CỘNG HOÀ XÃ H ỘI CHỦ NGHĨA VI ỆT NAM  
 
 
 
 
QCVN… -…:2021/BNNPTNT  
QUY CHU ẨN KỸ THUẬT QU ỐC GIA  
 
 
GIỐNG ĐỘNG V ẬT THÂN M ỀM –YÊU C ẦU KỸ THUẬT  
Molluscs s eed  – Technical requirements  
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
HÀ N ỘI -  2021 
  DỰ THẢO  QCVN       : 20 21/BNNPTNT  
2 
 Lời nói đ ầu 
 
 
 QCVN... ...: 2021/BNNPTNT do Viện Nghiên c ứu Nuôi 
trồng th ủy sản III biên so ạn; Tổng cục Th ủy sản trình 
duyệt; Bộ Nông nghi ệp và Phát tri ển nông thôn ban hành 
kèm theo Thông tư s ố.......   /2021/TT-BNNPTNT ngày .... 
tháng .....năm 20 21. QCVN       : 20 21/BNNPTNT  
3 
 GIỐNG Đ ỘNG V ẬT THÂN M ỀM –YÊU C ẦU KỸ THUẬT  
Seed molluscs  – Technical requirements  
 
1.  QUY ĐỊNH CHUNG  
1.1. Phạm vi điều chỉnh  
Quy chuẩn này quy định mức giới hạn  các chỉ tiêu kỹ thuật chất lượng đối với 
con giống và con bố mẹ động vậ t thân mềm (ĐVTM) trong sản xuất, kinh doanh  
gồm các đối tượng:   
- Tu hài (Lutraria rhynchaena ). 
- Nghêu/ngao ( Meretrix rylata )  
- Hàu (Crassostrea gigas ) 
- Ốc hương  (Babylonia areolata ) 
- Ngao dầu  (Meretrix meretrix ) 
- Ngao giá (Tapes conpers us) 
1.2. Đối tượng áp dụng   
Quy chu ẩn này áp d ụng đối với các t ổ chức, cá nhân có liên quan đ ến hoạt động 
sản xuất, kinh doanh giống ĐVTM  trên ph ạm vi c ả nước. 
1.3. Giải thích thu ật ngữ 
Trong Quy chuẩn này một số thuật ngữ dưới đây được hiểu như sau:  
1.3.1. Giống cấ p I là con giống đã phát triển hoàn chỉnh cơ thể như con trưởng 
thành, có ngày tuổi tương ứng từ 10 đến 30 ngày và có thể kết thúc giai đoạn 
nuôi trong bể chuyển sang ương thành giống cấp II.  
1.3.2. Gi ống cấp II là con gi ống đảm bảo kích thư ớc, khối lượng để đưa vào nuôi 
thương ph ẩm và có ngày tu ổi tương ứng từ 31 đến 60 ngày.  
1.3.8. Dị hình là hiện tượng ĐVTM  có hình dạng khác biệt so với hình dạng bình 
thường của ĐVTM  ở cùng nhóm tuổi.  
2. QUY ĐỊNH KỸ THUẬT  
Bảng 1: Yêu c ầu kỹ thuật đối với giống ĐVTM bố mẹ. 
T
T Chỉ tiêu  Yêu cầu kỹ thuật  
Tu hài  Nghêu 
/ngao  Hàu Ốc 
hương  Ngao 
dầu Ngao 
giá QCVN       : 20 21/BNNPTNT  
4 
 T
T Chỉ tiêu  Yêu cầu kỹ thuật  
Tu hài  Nghêu 
/ngao  Hàu Tu hài  Ngao 
dầu Ngao 
giá 
1 Kích 
thước 
(mm)  Chiều dài 
vỏ ≥ 63 Chiều cao 
vỏ ≥ 40  Chiều 
cao v ỏ   
≥ 70 Chiều cao 
vỏ ≥ 40  Chiều 
cao vỏ   
≥ 40 Chiều 
dài v ỏ    
≥ 50  
2 Khối 
lượng 
(gam)  ≥ 80 ≥ 20 ≥ 50 ≥ 16 ≥ 20 ≥ 40 
3 Ngoại 
hình Không b ị dập nát thương t ổn ở phần vỏ và ph ần thân m ềm. 
4 Số lần 
sinh s ản 
trong 
năm(l ần) ≤ 3 ≤ 3 ≤ 3 ≤ 10 ≤ 3 ≤ 3 
5 Thời gian 
thải loại Sau khi cho sinh sản . 6 tháng  Sau khi cho sinh 
sản. 
Bảng 2: Yêu c ầu kỹ thuật đối với giống ĐVTM c ấp I 
TT Chỉ 
tiêu  Yêu cầu kỹ thuật  
Tu hài  Nghêu 
/ngao  Hàu Ốc hương  Ngao 
dầu Ngao 
giá 
1 Kích 
thước 
(mm)  Chiều dài 
vỏ 3 - 15 Chiều cao 
vỏ 2 - 5 Chiều 
cao vỏ   
1 – 5 Chiều cao 
vỏ  1 – 3 Chiều 
cao v ỏ   
2 - 5 Chiều 
dài vỏ    
2 – 8 
2 Ngoại 
hình, 
màu 
sắc Kich thư ớc 
đồng đều, 
vỏ màu 
trắng trong, 
sáng bóng, 
ống  Kich 
thước 
đồng đều, 
vỏ hình 
tròn, nàu 
trắng 
trong, 
sáng  Kích 
thước 
đồng 
đều, 
nguyên 
ven; v ỏ 
hình tròn 
màu  Kích thư ớc 
đồng đều, 
vỏ màu 
vàng sáng, 
vân màu 
nâu đ ậm.  Kích 
thước 
đồng 
đều, vỏ 
hình 
tròn, nàu 
trắng 
trong,  Kích 
thước 
đồng 
đều, vỏ 
hình hơi 
tròn, 
màu 
trắng  QCVN       : 20 21/BNNPTNT  
5 
 TT Chỉ 
tiêu  Yêu cầu kỹ thuật  
Tu hài  Nghêu 
/ngao  Hàu Ốc hương  Ngao 
dầu Ngao 
giá 
  siphon t hò 
ra có màu 
hồng tươi 
sáng, ru ột 
có màu 
của thức 
ăn. bóng, ru ột 
có màu 
của thức 
ăn. hồng 
đen. Tháp v ỏ có 
2 – 3 tầng. 
Vỏ cứng, 
mỏng có 
vân sinh 
trưởng xếp 
đều đặn và 
rõ ràng.  sáng 
bóng, 
ruột có 
màu c ủa 
thức ăn.  Ngà. 
3 Tỷ lệ 
dị 
hình 
(%)  < 2 
4 Trạng 
thái 
hoạt 
động  Thò ống 
siphon ở 
trong nư ớc 
và th ụt 
nhanh ống 
siphon khi 
có tác 
động từ 
bên ngoài.  Khép v ỏ 
nhanh khi 
có tác 
động từ 
bên 
ngoài.  Khép v ỏ 
nhanh 
khi nh ấc 
lên kh ỏi 
mặt 
nước 
hoặc tác 
động từ 
bên 
ngoài.  Ốc bò 
nhanh và 
vùi mình 
trong l ớp 
đáy cát 
hoặc bám 
trên thành 
bể. Khép 
nắp vỏ khi 
bắt lên kh ỏi 
mặt nước. Khép v ỏ 
nhanh 
khi có 
tác đ ộng 
từ bên 
ngoài.  Bám vào 
tường và 
nền đáy . 
Bảng 3:  Yêu c ầu kỹ thuật đối với giống ĐVTM c ấp II 
TT Chỉ 
tiêu  Yêu cầu kỹ thuật  
Tu hài  Nghêu 
/ngao  Hàu Ốc hương  Ngao dầu  Ngao  
giá 
1 Kích 
thước 
(mm)  Chiều dài 
vỏ vỏ      > 
15 Chiều cao 
vỏ > 5 Chiều 
cao v ỏ  
> 5 Chiều cao 
vỏ > 3 Chiều cao 
vỏ > 5 Chiều 
dài vỏ  
> 8 QCVN       : 20 21/BNNPTNT  
6 
 TT Chỉ 
tiêu  Yêu cầu kỹ thuật  
Tu hài  Nghêu 
/ngao  Hàu Ốc hương  Ngao dầu  Ngao 
giá 
2 Ngoại 
hình, 
màu 
sắc Kich thư ớc 
đồng đều, 
vỏ hình 
bầu dục, 
màu tr ắng, 
sáng bóng, 
vân sinh 
trưởng xếp 
đều đặn và 
thưa, ống 
siphon thò 
ra có màu 
hồng tươi 
sáng.  Kich 
thước 
đồng đều, 
vỏ hình 
tròn, màu 
tươi sáng, 
trắng hơi 
ngà, 
khoảng 
cách gi ữa 
các vân 
sinh 
trưởng 
đều đặn 
và thưa.  Kích 
thước 
đồng 
đều, vỏ 
hình hơi 
tròn 
hoặc 
nữa hình 
tròn, 
màu tím 
đen. 
Mép v ỏ 
sáng và 
các vân 
sinh 
trưởng 
rõ ràng.  
 Kích thư ớc 
đồng đều, 
vỏ màu 
vàng sáng, 
vân màu 
nâu đ ậm. 
Tháp v ỏ có 
3 – 4 tầng. 
Vỏ cứng, 
mỏng có 
các vân 
sinh trư ởng  
xếp đều 
đặn và rõ 
ràng.  Kich 
thước 
đồng đều, 
vỏ hình 
bầu dục, 
trơn láng, 
màu nâu.  Kích 
thước 
đồng 
đều, vỏ 
hình 
hơi 
tròn, 
màu 
vàng 
nhạt, 
vỏ có 
vân 
màu 
nâu. 
3 Tỷ lệ 
dị 
hình 
(%) < 1 
4 Trạng 
thái 
hoạt 
động  Khỏe 
mạnh, thò 
ống siphon 
ở trong 
nước, thụt 
nhanh ống 
siphon vào 
trong v ỏ 
khi có tác  
động từ 
bên ngoài.  Khỏe 
mạnh, 
khép v ỏ 
nhanh khi 
có tác 
động từ 
bên 
ngoài.  Khỏe 
mạnh, 
khép v ỏ 
nhanh 
khi nh ấc 
lên kh ỏi 
mặt 
nước. Ốc bò 
nhanh và 
vùi mình 
trong l ớp 
đáy cát 
hoặc bám 
trên thành 
bể. Khép 
nắp vỏ khi 
bắt lên kh ỏi 
mặt nước. 
 Khỏe 
mạnh, 
khép v ỏ 
nhanh khi 
có tác 
động từ 
bên 
ngoài.  Vùi 
mình 
xuống 
nền 
đáy cát . QCVN       : 20 21/BNNPTNT  
7 
 Bảng 4:  Tình trạng sức khỏe đối với giống ĐVTM  
Chỉ tiêu Yêu c ầu kỹ thuật 
- Bệnh Perkinsus do tác nhân  Perkinsus marinus và 
Perkinsus olseni   trên ĐVTM . 
- Bênh do vi khu ẩn Pseudomonas maltophili a, Vibrio 
alginolyticus  và Vibrio fluvialis  trên ốc hương . 
- Bênh do ngành  trùng lông Ciliophora do tác nhân trùng 
lông Ciliata  và trùng loa kèn Apisoma trên ốc hương . 
- Bệnh do vi sinh v ật có c ấu trúc gi ống virus (Virus -like 
particles, VLPs) trên tu hài.  Âm tí nh 
3. PHƯƠNG PHÁP TH Ử  
3.1. Thiết bị, dụng cụ 
Thiết bị, dụng cụ trong Quy chu ẩn này tham kh ảo tại TCVN 11 573:2017 và ph ụ 
lục 1 c ủa QCVN này.  
3.2. Lấy mẫu ĐVTM  xác đ ịnh ch ỉ tiêu k ỹ thuật tại các b ảng 1, b ảng 2, b ảng 3 
và bảng 4 
3.2.1. B ố mẹ ĐVTM  
Dùng tay thu ít nh ất 30 con b ố mẹ vào thau (3.1.4) ch ứa sẵn nư ớc biển. Tr ộn 
đều mẫu trong thau, thu ít nh ất 10 cá th ể để kiểm tra.  
3.2.2. Gi ống ĐVTM c ấp I 
Dùng v ợt (3.1.2) v ớt ngẫu nhiên ít nh ất 200 con gi ống cấp I từ các b ể ương khác 
nhau. L ọc sạch cát, cho co n giống vào thau (3.1.4) ch ứa sẵn nư ớc biển. Tr ộn 
đều mẫu trong thau, dùng v ợt (3.1.1) v ớt ít nh ất 50 cá th ể cho vào c ốc thủy tinh 
(3.1.5) có ch ứa nước biển để kiểm tra.  
3.2.3. Gi ống ĐVTM c ấp II 
Dùng v ợt (3.1.2) s àng l ọc giống cấp II từ các r ổ hoặc bể ương  nuôi (3 r ổ hoặc 3 
gốc bể) cho vào thau (3.1.4) có ch ứa sẵn nước biển. Mỗi mẫu thu ít nh ất 200 cá 
thể. Trộn đều mẫu trong thau và v ớt ít nh ất 50 cá th ể để kiểm tra.  
3.2.4. Thu m ẫu cá xác đ ịnh các ch ỉ tiêu b ệnh 
Thu ng ẫu nhiên 5 đến 10 cá th ể bố mẹ, 5 đến 10 gam giống ĐVTM c ấp I, 20 đến 
30 con giống ĐVTM c ấp II. Mẫu thu đư ợc bảo quản trong túi nilon có dán nhãn, 
bảo quản trong thùng b ảo ôn (3.1. 14) và v ận chuy ển đến phòng  thí nghi ệm phân 
tích trong ngày.  QCVN       : 20 21/BNNPTNT  
8 
 3.3. Phương pháp ki ểm tra  
3.3.1. Các ch ỉ tiêu kỹ thuật ĐVTM  bố mẹ 
3.3.1.1. Xác đ ịnh kích thư ớc 
Đo từng cá th ể, dùng thư ớc (3.1.6) xác đ ịnh kích thư ớc của ĐVTM b ố mẹ. 
3.3.1.2. Xác đ ịnh kh ối lượng  
Cân t ừng cá th ể, dùng cân (3.1.7) xác đ ịnh kh ối lượng của ĐVTM b ố mẹ. 
3.3.1.3. Xác đ ịnh ngo ại hình  
Quan sát t ừng cá th ể trong đi ều kiện ánh sáng t ự nhiên.  
3.3.1.4. Xác đ ịnh số lần sinh s ản trong năm  
Xác đ ịnh số lần sinh s ản thông qua s ổ theo d õi lý lịch đàn ĐVTM b ố mẹ, nhật ký 
sản xuất. 
3.3.1.5. Xác đ ịnh th ời gian th ải loại  
Xác đ ịnh th ời gian s ử dụng đàn ĐVTM b ố mẹ sau cho đ ẻ lần đầu thông qua s ổ 
theo d õi lý lịch đàn ĐVTM b ố mẹ, nhật ký s ản xuất. 
3.3.2. Các ch ỉ tiêu kỹ thuật giống ĐVTM c ấp I 
3.3.2.1. Xác đ ịnh kích thư ớc 
Đo từng cá th ể, dùng thư ớc (3.1.6) hoặc Trắc vi th ị kính (3.1.11) xác đ ịnh kích 
thước của giống ĐVTM c ấp I. 
3.3.2. 2. Xác đ ịnh ngo ại hình, màu s ắc  
Đặt cốc thủy tinh (3.1.5) ch ứa mẫu ở vị trí có đ ủ ánh sáng đ ể có th ể quan sát 
ngoại hình, màu s ắc của con gi ống b ằng m ắt thư ờng. Đ ồng th ời, kết hợp với 
việc quan sát tr ực tiếp trong thau ch ứa mẫu. Cho con gi ống cấp I vào đĩa petri 
(3.1.10) hay lam kính (3.1.9), dùng kính lúp ho ặc kính hi ển vi (3.1.8) quan sát.  
3.3.2. 3. Xác đ ịnh tỷ lệ dị hình  
Xác đ ịnh tỷ lệ dị hình c ủa giống ĐVTM c ấp I bằng cách quan sát 50 cá th ể dưới 
kính hi ển vi (3.1.8) . Tỷ lệ dị hình là t ỷ lệ phần trăm  giữa tổng số cá th ể bị dị hình 
trên t ổng số cá th ể được quan sát.  
3.3.2. 4. Xác định trạng thái hoạt động  
Đặt thau (3.1.4) có chứa mẫu ở vị trí có đủ ánh sáng để có thể quan sát hoạt 
động của con giống bằng mắt thường. Kiểm tr a chỉ tiêu trạng thái hoạt độ ng 
bằng cách gõ nhẹ vào thành thau  để quan sát phản ứng của con giống.  
3.3.3. Các ch ỉ tiêu kỹ thuật giống ĐVTM c ấp II 
3.3.3.1. Xác đ ịnh kích thư ớc QCVN       : 20 21/BNNPTNT  
9 
 Đo từng cá th ể, dùng thư ớc (3.1.6) xác đ ịnh kích thư ớc của giống ĐVTM c ấp II. 
3.3.3.2. Xác đ ịnh ngo ại hình, màu s ắc  
Quan sát tr ực tiếp bằng m ắt thư ờng trong thau ch ứa mẫu và cho con gi ống vào 
đĩa petri (3.1.10) dùng kính lúp (3.1.8) quan sát  kiểm tra các ch ỉ tiêu. 
3.3.3. 3. Xác đ ịnh tỷ lệ dị hình  
Xác đ ịnh tỷ lệ dị hình c ủa giống ĐVTM  cấp II bằng cách quan sát 50 cá th ể dưới 
kính lúp (3.1.8). T ỷ lệ dị hình là t ỷ lệ phần trăm  giữa tổng số cá th ể bị dị hình trên 
tổng số cá th ể được quan sát.  
3.3.3. 4. Xác đ ịnh trạng thái hoạt động  
Đặt thau (3.1.4) có ch ứa mẫu ở vị trí có đ ủ ánh sáng đ ể có thể quan sát ho ạt 
động của con gi ống b ằng m ắt thư ờng. Ki ểm tra ch ỉ tiêu tr ạng thái ho ạt động 
bằng cách gõ nh ẹ vào thành thau  để quan sát ph ản ứng của con gi ống. 
3.3.4. Kiểm tra t ình tr ạng sức khỏe đối với giống ĐVTM  
3.3.4.1.  Kiểm tra b ệnh Perkinsus  trên  ĐVTM Theo TCVN  8710:2015 B ệnh th ủy 
sản – Quy trình chu ẩn đoán . 
3.3.4.2.  Kiểm tra vi khu ẩn Pseudomonas maltophilia  và vi khu ẩn vibrio  Theo 
TCVN  8710:2015 B ệnh th ủy sản – Quy trình chu ẩn đoán.  
3.3.4.3.  Kiểm tra trùng lông trên ĐVTM theo TCVN  8710:2015 B ệnh thủy sản – 
Quy trình chu ẩn đoán.  
3.3.4.4.  Kiểm tra b ệnh do vi sinh v ật có c ấu trúc gi ống virus (Virus -like particles, 
VLPs) trên tu hài b ằng cách nhu ộm âm b ản sử  dụng kính hi ển vi đi ện tử truyền 
qua (TEM) đ ể kiểm tra.  
4. QUY ĐỊNH VỀ QUẢN LÝ  
4.1. Công b ố hợp quy  
Tổ chức, cá nhân sản xuất, nhập khẩu giống ĐVTM quy đ ịnh tại kho ản 1.1 M ục 1 
của Quy chu ẩn này th ực hiện công b ố hợp quy theo bi ện pháp: Kết quả tự đánh 
giá s ự phù h ợp của tổ chức, cá nhân.  
4.2 Đánh giá s ự phù h ợp 
Tổ chức, cá nhân th ực hiện đánh giá s ự phù h ợp giống ĐVTM  theo phương 
thức: 
4.2.1. Đ ối với giống ĐVTM s ản xuất trong nư ớc 
Thực hiện theo phương th ức 5; Thử nghiệm mẫu điển hình và đánh giá quá trình 
sản xuất; giám sát thông qua th ử nghiệm mẫu lấy tại nơi s ản xuất hoặc trên th ị 
trường kết hợp với đánh giá quá trình s ản xuất. QCVN       : 20 21/BNNPTNT  
10 
 Trường hợp cơ s ở sản xuất giống ĐVTM quy đ ịnh tại kho ản 1.2 M ục 1 c ủa Quy 
chuẩn này đã đư ợc cơ quan có th ẩm quy ền cấp Giấy chứng nh ận cơ s ở đủ điều 
kiện sản xuất, ương dư ỡng gi ống th ủy sản còn hi ệu lực thì không  phải đánh giá 
quá trình s ản xuất. 
4.2.2. Đ ối với giống ĐVTM nh ập khẩu  
Thực hiện theo phương th ức 7 (th ử nghiệm, đánh giá lô s ản phẩm, hàng hóa).  
4.3. Trình t ự công b ố hợp quy và h ồ sơ công b ố hợp quy   
Theo quy đ ịnh tại kho ản 3, 4 Đi ều 1 Thông tư s ố 02/20 17/TT -BKHCN ngày 
31/3/2017 c ủa Bộ Khoa h ọc và Công ngh ệ về sửa đổi, bổ sung m ột số điều của 
Thông tư s ố 28/2012/TT -BKHCN ngày 12/12/2012.  
Sở Nông nghi ệp và Phát tri ển nông thôn các t ỉnh, thành ph ố trực thu ộc trung 
ương ti ếp nhận hồ sơ công b ố hợp quy c ủa các tổ chức, cá nhân đăng ký ho ạt 
động sản xuất, kinh doanh t ại địa phương.  
4.4. N ội dung, trình t ự và nguyên t ắc sử dụng các phương th ức đánh giá 
sự phù h ợp  
Theo quy đ ịnh tại phụ lục II Thông tư s ố 28/2012/TT -BKHCN ngày 12/12/2012 
của Bộ Khoa h ọc và Công  nghệ quy đ ịnh về công b ố hợp chu ẩn, công b ố hợp 
quy và phương th ức đánh giá s ự phù h ợp với tiêu chu ẩn, quy chu ẩn kỹ thuật. 
5. TRÁCH NHI ỆM CỦA TỔ CHỨC, CÁ NHÂN  
Các tổ chức, cá nhân được quy định tại mục 1.2 có trách nhi ệm tuân th ủ các quy 
định của quy chu ẩn này.  
6. TỔ CHỨC TH ỰC HIỆN 
6.1. T ổng cục Thu ỷ sản, Sở Nông nghi ệp và Phát tri ển nông thôn các t ỉnh, thành 
phố chịu trách nhi ệm tổ chức kiểm tra, thanh tra vi ệc thực hiện Quy chu ẩn kỹ 
thuật quốc gia này theo th ẩm quy ền.  
6.2. T ổng cục Thủy sản phổ biến, hướng dẫn và ph ối hợp với các cơ quan ch ức 
năng có liên quan t ổ chức việc thực hiện Quy chu ẩn kỹ thuật quốc gia này.  
6.3. Trong trư ờng hợp các văn b ản quy đ ịnh tại Quy chu ẩn kỹ thuật quốc gia này 
có sự thay đ ổi, bổ sung ho ặc thay th ế thì th ực hiện theo quy  định nêu t ại văn b ản 
mới. 
 
 
 
 QCVN       : 20 21/BNNPTNT  
11 
 PHỤ LỤC 1: THIẾT BỊ, DỤNG C Ụ  
 
3.1.1.  Vợt loại nhỏ: đường kính 5 cm, làm b ằng lư ới mềm có kích thư ớc mắt 
lưới đạt 60 m ắt lưới/cm2 (dùng đ ể vớt con gi ống cấp I). 
3.1.2. Vợt loại lớn: đường kính 20 cm đ ền 30 cm, làm b ằng lư ới mềm có kích 
thước mắt lưới đạt 60 m ắt lưới/cm2 (dùng đ ể vớt con gi ống cấp II). 
3.1.3 Pipet : loại 8 x 100mm b ằng th ủy tinh ho ặc nhựa (dung đ ể hút nư ớc). 
3.1.4. Thau/ch ậu: màu sáng, dung tích 10 – 15 lít (dùng đ ể chứa mẫu). 
3.1.5. C ốc thủy tinh ho ặc bát s ứ: màu trắng, dung tích 500 ml/ đư ờng kính 10 
– 15cm .   
3.1.6. Thư ớc kẹp kỹ thuật/giấy kẻ ô ly: độ chính xác đ ến 0,1 mm . 
3.1.7. Cân đi ện tử hay cân ti ểu ly: độ chính xác đ ến 0,01 gram . 
3.1.8. Kính hi ển vi hay kính lúp : độ phóng đ ại tối thiểu 10 l ần. 
3.1.9. Lam  kính: kích thư ớc 20 x 60 x 01 mm . 
3.1.10. Đĩa petri:  đường kính 50 – 60 mm . 
3.1.11. Tr ắc vi th ị kính:  có chia v ạch th ấp nhất đến 1/10 mm . 
3.1.12. Dao, kéo, găng tay và panh inox:  loại nhỏ và trung dùng trong y t ế. 
3.1.13. Đèn pin:  loại cầm tay 1,5 – 3 vôn . 
3.1.14. Thùng b ảo ôn:  Loại bằng nh ựa hoặc bằng xốp dùng đ ể bảo quản mẫu 
kiểm soát m ẫu xét nghi ệm tác nhân gây b ệnh.