Tarım ve Orman Bakanlığından:  
 
TÜRK GIDA KODEKSİ ARI ÜRÜNLERİ TEBLİĞİ   
(TEBLİĞ NO: TASLAK ) 
  
Amaç  
MADDE 1 – (1) Bu Tebliğin amacı, bu Tebliğ  kapsamındaki  arı ürünlerinin  tekniğine 
uygun ve hijyenik  şekilde üretimi, hazırlanması, işlenmesi, muhafazası, depolanması, ithalatı , 
taşınması ve pazarlanması aşamalarında taşıması gereken özelliklerini belirlemektir.  
 
Kapsam  
MADDE 2 – (1) Bu Tebliğ ; gıda veya takviye edici gıda  olarak piyasaya arz edilen ve 4 
üncü maddede ‘bu Tebliğ kapsamındaki ürünler’ başlığı altında tanımlanan ürünleri kapsar . 
(2) Bu Tebliğ ; Tebliğ  kapsamındaki  ürünlerin karışımlarını veya bileşen olarak 
kullanıldığı diğer gıda veya takviye edici gıda ları kapsamaz.  
(3) Bu Tebliğ; gıda  ve takviye edici gıda  kapsamı dışında ki apiterapi gibi sağlık 
uygulamalarında ihtiyaç duyulan ürünleri  kapsamaz.  
 
Dayanak  
MADDE 3 – (1) Bu Tebliğ 19/02/2020  tarihli ve 31044  sayılı Resmî Gazete’de 
yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliğine ve 02.05.2013 tarihli ve 28635 sayılı Resmî 
Gazete’de yayımlanan Takviye Edici Gıdaların İthalatı, Üretimi, İşlenmesi ve Piyasaya Arzına 
İlişkin Yönetmeliğine  dayanılarak hazırlanmıştır.  
 
Tanımlar  
MADDE 4 – (1) Bu Tebliğde geçen;  
a) Propolis: Bal arılarının, bitkilerin gövde, yaprak ve tomurcuk gibi kısımlarından 
topladığı reçinemsi maddeler ile bitki nektar ve polenlerini, balmumu ve enzimleri ile 
karıştırarak oluşturdukları işlenmemiş ürünü,  
b) Takviye edici gıda : 02.05.2013 tarihli  ve 28635 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 
Takviye Edici Gıdaların İthalatı, Üretimi, İşlenmesi ve Piyasaya Arzına İlişkin Yönetmeliği  
kapsamında piyasaya arz edilen ürünü,  
(2) Bu Tebliğ  kapsamındaki ürünler ; 
a) Arı sütü: Genç işçi arılarının (Apis mellifera L) hipofarenjiy al ve mandibular  
bezlerinden salgılanan, pelte kıvamında, açık krem -kemik renginde, kendine has kokuya ve 
yakıcı tada sahip, larva içermey en arı ürününü,  
b) Arı sütü tozu: Arı sütünün uygun kurutma teknikleri ile kurutulması ile elde edilen  
ürünü,  
c) Propolis Ürünleri : Uygun işleme teknikleri ile  propoliste n elde edilen  besin öğeleri  ve 
biyoaktif  bileşenler  ile bu Tebliğde izin verilen diğer bileşenlerin  karışımıyla hazırlanan, 
üretildiği propolisin karakteristik özelliklerine  sahip sıvı, konsantre veya toz formdaki işlenmiş 
ürünleri , 
ç) Arı Poleni: İşçi arıların çiçekli bitkilerdeki polenleri toplayıp kendi bünyelerindeki 
salgılar ile birleştirdikten sonra küre şeklinde renkli peletler halin e getirdiği ve kovandaki  
tuzaklar yardımıyla hasat edilen arı ürününü,  
d) Kurutulmuş Arı Poleni: Arı  polenin uygun sıcaklıkta kurutulması ile elde edilen ürünü , 
e) Arı Ekmeği (perga): Petek gözünde depolanmış arı poleninin fermente olması ile 
oluşan  arı ürününü,  
ifade eder.  
 Ürün  özellikleri  
MADDE 5 – (1) Bu Tebliğ kapsamındaki;  
a) Tüm ürünler Ek -1’de belirlenmiş genel hükümleri , 
b) Arı sütü ve arı sütü tozu Ek-2’de beli rlenmiş hükümleri , 
c) Propolis ürünleri Ek -3’de belirlenmiş hükümleri , 
ç) Arı poleni, kurutul muş arı poleni ve arı ekmeği Ek -4’de belirlenmiş hükümleri,  
sağlar.  
 
Katkı maddeleri  
MADDE 6 – (1) Arı sütü, arı sütü tozu, arı poleni, kurutulmuş arı poleni ve arı ekmeğinde 
katkı maddesi kullanılmaz.  
(2) Bu Tebliğ kapsamında  yer alan  propolis  ürünler inde kullanılan katkı maddeleri, 
24/02 /2017 tarihli ve 29989  sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Gıda Katkı 
Maddeleri Yönetmeliğinde yer alan hükümlere uygun olur.  
 
Aroma vericiler ve aroma verme özelliği taşıyan gıda bileşenleri  
MADDE 7 – (1) Arı sütü, arı sütü tozu, arı poleni, kurutulmuş arı poleni ve arı ekmeğinde 
aroma vericiler ve aroma verme özelliği taşıyan gıda bileşenleri kullanılmaz.  
(2) Bu Tebliğ kapsamında yer alan propolis ürünler inde, 29/12/2011  tarihli ve 28157 
üçüncü mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Aroma Vericiler ve 
Aroma Verme Özelliği Taşıyan Gıda Bileşenleri Yönetmeliğinde yer alan hükümler uygulanır.  
 
Bulaşanlar  
MADDE 8 – (1) Bu Tebliğ kapsamında yer alan ürünlerde, 29/12/2011 tarihli ve 28157 
3 üncü mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Bulaşanlar 
Yönetmeliğinde yer alan hükümler uygulanır.  
 
Pestisit kalıntıları  
MADDE 9 – (1) Bu Tebliğ kapsamında ye r alan ürünlerde, 25/11/2016 tarihli ve 29899 
mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Pestisitlerin Maksimum 
Kalıntı Limitleri Yönetmeliğinde yer alan hükümler uygulanır.  
(2) Türk Gıda Kodeksi Pestisitlerin Maksimum Kalıntı Limitleri Y önetmeliğin de limit 
bulunmaması halinde maksimum kalıntı limiti olarak 0,01 mg/kg uygulanır.  
 
Veteriner ilaç kalıntıları  
MADDE 10 – (1) Bu Tebliğ kapsamında yer alan ürünlerde, 4/5/2012 tarihli ve 28282 
sayılı Resmî Gazete’de  yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Hayvansal Gıdalarda Bulunabilecek 
Farmakolojik Aktif Maddelerin Sınıflandırılması ve Maksimum Kalıntı Limitleri 
Yönetmeliği’nde yer alan hükümler uygulanır.  
 
Hijyen  
MADDE 11 – (1) Bu Tebliğ kapsamında yer alan ürünlerde, 29/12 /2011 tarihli ve 28157 
3 üncü mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Mikrobiyolojik 
Kriterler Yönetmeliği ile 17/12/2011 tarihli ve 28145 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Gıda 
Hijyeni Yönetmeliğinde yer alan hükümler  uygulanır.  
 
Ambalajlama ve piyasaya arz  
MADDE 12 – (1) Bu Tebliğ kapsamında yer alan ürün ambalajlarında, 29/12/2011 tarihli 
ve 28157 3 üncü mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Gıda ile Temas Eden Madde ve Malzemeler Yönetmeliğinde yer alan hü kümler ile birlikte aşağıdaki 
hükümlere de uygun olur  
a) Arı sütü, ü retiminden son tüketiciye arz edilene kadar -18 C’de muhafaza edilmelidir. 
Bunu sağlamak için çözündürüp tekrar ambalajlama işlemi yapılmayacak şekilde ışık 
geçirmeyen cam ambalaj ile amba lajlanmalıdır.  
b) Arı poleni, kurutulmuş arı poleni ve arı ekmeği , üretiminden son tüketiciye arz edilene 
kadar + 4 C’de muhafaza edilm elidir . 
c) Bu Tebliğ kapsamındaki ürünler gıda veya takviye edici gıda olarak piyasaya arz 
edilebilir.  
ç) Propolis ürünleri gıda olarak yalnızca sıvı formda piyasaya arz edilebilir . Takviye edici 
gıdalarda kullanılan  kapsül, tablet, pastil, tek kullanımlık toz paket, sıvı ampul, damlalıklı şişe 
ve diğer benzeri sıvı veya toz form daki propolis ürünler i takviye edici gıda dışında gıda olarak 
piyasaya arz edil mez.   
 
Etiketleme  
MADDE 13 – (1) Bu Tebliğ kapsamında yer alan ürünlerde, 26/1/2017 tarihli ve 29960 
mükerrer sayılı Resmî Gazete’de  yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Gıda Etiketleme ve 
Tüketicileri Bilgilendirme Yönetmeliği hükümleri uygulanır. Bu genel hükümlere ek olan 
hükümlere aşağıda yer verilmiştir.  
a) Takviye edici gıda olarak piyasaya arz edilen ürünler 02.05.2013 tarihli ve 28635 sayılı 
Resmî Gazete’de yayımlanan Takviye Edici Gıdaların İthalatı, Üretimi, İşlenmesi ve Piyas aya 
Arzına İlişkin Yönetmeliği kapsamında belirlenmiş etiketleme kurallarına uygun olur.  
b) Gıda olarak piyasaya arz edilen ürünleri n etiketi üzerinde takviye edici gıdalar için 
geçerli ‘ tüketilmesi tavsiye edilen günlük porsiyon miktarı ’ verilemez. Takviye edici gıda için 
belirlenmiş özel kurallar kullanılmaz.  
c) Bu Tebliğ kapsamındaki ürünlerin etiketinde ‘4 yaş ve altı çocukların tüketmesi uygun 
değildir’ ifadesi belirgin bir şekilde yazılır.  
ç) Propolis ürünlerinin çözücüsü etikette belirtilmelidir.  
d) Propolis ürünleri piyasaya arz ediliş formuna göre propolis ekstraktı, propolis özütü, 
propolis tozu gibi uygu n isimler ile adland ırılabilir.  
e) Propolis ürünlerinin hazırlanmasında kullanılan propolis miktarı ambalaj miktarı 
üzerinden % olarak belirtilmelidir.   
 
Beslenme ve s ağlık beyanı  
MADDE 14  – (1) Bu Tebl iğ kapsamında yer alan ürünler , beslenme beyanı yönünden 
26/1/2017  tarihli ve 29960 mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi 
Beslenme ve Sağlık Beyanları Yönetmeliğinde yer alan hükümler e, sağlık beyanları yönünden 
ise Sağlık Bakanlığınca belirlenen mevzuata uygun olur .  
 
Taşıma ve depolama  
MADDE 14 – (1) Bu Tebliğ kapsamındaki ürünlerin taşınması ve depolanmasında, Türk 
Gıda Kodeksi  Yönetmeliğinin 9 uncu maddesi  ile birlikte aşağıdaki hükümlere de uygun olur  
a) Arı sütü , üretiminden son tüketiciye arz edilene kadar -18 C’de muhafaza edilmeli, 
taşınmalı ve depolanmalıdır.  
b) Arı poleni, kurutulmuş arı poleni ve arı ekmeği + 4 C’de muhafaza edilmeli, taşınmalı 
ve depolanmalıdır.  
 
 
 
 Numune alma ve analiz metotları  
MADDE 15 – (1) Bu Tebliğ kapsamında yer alan ürünlerden Türk Gıda Kodeksi 
Yönetmeliğinde belirtilen kurallara uygun olarak numune alınır, uluslararası kabul görmüş 
analiz metotları uygulanır.  
 
Avrupa Birliğine bildirim  
MADDE 16 – (1) Bu Tebliğ, 3/4/2002 tarihli ve 24715 sayılı Resmî Gazete’de  
yayımlanan Teknik Mevzuatın ve Standartların Türkiye ile Avrupa Birliği Arasında Bildirimine 
Dair Yönetmelik hükümlerine göre Avrupa Birliği Komisyonuna bildirilmiştir.  
 
İdari yaptırım  
MADDE 17 – (1) Bu Tebliğe aykırı davrananlar hakkında 11/6/2010 tarihl i ve 5996 sayılı 
Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanununun ilgili maddelerine göre 
yaptırımlar uygulanır.  
 
Uyum zorunluluğu  
GEÇİCİ MADDE 1 – (1) Bu Tebliğin yayımı tarihinden önce faaliyet gösteren gıda 
işletmeleri, bu Tebliğ hükümlerine 3 1.12.2021 tarihine kadar uymak zorundadır.  
 
Yürürlük  
MADDE 18  – (1) Bu Tebliğ yayımı tarihinde yürürlüğe girer.  
 
Yürütme  
MADDE 19  – (1) Bu Tebliğ hükümlerini Tarım ve Orman  Bakanı yürütür.  
  
 
Ek-1 
Genel Hükümler  
 
a) Bu Tebliğ kapsamındaki ü rünlerde yabancı  madde bulunmamalıdır.  
 
 
Ek-2 
Arı Sütü v e Arı Sütü Tozu  
 
a) Bu ürünlere dışarıdan herhangi bir madde ilave edilemez.  
b) Ürün özellikleri Tablo 1 ’de verilmiştir.  
 
 Tablo 1 - Ürün Özellikleri  
 Arı Sütü  Arı Sütü Tozu  
Rutubet %  53 - 70 <5 
10-hidroksi -δ-2-dekenoik asit (10 -
HDA) (%) , (En az)  1.4 >3.5 
Protein %  11-18  27 - 41 
Fruktoz %  2 - 9 6 - 27 
Glukoz %  2 - 9 6 - 27 
Sakkaroz % (en fazla)  3 9 
Maltoz % (en fazla)  1,5 4.5 
Erloz % (en fazla)  0.5 1.5 
Maltotrioze % (en fazla)  0.5 1.5 Laktoz  Bulunmamalı  Bulunmamalı  
pH 3.4 – 4.5 3.4 – 4.5 
Toplam yağ %  2 - 8 8 - 19 
Toplam Asitlik ((1 M  NaOH) ml/100 g] [1, 
16] 30-53 Aranmaz  
 
 
Ek-3 
Propolis Ürünleri  
 
a) Propolis ürünlerinin hazırlanmasında kullanılan propolis , başta uluslararası standartlar olmak 
üzere ulusal veya uluslararası standartlarda belirlenen fizikokimyasal özelliklere uygun 
olmalıdır.  
b) Propolis ü rünler i farklı propolis türleri için karakterize olan ve Tablo 2 ’de verilen  
bileşenlerin en az 8  tanesin i ve her birini  en az  1 mg/L  veya 1 mg/kg  olacak şekilde  içermelidir . 
  
              Tablo 2  - Ürün Özellikleri  
- p-coumaric acid  
- pinobanksin 3 -acetate  
- galang in 
- cinnamic acid  
- chrysin  
- pinocembrin  
- caffeic acid  
- kaempferol  
- ferulic acid  
- benzoic acit  
- quarcetin  
- artepiilin C  
- naringenin  
- catechol  
- rutin  
- myricetin  
- hesperedin  
- apigenin  
- CAPE  
- chlorogenic acid  
 
 
Ek-4 
Arı Poleni, Kurutulmuş Arı Poleni v e Arı Ekmeği  
 
a) Bu ürünlere dışarıdan herhangi bir madde ilave edilemez.  
b) Ürünlere ait özellikler Tablo 3’de verilmiştir.  
 
 Tablo 3 - Ürün Özellikleri  
 Arı Polen i Kurutulmuş 
Polen  Arı Ekmeği  
Rutubet % (en fazla)  22 8 22 
Protein % (en az)  13 15 14 Kül % (en fazla)  3 3 3 
Fruktoz/glukoz  > 1 > 1  
Glukoz+fruktoz  3,5 4 5 
Toplam yağ % (en az)  1,5   
 
c) Etiketinde botanik kaynağı belirtilen unifloral polenler  Tablo 4 ’de verilen polen oranları ile 
uyumlu olur.  
 
Tablo 4 - Botanik kaynağı belirtilen polenlerin minimum polen içerikleri  
Polenin Temsil Edilmesi  % (En az)  Botanik kaynak  Aranacak tür  
Normal olan unifloral türler  45 Geven  Astragalus spp. 
Piren/Püren, Funda  Calluna vulgaris  
Erica spp. 
Kanola  Brassica napus  
Yonca  Medicago sativa  
Ayçiçeği  Helianthus annuus  
Üçgül  Trifolium spp. 
Hayıt  Vitex spp. 
Fazelya  Phacelia tanacetifolia  
 
Yoğun olan unifloral türler  70 Kestane  Castanea sativa  
Ökaliptus  Eucalyptus  spp. 
 
Az olan unifloral türler  15 Akasya  Robinia pseudoacacia  
 
10 Narenciye  Citrus  spp. 
Biberiye  Rosmarinus officinalis  
Kekik  Thymus spp. 
Origanum spp. 
Thym bra spp. 
Coridathymus spp. 
 
5 Ihlamur  Tilia  spp.