TCVN  
 T  I  Ê  U    C  H  U  Ẩ  N    Q  U  Ố  C    G  I  A  
 
 
 
 
 
 
TCVN ........ : 2021 
Xuất bản lần 1  
(Dự thảo)  
 
 
 
 
 
GIỐNG CÂY ĂN QUẢ LÂU NĂM  –                                                          
CÂY ĐẦU DÒNG, VƯỜN CÂY ĐẦU DÒNG  –                    
PHẦ N 3: CÂY CHUỐI  
Fruit tree cultivar – Elite tree and Elite orchard  
Part 3: Banana  
 
 
 
 
 
 
 
 
 
HÀ NỘI – 2021 
  TCVN ………:2021  
 2   TCVN ……..:2021  
 3  
 
Lời nói đầu  
TCVN …:2021  do Viện Khoa học Nông nghiệp Việt Nam biên soạn , Bộ Nông nghiệp và Phát tri ển 
Nông thôn  đề nghị, Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất l ượng thẩm định, Bộ Khoa học và Công 
nghệ công bố.  
Bộ tiêu chuẩn TCVN ………:2020 Giống cây ăn quả lâu năm – Cây đầu  dòng và vườn cây đầu dòng  
gồm các phần sau đây:  
- TCVN ………:202 1, Phần 1: Cây cam ; 
- TCVN ………:202 1, Phần 2: Cây bưởi ; 
- TCVN ………:202 1, Phần 3: Cây chuối . 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
  TCVN ………:2021  
 4 T I Ê U  C H U Ẩ N  Q U Ố C  G I A   TCVN …….. :2021 
 
 
 
Giống cây ăn quả lâu năm  – Cây đầu dòng và vườn cây đầu dòng   
Phần 3: Cây chuối  
Fruit tree cultivar – Elite tree and Elite orchard  
Part 3: Banana  
1  Phạm vi áp dụng  
Tiêu chuẩn này quy định các tiêu chí đánh giá về cây đầu dòng và vườn cây đầu dòng  đối với giống 
cây trồng thuộc loài chuối (Musa spp). 
2  Thuật ngữ và định nghĩa   
Trong t iêu chuẩn này sử dụng  thuật ngữ và định nghĩa sau:  
Quần thể (Plant Population)  
Tập hợp các cá thể của cùng một giống được trồng trong một phạm vi địa lý do tổ chức có thẩm 
quyền bình tuyển xác định . 
3  Yêu cầu  chất lượng và yêu cầu kỹ thuật  
3.1  Cây đầu dòng  
- Phải đúng giống: Cây đầu dòng phải mang những tính trạng đặc trưng  của giống . 
- Phải có năng suất quả cao hơn tối thiểu 10% so với năng suất bình quân của các c ây khác trong 
cùng quần thể . 
- Phải hoàn toàn sạch bệnh: không nhiễm virus gây bệnh chùn ngọn/chùn đọt (Banana Bunchy Top 
Virus - BBTV) , virus gây bệnh khảm lá (Cucumber Mosai Vius: CMV) ; không nhiễm nấm gây bệnh héo 
vàng ( Fusarium oxusporum ), nấm gây bệnh đốm lá Sigatoka đen  (Black Sigatoka ). 
- Có nguồn gốc rõ ràng, có hồ sơ minh chứng quá trình bình tuyển, công nhận hoặc lai tạo, chăm sóc,  
và khai thác.  
- Cây sinh trưởng khỏe , được giám định  tối thiểu mỗi năm 1 lần để đảm bảo hoàn toàn không bị nhiễm 
bệnh virus BBTV, CMV . Mức độ nhiễm bệnh và các đối tượng bệnh khác được quy định tại Bảng 1.  TCVN ……..:2021  
 5 - Phải ghi rõ nhật ký chăm sóc, bảo vệ và khai thác cây đầu dòng.  
- Chu kỳ, hệ số khai thác:  Mỗi chồi con có thể cung cấp vật liệu để sản xuất tối đa 2.000 cây con bằng 
phương pháp nuôi cấy mô.  
3.2   Vườn cây đầu dòng  
- Thiết lập vườn cây: vật  liệu nhân giống sử dụng để tạo vườn cây đầu dòng phải được lấy từ cây đầu 
dòng . Trường hợp vườn cây đầu dòng do tổ chức, cá nhân thiết lập phải được thẩm định và công 
nhận.  
- Vườn cây đầu dòng k hông có cây biến d ị, khác dạng . Mỗi cây mẹ chỉ để tối đa 2 chồi con; phải được 
trồng lại sau tối đa là 5 năm bằng phương pháp tách chồ i. 
- Vườn cây đầu dòng phải sinh tr ưởng khỏe;  được giám định định kỳ tối thiểu mỗi năm 1 lầ n để đảm 
bảo hoàn toàn không bị nhiễm bệnh virus  BBTV, CMV . Mức độ nhiễm bệnh virus BBTV, CMV  và các 
đối tượng bệnh khác của vườn cây đầu dòng được quy định tại Bảng 1.   
- Chu kỳ và hệ số khai thác: theo yêu cầu đối với cây đầu dòng quy định tại mục 3.1 . 
- Phải có hồ sơ về quá trình thiết lập; nhật ký c hăm sóc, bảo quản và khai thác vườn cây đầu dòng.  
Bảng 1. Giới hạn mức độ nhiễm một số đối tượng sinh vật gây hại trên cây c huối  và  
vườn chuối  đầu dòng  
TT Chỉ tiêu  Thời 
điểm  
quan sát  Đơn vị 
tính Mức giới hạn  
Cây đầu 
dòng  Vườn cây 
đầu dòng  
1 Mức độ  nhiễm bệnh đốm lá (Sigatoka)  Mọi thời 
điểm  Cấp bệnh  0 <3 
2 Tỷ lệ cây bị bệnh héo vi khuẩn (Moko)  Mọi thời 
điểm  % 0 0 
3 Tỷ lệ cây bị b ệnh héo vàng  (Fusarium 
oxusporum ) Mọi thời 
điểm  % 0 0 
4 Sự hiện diện của v irus gây bệnh chùn 
ngọn/chùn đọt ( BBTV ) trong cây  Mọi thời 
điểm  - Âm tính  100% cây 
âm tính  
5 Sự hiện diện của v irus gây bệnh khảm 
lá (CMV)  trong cây  Mọi thời 
điểm  -- Âm tính  100% cây 
âm tính  
4  Phương pháp kiểm tra  TCVN ………:2021  
 6 4.1  Kiểm tra nguồn gốc, các đặc điểm hình thái của cây đầu dòng  
- Kiểm tra nguồn gốc cây đầu dòng, vườn cây đầu dòng thông qua hồ sơ bình tuyển, công nhận của 
cây đầu dòng và quá trình thiết lập vườn cây đầu dòng  
- Kiểm tra các đặc điểm hình thái đặc trưng của cây đầu dòng bằng đo đếm và quan sát trực tiếp và 
phỏng vấn chủ hộ quản lý cây đầu dòng, vườn cây đầu dòng; so sánh với các đặc điểm mô tả của 
giống đã được công bố (nếu có).  
4.2  Kiểm tra khả năng sinh trưởng, chất lượng quả của cây đầu dòng  
- Kiểm tra khả năng sinh trưởng của cây bằng phỏng vấn chủ hộ kết hợp vớ i đo đếm trực tiếp, đánh 
giá hiện trạng sinh trưởng của cây trên vườn.  
- Kiểm tra khả năng cho năng suất của cây bằng phỏng vấn chủ hộ kết hợp với cân đo trực tiếp năng 
suất của cây trên vườn.  
- Kiểm tra các chỉ tiêu đánh giá hình thái, chất lượng quả bằng phương pháp quan trắc, đo đếm trực 
tiếp trên vườn và các phương pháp phân tích hóa sinh trong phòng thí nghiệm.  
+ Chất khô: áp dụng TCVN 5366 - 91 
+ Đường tổng số: áp dụng TCVN 4594 - 88 
+ Vitamin C: áp dụng TCVN 6427 - 2:1988  
+ Axit hữu cơ tổng số: áp dụng TCVN 5483:2006  
+ Độ brix: áp dụng TCVN 7771:2007  
- Kiểm tra mức độ nhiễm các đối tượng sinh vật gây hại bằng phương pháp quan trắc trực tiếp trên 
vườn, đối chiếu với các triệu chứng đặc trưng của sâu, bệnh hại và kết hợp giám định trong phòng thí 
nghiệm. Kiểm tra sự hiện diện của Virus BBTV, CMV theo phương pháp quy định tại Phụ lục 2 của 
Tiêu chuẩn này.  
  Phụ lục 2  
(quy định)  
Phương pháp kiểm tra  virus gây bệnh chùn ngọn/chùn đọt (Banana Bunchy Top Virus - BBTV), 
và virus gây bệnh khảm lá (Cucumber Mosai Vius: CMV)  
Áp dụng phương pháp Multiplex PCR để kiểm tra virus BBTV , CMV  (Shelake và cs , 2013 , Fuxiu và cs, 
2012 ) 
  TCVN ………:2021  
 2  
Thư mục tài liệu tham khảo  
Tiếng Việt:  
1. Nguyễn Văn Khiêm, Nghiên cứu bệnh héo rũ chuối do nấm Fusarium gây hại ở Việt Nam  
(2000). Trường Đ ại học khoa học tự nhiê n, Đại học quốc gia Hà Nội . 
2. Trần Ngọc Hùng, Đỗ Thị Vĩnh Hằng, Nguyễn Đức Huy (2020) . Bệnh héo vàng (fusarium 
oxysporum f.sp. cubense) hại chuối tiêu tại Việt Vam. Tạp chí Khoa học Nông nghiệp Việt Nam 
2020, 18(5): 315 -322 
Tiếng Anh:  
3. Shelake R. M., Senthil K. T. and Angappan K. 2013. PCR Detection of Banana Bunchy Top 
Virus (BBTV) a t Tissue Culture Level for the Production of Virus -free Planting Materials. 
International Research Journal of Biological Sciences. Vol. 2(6), 22 -26, June.  
4. Fuxiu L., Lixia F., Xiu C., Yuchun H., Weidong L., Wei X., Bo C., Mingguang L. 2012. 
Simultaneous De tection of Four Banana Viruses by Multiplex PCR. Journal of  Phytopathology. 
doi: 10.1111/j.1439 -0434.2012.01943