1  
Tarım ve Orman  Bakanlığından:  
 
 
TÜRK GIDA KODEKSİ BAHARAT TEBLİĞİ  
(TASLAK)  
 
  Amaç  
MADDE 1 – (1) Bu Tebliğin amacı; baharatın tekniğine uygun ve hijyenik şekilde 
üretilmesi, hazırlanması, işlenmesi, depolanması, nakledilmesi ve piyasaya arz edilmesi 
aşamal arında taşıması gereken özelliklerini belirlemektir.  
 
  Kapsam  
  MADDE 2 – (1) Bu Tebliğ öğütülmüş, ufalanmış ve bütün haldeki baharatı ve baharat 
karışımlarını kapsar.  
 
  Dayanak   
MADDE 3 - (1) Bu Tebliğ, 29/12/2011 tarihli ve 28157 3 üncü mükerrer sayılı Resmî 
Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliğine dayanılarak hazırlanmıştır.  
 
 Tanımlar  
 MADDE 4 – (1) Bu Tebliğde geçen;  
a) Az gelişmiş ve cılız tohum: Olgunlaşmamış ve buruşuk tohumları,  
b) Baharat : Çeşitli bitkilerin tohum , tomurcuk,  çekirdek , meyve, çiçek, kabuk, kök,  
gövde, rizom, yumru,  yaprak, sap, soğan gibi kısımlarının kurutulup; bütün halde ve/veya  
ufalanması  ve/veya  öğütülmesi ile elde edilen gıdalara renk, tat, koku ve lezzet vermek için 
kullanılan ürünleri,  
1) Ada çayı : Salvia sericeo tomentosa  Rech.f. ,  ve Salvia fruticosa  Mill. (Sin. Salvia 
triloba ) (Lamiaceae) , çalımsı genç bitkilerin in kurutulmuş yapraklarını,  
2) Anason ; Pimpinella anisum L. (Apiaceae ) türüne giren  bitkilerin meyvelerini , 
3) Ardıç : Juniperus communis  L. (Cupressaceae) ağaçlarının , hasat edilerek 
kurutulmuş meyvelerini,  
4) Aspir  Çiçeği : Carthamus tinctorius  L. türüne giren bitkilerin olgunlaşma 
sonrasında açan ve kurutulan krem, turuncu, beyaz , kırmızı gibi renklerde olabilen çiçeklerini,  
5) Biberiye -kuşdili : Rosmarinus officinalis L. (Lamiaceae) türüne giren bitkilerin 
tekniğine  uygun olarak kurutulmuş yapraklarını,  
6) Cedvar : Curcuma zedoaria  (Christm.) Rosc.  (Zingiberaceae) türüne giren otsu çok 
yıllık bitkilerin tekniğine uygun olarak çıkarılmış ve kurutulmuş rizomunu,  
7) Çam fıstığı : Pinus  pinea L. (Pinaceae)  türüne türüne giren bitkilerin tohumlarının 
kabuğu sıyrılmış ve zarından tem izlenmiş, embriyo su da bulunan endosperm kısmını,  
8) Çemenotu -buyotu: Trigonella foenum -graecum L. (Fabaceae) türüne giren 
bitkilerin sarıdan sarımsı kahverengine kadar değişen renklerdeki tekniğine uygun olarak 
kurutulmuş olgun tohumlarını veya bunların öğütülmüş halini,   
9) Çörekotu :  Nigella sativa  L. ve Nigella damescena  L. (Ranunculaceae) türüne giren 
bitkilerin meyveleri içerisinde oluşan tohumlarını veya bunların öğütülmüş halini,  
10) Çörtükotu:  Echinophora tenuifolia  L. subsp. sibthorpiana  (Guss.) Tutin 
(Apiaceae) bitkilerinin tekniğine uygun olarak kurutulmuş yaprağını,   
11) Defne yaprağı : Laurus nobilis L. (Lauraceae)  türüne giren bitkilerin tekniğine 
uygun olarak kurutulmuş  yaprağını,  
12) Dereotu : Anethum graveolens  L. (Apiaceae) bitkilerinin hasat edilerek tekniğine 
uygun olarak kurutulmuş  toprak üstü kısımları ve meyvelerini;    2 13) Fesleğen /Reyhan : Ocimum basilicum  L. (Lamiaceae)  türüne giren bitkilerin 
çiçeklenme döneminde hasat  edilerek yeşil /mor  renkli toprak üstü kısımlarının  tekniğine 
uygun olarak kurutulduktan sonra saplarından ayrılmış yaprak, çiçek ve sürgün uçları 
karışım ını,  
14) Frenk kimyonu: Carum carvi L. (Apiaceae) türüne giren bitkilerin tam 
olgunlaşmadan toplanıp tekniğine uygun olarak kurutulmuş, tohumu andıran meyvelerinin 
tane veya öğütülmüş halini,  
15) Hardal : Brassica nigra (L.) W.D.J.Koch, Brassica juncea (L.) Czern. , Sinapis alba 
L. (Brassicaceeae) türlerine giren bitkilerin tohumlarını veya öğütülmüş halini,  
16) Haşhaş : Papaver somniferum L. (Papaveraceae) türüne giren bitkilerin tekniğine 
uygun olarak kurutulmuş tohumlarını,  
17) Havlıcan : Alpinia officinarum  H. (Zingiberac eae) çok yıllık otsu bitkilerin 
tekniğine uygun olarak çıkarılmış ve hazırlanmış rizomunu , 
18) a)Hindistan  cevizi : Cocos nucifera  L. (Arecaceae) türüne giren bitkilerin tam 
olgunlaşmış meyvelerinin , sert kabuğu ayrıldıktan sonra kalan  iç kısımlarının  rendelenm iş 
halini,  
b) Yağı azaltılmış Hindistan  cevizi:  Cocos nucifera L. (Arecaceae) türüne giren 
bitkilerin tam olgunlaşmış meyvelerinin rendelenmiş ve tekniğine uygun olarak yağı 
azaltıl arak gıda sanayi inde kullanılan, doğrudan tüketiciye sunulmayan halini,  
19) Kakule: Elettaria cardamomum L. Maton (Zingiberaceae) türüne giren bitkilerin 
olgunlaşmaya yakın meyvelerinin tekniğine uygun olarak kurutulmuş  halini veya bu 
meyvelerden ayrılmış tohumlarını , 
20) Kara biber çeşitleri:   
 aa) Beyazbiber -Akbiber: Piper nigrum  L. (P iperaceae) türüne giren bitkilerin 
olgunlaştıktan sonra toplanıp tekniğine uygun olarak kurutulmuş ve dış kabukları soyulmuş 
meyvelerinin tane veya öğütülmüş halini,  
 bb) Karabiber: Piper nigrum  L. (Piperaceae) türüne giren bitkilerin genellikle 
olgunlaşma dan toplanıp, tekniğine uygun olarak kurutulmuş olan gri, kahverengimsiden koyu 
kahve veya siyahımsı renge kadar renklerde olabilen, yüzeyleri buruşuk meyvelerinin tane 
veya öğütülmüş halini,  
 cc) Yeşil karabiber: Piper nigrum  L. (Piperaceae) türüne giren bitkilerin meyvelerinin, 
yeşil halde toplanıp, kontrollü şartlarda tekniğine uygun olarak kurutulmuş olan, karakteristik 
yeşil, yeşilimsi veya koyu yeşilimsi renklerde olabilen, yüzeyleri buruşuk tane halini,  (Yeni 
ürün tanımı)  
21) Karanfil : Eugenia caryophyll ata (Sin: Syzgium aromaticu m) (Myrtaceae)  türüne 
giren bitkilerin açılmamış çiçek tomurcuklarının tekniğine uygun olarak kurutulmuş tane veya 
öğütülmüş halini,  
aa) Ana karanfil : 4 adet içe doğru kıvrık, çanak yaprakları ile sarılmış, yumurta 
şeklinde kahve rengi üzümsü meyvelerini,  
bb) Başsız karanfil : Tomurcuk başı kopmuş, sadece sapı kalmış karanfili,  
cc) Koker karanfil : Yeterli kurutulmama sebebiyle ferme ntasyona uğramış soluk 
kahve renkli  beyazımtırak, unlu görünüşlü, buruşuk yüzlü karanfilleri,  
22) Kebabiye : Piper cubeba  L. (Piperaceae) bitki meyvelerinin tam olgunlaşmadan 
önce hasat edilerek kurutulmuş meyveleri,  
23) Kekik : Origanum, Thymus, Coridothymus ve Satureja (Lamiaceae)  cinslerine 
giren bitkilerin tekniğine uygun olarak kurutulduktan sonra ufalanarak sa plarından ayrılmış 
yaprak, çiçek ve sürgün uçları karışımını,  
24) Kırmızıbiber : Capsicum (Solanaceae) cinsine  giren bitkilerin tam olgunlaşmış 
meyvelerinin tekniğine uygun olarak kurutulup, sapları alındıktan sonra ;   3  aa) Toz kırmızı biber:  Öğütülerek toz hali ne getirilmiş, gerektiğinde yemeklik bitkisel 
sıvı yağ ve/veya yemeklik tuz da karıştırıl abilen  halini,  
 bb) Pul kırmızıbiber: Su ile tavlanıp, farklı boyutlarda öğütülerek ya da parçalanarak 
pul haline getirilmiş, yemeklik bitkisel sıvı yağ ve yemeklik tu z da karıştırıl abilen  halini,  
 cc) İsot: Su ile tavlanarak uygun partikül büyüklüğünde kırıcılarda kırılması, 70 -80 oC 
sıcaklıkta 3 -12 gün bekletilmesi ve yemeklik bitkisel sıvı yağ ve yemeklik tuz ilave 
edilmesiyle elde edilen, kendine özgü, tat, koku, ar oma ve kırmızıdan siyaha kadar farklı 
renklerdeki yarı fermente baharatı,   
25) Kırmızı karabiber : Schinus molle  L. (Sin: Schinus terebinthifolius  Raddi ) türüne 
giren bitkilerin meyvelerinin olgunlaşması sonrasında tekniğine uygun olarak kurutulan, 
kırmızı ve p embenin tonlarında renklerde olan, tane veya öğütülmüş halini,  
26) Kimyon : Cuminum cyminum  L. (Apiaceae) türüne  giren bitkilerin olgunlaştıktan 
sonra toplanıp tekniğine uygun olarak kurutulan meyvelerinin  tane veya öğütülmüş halini,  
27) Kişniş : Coriandrum sativum L. (Apiaceae) türüne giren bitkilerin küre şeklindeki 
sarımsı yeşilden açık kahverengine  kadar değişen renklerdeki meyvelerinin tekniğine uygun 
olarak kurutulmuş veya bunların öğütülmüş halini,  
28) Kuşüzümü : Vitis vinifera L. (Vitaceae)  türüne giren ufak tane li üzümlerin 
yıkanıp, tekniğine uygun olarak kurutulmuş halini,  
29) Mahlep : Prunus mahaleb L. (Rosaceae) türüne giren bitkilerin olgunlaşmış 
meyvelerinin sert çekirdeği kırılarak çıkarılan içinin tane veya öğütülmüş halini,  
30) Maydanoz : Petroselinum sp. bitkileri nin tekniğine uygun olarak kurutulmuş  
yapraklarını n bütün veya ufalanmış veya öğütülmüş hali ni, 
31) Melisa -oğulotu : Melis sa officinalis  L. (Lamiaceae) bitkilerinin çoğu zaman tam 
açmamış çiçekli kısımlarla birlikte yapraklarını,  
32) Mercanköşk:  Origanum m ajorana  L. (Lamiaceae)  bitkisinin çoğu zaman tam 
açmamış çiçekli kısımlarla birlikte yapraklarının tekniğine uygun olarak kurutulduktan sonra 
ufalanarak saplarından ayrılmış yaprak, çiçek ve sürgün uçları karışımını,  
33) Meyan kökü : Glycyrrhiza glabra L. (Fabaceae) bitk isine ait rizomların  usulüne 
uygun olarak kurutulması ve parçalanması  ile elde edilen  halini,   
34) Muskat (Küçük Hindistan cevizi)  / Besbase : Myristica fragrans Houtt 
(Myristicaceae) türüne giren bitkilerin tohumları/olgun meyvelerinin kurutulmuş etli 
dokusunu ,  
35) Nane : Mentha  (Lamiaceae) cinsine giren kültür bitkilerinin  çiçeklenme 
döneminde hasat edilen ve tekniğine  uygun olarak kurutulmuş yapraklarının saplarından 
sıyrılıp ufalanmış halini,  
36) Rezene:  Foeniculum vulgare Mill.var.  dulce  (Apiaceae) cinsine  giren b itkilerin 
olgunlaşmadan yeşil haldeyken toplanmış ve tekniğine uygun olarak kurutulmuş meyvelerini n 
bütün  veya öğütülmüş halini,  
37) Safran : Crocus sativus L. (Iridaceae) türüne g iren bitkilerin  turuncu - kırmızı 
renkli  stigmalarının  yağ ve balmumu içermeyecek şekilde tekniğine uygun olarak kurutulmuş 
halini,   
38) Salep : Çiçeklenmesini tamamlamış Orchidaceae familyasına dahil yumru 
bağlayan farklı cins ve türlere ait toprak orkidelerinin yumrularının  tekniğine uygun olarak 
temizlenip su veya sütte haşlandıktan sonra  kurutulup öğütül müş veya öğütülmemiş  halini , 
39) Sarımsak : Allium sativum  L. (Alliaceae ) türüne ait soğanların  tekniğine göre 
işlenerek kurutulmuş , dilimlenmiş  ve öğütülmüş , granüle edilmiş  halini , 
40) Soğan : Allium cepa  L. (Alliaceae ) türüne ait soğanların  tekni ğine göre işlenerek 
kurutulmuş , dilimlenmiş,  öğütülmüş veya granüle edilmiş halini,  
41) Sumak : Rhus coriaria L. (Anacardiaceae)  türüne  giren bitkilerin olgunlaşmış 
meyvelerinin hasat edilip tekniğine uygun olarak kurutulduktan sonra ki bütün halini ya da   4 sofra tuzu (ağırlıkça en fazla % 6) katılarak öğütülmüş bütün halini veya öğütülmüş meyve 
kabuklarını,  
42) Susam: Sesamum indicum  L. (Pedaliaceae) türüne giren bitki  tohumlarının 
tekniğine uygun olarak kurutulmuş halini , 
43) Tarçın çeşitleri:  
 aa)Tarçın : Cinnamomum (Lau raceae)  cinsine giren bitkilerin, dalları ve genç 
sürgünlerinin  kabuklarından, mantar ve parank ima dokusunun sıyrılmasından sonra kalan iç 
kabuğunun tekniğine uygun olarak kurutularak öğütülmüş halini,  
bb) Çin tarçın kabuğu: Cinnamomum cassia  Presl. (Laura ceae) ağaçlarının genç 
sürgünlerinin kurutulmuş kabukları nın, kısmen veya tamamen mantar tabakasıyla örtülü ve 
pürüzlü halini,   
cc) Seylan tarçın kabuğu: Cinnamomum zeylanicum Blume ’un genç dallarının, 
soyulmuş  kabuklarının, mantar tabakası olmayan ve yüze yi pürüzsüz halini,   
44) Tarhun : Artemisia dracunculus L. (Asteraceae)  türüne giren bitkilerin  çiçeklenme 
döneminde hasat edilip tekniğine  uygun olarak kurutulmuş  ve saplarından sıyrılmış  
yapraklarını,  
45) Vanilya : Vanilla fragrans  Ames  türlerinin  tam olgunlaşmada n toplanıp, diğer 
bütün baharat dan farklı olarak kürleme ile solma noktasına kadar kurutulup  enzim etkisi 
başlatılarak, tekniğine uygun olarak kurutulan ve bekletilen kür edilmiş meyvelerini,  
46) Yenibahar : Pimenta officinalis  Lindl.  türüne giren bitkilerin ol gunlaşmış, dolgun,  
4,5-9,5 mm çapında, koyu kahve  renkli meyvelerinin tekniğine uygun olarak kurutulmuş tane 
veya öğütülmüş halini,  
47) Zahter (Karabaş kekik): Thymbra spicata  L. türüne giren bitkilerin çiçekli 
kısımlarla birlikte yapraklarının tekniğine uyg un olarak kurutulduktan sonra ufalanarak 
saplarından ayrılmış yaprak, çiçek ve sürgün uçları karışımını,  
48) Zencefil : Zingiber officinale Roscoe (Zingiberaceae)  türüne giren bitkilerin, 20 
mm’den daha uzun şekilsiz, parçalar halinde bulunan, kabuğu soyulmuş veya soyulmamış  
olarak , tekniğine uygun şekilde  kurutulmuş köksaplarını ve bunların parça veya öğütülmüş 
halini,  
49) Zerdeçal : Curcuma longa L. (C. Domestica)  (Zingiberaceae)  türüne giren 
bitkilerin temizlenip, suda kaynatıldıktan sonra, tekniğine uygun olara k kurutulmuş, koyu sarı 
renkli birincil veya ikincil parmak ve soğan şeklindeki köksapları nın bütün veya öğütülmüş 
halini,  
c) Baharat karışımı : Tekniğine uygun olarak hazırlanmış baharat çeşitlerinin  bir araya 
getirilmesiyle elde edilen karışımı,  
ç) Bakanl ık: Tarım ve Orman Bakanlığını,  
d) Boy özelliği: Her ürün için öğütülmüş baharatın % 90’ının geçebileceği elek göz 
açıklığı değerini,  
e) Bozuk tane : Çürümüş, küflenmiş, ezilmiş, topaklanmış, filizlenmiş, kızışmış, 
nemden bozulmuş, hastalıklı, böcek yenikli  taneleri,  
f) Hafif tane : İçleri kısmen veya tamamen boş olan karabiber  tanelerini,  
g) Kırık yaprak: En çok 1/ 4’ ü kopmuş yaprağı,  
ğ) Kurutma : (a) bendinde tanımlanan baharat ın kullanılan kısımlarının kendine  has 
renk, uçucu yağ gibi özellikleri taşıyacak şekildeki doğal  yollarla  veya uygun teknolojik 
metotlarla  kurutulması işlemini,  
h) Lekeli yaprak : Yüzeyinin 1/5’inden fazlasında çillenme, benek, şerit, adacık ve 
benzeri görünüşte renk farkları bulunan yapra kları,  
ı) Öğütme : Baharatın hazırlanmasında kullanılan bitki veya bitki parçalarının 
tekniğine uygun olarak temizlenip, kurutulduktan sonra öğütülmesi işlemini,   5 i) Siyah tane : Dış kabukları tamam en soyulmamış koyu renkli karabiber taneler ini 
veya tamamen b oş olan beyaz biber tanelerini,  
j) Şekerlenmiş tane : İçinde veya dışında kolayca fark edilebilen, görünüşünü ve tadını 
olumsuz yönde etkileyen şeker kristalleri oluşmuş kuş üzümü tanelerini,  
k) Yabancı madde : Baharatın hazırlanmasında kullanılan bitki ve bi tki parçaları 
dışında, gözle görülebilen  kendi sinin istenen kısmından başka  her türlü maddeyi,  
 ifade eder.  
 
Ürün ö zellikleri  
MADDE  5- (1) Bu Tebliğ kapsamındaki ürünlerin özellikleri aşağıda verilmiştir:  
a) Baharatın fiziksel ve kimyasal özellikleri  Ek-1, Ek-2, Ek -3 ve E k-4’e uygun ol ur. 
Değer belirlenmeyen ürün -kriter için denetimlerde bu kriterler aranmaz.  
b) Baharat kendine özgü tat, koku ve renkte ol ur; yabancı tat ve koku almış olma z ve 
bozuk tane  içermez.  
c) Baharatın içerisinde canlı böcekler, göz le görülebilen veya görülmeyen ölü böcekler 
ile bunların kalıntıları ve diğer zararlıların kalıntıları bulun maz.  
  ç) Öğütülmüş baharat, en az %90’ı baharata özgü göz açıklığı Ek-2’de belirlenmiş 
olan eleklerden geçecek şekilde ince çekilmiş olmak zorunda dır. 
  d) Baharata ve baharat karışımlarına ürünlerin kendi doğasından gelen nişasta hariç 
olmak üzere nişasta , irmik, razmol, kepek  ve benzeri dolgu mad deleri katıl maz.  Karabiberin 
doğasından gelen nişasta göz önüne alınarak, nişasta miktarı % 55’ten fazla olamaz.  
e) Öğütülmüş zerdeçalda kurşun kromat deneyi negatif ol mak zorundadır . 
f) Safranda toplam azot miktarı kuru madde üzerinden kütlece en çok %3, 
renklendirme gücü 400 nm’de en az 130 ol mak zorundadır . 
g) Tane hardalda tür karışımı kütlece en çok % 15 ol mak zorundadır.  
ğ) Acı ve tatlı öğütülmüş  kırmızıbiberlerde ilave edilecek yemeklik bitkisel sıvı yağ 
ağırlıkça  %1’i geç emez. 
h) Pul kırmızı biberlerde  ve isotta  ilave edilecek yemeklik bitkisel sıvı yağ ağırlıkça  
%6’yı , , tuz miktarı % 7’yi, tohum ve tohum parçaları kütlece % 40’ı kuru madde üzerinden 
toplam yağ miktarı %18’i geçemez.   
ı) Pul kırmızıbibe rlerde ve isotta kendinden olan sap  ve dal parçaları kütlece %1’i 
geçmez.  
i) Kuş üzümünde, 25 g ’daki tane sayısı 200 -500 arasında ol mak zorundadır.  
j) Yağı azaltılmış Hindistan  cevizi , perakende satış y erlerind e doğrudan tüketiciye 
sunulamaz.  Ancak, üretim yerleri ve gıda toptancılarında satışa sunulabilir.  
k) Bu Tebliğ kapsamında yer alan ürünlere 3/10/2019 tarihli ve 30907  sayılı Resmi 
Gazete’de yayıml anan Türk Gıda Kodeksi Gıda Işınlama Yönetmeliği ’ne uygun olarak 
ışınlama işlemi yapılabilir.  
l) Bu Tebliğ kapsamında yer alan ürünlerden bitkisel yağ kullanımı na izin verilenlerde 
12/4/ 2012 tarih li ve 28262 sayılı Resmi Gazete yayımlana n Bitki Adı ile Anılan Yemeklik 
Yağlar Tebliğinde tanımlanan bitkisel yağlar kullanılır.  
 
Özel Hüküm  
  Madde 6- (1) Bu Tebliğde tanımlaması yapılan  baharat  dışındaki ürünlerin, baharat  
amaçlı kullanımına dair değerlendirme Bakanlıkça yapılır. Bakanlık gerekli görmesi halinde  
bu ürünler için detaylı risk değerlendirmesi yapabilir.  
 
 
 
  6 Katkı maddeleri  
MADDE 7 – (1) Bu Tebliğ kapsamında yer alan ürünler in katkı maddelerine ilişkin , 
30/6/2013 tarihli ve 28693  sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Gıda Katkı 
Maddele ri Yönetmeliğinde yer alan hükümler uygu lanır. 
 
Bulaşanlar  
MADDE 8 – (1) Bu Tebliğ kapsamında yer alan ürünler deki bulaşan miktarları  
hususunda  29/12/2011 tarihli ve 28157 3 üncü mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 
Türk Gıda Kodeksi Bulaşanlar Y önetmeliğinde yer alan hükümler  uygu lanır. 
 
Pestisit kalıntıları  
MADDE 9 – (1) Bu Tebliğ kapsamında yer alan ürünlerde ki pestisit kalıntı miktarları 
hususunda  25/11/2016 tarihli ve 29899  mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türk 
Gıda Kodeksi Pestisitler in Maksimum Kalıntı Limitleri Yönetmeliğinde yer alan hükümler 
uygu lanır.  
 
Hijyen  
MADDE 10 – (1) Bu Tebl iğ kapsamında yer alan ürünlerin mikrobiyolojik kriterleri 
ve hijyen hususlarında, 29/12/2011 tarihli ve 28157 3 üncü mükerrer sayılı Resmî Gazete’de 
yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Mikrobiyolojik Kriterler Yönetmeliği ile 17/12/2011 tarihli 
ve 28145 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Gıda Hijyeni Yönetmeliğinde yer alan 
hükümler uygulanır.  
(2) Doğal yollarla yapılan  kurutmalarda bitkiler,  toprak ile doğru dan temas halinde 
olmamalıdır ve yerden yüksek platformlarda veya uygun bir materyalden yapılmış 
döşemelerin üzerinde kurutul ur.  
 
Ambalajlama  
MADDE 1 1 – (1) Bu Tebliğ kapsamında yer alan ürünlerin ambalajları, 5/4/2018 
tarihli ve 30382 sayılı Resmî Gazete ’ de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Gıda ile Temas Eden 
Madde ve Malzemelere Dair Yönetmelikte yer alan hükümlere uygun olur.  
(2) Öğütülmüş çörekotu, yalnızca vakumlu ambalajlarda satışa sunulur.  
 
Etiketleme  
MADDE 1 2 – (1) Bu Tebliğ kapsamında yer alan ürün ler; Türk Gıda Kodeksi Gıda 
Etiketleme ve Tüketicileri Bilgilendirme Yönetmeliğine uygun olur.    
(2) Üretim tarihi olarak öğütülmüş baharatta ürünün hasat yılı ve paketleme tarihi, 
diğerlerinde ürünün hasat yılı esas alınır.   
  (3) Kekiklerin etiketinde, ü rün adı olarak “Kekik” ibaresi ile birlikte ait olduğu cins 
adı da (Origanum, Thymus, Coridothymus veya  Satureja) belirtilir.  
   
  Taşıma ve depolama  
  MADDE 1 3 – (1) Bu Tebliğ kapsamında  yer alan ürünlerin depolanması ve 
taşınmasında, Türk Gıda Kodeksi Y önetmeliğinin Üçüncü Bölümündeki hükümlere uyulur.  
  
 Numune alma ve analiz metotları  
  MADDE 1 4 – (1) Bu Tebliğ kapsamında yer alan ürünlerden numune alınması ve 
analizleri, Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliğine uygun olur.  
 
 
  7 İdari yaptırım  
  MADDE 1 5 – (1) B u Tebliğe aykırı davrananlar hakkında 11/6/2010 tarihli ve 5996 
sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanununun ilgili maddelerine göre 
idari yaptırım  uygulanır . 
  
  Yürürlükten kaldırılan tebliğ  
  MADDE 1 5 – (1) 10/4/2013 tarihli ve 28614 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türk 
Gıda Kodeksi Baharat  Tebliği (Tebliğ No:2013/12) yürür lükten kaldırılmıştır.  
 
  Uyum zorunluluğu  
  GEÇİCİ MADDE 1 – (1) Bu Tebliğin yayımı tarihinden önce faali yet gösteren gıda 
işletmecileri  bu Tebliğin yayımı tari hinden itibaren üç yıl içerisinde bu Tebliğ hükümlerine 
uymak zorundadır.  
 (2) Bu Tebliğ hükümlerine üç yıl içerisinde uymak zorunda olan gıda işletmecileri; 
uyum sağlayana kadar  10/4/2013 tarihli ve 28614  sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türk 
Gıda Kodek si Baharat Tebliği hükümlerini uygulamak zorundadır.  
 
  Yürürlük  
  MADDE 1 6 – (1) Bu Tebliğ yayımı tarihinde yürürlüğe girer.  
 
  Yürütme  
 MADDE 1 7 – (1) Bu Tebliğ hükümlerini Tarım ve Orman  Bakanı yürütür. 8                     Ek-1 
ÖĞÜTÜLMEMİŞ BAHARATIN Fİ ZİKSEL VE KİMYASAL ÖZELLİKLERİ  
Baharat  Yabancı  Rutubet  Toplam  
kül % 10 
lukHCl de  Uçucu 
olmayan  Selüloz  Uçucu  Kırık  Bozuk  Az 
gelişmiş  Buruşuk  Siyah  Hafif  
 madde    çözünmeyen 
kül  eter 
ekstraktı   yağ  tane tane ve tane-
kapsül  tane tane 
   k.m.  k.m.  k.m. k.m.  k.m.    cılız tane     
 En çok  En çok  En çok  En çok  En az  En çok  En az  En çok  En çok  En çok  En çok  En çok  En çok  
 (% m/m)  (%) (% m/m)  (% m/m)  (% m/m)  (% m/m)  (ml/100 
g ) (% 
m/m)  (% 
m/m)  (% m/m)  ( % m/m )  ( % 
m/m )  ( % m/m 
) 
Anason  3  10     1,5  2     
Ardıç  Bulunmaz  11 4 1          
Beyazbiber -
akbiber  0,5 14 2 0,3 6,5 6 1 3    10 2 
Cedvar   10 7 1,5          
Çemenotu -
buyotu  1 11 5 1,5    5 2     
Çam fıstığı  0,7 8      10 1,5  1   
Çörekotu  1 8  6 1          
Frenk kimyonu  2 12 8 1,5   2,5       
Hardal  1 10 6 1,5 28  0,5       
Haşhaş  1,5 11 10 1     0,5     
Havlıcan  Bulunmaz  10 6 1,5          
Kakule (tohum)   2 12 9,5 3   3,5   5    
Kakule 
(meyve)  Bulunmaz  12 9,5 3   3,5    7   
Karabiber  1 12 8 1 6 18 2   4   10 
Kebabiye  1 7 5,5 1          
Kimyon  2 12 9 1,5   2,2       
Kişniş  2 12 7 1,5   0,4 10 2     
Kuşüzümü  0,5 15            
Mahlep  0,25 7 6 1    5 0,5     
Meyankökü  Bulunmaz  9 8 1,5           9 Muskat - 
Besbase  0,5 10 2 0,5   5       
Rezene  2 12 11 1   1       
Salep  Bulunmaz  8 1,9 0,2          
Susam  2 8 5 1     1     
Yenibahar  1 12 5,5 0,5   3       
Yeşil kara 
biber  1 12 5 0,3 0,3  1 10    5  
k.m.:kuru madde  
% m/m:ağırlıkça yüzde  
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
  10 Ek-2 
ÖĞÜTÜLMÜŞ BAHARATIN FİZİKSEL VE KİMYASAL ÖZELLİKLERİ  
Baharat  Yaba ncı 
madde  
En çok  
(% m/m)  Rutubet  
En çok  
(%) Toplam 
kül 
k.m.  
En çok  
(% m/m)  % 10 luk 
HCl’de 
çözünmeyen 
kül 
k.m.  
En çok  
(% m/m)  Uçucu 
olmayan  
eter 
ekstraktı  
k.m.  
En az  
(% m/m)  Selüloz  
k.m.  
En çok  
(% m/m)  Uçucu  
yağ 
k.m.  
En az  
(ml/100g )  Tuz 
En çok  
(% m/m)  Boy 
özelliği  
elek göz  
açıklığı  
mm Suda 
çözünen  
ekstrakt  
k.m.  
En az  
(% m/m)  Kalsiyum  
Oksit(CaO)  
k.m.  
En çok  
(% m/m)  
Beyazbiber -
akbiber  Bulunmaz  14 2 0,3 6,5 6 0,7  1   
Çemenotu –
buyotu Bulunmaz  11 5 1     1.3 30  
Çörekotu  1 9 6 1        
Frenk kimyonu  1 10 8 1,5   1,8  1   
Hardal  Bulunmaz  6 6 1,5 25 6 0,35(1)  1   
Karabiber  Bulunmaz  12 8 1 6 17,5 1,5  1   
Karanfil  Bulunmaz  10 7 0,5 4 13 14  1   
Kimyon  Bulunmaz  10 9 1   2  1   
Kırmızıbiber (acı)  Bulunmaz  11 9 1 12 25 Aranmaz   1   
Kırmızıbiber 
(tatlı )  Bulunmaz  11 9 1 12 25 Aranmaz   1   
Kişniş  Bulunmaz  10 7 1   0,2  1   
Mahlep  Bulunmaz  7 6 1        
Pul kırmızıbiber -
isot 0,5 15 17(1) 1   Aranmaz  7    
Rezene  Bulunmaz   11 1   0,5     
Safran  Bulunmaz  8 8 1,5     0,2 55  
Salep  Bulunmaz  8 1,9 0,2        
Sarımsak  1 7 6 0,5        
Soğan  1 6 5 0,5        
Sumak  1 13 12 1    6 2   
Tarçın  Bulunmaz  12 5 2 0,5  1(1)  0,80    11 Vanilya  Bulunmaz  10          
Yenibahar  Bulunmaz  12 5,5 0,5 4,5 27,5 2,5  0,80   
Zencefil 
(ağartılmamış)  Bulunmaz  12 8 2 3(2) 8(1) 1,5  0,80 11,4 1,1 
Zencefil 
(ağartılmış)  Bulunmaz  12 12 2 3(2) 8(1) 1,5  0,80 11,4 2,5 
Zerdeçal  Bulunmaz  12 9 1,5   1,5  0,80   
Yukarıda yer alan özelliklere ek olarak ağartılmış veya ağartılmamış zencefillerde suda çözünen kül k.m ’de en çok % 1,9; alkolde çözünen ekstrakt k.m ’de en az 
% 5,1 olmalıdır.  
(1) Sonuçların hesaplanmasında kuru madde esas alınmaz.  
(2) Ağartılmış veya ağartılmamış zencefillerde uçucu olmayan eter ekstraktı değerleri en çok olarak verilmiştir.  
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
  12 Ek-3 
YAPRAK/ÇİÇEK BAHARATIN FİZİKSEL VE KİMYASAL ÖZELLİKLERİ  
Baharat  Yabancı  
madde  
En çok  
(% m/m)  Rutubet  
En çok  
(%) Toplam kül  
k.m.  
En çok  
(% m/m)  % 10 luk HCl ’de  
çözünmeyen kül  
k.m.  
En çok  
(% m/m)  Selüloz  
k.m.  
En çok  
(% m/m)  Uçucu  
yağ 
k.m.  
En az  
(ml/100g ) Sap ve dal  
parçacıkları  
En çok  
(% m/m)  Kırık  
 yaprak -
parça  
En çok  
(%m/m )  Lekeli  
yaprak  
En çok  
(% m/m)  
Adaçayı  2 10 9 2  1    
Aspir Çiçeği  2 10 8  1,5      
Biberiye  1 10 10 2  1  8   
Çörtükotu  2 10 11 1,5      
Defne yaprağı  0,1 8 7 1,5 30 1(4)  15 10 
Dereotu  0,5 8 15 2      
Fesleğen -
reyhan  2 10 15 1  0,3 10   
Kekik   2 10  12 2  1  (3,5) 
1,5  (4,5) 10   
Maydanoz  0,5 7,5 14 1,5      
Melisa -oğulotu  2 10 12 1      
Mercanköşk  2 10 12 2      
Nane  0,1 10 12 2.5  0,7(5) 5   
Tarhun  0,1 10 15 1,5  0,3    
Zahter  2 10 12 1  1    
Kekikte; sap ve dal parçacıkları, kekik çiçeği ve tohumunu da kapsamaktadır.  
(3) Thymus, Coridothymus ve Satureja cinslerinden elde edilen kekikler veya kekik cinslerinin karışımları için  
(4) Origanum cinsinden elde edilen kekikler için  
(5) Sonuçların hesaplanmasında kuru madde esas alınmaz.  
 
 
 
 
  13  
Ek-4 
 
DİĞER BAHARATIN FİZİKSEL VE KİMYASAL ÖZELLİKLERİ  
 
Baharat  Yabancı 
madde  
En çok  
% m/m  Rutubet  
En çok  
% Uçucu 
yağ 
k.m.  
En az  
mL/100
g Suda 
çözünen 
ekstrakt  
k.m.  
En az 
% m/m  Kırık  
parça  
En 
çok 
%m/
m Bozuk  
 parça  
En çok  
% m/m  Kabuk 
kalınlığı  
Mm Kalsiyu
m oksit  
(CaO)  
k.m.  
En çok  
% m/m  Uçucu 
olmayan  
 eter 
ekstraktı  
k.m.  
En az  
% m/m  Yağ asidi  
Laurik asit  
En çok  
% m/m  Ana 
karanfil  
En çok  
% Başsız 
karanfil  Koker 
karanfil  
  
En çok  En çok  
% % 
Hindistan cevizi  Bulunmaz  3      0,35 65 3    
Hindistan cevizi  
(Yağı azaltılmış)  Bulunmaz  3      0,35 45 3    
Karanfil(bütün)  1 12 17        4 5 3 
Safran  1 8  55          
Tarçın(Çin tipi 
kabuk)  1 14 1(6)    1-3       
Tarçın(Seylan 
tipi kabuk)  1 14 1(6)    0,2-1       
Zencefil (bütün)  
(ağartılmış)  2 12 1,5     2,5      
Zencefil (bütün)  
(ağartılmamış)  2 12 1,5     1,1      
Zerdeçal 
(parmak)  1 12 1,5  3 1        
Zerdeçal (soğan)  1 12 1,5   3        
Bu tabloda yer alan baharatın kül ve %10 ’luk HCl'de çözünmeyen kül değerleri öğütülmüş formları ile aynıdır.  
(6) Sonuçların hesaplanmasında kuru madde esas alınmaz.