มอก. 2228-2558 
 
-1- 
 มาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม  
เหล็กกล้าคาร์บอนทรงแบนรีดเย็นเคลือบอะลูมิเนียม 55 %
ผสมสังกะสี โดยกรรมวิธีจุ่มร้อนแบบต่อเนื่อง  
ส าหรับงานทั่วไป งานขึ้นรูป และงานโครงสร้าง  
1.  ขอบข่าย  
1.1 มาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรมนี้ ครอบคลุม  
1.1.1 เหล็กกล้าคาร์บอนทรงแบนรีดเย็นเคลือบอะลูมิเนียม 55 % ผสมสังกะสีโดยกรรมวิธีจุ่มร้อน แบบต่อเนื่อง 
ที่ประกอบด้วยอะลูมิเนียม 50 % ถึง 60 % โดยมวล  ซิลิคอน 1.6  % โดยมวล ส่วนที่เหลือเป็นสังกะสี   
แล้วอาจเคลือบสารเคมีเพื่อปรับสภาพผิว  
1.1.2 เหล็กกล้าคาร์บอนทรงแบนรีดเย็นเคลือบอะลูมิเนียม 55 % ผสมสังกะสีโดยกรรมวิธีจุ่มร้อน แบบต่อเนื่อง  
ที่มีความหนาระบุไม่เกิน 4 mm และความกว้างไม่เกิน 1 500 mm 
1.2 มาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรมนี้ ไม่ครอบคลุม  
1.2.1 เหล็กกล้าคาร์บอนทรงแบนรีดเย็นเคลือบอะลูมิเนียม 55 % ผสมสังกะสีโดยกรรมวิธีจุ่มร้อน แบบต่อเนื่อง 
ที่ประกอบด้วยอะลูมิเนียมน้อยกว่า 50 % หรือมากกว่า 60 % โดยมวล  
1.2.2 เหล็กกล้าคาร์บอนทรงแบนรีดเย็นเคลือบอะลูมิเนียม 55 % ผสมสังกะสีโดยกรรมวิธีจุ่มร้อน แบบต่อเนื่อง 
ที่มีความหนาระบุเกิน 4 mm หรือความกว้างเกิน 1 500 mm  
  
2.  บทนิยาม  
ความหมายของค าที่ใช้ในมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรมนี้ มีดังต่อไปนี้  
2.1 เหล็กกล้าคาร์บอนทรงแบนรีดเย็นเคลือบอะลูมิเนียม 55 % ผสมสังกะสีโดยกรรมวิธีจุ่มร้อน แบบต่อเนื่อง 
ส าหรับงานทั่วไป งานขึ้นรูป และงานโครงสร้าง ซึ่งต่อไปในมาตรฐานนี้จะเรียกว่า “เหล็กแผ่นเคลือบ
อะลูมิเนียมผสมสังกะสี ” หมายถึง เหล็กกล้าคาร์บอนทรงแบนรีดเย็นที่น ามาเคลื อบผิวด้วยอะลูมิเนียม 50 %
ถึง 60 % ผสมสังกะสีโดยกรรมวิธีจุ่มร้อนแบบต่อเนื่องทั้ง 2 ด้าน แล้วท าเป็นม้วน หรือตัดแบ่งจากม้วนเป็น
แผ่น 
2.2 ผิวเคลือบลายดอกปกติ ( normal spangle) หมายถึง ผิวเคลือบที่เกิดจากการขยายตัวของผลึกอะลูมิเนียม
และสังกะสีขณะที่เย็นตัว ซึ่งจะ ท าให้เกิดลายดอกที่ผิว  
2.3  ผิวเคลือบเรียบ ( smooth finish) หมายถึง ผิวเคลือบที่ได้จากการรีดปรับสภาพผิว ( skin pass)  
2.4 ความหนาระบุ หมายถึง ความหนาของวัสดุพื้น  (base metal thickness)   มอก. 2228-2558 
 
-2- 
 2.5 มวลสารที่เคลือบ หมายถึง มวลเป็นกรัมต่อตารางเมตร  (g/m2)  ของอะลูมิเนียมผ สมสังกะสีที่เคลือบในพื้นที่
เคลือบชิ้นงาน  โดยมวลสารที่เคลือบแสดงเป็นสัญลักษณ์การเคลือบ AZ 
2.6 วัสดุพื้น หมายถึง เหล็กกล้าคาร์บอนทรงแบนรีดเย็นก่อนน ามาเคลือบอะลูมิเนียมผสมสังกะสี  
  
3.  ลักษณะผิวเคลือบ การปรับสภาพผิว ชนิด และชั้นคุณภาพ  
3.1 เหล็กแผ่นเคลือบอะลูมิเนียมผสมสังกะสี แบ่งตามลักษณะผิวเคลือบเป็น 2 ลักษณะ คือ   
3.1.1   ผิวเคลือบลายดอกปกติ สัญลักษณ์ N 
3.1.2   ผิวเคลือบเรียบ สัญลักษณ์ S 
3.2 การปรับสภาพผิว  
 เหล็กแผ่นเคลือบอะลูมิเนียมผสมสังกะสีอาจมีการปรับสภาพผิวเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพในการน า ไปใช้งาน คือ
ทนต่อการกัดกร่อนได้ดียิ่งขึ้น ป้องกันหรือลดการเกิดสนิมจากการเก็บในที่ที่มีความชื้นสูง  
 การปรับสภาพผิว แบ่งเป็น 4 ประเภท คือ  
3.2.1    ประเภทการอาบน้ ามัน สัญลักษณ์ O 
3.2.2    ประเภทการปรับสภาพผิวทางเคมี และการอาบน้ ามัน สัญลักษณ์ CO 
3.2.3    ประเภทการปรับสภาพผิวทางเคมี สัญลักษณ์ C 
3.2.4 ประเภทไม่มีการปรับสภาพผิว สัญลักษณ์ M 
3.3 เหล็กแผ่นเคลือบอะลูมิเนียมผสมสังกะสี แบ่งเป็น 2 ชนิด คือ  
3.3.1 ชนิดเหล็กแผ่นม้วน  
3.3.2 ชนิดเหล็กแผ่นตัด  
3.4 เหล็กแผ่นเคลือบอะลูมิเนียมผสมสังกะสี แบ่งตามการใช้งานเป็น 4 ชั้นคุณภาพ คือ  
3.4.1    ชั้นคุณภาพ 01  ส าหรับใช้กับงานทั่วไป ( commercial quality )  
3.4.2    ชั้นคุณภาพ 02  ส าหรับใช้กับงานขึ้นรูป ( drawing quality )  
3.4.3    ชั้นคุณภาพ 03  ส าหรับใช้กับงานขึ้นรูปลึก ( deep drawing quality )  
3.4.4  ชั้นคุณภาพ 220  250  280  320  350 และ 550 ส าหรับใช้กับงานโครงสร้าง ( structural quality)   มอก. 2228-2558 
 
-3- 
 4. มิติและเกณฑ์ความคลาดเคลื่อน  
4.1 เกณฑ์ความคลาดเคลื่อน ของความหนา  
 ให้เป็นไปตามตารางที่ 1  
 การทดสอบให้ปฏิบัติตามข้อ 9.1 .1 
ตารางที่ 1 เกณฑ์ความคลาดเคลื่อน ของความหนา ส าหรับเหล็กแผ่นเคลือบอะลูมิเนียมผสมสังกะสี  
(ข้อ 4.1) 
          หน่วยเป็นมิลลิเมตร  
เกณฑ์ความคลาดเคลื่อนของความหนา1, 2 
ความหนาระบุ ความกว้าง  
 ไม่เกิน 1 200  มากกว่า  1 200   
ไม่เกิน 0.4 ± 0.04 ± 0.05 
มากกว่า 0.4 ถึง 0.6 ± 0.05 ± 0.06 
มากกว่า 0.6   ถึง 0.8 ± 0.06 ± 0.06 
มากกว่า 0.8 ถึง  1.0 ± 0.08 ± 0.08 
มากกว่า 1.0 ถึง  1.2 ± 0.09 ± 0.09 
มากกว่า 1.2 ถึง  1.6 ± 0.10 ± 0.11 
มากกว่า 1.6  ถึง 2.0 ± 0.12 ± 0.13 
มากกว่า  2.0 ถึง  2.5 ± 0.15 ± 0.15 
มากกว่า  2.5 ถึง 3.0 ± 0.16 ± 0.17 
มากกว่า  3.0 ถึง 4.0  ± 0.18 ± 0.19 
หมายเหตุ   1  กรณีที่มีการเชื่อม ในบริเวณครอบคลุมแนวเชื่อมไม่เกิน 15 m  เกณฑ์ความคลาดเคลื่อน  ให้เพิ่มขึ้น  เป็น  
   2 เท่าจากค่าในตาราง  
   2  ส าหรับความเค้นครากระบุที่มีค่าไม่น้อยกว่า 360 MPa ให้เพิ่มเกณฑ์ความคลาดเคลื่อน  10 %   โดยใช้วิธี   
   การปัดเศษทศนิยม  
4.2 เกณฑ์ความคลาดเคลื่อนของความกว้าง  
  ต้องไม่น้อยกว่า 0 mm และไม่เกิน 7 mm  
  การทดสอบให้ปฏิบัติตามข้อ 9. 1.2 
4.3  เกณฑ์ความคลาดเคลื่อน ของความยาว (เฉพาะเหล็กแผ่นเคลือบอะลูมิเนียมผสมสังกะสี  ชนิดเหล็กแผ่นตัด) 
  ให้เป็นไปตามตารางที่ 2 
 การทดสอบให้ปฏิบัติตามข้อ 9.1.3 มอก. 2228-2558 
 
-4- 
 ตารางที่ 2 เกณฑ์ความคลาดเคลื่อนของความยาว   
(เฉพาะเหล็กแผ่นเคลือบอะลูมิเนียมผสมสังกะสี  ชนิดเหล็กแผ่นตัด) 
(ข้อ 4.3) 
 
          หน่วยเป็นมิลลิเมตร  
ความยาว  เกณฑ์ความคลาดเคลื่อน  
ไม่เกิน  3 000  
 + 20 
 0 
มากกว่า  3 000  ถึง  6 000  
 + 30 
 0 
มากกว่า  6 000  + 0.5 % ของความยาว  
0 
 
 
5.  ส่วนประกอบทางเคมี  
5.1  ส่วนประกอบทางเคมี  
        ส่วนประกอบทางเคมี  เมื่อวิเคราะห์จากเบ้าหรือวิเคราะห์จากผลิตภัณฑ์ ต้องไม่เกินค่าที่ให้ไว้ในตารางที่ 3      
การทดสอบให้ใช้วิธีวิเคราะห์ทางเคมีทั่วไป หรือวิธีอื่นที่ให้ผลเทียบเท่า  
 (ข้อ 5.1) 
   สัดส่วนโดยมวล เป็นร้อยละ  
ชั้นคุณภาพ  ส่วนประกอบทางเคมี  
เมื่อวิเคราะห์จากเบ้า  เมื่อวิเคราะห์จากผลิตภัณฑ์  
คาร์บอน  
สูงสุด แมงกานีส  
สูงสุด ฟอสฟอรัส  
สูงสุด ก ามะถัน  
สูงสุด คาร์บอน  
สูงสุด แมงกานีส  
สูงสุด ฟอสฟอรัส  
สูงสุด ก ามะถัน  
สูงสุด 
01 
02 และ 03  
220 250 280 
320 350 และ  
550 0.10 
0.06 
0.253 0.60 
0.50 
1.15 0.030 
0.020 
0.201 0.035 
0.025 
0.040 0.13 
0.09 
0.283 0.63 
0.53 
1.18 0.040 
0.030 
0.212 0.045 
0.035 
0.050 
หมายเหตุ  1  ชั้นคุณภาพ 250  และชั้นคุณภาพ 280 มีค่าฟอสฟอรัสไม่เกิน 0.10  % 
 2  ชั้นคุณภาพ 250  และชั้นคุณภาพ 280 มีค่าฟอสฟอรัสไม่เกิน 0.11  % 
 3  ชั้นคุณภาพ 350 มีค่าคาร์บอนไม่เกิน 0.40 % 
 4  ชั้นคุณภาพ 350 มีค่าคาร์บอนไม่เกิน 0.43 % 
 มอก. 2228-2558 
 
-5- 
 6.  คุณลักษณะที่ต้องการ  
6.1 ลักษณะทั่วไป  
 เหล็กแผ่นเคลือบอะลูมิเนียมผสมสังกะสี ต้องปราศจากข้อบกพร่องที่ส่งผลเสียต่อการท าผลิตภัณฑ์ส าเร็จ 
ส าหรับความไม่สมบูรณ์อื่นๆ  ที่ไม่ส่งผลเสียหายต่อการท าผลิตภัณฑ์ส าเร็จยอมให้มีได้หนึ่งด้าน  
 การทดสอบให้ท าโดยการตรวจพินิจ  
6.2 มวลสารที่เคลือบ  
         ให้เป็นไปตามตารางที่ 4 โดยความหนาของการเคลือบที่เทียบเท่าให้เป็นไปตามตารางที่ 5 
         การทดสอบให้ปฏิบัติตามข้อ 9. 2 
ตารางที่ 4 มวลสารที่เคลือบส าหรับเหล็กแผ่นเคลือบอะลูมิเนียมผสมสังกะสี  
(ข้อ 6.2) 
                                       หน่วยเป็นกรัมต่อตารางเมตร  
สัญลักษณ์  
การเคลือบ  มวลสารที่เคลือบต่ าสุด  
รวมทั้ง 2 ด้าน  มวลสารที่เคลือบต่ าสุด  
1 ด้าน การทดสอบแบบ  
 1 จุด 
การทดสอบแบบ 3 จุด1   การทดสอบแบบ 1 จุด   การทดสอบแบบ 1 จุด   ความหนาของการ
เคลือบที่เทียบเท่า  
mm 
AZ0702 
AZ090  
AZ100  
AZ120  
AZ150  
AZ165  
AZ185  
AZ200  70 
90 
100 
120 
150 
165 
185 
200 60 
75 
85 
102 
130 
140 
160 
170 24 
30 
34 
40 
52 
56 
64 
68 0.016 
0.020 
0.023 
0.028 
0.035 
0.038 
0.043 
0.046 
หมายเหตุ   1  การทดสอบมวลสารเคลือบต่ าสุดรวม 2 ด้านแบบ 3 จุดเป็นการทดสอบแบบหาค่าเฉลี่ยซึ่งได้จากการ  เอาค่าที่วัดได้  
   จากการทดสอบแบบ 1 จุด ( 2 ด้าน) ของชิ้นทดสอบ 3 ชิ้นมารวมกันแล้วหารด้วย 3  
  2  สัญลักษณ์การเคลือบ  AZ070 ให้การใช้งานเป็นไปตามข้อตกลงระหว่างผู้ ซื้อกับผู้ท า 
 มอก. 2228-2558 
 
-6- 
 ตารางที่ 5 ความหนาของ การเคลือบที่เทียบเท่า  
(ข้อ 6. 2) 
 
สัญลักษณ์การเคลือบ  ความหนาของการเคลือบที่เทียบเท่า  
mm 
AZ070  
AZ090  
AZ100  
AZ120  
AZ150  
AZ165  
AZ185  
AZ200  0.026 
0.033 
0.037 
0.044 
0.054 
0.062 
0.069 
0.074 
 
6.3 สมบัติทางกล  
6.3.1  ความเค้นคราก  ความต้านแรงดึง   และความยืด  (ของวัสดุพื้น) 
 ให้เป็นไปตามตารางที่ 6 ส าหรับชั้นคุณภาพส าหรับ ใช้กับงานทั่วไป งานขึ้นรูป และงานขึ้นรูปลึก และ
ตารางที่ 7   ส าหรับชั้นคุณภาพ ส าหรับใช้กับงานโครงสร้าง  
 การเตรียมชิ้นทดสอบให้ตัดตาม แนวการรีดส าหรับชั้นคุณภาพส าหรับ ใช้กับงานทั่วไป งานขึ้นรูป และงาน
ขึ้นรูปลึก  และให้ตัดตั้งฉากกับแนวการรีด หรือตามแนวการรีดส าหรับชั้นคุณภาพ ส าหรับใช้กับงาน
โครงสร้าง  
 การทดสอบให้ปฏิบัติตาม มอก. 2172 
 มอก. 2228-2558 
 
-7- 
 ตารางที่ 6 สมบัติทางกลของเหล็กแผ่นเคลือบอะลูมิเนียมผสมสังกะสีชั้นคุณภาพส าหรับ ใช้กับงานทั่วไป  
งานขึ้นรูป และงานขึ้นรูปลึก  
(ข้อ 6.3.1) 
หมายเหตุ  S0 = พื้นที่ภาคตัดขวางเดิมของความยาว พิกัด หน่วยเป็น ตารางมิลลิเมตร  
 1  ถ้าจุดความเค้นครากไม่ปรากฏ  ให้ใช้ที่ 0.2 % ของความเค้นพิสูจน์  ไม่เช่นนั้นให้ใช้จุดความเค้นครากต่ าสุด   
 2  ความต้านแรงดึงต่ าสุดของชั้นคุณภาพ 02 ต้องไม่ต่ ากว่า 270 MPa  และค่าความต้านแรงดึงก าหนดให้มีค่าเข้าใกล้     
  1 MPa 
 3  ส าหรับวัสดุพื้นที่มีความหนาระบุไม่เกิน 0.6  mm  ค่าความยืดในตารางสามารถลดลงได้ 2   
 4  อาจใช้กับความหนาระบุที่มากกว่า 3 mm 
 5  ใช้ส าหรับเหล็กแผ่นเคลือบอะลูมิเนียมผสมสังกะสีที่ผ่านการรีดปรับสภาพผิวเท่านั้น  
 
ตารางที่ 7 สมบัติทางกลของเหล็กแผ่นเคลือบอะลูมิเนียมผสมสังกะสีชั้นคุณภาพส าหรับ ใช้กับงานโครงสร้าง  
(ข้อ 6.3.1) 
ชั้นคุณภาพ  ความเค้นคราก  
ต่ าสุด 
MPa ความต้านแรงดึง
ต่ าสุด 
MPa ความยืด  ต่ าสุด1  % 
ความยาวพิกัดของชิ้นทดสอบ   mm 
50 80 
220 220 320 20 18 
250 250 350 18 16 
280 280 390 16 14 
320 320 430 14 12 
350 350 450 12 10 
5502 550 560 - - 
 ชั้นคุณภาพ  
 ความเค้นคราก  
สูงสุด1 
MPa ความต้านแรงดึง  
สูงสุด2 
MPa ความยืด ต่ าสุด  3 % 
ความยาวพิกัดของชิ้นทดสอบ  mm 
50 80 5.65
oS4 
01 - - - - - 
02 3005 430 24 23 22 
03 260 410 26 25 24 มอก. 2228-2558 
 
-8- 
 หมายเหตุ   1  วัสดุพื้นที่มีความหนาระบุไม่เกิน  0.6 mm ค่าความยืดในตารางสามารถลดลงได้ 2   
  2  ชั้นคุณภาพ 550 ที่ไม่ผ่านการอบอ่อน จะมีค่าความเหนียว (ductility) จ ากัด  หากมีความแข็ง ตั้งแต่ 8 5 HRB    
  ขึ้นไป เหล็กแผ่นเคลือบอะลูมิเนียมผสมสังกะสี นั้นไม่ต้องทดสอบแรงดึง   
  ความเค้นครากต่ าสุดให้วัดที่ 0.5 % ของความเค้นพิสูจน์ของความยืดตัวรวม  (ความเค้นพิสูจน์ภายใต้แรงกระท า)   
หรือที่ 0.2 % ค่าเยื้องศูนย์  เมื่อลักษณะเฉพาะของความเค้นครากที่ชัดเจนไม่ปรากฏชัด ตามตาราง  
  ในการหาสมบัติทางกลของวัสดุพื้น ความหนาระบุวัดได้หลังจากลอกชั้นเคลือบออกจากปลายชิ้นงานที่สัมผัสกับตัว  
จับยึดของเครื่องทดสอบแรงดึงก่อนการทดสอบ  
6.3.2 การดัดโค้ง  
6.3.2.1  เหล็กแผ่นเคลือบอะลูมิเนียมผสมสังกะสีส าหรับ ใช้กับงานทั่วไป งานขึ้นรูป และ งานขึ้นรูปลึก  
  เมื่อทดสอบตามข้อ 9.3 แล้ว ที่ผิวเคลือบตรงส่วนโค้งด้านนอกของชิ้นทดสอบต้องไม่ลอก  
6.3.2.2  เหล็กแผ่นเคลือบ อะลูมิเนียมผสมสังกะสีส าหรับ ใช้กับงานโครงสร้าง    
 เมื่อทดสอบตามข้อ 9.3 แล้ว ที่ผิวเคลือบตรงส่วนโค้งด้านนอกของชิ้นทดสอบต้องไม่ลอก ยกเว้น
บริเวณที่ห่างจากขอบด้านยาวข้างละ 7 mm 
6.4 ระยะเบี่ยงเบนของความราบ (เฉพาะเหล็กแผ่นเคลือบอะลูมิเนียมผสมสังกะสี  ชนิดเหล็กแผ่นตัด) 
เมื่อวางตัวอย่างเหล็กแผ่นเคลือบอะลูมิเนียมผสมสังกะสีในแนวราบตามปกติแล้ว ระยะเบี่ยงเบนของ  
ความราบต้องไม่เกินเกณฑ์ที่ก าหนดในตารางที่ 8 
การทดสอบให้ปฏิบัติตามข้อ 9. 4 
 
ตารางที่ 8 ระยะเบี่ยงเบนของความราบของเหล็กแผ่นเคลือบอะลูมิเนียมผสมสังกะสี  
(ข้อ 6.4) 
                  หน่วยเป็นมิลลิเมตร  
ความหนาระบุ  
mm ความกว้าง  
mm ความเค้นคราก  
220 ถึง 340  
MPa ความเค้นคราก  
มากกว่า 340  
MPa 
ไม่เกิน 0.7 ไม่เกิน 1 200  23 29 
มากกว่า 1 200 ถึง 1 500  27 34 
มากกว่า 0.7 ถึง 1.2 ไม่เกิน 1 200  18 23 
มากกว่า 1 200 ถึง 1 500  23 29 
มากกว่า  1.2 ถึง 4.0  ไม่เกิน 1 200  15 19 
มากกว่า 1 200 ถึง 1 500  18 23 
 มอก. 2228-2558 
 
-9- 
 7. เครื่องหมายและฉลาก  
7.1     ที่เหล็กแผ่นเคลือบอะลูมิเนียมผสมสังกะสี  ทุกม้วนหรือทุกมัดของแผ่น อย่างน้อยต้องมีเลข อักษร หรือ
เครื่องหมายแจ้งรายละเอียดดังต่อไปนี้ ให้เห็นได้ง่ายชัดเจน  
(1) สัญลักษณ์การเคลือบ ลักษณะผิวเคลือบ การปรับสภาพผิว ชนิด และชั้นคุณภาพ เช่น AZ150NC 
เหล็กแผ่นม้วน 02 
(2) ความหนาระบุ x ความกว้าง x ความยาว เป็น มิลลิเมตร  x มิลลิเมตร  x มิลลิเมตร  กรณีเป็นม้วนไม่
ต้องระบุความยาว  
(3) มวล เป็นกิโลกรัม หรื อจ านวนแผ่น  
(4) มวลสารที่เคลือบ เป็น กรัมต่อตารางเมตร  
(5) เดือนปีที่ท า หรือรหัสรุ่นที่ท า  
(6) ชื่อผู้ท า หรือโรงงานที่ท า หรือเครื่องหมายการค้าที่จดทะเบียน  
(7) ประเทศที่ท า   
ในกรณีที่ใช้ภาษาต่างประเทศ ด้วย ต้องมีความหมายตรงกับภาษาไทยที่ก าหนดไว้ข้างต้น  
 
8. การชักตัวอย่างและเกณฑ์ตัดสิน  
8.1 การชักตัวอย่างและเกณฑ์ตัดสินให้เป็นไปตาม  ภาคผนวก ก. ส าหรับการตรวจสอบเพื่อการอนุญาตและการ
ติดตามผล  
 ส าหรับระบบควบคุมคุณภาพของผู้ท า อาจก าหนดเกณฑ์ที่แตกต่างจากที่ก าหนดไว้ในภาคผนวก ก. ได้ เพื่อท า
ให้มั่นใจว่า ผลิตภัณฑ์มีคุณภาพสอดคล้องกับข้อก าหนดในมาตรฐานนี้  
 
9. การทดสอบ  
 9.1 มิติ  
9.1.1 ความหนา  
9.1.1.1  เครื่องมือ  
 ใช้เครื่องวัดที่วัดได้ละเอียดถึง 0.00 5 mm กรณีวัดความหนาที่ใช้เกณฑ์ความคลาดเคลื่อนแบบ
เข้มงวดในตารางที่ ข. 1 ให้ใช้เครื่องวัดที่วัดได้ละเอียดถึง 0.001 mm 
9.1.1.2  วิธีวัด 
 (1) ชนิดเหล็กแผ่นม้วน  
วัดห่างจากขอบเป็นระยะไม่น้อยกว่า 2 5 mm จากขอบข้างทั้งสอง โดยวัดอย่างน้อย 3 จุด
ของขอบแต่ละด้าน  มอก. 2228-2558 
 
-10- 
  (2) ชนิดเหล็กแผ่นตัด  
วัดห่างจากขอบเป็นระยะไม่น้อยกว่า 2 5 mm จากขอบทุกด้าน โดยวัดอย่างน้อย 3 จุดของ
แต่ละขอบ  
9.1.1.3  การรายงานผล  
 ให้รายงานผลเป็นค่าเฉลี่ย  เป็น มิลลิเมตร  
 9.1.2 ความกว้าง  
9.1.2.1  เครื่องมือ  
  ใช้เครื่องวัดที่วัดได้ละเอียดถึง 1 mm 
 9.1.2.2  วิธีวัด 
 วัดความกว้างที่ต าแหน่งห่างจากปลายประมาณ 100 mm ทั้ง 2 ปลายส าหรับ ชนิดเหล็กแผ่นตัด และ  
ประมาณ 1 000 mm ทั้ง 2 ปลายส าหรับชนิดเหล็กแผ่นม้วน   
9.1.2.3     การรายงานผล  
 ให้รายงานผลเป็นค่าเฉลี่ย  เป็น มิลลิเมตร  
9.1.3 ความยาว  
9.1.3.1  เครื่องมือ  
 ใช้เครื่องวัดที่วัดได้ละเอียดถึง 1 mm 
9.1.3.2  วิธีวัด 
  วัดที่ต าแหน่งห่างจากขอบประมาณ 100 mm ทั้ง 2 ข้าง  
9.1.3.3    การรายงานผล  
 รายงานผลเป็นค่าเฉลี่ย  เป็น มิลลิเมตร  
9.2 มวลสารที่เคลือบ  
9.2.1 การเตรียมชิ้นทดสอบ  
 ตัดชิ้นทดสอบจากชิ้นตัวอย่างยาว ประมาณไม่น้อยกว่า 300 mm ตลอดแนวด้านกว้าง  จ านวน 3 ชิ้น ตาม
ต าแหน่งที่แสดงในรูปที่ 1 โดยชิ้นแต่ละชิ้นทดสอบต้องมีขนาดไม่น้อยกว่า 2 000  mm2 มอก. 2228-2558 
 
-11- 
 
ชิ้นทดสอบทิศทางของการเคลือบชิ้นตัวอย่าง
300 mm
ความกว้าง25 mm 25 mm 
 
รูปที่ 1 ต าแหน่งของชิ้นทดสอบ  
(ข้อ 9.2.1) 
 
9.2.2  วิธีทดสอบ  
9.2.2.1  เตรียมสารละลายโดยหยดสาร Hexamethylenetetramine  จ านวน 3. 50 g ในกรดไฮโดรคลอริก  
เข้มข้น   1.19 g/ml  จ านวน 500 ml และเติมน้ ากลั่นจนได้ปริมาณ 1 000 ml  
9.2.2.2   หามวลของสารที่เคลือบของชิ้นทดสอบแต่ละชิ้น โดยหยดสารละลาย Hexamethylenetetramine   
 ลงบนชิ้นทดสอบแล้วหามวลก่อนและหลังการทดสอบ  
9.2.2.3  วิธีการค านวณ  
 มวลสารที่เคลือบของเหล็กแผ่นเคลือบอะลูมิเนียมผสมสังกะสี  จะแสดงในหน่วย กรัมต่อตารางเมตร  
จากสมการต่อไปนี้  
   A = (m 1-m2)/A x 106 
เมื่อ 
A  คือ มวลสารที่เคลือบ     เป็น  กรัมต่อตารางเมตร   
m1  คือ มวลของชิ้นทดสอบก่อนหยดสารละลาย  เป็น  กรัม 
m2  คือ มวลของชิ้นทดสอบหลังหยดสารละลาย  เป็น  กรัม 
 A   คือ พื้นที่ด้านนอกของตัวอย่าง     เป็น  ตารางมิลลิเมตร  
 
 มอก. 2228-2558 
 
-12- 
 9.2.3  การรายงานผล  
9.2.3.1  ส าหรับมวลสารที่เคลือบ 1 ด้าน 
 ให้รายงานค่ามวลสารที่เคลือบ 1 จุดของแต่ละด้านในแต่ละชิ้น  (6 ค่าจาก 3 ชิ้นทดสอบ)  
9.2.3.2  ส าหรับมวลสารที่เคลือบ 2 ด้าน 
(1)  ให้รายงานค่ามวลสารที่เคลือบ 1 จุดรวมทั้ง 2 ด้านในแต่ละชิ้น  (3 ค่าจาก 3 ชิ้นทดสอบ)  
(2)  ให้รายงานค่ามวลสารที่เคลือบเฉลี่ยของชิ้นทดสอบทั้ง 3 ชิ้น โดยการเอาค่าในข้อ (1) รวมกัน   
      แล้วหารด้วย 3 (1 ค่าเฉลี่ยจาก 3 ชิ้นทดสอบรวมกัน ) 
9.3 การดัดโค้ง  
ตัดตัวอย่างเหล็กแผ่นเคลือบอะลูมิเนียมผสมสังกะสี เป็นชิ้ นทดสอบขนาด 70 mm x 150 mm โดยให้ด้าน
กว้างขนานกับแนวการรีด ( rolling direction) ดัดโค้งมุม 180 องศา และปลายทั้งสองขนานกัน โดยมี
ระยะห่างภายในของชิ้นทดสอบตามที่ก าหนดในตารางที่ 9 ตารางที่ 10 และดังรูปที่ 2 และรูปที่ 3 
หมายเหตุ     ส าหรับเหล็กแผ่นเคลือบอะลูมิเนี ยมผสมสังกะสีส าหรับงานทั่วไป งานขึ้นรูปและงานขึ้นรูปลึก  สามารถทดสอบ
โดยให้ด้านกว้างหรือด้านยาวขนานกับแนวการรีดก็ได้  
 
 
รูปที่ 2 การดัดโค้ง  
(ข้อ 9.3)  
มอก. 2228-2558 
 
-13- 
  
 
รูปที่ 3 การดัดโค้ง  (ภาพตัดขวาง)  
(ข้อ 9.3)  
 
ตารางที่ 9 การดัดโค้งส าหรับเหล็กแผ่นเคลือบอะลูมิเนียมผสมสังกะสี  
ส าหรับงานทั่วไป งานขึ้นรูป และงานขึ้นรูปลึก  
(ข้อ 9. 3) 
ชั้นคุณภาพ  ระยะห่างภายในของชิ้นทดสอบ  
01 
พับแนบติดกัน (0T) 02 
03 
 
ตารางที่ 10 การดัดโค้งส าหรับเหล็กแผ่นเคลือบอะลูมิเนียมผสมสังกะสี ส าหรับงานโครงสร้าง  
(ข้อ 9. 3) 
                    หน่วยเป็นมิลลิเมตร  
ชั้นคุณภาพ  ระยะห่างภายในของชิ้นทดสอบ  
ความหนาชิ้นทดสอบ  
น้อยกว่า  3 ตั้งแต่ 3 ขึ้นไป  
220 
250 
280 
320 
350 
550 1 เท่าของความหนาชิ้นทดสอบ (1T) 
1 เท่าของความหนาชิ้นทดสอบ (1T) 
2 เท่าของความหนาชิ้นทดสอบ (2T) 
3 เท่าของความหนาชิ้นทดสอบ (3T) 
- 
- 2 เท่าของความหนาชิ้นทดสอบ (2T) 
2 เท่าของความหนาชิ้นทดสอบ (2T) 
3 เท่าของความหนาชิ้นทดสอบ (3T) 
3 เท่าของความหนาชิ้นทดสอบ (3T) 
- 
- 
 
มอก. 2228-2558 
 
-14- 
 9.4 ระยะเบี่ยงเบนของความราบ  
  9.4.1 เครื่องมือ  
 ใช้เครื่องวัดที่วัดได้ละเอียดถึง 0.5 mm  
  9.4.2   วิธีวัด     
 วางตัวอย่างแผ่นเหล็กเคลือบอะลูมิเนียมผสมสังกะสีภายใต้น้ าหนักของตัวเองบนพื้น เรียบในแนวราบ หา
ค่าระยะห่างสูงสุดระหว่างพื้นผิวด้านล่างของแผ่นตัวอย่างกับพื้นราบ (h) โดยใช้ความยาวเต็มแผ่นแต่ไม่
เกิน 2 000 mm อ่านค่าให้ละเอียดถึง 0.5 mm เป็น ระยะเบี่ยงเบนของความราบ  ดังรูปที่  4 
 
h
 
 
รูปที่ 4 การวัดระยะเบี่ยงเบนของ ความราบ  
(ข้อ 9.4)  มอก. 2228-2558 
 
-15- 
 ภาคผนวก ก.  
การชักตัวอย่างเกณฑ์ตัดสิน  
(ให้ไว้เป็นข้อแนะน า ) 
(ข้อ 8.1)  
ก.1 รุ่น ในที่นี้ หมายถึง เหล็กแผ่นเคลือบอะลูมิเนียมผสมสังกะสี ชนิด ชั้นคุณภาพ ลักษณะผิวเคลือบ การปรับ
สภาพผิว ความหนา  สัญลักษณ์การเคลือบ และ ท าโดยกรรมวิธีเดียวกัน ที่ท าหรื อส่งมอบ หรือซื้อขายใน
ระยะเวลาเดียวกัน  
ก.2 การชักตัวอย่างและการยอมรับ ให้เป็นไปตามแผนการชักตัวอย่างที่ก าหนดต่อไปนี้ หรืออาจใช้แผนการชัก
ตัวอย่างอื่นที่เทียบเท่ากันทางวิชาการกับแผนที่ก าหนดไว้  
ก.2.1 การชักตัวอย่างและการยอมรับส าหรับการทดสอบ ความหนาและความกว้าง ของเหล็กแผ่นเคลือบ
อะลูมิเนียมผสมสังกะสี  ชนิดเหล็กแผ่นม้วน  
ก.2.1.1  ชักตัวอย่างเหล็ก แผ่นเคลือบอะลูมิเนียมผสมสังกะสี  ชนิดเหล็กแผ่นม้วน โดยวิธีสุ่มจากรุ่นเดียวกัน 
ตามจ านวนที่ก าหนดในตารางที่ ก.1  
ก.2.1.2  จ านวนตัวอย่างที่ไม่เป็นไปตามข้อ 4. 1 และ 4.2  ในแต่ละรายการ  ต้องไม่เกินเลขจ านวนที่ยอมรับที่
ก าหนดในตารางที่ ก.1 จึงจะถือว่าเหล็ก แผ่นเคลือบอะลูมิเนียมผสมสังกะสี  ชนิดเหล็กแผ่นม้วนรุ่นนั้น
เป็นไปตามเกณฑ์ที่ก าหนด   
ตารางที่ ก.1 แผนการชักตัวอย่างส าหรับการทดสอบ ความหนา และความกว้าง  
ของเหล็กแผ่นเคลือบอะลูมิเนียมผสมสังกะสี  ชนิดเหล็กแผ่นม้วน  
(ข้อ ก.2.1.1) 
ขนาดรุ่น  
ตัน ขนาดตัวอย่าง  
ม้วน เลขจ านวนที่ยอมรับ  
ม้วน 
ไม่เกิน 50 1 0 
มากกว่า 50 แต่ไม่เกิน 200 3 0 
มากกว่า 200 5 0 
 
 หมายเหตุ  การทดสอบมิติให้ วัด ห่างจากต้นม้วนไม่น้อยกว่า 500 mm 
 
ก.2.2 การชักตัวอย่างและการยอมรับส าหรับการทดสอบ ความหนา ความกว้าง ความยาว   และระยะเบี่ยงเบน
ของความราบของเหล็ก แผ่นเคลือบอะลูมิเนียมผสมสังกะสี  ชนิดเหล็กแผ่นตัด  
ก.2.2.1  ชักตัวอย่างเหล็ก แผ่นเคลือบอะลูมิเนียมผสมสังกะสี  ชนิดเหล็กแผ่นตัดโดยวิธีสุ่มจากรุ่นเดียวกัน ตาม
จ านวนที่ก าหนดในตารางที่ ก.2  มอก. 2228-2558 
 
-16- 
 ก.2.2.2  จ านวนตัวอย่างทุกตัวอย่างที่ไม่เป็นไปตามข้อ 4.1  4.2  4.3 และข้อ 6.4 ในแต่ละรายการ ต้องไม่เกิน
เลขจ านวนที่ยอมรับที่ก าหนดในตารางที่ ก.2 จึงจะถือว่าเหล็ก แผ่นเคลือบอะลูมิเนียมผสมสังกะสี  
ชนิดเหล็กแผ่นตัดรุ่นนั้น เป็นไปตามเก ณฑ์ที่ก าหนด  
 
ตารางที่ ก.2 แผนการชักตัวอย่างส าหรับการทดสอบ ความหนา ความกว้าง ความยาว   
และระยะเบี่ยงเบนของ ความราบของเหล็ก แผ่นเคลือบอะลูมิเนียมผสมสังกะสี  ชนิดเหล็กแผ่น ตัด 
(ข้อ ก.2.2.1) 
ขนาดรุ่น  
ตัน ขนาดตัวอย่าง  
แผ่น เลขจ านวนที่ยอมรับ  
แผ่น 
ไม่เกิน 5 1 0 
มากกว่า 5 แต่ไม่เกิน 20 3 0 
มากกว่า 20 5 0 
 
ก.2.3 การชักตัวอย่างและการยอมรับส าหรับการทดสอบส่วนประกอบทางเคมี  
ก.2.3.1  ชักตัวอย่างเหล็ก แผ่นเคลือบอะลูมิเนียมผสมสังกะสี  ที่เป็นไปตามเกณฑ์ที่ก าหนดในข้อ ก.2.1.2 หรือ 
ก.2.2.2 แล้ว จ านวน 3 ตัวอย่าง  
ก.2.3.2  ตัวอย่างทุกตัวอย่างต้องเป็นไปตามข้อ 5.1 จึงจะถือว่าเหล็ก แผ่นเคลือบอะลูมิเนียมผสมสังกะสี  รุ่น
นั้นเป็นไปตามเกณฑ์ที่ก าหนด  
ก.2.4 การชักตัวอย่างและการยอ มรับส าหรับการทดสอบสมบัติทางกล  
ก.2.4.1  ชักตัวอย่างเหล็ก แผ่นเคลือบอะลูมิเนียมผสมสังกะสี  ที่เป็นไปตามเกณฑ์ที่ก าห นดในข้อ ก.2.1.2 หรือ 
ก.2.2.2  แล้ว จ านวน 3 ตัวอย่าง แต่ละตัวอย่างมีปริมาณเพียงพอที่จะท าเป็นชิ้นทดสอบ ความเค้น
คราก ความต้านแรงดึง  ความยืด และการดัดโค้ง   
ก.2.4.2  ตัวอย่างทุกตัวอย่างต้องเป็นไปตามข้อ 6.3.1 และข้อ 6.3.2  จึงจะถือว่าเหล็ก แผ่นเคลือบอะลูมิเนียม
ผสมสังกะสี  รุ่นนั้นเป็นไปตามเกณฑ์ที่ก าหนด  
 
ก.2.5 การชักตัวอย่างและการยอ มรับส าหรับการทดสอบ มวลสารที่เคลือบ  
ก.2.5.1  ชักตัวอย่างเหล็ก แผ่นเคลือบอะลูมิเนียมผสมสังกะสี  ที่เป็นไปตามเกณฑ์ที่ก าหนดในข้อ ก.2.1.2 หรือ 
ก.2.2.2  แล้ว จ านวน 3 ตัวอย่าง แต่ละตัวอย่างมีปริมาณเพียงพอที่จะท าเป็นชิ้นทดสอบ มวลสารที่
เคลือบ  
ก.2.5.2  ตัวอย่างทุกตัวอย่างต้องเป็นไปตามข้อ 6.2 จึงจะถือว่าเหล็ก แผ่นเคลือบอะลูมิเนียมผสมสังกะสี  รุ่น
นั้นเป็นไปตามเกณฑ์ที่ก าหนด  
 มอก. 2228-2558 
 
-17- 
 ก.3 เกณฑ์ตัดสิน  
 ตัวอย่างเหล็กแผ่นเคลือบอะลูมิเนียมผสมสังกะสี  ต้องเป็นไปตาม ข้อ ก.2.1.2  หรือข้อ ก.2.2.2 ข้อ ก.2.3.2  
ข้อ ก.2.4.2  และข้อ ก.2.5.2 ทุกข้อ จึงจะถือว่าเหล็ก แผ่นเคลือบอะลูมิเนียมผสมสังกะสี  รุ่นนั้นเป็นไปตาม
มาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรมนี้  
 
 
 
 มอก. 2228-2558 
 
-18- 
 ภาคผนวก ข.  
(ให้ไว้เป็นข้อแนะน า ) 
มิติและเกณฑ์ความคลาดเคลื่อน  
 
นอกจากมิติและเกณฑ์ความคลาดเคลื่อนที่ก าหนดในข้อ  4 และข้อ  6 มิติและเกณฑ์ความคลาดเคลื่อนเพิ่มเติมที่อยู่ใน
ภาคผนวก ข.นี้ เป็นข้อตกลงพิเศษระหว่างผู้ท ากับผู้ซื้อ  
 
ข.1 ความหนาแบบเข้มงวดส าหรับเหล็กแผ่นเคลือบอะลูมิเนียมผสมสังกะสี  
 เกณฑ์ความคลาดเคลื่อน ให้เป็นไปตามตารางที่ ข .1 
        การทดสอบให้ปฏิบัติตามข้อ 9.1 
 
ตารางที่ ข.1 เกณฑ์ความคลาดเคลื่อนของความหนาแบบเข้มงวดส าหรับเหล็กแผ่นเคลือบอะลูมิเนียมผสมสังกะสี  
(ข้อ ข.1 ) 
                        หน่วยเป็นมิลลิเมตร  
เกณฑ์ความคลาดเคลื่อนความหนา1, 2 
ความหนาระบุ  ความกว้าง  
ไม่เกิน 1 200  มากกว่า 1 200  
ไม่เกิน 0.4  ±0.035  ±0.045  
มากกว่า 0.4 ถึง 0.6 ±0.045  ±0.055  
มากกว่า 0.6  ถึง 0.8  ±0.050  ±0.060  
มากกว่า 0.8  ถึง 1.0 ±0.055  ±0.070  
มากกว่า 1.0  ถึง 1.2 ±0.065  ±0.080  
มากกว่า 1.2  ถึง 1.6 ±0.08  ±0.090  
มากกว่า 1.6  ถึง 2.0 ±0.09  ±0.100  
มากกว่า 2.0  ถึง 2.5 ±0.11  ±0.120  
มากกว่า 2.5 ถึง  3.0 ±0.12  ±0.130  
มากกว่า 3.0 ถึง 4.0  ±0.13  ±0.140  
 
หมายเหตุ  1. 1กรณีที่มีการเชื่อม ในบริเวณครอบคลุมแนวเชื่อมไม่เกิน 15 m เกณฑ์ความคลาดเคลื่อนให้  
      เพิ่มขึ้นเป็น   2 เท่าจากค่าในตาราง  
 2. 2 ส าหรับความเค้นครากระบุที่มีค่าไม่น้อยกว่า  360 MPa ให้เพิ่มเกณฑ์ความคลาดเคลื่อน 10%  
     โดยใช้วิธีการปัดเศษทศนิยม  มอก. 2228-2558 
 
-19- 
  
ข.2 ระยะเบี่ยงเบนของขอบโค้งที่ด้านเว้า ( camber) ของเหล็กแผ่นเคลือบอะลูมิเนียมผสมสังกะสี  
          ไม่เกินเกณฑ์ที่ก า หนดในตารางที่ ข .2 
          การทดสอบให้ปฏิบัติตามข้อ ค. 1 
 
ตารางที่ ข.2 ระยะเบี่ยงเบนของขอบโค้งที่ด้านเว้า  
(ข้อ ข.2) 
                                                                                                     หน่วยเป็นมิลลิเมตร  
เหล็กแผ่นม้วน  8 ต่อทุกๆ ความยาว 2 000  
เหล็กแผ่นตัด  0.4 % ของความยาว  
 
ข.3 ระยะเบี่ยงเบนของความราบแบบเข้มงวดของเหล็กแผ่นเคลือบอะลูมิเนียมผสมสังกะสี ชนิดเหล็กแผ่นตัด  
 ไม่เกินเกณฑ์ที่ก าหนดในตาราง ที่ ข. 3 
 การทดสอบให้ปฏิบัติตามข้อ 9. 4 
 
ตารางที่ ข.3 ระยะเบี่ยงเบนของความราบแบบ เข้มงวดของเหล็กแผ่นเคลือบอะลูมิเนียมผสมสังกะสี  
ชนิดเหล็กแผ่นตัด 
(ข้อ ข.3) 
หน่วยเป็นมิลลิเมตร  
ความหนาระบุ  ความกว้าง  ความยาว  ระยะเบี่ยงเบนของความราบ  
ไม่เกิน 2.0  ไม่เกิน 1 200  
มากกว่า 1 200 ถึง 1 500  ไม่เกิน 2 500  
มากกว่า 2 500  9 
15 
มากกว่า 2.0 ถึง 4.0  ไม่เกิน 1 200  
มากกว่า 1 200 ถึง 1 500  ไม่เกิน 2 500  
มากกว่า 2 500  8 
13 
 
 มอก. 2228-2558 
 
-20- 
 ภาคผนวก ค.  
(ให้ไว้เป็นข้อแนะน า ) 
วิธีทดสอบระยะเบี่ยงเบนของขอบโค้งที่ด้านเว้า  
 
ค.1 ระยะเบี่ยงเบนของขอบโค้งที่ด้านเว้า (เฉพาะกรณีการวัดตามข้อ ข. 2) 
ค.1.1 เครื่องมือ  
 ใช้เครื่องวัดที่วัดได้ละเอียดถึง 0.5 mm 
ค.1.2 วิธีวัด 
 วางตัวอย่างบนพื้นเรียบในแนวราบ วัดระยะเบี่ยงเบนสูงสุด (1) ของขอบโค้งที่ด้านเว้า ดังรูปที่ ค.1 
ค.1.3 การรายงานผล  
รายงานค่าที่ได้จากการวัด  
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
1. ระยะเบี่ยงเบน ของขอบโค้งที่ด้านเว้า  
2. ขอบโค้งที่ด้านเว้า  
3. ไม้วัดแบบตรง  
 
รูปที่ ค.1 การวัดระยะเบี่ยงเบนสูงสุดของขอบโค้งที่ด้านเว้า  
(ข้อ ค.1.2)