TCVN  
 T  I  Ê  U    C  H  U  Ẩ  N    Q  U  Ố  C    G  I  A  
 
 
 
 
 
 
TCVN ........ : 2021 
Xuất bản lần 1  
(Dự thảo)  
 
 
 
 
 
GIỐNG CÂY CÔNG NGHIỆP  -                                                          
CÂY ĐẦU DÒNG, VƯỜN CÂY ĐẦU DÒNG  -                    
PHẦ N 1: CÂY CÀ PHÊ  
Industrial crop cultivar   - Elite tree and Original garden  
Part 1: Coffee  
 
 
 
 
 
 
 
 
HÀ NỘI - 2021 
 
 
 
 TCVN ………:202 1 
 2  
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
  TCVN ……..: 2021 
 3  
 
Lời nói đầu   
TCVN … :2021 do Viện Khoa học Kỹ thuật Nông Lâm nghiệp Tây Nguyên  và Cục Trồng trọt biên soạn , Bộ 
Nông nghiệp và Phát tri ển Nông thôn  đề nghị, Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất l ượng thẩm định, Bộ 
Khoa học và Công nghệ công bố.  
Bộ tiêu chuẩn TCVN ………:202 1 Giống cây công nghiệp - Cây đầu dòng và vườn cây đầu dòng gồm các 
phần sau đây:  
- TCVN ………: :2021 , Phần 1: Cây cà phê;  
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
  TCVN ………:202 1 
 4 T I Ê U  C H U Ẩ N  Q U Ố C  G I A   TCVN …….. :2021 
 
 
Giống cây công nghiệp  - Cây đầu dòng và vườn cây đầu dòng  - 
Phần 1: Cây cà phê  
Industrial crop cultivar  - Elite tree and Original garden  
Part 1: Coffee  
 
1   Phạm vi áp dụng  
Tiêu chuẩn này quy định các tiêu chí đánh giá về cây đầu dòng và vườn cây đầu dòng  đối với các giống 
cây trồng thuộc loài cà phê robusta (Coffea canephora ) và cà phê arabica (Coffea arabica ). 
2  Tài liệu viện dẫn  
TCVN 6928:2007 (ISO 6673:2003 ) Cà phê nhân - Xác định hao hụt khối lượng ở 1050C; 
QCVN 01 -38:2010/BNNPTNT về Phương pháp điều tra phát hiện dịch hại cây trồng ; 
TCVN 4807:2013 (ISO 4150:2011) Cà phê nhân và cà phê nguyên liệu - Phân tích cỡ hạt - Phương pháp 
dùng sàng máy và sàng tay ; 
TCVN 4193:2014 Cà phê nhân ; 
TCCS 81:2014/BVTV - Khảo nghiệm trên đồng ruộng hiệu lực phòng trừ bệnh gỉ sắt (Hemileia vastatrix  
Berkeley & Broome) hại cây cà phê của các thuốc trừ bệnh.  
3  Thuật ngữ  và định nghĩa   
Trong t iêu chuẩn này sử dụng các thuật ngữ và định nghĩa sau:  
3.1 
Cây đầu dòng  (Elite trees)  
Là cây tốt nhất được bình tuyển và công nhận từ quần thể của một giống cây trồng  được cấp Quyết 
định công nhận lưu hành giống cây trồng . 
3.2 
Hạt giống cà phê  (Coffee seeds)  TCVN ……..: 2021 
 5 Bộ phận của cây cà phê được sử dụng cho mục đích nhân giống, gồm nhân cà phê (coffee bean) và 
lớp vỏ trấu (parchment) bao bọc bên ngoài.  
3.3 
Vườn cây đầu dòng  (Elite Gardens)  
Là vườn cây được nhân từ cây đầu dòng hoặc vườn cây do tổ chức, cá nhân thiết lập được thẩm 
định và công nhận.  
4   Tiêu chuẩn chất lượng và yêu cầu kỹ thuật  
4.1   Cây đầu dòng  (Cà phê chè, cà phê vối)  
4.1.1 Nguồn gốc  
Phải được bình tuyển và công nhận theo quy định;  
4.1.2  Đặc trưng giống  
Phải mang những tính trạng đặc trưng của giống ; 
4.1.3 Tuổi cây và vị trí cây trên vườn  
– Trên 7 năm tuổi và cho ít nhất 4 vụ thu hoạch;  
– Cây không nằm ở các vị trí đặc biệt (những cây xung quanh bị khuyết, cạnh chuồng gia súc...) và có 
thẻ mã hiệu cây.  
4.1.4   Khả năng kháng bệnh gỉ sắt  
 Chỉ số bệnh gỉ sắt < 2%.  
4.1.5 Năng suất  
Phải có năng suất quả cao hơn tối thiểu 10% so với năng suất trung bình của quần thể tại nơi bình 
tuyển ; năng suất ổn định liên tục từ 3 năm trở lên trước khi bình tuyển . 
4.1.6   Chất lượng quả và nhân  
Bảng 1: Chỉ tiêu chất lượng quả  và nhân của cà phê Robusta và cà phê Arabica  
Chỉ tiêu  Cà phê Robusta  Cà phê Arabica  
Tỷ lệ nhân (khô)/  quả chín > 22 %  > 16 % 
Khối lượng 100 nhân  khô (độ ẩm 12,5 %)  > 17 g  > 16 g TCVN ………:202 1 
 6 Tỷ lệ nhân trên sàng lỗ tròn số 16 (Φ 6,3 
mm; nhân hạng 1 theo TCVN 4193:2014 ) > 80 %  > 70 % 
Cà phê tách : Theo thang điểm 100 của SCA        > 70                > 70 
4.2   Vườn cây đầu dòng  
4.2.1. Yêu cầu chung  
- Phải được thiết lập từ vật liệu nhân giống  được khai thác từ  cây đầu dòng, vườn cây đầu dòng  được 
công nhận theo quy định  hoặc từ  vườn cây do tổ chức, cá nhân thiết lập đã được khảo nghiệm và công 
nhận lưu hành giống cây trồng . 
– Phải có hồ sơ về quá trình thiết lập; nhật ký chăm sóc, lưu giữ,  khai thác vườn cây đầu dòng.  
4.2.2   Nguồn gốc  
Từ cây đầu dòng đã được công nhận.  
4.2.3 V ật liệu giống trồng ban đầu  
Cây trồng trong vườn  cây đầu dòng  là cây được nhân giống vô tính  hoặc hữu tính  từ cây đầu dòng  đã 
được cấp có thẩm quyền công nhận.  
4.2.4.  Tuổi vườn cây  
–  Vườn cây đầu dòng lấy chồi nhân giống : trên 01 năm  tuổi; 
–  Vườn cây đầu dòng sản xuất hạt giống : trên 4  năm, có ít nhất 2 vụ thu hoạch.  
4.2.5   Khả năng kháng bệnh  gỉ sắt 
Chỉ số bệnh gỉ sắt < 2%;  không có dấu hiệu bị sâu, bệnh gây hại . 
4.2.6   Năng suất  
–  Vườn cây đầu dòng sản xuất  chồi giống: thu hoạch  đạt tối thiểu  5 đợt chồi/năm.  
–  Vườn cây đầu dòng sản xuất hạt giống lai, giống thuần: tối thiểu  1,5 tấn hạt giống/vụ/ha cho cà phê 
vối; 1,0 tấn hạt giống/vụ/ha cho cà phê chè.  
4.2.7. Chất lượng quả và nhân  
Tương tự như mục 4.1.6 TCVN ……..: 2021 
 7 5   Phương pháp kiểm tra  
5.1. Kiểm tra về nguồn gốc  
Kiểm tra hồ sơ về nguồn gốc, bình tuyển, thiết lập, công nhận cây đầu dòng, vườn cây đầu dòng.  
5.2. Kiểm tra về các tính trạng đặc trưng của giống  
Kiểm tra các tính trạng  đặc trưng của giống: theo các chỉ tiêu và mô tả tính trạng đặc trưng của giống 
quy định tại TCVN về khảo nghiệm tính khác biệt, tính đồng nhất và tính ổn định (DUS)  đối với  cây cà 
phê. 
5.3 Kiểm tra t uổi cây  và vị trí cây trên vườn  
Tra cứu hồ sơ lý lịch vườn cây và kiểm tra cây thực tế trên vườn  kết hợp  phỏng vấn chủ hộ . 
5.4 Khả năng kháng  bệnh gỉ sắt  
Đánh giá bệnh trên đồng ruộng theo hướng dẫn tại mục 3.4.1.2;  tính tỷ lệ bệnh, chỉ số bệnh hại theo 
mục 3.4.1.1 của tài liệu : TCCS 81:2014/ BVTV /khảo nghiệm trên đồng ruộng hiệu lực phòng trừ bệnh gỉ 
sắt (Hemileia vastatrix  Berkeley & Broome) hại cây cà phê của các thuốc trừ bệnh.  
5.5 Xác định n ăng suất  (kg quả/cây/năm)  
Cân n ăng suất quả chín tươi thu được trên cây trong một năm , tính tối thiểu 2  năm liên tiếp  đồng thời 
kết hợp phỏng vấn với chủ hộ.  
5.6 Chất lượng quả  và nhân  
5.6.1 Xác định tỷ lệ nhân/ quả chín (TP)   
Cân 2.000 g (M1) quả chín  tươi hái từ cây đầu dòng  (cân kỹ thuật có độ chính xác đến 0,1 g ). Phơi sấy 
quả khô đến độ ẩm  12,5% , xay xát loại bỏ vỏ quả và vỏ thóc, cân  nhân khô thu được ( M2 - tính bằng 
gam).  
Tỷ lệ nhân khô/quả chín  biểu thị bằng %, được tính theo Công thức  (1):  
  
12100
MMTP
     (1) 
   Trong đó:  
M1 là khối lượng quả chín  tươi hái từ cây đầu dòng  đã cân, tính bằng gam (g);  
M2 là khối lượng cà phê nhân khô thu được, tính bằng gam (g).  TCVN ………:202 1 
 8 Làm số lượng 3 mẫu,  nếu chênh lệch giữa 3 kết quả không quá 0,5 % thì kết quả cuối cùng là trung 
bình cộng của 3 kết quả trên.  
5.6.2  Khối lượng 100 nhân   
Lấy khối lượng mẫu cà phê nhân khô 300 g  (không gồm hạt bị lỗi) . Chia mẫu làm 2 phần bằng nhau.  
Một phần mẫu dùng để x ác định độ ẩm  và quy đổi độ ẩm về  12,5% theo phương pháp nêu trong TCVN 
6928:2007 (ISO 6673:2003 ) Cà phê nhân - Xác định hao hụt khối lượng ở 1050C. 
Lượng mẫu còn lại chia 3 phần bằng nhau (50 g), mỗi phần lấy ngẫu nhiên 100 nhân, cân từng phần 
để xác định khối lượng và tính trung bình  (mẫu ở ẩm độ 12,5%) . 
5.6.3  Tỷ lệ  nhân trên sàng lỗ tròn số 16  
Theo TCVN 4807:2013 (ISO 4150: 2011).  
5.6.4   Đánh giá chất lượng cảm quan  cà phê tách  
Theo phương pháp của Hiệp Hội cà phê đặc sản thế giới (SCA) .