 30, 34, 35/A, 35/B, 35/C, 37, 38, 39, 42, 43,  44, 45, 46, 
48, 50, 54, 56 ,57, 59, 60, 61, 63, 65, 66, 69, 70, 72, 74, 76, 77, 79, 
81, 84, 85, 86, 88, 92, 93, 94, 95, 97, 100, 106, 107, 109, 110, 111, 
115, 116, 117, 119, 121, 1 23, 124, 125, 141, 145, 151, 152, 153, 
155, 158, 159, 160, 161, 165, 165/A, 165/B, 165/C, 165/D, 166, 167, 
168, 171, 173, 176, 177, 178, 179, 180, 181, 183, 184, 186, 187, 
188, 190, 191, 191/A, 193, 194, 197, 198, 202, 204, 207, 210, 217, 
218, 219, 221, 22 3, 225, 226, 229, 230, 231, 232, 233, 234, 236, 
237, 238, 240, 241, 242, 243, 244, 245, Geçici Madde 6 ve 
İşlenemeyen Hüküm  7/10/2009  
KHK/640  221, 222  12/6/2011 
tarihinde 
yapılan 
milletvekili 
seçiminden 
sonra kurulan 
ilk Bakanlar 
Kurulu 
üyelerinin 
atandığ ı 
tarihte  
KHK/649  221 17/8/2011  
6111  244 31/8/2011  
KHK/649  244 31/8/2011  Değiştiren 
Kanunun/  
KHK’nin 
veya İptal 
Eden 
Anayasa 
Mahkeme
si 
Kararının 
Numarası  4458 Sayılı Kanunun Değişen veya İptal  Edilen Maddeleri  Yürürlüğe 
Giriş Tarihi  
KHK/666
148 221 1/1/2012 (1) 
222 14/1/2012 
tarihinden 
geçerli olmak 
üzere 
2/11/2011  
6358  Geçici Madde 8  10/11/2012  
6455  3, 167, 177, 180, 197, 218/A, 227, 228, 231, 232, 234, 235 , 236, 
237, 238, 239, 241, 244  11/4/2013  
6462  167 3/5/2013  
6495  221 2/8/2013  
Anayasa 
Mahkemes
inin 
27/12/201
2 tarihli ve 
E.: 
2011/139, 
K.: 
2012/205 
sayılı 
Kararı  221 10/10/2013 
tarihinden 
başlayarak 
dokuz ay 
sonra  
(10/7/2014)  
222 10/10/2013  
Gümrük 
ve Ticaret 
Bakanlığın
ın 111 Seri 
Numaralı 
Tebliği  241 1/1/2014  
                                                           
148 Anayasa Mahkem esi’nin 27/12/2012 tarihli ve E.: 2011/139, K.: 2012/205 sayılı Kararı ile 666 
sayılı KHK’nin bu maddenin yürürlüğünü düzenleyen 8 inci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinde 
yer alan “ …ile 5 inci maddesinin (b), (e) ve (j) fıkraları” ibaresi iptal ed ilmiştir.  Değiştiren 
Kanunun/  
KHK’nin 
veya İptal 
Eden 
Anayasa 
Mahkeme
si 
Kararının 
Numarası  4458 Sayılı Kanunun Değişen veya İptal  Edilen Maddeleri  Yürürlüğe 
Giriş Tarihi  
6552  218, 218/A  11/9/2014  
Gümrük 
ve Ticaret 
Bakanlığın
ın 119 Seri 
Numaralı 
Tebliği  241 1/1/2015  
Anayasa 
Mahkemes
inin 
22/5/2014 
tarihli ve 
E.: 
2013/104, 
K.: 
2014/96 
sayılı 
Kararı  216 12/12/2014  
6770  235, Geçici Madde 9  27/1/2017  
7099  218, 241 10/3/2018  
KHK/700  4,9,15,16,17,22,34,55,60,74,  
80,110,111,1 15,121,131,132,138,139,141,161, 167,168,172,194,19
5,202,214,215,221,225,  
237,244  24/6/2018 
tarihinde 
birlikte 
yapılan 
Türkiye 
Büyük Millet 
Meclisi  ve 
Cumhurbaşka
nlığı 
seçimleri 
sonucunda Değiştiren 
Kanunun/  
KHK’nin 
veya İptal 
Eden 
Anayasa 
Mahkeme
si 
Kararının 
Numarası  4458 Sayılı Kanunun Değişen veya İptal  Edilen Maddeleri  Yürürlüğe 
Giriş Tarihi  
Cumhurbaşka
nının 
andiçerek 
göreve 
başladığı 
tarihte 
(9/7/2018)  
7164  237 28/2/2019  
7186  Geçici Madde 10  19/7/2019  
7190  52, 86, 167, 177, 179, 180, 202, 216, 227, 231, 234, 235, 236, 238, 
241, 244, Geçici Madde 6  7/11/2019  
7330  167 3/7/2021  
7333  211 28/7/2021  
7420  241, Geçici Madde 11  9/11/2022