TCVN  
 T  I  Ê  U    C  H  U  Ẩ  N    Q  U  Ố  C    G  I  A  
 
 
 
 
 
 
TCVN ........ : 2021 
Xuất bản lần 1  
(Dự t hảo)  
 
 
 
 
 
GIỐNG CÂY ĂN QUẢ LÂU NĂM  –                                                          
CÂY ĐẦU DÒNG, VƯỜN CÂY ĐẦU DÒNG                      
PHẦ N 1: CÂY CAM  
Fruit tree cultivar – Elite tree a nd Elite orchard  
Part 1: Orange  
 
 
 
 
 
 
 
 
 
HÀ NỘI – 2021 
  TCVN ………:2021  
2 
   TCVN ……..:2021  
   
 
Lời nói đầu 
TCVN … :2020 do Viện Khoa học Nông nghiệp Việt Nam biên soạn , Bộ Nông nghiệp và Phát tri ển Nông 
thôn đề nghị, Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất l ượng thẩm định, Bộ Khoa học và Công nghệ công 
bố. 
Bộ tiêu chuẩn TCVN ………:2020 Giống cây ăn quả  lâu năm – Cây đầu dòng và vườn cây đầu dòng  gồm 
các phần sau đây:  
- TCVN ………:2020.  Phần 1: Cây cam ; 
- TCVN ………:2020.  Phần 2: Cây bưởi . 
- TCVN ………:2020. Phần 3: Cây chuối . 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
  TCVN ………:2021  
4 
 T I Ê U  C H U Ẩ N  Q U Ố C  G I A   TCVN …….. :2021 
 
 
 
Giống cây ăn quả lâu năm  – Cây đầu dòng và vườn cây đầu dòng   
Phần 1: Cây cam 
Fruit tree cultivar – Elite tree and Elite orchard  
Part 1: Orange  
1  Phạm vi áp dụng  
Tiêu chuẩn này quy định các tiêu chí đánh giá về cây đầu dòng và vườn cây đầu dòng  đối với các giống 
cây trồng thuộc loài cam chanh ( Citrus sinensis ) và cam sành ( Citrus nobilis ). 
2  Thuật ngữ và định nghĩa  
Trong t iêu chuẩn này sử dụng các thuật ngữ và định nghĩa sau :  
2.1  
Quần thể (Plant Population)  
Tập hợp các cá thể của cùng một giống được trồng trong một phạm vi địa lý do tổ chức có thẩm 
quyền bình tuyển xác định.  
2.2 
Cây đầu dòng (Elite trees)  
Là cây tốt nhất được bình tuyển và công nhận từ quần thể của một giống cây trồng.  
2.3 
Vườn cây đầu dòng (Elite orchard)  
Là vườn cây được nhân từ cây đầu dòng hoặc vườn cây do tổ chức, cá nhân thiết lập được thẩm 
định và công nhận.  
2.4 
Tính trạng đặc trưng của giống (Specific characteristics)  
Là những tính trạng được sử dụng trong khảo nghiệm đánh giá tính khác biệt của giống .   TCVN ……..:2021  
  3  Tiêu chuẩn chất lượng và yêu cầu kỹ thuật  
3.1  Cây đầu dòng  
- Phải được tổ chức có thẩm quyền công nhận  theo quy định.  
- Phải mang các  tính trạng đặc trưng của giống . 
- Phải có năng suất quả cao hơn tối thiểu 10% so với năng suất trung bình của quần thể tại nơi bình 
tuyển ; năng suất ổn định liên tục từ 3  vụ quả trở lên tính đến thời điểm công nhận . 
- Phải đáp ứng giới hạn về mức độ nhiễm một số đối tượng sinh vật gây hại theo quy định tại Bảng 1 . 
- Chỉ được khai t hác tối đa 5 đợt cành/năm . 
3.2  Vườn cây đầu dòng  
- Phải được thiết lập từ vật liệu nhân giống khai thác  từ cây đầu dòng, vườn cây đầu dòng được công 
nhận theo quy định .  
- Phải được lưu giữ trong nhà lưới chống côn trùng , kích thước ô lưới đạt tối thiểu là 90 ô/cm2. 
- Mỗi cây chỉ được khai t hác tối đa 5 đợt cành/năm . 
- Phải đáp ứng giới hạn về mức độ nhiễm một số đối tượng sinh vật gây hại theo quy định tại Bảng 1 . 
- Phải có hồ sơ thiết lập, nhật ký chăm sóc, lưu giữ, khai thác  và công nhận  vườn cây đầu dòng.  
Bảng 1 - Giới hạn mức độ nhiễm một số đối tượng sinh vật gây hại trên  
cây cam đầu dòng và vườn cây cam đầu dòng  
TT Chỉ tiêu  Thời 
điểm  
quan sát  Đơn vị 
tính Mức giới hạn  
Cây đầu 
dòng  Vườn cây 
đầu dòng  
1 Mức độ nhiễm bệnh loét  Tất cả các 
thời điểm  Cấp 
bệnh * 1 1 
2 Mức độ nhiễm bệnh chảy gôm  Tất cả các 
thời điểm  Cấp 
bệnh ** 1 1 
3 Sự hiện diện vi khuẩn Liberibacter 
asiaticus gây bệnh greening  Tất cả các 
thời điểm  - Âm tính  Âm tính  
4 Sự hiện diện của virus  Closterovirus 
gây bệnh tristeza  Tất cả các 
thời điểm  - Âm tính  Âm tính  TCVN ………:2021  
6 
 5 Mức độ nhện đỏ  Tất cả các 
thời điểm  Con/lá  <5 <5 
6 Tỷ lệ cây bị đục thân, đục cành  Tất cả các 
thời điểm  % 0 0 
Ghi chú:  
*: Phân cấp : cấp 0:  không có là bị bệnh; cấp 1: diện tích lá bị bệnh >0 – 5%; cấp 2: diện tích lá bị bệnh 
>5 – 10%;  cấp 3: diện tích lá bị bệnh >10 - 15%;  cấp 4: diện tích lá bị bệnh >15 - 25%;  cấp 5: diện tích 
lá bị bệnh >25%;  
**: Thang phân cấp: cấp 0:  không có là bị bệnh; cấp 1: diện tích lá bị bệnh >0 – 10%; cấp 2: diện tích 
lá bị bệnh >10 – 20%;  cấp 3: diện tích lá bị bệnh >20 - 40%;  cấp 4: diện tích lá bị bệnh >40 - 60%;  cấp 
5: diện t ích lá bị bệnh >60% . 
4  Phương pháp kiểm tra  
- Kiểm tra hồ sơ về nguồn gốc , bình tuyển, thiết lập, công nhận cây đầu dòng  và vườn cây đầu dòng.  
- Kiểm tra các tính trạng  đặc trưng của giống: theo các chỉ tiêu và mô tả tính trạng đặc trưng của giống 
quy định tại TCVN về khảo nghiệm tính khác biệt, tính đồng nhất và tính ổn định (DUS) đối với giống cây 
trồng thuộc loài cam chanh ( Citrus sinensis ) và cam sành ( Citrus nobilis ). 
- Kiểm tra n ăng suất: thông qua  xác định trực tiếp  (ít nhất 2 năm ) trên vườn kết hợp với phỏng vấn chủ 
hộ. 
- Kiểm tra mức độ nhiễm các đối tượng sinh vật gây hại : quan trắc trực tiếp trên vườn, đối chiếu với các 
triệu chứng  gây hại  đặc trưng của sinh vật hại  và kết hợp giám định sinh vật hại trong phòng thí nghiệm. 
Kiểm tra sự hiện diện của vi khuẩn Liber ibacte r asiaticus  bằng kĩ thuật PCR và virus Closterovirus  kỹ 
thuật ELISA.    
  TCVN ……..:2021  
  Thư mục tài liệu tham khảo  
[1] Bộ Nông nghiệp và PTNT (2007), Quy phạm khảo nghiệm  tính khác biệt, tính đồng nhất và tính ổn 
định của  giống cam, quýt (Tiêu chuẩn ngành – 10TCN:2007)  
[2] Bộ Nông nghiệp và PTNT ( 2016 ), Tiêu chuẩn ngành 10TCN 601-2004 Cây đầu dòng – Cây ăn quả  
[3] Bộ Khoa học và Công nghệ ( 2016 ), TCVN 9302: 2013 Cây giống cam, qu ýt, bưởi – Yêu cầu kỹ thuật . 
[4] Bộ Nông nghiệp và PTNT (2007), Quy phạm khảo nghiệm tính khác biệt, tính đồng nhất và tính ổn 
định của  giống cam, quýt (Tiêu chuẩn ngành – 10TCN:2007)  
[5] Bộ Nông nghiệp và PTNT (2013), Tiêu Chuẩn Quốc Gia TCVN 9302:2013. Cây giốn g cam, quýt, 
bưởi – Yêu cầu kỹ thuật.  
[6] Bộ Nông nghiệp và PTNT (2018), Tiêu chuẩn Quốc gia TCVN 8550:2018. Giống cây trồng – Phương 
pháp kiểm định đồng ruộng.  
[7] Bộ Nông nghiệp và PTNT (2010), Quy chuẩn Việt Nam QCVN 01 -38: 2010/BNNPTNT: Quy chuẩn 
kỹ thuật Quốc  gia về phương pháp điều tra phát hiện dịch hại cây trồng.  
[8] Bộ Nông nghiệp và PTNT (2012), Quy chuẩn Quốc gia QCVN 01 – 119:2012/BNNPTNT về phương 
pháp điều tra phát hiện sinh vật hại trên cây ăn quả có múi.