1 / 78სურსათის უვნებლობის სტრატეგიული დოკუმენტი 2020-2023 
წლები
სარჩევი
სარჩევი .............................................................................................................................................................. 3
ტერმინოლოგია, აბრევიატურები  და აკრონიმები ................................................................................... 4
მოკლე მიმოხილვა .......................................................................................................................................... 7
1.  შესავალი .................................................................................................................................................. 9
სურსათის უვნებლობის სტრატეგიის მიზანი ..................................................................................... 10
სურსათის უვნებლობის სტრატეგიის განხორციელების ძირითადი  პრინციპები ....................... 11
2. ქვეყნის პროფილი  და არსებული  მდგომარეობის  ანალიზი ........................................................ 13
2.1 სურსათის წარმოება, ვაჭრობა და მოხმარება .......................................................................... 13
2.2 სურსათის კონტროლის განვითარება საქართველოში .......................................................... 14
2.3 სურსათის უვნებლობის რეგულირება და სურსათის კონტროლის განხორციელება .....17
2.3.1 სურსათის შესახებ კანონმდებლობა .................................................................................. 17
2.3.2სახელმძღვანელო მითითებები,ინსტრუქციები ,  საკონსულტაციო სტანდარტები ........ 18
2.3.3 სასურსათო საწარმოების რეგისტრაცია / დამტკიცება .................................................. 19
2.3.4  სურსათის საინსპექციო ორგანოები და პასუხისმგებლობების განაწილება  
აღნიშნულ ორგანოებს  შორის ............................................................................................................. 20
2.3.5  ლაბორატორიული გამოკვლევები .................................................................................... 23
2.4 ეპიდემიოლოგია ............................................................................................................................ 26
2.4.1  სტატისტიკური მონაცემების შეგროვება და სავალდებულო შეტყობინება ............. 26
2.4.2  საკვებისმიერი დაავადებების კვლევა .............................................................................. 26
2.5 ადამიანური  რესურსები და ტრენინგთან დაკავშირებული მოთხოვნები ......................... 27
2.5.1 სურსათის უვნებლობის და სურსათის კონტროლში მოანწილე პერსონალის  
განათლება/კვალიფიკაციის ამაღლება .............................................................................................. 27
2.5.2  ექსტენციის  და საკონსულტაციო მომსახურებები ........................................................ 28
2.5.3 საზოგადოების განათლება და მომხმარებლის  მონაწილეობა ..................................... 29
2.6   სურსათის უვნებლობის საერთო სისტემის SWOT ანალიზი ................................................... 30
3. სურსათის უვნებლობის სტრატეგიის განხორციელება ................................................................. 32
3.1 სურსათის უვნებლობის პოლიტიკა და მიზნები საქართველოში ....................................... 32
3.2 სურსათის უვნებლობის სტრატეგიის განხორციელების ღონისძიებები ........................... 34
საკანონმდებლო და სამართლებრივ-ნორმატიული  საქმიანობები ................................................. 34
ახალი კანონმდებლობის შემუშავება ................................................................................................ 342 / 78სურსათის უვნებლობის კანონმდებლობის მიღების პროცედურა .............................................. 35
სახელმძღვანელო პრინციპების,  წესების კრებულის, საკონსულტაციო სტანდარტების 
შემუშავება .............................................................................................................................................. 35
კომპეტენტური ორგანოების  ადმინისტრაციული  სტრუქტურები ყველა სამინისტროში ......... 36
ადმინისტრაციული სტრუქტურების  განვითარება ....................................................................... 36
საიმპლემენტაციო და სააღსრულებო საქმიანობები .......................................................................... 38
სურსათთან დაკავშირებული საქმიანობები .................................................................................... 38
ცხოველის საკვებთან და ცხოველის  კვებასთან დაკავშირებული საქმიანობები ..................... 39
ვეტერინარიასთან და ცხოველის ჯანმრთელობასთან დაკავშირებული  საქმიანობები ......... 39
ფიტოსანიტარიასთან და მცენარეთა დაცვასთან დაკავშირებული საქმიანობები ................... 40
აგრო-სასურსათო  ლაბორატორიებთან  დაკავშირებული  საქმიანობები .................................... 41
ხარისხის უზრუნველყოფასთან დაკავშირებული საქმიანობები ................................................ 42
4. სურსათის უვნებლობის სტრატეგიის განხორციელების სამოქმედო გეგმა .............................. 43
5. დანართები .............................................................................................................................................. 53
I  საცნობარო დოკუმენტების  ჩამონათვალი .................................................................................... 54
II   საქართველოს  აგრო-სასურსათო  კანონმდებლობის  ჩამონათვალი ...................................... 56
III  ევროკავშირის კანონმდებლობასთან საქართველოს  აგრო-სასურსათო კანონმდებლობის 
დაახლოების გეგმა. ............................................................................................................................... 66
 ტერმინოლოგია, აბრევიატურები  და აკრონიმები   
AA ასოცირების ხელშეკრულება (ევროკავშირი  – საქართველო)
AMR ანტიმიკრობული რეზისტენტობა
BCP სასაზღვრო საკონტროლო–გამშვები პუნქტი  (ყოფილი BIP – სასაზღვრო 
ინსპექციის პუნქტი) 
Codex Alimentarius
„კოდექს ალიმენტარიუსის“ კომისია  – (სურსათისა და სოფლის მეურნეობის 
ორგანიზაციის და მსოფლიო ჯანდაცვის ორგანიზაციის)  სურსათის 
საერთაშორისო სტანდარტები. 
DCFTA შეთანხმება  ღრმა და ყოვლისმომცველი თავისუფალი სავაჭრო სივრცის 
შესახებ (ევროკავშირსა და საქართველოს შორის)
DTRA ამერიკის შეერთებული შტატების თავდაცვის საფრთხის შემცირების 
სააგენტო
ENPARD  სოფლისა და სოფლის მეურნეობის განვითარების ევროპის სამეზობლო  
პროგრამა  
EFSA ევროპის სურსათის უვნებლობის სააგენტო
EPF ევროპის ფონდი  (ყოფილი - „ევრაზიის  თანამშრომლობის ფონდი“)
EU ევროკავშირი3 / 78EUD ევროკავშირის წარმომადგენლობა საქართველოში
FAO გაეროს სურსათისა და სოფლის მეურნეობის ორგანიზაცია
FBO სურსათის ბიზნეს ოპერატორი
GeoStat სსიპ - საქართველოს  სტატისტიკის  ეროვნული სამსახური
GAC სსიპ -აკრედიტაციის ერთიანი ეროვნული ორგანო – აკრედიტაციის ცენტრი 
საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროს 
(MoESD) აკრედიტაცია  
GoG საქართველოს მთავრობა
HACCP საფრთხის ანალიზისა და კრიტიკული საკონტროლო წერტილების სისტემა 
(რისკის მართვის სისტემა)
IRDP ინსტიტუციური  რეფორმ ების და განვითარების გეგმა  (ს ააგენტო / NFA)
LEPL საჯარო სამართლის იურიდიული პირი (საქართველოში)
LMA სსიპ - სოფლის მეურნეობის სახელმწიფო ლაბორატორია  (საქართველოს 
გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის სამინისტრო / MEPA)
MEPA საქართველოს გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის სამინისტრო
MFA საქართველოს  საგარეო საქმეთა სამინისტრო
MIDPHLHSA საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებიდან დევნილთა, შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტრო
MoESCS საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების სამინისტრო
MoESD საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტრო
MoF საქართველოს ფინანსთა სამინისტრო
MRDI საქართველოს რეგიონული განვითარებისა და ინფრასტრუქტურის 
სამინისტრო
NCDC სსიპ - ლ.  საყვარელიძის სახელობის  დაავადებათა კონტროლის და 
საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის ეროვნული ცენტრი (MIDPHLHSA)
NFA საქართველოს გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის სამინისტროს სსიპ -  
სურსათის ეროვნული სააგენტო  
OIE ცხოველთა ჯანმრთელობის დაცვის  მსოფლიო  ორგანიზაცია
RS სსიპ- შემოსავლების სამსახურის
SOP სტანდარტული საოპერაციო პროცედურა
SPS სანიტარია და ფიტოსანიტარია  (ზომები  WTO და DCFTA  შეთანხმებებში )  
SRCA სსიპ - სოფლის მეურნეობის სამეცნიერო-კვლევითი  ცენტრი   ( MEPA)
TA ტექნიკური დახმარება
TNA ტრენინგების საჭიროების ანალიზი/შეფასება
ToT ინსტრუქტორების ტრენინგი
UN გაერთიანებული ერები
USAID ამერიკის შეერთებული შტატების საერთაშორისო განვითარების სააგენტო
USDA ამერიკის შეერთებული შტატების სოფლის მეურნეობის  სამინისტრო
WHO ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაცია (გაერთიანებული ერები)4 / 78მოკლე მიმოხილვა
წინამდებარე დოკუმენტის  მიზანია ადამიანის სიცოცხლისა და ჯანმრთელობის, 
მომხმარებელთა ინტერესების დაცვის უზრუნველყოფისათვის  ქვეყანაში სურსათის 
უვნებლობის ინტეგრირებული სისტემის  უწყვეტი განვითარება,  რამდენადაც  საქართველოს 
სოფლის მეურნეობისა და სოფლის განვითარების სტრატეგიის ( 2021 – 2027) (ARDSG) სურსათის 
უვნებლობის კომპონენტების განხორციელების ძირითად მიზანს სწორედ საქართველოში 
წარმოებული, იმპორტირებული და საქართველოდან ექსპორტირებული სურსათის 
უვნებლობის და საკვებისმიერი დაავადების  მნიშვნელოვნად შემცირება წარმოადგენს.
ამჟამად სურსათის უვნებლობასთან დაკავშირებული  საკითხები შედის  საქართველოს გარემოს 
დაცვისა და სოფლის მეურნეობის   სამინისტროს (MEPA) (შემდგომში - სამინისტრო) და 
სამინისტროს სახელმწიფო კონტროლს  დაქვემდებარებული სამსახურების  სსიპ - 
სურსათის ეროვნული  სააგენტოს (NFA) (შემდგომში - სააგენტო), სსიპ - სოფლის მეურნეობის 
სახელმწიფო ლაბორატორის (LMA) და სსიპ - სოფლის მეურნეობის სამეცნიერო-კვლევითი 
ცენტრის (SRCA) კომპეტენციაში,  ადამიანებში სურსათის  უვნებლობასთან დაკავშირებული 
სურსათისმიერი დაავადებები  - საქართველოს  ოკუპირებული ტერიტორიებიდან დევნილთა, 
შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის  სამინისტროს (MIDPLHSA) და სსიპ  - ლ. 
საყვარელიძის სახელობის  დაავადებათა კონტროლის და საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის 
ეროვნული ცენტრის (NCDC) კომპეტენციაში,  შესაბამისი ლაბორატორიული ქსელით,  ხოლო 
სურსათის უვნებლობა  საქართველოს  საზღვრებზე  კონტროლდება საქართველოს ფინანსთა 
სამინისტროს სსიპ - შემოსავლების სამსახურის  (RS) მიერ. 
საქართველოს სოფლის მეურნეობისა და სოფლის განვითარების სტრატეგია /ARDSG/  2021-2027 
წწ. მესამე მიზნის ფარგლებში - სურსათის /ცხოველის საკვების უვნებლობის, ვეტერინარიის და 
მცენარეთა დაცვის ეფექტური სისტემები  - განსაზღვრავს ოთხ ძირითად  ამოცანას:
1. ევროკავშირის კანომდებლობასთან საქართველოს სანიტრიული და 
ფოტისანიტარიული სფეროს მარეგულირებელი კანონმდებლობის დაახლოება.
         2. ადგილობრივი და საექსპორტო ბაზრებისთვის მიწოდებული  პროდუქციის 
შესაბამისობის უზრუნველყოფა  სანიტარიულ და ფიტოსანიტარიულ სტანდარტებთან.
3. ლაბორატორიული შესაძლებლობების გაძლიერება.
4. სასოფლო-სამეურნეო წარმოების საშუალებების ხარისხის უზრუნველყოფა.
სურსათის უვნებლობის სტრატეგიული დოკუმენტი  2020- 2023 წლები წარმოადგენს 
საქართველოს სოფლის მეურნეობისა  და სოფლის განვითარების  სტრატეგიის ARDSG-FS 2021-
2027 წწ  განხორციელების  ნაწილს.  მნიშვნელოვანია, რომ აღნიშნული სტრატეგიის 
ადამიანური რესურსების  საკითხი,   რომლის  თანახმად, სურსათის/ცხოველის საკვების 
უვნებლობის   ინტეგრალური კონტროლის სისტემა სამომავლოდ მოითხოვს  გამოცდილების 
ფართო სპექტრს და უწყვეტ აქტივობებს,  რომლის მიზანია სახელმწიფო კონტროლის 
განხორციელებაში მონაწილე უფლებამოსილ პირთა ცოდნის  გაღრმავება და 
შესაძლებლობების  ზრდა,  რაც განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია 2024 წლისთვის, როდესაც 
დასრულდება სურსათის/ცხოველის საკვების  უვნებლობის,  მარეგულირებელი 5 / 78კანონმდებლობის ჰარმონიზაცია  და იმპლემენტაცია. 
მნიშვნელოვანია, ასევე  სურსათის უვნებლობასთან დაკავშირებულ  საკითხების გადაწყვეტაში 
მომხმარებელთა  და დაინტერესებულ პირთა ჩართულობა და საზოგადოების  განათლების და 
ცნობიერების  ამაღლების პროცესის  ხელშეწყობა, რაც მიიღწევა დაინტერესებულ პირთა 
შორის ინფორმაციის  ეფექტური ორმხრივი  კომუნიკაციისთვის   მექანიზმების შემუშავებით.
სურსათის უვნებლობის  სტრატეგიული  დოკუმენტის 2020- 2023 წლები და შესაბამისი 
სამოქმედო გეგმა, როგორც მოითხოვს  საქართველოს  მთავრობის საშუალოვადიანი ბიუჯეტი,  
დაფინანსდება საქართველოს სახელმწიფო ბიუჯეტიდან. სურსათის უვნებლობის სისტემის  
ეფექტური ფუნქციონირებისათვის შესაძლებელია  დამატებითი დაფინანსების მოპოვება 
საერთაშორისო პარტნიორებისგან და დონორი ორგანიზაციებისგან. დღესდღეობით   სააგენტო 
(NFA) ევროკავშირიდან იღებს მხარდაჭერას თვინინგის (Twinning) პროექტის ფარგლებში, 
SPS (სანიტარია და ფიტოსანიტარია) ღონისძიებებისთვის  და აშშ–ს საერთაშორისო 
განვითარების სააგენტოდან (USAID)  ფიტოსანიტარული სექტორისთვის. ევროკავშირი ასევე 
გეგმავს სურსათის უვნებლობის  მხარდაჭერას საქართველოში ENARD IV პროგრამის 
ფარგლებში. 
გათვალისწინებულია, რომ სურსათის უვნებლობის სტრატეგიული დოკუმენტის 2020- 2023 
წლების შეფასებული ბიუჯეტი   სააგენტოს  (NFA) და სამინისტროს (MEPA)  ფარგლებში,  
განისაზღვრება ყოველწლიურად.
1.შესავალი
საქართველოს მთავრობის პრიორიტია უვნებელი და ხარისხიანი სურსათი, რაციონალური და 
ეფექტური სახელმწიფო კონტროლი, ეროვნული კანონმდებლობის ჰარმონიზაცია 
საერთაშორისო რეგულაციებთან და სტანდარტებთან, ექსპორტის გაუმჯობესება  და შიდა  
ბაზრის ეფექტიანი ფუნქციონირება.
დღეისათვის სურსათის უვნებლობის სახელმწიფო კონტროლს  ახორციელებს სამინისტროს 
(MEPA) სახელმწიფო  კონტროლს დაქვემდებარებული სააგენტო (NFA), ლაბორატორიულ 
გამოკლვევებს სსიპ - სოფლის მეურნეობის სახელმწიფო ლაბორატორია (LMA),  
საკვებისმიერი წარმოშობის დაავადებების კონტროლს ახორციელებს  საქართველოს  
ოკუპირებული ტერიტორიებიდან დევნილთა,  შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური 
დაცვის სამინისტრო (MIDPLHSA) და სსიპ -ლ.საყვარელიძის სახელობის დაავადებათა 
კონტროლის და საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის ეროვნული  ცენტრი (NCDC), შესაბამისი 
ლაბორატორიული ქსელით. სურსათის უვნებლობის სახელმწიფო  კონტროლს საქართველოს 
საბაჟო საზღვრებზე გადაადგილებისას  ახორციელებს სსიპ  - შემოსავლების  სამსახური(RS). 
საქართველოში სურსათის უვნებლობის პოლიტიკა და შესაბამისი სტრატეგიული დოკუმეტები  
შემუშავებული იქნა 2010 წელს,  თუმცა,  მნიშვნელოვანი სიახლეები განხორციელდა  2014 
წლიდან, როდესაც ევროკავშირსა და საქართველოს  შორის ასოცირების ხელშეკრულების  
საფუძველზე, შეიქმნა საქართველოს სურსათის უვნებლობის, ვეტერინარიის და მცენარეთა 
დაცვის სფეროებში  საკანონმდებლო მიახლოების პროგრამა. აღნიშნული პროგრამის 
შესაბამისად, მიღებული იქნა 2015-2020 წლებისთვის აღებული ვალდებულებებით 6 / 78განსაზღვრული ყველა ნორმატიული აქტი, რომლებიც დამტკიცდა საქართველოს მთავრობის 
დადეგნილებებით. (2015 წლიდან 2020 წლის ბოლომდე ევროკავშირის 150 სამართლებრივ 
ინსტრუმენტს დაუახლოვდა საქართველოს დაახლოებით 120 ახალი რეგლამენტი, 
საქართველოს მთავრობის დადგენილება და სხვა ნორმატიული აქტი).  
თუმცა, სურსათის უვნებლობის ახალი სტრატეგია არ შემუშავებულა, 2010 წლის  სურსათის 
უვნებლობის სფეროში ყოვლისმომცველი სტრატეგიისა და საკანონმდებლო დაახლოების 
პროგრამის შემდეგ1, სადაც ზეოპტიმისტურად იყო გათვალისწინებული,  რომ  სანიტარული და 
ფიტოსანიტარული (SPS) ღონისძიებების  უმრავლესობა ძალაში შევიდოდა 2012-2013 წლებში. 
რაც არ განხორციელდა  და სტრატეგია გახდა მოძველებული  მომდევნო ათწლეულის  
განმავლობაში.  ამავდროულად, ცხოველთა ჯანმრთელობის დაცვისა და ფიტოსანიტარიის 
სფეროში  შემუშავებულია  შესაბამისი პროგრამები. სოფლის  მეურნეობის და სოფლის  
განვითარების  სტრატეგია  მოიცავს სურსათის უვნებლობის  გარკვეულ ელემენტებს  და 
სტრატეგიული პრიორიტეტებს . 
სურსათის უვნებლობის არსებული  სისტემის გაუმჯობესებისათვის უნდა  გაგრძელდეს  
საკანონმდებლო მიახლოების პროგრამით განსაზღვრული ვალდებულებების შესრულება, 
ასევე მიზანშეწონილია შემუშავდეს  „ვერტიკალური“ კანონმდებლობაც,  რომელიც მოიცავს 
სურსათის კონკრეტულ  კატეგორიასთან  დაკავშირებულ მოთხოვნებს.  შესაბამისად, უნდა 
შეიქმნას ახალი სამართლებრივი ჩარჩო,  რომელიც  დაადგენს მოთხოვნებს სურსათის 
სხვადასხვა კატეგორიის  მიმართ, მოაწესრიგებს ბიზნესოპერატორის  მიერ პროდუქტების 
წარმოების, გადამუშავების, დისტრიბუციისა,  ბაზარზე  განთავსების და ექსპორტ-იმპორტის  
პირობებს, რაც ხელს  შეუწყობს მომხმარებლის ინტერესების დაცვას, ბაზრის ეფექტიან 
ფუნაქციონირებას და ქვეყნის საექსპორტო პოტენციალის ზრდას..  
სურსათის უვნებლობის ეროვნული სისტემის ახალი მიდგომა  განსაზღვრავს  არამხოლოდ   
უვნებელი, არამედ შესაბამისი ხარისხის მქონე სურსათით უზრუნველყოფას.  სურსათის 
უვნებლობის სტრატეგია ეფუძნება საერთაშორისო მოთხოვნებით განსაზღვრულ პრინციპებს, 
რომელიც ითვალისწინებს სურსათის უვნებლობის ჯაჭვის კონკრეტული ერთეულების 
აქტიურ, დინამიურ,  ყოვლისმომცველ და ჰარმონიზებულ რეორგანიზაციას.
სურსათის უვნებლობის სტრატეგიის მიზანი
სურსათის უვნებლობის სტრატეგიული დოკუმენტის  მიზანი ა ადამიანის სიცოცხლისა და 
ჯანმრთელობის, მომხმარებელთა ინტერესების  დაცვა, სახელმწიფო  რეგულირების ერთიანი 
პრინციპების განსაზღვრა და სახელმწიფო  კონტროლის ეფექტიანი სისტემის განვითარება.
სახელმწიფო კონტროლის   სრულყოფილად  განხორციელების დროს,   საზოგადოების 
ჯანმრთელობის და  მომხმარებელთა უფლებების  დაცვის მიზანია,  სასურსათო ჯაჭვის ყველა 
ეტაპზე – პირველადი  წარმოებიდან  საბოლოო მიწოდებამდე  მომხმარებლისთვის  – იმის  
1 სურსათის უვნებლობის სფეროში ყოვლისმომცველი სტრატეგიისა და საკანონმდებლო დაახლოების 
პროგრამა, მომზადებული საქართველოს ევროკავშირში ინტეგრაციის კომისიის ფარგლებში სურსათის 
უვნებლობის სისტემის განვითარების უწყებათაშორისი სამუშაო ჯგუფის მიერ, მაისი, 2009 წ. - 
ოქტომბერი, 2010 წ.7 / 78უზრუნველყოფა, რომ საქართველოში წარმოებული თუ იმპორტირებული სურსათი/ცხოველის  
საკვები იყოს  უვნებელი საქართველოს კანონმდებლობით განსაზღვრული მოთხოვნების 
შესაბამისად. მნიშვნელოვანია,  რომ ეს მოთხოვნები,  ძირითადად უკვე   შესაბამისობაშია 
ევროკავშირის კანონმდებლობით განსაზღვრულ მოთხოვნებთან.
სურსათის უვნებლობის  სტრატეგია  განსაზღვრავს სურსათთან დაკავშირებულ რისკების 
თავიდან აცილების,  აღმოფხვრის და პრევენციისათვის საჭირო ღონისძიებებს და უვნებელი 
სურსათის წარმოებისათვის    ეფექტურ  გზებს. სურსათის უვნებლობის  ეროვნული პოლიტიკა 
იცავს მომხმარებლებს სურსათთან დაკავშირებული   მცდარი ინფორმაციისგან, რომელიც  
მოიცავს ასევე სურსათის  კვებითი ღირებულების  შესახებ დეკლარაციას (განაცხადს), რაც 
მომხმარებელს სწორი  არჩევანის საშუალებას  აძლევს.
ზოგადად სურსათის უვნებლობის ეროვნული სტრატეგიის განხორციელება ეფუძნება  სწრაფი  
ზომების გატარებას  იმ შემთხვევაში,  როდესაც დგება მომხმარებლის ჯანმრთელობასთან  და 
სიცოცხლესთან დაკავშირებული  რისკი.  შესაძლებელი უნდა  იქნეს ნებისმიერი  სურსათის 
მიკვლევადობა, საქართველოს კანონმდებლობით განსაზღვრული  მოთხოვნების შესაბამისად,    
პირველადი მწარმოებლიდან საბოლოო მომხმარებლამდე და პირიქით. სურსათის უვნებლობის 
სახელმწიფო კონტროლის განხორციელებისას  გათვალისწინებული უნდა  იქნეს 
მომხმარებელთა შეტყობინებები  და ასევე მნიშვნელოვანია მოსახლეობის  დროული 
ინფორმირებულობა ბაზარზე განთავსებულ სურსათის/ცხოველის საკვებთან დაკავშირებით, 
თუ დადასტურებეულია მათი ადამიანის ან ცხოველის ჯანმრთელობისთვის მავნეობა. 
ნებისმიერი რგოლი,  სასურსათო  ჯაჭვში, პასუხისმგებელია მათ მიერ წარმოებული ან/და  
გადამუშავებული სურსათის  უვნებლობაზე.  მკაფიოდ განსაზღვრული სამართლებრივი 
პასუხისმგებლობა სურსათის უვნებლობაზე  ეკისრება სურსათის ბიზნესოპერატორს. სურსათის 
უვნებლობის შესაბამისმა ორგანოებმა, სხვადასხვა საშუალებებით,  რეგულარულად და 
სისტემატურად უნდა უზრუნველყონ  ბიზნესოპერატორებისათვის არსებული და შესაძლო 
ახალი მოთხოვნების შესახებ, ინფორმაციის მიწოდება.  ინსპექტირება  უნდა დაიგეგმოს  და 
განხორციელდეს რისკზე დაფუძნებული  პრინციპების შესაბამისად,   რომლის დროსაც   
გათვალისწინებული უნდა იქნეს  არსებული და რელევანტური წყაროებიდან  მიღებული ყველა  
სარწმუნო ინფორმაცია.
მიუხედავად იმისა, რომ მომხმარებელი საკუთარ თავზე იღებს პასუხისმგებლობას სურსათის 
დამუშავებასთან დაკავშირებით, ისინი დაცულნი უნდა იყვნენ სურსათის შესახებ 
მცდარი/ყალბი ინფორმაციისგან, რაც უზრუნველყოფილი უნდა იქნეს სახელმწიფო 
კონტროლის განხორციელებით.  მომხმარებელთა უფლებების და ჯანმრთელობის დაცვის 
პროცესში მნიშვნელოვანია მათთვის  სურსათთან დაკავშირებული სწორი ინფორმაციის  
მიწოდება, 
სურსათის უვნებლობის სტრატეგიის განხორციელების ძირითადი  პრინციპები 
სურსათის უვნებლობის ახალი, განხილული სისტემა და სტრატეგია, რომელიც 
ახორციელებს ARDSG, როგორც განსაზღვრულია ARDSG- FS 2020-2023 და შესაბამის  
სამოქმედო გეგმაში,  უნდა დაეფუძნოს შემდეგ პრინციპებს:  8 / 78ა)   ინტეგრირებული მიდგომა სურსათის ჯაჭვში – „ფერმიდან სუფრამდე“;
ბ)   ძირითადი იურიდიული პასუხისმგებლობა სურსათის უვნებლობაზე, ეკისრება 
სურსათის ბიზნესოპერატორებს;    
გ) სურსათის/ ცხოველის საკვების უვნებლობის  უზრუნველყოფისთვის 
მნიშვნელოვანი ინფორმაციის  მიკვლევადობა;    
დ) სასურსათო ჯაჭვში ყველა მონაწილის ჰარმონიზებული,  ეფექტური და გამჭვირვალე 
გადაწყვეტილების მიღება;  
ე)   რისკის ანალიზი პრინციპების დაცვა -  მათ შორის რისკის  შეფასება, რისკის მართვა და 
რისკის შესახებ  კომუნიკაცია; 
ვ)   პრევენციისა და განჭვირვალეობის პრინციპები.
სურსათის უვნებლობის პოლიტიკის და სტრატეგიის საიმპლემენტაციო დოკუმენტი  აღწერს 
კოორდინირებულ მიდგომას და ადგენს სურსათის, ცხოველის საკვების და სურსათთან  
შეხებაში არსებული პროდუქტების და მასალებთან  დაკავშირებულ  პრობლემებს, შემდეგ  
საკითხებზე ფოკუსირებით:  
➢    საქართველოში წარმოებული  სურსათის უვნებლობა;  
➢    მოსახლეობის ჯანმრთელობის მდგომარეობის გაუმჯობესება, სურსათთან 
დაკავშირებულ დაავადებებთან  მიმართებაში; 
➢ საერთაშორისო  ბაზრებზე ქართული სასურსათო პროდუქტების 
კონკურენტუნარიანობის ზრდა; 
➢    მომხმარებლის ნდობის ამაღლება სასურსათო პროდუქტების და სურსათის 
უვნებლობის კონტროლის  სისტემების მიმართ.  
საიმპლემენტაციო დოკუმენტის შემოღება ყოველდღიურ პრაქტიკაში გაზრდის 
კომპეტენტური ორგანოების  ეფექტურობას შემდეგი ზომების  მეშვეობით:  
➢    საკვებისმიერი  დავადებების რისკების შემცირება;
➢    სურსათის  დაბინძურების რისკების შემცირება;
➢    საგანგებო სიტუაციებისთვის მომზადება;
➢    ადეკვატური  სურსათის უვნებლობის კონტროლის სისტემების შექმნა;  
➢ სურსათის  უვნებლობის  კონტროლის  სისტემების კოორდინაციის და ეფექტურობის 
გაუმჯობესება და თანამშრომლობის და ხარჯების  განაწილების შესაძლებლობების 
ზრდა/გაძლიერება;
➢    ტრადიციული,  ქართული სასურსათო  პროდუქტების დაცვა და პოპულარიზაცია 
როგორც ადგილობრივ, ასევე საერთაშორისო  ბაზრებზე.    
მომხმარებლის უფლებების დაცვის პოლიტიკის თვალსაზრისით მოსალოდნელი შედეგები  
არის სურსათის უვნებლობის  სისტემის მიმართ ნდობის გაზრდა, რომელიც ითვალისწინებს  
შემდეგს:   
➢    მომხმარებლის მოთხოვნები;
➢ მომხმარებლის დაცვა შეცდომაში შეყვანისგან და თაღლითობისგან;
➢  ადეკვატური ინფორმაცია კონკრეტული ტიპის  სურსათიდან  პოტენციური 9 / 78საფრთხეების შესახებ;   
➢ მომხმარებლების ადეკვატური ჩართულობა სურსათთან დაკავშირებული 
კანონმდებლობის  განხილვებში; 
➢    მომხმარებლებისთვის, რომლებსაც აქვთ  სხვადასხვა სახის ალერგია და სურსათის 
აუტანლობა,  საქართველოს კანონმდებლობით განსაზღვრული  მოთხოვნების 
შესაბამისად, სათანადო  დაცვა შესაბამისი ეტიკეტით;
➢ ტრადიციული კვების პროდუქტების დაცვა და პოპულარიზაცია  და სათანადო 
მექანიზმების შემუშავებით..
სურსათის უვნებლობასთან  დაკავშირებული კანონმდებლობა შეესაბამება  ევროკავშირის 
კანონმდებლობას, როგორც მოითხოვს   ასოცირების  ხელშეკრულების (AA)  შესაბამისი 
დებულებები.
          2. ქვეყნის პროფილი  და არსებული  მდგომარეობის  ანალიზი
2.1 სურსათის წარმოება,  ვაჭრობა  და მოხმარება  
საქართველო არ აწარმოებს ძირითად სასურსათო საქონელს იმ ოდენობით,  რომელიც 
საკმარისია ადგილობრივი  მოთხოვნების დაკმაყოფილებისთვის.
2017 2018 2019
ადგილ
ობრივი 
პროდუ
ქტიიმპო
რტიექსპო
რტითვითუზრ
უნველყოფ
აადგილ
ობრივი 
პროდუ
ქტიიმპო
რტიექსპო
რტითვითუზრ
უნველყოფ
აადგილ
ობრივი 
პროდუ
ქტიიმპო
რტიექსპო
რტითვითუზრ
უნველყოფ
ა
ხორბალი*
98                                                                                                                                      603 48 15% 107 643 24 15% 101 587 4 15%
სიმინდი*
143 80 0 64% 194 80 1 71% 207 90 1 70%
კარტოფილი
180 21 36 109% 238 24                                         28 102% 195 19 4 93%
ბოსტნეული
126 84 17 65% 142 108 13 59% 161 110 12 62%
ყურძენი**
181 1 83 183%                                                                    260 1 90 152% 294 1 101 151%
საქონლის ხორცი
21,4 6,8 0,2 76% 22,9 7,4 0,4 77% 22,1 9,2 1,3 74%
ღორის ხორცი
15,5 24,8 0,4 39% 17,6 22,8 1,0 45% 18,3 25,2 1,9 44%
ცხვარი და  
თხა                                                 6,7 0,8 4,5 223% 9,1 0,7 6,7 294% 5,9 0,8 3,0 158%10 / 78ფრინველის ხორცი
22,3 52,3 5,4 32% 22,6 51,8 8,6 32% 22,8 54,4 4,2 31%
რძე და რძის პროდუქტები                                                           
528 121 4 82% 555 133 4 81% 562 143 9 81%
* მოიცავს პროდუქტებს, რომელიც დამზადებულია ძირითად  პროდუქტად გარდაქმნის 
შედეგად. 
** მოიცავს  ყურძნისგან  დამზადებულ ღვინოს, გარდაქმნილი ყურძენში.
როგორც ცხრილიდან ჩანს, ძირითადი პროდუქტები, რომელთა  თვითუზრუნველყოფის  
კოეფიციენტი 100%-ს  აღემატება, მოიცავს ყურძენს (ე.ი. ღვინოს), ცხვრის ხორცს და თხილს. 
ასევე კარტოფილი ძალიან ახლოს არის 100%-თან. ამავე დროს ცხოველის  საკვების წარმოების 
დაბალი მაჩვენებლები კიდევ უფრო  მეტად ამცირებს ცხოველური წარმოშობის პროდუქტების 
თვითუზრუნველყოფის კოეფიციენტს.ცხოველური წარმოშობის ზოგიერთ პროდუქტებზე 
არსებობს ექსპორტის პოტენციალი, თუმცა  დაბალი თვითუზრუნველყოფის კოეფიციენტის 
გამო მხოლოდ ცხვრის და თხის ხორცის ექსპორტი ხორციელდება  მნიშვნელოვანი 
მოცულობებით. ასევე  ცხოველის ჯანმრთელობის დაცვის  და სურსათის უვნებლობის 
რეგულაციები ევროკავშირის და რამდენიმე  სხვა ქვეყანაში  ზღუდავს საქართველოს 
ცხოველური წარმოშობის პროდუქტების ექსპორტს
2.2 სურსათის კონტროლის განვითარება საქართველოში
2000 წლების დასაწყისში ულტრა ლიბერალური  „კონტროლის  გარეშე“ სისტემიდან - 
თანამედროვე სისტემაში საქართველოს სურსათის უვნებლობის სისტემის ტრანსფორმაციის 
პროცესმა აჩქარება დაიწყო მხოლოდ 2010-2011 წლებში, როდესაც ევროკავშირთან  დაიწყო 
მოლაპარაკებები თავისუფალი  ვაჭრობის შესახებ.   ამავე დროს , საქართველომ  დაიწყო  
აქტიური როლის შესრულება,  როგორც    გაეროს სურსათისა და სოფლის მეურნეობის 
ორგანიზაციის (FAO), ცხოველთა ჯანმრთელობის დაცვის მსოფლიო ორგანიზაციის (OIE), 
მცენარეთა დაცვის საერთაშორისო კონვენციის  (IPPC)  / ევროპისა  და ხმელთაშუა ზღვის 
ქვეყნების მცენარეთა დაცვის ორგანიზაციის (EPPO), ჯანდაცვის  მსოფლიო ორგანიზაციის  
(WHO), „კოდექს ალიმენტარიუსის“ კომისიის  და მსოფლიო სავაჭრო ორგანიზაციის  (WTO) 
წევრმა ქვეყანამ,  სანიტარიისა და ფიტოსანიტარიის (SPS) და TBT ხელშეკრულებებით.  
სურსათის უვნებლობის სისტემის განვითარების  არსებითი  ნაწილის სახით, საქართველოს 
მთავრობამ და საქართველოს პარლამენტმა  მიიღო სურსათის უვნებლობის  სფეროში 
ყოვლისმომცველი სტრატეგიის და საკანონმდებლო დაახლოების  პროგრამა, 2010წ. აღნიშნული  
სტრატეგიის და პროგრამის ძირითადი მიღწევები შეჯამებულია ქვემოთ: 
შეიქმნა სურსათის უვნებლობის სისტემა  და სრულად ფუნქციონირებს. შესაბამისად, 
სამომხმარებლო ბაზრის და საზკვების ობიექტების კონტროლის ფარგლებში 
ხორციელდება რეგულარული სახელმწიფო  კონტროლი;11 / 78დაფუძნდა, დაფინანსდა და ახალ შენობაში გადავიდა სააგენტო (NFA). ასევე  
განხორციელდა სააგენტოს რეგიონული  ოფისების რეკონსტრუქცია და სათანადოდ 
აღჭურვა. სააგენტომ  (NFA) 2011 წელს შექმნა ინსტიტუციციური რეფორმის და 
განვითარების გეგმა (IRDP), რომელიც ამჟამად  ხორციელდება მესამე რედაქციის სახით;
სსიპ - სოფლის  მეურნეობის სახელმწიფო ლაბორატორია (LMA) გადავიდა ახალ 
შენობაში და აღიჭურვა თანამედროვე მეთოდოლოგიური მიდგომებით, დიაგნოსტიკის  
და ვერიფიკაციის  მოწყობილობებით  სურსათის  უვნებლობის, ცხოველთა 
ჯანმრთელობის და ფიტოსანიტარული სისტემისთვის. ლაბორატორიაში  ჩატარებული 
ტესტები სრულად  არის აკრედიტირებული საერთაშორისო სტანდარტის ISO 17025:2005 
შესაბამისად. განხორციელდა სოფლის მეურნეობის სახელმწიფო ლაბორატორიის  (LMA) 
11 რეგიონული შენობის რეკონსტრუქცია  და აღჭურვა თანამედროვე მასალებით და 
ტექნიკური რესურსებით;
მიღებულ იქნა სურსათის/ცხოველის საკვების  უვნებლობის,  ვეტერინარიის და 
მცენარეთა დაცვის კოდექსის, რომელის შესაბამისად,  მთავრობის  მიერ მიღებული   
კანონქვემდებარე აქტები და სხვა ნორმატიული აქტები გამოიყენება და აღსრულდება 
მომხმარებლების ჯანმრთელობის და ინტერესების დაცვის  მიზნებისთვის, ამაღლებს 
მათ ინფორმირებულობას და აუმჯობესებს სურსათის  უვნებლობის მდგომარეობას 
ბაზარზე. თუმცა, 2010 წლის  კანონმდებლობის დაახლოების  გეგმა  მნიშვნელოვნად  
შეფერხდა პირველი  5 წლის განმავლობაში და შესაბამისად  სავალდებულო გახდა მისი  
მთლიანად განახლება ასოცირების ხელშეკრულების ხელმოწერით, ახალი გეგმა 
სრულყოფილად სრულდება 2015 წლიდან ;
სსიპ - აკრედიტაციის  ერთიანი ეროვნული ორგანო  - აკრედიტაციის ცენტრი (GAC)  2017 
წელს გახდა ევროპის აკრედიტაციის და მისი აღიარების კომპლექსური სისტემის სრული 
წევრი;
აკრედიტაციის ცენტრის (GAC)  აკრედიტაციის პროცედურის ფარგლებში 
აკრედიტირებულ ლაბორატორიებს მოეთხოვებათ  მონაწილეობა მიიღონ 
საკვალიფიკაციო ტესტირების სქემებში, რამაც  გაზარდა ლაბორატორიული ანალიზის  
საიმედოობა ;
ქვეყნის მასშტაბით მოქმედებს 6 ვეტერინარული ზედამხედველობის პუნქტი, სადაც 
ხდება ცხოველების დამუშავება გარე პარაზიტების წინააღმდეგ სეზონური მიგრაციის 
პერიოდში ;
 ყოველ წელს ხორციელდება სხვადასხვა ფიტოსანიტარული პროგრამები,  აქტივობები 
სასოფლო-სამეურნეო მარცვლეული  კულტურების დასაცავად  საკარანტინო   და 
განსაკუთრებით საშიში მავნე ორგანიზმებისგან;
  სამინისტროს (MEPA) „ხარისხის ნიშნის“ სისტემა შეიქმნა 2019 წელს, რომლის  მიზანია  
საქართველოში სურსათთან დაკავშირებული ხარისხის სქემების შემუშავება, 
პროდუქტის ბრენდინგი, მარკეტინგის საერთაშორისო  პრაქტიკის დანერგვის 
მხარდაჭერა, იურიდიული  და ინსტიტუციური მექანიზმების დაცვა,  ხარისხის ნიშნით 
ეტიკეტირებული სურსათის რეკლამირება და მომხმარებლის ნდობის  გაზრდა  
საქართველოში წარმოებული  სურსათის მიმართ.    
 ამასთან, საქართველოს  პარლამენტმა 2014 წელს მიიღო  და მოახდინა ევროკავშირი-12 / 78საქართველოს ასოცირების ხელშეკრულების (AA)  რატიფიკაცია, ღრმა და ყოვლისმომცველი 
თავისუფალი ვაჭრობის  შეთანხმების (DCFTA) შესახებ, რომელიც განსაზღვრავს მოკლე  და 
საშუალოვადიანი აქტივობების შესრულების  პროგრამებს სანიტარიულ და 
ფიტოსანიტარიულ სფეროებში საკანონმდებლო  დაახლოებისთვის. ასოცირების 
ხელშეკრულების შესაბამისად (რომლის  რატიფიკაცია მოხდა 2016 წელს),   მთავარი მიზანია  
სურსათის უვნებლობასთან დაკავშირებული  საკითხების შეთანხმება / შესაბამისობაში 
მოყვანა საერთაშორისო აღიარებულ რეგულაციებთან და სტანდარტებთან,  და ქვეყნის 
მოსახლეობის   უვნებელი  და ხარისხიანი  სურსათით უზრუნველყოფას, შიდა ბაზრის 
ეფექტიან ფუნქციონირებას და  ექსპორტის  ზრდის ხელშეწყობას.   ზემოაღნიშნულიდან 
გამომდინარე შესაძლებელი გახდება   ქვეყნის კონკურენტუნარიანობის  გაზრდა  
საერთაშორისო ვაჭრობაში.  
  ასევე ღრმა  და ყოვლისმომცველი თავისუფალი სავაჭრო  სივრცის შესახებ შეთანხმების 
(DCFTA) /ასოცირების  ხელშეკრულების (AA) სამოქმედო გეგმა (2018-2020) ითვალისწინებს 
საქართველოს მთავრობამ გააგრძელოს  შემდეგი ღონისძიებები:
ლაბორატორიების მოწყობილობის ბაზის განახლების პროცესი პრიორიტეტულ 
სფეროებში მომსახურებების  გაუმჯობესების მიზნით;
მეტროლოგიის სფეროში ღონისძიებების განხორციელება, რომელიც საჭიროა  
პრიორიტეტული საცნობარო ლაბორატორიების საერთაშორისო  აღიარების მისაღწევად  / 
შესანარჩუნებლად, რომელიც ასევე გავლენას ახდენს სურსათის უვნებლობაზე;  
შესაბამისი კომპეტენტური  ორგანოს პერსონალის ტრენინგი კანონმდებლობის  
შემუშავებასა  და განხორციელებაში, კომპეტენტური ორგანოს შესაძლებლობების  
გაძლიერების  და  ლაბორატორიული  შესაძლებლობების განვითარების  მიმართულებით;
სურსათის უვნებლობის,  ვეტერინარიის და მცენარეთა  დაცვის სფეროში 
ლაბორატორიული კვლევებისათვის დიაგნოსტიკის ახალი  მეთოდების შემოღება და/ან 
აკრედიტაციის სფეროს გაფართოება.
შესაბამისად,  საჭიროდ  იქნა მიჩნეული სურსათის უვნებლობის არსებული სისტემის 
გაუმჯობესება, რაც ხელს შეუწყობს სასურსათო  ჯაჭვში ყველა  მონაწილე/დაინტერესებული 
პირის პასუხისმგებლობების  უკეთ განაწილებას,  საერთაშორისო მასშტაბით აღიარებული 
პრაქტიკების მიღებას და მდგრად განვითარებას,  იმავდროულად  საერთაშორისო 
ვალდებულების შესრულებას  ასოცირების ხელშეკრულების ფარგლებში, საქართველოს 
სურსათის უვნებლობის და სანიტარიისა და ფიტოსანიტარიის  (SPS) კანონმდებლობის 
დაახლოების კუთხით. ევროკავშირის Acquis Communautaire-თან (სამართლებრივი აქტების 
ერთობლიობა).
საქართველოს მთავრობამ 2019 წელს  დაამტკიცა საქართველოს  სოფლის მეურნეობისა და 
სოფლის განვითარების ახალი სტრატეგია (ARDSG), რომელშიც, მესამე მიზნის ფარგლებში - 
სურსათის/ცხოველის საკვების უვნებლობის, ვეტერინარიის და მცენარეთა დაცვის ეფექტური 
სისტემები - განისაზღვრა ოთხი ძირითადი ამოცანა:
1.ევროკავშირის კანომდებლობასთან საქართველოს სანიტრიული და 
ფოტისანიტარიული სფეროს მარეგულირებელი კანონმდებლობის დაახლოება.
2. ადგილობრივი და საექსპორტო ბაზრებისთვის მიწოდებული  პროდუქციის 13 / 78შესაბამისობის უზრუნველყოფა  სანიტარიულ და ფიტოსანიტარიულ სტანდარტებთან.
3. ლაბორატორიული შესაძლებლობების გაძლიერება.
4. სასოფლო-სამეურნეო წარმოების საშუალებების ხარისხის უზრუნველყოფა.
2.3 სურსათის უვნებლობის  რეგულირება და სურსათის სახელმწიფო კონტროლის 
განხორციელება 
2.3.1 სურსათის შესახებ კანონმდებლობა
სურსათის უვნებლობის  საკითხები   საქართველოს კანონმდებლობაში განსაზღვრულია  
საქართველოს კანონით  -  „სურსათის/ცხოველის  საკვების  უვნებლობის,  ვეტერინარიისა და 
მცენარეთა დაცვის კოდექსი“ (კოდექსი), რომელიც განსაზღვრავს  პასუხისმგებლობებს  და 
ვალდებულებებს საქართველოს სურსათის/ცხოველის საკვების უვნებლობის,  ვეტერინარიისა 
და მცენარეთა დაცვის  სფეროებში. კოდექსში ასევე განსაზღვრულია პასუხისმგებლობები და 
კომპეტენციები  სააგენტოს (NFA),  და სსიპ  შემოსავლების სამსახურის(RS-), ასევე საქართველოს  
ოკუპირებული ტერიტორიებიდან დევნილთა,  შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური 
დაცვის სამინისტროს (MIDPLHSA) შორის. აღნიშნული კოდექსი უფლებამოსილებას ანიჭებს 
საქართველოს მთავრობას მიიღოს მთავრობის დადგენილებები სურსათის უვნებლობის,  
ვეტერინარიისა და მცენარეთა დაცვის სფეროებში. აქედან გამომდინარე,  სურსათის 
უვნებლობის მარეგულირებელი კანონმდებლობის  დიდი ნაწილი წარმოდგენილია მთავრობის 
დადგენილებების სახით,  პარლამენტის ჩართვის  გარეშე.
კანონმდებლობის შემუშავების ვადები  განისაზღვრება  ასოცირების ხელშეკრულებით, რომლის 
თანახმადაც,  ევროკავშირი და საქართველოს შეთანხმდნენ სურსათის უვნებლობის,  
ვეტერინარიის და ფიტოსანიტარიის  კანონმდებლობის დაახლოების პროგრამაზე. 
კანონმდებლობის დაახლოება არის დინამიური პროცესი  და მისი განახლება ხდება საჭიროების 
მიხედვით, ასოცირების ხელშეკრულების  საბჭოს სანიტარიის  და ფიტოსანიტარიის (SPS) ქვე-
კომიტეტის შეხვედრების ფარგლებში. 
დღეისათვის ევროკავშირის  სამართლებრივი  ინსტრუმენტების წლიური რაოდენობა, რომელთა 
დაახლოება უნდა  განხორციელდეს სანიტარიის და ფიტოსანიტარიის (SPS) დაახლოების 
გეგმაში, არის შემდეგი:
პოლიტიკის სფერო 2020 2021 2022 2023 2024 2025 2026 2027
სურსათის უვნებლობა 9 7 7 8 6 4 9 -
ვეტერინარია 7 5 9 3 5 4 6 3
ფიტოსანიტარია 10 4 10 12 8 8 8 -
სულ 26 16 26 23 19 15 23 3
უნდა აღინიშნოს ის გარემოებაც, რომ დაახლოვების სიაში შესაძლოა, იყოს ისეთი 
ევროკავშირის სამართლებრივი აქტები, რომელიც ძალადაკარგულია  ან არ არის 
საქართველოსთვის რელევანტული, შესაბამისად, აღნიშნული  გეგმით  განსაზღვული 
რაოდენობა შეიძლება შეიცვალოს.14 / 78ამასთანავე, უნდა მოხდეს კანონმდებლობის დაახლოება ადამიანის ჯანმრთელობასთან და 
საზღვრის კონტროლთან  დაკავშირებით. საქართველოს ოკუპირებული  ტერიტორიებიდან 
დევნილთა, შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის  სამინისტრომ (MIDPLHSA) 
განახორციელა მთავრობის დადგენილების პროექტის მომზადება  წყლის უვნებლობის  
კრიტერიუმების შესახებ. სსიპ  - შემოსავლების  სამსახურმა 2010 წელს მოახდინა საზღვრის 
კონტროლის კანონმდებლობის დაახლოება და განაახლა ევროკავშირის კანონმდებლობაში 
ცვლილებების შესაბამისად.
2.3.2 სახელმძღვანელო მითითებები, ინსტრუქციები, საკონსულტაციო სტანდარტები 
ქვეყანაში სურსათის უვნებლობის ინტეგრირებული  სისტემის  უწყვეტი  განვითარების  
მიზნების მიღწევის ერთ-ერთი მექანიზმია სახელმძღვანელო მითითებების, სტანდარტული  
საოპერაციო პროცედურების (SOP) და ინსტრუქციების შემუშვება კომპეტენტური  
ორგანოებისთვის და  სურსათის ბიზნეს  ოპერატორებისთვის. სახელმწიფო კონტროლის 
სრულყოფილად განხორციელებისათვის კომპეტენტური ორგანოები, საერთაშორისო, მოწინავე 
პრაქტიკის  გათვალისწინებით, შეიმუშვებენ  ახალ სტანდარტულ სამუშოს პროცედურებს  და  
ინსტრუქციებს.  სამინისტრო, საერთაშორისო  ორგანიოზაციების  დახმარებით,  შეიმუშავებს 
სახელმძღვანელო მითითებებს, რომლებიც  დაეხმარება ბიზნესოპერატორს   საქართველოს  
კანონმდებლობით განსაზღვრული მოთხოვნების შესაბამისად  აწარმოოს და ბაზარზე 
განათავსოს პროდუქტი,    სახელმწიფო  მაკონტოლებელ ორგანოს -  სწორედ   იქნეს  გაგებული 
და გამოყენებული ტექნიკური რეგლამენტებით განსაზღვრული  მოთხოვნები, ხოლო 
მომხარებელს -  გააკეთოს მისთვის სასურველი არჩევანი. ზოგი  ასეთი სახელმძღვანელო 
მითითებები,  უკვე არსებობს სურსათის  და ვეტერინარიის  სფეროებში. შემუშავებულია ასევე  
სსპ-იც.
სახელმძღვანელო მითითებების  გარდა,  მნიშვნელოვანია  სტანდარტული  საოპერაციო 
პროცედურების (SOPs) განსაზღვრა და დანერგვაც, რათა უზრუნველყოფილი  იქნეს ყველა 
შესაბამის პოზიციაზე  მყოფი  პერსონალი   ინფორმირებული იყოს შემდეგის შესახებ:
სურსათის უვნებლობის პოლიტიკის განხორციელების მნიშვნელობა;
სურსათის უვნებლობის პროგრამების  მიზნების, გეგმების და პროცედურების შესახებ;
სურსათის უვნებლობის მნიშვნელოვანი საფრთხეები და მათი ზემოქმედება ;
მათი როლი და პასუხისმგებლობები სურსათის უვნებლობის  პოლიტიკის 
განხორციელებაში; 
სხვა  პერსონალის, სააგენტოების და დისციპლინების დამატებითი  ფუნქციები და 
პასუხისმგებლობები;
საოპერაციო პროცედურებში ცვლილებების პოტენციური შედეგები.  
სტანდარტული საოპერაციო პროცედურები  (SOPs) და ინსტრუქციები,  ინსპექტირებასთან 
დაკავშირებით, მოიცავს სხვადასხვა ინსპექტორების მიერ სურსათის უვნებლობის  სისტემების  
საინსპექციო კონტროლის და აუდიტების შეთანხმებული ფორმით  ჩატარების ინსტრუქციებს.15 / 782.3.3 სასურსათო საწარმოების რეგისტრაცია / დამტკიცება
სასურსათო საწარმოები  (ე.ი. სურსათის  ბიზნეს-ოპერატორები  (FBOs)  რეგისტრირებულია  სსიპ-  
საჯარო რეესტრის მიერ. სსიპ-  საჯარო რეესტრმა  განავითარა თავისი  სისტემა და 2017 წლის 
სექტემბრიდან აწარმოებს ახალ  ეკონომიკურ საქმიანობათა რეესტრს,  სადაც სურსათის ბიზნეს-
ოპერატორებს მოეთხოვებათ ყოველწლიურად განაახლონ რეგისტრაცია,  მათ შორის  
საქმიანობები, რომლებსაც ისინი  ასრულებენ.   სააგენტოს (NFA) პირდაპირი წვდომა აქვს 
საჯარო რეესტრის  ეკონომიკურ საქმიანობათა რეესტრის სურსათის ბიზნეს-ოპერატორების 
მონაცემთა ბაზაზე. 
სურსათის  ბიზნეს-ოპერატორების (FBOs)  აღიარება (სათანადო შემთხვევებში), ნებართვა და 
ლიცენზირება წარმოადგენს  სააგენტოს (NFA) პასუხისმგებლობას. სურსათის 
ბიზნესოპერატორების (FBOs) სახელმწიფო  კონტროლი ხორციელდება წლიური  პროგრამის 
შესაბამისად, რომელსაც ამტკიცებს საქართველოს გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის 
მინისტრი. 
2.3.4  სურსათის საინსპექციო ორგანოები და პასუხისმგებლობების განაწილება 
აღნიშნულ ორგანოებს  შორის
 სააგენტო პასუხისმგებელია სანიტარიის და ფიტოსანიტარიის (SPS) ზომების 
განხორციელებაზე  და სურსათის  უვნებლობაზე ქვეყანაში. აღნიშნულთან დაკავშირებით,  
სააგენტო ზედამხედველობას უწევს „ფერმიდან  სუფრამდე“  პრინციპის  დანერგვას სურსათის 
უვნებლობასთან და სასოფლო-სამეურნეო წარმოებასთან დაკავშირებით. აღნიშნული ზომები  
მოიცავს სურსათის/ცხოველის საკვების  ბიზნეს-ოპერატორების სახელმწიფო  კონტროლს, 
სურსათის/ცხოველის საკვების  მონიტორინგს, ცხოველთა  იდენტიფიკაციას  და 
რეგისტრაციას, ეპიზოოტიურ  დაკვირვებას, მავნებლებთან  ბრძოლას, ფიტოსანიტარიულ 
კონტროლს, ვეტერინარული პრეპარატების და მცენარეთა დაცვის პრეპარატების  
რეგისტრაციას და მათი ბაზრების მონიტორინგს, სწრაფ რეაგირებას ადამიანებში სურსათით 
ან ცხოველებით  გამოწვეული დაავადებების  ეპიდემიებზე, ცხოველთა და მცენარეთა 
დაავადებებზე და მავნებლებზე.  
ვალდებულებების და პასუხისმგებლობების ეფექტურად შესრულების მიზნით, 2016 წლის  
დასაწყისში სააგენტოს  ორგანიზაციული სტრუქტურა დაიყო  ცხრა  დეპარტამენტად და ორ 
ოფისად ცენტრალურ დონეზე და 12 რეგიონულ და ქალაქის განყოფილებებად.  აღნიშნული 
დეპარტამენტების და განყოფილებების ფუნქციები მუშავდება, როგორც  ეს ნაჩვენებია  
თანდართულ ორგანიზაციულ სქემაზე. სააგენტოში მთლიანობაში  509 მუდმივი საშტატო 
ერთეულია, აქედან 181 თბილისის  სათავო ოფისში, 31 თბილისის ოფისში, ხოლო 
საქართველოს სხვადასხვა ნაწილში  განთავსებულ 11 რეგიონულ ოფისში მათი რიცხვი ჯამში 
297 უტოლდება. მიზანშეწონილია   თანამშრომელთა რაოდენობის გაზრდა.  
 სააგენტოს წლიური  ბიუჯეტი 2020 წელს  შეადგენდა 36 მილიონ ლარს (დაახლოებით  10 
მილიონ ევროს). ბიუჯეტი სავარაუდოდ  ყოველწლიურად გაიზრდება და მიაღწევს 60,7 
მილიონს 2023 წელს. ბიუჯეტის 25%-ზე ნაკლები გამოყოფილია ხელფასების, ოფისის და 
ინფრასტრუქტურის მომსახურებისთვის, კაპიტალური დანახარჯებისა და კომუნალური 16 / 78მომსახურებების ხარჯებისთვის.  დანარჩენი  ბიუჯეტის 75% გამოყოფილია პროგრამით  
დაგეგმილი საქმიანობებისთვის, კერძოდ სურსათის  უვნებლობის კონტროლის და ხარისხის  
კონტროლის მიზნებისთვის (ინსპექტირება, ნიმუშების აღება, ლაბორატორიული  ანალიზი),  
ვაქცინაციის კამპანიების და ნიმუშების ლაბორატორიული ანალიზის (ციმბირის წყლული,  
ცოფი, ბრუცელოზი,  თურქული) მეშვეობით ეპიზოოტიური კეთილსაიმედოობის 
უზრუნველყოფასთან დაკავშირებული საქმიანობებისთვის, და მცენარეთა  დაცვის 
ღონისძიებებისთვის (ქვეყნის მასშტაბით  ღონისძიებები  მავნებლების  წინააღმდეგ, როგორიცაა  
კალია, ამერიკული  თეთრი პეპელა და სხვა).
სააგენტოს 110 თანამშრომელი პირდაპირ  არის  ჩართული სურსათის უვნებლობის 
კონტროლში, თუმცა ვეტერინარების  მნიშვნელოვანი ნაწილი ასრულებს სურსათის 
უვნებლობის კონტროლთან დაკავშირებულ მოვალეობებს. ადმინისტრაციული  და სხვა 
დამხმარე პერსონალი ასევე ჩართულია სურსათის უვნებლობის შემოწმებებთან  
დაკავშირებულ საქმიანობებში.  მიზნაშეწონილია  სურსათის უვნებლობის  სახელმწიფო 
კონტროლის განხორციელებაში პირდაპირ  ჩართული პერსონალის რაოდენობა გაზრდა.
 სააგენტო გეგმავს და სურსათის უვნებლობის სახელმწიფო  კონტროლს  ახორციელებს   
საერთაშორისოდ აღიარებული   რისკზე  დაფუძნებული ინსპექტირების შესაბამისად.  
რისკის ანალიზის  ფარგლებში  რისკის  შეფასებაზე პასუხისმგებელია  სამინისტროს 
სახელმწიფო კონტროლს დაქვემდებარებული  სსიპ -  სოფლის მეურნეობის სამეცნიერო-
კვლევითი ცენტრი (SRCA), ცენტრი (SRCA) ახორციელებს რისკის შეფასებებს ინიცირების 
დოკუმენტების საფუძველზე. 
სურსათის უვნებლობა საქართველოს  საზღვარზე კონტროლდება სსიპ  - შემოსავლების  
სამსახურის(RS) მიერ, საქართველოს მოქმედი კანონმდებლობით  დადგენილი წესის  
შესაბამისად.
მოქმედი კანონმდებლობა კი ითვალისწინებს პასუხისმგებლობების განაწილების მკაფიო 
პროცედურას სააგენტოს  და სსიპ შემოსავლების სამსახურს შორის, კონტროლის ეტაპებთან, 
დოკუმენტაციასთან და მოქმედებებთან დაკავშირებით შეუსაბამობის  შემთხვევაში. სააგენტო  
პასუხისმგებელია სურსათის უვნებლობაზე  და სანიტარულ და ფიტოსანიტარულ (SPS)  
კონტროლზე ქვეყნის შიგნით, სსიპ-შემოსავლების  სამსახური პასუხისმგებელია კონტროლზე 
საზღვრებზე. როგორც სააგენტოს, ასევე სსიპ -შემოსავლების სამსახურს შეუძლია  
წარმოადგინოს საჭირო დოკუმენტები  (სერტიფიკატები და სხვა) ელექტრონულ სისტემაში  და 
ელექტრონული სისტემიდან.  ასევე ორივე უწყება პასუხისმგებელია უზრუნველყოს   
ინფორმირებულობა  „ევროკავშირის სურსათისა  და ცხოველთა  საკვების  სწრაფი განგაშის 
სისტემაში (RASFF)  სისტემიდან.
ინსპექტირების ინსტრუქციების და სტანდარტული საოპერაციო პროცედურების შემუშავება 
და ახალი კანონმდებლობის პროექტების შემუშვება  ხორციელდება სააგენტოსთან 
თანამშრომლობით. ფიტოსანიტარული და ვეტერინარული შემოწმებების  ადგილზე  
არსებული იმპორტის კონტროლის სისტემა  სათანადოდ  ფუნქციონირებს, ევროკავშირის 
მოდელის მსგავსი სასაზღვრო კონტროლის დოკუმენტი (საერთო შესვლის  დოკუმენტი) 17 / 78გაიცემა შემოწმებების  დასრულების  შემდეგ. ყველა მონაცემი შედის ელექტრონულ სისტემაში, 
რომელიც შეესაბამება EU TRACES („სავაჭრო კონტროლისა და ექსპერტიზის სისტემა“) 
სისტემას და შესაძლებელია საერთო  შესვლის  დოკუმენტის ამობეჭდვა  და შენახვა არქივებში, 
რომელიც ხელმისაწვდომია როგორც სსიპ -შემოსავლების სამსახურისთვის,  ასევე   
სააგენტოსთვის.                                                                                                                                                                                                                                                               სსიპ-შემოსავლების სამსახურს სასაზღვრო საკონტროლო-გამშვებ პუნქტებში (BCP) აქვს 
ვეტერინარული და ფიტოსანიტარული კონტროლის მკაფიო ინსტიტუციური სტრუქტურა. 
თითოეულ სასაზღვრო საკონტროლო-გამშვებ პუნქტში (BCP) მუშაობს  სათანადო განათლების  
მქონე  ფიტოსანიტარი და ვეტერინარი  ინსპექტორი.  
2.3.5  ლაბორატორიული გამოკვლევები
საქართველოს ეროვნული ლაბორატორიული სისტემა შედგება სახელმწიფო და კერძო 
ლაბორატორიებისგან.  მოქმედი კანონმდებლობით  ლაბორატორიები, რომლებიც ატარებენ 
სურსათის სახელმწიფო კონტროლის დროს აღებული ნიმუშების ლაბორატორიულ 
გამოკლვევას, აკრედიტირებული უნდა იყოს საერთაშორისო სტანდარტის ISO/IEC 17025 
შესაბამისად  სსიპ - აკრედიტაციის ერთიანი ეროვნული ორგანოს - აკრედიტაციის ცენტრის 
(GAC) ან სხვა საერთაშორისოდ აღიარებული აკრედიტაციის ორგანოს მიერ. ლაბორატორიის 
აკრედიტაცია შესაძლებელია ერთი ან მეტი ტესტირების მეთოდით თავისი კომპეტენციის 
სფეროს ფარგლებში. აღნიშნული დადგენილება  ითვალისწინებს ვალდებულებას, რომ 
მონიტორინგის პროგრამების შესაბამისად აღებულ სურსათის ნიმუშების ლაბორატორიული 
გამოკლვევები  განახორციელოს  მხოლოდ აკრედიტირებულმა ლაბორატორიამ.
სსიპ - აკრედიტაციის ერთიანი ეროვნული ორგანო - აკრედიტაციის ცენტრი (GAC) შედის 
საქართველოს ეკონომიკისა  და მდგრადი  განვითარების სამინისტროს   (MoESD) 
მმართველობის სფეროში. აკრედიტაციის ცენტრი (GAC)  მუშაობს საერთაშორისო სტანდარტის 
ISO/IEC 17011 შესაბამისად. აკრედიტაციის ცენტრის (GAC)  ფუნქციები მოიცავს 
დაკალიბრების ლაბორატორიების აკრედიტაციას სურსათის უვნებლობის სფეროში, საზომი 
მოწყობილობის და პროდუქტის სერტიფიკაციის ორგანოების პერესონალის სერტიფიკაციას 
და აკრედიტირებული ლაბორატორიების მონაწილეობის კოორდინაციას სისტემატურ 
საკვალიფიკაციო გამოცდაში. აკრედიტაციის ცენტრი (GAC) გახდა ევროპის აკრედიტაციის 
ორმხრივი აღიარების პროგრამის ასოცირებული წევრი 2017 წელს. III დანართის მიხედვით 
საქართველოში არსებობს 13 აკრედიტირებული  ლაბორატორია  აგროსასურსათო სექტორში, 
მათგან ოთხი ლაბორატორია სახელმწიფოს საკუთრებაშია.
 სააგენტო (NFA) უკვეთავს საჭირო ლაბორატორიულ მომსახურებებს სახელმწიფო სატენდერო 
პროცესის შესაბამისად. სურსათის უვნებლობის ლაბორატორიული ანალიზის მთავარი 
პასუხისმგებლობა შედის  სამინისტროს (MEPA) და სსიპ - სოფლის მეურნეობის სახელმწიფო 
ლაბორატორიის (LMA)  კომპეტენციაში, რომელიც  უზრუნველყოფს სურსათის უვნებლობის, 
ვეტერინარიის და ფიტოსანიტარიის სფეროში საჭირო გამოკვლევებს,  კერძოდ:
ცხოველთა დაავადებების ლაბორატორიული დიაგნოზი (მათ შორის ფრინველების, 
თევზის,  ფუტკრების);
ცხოველური პათოგენების ლაბორატორიული დიაგნოზი;18 / 78ცხოველებისთვის საშიში დაავადებების განვითარების რისკის შეფასება კომპეტენციის  
სფეროს ფარგლებში;
ცხოველური და მცენარეული წარმოშობის სურსათის  და ნედლეულის, ცხოველის  
საკვების და ნედლეულის, არა-ალკოჰოლური სასმელების და სასმელი წყლის  შემოწმება, 
სურსათის შესაბამისობის და ხარისხის  განსაზღვრა;
მცენარის  საკარანტინო და სხვა  საშიში  მავნებლების  დიაგნოსტიკა.
დაავადებათა ეროვნული ცენტრის საკარანტინო და სალიკვიდაციო საქმიანობებში  
მონაწილეობა კომპეტენციის ფარგლებში;
ახალი დიაგნოსტიკური მეთოდების,  ლაბორატორიული მოწყობილობის  და 
დიაგნოსტიკური ინსტრუმენტების დამტკიცების და განხორციელების  ხელშეწყობა;
სსიპ - სოფლის მეურნეობის სახელმწიფო ლაბორატორიის (LMA) წლიური ბიუჯეტი 
შეადგენს 7 მილიონ ლარს, რომელიც მიმართულია სანიტარული და სურსათის უვნებლობის 
ანალიზზე.     
ინფორმაციის საფუძველზე, რომელიც შეგროვებულია ინტერვიუებით და როგორც 
რეკომენდებულია „Land O’Lakes  Venture 37“ -ის სურსათის  ლაბორატორიების შეფასებით 2020 
წლის მარტში2, საქართველოს სურსათის ლაბორატორიული სისტემის  განვითარებისთვის 
რეკომენდებულია შემდეგი ღონისძიებების  განხორციელება:
საერთო საკომუნიკაციო  პლატფორმის შექმნა ლაბორატორიებისთვის და მათი 
საქმიანობებით დაინტერესებული  პირებისთვის (საქართველოს  გარემოს დაცვის და 
სოფლის მეურნეობის სამინისტრო (MEPA), საქართველოს ოკუპირებული 
ტერიტორიებიდან დევნილთა, შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის 
სამინისტრო (MIDPLHSA), კერძო  სექტორი, აკრედიტაცია, მეტროლოგია,  
სტანდარტიზაცია და ა.შ.);
ლაბორატორიული ინფორმაციული მართვის სისტემის - LIMS  (მაგ.: diaLIMS  (dialog EDV) 
პროგრამული უზრუნველყოფის შექმნა ლაბორატორიის მართვის სისტემისთვის) ISO 
17025 სტანდარტთან ადაპტირებული ლაბორატორიებში; 
ლაბორატორიის მონაცემთა ბაზის შექმნა  კლიენტებისთვის ლაბორატორიული 
მომსახურებების შესახებ;
მონაცემთა ბაზის შექმნა ლაბორატორიული მოწყობილობის და მასალების  
პროვაიდერების ჩარიცხვისთვის;
აკრედიტაციის სფეროს განხილვა და განახლება (დღესდღეობით უმეტეს შემთხვევებში, 
მნიშვნელოვნად ფართოა GAC აკრედიტაციის  სფერო);
პრაქტიკული ინფორმაციის საცნობარო ლიტერატურის, სახელმძღვანელოების  და სხვა 
სასარგებლო ტექნიკური ლიტერატურის  გამოქვეყნება და გავრცელება ქართულ  ენაზე;
ფინანსური დახმარების გაწევა  ლაბორატორიებისთვის, რაც შესაძლებლობას აძლევს მათ 
შეისყიდონ და  დანერგონ ძვირადღირებული თანამედროვე მოწყობილობა;19 / 78საცნობარო ლაბორატორიის შექმნა და პრიორიტეტული  აქტივობის  / აქტივობების 
განსაზღვრა (იმ ტესტების / პარამეტრების განსაზღვრისთვის, რომლებიც არ არის 
მომგებიანი, მაგრამ  ძვირადღირებულია კერძო ლაბორატორიებისთვის);
ადამიანური  რესურსების ინფორმირებულობის ამაღლება  (პროფესიონალი  პერსონალის 
მოტივაცია, ახალი თანამშრომლების ტრენინგი და სხვა).
ადამიანებში საკვებისმიერი დაავადებების  იდენტიფიკაცია და კონტროლი შედის 
საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებიდან დევნილთა,  შრომის, ჯანმრთელობისა  და 
სოციალური დაცვის  სამინისტროს  (MIDPLHSA) და სსიპ - ლ. საყვარელიძის  სახელობის 
დაავადებათა კონტროლის და საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის ეროვნული ცენტრის 
(NCDC) კომპეტენციაში. ლუგარის ცენტრის  ცენტრალური ლაბორატორიის 
ლაბორატორიული ქსელით თბილისში და 9 რეგიონული ლაბორატორიით. 
სსიპ - შემოსავლების  სამსახურს  გააჩნია საკუთარი მცირემასშტაბიანი ლაბორატორიული 
ქსელი სასაზღვრო საკონტროლო-გამშვებ პუნქტებზე. აღნიშნული BCP ლაბორატორიები 
ძირითადად ფოკუსირებულია ნიმუშის აღებაზე და ნიმუშის მომზადებაზე, თუმცა სოფლის  
მეურნეობის სახელმწიფო ლაბორატორია  (LMA) და კერძო  აკრედიტირებული ლაბორატორიები 
გამოიყენება სპეციალური  ანალიზისთვის. ასევე, იგეგმება გაიხსნას ახალი  საბაჟო 
ლაბორატორია, რომელიც ორიენტირებული იქნება პროდუქტების, მათ შორის  აგრო-
სასურსათო პროდუქტების უვნებლობისა  და ხარისხის პარამეტრების ტესტირებაზე.
2.4 ეპიდემიოლოგია
2.4.1  სტატისტიკური მონაცემების შეგროვება და სავალდებულო შეტყობინება 
სსიპ - ლ. საყვარელიძის სახელობის  დაავადებათა კონტროლის და საზოგადოებრივი 
ჯანმრთელობის ეროვნულ ცენტრს (NCDC)  გააჩნია კონკრეტული დავაადებების, ძირითადად 
ინფექციური დაავადებების სავალდებულო შეტყობინების სისტემა.  ცენტრის (NCDC) წლიური 
სტატისტიკა წარმოადგენს რეგიონების მიხედვით  „სავარაუდოდ ინფექციური წარმოშობის 
დიარეას“ შესახებ დასკვნას, მკაფიო მზარდი ტენდენციით, კერძოდ 499,2 შემთხვევა 100 000 
მოსახლეზე 2018 წელს3. სამწუხაროდ ასეთი სიმპტომები შესაძლოა წარმოიშვას  სურსათიდან 
და წყლიდან, თუმცა ასევე შესაძლოა  გამოწვეული იყოს სხვა მიზეზებით.
 ცენტრი (NCDC) ასევე აღრიცხავს „სურსათის  სახით სხვა მავნე  ნივთიერებების ტოქსიკურ 
ეფექტებს“, რომელიც უმნიშვნელოდ  გაიზარდა ბოლო წლების განმავლობაში. 2019 წელს  
აღირიცხა მთლიანობაში 570,4 შემთხვევა 100 000 მოსახლეზე4. სამწუხაროდ  ექიმებმა და 
ლაბორატორიებმა ერთიდაიმავე ანგარიშში შეიტანეს საკვებისმიერი დაავადებების როგორც 
საეჭვო, ასევე დადასტურებული შემთხვევები.   
ვეტერინარებს გააჩნიათ  ცხოველის კონკრეტული დაავადებების სავალდებულო  შეტყობინების 
ვალდებულება. სააგენტო (NFA) აწარმოებს ჩანაწერებს ასეთი დაავადებების, მათი 
შემთხვევების და გავრცელების  შესახებ. ძირითადი ზოონოზური  (ე.ი. ადამიანებს და 
3 სტატისტიკური წელიწდეული 2018 - ჯანდაცვა , NCDC 2019
4 სტატისტიკური ცნობარი  2019,  https://www.ncdc.ge NCDC 202020 / 78ცხოველებს შორის  გადამდები დაავადებები)  დაავადებებისგან ყველაზე მნიშვნელოვანია 
ბრუცელოზი, თურქული და სალმონელეზი.  ადამიანებში აღნიშნული დაავადებების 
შემთხვევების უმნიშვნელო შემცირების  ტენდენცია შეინიშნება5.
2.4.2  საკვებისმიერი დაავადებების კვლევა
სსიპ - ლ. საყვარელიძის სახელობის  დაავადებათა კონტროლის და საზოგადოებრივი 
ჯანმრთელობის ეროვნული  ცენტრი,  (NCDC)  საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებიდან 
დევნილთა, შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის  სამინისტროს (MIDPLHSA) 
ლაბორატორიული ქსელით, პასუხისმგებელია  გამოიკვლიოს საკვებისმიერი ეპიდემიების  
მიზეზები, სურსათის  ეროვნულ სააგენტოსთან (NFA) მჭიდრო  თანამშრომლობით.
როგორც სსიპ  - ლ. საყვარელიძის სახელობის დაავადებათა კონტროლის და საზოგადოებრივი  
ჯანმრთელობის ეროვნულცენტრი (NCDC,  ასევე სააგენტო (NFA) სარგებლობს ერთიდაიმავე 
EIDSS (ეპიდემიათა ზედამხედველობის ელექტრონული ინტეგრირების სისტემა) სისტემით 
დაავადებების და შემთხვევების აღსარიცხად.  ეპიდემიათა ზედამხედველობის ელექტრონული 
ინტეგრირების სისტემა (EIDSS) არის დაავადების  მართვის ინტეგრირებული პროგრამული  
უზრუნველყოფა, რომელიც აკავშირებს დაავადებათა კონტროლის და საზოგადოებრივი  
ჯანმრთელობის ეროვნული ცენტრის (NCDC) ლაბორატორიულ  ქსელს,   სააგენტოს (NFA), მის 
რეგიონულ და ცენტრალურ ვეტერინარულ ოფისებს და სსიპ  - სოფლის  მეურნეობის 
სახელმწიფო ლაბორატორიას  (LMA) და მის სუბორდინირებულ ლაბორატორიებს ერთიანი 
პროგრამული უზრუნველყოფის ფარგლებში, რაც იძლევა შემთხვევების მიკვლევადობის და 
ეპიდემიოლოგიური კვლევების შესაძლებლობას სხვადასხვა  პირების მიერ.
2.5 ადამიანური რესურსები და ტრენინგთან  დაკავშირებული  მოთხოვნები  
2.5.1 სურსათის უვნებლობის და სურსათის კონტროლში მონაწილე პერსონალის 
განათლება /კვალიფიკაციის ამაღლება
მიუხედავად იმისა, რომ სურსათის / ცხოველის საკვების უვნებლობის კონტროლში  ჩართული  
პერსონალის აკადემიური კვალიფიკაციის საბაზისო დონე  ზოგადად ადეკვატურია, სურსათის / 
ცხოველის საკვების  უვნებლობის მომავალი ინტეგრირებული სისტემა მოითხოვს 
გამოცდილების ფართო სპექტრს, ასევე უწყვეტ აქტივობებს, რომლის  მიზანია ცოდნის და 
შესაძლებლობების ამაღლება სურსათის და ცხოველის საკვების  უვნებლობის  სფეროში. 
პერსონალს, რომელიც ამჟამად დასაქმებულია  სურსათის უვნებლობის სისტემაში,  მოეთხოვება 
მრავალდისციპლინარული მიდგომა თავიანთი სამუშაოს მიმართ. მათი საბაზისო ცოდნა და 
უნარები გაძლიერდება და უწყვეტად გაუმჯობესდება მათი  უნარები და 
დისციპლინათაშორისო და  უწყებათაშორისი სამუშაო სტილი.
 სააგენტოში (NFA) სურსათის უვნებლობის სფეროში დასაქმებულია სპეციალისტები, 
რომლებსაც მიღებული აქვთ მიკრობიოლოგის, ბიოლოგის, ვეტერინარების და სანიტარული 
ექიმების განათლება. ამჟამად   სააგენტოში (NFA) პოზიციების მხოლოდ 3-4%-ია ვაკანტური. 
ასეთი მცირე პროცენტული მაჩვენებელი ნიშნავს, რომ მიიღება  15–20 ახალი  თანამშრომელი,  
5 წლიური ანგარიში 2018,  nfa.gov.ge NFA 2019.21 / 78რომლებმაც საჭიროა გაიარონ ტრენინგი,  ტრენინგის დასრულების შემდეგ  ამ ადგილებზე 
ახალი ვაკანსიები ჩნდება, ეს კი წლიურად 50 ახალი პერსონალის საბაზო  ტრენინგის 
ორგანიზების საჭიროებას წარმოშობს. გარდა ამისა,  სააგენტო ყოველწლიურად დაახლოებით 
400 პირთან (ძირითადად  კერძო  ვეტერინარები) აფორმებს კონტრაქტებს  ვაქცინაციის და 
ცხოველთა იდენტიფიკაციისათვის, რაც სურსათის უვნებლობის და მიკვლევადობის  არსებით  
ნაწილს შეადგენს.
სსიპ-შემოსავლების სამსახური იწვევს პროფესიონალებს, რომლებსაც   სააგენტოს  (NFA) მსგავსი 
მოთხოვნები აქვთ განათლების კუთხით.  წლიური შევსება  იმდენად მცირეა,  რომ სისტემატური 
ტრენინგი არ არის საჭირო, თუმცა  ახალი წევრების გადამზადება შესაძლებელია BCPs-ში 
ადგილზე ტრენინგის /  პრაქტიკის  მიღების გზით.  
სურსათის ინსპექტორების განათლების  მთავარი პრობლემა არის ის, რომ მათი  საბაზისო 
განათლებაში არ ისწავლება ან თუ ისწავლება, მხოლოდ ზოგადად, სურსათის უვნებლობის  
სპეციალობა, გარდა ამისა, ვეტერინარის პროფესია  სულ ორი წელია  რაც გახდა რეგულირებადი. 
ვეტერინარები არ არიან  ლიცენზირებულნი და სერტიფიცირებულები. ყველა ვეტრინარული 
პრეპარატი (მათ შორის ანტიბიოტიკები) თავისუფლად იყიდება  ურეცეპტოდ ვეტერინარულ  
აფთიაქებში.
სსიპ - ლ. საყვარელიძის სახელობის  დაავადებათა კონტროლის და საზოგადოებრივი 
ჯანმრთელობის ეროვნულ  ცენტრში  (NCDC) დასაქმებულია სამედიცინო მუშაკები,  რომელთა 
პროფესიები ოფიციალურად  რეგულირდება საქართველოში. აქედან  გამომდინარე,  ცენტრის 
(NCDC) ახალ თანამშრომლებს აქვთ  სათანადო  განათლება და უნარი შეასრულონ დაკისრებული 
დავალებები და მოვალეობები, მცირე პრაქტიკული გადამზადებით სამუშაო ადგილზე.
ადამიანური რესურსების  სისტემატური  განვითარება სურსათის უვნებლობის სექტორის ყველა 
დაწესებულების პრიორიტეტია.  სასწავლო  პროგრამები დაეფუძნება ტრენინგის საჭიროებების  
სისტემატურ შეფასებას. ტრენინგი უზრუნველყოფს, რომ  პესონალი, რომლის სამუშაო დიდ  
გავლენას ახდენს  სურსათის უვნებლობის სახელმწიფო კონტროლის პროგრამებზე,  
დაკისრებული დავალებების შესრულების ადეკვატურ ცოდნას  და უნარებს  ფლობს. გარდა 
ამისა, კომპეტენტური ორგანოები შექმნიან და დანერგავენ  სისტემას, რომელიც 
უზრუნველყოფს მათ რეგულარულ ინფორმირებას  ახალი  კანონმდებლობის  შესახებ სურსათის 
უვნებლობის სფეროში, იმგვარად, რომ შეძლონ თავიანთი ფუნქციების და 
პასუხისმგებლობების შესრულება სურსათის უვნებლობის  სისტემაში.
2.5.2  ექსტენციის და საკონსულტაციო მომსახურებები
ექსტენციის და საკონსულტაციო მომსახურებები საჭიროა ინფორმაციის მიწოდებისთვის 
ფერმერებისთვის და სურსათის მწარმოებლებისთვის. მასში შედის ასევე სურსათის 
უვნებლობასთან დაკავშირებული საკითხები.  ეს მიზანი საქართველოს  სოფლის მეურნეობის 
განვითარების სტრატეგიის 2015-2020“ დოკუმენტში იყო ასახული: სტრატეგიული  
მიმართულება „ფერმერების და სოფლის მეწარმეების კონკურენტუნარიანობის  ამაღლება“ და 
ღონისძიება „ფერმერის ცოდნის ამაღლების და ეფექტიანი სასოფლო-სამეურნეო ექსტენციის 
მომსახურების მხარდაჭერა“. ჯერ  კიდევ 2013 წელს საქართველოს სოფლის მეურნეობის 22 / 78სამინისტრომ ფერმერთათვის ინფორმაციისა და რჩევების მიწოდების მიზნით თითოეულ  
მუნიციპალიტეტში შექმნა 54 ,,საინფორმაციო-საკონსულტაციო მომსახურების ცენტრი“ (ICCs) 
და დააკომპლექტა 250 პროფესიონალი კონსულტანტით. ფერმერთათვის ცოდნის გადაცემის 
მიმართულებით გადადგმულ  კიდევ  ერთ ნამიჯს წარმოადგენდა 2014 წელს სოფლის 
მეურნეობის სამეცნიერო-კვლევითი ცენტრის (SRCA) ჩამოყალიბება.  სასოფლო-სამეურნეო 
ექსტენციის ეროვნული სტრატეგია საქართველოში 2016-2018 შეიქმნა სურსათისა და სოფლის  
მეურნეობის ორგანიზაციის (FAO) მხარდაჭერით 2015 წელს. თუმცა ,,საინფორმაციო-
საკონსულტაციო მომსახურების ცენტრმა“ (ICCs)  გაავრცელა მცირე ინფორმაცია  სურსათის 
უვნებლობის შესახებ, რომელიც წარმოადგენდა მათ ერთ-ერთ პრიორიტეტს. 
იმისათვის, რომ შესაძლებელი იყოს  ექსტენციის და საკონსულტაციო  სამსახურის  მონაწილეობა 
სურსათის უვნებლობასთან დაკავშირებულ საქმიანობებში, არსებითი მნიშვნელობა  აქვს 
პრაქტიკული მასალების წარმოდგენას, რომელიც ადვილად  ვრცელდება  ასევე  ექსტენციის 
სპეციალისტების სხვა საქმიანობების განმავლობაში. ახლად დაფუძნებული ა(ა)იპ - სოფლის  
განვითარების სააგენტო (RDA) რომელიც აერთიანებს  ,,საინფორმაციო-საკონსულტაციო  
მომსახურებს“ (ICCs), სასოფლო-სამეურნეო კოოპერატივებს (ACDA),  პასუხისმგებელი იქნება 
სასოფლო-სამეურნეო ექსტენციის  სტრატეგიის განხორციელებაზე. 
2.5.3 საზოგადოების განათლება და მომხმარებლის  მონაწილეობა
მიუხედავად იმისა,  რომ სააგენტო და  სამინისტრო მუდმივად ახდენს ინტენსიური 
საინფორმაციო კამპანიების ორგანიზებას კერძო სექტორის ინფორმირებულობის ამაღლების 
მიზნით,  ქვეყნის მოსახლეობა სათანადოდ არ არის ინფორმირებული სურსათის  უვნებლობის  
მნიშვნელობის, საკვებისმიერი დაავადებების სირთულის და სერიოზულობის,  მომხმარებლის 
ჯანმრთელობისა და ინტერესებისთვის სურსათის და ცხოველის საკვების უვნებლობის  
სისტემის პოტენციური სარგებელის და ადგილობრივ და საერთაშორისო ბაზრებზე  სურსათის 
და ცხოველის საკვების თავისუფალი  და შეუფერხებელი ვაჭრობის სარგებელის და 
საფრთხეების შესახებ.  დღესდღეობით საქართველოში მომხმარებლის დაცვის 10-ზე მეტი 
ორგანიზაციაა, მათგან რამდენიმემ  დააფუძნა მომხმარებელთა ასოციაცია. თუმცა,  დღემდე  
არცერთ მათგანს არ მოუხდენია   ცნობიერების ამაღლების სისტემური  ორგანიზება და 
მომხმარებლები ძირითადად ინფორმირებული არიან შემთხვევით მედიის მეშვეობით.
ერთ-ერთი მთავარი მიზანია საზოგადოების  ინფორმირებულობის  და მომხმარებლის 
მონაწილეობის პროცესის  ხელშეწყობა სურსათის უვნებლობასთან  დაკავშირებული 
გადაწყვეტილების მიღების პროცესში, რაც მიიღწევა დაინტერესებულ  პირთა  შორის 
ინფორმაციის ეფექტური ორმხრივი კომუნიკაციის შესაბამისი მექანიზმების შემუშავებით.  ეს 
პროცესი მოიცავს ფართო საზოგადოებას,  მომხმარებლის  ორგანიზაციებს, ბიზნესოპერატორებს 
და მედიას. მიზაქნშეწონილია მომხმარებლებისთვის განკუთვნილი ინფორმაცია  
წარმოდგენილი იყოს  კომპეტენტური ორგანოების ვებ-გვერდებზე და სხვადასხვა  სოციალური 
მედია გამოყენებული იქნეს შესაბამისი  შეტყობინებების გავრცელების და ზემოქმედების 
გაძლიერებისთვის.
სურსათის უვნებლობის შესახებ მომხმარებელთა  მოსაზრებების გაგების მიზნით 
მნიშვნელოვანია ინფორმაციის შეგროვება, რომლის მიღწევა შესაძლებელია ბაზრის ანალიზით,  23 / 78კვლევით, კითხვარებით  და სხვა. აღნიშნული  ინფორმაციის შეგროვებას, აღრიცხვას და 
ანალიზს უნდა  ჰქონდეს  სისტემატური ხასიათი, სურსათის უვნებლობის სფეროში 
მომსახურებების შემდგომი განვითარების უზრუნველყოფის მიზნით.
2.6   სურსათის უვნებლობის საერთო სისტემის SWOT ანალიზი 
სურსათის უვნებლობის სისტემის მოკლე  SWOT  (ძლიერი მხარეები, სუსტი მხარეები,  
შესაძლებლობები, საფრთხეები) ანალიზი განხორციელდა მცირე ფოკუს ჯგუფის შეხვედრაზე 
გაზაფხულზე 2020 წელს, სადაც ძლიერი მხარეები, სუსტი მხარეები,  შესაძლებლობები, 
საფრთხეები შეჯამდა შემდეგნაირად:
ძლიერი მხარეები სუსტი მხარეები
სათანადოდ შექმნილი  სურსათის 
კონტროლის დაწესებულებები ყველა 
საჭირო პროცედურით.
მნიშვნელოვანი ბიუჯეტები და ეკონომიკურად მიზანშეწონილი მხარდაჭერის პოლიტიკა, რომელიც მუდმივად უმჯობესდება.
მომხმარებლების მიერ დაფასებული ადგილობრივი სურსათის  წარმოების  
ხარისხი და უვნებლობა .
ღრმა და ყოვლისმომცველი თავისუფალი ვაჭრობის შეთანხმება (DCFTA) ევროკავშირთან მოიცავს  
საკანონმდებლო დაახლოების გეგმას, რომელიც სრულდება.სუსტად განვითარებული სოფლის 
ინფრასტრუქტურა, შეზღუდული მიწოდების  
ლოგისტიკა.
არაორგანიზებული  სურსათის მწარმოებლები არ 
არიან სურსათის  ოფიციალური კონტროლის ქვეშ
შეზღუდული შენახვის,  დამუშავების  და 
მოსავლის აღების  ობიექტები და მოწყობილობა, 
რომელიც გაზრდიდა  პროდუქტების  
ვარგისიანობის ვადას და ღირებულებას.
ფერმერებისა  და სურსათის მწარმოებლებისთვის 
ხარისხის  და ბაზრის შესახებ რეკომენდაციების, საკანონმდებლო მოთხოვნებთან დაკავშირებული     
ინფორმაციის ნაკლებობა.
სერტიფიცირებული ვეტერინარული პროფესიის 
არარსებობა, ვეტერინარულ  სამედიცინო 
საშუალებების რეცეპტის  გამოწერის უფლებებით
სურსათის და სოფლის მეურნეობის 
ლაბორატორიებს არ  შეუძლიათ ჩაატარონ 
სურსათთან დაკავშირებული  ყველა 
საფრთხეების ანალიზი (მაგ.  მიკოტოქსინები).
საკვებისმიერი დაავადებების სტატისტიკა არ არის შესაბამისი.
საკანონმდებლო მიახლოების პროგრამის შესაბამისად, სურსათის და  სოფლის მეურნეობის 
კანონმდებლობა ჯერ კიდევ არ არის სრულად დაახლოებული ევროკავშირის  
კანონმდებლობასთან.
შესაძლებლობები საფრთხეები24 / 78ფერმერებისა და სურსათის მწარმოებლებისთვის ცოდნის გადაცემა და გაუმჯობესება წარმოების  
მნიშვნელოვნად გაუმჯობესებისთვის მოკლე ვადაში.
კლიმატური ხელსაყრელი პირობების  / 
უპირატესობების გამოყენება  
მალფუჭებადი პროდუქტების  
მიწოდებისთვის კონკრეტულ ბაზრებზე  
კონკრეტულ დროს მაღალი ფასებით.
ახალი მაღალი ღირებულების ბაზრების  
გახსნა კონკურენტული პროდუქტებისთვის. ადამიანებში საკვებისმიერი  ან ზოონოზური 
დაავადებების ეპიდემია.
რეფორმების ნელი ტემპი და დონე ზღუდავს შესაძლებლობებს ფერმერებისა და სურსათის მწარმოებლებისთვის (კერძოდ  ცხოველური  
წარმოშობის სურსათთან დაკავშირებით). 
სურსათის ოფიციალური კონტროლის დანერგვა  
მცირე მასშტაბიანი სურსათის  
მწარმოებლებისთვის შექმნის შავ  ბაზრებს.
არსებული ბაზრების დახურვა პოლიტიკური ან სურსათის უვნებლობასთან  დაკავშირებული  
საკითხების გამო.
SWOT ანალიზში ხაზგასმულია განვითარების გადაუდებელი აუცილებლობა, საჭიროა მეტი 
პერსონალი  სააგენტოში (NFA)  და სპეციალური  ტრენინგი სახელმძღვანელო მითითებებით. 
უკონტროლო „შავი“ ბაზრების პოტენციური საფრთხე მოითხოვს მუდმივ თანამშრომლობას 
სურსათის ეროვნულ სააგენტოსა და სსიპ-შემოსავლების  სამსახურს RS- შორის, რომელმაც 
უნდა შეიმუშაოს საერთო პროცედურები  და მოთხოვნები. სურსათის უვნებლობის რისკების 
შეფასება, კერძოდ  ცხოველური წარმოშობის სურსათთან დაკავშირებით, საჭიროებს მიზნობრივ  
საქმიანობებს სსიპ - სოფლის მეურნეობის სამეცნიერო-კვლევითი ცენტრსა (SRCA ) და  
სააგენტოს შორის,  საერთაშორისოდ   იდენტიფიცირებული  რისკების და მათი შერბილების 
მიმართულებით.   
საქმიანობების არსებული მდგომარეობის  აღწერილობები, რომლებიც  შეგროვებულია  ყველა  
დაინტერესებული პირის მიერ და შეჯამებულია  ზემოთ და ასევე  SWOT  ანალიზი,  
გამოყენებულია სურსათის უვნებლობის ძირითადი მიზნების და განვითარების  საქმიანობების 
შედგენისას. აღნიშნული  გაერთიანებულია სურსათის უვნებლობის  სტრატეგიის  
განხორციელების დოკუმენტში, წარმოდგენილი  დეტალური სამოქმედო გეგმით .
სამოქმედო გეგმის  პრაქტიკული განხორციელების პასუხისმგებლობა ძირითადად  
სამინისტროს და მის კონტროლს დაქვემდებარებულ სამსახურებს  ეკისრება: სააგენტოს (NFA), 
სსიპ - სოფლის მეურნეობის სახელმწიფო ლაბორატორია (LMA) და სსიპ - სოფლის მეურნეობის 
სამეცნიერო-კვლევითი ცენტრს (SRCA), თუმცა ასევე სსიპ  - შემოსავლების სამსახურს და სსიპ - 
ლ. საყვარელიძის სახელობის  დაავადებათა  კონტროლის და საზოგადოებრივი  ჯანმრთელობის 
ეროვნულ ცენტრს (NCDC) აქვთ თავიანთი მნიშვნელოვანი როლი სამოქმედო გეგმის  
განხორციელებაში.25 / 783 სურსათის უვნებლობის სტრატეგიის განხორციელება  
3.1 სურსათის უვნებლობის პოლიტიკა და მიზნები საქართველოში  
სურსათის უვნებლობასთან და ხარისხთან დაკავშირებით  ადამიანის ჯანმრთელობის და 
მომხმარებლის ინტერესების მაღალ  დონეზე დაცვის უზრუნველყოფის მიზნით, საქართველოს 
მთავრობამ და სურსათის უვნებლობის სფეროში შესაბამისმა კომპეტენტურმა  ორგანოებმა  
შეიმუშავეს და საქართველოს მთავრობამ დაამტკიცა სურსათის უვნებლობის  სტრატეგიის 
საიმპლემენტაციო დოკუმენტი, რომელიც მოიცავს სურსათის უვნებლობის  პოლიტიკის  საბაზო  
პრინციპებს, ძირითად მიზნებს  და წლიურ პრიორიტეტებს და ამოცანებს. შესბამისად,  
სურსათის უვნებლობის  პოლიტიკა საქართველოში ეფუძნება საქართველოს სოფლის  
მეურნეობისა და სოფლის განვითარების სტრატეგიას 2021 – 2027 წწ.  (ARDSG 2021-2027), 
რომელიც აღწერს  მდგრადი განვითარების პრინციპების საფუძველზე, სოფლად ეკონომიკური  
შესაძლებლობების დივერსიფიცირება/განვითარებისთვის, სოციალური მდგომარეობის და 
ცხოვრების დონის გაუმჯობესებისთვის ხედვას.
აღნიშნული ხედვა გამოიხატება  სტრატეგიის პოლიტიკის სამი ამოცანით:
1. კონკურენტუნარიანი სასოფლო-სამეურნეო  და არასასოფლო-სამეურნეო სექტორები; 
2. ბუნებრივი რესურსების მდგრადი  გამოყენება, ეკოსისტემების  შენარჩუნება, 
კლიმატის ცვლილებასთან ადაპტაცია; 
3. სურსათის/ცხოველის საკვების უვნებლობის,  ვეტერინარიისა  და მცენარეთა დაცვის 
ეფექტური სისტემები.  
პოლიტიკის მესამე  მიზნის განსაზღვრული პრიორიტეტები გულისხმობს საქართველოს 
სურსათის უვნებლობის სისტემების ეფექტურობას, აგროსასურსათო  და სოფლის  მეურნეობის 
სექტორების მხარდაჭერას,  ბუნებრივი  რესურსების მდგრად გამოყენებას და ამავე დროს 
საზოგადოების ჯანმრთელობის და მომხმარებლის უფლებების დაცვას, ქართული აგრო-
სასურსათო პროდუქტების კონკურენტუნარიანობას ადგილობრივ  და საერთაშორისო 
ბაზრებზე.
ARDSG 2021-2027 თავისი  მე-3 მიზნის ფარგლებში განსაზღვრავს – სურსათის / ცხოველის 
საკვების უვნებლობის, ვეტერინარიის და მცენარეთა დაცვის ეფექტურ სისტემებს - ოთხი 
ძირითადი ამოცანას, რომლებიც შემშავებულია შემდეგი ღონისძიებებისთვის: 
ევროკავშირის კანომდებლობასთან  საქართველოს  სანიტარიული  და ფოტისანიტარიული 
სფეროს მარეგულირებელი კანონმდებლობის  დაახლოება;
ევროკავშირის კანომდებლობასთან დაახლოებული საქართველოს  სანიტარიული  და 
ფოტისანიტარიული სფეროს მარეგულირებელი  კანონმდებლობის შემუშავება
ადგილობრივი და საექსპორტო ბაზრებისთვის მიწოდებული  პროდუქციის 
შესაბამისობის უზრუნველყოფა  სანიტარიულ და ფიტოსანიტარიულ სტანდარტებთან;
  სურსათის უვნებლობის  მიმართულებით ლაბორატორიული კვლევების ჩატარება;
     ცხოველთა პროფილაქტიკური ვაქცინაციების ჩატარება;
მცენარეთა დამუშავება მავნე მწერების წინააღმდეგ;
აზიური ფაროსანას წინააღმდეგ ფართობების დამუშავება;26 / 78ბაზარზე წარმოდგენილი  ღვინის ნიმუშების  ლაბორატორიული კვლევების 
განხორციელება;
       ლაბორატორიული შესაძლებლობების გაძლიერება :
კვლევის ახალი მეთოდების და პარამეტრების დანერგვა ;
       სასოფლო-სამეურნეო წარმოების საშუალებების ხარისხის უზრუნველყოფა;
ვეტერინარული პრეპარატების  სახელმწიფო  კონტროლის და მონიტორინგის 
განხორციელება;
        თესლისა და სარგავი  მასალის სერტიფიცირების სქემების შემდგომი  განვითარება;
საქართველოს მიწის ფონდის შესწავლა;
სოფლსი მეურნეობის  პროდუქტთა შენახვა-გადამუშავების მეთოდების სამეცნიერო 
კვლევა;
აღნიშნული აქტივობები დამატებით შემუშავებულია ქვე-აქტივობებში ARDSG  2021-2027 წწ. 
სურსათის უვნებლობის სტრატეგიის განხორციელების დოკუმენტის მომზადების პროცესში 
მიღებული ინფორმაციის, განხილვების, ფოკუს ჯგუფების ჩართულობით. სურსათის 
უვნებლობის სტრატეგიის განხორციელების სამოქმედო გეგმა  (2020-2023 წწ) ითვალისწინებს  
პრაქტიკულ ეტაპებს, ბიუჯეტირებას და ვადებს  სურსათის უვნებლობის საიმპლემენტაციო  
დოკუმენტის დანერგვასთან  დაკავშირებით, კომპეტენტური ორგანოების ეფექტურობის 
გაზრდის მიზნით საკვებისმიერი დაავადებების  და სურსათის დაბინძურების რისკების 
შემცირების გზით.  ასევე ამზადებს კომპეტენტურ ორგანოებს საგანგებო სიტუაციებისთვის  და 
ქმნის სურსათის უვნებლობის კონტროლის შესაბამის სისტემებს კონტროლის სისტემების 
გაუმჯობესებული კოორდინაციით  და ეფექტურობით და თანამშრომლობის  და ხარჯების  
განაწილების გაზრდილი შესაძლებლობებით სურსათის უვნებლობის  სექტორში მოღვაწე 
პირებს შორის. და ბოლოს , გაუმჯობესებული სურსათის უვნებლობის სისტემა იცავს და ხელს 
უწყობს ტრადიციულ ქართულ სასურსათო  პროდუქტებს ადგილობრივ  და საერთაშორისო  
ბაზრებზე კონკურენტუნარიანობის  გაზრდას.
ქვემოთ მოცემული სათაურები და მათი  დაჯგუფება ეფუძნება ყველა დაინტერესებული  
პირისგან მიღებულ  ინფორმაციას, ხოლო  ნუმერაცია ასახავს ARDSG და მის სამოქმედო გეგმას 
2021-2023 წწ.   
3.2 სურსათის უვნებლობის სტრატეგიის განხორციელების ღონისძიებები  
საკანონმდებლო და სამართლებრივ-ნორმატიული  საქმიანობები 
ახალი კანონმდებლობის შემუშავება
ახალი სანიტარული  და ფიტოსანიტარული  (SPS) კანონმდებლობა შემუშავდება  
ასოცირების ხელშეკრულების  დაახლოების  პროგრამის შესაბამისად და ყველა ახალი 
კანონმდებლობა შესაბამისობაში იქნება ევროკავშირის კანონმდებლობასთან.
საქართველოს სურსათის კანონმდებლობასთან  დაკავშირებით (კანონები,  მთავრობის 
დადგენილებები, სამინისტროს ბრძანებები და სხვა ნორმატიული  აქტები), რომელიც უნდა  27 / 78იქნას დაახლოებული  ევროკავშირის კანონმდებლობასთან, პასუხისმგებლობა ძირითადად 
ეკისრება  სამინისტროს  (MEPA). სურსათის უვნებლობის, ვეტერინარიისა  და მცენარეთა 
დაცვის სამუშაო ჯგუფისთვის ცნობილია თავიანთი  დავალება  - კანონმდებლობის სათანადო 
დაახლოებასთან დაკავშირებით,  თუმცა  მათთვის საჭიროა მეტი გამოცდილება  და ტრენინგი, 
იმისათვის, რომ გამოიყენონ ევროკავშირის კანონმდებლობის მოქნილობა.
სურსათის უვნებლობის კანონმდებლობის მიღების პროცედურა  
ახალი სანიტარული და ფიტოსანიტარული (SPS)  კანონმდებლობა მიღებულია  მთავრობის  
დადგენილების, სამინისტროს ბრძანებების  ან სახელმძღვანელო მითითებების სახით 
ზედმეტი შეფერხებების თავიდან  აცილების  მიზნით.
შესამუშავებელი კანონმდებლობა მოითხოვს სისწრაფეს და შესაბამისად დადგენილებები, 
რეზოლუციები და ბრძანებები  ახალი კანონმდებლობის შედგენის  და მიღების საუკეთესო 
საშუალებებია. რაც მოითხოვს სისტემატურ მიდგომას კანონმდებლობის შედგენისას.
ახლად მიღებული სანიტარული და ფიტოსანიტარული (SPS) კანონმდებლობა 
ხორციელდება და იურიდიული ძალა ენიჭება შესაბამისი გარდამავალი  პერიოდების 
გათვალისწინებით.
საკმაოდ ხშირად  საჭიროა გარდამავალი პერიოდის გათვალისწინება კანონმდებლობის 
ძალაში შესვლამდე.  რაც არ უნდა იქნას განმარტებული განხორციელების დაწყების  
დაგვიანებად. მხოლოდ ძალიან მცირე და გართულებულ შემთხვევებში აღნიშნული 
გარდამავალი პერიოდები შეიძლება გაგრძელდეს 1- 2 წელზე მეტ ხანს.  
სახელმძღვანელო მითითებების,  ინსტრუქციების,  საკონსულტაციო სტანდარტების  
შემუშავება 
თითოეული ახალი კანონმდებლობის სწორი ინპლემენტაციისათვის  სურსათის 
უვნებლობის სფეროში  მიზანშეწონილია  შესაბამისი სახელმძღვანელო  მითითებების 
შემუშავება  სურსათის ბიზნეს-ოპერატორებისთვის და ინსპექტორებისთვის,  რაც ხელს  
შეუწყობს ნორმატიული აქტით  განსაზღვრული  საქმიანობის    სათანადო გაგების  და 
განხორციელების უზრუნველყოფას. 
ხშირ შემთხვევაში  სურსათის უვნებლობის ახალი მიზნების მიღწევა მკაფიოდ გასაგები არ 
არის სურსათის ბიზნეს  ოპერატორებისთვის და ზოგჯერ ინსპექტორებისთვისაც კი.  
შემოწმების ოპერაციების  ერთიანი ხარისხის  უზრუნველყოფისთვის,  საერთაშორისო 
ორგანიზაციების დახმარებით შემუშავებული იქნება  ახალ სახელმძღვანელო მითითებები 
საუკეთესო პრაქტიკასთან დაკავშირებით, რომელიც შესაბამისობაში იქნება ევროკავშირის 
კანონმდებლობასთან და შესაბამის საერთაშორისო სტანდარტებთან. აღნიშნული 
სახელმძღვანელო მითითებები ხელმისაწვდომი იქნება  სურსათის ბიზნეს  
ოპერატორებისათვის. 
ინსპექტირებისთვის შემუშავდება სტანდარტული საოპერაციო პროცედურები და 
ინსტრუქციები  28 / 78გარდა საყოველთაოდ გამოყენებული  სახელმძღვანელო მითითებებისა, სტანდარტული  
საოპერაციო პროცედურების (SOPs)  და ინსტრუქციების შემუშვება განხორციელდება იმის  
უზრუნველსაყოფად, რომ შესაბამის  პოზიციებზე და ყველა იერარქიულ დონეზე მყოფი  
პერსონალი ინფორმირებული  იყოს ყველა  საკანონმდებლო მოთხოვნისას  და მისი 
აღსრულების მექანიზმების  შესახებ. სტანდარტული  საოპერაციო პროცედურები  და 
ინსტრუქციები წარმოადგენს   სააგენტოს ხარისხის მართვის სისტემის არსებით ელემენტს.   
შეიქმნება სურსათის უვნებლობასთან დაკავშირებული  საკონსულტაციო მულტიმედიური 
მასალები   ფერმერებისთვის,  სურსათის  მწარმოებლებისთვის და ფართო საზოგადოებაში 
გასავრცელებლად;
არსებითი მნიშვნელობა  აქვს მომხმარებლისთვის  გასაგები  ინფორმაციით უზრუნველყოფას, 
რომელიც ადვილად ვრცელდება  არამხოლოდ შექმნის   სააგენტოს მიერ, არამედ ასევე  
ექსტენციის სპეციალისტების  და სხვა დაინტერესებული პირების მიერ. ფერმერებისგან, 
სურსათის ბიზნეს ოპერატორებისგან და მომხმარებლებისგან  ინფორმაციის  შეგროვება 
მიიღწევა ბაზრის ანალიზით, კვლევით,  კითხვარებით  და სხვა.    
კომპეტენტური ორგანოების  ადმინისტრაციული  სტრუქტურები ყველა სამინისტროში 
ადმინისტრაციული სტრუქტურების  განვითარება
ყველა ახალი დავალების და ვალდებულების  შესრულების მიზნით სააგენტოს (NFA) სასწავლო 
პროგრამები მიმართულია მრავალპროფილური პერსონალის შექმნისკენ. კერძოდ, მცირე    
ბიზნეს-ოპერატორების (FBOs) რეგიონული  შემოწმებები  მოითხოვს  გაზრდილ  
შესაძლებლობებს რეგიონულ ოფისებში,  რისი მიღწევაც  ყველა  სპეციალისტის ტრენინგით 
არის შესაძლებელი. 
ტრენინგის პროგრამები  დაეფუძნება საჭიროებების  სისტემატურ  შეფასებას, იმის  
უზრუნველსაყოფად, რომ პერსონალი, რომლის  საქმიანობა დიდ გავლენას  ახდენს სურსათის 
უვნებლობის სახელმწიფო კონტროლის პროგრამებზე, ფლობდეს ადეკვატურ ცოდნას და 
უნარებს აღებული დავალებების შესრულებისთვის. გარდა  ამისა, კომპეტენტური ორგანოები 
შექმნიან სისტემას იმის უზრუნველსაყოფად, რომ რეგულარულად  მიიღონ ინფორმაცია 
სურსათის უვნებლობასთან დაკავშირებული ახალი  მიღწევების შესახებ იმისათვის, რომ  
შეასრულონ თავიანთი  ფუნქციები და პასუხისმგებლობები  სურსათის  უვნებლობის 
სისტემაში.   
სააგენტო (NFA), სსიპ - ლ. საყვარელიძის  სახელობის საქართველოს დაავადებათა  
კონტროლის და საზოგადოებრივი  ჯანმრთელობის ეროვნული ცენტრი (NCDC) და 
საქართველოს რეგიონული  განვითარებისა და ინფრასტრუქტურის სამინისტრო  (MRDI) 
შექმნიან თანამშრომლობას  და შეათანხმებენ პასუხისმგებლობებს სასმელი წყლის 
კონტროლის სისტემაში, უვნებელი და ხარისხიანი   სასმელი წყლის  
უზრუნველყოფისთვის ასევე  მომხმარებლებისთვის და სურსათის  ბიზნეს 
ოპერატორებისთვის.     29 / 78  სასმელი წყლის ხარისხი,  ქალაქებში და მსხვილ ქალაქებში, აკმაყოფილებს 
კანონმდებლობით განსაზღვრულ  მოთხოვნებს,  თუმცა, სოფლებში  სააგენტოს მიერ 
ჩატარებული სახლემწიფო კონტროლის ფარგლებში ჩატარებული  ინპექტირებებით და 
მონიტორინგით, წყლის ხარისხი დაბალია.  მდგომარეობის  გაუმჯობესებისთვის საჭიროა 
რიგი ღონისძიებების  გატარება. 
    სააგენტო (NFA), სსიპ -  დაავადებათა კონტროლის და საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის 
ეროვნული ცენტრი (NCDC) და საქართველოს  ოკუპირებული ტერიტორიებიდან დევნილთა, 
შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური  დაცვის სამინისტრო (MIDPLHSA) შეიმუშავებენ 
საერთო პრაქტიკას ეპიდემიოლოგიურ კვლევებში და საკვებისმიერი დაავადებების 
აღრიცხვაში.
როგორც სსიპ -  დაავადებათა კონტროლის და საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის ეროვნული 
ცენტრი, ასევე  სააგენტო  სარგებლობს ერთიდაიმავე ეპიდემიათა  ზედამხედველობის  
ელექტრონული ინტეგრირების სისტემით (EIDSS) დაავადებების და შემთხვევების 
აღსარიცხად. ეს შესაძლებლობას იძლევა განხორციელდეს  შემთხვევების  და  
ეპიდემიოლოგიური კვლევების  მიკვლევადობა, მაგრამ მიუხედავად იმისა, რომ სწრაფი  
ინფორმაცია შეტანილია ეპიდემიათა  ზედამხედველობის ელექტრონული ინტეგრირების 
სისტემაში (EIDSS), ყოველთვის არ არის შესაძლებელი იმ საეჭვო სურსათის დაუყოვნებლივი  
კვლევები, რომელიც იწვევს ჯანმრთელობის პრობლემებს. საჭიროა  მეტი პრაქტიკა 
ეპიდემიოლოგიურ კვლევებში,  სსიპ -  დაავადებათა კონტროლის და საზოგადოებრივი 
ჯანმრთელობის ეროვნული ცენტრისა  (NCDC)  და  სააგენტოსთვის.   
 სამინისტრო  (MEPA) შექმნის საერთო  ტრენინგ ცენტრს/  რომელიც შეძლებს  საბაზო  
ტრენინგის ჩატარებას  სურსათის  უვნებლობასთან დაკავშირებული  ყველა პერსონალისთვის  
- სააგენტოსთვის,  (NFA),  სსიპ - სოფლის მეურნეობის სახელმწიფო ლაბორატორიისათვის  
და ყველა დაინტერესებული  მხარისათვის.  ამ მიზნით შესაძლებელია ტრენინგების 
განხორციელება გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნოების სამინისტროს - სსიპ - 
გარემოსდაცვითი ინფორმაციისა და განათლების ცენტრის ბაზაზე.
 სამინისტროს ტრენინგ ცენტრის  მიერ წარმოდგენილი სისტემატური სასწავლო  პროგრამა 
საჭიროა სათანადო კომპეტენციის  უზრუნველსაყოფად.  ეს შესაძლებელია  იყოს 
ვირტუალური დაწესებულება, რომელიც ახდენს სხვა  მონაწილე პირების  მიერ 
წარმოდგენილი ტრენინგების კოორდიანციას და ორგანიზებას, 
საიმპლემენტაციო და სააღსრულებო საქმიანობები
სურსათთან დაკავშირებული საქმიანობები
ყველა მცირე ბიზნეს-ოპერატორი  (FBOs) გათვალისწინებული იქნება  სააგენტოს (NFA) 
ინსპექტირების მონაცემთა  ბაზაში და ინფორმირებული იქნება მათი შეცვლილი სტატუსის 
შესახებ.
3 წლიანი გარდამავალი  პერიოდის განმავლობაში, მცირემასშტაბიანი საქმიანობებისთვის 
გათვალისწინებული იქნება „საშეღავათო“  პერიოდი, შემოწმებამდე, რაც ქმნის 30 / 78არასამართლიან სიტუაციას სურსათის ბიზნეს  ოპერატორებს შორის და შესაძლებელს ხდის  
მნიშვნელოვანი რაოდენობის უკონტროლო  სურსათის შეტანას ბაზარზე. თუმცა 2020 
წლიდან ყველა სურსათის ბიზნეს  ოპერატორი  არის სურსათის ინსპექტირების რეჟიმში, 
თუმცა პრაქტიკული შემოწმების პროცედურები უნდა დაიწყოს იმ რისკების შესაბამისად,  
რომელსაც იწვევენ სურსათის ბიზნეს  ოპერატორები სურსათის  / ცხოველის საკვების 
უვნებლობასთან დაკავშირებით.   
სააგენტო (NFA) სურსათის სახელმწიფო კონტროლის პროგრამების შემუშავებისას  
გაითვალისწინებს  იმ საკითხებსაც, რომელსაც  მომხმარებელი მნიშვნელოვნად თვლის.
სურსათის უვნებლობის  ობიექტური საფრთხეების გარდა  არსებობს მომხმარებლებისაგან 
მიღებული რიგი შეტყობინებები.  სააგენტო გამოიყენებს მომხმარებლისგან მიღებულ 
ინფორმაციას აღნიშნულ ახალ  საფრთხეებზე აქტიური რეაგირების შექმნის მიზნით, 
სურსათის კონტროლის კონკრეტულ პროგრამებში  უფრო აქტიურად ჩართვის გზით.  
სააგენტო (NFA) შეიმუშავებს მომხმარებლებისგან მიღებული ინფორმაციის სისტემატურ  
ანალიზს.
მომხმარებლებისგან ინფორმაციის  შეგროვება  სურსათის  უვნებლობის შესახებ მათი 
მოსაზრებების გაგების  და დაკმაყოფილების უზრუნველყოფის  მიზნით, იქნება 
მნიშვნელოვანი ფუნქცია სურსათის ეროვნულ სააგენტოში.  აღნიშნული მიიღწევა ბაზრის 
ანალიზის, კვლევების, კითხვარების და სხვა საშუალებებით. ინფორმაციის შეგროვება,  
აღრიცხვა და ანალიზი შექმნის   სააგენტოს ხარისხის მართვის სისტემის არსებით  ელემენტს.
ცხოველის საკვებთან და ცხოველის  კვებასთან დაკავშირებული საქმიანობები 
სააგენტო (NFA) და სსიპ -შემოსავლების  სამსახურთან ითანამშრომლებენ საქართველოს  
ბაზრებზე ცხოველის საკვების სისტემატური კონტროლის და ლაბორატორიული 
ანალიზის განხორციელების საკითხში.
დიდი რაოდენობით ცხოველის საკვები  პროდუქტები იმპორტირებულია, მათზე 
ხორციელდება სასაზღვრო კონტროლი,  რომელიც ძირითად ორიენტირებულია 
საიდენტიფიკაციო შემოწმებებზე. სააგენტო კი ახორციელებს სახელმწიფო კონტროლს 
ქვეყნის შიდა ბაზარზე.  საჭიროა აღნიშნული  პროცედურების შესაბამისობაში მოყვანა  და 
ქართულ ბაზრებზე  შეტანილი  უხარისხო  საკვების კონფისკაციაზე  პასუხისმგებლობების 
შეთანხმება სურსათის ეროვნულ სააგენტოსა და სსიპ -შემოსავლების სამსახურს  შორის.
სააგენტო (NFA) ახორციელებს იმ სურსათის ბიზნეს-ოპერატორების აღიარებას, 
რომლებიც ეწევიან ცხოველის  საკვებთან დაკავშირებულ  საქმიანობებს.
სურსათის ბიზნეს-ოპერატორების (FBOs)  აღიარება შედის  სააგენტოს (NFA) 
პასუხისმგებლობაში, რომელიც შეიტანს სურსათის ბიზნეს-ოპერატორებს (FBOs) 
ინსპექტირების პროგრამებში  და დაამტკიცებს  სურსათის  ბიზნეს-ოპერატორებს,  რომლებიც 
ეწევიან საქმიანობას ცხოველის საკვებთან  დაკავშირებით.   სააგენტო აწარმოებს  იმ ბიზნეს-
ოპერატორების შიდა მონაცემთა ბაზას, რომლებიც ექვემდებარებიან მათ კონტროლს / 
ინსპექტირებას, თუმცა აღნიშნული მონაცემთა ბაზა დაკავშირებულია ეკონომიკურ 31 / 78საქმიანობათა რეესტრის მონაცემთა  ბაზასთან. თუმცა ეს პასუხისმგებლობები და შესაბამისი 
რეგულაციები გამოიყენება  მხოლოდ  2019 წლიდან და საჭიროა სისტემების და 
პროცედურების შემუშავება. 
ვეტერინარიასთან და ცხოველის ჯანმრთელობასთან დაკავშირებული  საქმიანობები
  ცხოველთა იდენტიფიკაციის და მიკვლევადობის ეროვნული სისტემის  (NAITS) განვითარება 
დასრულდება და გამოიყენება  სააგენტოს (NFA)  მიერ საქართველოს მასშტაბით.
შვეიცარიის განვითარების და თანამშრომლობის სააგენტო (SDC) და ავსტრიის განვითარების  
სააგენტო რამდენიმე წელია აფინანსებენ სურსათისა და სოფლის  მეურნეობის  ორგანიზაციის 
(FAO) განხორციელებულ  პროგრამას ცხოველთა იდენტიფიკაციის და მიკვლევადობის  
ეროვნული სისტემის  განვითარების შესახებ. ცხოველთა იდენტიფიკაციის  და 
მიკვლევადობის ეროვნული სისტემა (NAITS)  მზად არის პილოტიორებისთვის  ზოგიერთ  
რეგიონში, თუმცა საჭიროებს გაფართოებას ყველა რეგიონის დაფარვისთვის,  მათ შორის  
ცხოველთა იმპორტის და ექსპორტის მიზნებისთვის.       
სააგენტოს (NFA) ვაქცინაციის ღონისძიებები მოიცავს  ყველა  ძირითად  ზოონოზურ 
დაავადებას.
პრიორიტეტი ენიჭება ვაქცინაციას ყველაზე საშიში დაავადებების წინააღმდეგ. ვაქცინაციის 
ღონისძიებები მოიცავს  ბრუცელოზს და  ციმბირულ წყლულს, რომლებიც ქმნიან ადამიანის 
დაავადების გამოწვევის განსაკუთრებულ რისკებს.   
სააგენტო (NFA) შეიმუშავებს ვეტერინარული პრეპარატების  კონტროლს და კერძოდ 
არაავტორიზებული ვეტერინარული პრეპარატების ამოღებას  ბაზრიდან  და ფერმებიდან.
უკანონო ვეტერინარული პრეპარატების  გამოყენება დადგენილია   სააგენტოს ნარჩენების 
მონიტორინგის პროგრამების  ფარგლებში.  სააგენტო გააუმჯობესებს ვეტერინარული 
აფთიაქების კონტროლს იმისათვის,  რომ შეძლოს  იმის დამტკიცება, რომ ბაზრებზე ბრუნვაში  
არ არის გაშვებული უკანონო / უნებართვო ვეტერინარული პრეპარატები.  
სააგენტო (NFA) დანერგავს  და განახორციელებს  ანტიმიკრობული რეზისტენტობის  
სტრატეგიის ნაწილს .
საქართველოს ანტიმიკრობული სტრატეგია დამტკიცდა ადამიანებში  ანტიბიოტიკების 
შეზღუდულ გამოყენებასთან დაკავშირებით. მიუხედავად იმისა, რომ სურსათის ეროვნულ 
სააგენტოში შემუშავებულია ანალოგიური მიდგომა ანტიბიოტიკების გამოყენებასთან 
დაკავშირებით ცხოველებში, საჭიროებს ოფიციალურად  დამტკიცებას  და განხორციელებას.     
ფიტოსანიტარიასთან და მცენარეთა დაცვასთან დაკავშირებული საქმიანობები
მცენარეთა დამუშავება მავნებლებლების  წინააღმდეგ ხორციელდება მხოლოდ 
ნებადართული პესტიციდებით, შესაბამისი კონცენტრაციებით და მოცულობებით.
პესტიციდების კონტროლის  და დამტკიცების საკითხი სათანადოდ არის ორგანიზებული 
სურსათის ეროვნულ სააგენტოში. თუმცა,  ფერმერების მიერ პესტიციდების გამოყენება 32 / 78სათანადოდ არ კონტროლდება. გამოყენებული  პესტიციდების ვადები და ტიპები საკმაოდ 
ხშირად ეფუძნება  მხოლოდ ფერმერის შეზღუდულ ცოდნას  მავნებლებთან ბრძოლის 
შესახებ. საჭიროა ფერმერების ტრენინგი და კონტროლის პროგრამების შექმნა.  
       თხილის დაზიანების და მიკოტოქსინების შესაძლო განვითარების აცილებისთვის, 
დამუშავება აზიური ფაროსანას (BMSB)  წინააღმდეგ გაგრძელდება, თუმცა  ფერომონულ 
სატყუარებს და ხაფანგებს განსაკუთრებული  მნიშვნელობა  მიენიჭება. 
ყავისფერი მარმარილოსებრი ფაროსანი ბაღლინჯო, იგივე აზიური ფაროსანა (BMSB)  
წარმოადგენს თხილის პლანტაციების სერიუზულ საფრთხეს. თხილის დაზიანებისას, 
შესაძლოა გამოიწვიოს მიკოტოქსინების განვითარება თხილში შენახვის  დროს, რაც 
წარმოადგენს სურსათის უვნებლობის სერიოზულ  საფრთხეს.  ამავე დროს პესტიციდების 
ჭარბმა გამოყენებამ შესაძლოა შექმნას ნარჩენი საფრთხე. აქედან გამომდინარე,  აზიური 
ფაროსანას (BMSB) ეფექტურ კონტროლს,  პესტიციდების მინიმალური გამოყენებით, 
არსებითი მნიშვნელობა აქვს სურსათის უვნებლობისთვის. 
აგრო-სასურსათო  ლაბორატორიებთან  დაკავშირებული  საქმიანობები
     სააგენტოს (NFA) სატენდერო სისტემა  ლაბორატორიული ანალიზის  შესყიდვისთვის 
გაუმჯობესდება ხარვეზების აცილების  მიზნით  წლის დასაწყისში და თანაბარ 
შესაძლებლობებს მისცემს კერძო ლაბორატორიებს.
მიუხედავად იმისა, რომ  საგენტო  ტენდერზე წარმოდგენილი ლაბორატორიული 
მომსახურებების დაახლოებით 90%-ს  ანიჭებს  კერძო ლაბორატორიებს,  მაშინ, როდესაც 
როგორც სახელმწიფო, ასევე კერძო ლაბორატორიებს გააჩნიათ  ასეთი ანალიზის ჩატარების  
შესაძლებლობა.  არსებობს სატენდერო  პროცესის   და პირობების განხილვები, რაც იწვევს  
მომსახურებების მიღების დაგვიანებას წლის  დასაწყისში. 
სსიპ-სოფლის მეურნეობის სახელმწიფო  ლაბორატორია (LMA) ან სხვა საკონტრაქტო 
ლაბორატორია დანერგავს   შესაბამის ანალიტიკურ მეთოდებს   ახლად მიღებულ 
კანონმდებლობის საჭიროების შესაბამისად.
სსიპ-სოფლის მეურნეობის სახელმწიფო  ლაბორატორია  (LMA) უზრუნველყოფს საჭირო 
ანალიტიკური მომსახურებებს  დამოუკიდებლად ან უცხოური აკრედიტირებული 
ლაბორატორიების მოზიდვით. ლაბორატორიის თანამშრომლები ჩართულები არიან  
კანონმდებლობის სშემუშავების სამუშაო ჯგუფებშ,. ანალიზის  ახალი  საჭიროების შესახებ 
მათთვის ცნობილია  კანონმდებლობის  შემუშვების ადრეულ  ეტაპებზე რაც საშუალებას 
იძლევა სოფლის მეურნეობის სახელმწიფო  ლაბორატორიას მიეცეს შესაძლებლობის 
განვითარებისთვის საკმარისი დრო.
     სსიპ-სოფლის მეურნეობის სახელმწიფო  ლაბორატორია (LMA)  განავითარებს ეროვნულ 
საკონსულტაციო შესაძლებლობებს და ამ სახით გახდება აღიარებული/რეფერენტული.
ქართული საცნობარო ლაბორატორიის შექმნის და მისი პრიორიტეტული აქტივობის  / 
აქტივობების განსაზღვრის  კონკრეტული საჭიროება არაერთხელ  იქნა დადგენილი. 
საქართველოს სჭირდება  კომპეტენტური  ლაბორატორია  რეფერენტული ანალიზისთვის 33 / 78სტანდარტული მეთოდებით,  სხვა ლაბორატორიების მიერ გამოყენებული სწრაფი  
მეთოდების შედეგების დადასტურების და იმ ტესტების / პარამეტრების ანალიზის მიზნით, 
რომლებიც არ არის მომგებიანი, თუმცა  ძვირია კერძო ლაბორატორიებისთვის.     
ხარისხის უზრუნველყოფასთან დაკავშირებული საქმიანობები
  სააგენტო და საქართველოს ოკუპირებული  ტერიტორიებიდან დევნილთა, შრომის,  
ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტრო შეიმუშავებენ  საერთო პროცედურებს და 
სტრუქტურას როგორც  ადამიანის, ასევე ვეტერინარული პრეპარატების ავტორიზაციისთვის 
დუბლირების თავიდან აცილების  მიზნით. 
ვეტერინარული პრეპარატების ხარისხის უზრუნველყოფის და  სააგენტოს  ადამინური 
რესურსების გამოყენების  ოპტიმიზების  მიზნით, ახალი პრეპარატების  და მათი პოტენციური 
გამოყენების დამტკიცება  შესაბამისობაში  იქნება მოყვანილი ადამიანის პრეპარატებში  
გამოყენებულ პროცედურებთან.  ეს იქნება ევროკავშირის თვინინგის (Twinning) პროექტის 
მხარდაჭერის არსებითი ნაწილი  სააგენტოსთვის.  
სააგენტოს ხარისხის მართვის სისტემაში (რომელიც ვითარდება) მოექცევა  სააგენტოს 
სურსათის უვნებლობის და ვეტერინარული საქმიანობები, რაც იძლევა საქართველოს 
მასშტაბით სურსათის / ცხოველის საკვების და ვეტერინარების თანმიმდევრული 
შემოწმებების და კონტროლის შესაძლებლობას.     
სააგენტოს ხარისხის მართვის სისტემა (QMS) დაეფუძნება  სააგენტოს ტოპ- მენეჯმენტის 
წლიურ შეფასებას, რომლის ფარგლებში  სააგენტო შეძლებს  დააკმაყოფილოს თავისი 
კლიენტის საჭიროებები ეფექტური და ეფექტიანი გზით.  აღნიშნული შეფასება მოიცავს 
ინფორმაციას სურსათის ბიზნეს ოპერატორებისგან, ასევე  ობიექტურ მონაცემებს  
ინსპექტირებიდან, ცხოველთა ჯანმრთელობის შესახებ  სტატისტიკური მონაცემებიდან  და 
სხვ. შესაბამისი ანალიზი გამოიყენება   სააგენტოს მიზნების და ეფექტურობის მაჩვენებლების 
განახლებისთვის არამხოლოდ სურსათის უვნებლობასთან,  არამედ ყველა  საქმიანობასთან 
დაკავშირებით.   34 / 784.სურსათის უვნებლობის სტრატეგიის განხორციელების სამოქმედო გეგმა  
2020-2023 სურსათის  უვნებლობის სტრატეგიის  განხორციელების,  საქართველოს  სოფლის  მეურნეობისა  და სოფლის განვითარების 
სტრატეგიის სამოქმედო გეგმა  
მიზანი 3. სურსათის / ცხოველის საკვების უვნებლობის, ვეტერინარიის და მცენარეთა დაცვის ეფექტური სისტემები   
 ბაზა 2018 მიზანივერიფიკაციი
ს წყარო
ზემოქმედების მაჩვენებლებიაქტიური კერძო  ვეტერინარული  სამსახურების რაოდენობა. 
განხორციელებული საქმიანობების  / ღონისძიებების რაოდენობა, რომელთა 
მიზანია მომხმარებლების და მწარმოებლების ინფორმირებულობის  
ამაღლება. საქართველოს სანიტარული და ფიტოსანიტარული მარეგულირებელი  
კანონმდებლობის დაახლოება ევროკავშირის  შესაბამის 
კანონმდებლობასთან;  15 
ერთეული
74 აქტივობა
98 EU  აქტი25 
ერთეული
150 
აქტივობა
151 U აქტიNFA 
ანგარიში
MEPA/NFA 
ანგარიში
ToCs  - EU
ამოცანა  13.1 სანიტარული და ფიტოსანიტარული მარეგულირებელი კანონმდებლობის დაახლოება ევროკავშირის 
კანონმდებლობასთან და მისი  განხორციელების უზრუნველყოფა. 
ბაზა 2019 მიზანივერიფიკაციი
ს წყარო შედეგობრივი მაჩვენებელი  1.1
შემუშავდა ევროკავშირის საკანონმდებლო აქტების  %  დაახლოების გეგმაში 
50%7
5%ToCs  - EU
ბაზა 2019 მიზანივერიფიკაციი
ს წყარო შედეგობრივი მაჩვენებელი  1.2
სურსათის უვნებლობის ახალი საკანონმდებლო აქტების  შესაბამისი 
შემოწმებული სურსათის ბიზნეს ოპერატორების  რაოდენობა 
977 1100NFA 
ანგარიში
ამოცანა  23.2 იმის  უზრუნველყოფა, რომ  ადგილობრივ და საექსპორტო ბაზრებზე მიწოდებული  პროდუქტები აკმაყოფილებდეს 
სანიტარიის და ფიტოსანიტარიის სტანდარტებს  35 / 78ბაზა 2019 მიზანივერიფიკაციი
ს წყარო შედეგობრივი მაჩვენებელი2.1
სასოფლო-სამეურნეო პროდუქტების შესანახი საწარმოების რაოდენობა, 
რომლებიც აკმაყოფილებენ მინიმალურ  ჰიგიენურ სტანდარტებს.  
0 15NFA 
ანგარიში
ბაზა 2019 მიზანივერიფიკაციი
ს წყარო შედეგობრივი მაჩვენებელი2.2ცხოველებში (მსხვილი რქოსანი საქონელი,  მცირე მცოხნავი ცხოველები, 
ღორები) ციმბირული წყლულის  ოფიციალურად  დადასტურებული 
შემთხვევების შემცირება  6 5NFA 
ანგარიში
ბაზა 2019 მიზანივერიფიკაციი
ს წყარო  შედეგობრივი მაჩვენებელი 2.3
საშენების რაოდენობა ქვეყნის მასშტაბით,  რომლებიც აწარმოებენ  CAC 
კატეგორიის გამრავლების  მასალას (2014/98/EU დირექტივის შესაბამისად )
0 7SRCA 
ჩანაწერი
ამოცანა  3                                                                                                               3.3 ლაბორატორიული შესაძლებლობების გაფართოება
ბაზა 2019 მიზანივერიფიკაციი
ს წყარო შედეგობრივი მაჩვენებელი3.1
ახალი კანონმდებლობით მოთხოვნილი ახალი  მეთოდები და ახალი 
პარამეტრები განხორციელდება ლაბორატორიაში/ლაბორატორიებში. 
6 წლიურად 20+20აკრედიტაცი
ა
ბაზა 2019 მიზანივერიფიკაციი
ს წყარო  შედეგობრივი მაჩვენებელი3.2 ძირითადი ვეტერინარული პრეპარატების  %, რომელთა მონიტორინგი უნდა 
განხორციელდეს  სააგენტოს ნარჩენების მონიტორინგის გეგმაში,  შეიძლება 
გაანალიზდეს საქართველოში ასეთი ანალიზისთვის აკრედიტირებულ 
ლაბორატორიაში.   50% 75%LMA 
ანგარიში
ამოცანა 4 3.4  სასოფლო-სამეურნეო რესურსების ხარისხის უზრუნველყოფა
ბაზა 2019 მიზანივერიფიკაციი
ს წყარო შედეგობრივი მაჩვენებელი 4.1სააგენტოს ხარისხის მართვის სისტემა დაფუძნდა  საუკეთესო 
საერთაშორისო პრაქტიკის  საფუძველზე (აკრედიტაციის სტანდარტი  ISO 
9001:2015) 0 1აკრედიტაცი
ა36 / 78ბაზა 2019 მიზანივერიფიკაციი
ს წყარო შედეგობრივი მაჩვენებელი 4.2
შემოწმებული ვეტერინარული აფთიაქების  %, რომლებიც შეესაბამება 
ვეტერინარული პრეპარატების რეგულაციებს.  
50% 100%NFA 
ანგარიში
ბაზა 2019 მიზანი ვერიფიკაციი
ს წყარო  შედეგობრივი მაჩვენებელი 4.3                                                                                                                
აგრო-სურსათის მწარმოებლების რაოდენობა, რომლებმაც მიიღეს მინიმუმ 
ერთი სასოფლო-სამეურნეო ხარისხის სქემა.   
23 55MEPA 
ანგარიში37 / 78დაფინანსების წყარო 2020-2023
სახელმწიფო 
ბიუჯეტი
(000 ლარი)სხვა
აქტივობა შედეგობრივი 
მაჩვენებელივერიფიკაციის 
წყაროპასუხისმ
გებელი 
უწყებაპარტნი
ორი 
სააგენტ
ოვადაბიუჯე
ტი (000 
ლარი)
თანხაბიუჯეტის კოდი
თანხაორგანიზა
ციასახელმწ
იფო 
ბიუჯეტ
ი
  (000  
ლარი)
3.1.1.1  ყველა ახალი კანონმდებლობა დაახლოების გეგმის  
მიხედვით, შესაბამისობაშია ევროკავშირის კანონმდებლობასთან.  .
 სურსათის  უვნებლობის ახალი კანონმდებლობა შესაბამისობაშია ევროკავშირის კანონმდებლობასთან 
ToCs  MEPA NFA 2023 ადმინი
სტრაცი
ული  
ხარჯი0 - თვინინგი 300 
3.1.1.2 ახალი  სანიტარული და ფიტოსანიტარული (SPS)  კანონმდებლობა 
მიღებულია ნორმატიული აქტების სახით,  რაც  
განაპირობებს ზედმეტი 
ახალი ნორმატიული აქტი მიღებულია დაახლოების გეგმის საფუძველზე  
  საქართველოს  
საკანონმდებლ
ო მაცნე www. 
Matsne.gov.ge 
MEPA წლიური 
ანგარიში  GoG MEPA 2023 0 0 - თვინინგი 
 038 / 78შეფერხებების თავიდან აცილებას კანონმდებლობის შედგენაში.                                                                                                                             
3.1.1.3  თითოეული ახალი საქმიანობა სურსათის უვნებლობის სფეროში წარმოდგენილია შესაბამისი სახელმძღვანელო პრინციპებით სურსათის ბიზნეს-ოპერატორებისთვის და ინსპექტორებისთვის
შემუშავდა და გამოყენებულ იქნა 25 ახალი სახელმძღვანელო პრინციპი  
 NFA ხარისხის 
მართვის  
სისტემა  QMSNFA                                                                             2023  150 0 -თვინინგი 
 150
3.1.1.4  სტანდარტული საოპერაციო პროცედურები და  
წესების კრებულები შეიქმნება ინსპექტირებისთვის.
შეიქმნა და დამტკიცდა 20 სტანდარტული საოპერაციო პროცედურა ( SOP)  
 NFA ხარისხის 
მართვის  
სისტემა  QMSNFA   2023  150 0 -თვინინგი 
 150 
3.1.1.4  სურსათის უვნებლობასთან დაკავშირებული მასალები შეიქმნა და 
შეიქმნა და გავრცელდა 15  
სურსათის უვნებლობის 
NFA მედია 
ანგარიში  NFA MEPA 2023 700 0 -თვინინგი / 
ENPARD
 70039 / 78გავრცელდა ფერმერებისთვის, სურსათის მწარმოებლებისთვის და ფართო 
საზოგადოებისთვის 
შესახებ საინფორმაციო მასალები                                                                                  
3.2.1.1 NFA სასწავლო პროგრამების მიზანი მრავალპროფილური  პერსონალის შექმნაა.  
NFA პერსონალის 50%-ს აქვს მინიმუმ 2 დავალების კომპეტენცია  
 NFA ხარისხის 
მართვის  
სისტემა  QMS NFA MEPA 2023                                                                  500 0 - თვინინგი 
 500
3.2.1.2 სურსათის ეროვნულმა  
სააგენტომ (NFA), საქართველოს დაავადებათა კონტროლის და საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის ეროვნულმა ცენტრმა (NCDC) და 
საქართველოს რეგიონული განვითარებისა და ინფრასტრუქტურის სამინისტრომ (MRDI) 
შექმნეს 
სასმელი წყლის კონტროლის საერთო სისტემა შექმნილი და მიღებულია 
 NFA ანგარიში 
სასმელი წყლის  
შესახებ NFANCDC / 
MRDI  2023  500 - -თვინინგი / 
ENPARD
-40 / 78თანამშრომლობა პასუხისმგებლობების შესახებ სასმელი წყლის კონტროლის სისტემაში.
3.2.1.3  სააგენტო (NFA), საქართველოს 
დაავადებათა კონტროლის და საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის ეროვნული ცენტრი (NCDC) და საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებიდან დევნილთა, შრომის,  
ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის 
სამინისტრო (MIDPLHSA) შეიმუშავებენ საერთო პრაქტიკას ეპიდემიოლოგიურ კვლევებში და საკვებისმიერი დაავადებების აღრიცხვაში.  
 10 ეპიდემიოლოგიური  კვლევა  
ჩატარდა აღრიცხული მონაცემების საფუძველზე.                                                                                     
ეპიდემიოლოგ
იური კვლევის 
ანგარიშები  NFA  / 
NCDCMIDPLH
SA  2023  1 000 0 -თვინინგი  / ENPARD
1 000 41 / 783.2.1.4   სამინისტრო  
(MEPA) შექმნის  
საერთო ტრენინგ ცენტრს, სურსათის უვნებლობასთან დაკავშირებული ყველა პერსონალისთვის  სააგენტოში (NFA), სოფლის მეურნეობის სახელმწიფო ლაბორატორიაში და სოფლის მეურნეობის სამეცნიერო კვლევით ცენტრში (SRCA) 
ტრენინგ ცენტრი წლიურად ორგანიზებას უწევს  10 ტრენინგს
ტრენინგ 
ცენტრი 
წლიური  
ანგარიში / 
 NFA სასწავლო 
პროგრამები MEPA   2023  1 000 0 -თვინინგი  / ENPARD 
 1 000
3.2.1.5  ყველა 
მცირემასშტაბიანი სურსათის ბიზნეს-
ოპერატორი (FBOs)  
გათვალისწინებული იქნება  სააგენტოს 
(NFA) ინსპექტირების 
მონაცემთა ბაზაში  და 
ინფორმირებული იქნება მათი 
შეცვლილი სტატუსის 
შესახებ სურსათის ბიზნეს-ოპერატორების 100% ინფორმირებულია მოთხოვნების შესახებ და  
გაყიდული სურსათის 70% მომდინარეობს იურიდიული წყაროებიდან.   
 NFA 
შემოწმების 
ანგარიშებიNFA   2023 12 000 535031 02 
02 ENPARD  6 65042 / 783.2.1.6   სააგენტო  
(NFA) სურსათის 
კონტროლის პროგრამებს მიმართავს იმ 
საკითხებისკენ, რომელსაც მომხმარებელი მნიშვნელოვნად თვლის. 
2 წლიური ინსპექტირების პროგრამა მომხმარებლის ინფორმაციის საფუძველზე  
 NFA ხარისხის 
მართვის  
სისტემა  QMS  NFA   2023 500 0 - თვინინგი 
 500
3.2.1.7  სააგენტო  
(NFA) შეიმუშავებს 
მომხმარებლებისგან ინფორმაციის სისტემატურ ანალიზს.                                                                                                                                                                                                           
ხორციელდება მომხმარებლის ყველა ინფორმაციის ჩაწერა და გაანალიზება 
  NFA ხარისხის 
მართვის  
სისტემა  QMS NFA MEPA  2023 200 0 - თვინინგი 
200 
3.2.1.8  სააგენტო (NFA) და RS-BCA  
ითანამშრომლებენ საქართველოს ბაზრებზე ცხოველის საკვების სისტემატური კონტროლის და ლაბორატორიული ანალიზის განხორციელების საკითხში. 
ცხოველის საკვების კონტროლის კრიტერიუმები შეთანხმებულია  NFA და BS-
RCA შორის.
 NFA და RS-
BCA  წლიური  
ანგარიშები NFA RS-BCA   2023  0 -   43 / 783.2.1.9 3.2.1.9  სააგენტო (NFA) დაიწყებს იმ სურსათის ბიზნეს-ოპერატორების დამტკიცებას, რომლებიც ეწევიან ცხოველის საკვებთან დაკავშირებულ საქმიანობებს 
ცხოველის საკვების ყველა FBOs რეგისტრირებულია და 75% შემოწმებულია. 
 NFA  წლიური 
ანგარიში  NFA   2023 600 0 - თვინინგი 
 600
3.2.2.1  გამოყენებული იქნება ცხოველთა იდენტიფიკაციის და მიკვლევადობის ეროვნული სისტემ ა 
(NAITS).                                                                                                                                                                                                  
NAITS გამოიყენება საქართველოში და 80%  
მსხვილ რქოსან  
საქონელზე და მცირე მცოხნავ  
ცხოველებზე.  
NFA  წლიური 
ანგარიში / 
NAITS 
საბოლოო 
ანგარიში NFA   2024 8 000 4 45431 02 
033 546FAO /  
SDC /  
ADA 0
3.2.2.2   სააგენტოს (NFA) ვაქცინაციის კამპანიები მოიცავს ყველა ძირითად ზოონოზურ დაავადებას. 
ყველა დაავადება ვაქცინირებულია და შემთხვევები 15-ით შემცირდა ციმბრისი წყლულთან დაკავშირებით. 
 NFA  წლიური 
ანგარიში  NFA   2023  38 700 3870031 02 
03FAO 0 44 / 783.2.2.3   სააგენტო (NFA) შეიმუშავებს ვეტერინარული პრეპარატების კონტროლს და კერძოდ არაავტორიზებული ვეტერინარული პრეპარატების ამოღებას ბაზრიდან  
და ფერმებიდან.. 
ნარჩენები არაავტორიზებულ პრეპარატებში სურსათსა და ცხოველის საკვებში შემცირდა 25%-ით. 
 NFA  წლიური 
ანგარიში / NFA 
ნარჩენების 
მონიტორინგის 
გეგმა  NFA LMA  2023  2 000 1 10831 02 
03თვინინგი  / USDA
 892
3.2.2.4   სააგენტო (NFA) დანერგავს და განახორციელებს ანტიმიკრობული რეზისტენტობის სტრატეგიის ნაწილს  
 უკვე შედგენილი ვერსია დამტკიცდა და განხორციელდა 
 NFA 
ანტიმიკრობუ
ლი აგენტების 
გამოყენების 
სტრატეგია    NFAMEPA /  
MIDPLH
SA  2022  1 000 0 -  1 000 
3.2.3.1 მცენარეთა დამუშავება მავნებლებლების წინააღმდეგ ხორციელდება მხოლოდ ნებადართული პესტიციდებით, შესაბამისი კონცენტრაციებით და მოცულობებით 
22 000 ჰექტარი  
დამუშავდა და 350 ნიმუში იქნა აღებული წლიურად.  
 NFA  წლიური 
ანგარიში NFA   2023 3100 310031 02 
04 0 45 / 783.2.3.2 მიკოტოქსინების განვითარების აცილებისთვის, დამუშავება აზიური ფაროსანას (BMSB) წინააღმდეგ გაგრძელდება, ფერომენულ სატყუარებს და ხაფანგებს განსაკუთრებული მნიშვნელობა მიენიჭება
BMSB-ს წინააღმდეგ ქმედებების 50% განხორციელებული იქნება  IPM  მეთოდებით. 
 NFA  წლიური 
ანგარიში  NFA  2023 126364 126 36431 02 
05 0 
3.3.1.1  სააგენტოს (NFA) სატენდერო სისტემა ლაბორატორიული ანალიზის შესყიდვისთვის გაუმჯობესდება და თანაბარ შესაძლებლობებს მისცემს კერძო  
ლაბორატორიებს.
გამოიყენება თანმიმდევრული სატენდერო სისტემა 
 NFA  წლიური 
ანგარიში სურს
ათის 
უვნებლობის 
ლაბორატორიუ
ლი ანალიზის 
შესახებ  NFALMA / 
კერძო 
ლაბორა
ტორია  2023  100 0 - თვინინგი 
100 
3.3.1.2 შესაბამის ი 
ანალიტიკური მეთოდები წლიურად განხორციელდა 5 ახალი 
 LMA წლიური 
ანგარიში / 
აკრედიტაციის LMA   2023 2660 2 660 31 14   046 / 78შემორებული იქნება  
თითოეულ ახლად  
მიღებულ კანონმდებლობასთან დაკავშირებით მეთოდი და  5 
ახალი პარამეტრი  ანგარიში
3.3.1.3 სოფლის მეურნეობის სახელმწიფო ლაბორატორია (LMA) განავითარებს ეროვნულ საკონსულტაციო შესაძლებლობებს და ამ სახით  გახდება 
აღიარებული.                                                                                                                                                                                              
ეროვნული საცნობარო ლაბორატორიის სტატუსი აღიარებულია EUD-ის მიერ
 LMA ანგარიში LMA   2023  1760 1760 31 14  0 
3.4.1.1  სააგენტო და საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებიდან დევნილთა, შრომის,  
ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის 
სამინისტრო შეიმუშავებენ საერთო პროცედურებს როგორც ადამიანის,  
ასევე ვეტერინარული  
პრეპარატების 
შემუშავებული და მიღებულია 
საერთო პროცედურები 
NFA  წლიური 
ანგარიში  NFAMIDPLH
SA  2023 500 0 -თვინინგი 
50047 / 78ავტორიზაციისთვის 
3.4.1.2  სააგენტოს ხარისხის მართვის სისტემაში (რომელიც ვითარდება) მოექცევა   
სააგენტოს სურსათის უვნებლობის და ვეტერინარული საქმიანობები.
NFA’s QMS მზად არის აკრედიტაციისთვის
 NFA ხარისხის 
მართვის  
სისტემა  QMS NFA  2023  600 0 -თვინინგი g / Dutch 
aid
600 48 / 785 დანართები
I  საცნობარო  დოკუმენტების  ჩამონათვალი
II საქართველოს  ძირითადი  აგრო-სასურსათო  კანონმდებლობის  ჩამონათვალი
III  ევროკავშირის  კანონმდებლობასთან  საქართველოს  აგრო-სასურსათო  კანონმდებლობის  
დაახლოების  გეგმა.
IV  აგრო-სურსათის  ანალიზისთვის  საქართველოს  აკრედიტირებული  ლაბორატორიების  
ჩამონათვალ იდანართი  I  საცნობარო დოკუმენტების  ჩამონათვალი  
49 / 78I  საცნობარო დოკუმენტების  ჩამონათვალი
საქართველოს სურსათის უვნებლობის სტრატეგიის პროექტი, ენრიკო  კასადეი TCP/RER/3201, 
FAO 2009.
სურსათის უვნებლობის  სფეროში ყოვლისმომცველი სტრატეგიის და კანონმდებლობის  
დაახლოების პროგრამა, საქართველოს მთავრობა, 2010 წ.  
საქართველოს  სააგენტოს სტრატეგიული ხედვა 2 012-2016 წწ,   NFA 2012.
სურსათის უვნებლობის რეგულირება საქართველოში: მთავრობის რეფორმატული 
ძალისხმევების შეფასება 2012 წელს,  EPF 2013.
სურსათის უვნებლობის რეგულირება საქართველოში: მთავრობის რეფორმატული 
ძალისხმევების შეფასება 2013 წელს,  EPF 2014.
ასოცირების ხელშეკრულება, ერთი მხრივ ევროკავშირსა  და ატომური  ენერგიის ევროპულ 
გაერთიანებას და მათ წევრ ქვეყნებს და მეორე მხრივ საქართველოს  შორის,  2014. 
სურსათის უვნებლობის რეგულირება საქართველოში: მთავრობის რეფორმატული 
ძალისხმევების შეფასება 2014 წელს,  EPF 2015.
სასოფლო-სამეურნეო ექსტენციის ეროვნული სტრატეგიის პროექტი საქართველოში, 2016-
2018, FAO 2015.
სოფლის მეურნეობის განვითარების სტრატეგია საქართველოში  2015-2020, MoA 2015.
ევროპის სოფლისა და სოფლის მეურნეობის განვითარების სამეზობლო პროგრამის სამოქმედო 
დოკუმენტი საქართველოში, ფაზა  II (ENPARD საქართველო  II), EUD 2015.
სურსათის უვნებლობის რეგულირება საქართველოში: მთავრობის რეფორმატული 
ძალისხმევების შეფასება 2015 წელს,  EPF 2016.
ინსტიტუციური რეფორმების და განვითარების გეგმა - IRDP -  სააგენტოს  (NFA) 
საშუალოვადიანი განვითარების პროგრამა  2017- 2019, NFA 2016.
ევროპის სოფლისა და სოფლის მეურნეობის განვითარების სამეზობლო პროგრამის სამოქმედო 
დოკუმენტი საქართველოში, ფაზა  III (ENPARD საქართველო II I), EUD 2016.
სურსათის უვნებლობის რეგულირება საქართველოში: მთავრობის რეფორმატული 
ძალისხმევების შეფასება 2016 წელს,  EPF 2017.
ანტიმიკრობული რეზისტენტობასთან ბრძოლის ეროვნული სტრატეგია, საქართველოს 
მთავრობა, MLHSA 2 017.
ვეტერინარული პრეპარატების, მათ შორის ანტიმიკრობული პროდუქტების გამოყენების და 
ანტიმიკრობულ რეზისტენტობასთან ბრძოლის მართვის სტრატეგიის პროექტი 
საქართველოში,  NFA 2018.
სურსათის უვნებლობის რეგულირება საქართველოში: მთავრობის რეფორმატული 
ძალისხმევების შეფასება 2017 წელს,  EPF 2018.დანართი  I  საცნობარო დოკუმენტების  ჩამონათვალი  
50 / 78ყოვლისმომცველი ინსტიტუციური  განვითარების - CIB პროგრამა,  საქართველოს  სოფლის  
მეურნეობის სამინისტროს   სააგენტოს ევროკავშირის  მხარდაჭერა, ფაზა   3 გარე  შეფასების 
ანგარიში, ვინსენტ მორაბიტო 2 018.
ყოვლისმომცველი ინსტიტუციური  განვითარების - CIB პროგრამა,  საქართველოს  სოფლის  
მეურნეობის სამინისტროს   სააგენტოს ევროკავშირის მხარდაჭერა, ფაზა  III საბოლოო 
ანგარიში, NFA 2019.
სოფლისა და სოფლის მეურნეობის განვითარების სტრატეგია 2021-2027, საქართველოს 
მთავრობა, MEPA 2019.
ევროპის სოფლისა და სოფლის მეურნეობის განვითარების სამეზობლო პროგრამის სამოქმედო 
დოკუმენტი საქართველოში, ფაზა  IV (ENPARD საქართველო IV ), EUD 2019.
უვნებლობის და ხარისხის ინვესტიცია  შინაურ საქონელში:  სატესტო ლაბორატორიები - 
შესაძლებლობების შეფასება, Land O’Lakes Venture 37, USDA დაფინანსებით, 2020.დანართი II საქართველოს აგრო–სასურსათო კანონმდებლობის ჩამონათვალი
 
51 / 78II   საქართველოს  აგრო-სასურსათო  კანონმდებლობის  ძირითადი ჩამონათვალი   
საქართველოს 2012 წლის 8 მაისის კანონი N 6155-IS „სურსათის/ცხოველის საკვების 
უვნებლობის, ვეტერინარიისა და მცენარეთა დაცვის კოდექსი“ (დაახლოებული 
ევროპარლამენტისა და საბჭოს 2002 წლის 28 იანვრის რეგულაციასთან (EC) No 178/2002, 
რომელიც განსაზღვრავს სურსათის შესახებ კანონის ზოგად პრინციპებსა და მოთხოვნებს, 
აყალიბებს ევროპის სურსათის უვნებლობის მარეგულირებელ ორგანოს და ადგენს სურსათის 
უვნებლობასთან დაკავშირებულ პროცედურებს);
მთავრობის 2010 წლის 25 ივნისის დადგენილება #173 „სურსათის/ცხოველის საკვების 
მწარმოებელი საწარმოს/დისტრიბუტორის ჰიგიენის ზოგადი წესისა და სურსათის უვნებლობის, 
ვეტერინარიისა და მცენარეთა დაცვის სფეროებში ზედამხედველობის, მონიტორინგისა და 
სახელმწიფო კონტროლის განხორციელების წესის შესახებ“, რომელიც მთლიანად შესწორდა 
მთავრობის 2015 წლის 16 ოქტომბრის დადგენილებით #534 (დაახლოებული 2004 წლის 29 
აპრილის ევროპის პარლამენტის და საბჭოს (EC) No 852/2004 რეგულაციასთან კვების 
პროდუქტების ჰიგიენის შესახებ და 2004 წლის 29 აპრილის ევროპის პარლამენტის და საბჭოს (EC) 
No 882/2004 რეგულაციასთან სურსათის და ცხოველის საკვების კანონმდებლობის, ცხოველთა 
ჯანმრთელობის და კეთილდღეობის წესების შესაბამისობის შემოწმების უზრუნველყოფის 
მიზნით ოფიციალური კონტროლის განხორციელების შესახებ);
მთავრობის 2010 წლის  29 დეკემბრის  დადგენილება  #419 „სურსათის / ცხოველის საკვების 
უვნებლობის სფეროში კრიზისის მართვის გენერალური გეგმის დამტკიცების შესახებ“,  
რომელიც შესწორებულია მთავრობის  2015 წლის 27 ოქტომბრის #547 დადგენილებით  
(დაახლოებული  2004  წლის  29 აპრილის  ევროკომისიის  2004/478/EC  გადაწყვეტილებასთან  
სურსათის/ცხოველის  საკვების  კრიზისული  მდგომარეობის  მართვის  ზოგადი  გეგმის  მიღების  
შესახებ );
მთავრობის 2012 წლის 7 მარტის  დადგენილება #90 „ცხოველური წარმოშობის სურსათის 
ჰიგიენის სპეციალური წესის შესახებ“ (დაახლოებული  2004  წლის  29 აპრილის  ევროპის  
პარლამენტის  და საბჭოს  (EC)No  853/2004  რეგულაციასთან,  რომელიც  ადგენს  ცხოველური  
წარმოშობის  სურსათის  ჰიგიენის  სპეციალურ  წესებს) ;
მთავრობის 2014 წლის 9 ნოემბრის # 567 დადგენილება  „სურსათში ზოგიერთი 
დამაბინძურებლის (კონტამინანტის) მაქსიმალურად დასაშვები  ზღვრის  შესახებ ტექნიკური  
რეგლამენტის დამტკიცების თაობაზე“ (დაახლოებული  2006  წლის  19 დეკემბრის  ევროკომისიის  
(EC)  No 1881/2006  რეგულაციასთან,  ადგენს  სურსათის  პროდუქტებში  გარკვეული  
დამაბინძურებლების  ზღვრულ  დონეებს).  
მთავრობის  2014 წლის   26 დეკემბრის  #714 დადგენილება „თაფლის შესახებ ტექნიკური 
რეგლამენტის დამტკიცების  თაობაზე“ (დაახლოებული  2001  წლის  20 დეკემბრის  ევროსაბჭოს  
დირექტივასთან  2001/110/EC  თაფლთან  დაკავშრებით).
მთავრობის  2014 წლის 26 დეკემბრის #722 დადგენილება „ბიზნესოპერატორის აღიარების წესის 
დამტკიცების შესახებ“ (დაახლოებული  ევროპარლამენტისა და საბჭოს 2002 წლის 28 იანვრის 
რეგულაციასთან (EC) No 178/2002, რომელიც განსაზღვრავს სურსათის შესახებ კანონის ზოგად დანართი II საქართველოს აგრო–სასურსათო კანონმდებლობის ჩამონათვალი
 
52 / 78პრინციპებსა და მოთხოვნებს, აყალიბებს ევროპის სურსათის უვნებლობის მარეგულირებელ 
ორგანოს და ადგენს სურსათის უვნებლობასთან დაკავშირებულ პროცედურებს); 
მთავრობის 2014 წლის 31 დეკემბრის  #764 დადგენილება „მსხვილფეხა საქონლის 
იდენტიფიკაცია-რეგისტრაციისა და მათი  სადგომის/დროებითი სადგომის რეგისტრაციის 
წესის დამტკიცების  შესახებ“ (დაახლოებული  2000  წლის  17 ივლისის  ევროპის  პარლამენტის  და 
ევროსაბჭოს  (EC)  No 1760/2000  რეგულაციასთან,  რომელიც  აარსებს  მსხვილფეხა  რქოსანი  
პირუტყვის  იდენტიფიკაცია-რეგისტრაციის,  საქონლის  ხორცისა  და საქონლის  ხორცის  
პროდუქტების  ეტიკეტირების  სისტემას  და აუქმებს  ევროსაბჭოს  No 820/97  რეგულაციას) ;
მთავრობის  2015 წლის 12 თებერვლის #55 დადგენილება „ცხოველური წარმოშობის სურსათის 
სახელმწიფო კონტროლის განხორციელების  სპეციალური წესის  დამტკიცების  შესახებ“  
(დაახლოებული  2004  წლის  29 აპრილის  ევროპის  პარლამენტისა  და საბჭოს  (EC)  No 854/2004  
რეგულაციასთან,  რომელიც  ადგენს  ადამიანის  მოხმარებისთვის  განკუთვნილი  ცხოველური  
წარმოშობის  სურსათის  ოფიციალური  კონტროლის  ორგანიზების  სპეციალურ  წესებს  და 2005  
წლის  5 დეკემბრის  ევროკომისიის  No 2074/2005  რეგულაციასთან,  რომელიც  ადგენს  დამნერგავ  
ღონისძიებებს  ევროპის  პარლამენტის  და საბჭოს  (EC)  No 853/2004  რეგულაციით  
გათვალისწინებული  გარკვეული  პროდუქტებისთვის  და ევროპის  პარლამენტისა  და საბჭოს  
(EC)  No 854/2004  რეგულაციით  გათვალისწინებული  ოფიციალური  კონტროლის  
ორგანიზებისთვის,   ევროპის  პარლამენტისა  და საბჭოს  (EC)  No 852/2004  რეგულაციისა  და 
ევროპის  პარლამენტისა  და საბჭოს  (EC)  No 882/2004  რეგულაციის  დეროგაციისა  და ევროპის  
პარლამენტისა  და საბჭოს  (EC)  No 853/2004  და (EC)  No 854/2004  რეგულაციების  შესწორების  
შეტანისთვის);
მთავრობის 2015 წლის 3 აპრილის #152 დადგენილება „რძისა და რძის ნაწარმის შესახებ 
ტექნიკური რეგლამენტის დამტკიცების თაობაზე“ (დაახლოებული  2004  წლის  29 აპრილის  
ევროპის  პარლამენტის  და საბჭოს  (EC)No  853/2004  რეგულაციასთან,  რომელიც  ადგენს  
ცხოველური  წარმოშობის  სურსათის  ჰიგიენის  სპეციალურ  წესებს );
მთავრობის 2015 წლის  9 ივლისის # 336 დადგენილება „ინფექციურ  დაავადებებზე, მათ შორის, 
განსაკუთრებით საშიში პათოგენებით გამოწვეულ  დაავადებებზე, ეპიდზედამხედველობის  
ინტეგრირებული ეროვნული სისტემის ფუნქციონირების წესის  დამტკიცების შესახებ“.  
მთავრობის 2015  წლის 14 ივლისის  #348 დადგენილება „ცხოველთა გადამდები დაავადებების 
საწინააღმდეგო პროფილაქტიკურ-საკარანტინო  ღონისძიებათა განხორციელების  წესების 
დამტკიცების შესახებ“, რომელიც შესწორებულია მთავრობის 2016 წლის  27 დეკემბრის #597 
დადგენილებით (დაახლოებული  2005  წლის  20 დეკემბრის  ევროსაბჭოს  2005/94/EC  
დირექტივასთან  ევროკავშირში  ფრინველის  გრიპის  კონტროლის  ღონისძიებების  თაობაზე  და 
აუქმებს  92/40/EEC  დირექტივას;  და 2009  წლის  13 ივლისის  ევროკომისიის  რეგულაციასთან  No 
616/2009  შინაური  ფრინველების  საფრინველე  ნაკვეთურების  და სხვა  გამომწყვდეული  
ფრინველების  საფრინველე  ნაკვეთურების  მიმართ  ასეთ  ნაკვეთურებში  ფრინველის  გრიპის  
თავიდან  აცილებისა  და დამატებითი  ბიოუსაფრთხოების  ღონისძიებების  თაობაზე  ევროსაბჭოს  
2005/94/EC  დირექტივის  იმპლემენტაციის  შესახებ,  და 2012  წლის  25 ივნისის  ევროკომისიის  
2010/367/EU  გადაწყვეტილებასთან  ევროკავშირის  წევრი  ქვეყნების  მიერ  შინაურ  და გარეულ  დანართი II საქართველოს აგრო–სასურსათო კანონმდებლობის ჩამონათვალი
 
53 / 78ფრინველებში  ფრინველის  გრიპზე  ზედამხედველობის  პროგრამის  განხორციელების  შესახებ)  .
მთავრობის 2015 წლის  16 ოქტომბრის #533 დადგენილება „სურსათის/ცხოველის საკვების 
უვნებლობის სახელმწიფო  კონტროლის განხორციელების წესის დამტკიცების თაობაზე“.
მთავრობის 2015 წლის  9 ნოემბრის #567  დადგენილება  „სურსათში ზოგიერთი 
დამაბინძურებლის (კონტამინანტის) მაქსიმალურად დასაშვები  ზღვრის  შესახებ ტექნიკური  
რეგლამენტის დამტკიცების თაობაზე“  (დაახლოებული  2006 წლის 19 დეკემბრის ევროკომისიის 
(EC) No 1881/2006 რეგულაციასთან, რომელიც ადგენს სურსათის პროდუქტებში გარკვეული 
დამაბინძურებლების ზღვრულ დონეებს);
მთავრობის 2015 წლის  10 ნოემბრის #577 დადგენილება „სურსათის/ცხოველის საკვების  
უვნებლობის, ვეტერინარიისა  და მცენარეთა  დაცვის სფეროებში  მიკვლევადობის ზოგადი 
პრინციპების და მოთხოვნების დამტკიცების შესახებ“  (დაახლოებული  2011  წლის  19 
სექტემბრის  ევროკომისიის  (EU)  No 931/2011  განმახორციელებელ  რეგულაციასთან  ევროპის  
პარლამენტის  და საბჭოს  (EC)  No 178/2002  რეგულაციით  დადგენილი  მიკვლევადობის  
მოთხოვნების  შესახებ).  
მთავრობის 2015 წლის  10 ნოემბრის #578 დადგენილება „ევროკავშირის სურსათის/ცხოველის 
საკვების სწრაფი განგაშის სისტემაში (RASFF) ინტეგრაციის უზრუნველყოფის  ღონისძიებათა  
შესახებ" წესის დამტკიცების თაობაზე, (დაახლოებული  2011  წლის  10 იანვრის  ევროკომისიის  
(EU)  No 16/2011  რეგულაციასთან,  რომელიც  ადგენს  სურსათის  და ცხოველის  საკვებთან  
დაკავშირებით  სწრაფი  განგაშის  სისტემის  განმახორციელებელ  ზომებს.  
მთავრობის 2015 წლის 10 ნოემბრის #581 დადგენილება  „სურსათის მიკრობიოლოგიური 
მაჩვენებლების შესახებ ტექნიკური რეგლამენტის დამტკიცების თაობაზე“ (დაახლოებული  2005  
წლის  15 ნოემბრის  ევროკომისიის  (EC)  No 2073/2005  რეგულაციასთან  სურსათის  პროდუქტებში  
მიკრობიოლოგიური  მაჩვენებლების  შესახებ );
მთავრობის 2015 წლის  2 დეკემბრის #605 დადგენილება „რისკების შეფასების, მართვისა და 
კომუნიკაციის პროცედურების დამტკიცების  შესახებ“,  რომელიც გაუქმებულია  მთავრობის  2018 
წლის 29 აგვისტოს #422 დადგენილებით.
მთავრობის 2015 წლის 18 დეკემბრის #639 დადგენილება „ფარმაკოლოგიურად აქტიური 
ნივთიერებების, მათი კლასიფიკაციისა და ცხოველური წარმოშობის სურსათში ნარჩენების 
მაქსიმალური ზღვრის  შესახებ ტექნიკური რეგლამენტის დამტკიცების თაობაზე“  
(დაახლოებული  2009  წლის  22 დეკემბრის  ევროკომისიის  (EU)  No 37/2010  რეგულაციასთან  
ფარმაკოლოგიურად  აქტიური  ნივთიერებებსა  და მათ კლასიფიკაციის  შესახებ  ცხოველური  
წარმოშობის  სურსათში  ნარჩენების  ზღვრულად  დასაშვები  რაოდენობების  შესახებ  და 1997  
წლის  27 ოქტომბრის  ევროკომისიის  97/747/EC  გადაწყვეტილებასთან,  განსაზღვრავს  ზოგიერთ  
ცხოველურ  პროდუქტში  განსაზღვრული  ნივთიერებებისა  და მათი  ნარჩენების  
მონიტორინგისთვის  საბჭოს  96/23/EC  დირექტივით  გათვათვალისწინებული  სინჯის  აღების  
დონეებსა  და სიხშირეს).
მთავრობის 2016 წლის 11 იანვრის  #10 დადგენილება „მეცხოველეობაში ჰორმონული  და 
თირეოსტატიკური მოქმედების მქონე ზოგიერთი ნივთიერებისა (სუბსტანციის) და ბეტა-დანართი II საქართველოს აგრო–სასურსათო კანონმდებლობის ჩამონათვალი
 
54 / 78აგონისტების გამოყენების აკრძალვის წესის დამტკიცების  შესახებ“ (დაახლოებული   1996  წლის  
29 აპრილის  საბჭოს  96/22/EC  დირექტივასთან  მესაქონლეობაში  ჰორმონული  ან 
თირეოსტატიკური  მოქმედების  განსაზღვრული  ნივთიერებებისა  და ბეტა-აგონისტების  
გამოყენების  აკრძალვის  შესახებ  და აუქმებს  81/602/EEC,  88/146/EEC  და 88/299/EEC  
დირექტივებს).
მთავრობის  2016 წლის 18 იანვრის #22 დადგენილება „ტექნიკური რეგლამენტის - ცოცხალ 
ცხოველებსა და ცხოველური წარმოშობის სურსათში ზოგიერთი ნივთიერებისა (სუბსტანციის)  
და მათი ნარჩენების  მონიტორინგის წესის დამტკიცების შესახებ“ (დაახლოებული  1996  წლის  29 
აპრილის  საბჭოს  96/23/EC  დირექტივასთან  ცოცხალ  ცხოველებში  და მათგან  დამზადებულ  
პროდუქტებში  განსაზღვრული  ნივთიერებების  და მათი  ნარჩენების  მონიტორინგის  
ღონისძიებების  შესახებ  და აუქმებს  85/358/EEC  და 86/469/EEC  დირექტივებსა  და 89/187/EEC  და 
91/664/EEC  გადაწყვეტილებებს).
მთავრობის  2016 წლის  1 მარტის  #118 დადგენილება  „ტექნიკური რეგლამენტის - საქონლის  
ხორცისა და საქონლის  ხორცის პროდუქტების ეტიკეტირების წესის დამტკიცების შესახებ“ 
(დაახლოებული  2011  წლის  25 ოქტომბრის  ევროპის  პარლამენტის  რეგულაციასთან   
მომხმარებლისათვის  სურსათთან  დაკავშირებული  ინფორმაციის  მიწოდების  შესახებ,  
რომელსაც  ცვლილება  შეაქვს  ევროპის  პარლამენტის  და საბჭოს  : (EC)  No 1924/2006  და (EC)  No 
1925/2006  რეგულაციებში,  და აუქმებს  ევროკომისიის  87/250/EEC  დირექტივას,  საბჭოს  
90/496/EEC,  ევროკომისიის  1999/10/EC  დირექტივას,  ევროპის  პარლამენტის  და საბჭოს  
2000/13/EC  დირექტივას,  ევროკომისიის  2002/67/EC  და 2008/5/EC  დირექტივებს  და 
ევროკომისიის  (EC)  No 608/2004  რეგულაციას  და 2000  წლის  17 ივლისის  ევროპის  პარლამენტის  
და ევროსაბჭოს  (EC)  No 1760/2000  რეგულაციასთან,  რომელიც  აარსებს  მსხვილფეხა  რქოსანი  
პირუტყვის  იდენტიფიკაცია-რეგისტრაციის,  საქონლის  ხორცისა  და საქონლის  ხორცის  
პროდუქტების  ეტიკეტირების  სისტემას  და აუქმებს  ევროსაბჭოს  No 820/97  რეგულაციას).
მთავრობის  2016 წლის  1 ივლისის  #301 დადგენილება „მომხმარებლისათვის სურსათის შესახებ 
ინფორმაციის მიწოდების თაობაზე დამტკიცების შესახებ“ (დაახლოებული  2011  წლის  25 
ოქტომბრის  ევროპის  პარლამენტის  და საბჭოს  (EU)  No 1169/2011  რეგულაციასთან  
მომხმარებლისათვის  სურსათთან  დაკავშირებული  ინფორმაციის  მიწოდების  შესახებ,  
რომელსაც   ცვლილება  შეაქვს  ევროპის  პარლამენტის  და საბჭოს  : (EC)  No 1924/2006  და (EC)  No 
1925/2006  რეგულაციებში,  და აუქმებს  ევროკომისიის  87/250/EEC  დირექტივას,  საბჭოს  
90/496/EEC,  ევროკომისიის  1999/10/EC  დირექტივას,  ევროპის  პარლამენტის  და საბჭოს  
2000/13/EC  დირექტივას,  ევროკომისიის  2002/67/EC  და 2008/5/EC  დირექტივებს  და 
ევროკომისიის  (EC)  No 608/2004  რეგულაციას).  
მთავრობის  2016 წლის  8 ნოემბრის #499 დადგენილება „ტექნიკური რეგლამენტის - ცოცხალ  
ცხოველებში და ცხოველური წარმოშობის სურსათში კონკრეტული ნივთიერებების და მათი 
ნარჩენების კვლევის  შედეგების ინტერპრეტაციის და ანალიტიკური მეთოდების  შესრულების  
შესახებ წესის დამტკიცების  თაობაზე“ (დაახლოებული  2002  წლის  12 აგვისტოს  ევროკომისიის  
2002/657/EC  საბჭოს  96/23/EC  დირექტივის  განმახორციელებელ  გადაწყვეტილებასთან  
გამოკვლევის  ანალიტიკური  მეთოდების  განხორციელების  და მათი  შედეგების  
ინტერპრეტაციის  შესახებ).დანართი II საქართველოს აგრო–სასურსათო კანონმდებლობის ჩამონათვალი
 
55 / 78მთავრობის 2016 წლის 17 ნოემბრის #497 დადგენილება „სურსათში მიკოტოქსინების  
განსაზღვრისათვის ნიმუშის აღებისა  და ანალიზის მეთოდების  შესახებ ტექნიკური  
რეგლამენტის დამტკიცების თაობაზე“ (დაახლოებული  2006  წლის  23 თებერვლის  
ევროკომისიის  (EC)  No 401/2006  რეგულაციასთან,  რომელიც  ადგენს  სინჯის  აღებისა  და 
გამოკვლევის  ჩატარების  მეთოდებს  სურსათში  მიკოტოქსინების  დონის  ოფიციალური  
კონტროლის  მიზნით).
მთავრობის  2016 წლის 17 ნოემბრის #508 დადგენილება „ტექნიკური რეგლამენტი  – 
ვიტამინების, მინერალების და ზოგიერთი სხვა  ნივთიერების სურსათში დამატების შესახებ“ 
(დაახლოებული  2006  წლის  20 დეკემბრის  ევროპის  პარლამენტის  და საბჭოს  (EC)  No 1925/2006  
რეგულაციასთან  სურსათში  ვიტამინების,  მინერალებისა  და გარკვეული  სხვა  ნივთიერებების  
დამატების  შესახებ  და 2012  წლის  11 აპრილის  ევროპის  პარლამენტის  და საბჭოს  (EU)  No 
307/2012  რეგულაციასთან,  რომელიც  ადგენს  განმახორციელებელ  წესებს  ევროპის  პარლამენტის  
და საბჭოს  (EC)  No 1925/2006  რეგულაციის  მე-8 მუხლის  გამოყენების  მიზნით  და 2009  წლის  30 
ნოემბრის  ევროკომისიის  (EC)  No 1170/2009  რეგულაციასთან,  რომელსაც  ცვლილება  შეაქვს  
ევროპის  პარლამენტისა  და საბჭოს  2002/46/EC  დირექტივაში  და (EC)  No 1925/2006  
რეგულაციაში,  იმ ვიტამინების  და მინერალების  სიისა  და მათი  ფორმების  შესახებ,  რომლებიც  
შეიძლება  დაემატოს  საკვებს  საკვები  დანამატების  ჩათვლით).
მთავრობის  2016  წლის 17 ნოემბრის #510 დადგენილება „სურსათზე კვებით  ღირებულებასა და 
ჯანმრთელობასთან დაკავშირებული  განაცხადის  განთავსების წესის  დამტკიცების შესახებ“  
(დაახლოებული  2006  წლის  20 დეკემბრის  ევროპის  პარლამენტისა  და საბჭოს  (EC)  No 1924/2006  
რეგულაციასთან  კვებით  ღირებულებასთან  და ჯანმრთელობასთან  დაკავშირებული  
მონაცემების  სურსათზე  განთავსების  შესახებ  და 2012  წლის  8 ნოემბრის  ევროკომისიის  (EU)  No 
1047/2012  რეგულაციასთან,  რომელსაც  ცვლილება  შეაქვს  (EC)  No 1924/2006  რეგულაციაში  
კვებითი  ღირებულების  მონაცემების  სიის  შესახებ  და  2013  წლის  24 იანვრის  ევროკომისიის  
2013/63  განმახორციელებელ  გადაწყვეტილებასთან,  რომელიც  იღებს  სახელმძღვენელოებს  
ევროპის  პარლამენტის  და საბჭოს  (EC)  No 1924/2006  რეგულაციის  მე-10  მუხლით  დადგენილი  
ჯანმრთელობასთან  დაკავშირებული  მონაცემების  სპეცილური  პირობების  დანერგვის  მიზნით).
მთავრობის  2016 წლის 13 დეკემბრის  #547 დადგენილება „ სურსათში მიკროელემენტებისა და 
დამაბინძურებლების (კონტამინანტები) რაოდენობის კონტროლისათვის  ნიმუშის აღებისა და 
ანალიზის მეთოდების შესახებ“ (დაახლოებული  2007  წლის  28 მარტის  ევროკომისიის  (EC)  No 
333/2007  რეგულაციასთან,  რომელიც  ადგენს  სურსათში  ტყვიის,  კადმიუმის,  ვერცხლისწყლის,  
არაორგანული  კალის,  3-MCPD-ის  და ბენზ(ა)პირენის  დონის  ოფიციალური  კონტროლის  
მიზნით  სინჯის  აღებისა  და გამოკვლევის  ჩატარების  მეთოდებს.).
მთავრობის 2016 წლის  23 დეკემბრის  #585 დადგენილება „საკვებდანამატების შესახებ 
ტექნიკური რეგლამენტის დამტკიცების თაობაზე“ (დაახლოებული   2008  წლის  16 დეკემბრის  
ევროპის  პარლამენტისა  და საბჭოს  (EC)  No 1333/2008  რეგულაციასთან  საკვებდანამატების  
შესახებ).
მთავრობის 2016 წლის 28 დეკემბრის #600 დადგენილება „ტექნიკური რეგლამენტი - 
კონკრეტული გადამდები ღრუბლისებრი ენცეფალოპათიების პრევენციის, კონტროლის და დანართი II საქართველოს აგრო–სასურსათო კანონმდებლობის ჩამონათვალი
 
56 / 78აღმოფხვრის წესების დამტკიცების  თაობაზე“  (დაახლოებული  2001  წლის  22 მაისის  ევროპის  
პარლამენტისა  და ევროსაბჭოს  (EC)  No 999/2001  რეგულაციასთან,  რომელიც  ადგენს  ზოგიერთი  
გადამდები  ღრუბლისებრი  ენცეფალოპათიების  პრევენციის,  კონტროლის  და აღმოფხვრის  
წესებს );
მთავრობის 2016 წლის 29 დეკემბრის  #623 დადგენილება „მცენარეული  და ცხოველური 
წარმოშობის სურსათ(ზე)ში/ცხოველის საკვებ(ზე)ში პესტიციდების ნარჩენების მაქსიმალური 
დონის შესახებ ტექნიკური რეგლამენტის დამტკიცების თაობაზე“  (დაახლოებული  2005  წლის  
23 თებერვლის  ევროპის  პარლამენტის  და საბჭოს  (EC)  No 396/2005  რეგულაციასთან  
მცენარეული  და ცხოველური  წარმოშობის  სურსათში  და ცხოველის  საკვებში  პესტიციდების  
ნარჩენების  ზღვრულ  დონეებს  და ცვლილება  შეაქვს  საბჭოს  91/414/EEC  დირექტივაში).
მთავრობის 2016 წლის  30 დეკემბრის  #637 დადგენილება  „ტექნიკური რეგლამენტის - 
ფრინველის გრიპის  დიაგნოსტიკის სახელმძღვანელოს დამტკიცების შესახებ“   (დაახლოებული   
2006  წლის  4 აგვისტოს  ევროკომისიის  2006/437/EC  გადაწყვეტილებასთან  ფრინველის  გრიპის  
დიაგნოსტიკის  სახელმძღვანელოს  დამტკიცების  თაობაზე  ევროსაბჭოს  2005/94/EC  დირექტივის  
თანახმად );
მთავრობის 2017  წლის 28 იანვრის  #584 დადგენილება „ტექნიკური  რეგლამენტის - მსხვილფეხა 
რქოსანი პირუტყვის და ღორების ევროკავშირში ვაჭრობაზე ზემოქმედების მქონე ცხოველთა 
ჯანმრთელობის დაცვის დამტკიცების  თაობაზე“ (დაახლოებული  1964 წლის 26 ივნისის 
ევროსაბჭოს 64/432/EEC დირექტივასთან მსხვილფეხა რქოსანი პირუტყვის და ღორების 
ევროკავშირში ვაჭრობაზე ზემოქმედების მქონე ცხოველთა ჯანმრთელობის დაცვის 
პრობლემების შესახებ); 
მთავრობის 2017 წლის 13 აპრილის #195 დადგენილება  „ადამიანის  მიერ უშუალო 
მოხმარებისთვის განკუთვნილი თერმულად  დამუშავებული რძის ანალიზისა და გამოკვლევის 
მეთოდების შესახებ ტექნიკური რეგლამენტის დამტკიცების თაობაზე“  (დაახლოებული  1992  
წლის  14 ნოემბრის  საბჭოს  92/608/EEC  გადაწყვეტილებასთან,  რომელიც  ადგენს  უშუალოდ  
ადამიანის  მოხმარებისთვის  განკუთვნილი  თერმულად  დამუშავებული  რძის  ანალიზისა  და 
დატესტვის  მეთოდებს) ;
მთავრობის 2017 წლის 5 ივლისის #323 დადგენილება „ზოონოზისა  და ზოონოზური  აგენტის  
მონიტორინგის წესის  დამტკიცების შესახებ“ (დაახლოებული  2003  წლის  17 ნოემბრის  ევროპის  
პარლამენტისა  და ევროსაბჭოს  2003/99/EC  დირექტივასთან  ზოონოზების  და ზოონოზური  
აგენტების  მონიტორინგის  თაობაზე,  ცვლილება  შეაქვს  ევროსაბჭოს  90/424/EEC  
გადაწყვეტილებაში  და აუქმებს  ევროსაბჭოს  92/117/EEC  დირექტივას).
მთავრობის 2017  წლის 27 ივლისის  #370 დადგენილება „ტექნიკური რეგლამენტის - ჩვილი  და 
ადრეული ასაკის  ბავშვთათვის გათვალისწინებული განსაკუთრებული სამედიცინო 
დანიშნულებისა და წონის კონტროლის მიზნით  რაციონის სრულად ჩანაცვლებისთვის 
განკუთვნილი სურსათის შესახებ დამტკიცების თაობაზე“ (დაახლოებული  2013  წლის  12 
ივნისის  ევროპის  პარლამენტის  და საბჭოს  (EU)  No 609/2013  რეგულაციასთან  ჩვილი  და მცირე  
ასაკის  ბავშვებისთვის,  სპეციალური  სამედიცინო  მიზნებისათვისა  და წონის  კონტროლის  
მიზნით  მთლიანი  საკვები  რაციონის  ჩანაცვლებისთვის  განკუთვნილი  სურსათის  შესახებ  და დანართი II საქართველოს აგრო–სასურსათო კანონმდებლობის ჩამონათვალი
 
57 / 78აუქმებს  საბჭოს  92/52/EEC  დირექტივას,  ევროკომისიის  96/8/EC,  1999/21/EC,  2006/125/EC  და 
2006/141/EC  დირექტივებს,  ევროპის  პარლამენტისა  და საბჭოს  2009/39/EC  დირექტივას  და 
საბჭოსა  და ევროკომისიის  (EC)  No 41/2009  და (EC)  No 953/2009  რეგულაციებს.
მთავრობის  2017 წლის 6 ოქტომბრის  #456 დადგენილება „პარიის  იდენტიფიკაციის წესის  
დამტკიცების თაობაზე,  რომელსაც მიეკუთვნება სურსათი“ (დაახლოებული  2011  წლის  13 
დეკემბრის  ევროპის  პარლამენტის  და საბჭოს  2011/91/EU  დირექტივასთან  საიდენტიფიკაციო  
აღნიშვნებისა  და ნიშნების  შესახებ,  რომელიც  მიუთითებს  სურსათის  კუთვნილებას  ამა თუ იმ 
პარტიისადმი).
მთავრობის  2017 წლის 28 დეკემბრის  #584 დადგენილება „ტექნიკური რეგლამენტის - 
ცხოველთა ჯანმრთელობის  ზეგავლენა მსხვილფეხა საქონლითა და ღორით ქვეყანაში 
ვაჭრობაზე დამტკიცების შესახებ“ (დაახლოებული  1964  წლის  26 ივნისის  ევროსაბჭოს  
64/432/EEC  დირექტივასთან  მსხვილფეხა  რქოსანი  პირუტყვის  და ღორების  ევროკავშირში  
ვაჭრობაზე  ზემოქმედების  მქონე  ცხოველთა  ჯანმრთელობის  დაცვის  პრობლემების  შესახებ );
მთავრობის  2017 წლის 28 დეკემბრის  #594 დადგენილება „აკვაკულტურის ცხოველის 
ჯანმრთელობასა და მის პროდუქტებთან  დაკავშირებული  მოთხოვნებისა და წყლის  ცხოველის 
ზოგიერთი დაავადების  პრევენციისა  და კონტროლის წესის  დამტკიცების შესახებ“ 
(დაახლოებული  2006  წლის  24 ოქტომბრის  ევროსაბჭოს  2006/88/EC  დირექტივასთან  წყლის  
ცხოველებისა  და მათგან  გამომდინარე  პროდუქტების  ცხოველთა  ჯანმრთელობის  დაცვისა  და 
წყლის  ცხოველების  ზოგიერთი  დაავადების  კონტროლისა  და პრევენციის  თაობაზე );
მთავრობის 2017 წლის  28 დეკემბრის #595 დადგენილება  „სპეციალურ მოთხოვნებს 
დაქვემდებარებული პროდუქტებით ვაჭრობისა და იმპორტისას საზოგადოების 
ჯანმრთელობასთან დაკავშირებული წესის დამტკიცების შესახებ“. 
მთავრობის 2017 წლის 28 დეკემბრის  #595 დადგენილება „სპეციალურ მოთხოვნებს 
დაქვემდებარებული პროდუქტებით ვაჭრობისა და იმპორტისას საზოგადოებრივ და ცხოველთა  
ჯანმრთელობასთან დაკავშირებული წესის დამტკიცების შესახებ“  (დაახლოებული  1992  წლის  
17 დეკემბრის  ევროსაბჭოს  92/118/EEC  დირექტივასთან,  რომელიც  ადგენს  89/662/EEC  
დირექტივის  A (I) დანართსა  და, პათოგენების  შემთხვევაში,  90/425/EEC  დირექტივაში  
მოცემული  ევროკავშირის  სპეციალური  წესებით  დადგენილი  მოთხოვნებისადმი  
დაუქვემდებარებელი  პროდუქტების  ევროკავშირში  ვაჭრობისა  და იმპორტის  შემთხვევაში  
ცხოველისა  და საზოგადოებრივი  ჯანმრთელობის  დაცვის  მოთხოვნებს).
მთავრობის 2017 წლის  29 დეკემბრის  #597 დადგენილება „აკვაკულტურისა  და მისი 
პროდუქტების ბაზარზე განთავსებისა და იმპორტის პირობების, სერტიფიცირების 
მოთხოვნებისა და ვექტორული სახეობების ჩამონათვალის დამტკიცების შესახებ“ 
(დაახლოებული  2008  წლის  12 დეკემბრის  ევროკომისიის  (EC)  No 1251/2008  რეგულაციასთან  
წყლის  ცხოველებისა  და მათგან  ნაწარმოები  პროდუქტების  ევროკავშირის  ტერიტორიაზე  
იმპორტისა  და ბაზარზე  განთავსების  მიზნით  სერტიფიცირების  პირობებისა  და მოთხოვნებისა  
და დაავადების  გადამდები  სახეობების  სიის  დადგენის  თაობაზე  ევროსაბჭოს  2006/88/EC  
დირექტივის  იმპლემენტაციის  შესახებ );დანართი II საქართველოს აგრო–სასურსათო კანონმდებლობის ჩამონათვალი
 
58 / 78მთავრობის 2017 წლის 29 დეკემბრის  #605 დადგენილება „ტექნიკური რეგლამენტის - 
„ცხოველური წარმოშობის არასასურსათო დანიშნულების პროდუქტისა (მათ შორის, 
ცხოველური ნარჩენების) და მეორეული პროდუქტის, რომლებიც არ არის გამიზნული 
ადამიანის მიერ მოხმარებისათვის, ჯანმრთელობისა და ამ საქმიანობასთან დაკავშირებული 
ბიზნესოპერატორის აღიარების წესების" დამტკიცების შესახებ“ (დაახლოებული  2009  წლის  21 
ოქტომბრის  ევროპის  პარლამენტის  და ევროსაბჭოს  (EC)  No 1069/2009  რეგულაციასთან,  
რომელიც  ადგენს  ცხოველური  წარმოშობის  არასასურსათო  დანიშნულების  მქონე  
პროდუქტებისა  და მათგან  ადამიანის  მოხმარებისთვის  არგანკუთვნილი  ნაწარმოები  
პროდუქტებისათვის  ჯანმრთელობის  დაცვის  წესებს  და აუქმებს  (EC)  No 1774/2002  რეგულაციას  
და 2012  წლის  25 თებერვლის  ევროკომისიის  (EU)  No 142/2011  რეგულაციასთან,  რომლითაც  
სრულდება  ევროპის  პარლამენტის  და ევროსაბჭოს  (EC)  No 1069/2009  რეგულაცია,  რომელიც  
ადგენს  ცხოველური  წარმოშობის  არასასურსათო  დანიშნულების  მქონე  პროდუქტებისა  და 
მათგან  ადამიანის  მოხმარებისთვის  არგანკუთვნილი  ნაწარმოები  პროდუქტებისათვის  
ჯანმრთელობის  დაცვის  წესებს  და სრულდება  ევროსაბჭოს  97/78/EC  დირექტივა,  ამ 
დირექტივის  შესაბამისად  საზღვარზე  ზოგიერთი  ნიმუშების  და საგნების  ვეტერინარული  
შემოწმებიდან  ამოღების  შესახებ).
მთავრობის 2018 წლის 5 ივნისის #317 დადგენილება „სურსათთან შეხებისთვის განკუთვნილი 
მასალებისა და ნივთების  მოთხოვნების შესახებ“  (დაახლოებული  2004  წლის  27 ოქტომბრის  
ევროპის  პარლამენტისა  და საბჭოს  1935/2004/EC  რეგულაციასთან  სურსათთან  შეხებაში  მყოფი  
მასალებისა  და ნივთების  შესახებ  და აუქმებს  80/590/EEC და 89/109/EEC დირექტივებს  და 2011  
წლის  14 იანვრის  ევროკომისიის  (EU)  No 10/2011  რეგულაციასთან  სურსათთან  შეხებაში  მყოფი  
პლასტმასის  მასალებისა  და ნივთების  შესახებ).
მთავრობის 2018 წლის  29 აგვისტოს #442 დადგენილება „რისკის ანალიზის ფარგლებში რისკის 
შეფასების, რისკის მართვისა  და რისკის კომუნიკაციის პროცედურების დამტკიცების შესახებ“.
მთავრობის 2018 წლის 31 ოქტომბრის #516 დადგენილება „ტექნიკური რეგლამენტის – 
მცენარეული და ცხოველური წარმოშობის პროდუქტებ(ზე)ში პესტიციდების ნარჩენების 
მაქსიმალური დონის განსაზღვრისათვის სახელმწიფო კონტროლის განხორციელებისას 
ნიმუშის აღების მეთოდების დამტკიცების  შესახებ“ (დაახლოებული  2005  წლის  23 თებერვლის  
ევროპის  პარლამენტის  და საბჭოს  (EC)  No 396/2005  რეგულაციასთან  მცენარეული  და 
ცხოველური  წარმოშობის  სურსათში  და ცხოველის  საკვებში  პესტიციდების  ნარჩენების  
ზღვრულ  დონეებს  და ცვლილება  შეაქვს  საბჭოს  91/414/EEC  დირექტივაში.
მთავრობის 2018 წლის  16 ნოემბრის #548 დადგენილება „ტექნიკური რეგლამენტის - 
გენეტიკურად მოდიფიცირებული  ორგანიზმების მიკვლევადობისა და ეტიკეტირების, 
გენეტიკურად მოდიფიცირებული ორგანიზმებისაგან წარმოებული  სურსათის/ცხოველის 
საკვების მიკვლევადობის დამტკიცების შესახებ“  (დაახლოებული   2001  წლის  12 მარტის  
ევროპარლამენტის  და ევროსაბჭოს  2001/18/EC დირექტივასთან  გარემოში  გენეტიკურად  
მოდიფიცირებული  ორგანიზმების  განზრახ  გაშვების  შესახებ  და აუქმებს  ევროსაბჭოს  
90/220/EEC დირექტივას).დანართი II საქართველოს აგრო–სასურსათო კანონმდებლობის ჩამონათვალი
 
59 / 78მთავრობის 2018 წლის  16 ნოემბრის #549 დადგენილება „მოთხოვნები გენეტიკურად 
მოდიფიცირებული სურსათისა და ცხოველის საკვების შესახებ“ (დაახლოებული  2011  წლის  24 
ივნისის  ევროკომისიის  რეგულაციასთან  (EU) No 619/2011, რომელიც  განსაზღვრავს  ცხოველის  
საკვების  ოფიციალური  კონტროლისთვის  ნიმუშის  აღების  და ანალიზის  მეთოდებს  
გენეტიკურად  მოდიფიცირებული  მასალის  არსებობასთან  დაკავშირებით,  რომელზეც  
მიმდინარეობს  ავტორიზაციის  პროცედურა  ან რომლის  ავტორიზაციის  ვადა  ამოიწურა).
მთავრობის 2018 წლის 13 დეკემბრის #587 დადგენილება „ადამიანის მიერ მოხმარებისათვის  
განკუთვნილი ცხოველური წარმოშობის  პროდუქტის წარმოებასთან, გადამუშავებასთან,  
დისტრიბუციასა და იმპორტთან დაკავშირებული ცხოველთა ჯანმრთელობის  დაცვის წესის  
დამტკიცების შესახებ“ (დაახლოებული   2004  წლის  29 აპრილის  ევროპის  პარლამენტის  და 
საბჭოს  (EC)No  853/2004  რეგულაციასთან,  რომელიც  ადგენს  ცხოველური  წარმოშობის  სურსათის  
ჰიგიენის  სპეციალურ  წესებს.).
მთავრობის 2019 წლის 19 თებერვლის #112 დადგენილება „ვეტერინარული პრეპარატების 
რეგისტრაციის, წარმოების ავტორიზაციისა  და კონტროლის წესის  დამტკიცების შესახებ“  
(დაახლოებული  2018  წლის  11 დეკემბრის  ევროპარლამენტის  და ევროსაბჭოს   2019/6 
რეგულაციასთან  (EU)  ვეტერინარული  პრეპარატების  შესახებ  და აუქმებს  2001/82/EC 
დირექტივას);
საქართველოს შრომის,  ჯანმრთელობის  და სოციალური დაცვის მინისტრის 2001 წლის  16 
აგვისტოს ბრძანება  #301/ნ  „სასურსათო ნედლეულისა და კვების პროდუქტების ხარისხისა და 
უსაფრთხოების სანიტარიული წესებისა და ნორმების დამტკიცების შესახებ 2.3.2.00-00’“.
საქართველოს ფინანსთა  მინისტრის 2015 წლის 16 ივლისის #221 ბრძანება 
„სურსათად/ცხოველის საკვებად განკუთვნილი  გენეტიკურად  მოდიფიცირებული 
ორგანიზმებისა და იმპორტირებისას  მათგან წარმოებული გენმოდიფიცირებული პროდუქტის  
საბაჟო კონტროლის წესის  დამტკიცების თაობაზე“.
მთავრობის 2010 წლის 31 დეკემბრის #426 დადგენილება „საჯარო სამართლის იურიდიული 
პირის – შემოსავლების  სამსახურისა და საჯარო სამართლის იურიდიული პირის  –სააგენტოს 
მიერ ნებართვების გაცემის წესის, პირობებისა და სანებართვო მოწმობების ფორმების  
დამტკიცების შესახებ“.
მთავრობის 2010  წლის 31 დეკემბრის #429 დადგენილება „ფიტოსანიტარიული სასაზღვრო-
საკარანტინო და ვეტერინარული  სასაზღვრო-საკარანტინო კონტროლის განხორციელების წესის  
დამტკიცების თაობაზე“, რომელიც ბოლოს  შესწორდა მთავრობის 2017 წლის 21 ივლისის #354 
დადგენილებებით და მთავრობის  2018 წლის 28 დეკემბრის #661 დადგენილებით  
(დაახლოებული  ევროპის  პარლამენტის  და ევროპის  საბჭოს,  2017  წლის  15 მარტის  
რეგულაციასთან  (EU)  2017/625  იმ სახელმწიფო  და სხვა  სახის  კონტროლის  საქმიანობის  შესახებ,  
რომლებიც  უზრუნველყოფენ  სურსათთან  და ცხოველის  საკვებთან  დაკავშირებული  კანონის,  
ცხოველთა  ჯანმრთელობის  და კეთილდღეობის,  მცენარეთა  ჯანრმთელობისა  და მცენარეთა  
დაცვის  პროდუქტებთან  დაკავშირებული  წესების  დაცვას,  რაც ცვლის  ევროპარლამენტის  და 
ევროკავშირის  რეგულაციებს  (EC)  No 999/2001,  (EC)  No 396/2005,  (EC)  No 1069/2009,  (EC)  No 
1107/2009,  (EU)  No 1151/2012,  (EU)  No 652/2014,  (EU)  2016/429  და ევროსაბჭოს  რეგულაციებს  (EU)  დანართი II საქართველოს აგრო–სასურსათო კანონმდებლობის ჩამონათვალი
 
60 / 782016/2031  (EC)  No 1/2005  და (EC)  No 1099/2009  და ევროსაბჭოს  დირექტივებს  98/58/EC,  
1999/74/EC,  2007/43/EC,  2008/119/EC  და 2008/120/EC,  და აუქმებს  ევროპარლამენტის  და 
ევროსაბჭოს  რეგულაციებს  (EC)  No 854/2004  და (EC)  No 882/2004,  ევროსაბჭოს  დირექტივებს  
89/608/EEC,  89/662/EEC,  90/425/EEC,  91/496/EEC,  96/23/EC,  96/93/EC  და 97/78/  EC და ევროსაბჭოს  
გადაწყვეტილებას  92/438/EEC  (სახელმწიფო  კონტროლის  რეგულაცია).
მთავრობის 2016 წლის 23 დეკემბრის  #567 დადგენილება „არაცხოველური წარმოშობის  
სურსათის/ცხოველის საკვების უვნებლობის სასაზღვრო კონტროლის წესის დამტკიცების 
შესახებ“.დანართი III საქართველოს აგროსასურსათო კანონმდებლობის ევროკავშირის კანონმდებლობასთან დაახლოების გეგმა
61 / 78III  ევროკავშირის კანონმდებლობასთან საქართველოს აგრო-სასურსათო 
კანონმდებლობის და ახლოების გეგმა.
ევროკავშირის კანონმდებლობა მიახლოების ბოლო ვადა
ნაწილი 1 - ვეტერინარია
ევროსაბჭოს 1992  წლის 17 დეკემბრის   92/119/EEC დირექტივა, ზოგიერთი  
ცხოველური დაავადების   კონტროლის  ევროკავშირის ზოგადი ღონისძიებებისა  და 
ღორის ვეზიკულარულ  დაავადებასთან დაკავშირებული სპეციალური 
ღონისძიებების შემოღების შესახებ.2020
2000 წლის 4 ივლისის  ევროკომისიის 2000/428/EC გადაწყვეტილება ადგენს  ღორის  
ვეზიკულარული დაავადების დადასტურებისა და დიფერენციაციული დიაგნოზის მიზნით ჩასატარებელი ლაბორატორიული შემოწმებების  შედეგების შეფასების დიაგნოსტიკურ პროცედურებს, ნიმუშის აღების მეთოდებსა და კრიტერიუმებს.
2020
2008 წლის 5 მარტის  ევროკომისიის 2008/38/EC დირექტივა ადგენს განსაზღვრული კვებითი დანიშნულების მიზნებისთვის  განკუთვნილი ცხოველის  საკვების ნუსხას.
2020
ევროკომისიის 1982 წლის 23 ივნისის 82/475/EEC დირექტივა ადგენს შინაური ცხოველებისათვის გამიზნული ნარევი საკვების ეტიკეტირებისთვის გამოსაყენებელი ინგრედიენტების კატეგორიებს.
2020
2009 წლის 13  ივლისის ევროპის პარლამენტის და  საბჭოს (EC) No 767/2009 
რეგულაცია  ცხოველის საკვებისა ბაზარზე  განთავსებისა და  გამოყენების თაობაზე,   
ცვლილება შეაქვს  ევროპის პარლამენტის და საბჭოს  (EC) No 1831/2003  რეგულაციაში 
და აუქმებს ევროსაბჭოს   79/373/EEC დირექტივას, ევროკომისიის  80/511/EEC 
დირექტივას, ევროსაბჭოს  82/471/EEC,  83/228/EEC, 93/74/EEC, 93/113/EC  და  96/25/EC 
დირექტივებსა და ევროკომისიის 2004/217/EC გადაწყვეტილებას.2020
2011 წლის 14  იანვრის ევროკომისიის 2011/25/EU რეკომენდაცია ადგენს ცხოველის  
საკვები ნივთიერებების, ცხოველის საკვების დანამატების, ბიოციდური პროდუქტებისა და  სამედიცინო ვეტერინარული  პროდუქტების სახელმძღვანელოს. 2020
2013 წლის 16  იანვრის  ევროკომისიის (EU) No 68/2013 რეგულაცია ცხოველის საკვები 
ნივთიერებების  კატალოგის შესახებ.2020
2009 წლის 27  იანვრის ევროკომისიის   (EC)  No 152/2009 რეგულაცია  ადგენს 
ცხოველის საკვების  სახელმწიფო  კონტროლის მიზნით  ნიმუშის აღებისა  და 
ანალიზის მეთოდებს.2021დანართი III საქართველოს აგროსასურსათო კანონმდებლობის ევროკავშირის კანონმდებლობასთან დაახლოების გეგმა
62 / 782003 წლის 22  სექტემბრის  ევროპის  პარლამენტისა და საბჭოს (EC) No 1831/2003 
რეგულაცია ცხოველის კვებაში  დანამატების  გამოყენების თაობაზე.2021
2005 წლის 4 მარტის ევროკომისიის (EC) No 378/2005  რეგულაცია ცხოველის  საკვები 
დანამატების დამტკიცებასთან  დაკავშირებით,   ევროკავშირის რეფერენტული 
ლაბორატორიის მოვალეობებისა  და ფუნქციების თაობაზე ევროპის პარლამენტისა 
და ევროსაბჭოს  (EC)  No 1831/2003 რეგულაციის   განხორციელების დეტალური 
წესების თაობაზე.2021
2008 წლის 25  აპრილის ევროკომისიის  EC) No 429/2008  რეგულაცია  ცხოველის  
საკვები დანამატების შეფასებისა  და აღიარების  მიზნით  აპლიკაციის მომზადებისა 
და წარდგენის თაობაზე  ევროპის  პარლამენტისა და ევროსაბჭოს (EC)  No 1831/2003 
რეგულაციის განხორციელების დეტალური წესების თაობაზე.2021
2005 წლის 5 დეკემბრის   ევროკომისიის (EC)  No 2075/2005 რეგულაცია  ხორცში  
ტრიქინელაზე სახელმწიფო კონტროლის სპეციალური  წესების დადგენის შესახებ.2021
1998 წლის 20  ივლისის ევროსაბჭოს  98/58/EC დირექტივა ფერმერული  
მეურნეობისთვის გამიზნული ცხოველების  დაცვის  შესახებ.2022
2006 წლის 14  ნოემბრის ევროკომისიის 2006/778/EC გადაწყვეტილება ფერმერული 
მეურნეობისათვის გამიზნული ზოგიერთი ცხოველის საწარმო ლოკაციებში არსებობის შემთხვევაში  ინსპექტირებისას ინფორმაციის შეგროვების მინიმალურ  
მოთხოვნების შესახებ.2022
2008 წლის 18  დეკემბრის   ევროსაბჭოს  2008/119/EC დირექტივა ადგენს ხბოთა დაცვის 
მინიმალურ სტანდარტებს.2022
2008 წლის 18  დეკემბრის   ევროსაბჭოს  2008/120/EC  დირექტივა  ადგენს  ღორების 
დაცვის მინიმალურ სტანდარტებს.2022
2009 წლის 24  სექტემბრის ევროსაბჭოს  (EC)  No 1099/2009  რეგულაცია   დაკვლისას  
ცხოველთა დაცვის თაობაზე.2022
2002 წლის 30  იანვრის  ევროკომისიის 2002/4/EC დირექტივა კვერცხისმდებელი 
დედლების სადგომი დაწესებულებების რეგისტრაციის  თაობაზე, რომელიც 
დადგენილია ევროსაბჭოს  1999/74/EC  დირექტივით.2022
2007 წლის 28  ივნისის  ევროსაბჭოს 2007/43/EC  დირექტივა ადგენს მეხორცული 
ჯიშის ქათმების  დაცვის მინიმალური წესებს.2022
1997 წლის 25  ივნისის  ევროსაბჭოს (EC)  No 1255/97 რეგულაცია შეკრების პუნქტების   
ევროკავშირის კრიტერიუმებისა შესახებ და ცვლილება  შეაქვს 91/628/EEC 2022დანართი III საქართველოს აგროსასურსათო კანონმდებლობის ევროკავშირის კანონმდებლობასთან დაახლოების გეგმა
63 / 78დირექტივის დანართში  მოცემული სამარშრუტო გეგმაში.
2004 წლის 22  დეკემბრის  ევროსაბჭოს (EC)  No 1/2005 რეგულაცია  
ტრანსპორტირებისას და მსგავსი მოქმედებებისას ცხოველთა დაცვის  თაობაზე და 
ცვლილება შეაქვს  64/432/EEC და  93/119/EC დირექტივებსა და  (EC)  No 1255/97 
რეგულაციაში.2022
2014 წლის 10  ივლისის ევროკომისიის დამნერგავი რეგულაცია (EU) No 750/2014, , 
რომელიც ადგენს ღორის  ეპიდემიურ დიარეასთან  დაკავშირებულ დამცავ 
ღონისძიებებს, ევროკავშირში ღორის  შეყვანასთან დაკავშირებული  ცხოველთა  
ჯანმრთელობის მოთხოვნების  გათვალისწინებით.2023
1999 წლის 19  ივლისის ევროსაბჭოს დირექტივა  1999/74/EC, , რომელიც ადგენს  
კვერცხმდებელი დედლების დაცვის  მინიმალურ  სტანდარტებს.2023
2013 წლის 4 თებერვლის  ევროკომისიის რეგულაცია (EU) No 101/2013, რომელიც 
ეხება მსხვილფეხა რქოსანი პირუტყვის  ტან-ხორცის  ზედაპირზე 
მიკრობიოლოგიური დაბინძურების შემცირების მიზნით რძე მჟავის გამოყენებას.2023
1990 წლის 26  მარტის  ევროსაბჭოს დირექტივა 90/167/EEC, რომელიც ადგენს  
სამედიცინო დანიშნულების ცხოველის საკვების მომზადებას, ბაზარზე განთავსებას და გამოყენებას. 2024
2002 წლის 7 მაისის   ევროპარლამენტის და საბჭოს დირექტივა 2002/32/EC, რომელიც 
ეხება არასასურველ ნივთიერებებს ცხოველის  საკვებში.2024
2004 წლის 11  ოქტომბრის ევროკომისიის რეკომენდაცია 2004/704/EC, რომელიც ეხება 
ცხოველის საკვებში დიოქსინის და დიოქსინის მაგვარ PCBs-ის მონიტორინგს.2024
2013 წლის 7 იანვრის ევროკომისიის  დამნერგავი რეგულაცია (EU) No 139/2013, რომელიც ადგენს ევროკავშირში ზოგიერთი ფრინველის იმპორტისას ჯანმრთელობისა და  კარანტინის მოთხოვნებს.
2024
1990 წლის 26  ივნისის  ევროსაბჭოს 90/426/EEC დირექტივა, რომელიც ეხება 
ცხენისებრთა ცხოველების ჯანმრთელობის  პირობებს  გადაადგილებისა და მესამე 
ქვეყნებიდან იმპორტისას.2024
2010 წლის 2 ივლისის ევროკომისიის (EU) No 605/2010 რეგულაცია, რომელიც ადგენს  ცხოველთა, საზოგადოებრივი  ჯანმრთელობისა  და ვეტერინარული 
სერტიფიკატის მოთხოვნებს ადამიანის მოხმარებისათვის განკუთვნილი ნედლი რძის და რძის პროდუქტებისათვის.
2025დანართი III საქართველოს აგროსასურსათო კანონმდებლობის ევროკავშირის კანონმდებლობასთან დაახლოების გეგმა
64 / 781990 წლის 26  ივნისის  ევროსაბჭოს 90/427/EEC რეგულაცია, ეხება  ცხენებით 
ვაჭრობისას ზოოტექნიკურ და გენეოლოგიურ პირობებს.2025
2009 წლის 30  ნოემბრის ევროსაბჭოს 2009/156/EC დირექტივა, რომელიც ადგენს 
ცხენების გადაადგილებისა და მესამე ქვეყნებიდან იმპორტის დროს  ცხოველთა 
ჯანმრთელობის პირობებს.2025
2008 წლის 6 ივნისის ევროკომისიის (EC) No 504/2008 რეგულაცია, რომელიც ახორციელებს ევროსაბჭოს 90/426/EEC და 90/427/EEC დირექტივებს ცხენების იდენტიფიკაციის მეთოდებთან დაკავშირებით.
2025
2009 წლის 30  ნოემბრის ევროსაბჭოს 2009/157/EC დირექტივა, რომელიც ეხება 
მსხვილფეხა საქონლის გამოყვანილ წმინდა სანაშენე ჯიშებს.2026
1984 წლის 27  აპრილის ევროკომისიის  გადაწყვეტილება 84/247/EEC, რომელიც 
ადგენს იმ სელექციონერი  ორგანიზაციებისა  და ასოციაციების აღიარების  წესს, 
რომელებიც ქმნიან ან აწარმოებენ მსხვილფეხა საქონლის  წმინდა  სანაშენე ჯიშების 
,,ნახირის წიგნს“.2026
1987 წლის 18  ივნისის  ევროსაბჭოს 87/328/EEC დირექტივა, რომელიც ეხება წმინდა  
ჯიშის მსხვილფეხა  საქონლის  მოშენებისთვის  დაშვებას.2026
1994 წლის 23  ივნისის  ევროსაბჭოს 94/28/EC  დირექტივა, რომელიც ადგენს  
ზოოტექნიკურ და გენეოლოგიურ პირობებს, მესამე ქვეყნებიდან ცხოველების,  მათი  
სპერმის, კვერცხუჯრედის და ემბრიონის იმპორტთან დაკავშირებით.2026
1992 წლის 29  აპრილის ევროსაბჭოს 92/35/EEC  დირექტივა, რომელიც ეხება ცხენის 
აფრიკულ დაავადებასთან ბრძოლის ღონისძიებების და კონტროლის წესებს.2026
1990 წლის 26  ივნისის  ევროსაბჭოს 90/429/EEC დირექტივა, რომელიც ადგენს 
ცხოველთა ჯანმრთელობის დაცვის  მოთხოვნებს   ღორის სახეობის შინაური  
ცხოველის სპერმით ვაჭრობასთან დაკავშირებით.2026
2012 წლის 1 მარტის ევროკომისიის 2012/137/EU დამნერგავი გადაწყვეტილება, რომელიც ეხება ღორის სახეობის ცხოველების   სპერმის  იმპორტს ევროკავშირში.
2027
1988 წლის 19  დეკემბრის   ევროსაბჭოს  88/661/EEC დირექტივა, რომელიც ეხება 
ღორის სახეობის   მოშენების  ზოოტექნიკურ სტანდარტებს.2027
1990 წლის 26  ივნისის  ევროსაბჭოს 90/428/EEC  დირექტივა, რომელიც ეხება 
შეჯიბრებებში მონაწილე  ცხენისებრთა  ვაჭრობას და ადგენს მსგავსი შეჯიბრებების  
ჩატარებისთვის პირობებს.2027დანართი III საქართველოს აგროსასურსათო კანონმდებლობის ევროკავშირის კანონმდებლობასთან დაახლოების გეგმა
65 / 78ნაწილი 2 - სურსათის უვნებლობა
2008 წლის 16  დეკემბრის  ევროპის პარლამენტის და საბჭოს (EC) No 1332/2008 
რეგულაცია   საკვები ფერმენტების  შესახებ და ცვლილება შეაქვს საბჭოს 
83/417/EEC დირექტივაში, საბჭოს (EC)  No 1493/1999 რეგულაციაში,  2000/13/EC 
დირექტივაში, საბჭოს  2001/112/EC დირექტივასა და (EC) No 258/97  რეგულაციაში.2020
2008 წლის 16  დეკემბრის  ევროპის პარლამენტის და საბჭოს (EC) No 1334/2008 
რეგულაცია სურსათში/ზე გამოსაყენებელი არომატიზატორებისა და  არომატიზატორის თვისებების მქონე გარკვეული სურსათის ინგრედიენტების  
შესახებ და  ცვლილება შეაქვს  საბჭოს  1601/91 რეგულაციაში,  (EC) No 2232/96 და 
(EC) 110/2008 რეგულაციებში და 2000/13/EC დირექტივაში. 2020
2012 წლის 1 ოქტომბრის ევროკომისიის (EU) No 873/2012 რეგულაცია, ევროპის პარლამენტისა და  საბჭოს  (EC)  No 1334/2008  რეგულაციის პირველი დანართით  
მოცემული არომატიზატორების  ერთიან  სიასთან და საწყის ნივთიერებებთან   
დაკავშირებული გარდამავალი დებულებების  შესახებ.2020
1978 წლის 30  იანვრის საბჭოს 78/142/EEC დირექტივა სურსათთან  შეხებაში  მყოფი  
ვინილ-ქლორიდის მონომერის შემცველ მასალებისა და ნივთების შესახებ  წევრ სახელმწიფოთა კანონმდებლობის დაახლოების  თაობაზე.
2020
1992 წლის 13  იანვრის ევროკომისიის 92/2/EEC დირექტივა, ადგენს   ადამიანის 
მოხმარებისთვის განკუთვნილი სწრაფად  გაყინული  სურსათის ტემპერატურის 
ოფიციალური კონტროლის განხორციელებისათვის  სინჯის აღების 
პროცედურებსა და ანალიზის ერთიანი მეთოდების.2020
1988 წლის 21  დეკემბრის  საბჭოს 89/108/EEC დირექტივა ადამიანის 
მოხმარებისთვის განკუთვნილი სწრაფად  გაყინული სურსათის შესახებ 
დაკავშირებული წევრ სახელმწიფოთა კანონების დაახლოების თაობაზე.2020
2005 წლის 12  იანვრის ევროკომისიის (EC)  No 37/2005 რეგულაცია   ადამიანის 
მოხმარებისთვის განკუთვნილი სწრაფად  გაყინული სურსათის 
ტრანსპორტირების, დასაწყობების და  შენახვის ადგილებში ტემპერატურის 
მონიტორინგის შესახებ.2020
2005 წლის 21  ივნისის  ევროკომისიის 2005/463/EC გადაწყვეტილება,  აყალიბებს  
ქსელურ ჯგუფს  გენ-მოდიფიცირებული, ტრადიციული  და ორგანული მოსავლის  
თანაარსებობასთან დაკავშირებული ინფორმაციის გაცვლისა და კოორდინირების მიზნით.2020
2009 წლის 13  ოქტომბრის ევროკომისიის 2009/770/EC გადაწყვეტილება,  რომელიც 
ადგენს სტანდარტული  ანგარიშგების ფორმატებს გენ-მოდიფიცირებული  2020დანართი III საქართველოს აგროსასურსათო კანონმდებლობის ევროკავშირის კანონმდებლობასთან დაახლოების გეგმა
66 / 78ორგანიზმების ან მათი შემცველი პროდუქტების, ბაზარზე განთავსების მიზნით, გარემოში განზრახ  გაშვებაზე მონიტორინგის შედეგების წარმოდგენის მიზნით, 
ევროპის პარლამენტისა და საბჭოს 2001/18/EC დირექტივის შესაბამისად.
2012 წლის 1 ოქტომბრის ევროკომისიის (EU) No 872/2012 განმახორციელებელი რეგულაცია, ამტკიცებს არომატიზატორი  ნივთიერებების სიას, რომელიც 
განსაზღვრულია  ევროპის პარლამენტის და საბჭოს (EC) No 2232/96  რეგულაციით,  
შეაქვს ეს სია ევროპის პარლამენტისა და საბჭოს  (EC)  No 1334/2008  რეგულაციის  
დანართი I-ში  და აუქმებს  ევროკომისიის  (EC)  No 1565/2000 რეგულაციის და 
ევროკომისიის 1999/217/EC გადაწყვეტილებას. 2021
2003 წლის 10  ნოემბრის ევროპის პარლამენტისა  და საბჭოს (EC) No 2065/2003  
რეგულაცია  სურსთში ან სურსათზე შესაბოლად  გამოყენებული ან 
გამოყენებისთვის განკუთვნილი  არომატიზატორების შესახებ.2021
2013 წლის 10  დეკემბრის  ევროკომისიის (EU) No 1321/2013 განმახორციელებელი 
რეგულაცია, რომელიც აყალიბებს  შესაბოლად გამოსაყენებელი 
არომატიზატორების პირველადი პროდუქტების ერთიან ჩამონათვალს,     
რომელთა გამოყენება ნებადართულია  სურსათში ან სურსათზე და/ან მათგან მიღებული შესაბოლი  არომატიზატორების  წარმოებაში. 2021
1993 წლის 15  მარტის  ევროკომისიის 93/11/EEC დირექტივა  N-ნიტროზამინების  და 
N-ნიტროზული ნივთიერებების პოლიმერებიდან  ან რეზინის საწოვარებიდან  
გამოყოფის შესახებ. 2021
2005 წლის 18  ნოემბრის ევროკომისიის (EC) No 1895/2005 რეგულაცია  სურსათთან  
შეხებაში  მყოფი მასალებისა და ნივთების  შემადგენლობაში გარკვეული ეპოქსიდური წარმონაქმნების გამოყენების შეზღუდვის შესახებ.
2021
2010 წლის 13  ივლისის ევროკომისიის 2010/C  200/01 რეკომენდაცია ჩვეულებრივ 
და ორგანულ მარცვლეულში გენ-მოდიფიცირებული ორგანიზმების 
გაუთვალისწინებელი თანაარსებობის თავიდან  აცილების 
მიზნითსახელმძღვანელოს დადგენის  თაობაზე.2021
2006 წლის 19  დეკემბრის  ევროკომისიის (EC)  No 1882/2006 რეგულაცია,  ადგენს 
განსაზღვრულ სურსათში ნიტრატების  დონის სახელმწიფო კონტროლის მიზნით 
სინჯის აღებისა და ანალიზის ჩატარების მეთოდებს.2021
1986 წლის 11  სექტემბრის ევროკომისიის  86/474/EEC გადაწყვეტილება  არა-წევრი  
ქვეყნებიდან იმპორტის დროს  მსხვილფეხა რქოსანი პირუტყვის, ღორის და ახალი  
ხორცის ადგილზე  ინსპექტირების განხორციელების შესახებ.2022დანართი III საქართველოს აგროსასურსათო კანონმდებლობის ევროკავშირის კანონმდებლობასთან დაახლოების გეგმა
67 / 782002 წლის 10  ივნისის  ევროპის პარლამენტისა  და საბჭოს 2002/46/EC დირექტივა 
საკვების დანამატების შესახებ  წევრ სახელმწიფოთა კანონმდებლობის დაახლოების თაობაზე.
2022
2011 წლის 14  იანვრის ევროკომისიის (EU) No 10/2011 რეგულაცია სურსათთან  
შეხებაში მყოფი პლასტმასის მასალებისა და ნივთების შესახებ. 2022
ევროპის პარლამენტისა და საბჭოს 2009/54/EC დირექტივა ბუნებრივი მინერალური წყლების მოპოვებისა და ბაზარზე გატანის  შესახებ.
2022
2003 წლის 16  მაისის ევროკომისიის 2003/40/EC დირექტივა, ადგენს ბუნებრივი 
მინერალური წყლების შემადგენელი კომპონენტების ჩამონათვალს, კონცენტრაციის დონეებისა და მარკირებასთან დაკავშირებულ მოთხოვნებს, აგრეთვე  ბუნებრივი მინერალური  წყლებისა  და წყაროს წყლების  ოზონით 
გამდიდრებული აირით დამუშავების პირობებს.
2022
2009 წლის 6 მაისის  ევროპის პარლამენტის და საბჭოს 2009/41/EC დირექტივა  გენ-
მოდიფიცირებული მიკროორგანიზმების შეზღუდული რაოდენობით გამოყენების შესახებ.
2022
2013 წლის 13  დეკემბრის  ევროკომისიის No 1337/2013 განმახორციელებელი 
რეგულაცია, რომელიც აყალიბებს  ევროპის პარლამენტისა და საბჭოს  (EU) 
No1169/2011 რეგულაციის  გამოყენების წესებს, რომელიც ეხება წარმოშობის 
ქვეყნის ან ადგილის მითითებას ახალი, გაციებული  ან გაყინული  ღორის, ცხვრის, 
თხის და ფრინველის ხორცისთვის  გამოყენების შესახებ.2022
2010 წლის 9 თებერვლის  ევროკომისიის (EU) No 115/2010 რეგულაცია,  ადგენს  
ბუნებრივი მინერალური  წყლებიდან  და წყაროს  წყლებიდან ფტოროვანი ნაერთის 
მოცილების მიზნით  აქტივირებული ალუმინის გამოყენების პირობებს.2023
2000 წლის 27  სექტემბრის ევროკომისიის  2000/608/EC გადაწყვეტილება  გენ-
მოდიფიცირებული მიკრო-ორგანიზმების 90/219/EEC დირექტივის III დანართის შესაბამისად  რისკის  შეფასების  ინსტრუქციების შესახებ. 
2023
2012 წლის 11  იანვრის ევროკომისიის (EU) No 28/2012 რეგულაცია, ადგენს 
ევროკავშირში გარკვეული კომბინირებული  პროდუქტების იმპორტისა და 
ტრანზიტისთვის საჭირო სერთიფიცირების მოთხოვნებს და ცვლილება შეაქვს 2007/275/EC გადაწყვეტილებასა და (EC) No 1162/2009 რეგულაციაში.2023
2005 წლის 11  იანვრის ევროკომისიის 2005/34/EC გადაწყვეტილება,  ადგენს   მესამე  
ქვეყნებიდან იმპორტირებულ ცხოველური წარმოშობის სურსათში ზოგიერთ ნარჩენებზე ცდების  ჩატარების ერთიან სტანდარტებს.
2023დანართი III საქართველოს აგროსასურსათო კანონმდებლობის ევროკავშირის კანონმდებლობასთან დაახლოების გეგმა
68 / 781982 წლის 18  ოქტომბრის საბჭოს 82/711/EEC დირექტივა, ადგენს სურსათთან 
შეხებაში  მყოფი პლასტმასის მასალებისა და ნივთების შემადგენელი კომპონენტებისათვის მიგრაციის გამოკვლევისთვის აუცილებელ ძირითად წესებს.
2023
1984 წლის 15  ოქტომბრის საბჭოს 84/500/EEC დირექტივა  სურსათთან  შეხებაში 
მყოფი კერამიკის  ნივთების შესახებ წევრ სახელმწიფოთა  კანონებმდებლობების 
დაახლოების თაობაზე.2023
1996 წლის 26  თებერვლის ევროკომისიის 96/8/EC დირექტივა წონაში დაკლების 
მიზნით დაბალი ენერგეტიკული ღირებულების დიეტებისთვის განკუთვნილი სურსათის შესახებ. 
2023
2002 წლის 3 ოქტომბრის საბჭოს 2002/812/EC გადაწყვეტილება ევროპის  
პარლამენტისა და  საბჭოს  2001/18/EC დირექტივის შესაბამისად 
გენმოდიფიცირებული ორგანიზმების ან  მათი  შემცველობის მქონე პროდუქტების 
ბაზარზე გატანასთან დაკავშირებით   შემაჯამებელი ინფორმაციის ფორმატის შესახებ. 2023
2013 წლის 11  მარტის  ევროკომისიის (EU) No 210/2013 რეგულაცია  ევროპის 
პარლამენტისა და  საბჭოს  (EC)  No 852/2004  რეგულაციის მიხედვით  ღივების 
მწარმოებელ საწარმოთა აღიარების  თაობაზე.  2024
2014 წლის 28  მაისის ევროკომისიის (EU) No 579/2014 რეგულაცია  იძლევა საბჭოს 
(EC) No 852/2004 რეგულაციის II დანართის ზოგიერთი დებულებების დარღვევის უვლებას, რომლებიც ეხება თხევადი ზეთისა და ცხიმის ზღვით ტრანსპორტირებას. 
2024
2012 წლის 16  მაისის ევროკომისიის (EU) No 432/2012 რეგულაცია,  ადგენს 
ჯანმრთელობასთან დაკავშირებით სურსათზე  განთავსებული დასაშვები 
მონაცემების ჩამონათვალს, გარდა იმ მონაცემებისა, რომელიც მიანიშნებს  
დაავადებათა რისკის  შემცირებაზე  და ბავშვების განვითარებასა და 
ჯანმრთელობაზე.2024
1985 წლის 19  დეკემბრის  საბჭოს 85/572/EEC დირექტივა, ადგენს  სურსათთან 
შეხებაში  მყოფი  პლასტმასის მასალებისა და ნივთების შემადგენელი კომპონენტების მიგრაციის გამოცდის დროს გამოსაყენებელი იმიტატორების ჩამონათვალს.
2024
2009 წლის 10  თებერვლის ევროკომისიის (EC) No 124/2009 რეგულაცია, აწესებს  
სურსათში კოკციდიოსტატების და ჰისტამონოსტატების  მაქსიმალურ  დასაშვებ 
დონეებს, რომელიც  გამომდინარეობს ცხოველის  არამიზნობრივ საკვებში ამ  
ნივთიერებების გარდაუვალი გადატანისგან.2024დანართი III საქართველოს აგროსასურსათო კანონმდებლობის ევროკავშირის კანონმდებლობასთან დაახლოების გეგმა
69 / 782007 წლის 29  ივნისის  ევროკომისიის 2007/42/EC დირექტივა  სურსათთან შეხებაში 
მყოფი გადამუშავებული ცელულოზას ცელოფნისგან დამზადებული  მასალისა  და 
ნივთების შესახებ.2024
2011 წლის 23  აგვისტოს ევროკომისიის 2011/516/EU რეკომენდაცია   სურსათსა და  
ცხოველის საკვებში დიოქსინების,  ფურანების  და პოლიქლორიდული 
ბიფენილების რაოდენობის შემცირების  შესახებ.2025
ევროკომისიის 2006 წლის 16 ნოემბრის 2006/794/EC რეკომენდაცია  სურსათში დიოქსინების, დიოქსინის მსგავსი პოლიქლორიდული ბიფენილის და დიოქსინისგან განსხვავებული პოლიქლორიდული ბიფენილების  დონეების მონიტორინგის თაობაზე.
2025
2014 წლის 2 ივნისის ევროკომისიის (EU) No 589/2014 რეგულაცია, ადგენს გარკვეულ საკვებ პროდუქტებში დიოქსინების, დიოქსინის მსგავსი პოლიქლორიდული ბიფენილის  და დიოქსინისგან  განსხვავებული  
პოლიქლორიდული ბიფენილების დონეების კონტროლის  მიზნით სინჯის 
აღებისა და ანალიზის  ჩატარების მეთოდებს  და აუქმებს (EU) No 252/2012 
რეგულაციას.
2025
2013 წლის 3 აპრილის ევროკომისიის  (EU) No  503/2013  განმახორციელებელი  
რეგულაცია გენ-მოდიფიცირებული სურსათისა  და ცხოველის  საკვების 
ავტორიზების განაცხადის შესახებ  ევროპის პარლამენტისა და საბჭოს (EC) No 
1829/2003 რეგულაციის შესაბამისად ცვლილება შეაქვს ევროკომისიის (EC) No 641/2004 და (EC) No 1981/2006 რეგულაციებში. 2025
2003 წლის 11  აგვისტოს ევროკომისიის 2003/598/EC რეკომენდაცია ვაშლის  წვენში 
და სხვა ვაშლის წვენის შემცველ  სასმელებში  პატულინის მინარევის აღკვეთისა და 
შემცირების თაობაზე.2026
1999 წლის 22  თებერვლის ევროპის პარლამენტისა და საბჭოს  1999/2/EC 
დირექტივა   მაიონიზებელი გამოსხივებით დამუშავებული სურსათისა  და საკვები  
ინგრედიენტების შესახებ  წევრ სახელმწიფოთა კანონმდებლობის დაახლოების 
თაობაზე.2026
ევროპის პარლამენტისა და საბჭოს  1999 წლის 22 თებერვლის 1999/3/EC დირექტივა მაიონიზებელი გამოსხივებით დამუშავებული სურსათისა  და საკვები  
ინგრედიენტების ერთიანი  სიის დადგენის თაობაზე.
2026
2013 წლის 20  სექტემბრის ევროკომისიის  (EU) No 907/2013 რეგულაცია, ადგენს  
ზოგადი აღწერილობის (დამახასიათებელი მონაცემების) გამოყენებასთან დაკავშრებული განაცხადის წესებს.  
2026დანართი III საქართველოს აგროსასურსათო კანონმდებლობის ევროკავშირის კანონმდებლობასთან დაახლოების გეგმა
70 / 782009 წლის 23  აპრილის ევროპის  პარლამენტისა  და საბჭოს 2009/32/EC დირექტივა 
საკვები პროდუქტების და სურსათის ინგრედიენტების წარმოებაში გამოყენებადი ექსტრაქციული გამხსნელების   შესახებ   წევრ სახელმწიფოთა კანონმდებლობის 
დაახლოების თაობაზე.2026
2009 წლის 29  მაისის ევროკომისიის (EC) No 450/2009 რეგულაცია სურსათთან 
შეხებაში  მყოფი აქტიური და „გონიერი“ მასალებისა და ნივთების თაობაზე.  2026
2011 წლის 22  მარტის  ევროკომისიის (EU) No 284/2011 რეგულაცია  ჩინური  
წარმოშობის ან ჩინეთიდან გამოგზავნილი პოლიამიდის და მელამინის პლასტმასის ჭურჭლის იმპორტის სპეციალური  პირობებისა და დეტალური 
პროცედურების თაობაზე.2026
2008 წლის 27  მარტის  ევროკომისიის (EC) No 282/2008 რეგულაცია   სურსათთან 
შეხებაში მყოფი გადამუშავებული პლასტმასის მასალისა და საგნების თაობაზე და ცვლილება შეაქვს  (EC)  No 2023/2006  რეგულაციაში.
2026
2011 წლის 1 აპრილის ევროკომისიის  (EU) No  321/2011  განმახორციელებელი  
რეგულაცია, რომელსაც ცვლილება  შეაქვს  (EU) No 10/2011 რეგულაციაში ბავშვთა  
პლასტმასის საკვებ ბოთლებში ბიფესფენოლ ა-ს გამოყენების შეზღუდვის  შესახებ.2026
ნაწილი 3 – მცენარეთა დაცვა
2012 წლის 1 მარტის კომისიის   2012/138/EU  დამნერგავი გადაწყვეტილება ეხება 
ჩინური ხარაბუზას  (Anoplophora chinensis (Foster)) ევროკავშირში  შემოტანისა და 
გავრცელების აღკვეთის მიზნით გასატარებელ  საგანგებო ღონისძიებებს.2020
2012 წლის 16  მაისის კომისიის   2012/270/EU  დამნერგავი გადაწყვეტილება  ეხება 
Epitrix cucumeris  (Harris),  Epitrix similaris (Gentner), Epitrix subcrinita (Lec.)  და 
Epitrix tuberis (Gentner) ევროკავშირში შემოტანისა და გავრცელების აღკვეთის  
მიზნით გასატარებელ საგანგებო ღონისძიებებს.2020
2002 წლის 13  ივნისის  საბჭოს 2002/56/EC დირექტივა კარტოფილის თესლით  
ვაჭრობის თაობაზე.2020
2002 წლის 13  ივნისის  საბჭოს   2002/57/EC დირექტივა ზეთოვანი და  ბოჭკოვანი 
მცენარეების თესლით  ვაჭრობის თაობაზე.  2020
1981 წლის 28  ივლისის კომისიის   81/675/EEC გადაწყვეტილება   ადგენს 
კონკრეტულ დალუქვის სისტემებს, რომლებიც არის „არამრავალჯერადი გამოყენების სისტემები“ საბჭოს დირექტივების  66/400  EEC  , 66/401/  EEC,   
66/402/EEC, 69/208/  EEC და 70/458/ EEC მნიშვნელობის  ფარგლებში.2020დანართი III საქართველოს აგროსასურსათო კანონმდებლობის ევროკავშირის კანონმდებლობასთან დაახლოების გეგმა
71 / 782002 წლის 16  დეკემბრის  საბჭოს  2003/17/EC გადაწყვეტილება  მესამე  ქვეყნებში 
სათესლე კულტურებზე  განხორციელებული საველე შემოწმებების  
ეკვივალენტურობის და მესამე  ქვეყნებში  წარმოებული  თესლის 
ეკვივალენტურობის თაობაზე.2020
2006 წლის 8 თებერვლის  კომისიის  (EC) No 217/2006 რეგულაცია ადგენს  
ევროსაბჭოს  N66/401, N66/402, 2002/54, 2002/55 და 2002/57 დირექტივების 
გამოყენების წესებს წევრი ქვეყნებისთვის  ავტორიზაციასთან  დაკავშირებით, რათა  
დროებით დაუშვან იმ თესლით ვაჭრობა,  რომელიც  არ აკმაყოფილებს მინიმალურ 
გაღივებასთან დაკავშირებულ მოთხოვნებს.2020
2013 წლის 1 მარტის კომისიის  (EU) No  284/2013 რეგულაცია ადგენს მცენარეთა  
დაცვის საშუალებების მონაცემებთან დაკავშირებულ მოთხოვნებს   
ევროპარლამენტისა და ევროსაბჭოს  No 1107/2009  რეგულაციის შესაბამისად, 
რომელიც ეხება მცენარეთა დაცვის  საშუალებების  ბაზარზე განთავსებას.2020
2011 წლის 8 ივნისის ევროკომისიის  (ევროკავშირი) No 547/2011 რეგულაცია, რომლითაც სრულდება  ევროპარლამენტისა  და ევროსაბჭოს განმახორციელებელი  
No 1107/2009 რეგულაცია, რომელიც ეხება მცენარეთა დამცავი პროდუქტების მარკირებასთან დაკავშირებულ მოთხოვნებს.
2020
2009 წლის 21  ოქტომბრის ევროპარლამენტისა და ევროსაბჭოს  2009/128/  
დირექტივა რომელიც ადგენს თანამეგობრობის მიერ გასატარებელ ღონისძიებების სტრუქტურას პესტიციდების  სტაბილური  მოხმარების მიღწევის  მიზნით.
2020
2006 წლის 7 ნოემბრის  საბჭოს  2006/91/EC დირექტივა „კალიფორნიის ფარიანას“ 
კონტროლის თაობაზე.2021
2006 წლის 27  ივნისის  ევროკომისიის  2006/464 გადაწყვეტილება Dryocosmus  
kuriphilus Yasumatsu მავნებლის თანამეგობრობაში  შემოტანისა და გავრცელების 
აღკვეთის მიზნით გასატარებელი დროებით სასწრაფო ღონისძიებების თაობაზე. 2021
2007 წლის 25  მაისის ევროკომისიის 2007/365/EC  გადაწყვეტილება პალმის 
აზიური ცხვირგრძელას (Rhynchophorus ferrugineus) თანამეგობრობაში შემოტანისა და გავრცელების აღკვეთის მიზნით გასატარებელი სასწრაფო ღონისძიებების  
თაობაზე.   2021
2011 წლის 10  ევროკომისიის ივნისის (ევროკავშირი) No 546/2011 რეგულაცია, 
რომელითაც სრულდება   ევროპარლამენტის და ევროსაბჭოს  (ევროპული  
თანამეგობრობა) No 1107/2009 რეგულაცია, რომელიც ეხება მცენარეთა დაცვის საშუალებების შეფასებისა  და ავტორიზაციის ერთიან პრინციპებს.2021დანართი III საქართველოს აგროსასურსათო კანონმდებლობის ევროკავშირის კანონმდებლობასთან დაახლოების გეგმა
72 / 782002 წლის 19  სექტემბრის ევროკომისიის  2002/757/EC გადაწყვეტილებაა  
თანამეგობრობაში Phytophthora  ramorum Werres, De Cock &  Man in 't Veld sp. Nov 
დაავადების შემოტანის და  მისი  გავრცელების აღკვეთის  მიზნით გასატარებელ 
დროებით სასწრაფო ფიტოსანიტარიული ღონისძიებების თაობაზე.  2022
2004 წლის 23  ივლისის ევროკომისიის 2014/497/ განმახორციელებელი  
გადაწყვეტილება ევროკავშირი ატმის ბაქტერიული ხმობის Xylella fastidiosa ბაქტერიის ევროკავშირში შემოტანისა და გავრცელების აღკვეთის ღონისძიებების  
შესახებ.2022
2012 წლის 26  სექტემბრის ევროკომისიის   2012/535/EU განმახორციელებელი 
გადაწყვეტილება Bursaphelenchus xylophilus  (შტეინერ-ბურერის ჭიის) Nickle  et al.  
(ფიჭვის ხის  ნემატოდის)  ევროკავშირში გავრცელების აღკვეთის მიზნით 
გასატარებელი სასწრაფო  ღონისძიებების თაობაზე.  2022
1980 წლის 17  ივლისის ევროკომისიის 80/755/ EEC  გადაწყვეტილება, რომელიც 
იძლევა ავტორიზაციას მარცვლოვნების თესლის შეფუთვაზე ინსტრუქციის წაუშლელი წარწერით განთავსებაზე.
2022
2004 წლის 4 მარტის ევროკომისიის  2004/29/ EC დირექტივა  ვაზის ნაირსახეობათა შემოწმებისთვის მახასიათებლების და მინიმალური პირობების განსაზღვრის  
თაობაზე.
2022
1993 წლის 2 ივლისის ევროკომისიის  93/61/ EEC  ა დირექტივა, რომელიც ადგენს 
გრაფიკს იმ პირობათა  მითითებით, რომელსაც უნდა აკმაყოფილებდეს 
ბოსტნეულის მოსაშენებელი  და დასარგავი მასალები, გარდა  თესლისა, 
ევროსაბჭოს ‘92/33/ EEC  დირექტივის  შესაბამისად. 2022
1993 წლის 5 ივლისის ევროკომისიის  93/62/ EEC  დირექტივა, რომელიც ადგენს 
განმახორციელებელ ზომებს მომწოდებლების და დაწესებულებების ზედამხედველობასა და  მონიტორინგთან დაკავშირებით ევროსაბჭოს ‘92/33/EEC 
დირექტივის  შესაბამისად, თესლის გარდა, ბოსტნეულის მოსაშენებელი  და 
დასარგავი მასალით ვაჭრობის თაობაზე. 2022
1993 წლის 23  ევროკომისიის ივნისის  93/48/EEC დირექტივა, რომელიც ადგენს 
გრაფიკს იმ პირობათა  მითითებით, რომელთა  დაკმაყოფილებაც უნდა  მოხდეს 
ხილის მოსაშენებელი მასალის  და ხილის წარმოებისთვის განკუთვნილი ხილის 
მცენარეების მიმართ  საბჭოს 92/34/EEC დირექტივის შესაბამისად.   2022
2011 წლის 25  მაისის ევროკომისიის (ევროკავშირი) No 540/2011 
განმახორციელებელი რეგულაცია,  რომლითაც  სრულდება ევროპარლამენტის და 
ევროსაბჭოს  (ევროპული  თანამეგობრობა) No 1107/2009 რეგულაცია, რომელიც 2022დანართი III საქართველოს აგროსასურსათო კანონმდებლობის ევროკავშირის კანონმდებლობასთან დაახლოების გეგმა
73 / 78ეხება დამტკიცებული აქტიური  ნივთიერებების  ჩამონათვალს.
2011 წლის 1 ივნისის ევროკომისიის (ევროკავშირი) No 541/2011 განმახორციელებელი რეგულაცია,  ცვლილება შეაქვს   No 540/2011  
განმახორციელებელ რეგულაციაში, რომლითაც  სრულდება ევროპარლამენტის და 
ევროსაბჭოს  (ევროპული  თანამეგობრობა) No 1107/2009 რეგულაცია, რომელიც 
ეხება დამტკიცებული აქტიური  ნივთიერებების  ჩამონათვალს. 2022
2004 წლის 20  აპრილის ევროკომისიის   2004/371/EC გადაწყვეტილება  საკვებ 
მცენარეებად გამოყენებისთვის  განკუთვნილი თესლის ნარევის ბაზარზე გატანის  
პირობების თაობაზე2023  
2008 წლის 18  დეკემბრის  ევროკომისიის  2008/124/ EC დირექტივა, რომელიც 
ზღუდავს საკვები მცენარეების და ზეთოვანი  და ბოჭკოვანი მცენარეების  
კონკრეტულ სახეობათა  თესლის ბაზარზე  გატანას, რომლებიც ოფიციალურადაა 
დამოწმებული როგორც ‘საბაზისო თესლი’ ან ‘დამოწმებული თესლი’.2023
2010 წლის 30  აგვისტოს ევროკომისიის  2010/60/EU   დირექტივა,  რომელიც იძლევა 
ბუნებრივი გარემოს შენარჩუნების პირობებში გამოყენებისთვის განკუთვნილი საკვები მცენარეების  თესლის  ნარევით ვაჭრობისგან გარკვეული გადახვევების 
უფლებას.2023
2012 წლის 25  ივნისის  ევროკომისიის 2012/340/EU  ევროკავშირი 
განმახორციელებელი გადაწყვეტილება დროებითი ექსპერიმენტის  მოწყობის  
თაობაზე ევროსაბჭოს   66/401/EEC, 66/402/EEC, 2002/54/EC, 2002/55/EC და 
2002/57/EC დირექტივების ფარგლებში, რომელებიც ეხება   ოფიციალური მეთვალყურეობის ქვეშ საველე შემოწმების ჩატარებას საბაზისო თესლისა და საბაზისო თესლამდე თაობათა  მოშენებული თესლისთვის.
2023
2009 წლის 9 თებერვლის   ევროკომისიის  2009/109/EC გადაწყვეტილება  
დროებითი ექსპერიმენტის მოწყობის  შესახებ, ევროსაბჭოს 66/401/EEC  
დირექტივით განსაზღვრული საკვებ  მცენარეებად გამოყენებისთვის 
განკუთვნილი თესლის ნარევით ვაჭრობისგან გარკვეული გადახვევების  
გათვალისწინებით, რათა  მოხდეს იმის  განსაზღვრა აკმაყოფილებენ თუ არა   
კონკრეტული სახეობები,  რომლებიც  არ არის მოცემული ევროსაბჭოს  66/401/EEC  
ი, 66/402/EEC ა,  2002/55/EC  ან 2002/57/EC დირექტივებში ‘66/401/EEC დირექტივის 
მე-2(1)(ა) მუხლში  შეტანისთვის აუცილებელ მოთხოვნებს.  2023
2004 წლის 27  თებერვლის ევროკომისიის 2004/200/EC გადაწყვეტილება  წიწაკის  
მოზაიკური ვირუსის თანამეგობრობაში  შემოტანისა და გავრცელების აღკვეთის 
მიზნით გასატარებელი ღონისძიებების  თაობაზე. 2023დანართი III საქართველოს აგროსასურსათო კანონმდებლობის ევროკავშირის კანონმდებლობასთან დაახლოების გეგმა
74 / 781993 წლის 5 ივლისის ევროკომისიის  93/64/EEC დირექტივა, რომელიც ადგენს განმახორციელებელ ზომებს მომწოდებლებისა და დაწესებულებების ზედამხედველობასა და  მონიტორინგთან დაკავშირებით ევროსაბჭოს ‘92/34/EEC  
დირექტივის შესაბამისად  ხილის მოსაშენებელი მასალით და ხილის წარმოებისთვის განკუთვნილი ხილის  მცენარეებით ვაჭრობის თაობაზე.
2023
1993 წლის 21  სექტემბრის ევროკომისიის   93/79/EEC  დირექტივა, რომელიც 
ადგენს დამატებით განმახორციელებელ დებულებებს  ხილის  მოსაშენებელი  
მასალისა და  ხილის მცენარეების ნაირსახეობათა ჩამონათვალისთვის, რომელიც 
აქვთ მომწოდებლებს  ევროსაბჭოს 92/34/ EEC  დირექტივის თანახმად.2023
1993 წლის 23  ივნისის  ევროკომისიის  93/49/EEC დირექტივა, რომელიც ადგენს 
გრაფიკს იმ პირობათა  მითითებით, რომელთა  დაკმაყოფილებაც უნდა  მოხდეს 
დეკორატიული მცენარეების მოსაშენებელი მასალის და დეკორატიული  
მცენარეების მიერ  ‘91/682/EEC დირექტივის  შესაბამისად.2023
1999 წლის 28  ივნისის  ევროკომისიის  1999/66/EC  დირექტივა, რომელიც ადგენს 
მოთხოვნებს ეტიკეტთან  ან სხვა  დოკუმენტებთან  დაკავშრებით, რომელთა 
დატანაც მოხდება მომწოდებლების მიერ ევროსაბჭოს ‘98/56/EC დირექტივის შესაბამისად.2023
1999 წლის 28  ივნისის  ევროკომისიის 1999/68/EC დირექტივა, რომელიც ადგენს 
დამატებით დებულებებს დეკორატიული  მცენარეების ნაირსახეობათა  
ჩამონათვალისთვის, რომლებიც აქვთ მომწოდებლებს ევროსაბჭოს  98/56/EC  დირექტივის შესაბამისად.2023
2009 წლის 21  ოქტომბრის ევროპარლამენტის და ევროსაბჭოს რეგულაცია 
(ევროპული თანამეგობრობა) No 1107/2009  მცენარეთა დამცავი  პროდუქტების 
ბაზარზე განთავსებასთან დაკავშრებით და აუქმებს ევროსაბჭოს  79/117/EEC და 
91/414/EEC დირექტივებს.2023
1974 წლის 9 დეკემბრის  ევროსაბჭოს 74/647/EEC დირექტივა წითელი მიხაკის 
ფოთოლხვევის შესახებ.  2024
2007 წლის 18  ივნისის  ევროკომისიის  2007/433/EC გადაწყვეტილება  Gibberella 
circinata (ნიურბერგის) ფიჭვის  კიბოს  თანამეგობრობაში შემოტანისა და 
გავრცელების აღკვეთის მიზნით გასატარებელ  დროებით სასწრაფო  
ღონისძიებებთან დაკავშირებით.   2024
2002 წლის 20  დეკემბრის  ევროკომისიის  (ევროპული თანამეგობრობა) No 
2301/2002 რეგულაცია, რომელიც ადგენს ევროსაბჭოს1999/105/EC დირექტივის გამოყენების დეტალურ წესებს თესლის  მცირე  რაოდენობის  განმარტებასთან 
2024დანართი III საქართველოს აგროსასურსათო კანონმდებლობის ევროკავშირის კანონმდებლობასთან დაახლოების გეგმა
75 / 78დაკავშრებით.
2003 წლის 6 ოქტომბრის ევროკომისიის  2003/90/EC დირექტივა, რომელიც ადგენს განმახორციელებელ ღონისძიებებს  ევროსაბჭოს 2002/53/EC დირექტივის მე-7 
მუხლის მიზნებისთვის იმ მინიმალურ მახასიათებლებთან დაკავშირებით, რომელთა დაკმაყოფილებაც უნდა მოხდეს შემოწმების შედეგად, და იმ მინიმალური პირობებთან დაკავშირებით, რომელთა შესრულებაც უნდა მოხდეს სასოფლო-სამეურნეო მცენარეთა ჯიშების გარკვეულ ნაირსახეობათა  
შემოწმებისთვის.
2024
2004 წლის 1 დეკემბრის  ევროკომისიის   2004/842/EC გადაწყვეტილება 
განმახორციელებელ წესებთან დაკავშრებით,  რომელთა საშუალებითაც  წევრმა  
ქვეყნებმა შესაძლოა  მისცენ  იმ ნაირსახეობათა თესლის ბაზარზე გატანის  უფლება, 
რომლისთვისაც წარდგენილ იქნა განცხადება  მათი სასოფლო-სამეურნეო 
მცენარეების ჯიშების ან ბოსტნეულის ჯიშების ნაირსახეობათა სახელმწიფო  
კატალოგში შესატანად.2024
2009 წლის 22  ივლისის ევროკომისიის  (ევროპული თანამეგობრობა) No 637/2009 
რეგულაცია, რომელიც ადგენს განმახორციელებელ წესებს სასოფლო-სამეურნეო მცენარეების ჯიშების და ბოსტნეულის ჯიშების ნაირსახეობათა ტიპის  
სტაბილურობასთან დაკავშირებით.2024
1990 წლის 12  ნოემბრის ევროკომისიის 90/639/EEC გადაწყვეტილება, რომელიც 
განსაზღვრავს იმ სახელწოდებებს, რომლებიც ექნებათ ‘89/7/EEC’  
გადაწყვეტილებაში ჩამოთვლილ ბოსტნეულის ჯიშების ნაირსახეობებიდან წარმოქმნილ სახეობებს. 2024
2013 წლის 11  მარტის  კომისიის დამნერგავი  რეგულაცია (EU) No 208/2013  ღივების 
საწარმოებლად განკუთვნილი ღივებისა  და თესლების მიკვლევადობის 
მოთხოვნებთან დაკავშირებით.2024
2012 წლის 8 ნოემბრის  ევროკომისიის 2012/697/EU  განმახორციელებელი 
გადაწყვეტილება Pomacea ჯიშის (პერის) ლოკოკინების  ევროკავშირში შემოტანისა და გავრცელების აღკვეთის მიზნით გასატარებელ ღონისძიებებთან დაკავშირებით.
2025
1993 წლის 24  ივნისის  ევროკომისიის  93/50/EEC დირექტივა, რომელიც 
განსაზღვრავს კონკრეტულ  მცენარეებს, რომლებიც  არ არის მოცემული 
‘ევროსაბჭოს77/93/EEC დირექტივის V დანართის ა  ნაწილში, რომლის 
პროცედურებიც, ან ასეთი მცენარეების საწყობების, წარმოების ზონებში გადაზიდვის ცენტრები მოცემული  უნდა  იყოს  ოფიციალურ რეესტრში. 2025დანართი III საქართველოს აგროსასურსათო კანონმდებლობის ევროკავშირის კანონმდებლობასთან დაახლოების გეგმა
76 / 782003 წლის 6 ოქტომბრის ევროკომისიის  2003/91/EC დირექტივა, რომელიც ადგენს განმახორციელებელ ღონისძიებებს  ევროსაბჭოს2002/55/EC დირექტივის მე-7 
მუხლის მიზნებისთვის იმ მინიმალურ მახასიათებლებთან დაკავშირებით, რომელთა დაკმაყოფილებაც უნდა მოხდეს შემოწმების შედეგად, და იმ მინიმალურ პირობებთან დაკავშრებით, რომელთა შესრულებაც უნდა  მოხდეს 
ბოსტნეულის ჯიშების გარკვეულ ნაირსახეობათა შემოწმებისთვის.
2025
2014 წლის 6 თებერვლის  ევროკომისიის 2014/20/EU განმახორციელებელი 
დირექტივა, რომელიც ევროკავშირისთვის ადგენს საბაზისო და დამოწმებული კარტოფილის თესლის ხარისხებს და პირობებსა და დანიშნულებას რომელიც ვრცელდება ამ  ხარისხებზე.
2025
2014 წლის 6 თებერვლის  ევროკომისიის  2014/21/EU განმახორციელებელი 
დირექტივა, რომელიც განსაზღვრავს  მინიმალურ  პირობებს  და ხარისხებს 
კარტოფილის თესლისთვის.2025
1997 წლის 24  იანვრის ევროკომისიის  97/125/EC  გადაწყვეტილება,  რომელიც 
იძლევა ზეთოვანი  და ბოჭკოვანი მცენარეების თესლის შეფუთვაზე ინსტრუქციის  
წაუშლელი წარწერით განთავსების უფლებას და ცვლილება შეაქვს87/309/EEC გადაწყვეტილებაში, რომელიც იძლევა კონკრეტული საკვები მცენარეების ჯიშების შეფუთვაზე ინსტრუქციების  წაუშლელი წარწერით განთავსების 
უფლებას.
2025
1992 წლის 3 დეკემბრის  ევრო კომისიის 92/105 დირექტივა, რომელიც აწესებს 
მცენარის პასპორტის სტანდარტიზაციის ხარისხს, რომელიც აუცილებელია  
გარკვეული მცენარის, მცენარეული  პროდუქტის და სხვა ობიექტების 
ევროკავშირის ტერიტორიაზე გადაადგილებისათვის,  განსაზღვრავს დეტალურ  
პროცედურებს რომელიც დაკავშირებულია  აღნიშნული  მცენარის პასპორტის  
გამოშვებასთან, ასევე  მითითებულია  მათი ჩანაცვლებისათვის აუცილებელი  
პირობები და  პროცედურები.2025
2013 წლის 11  მარტის  კომისიის  (EU) No  211/2013 რეგულაცია ღივების 
საწარმოებლად გამიზნული ღივების და თესლის ევროკავშირში იმპორტის სერტიფიცირების მოთხოვნების თაობაზე.
2025
2004 წლის 17  მარტის  ევროკომისიის  2004/266/EC გადაწყვეტილება, რომელიც 
იძლევა საკვები  მცენარეების თესლის  შეფუთვებზე ინსტრუქციების წაუშლელი 
წარწერით განთავსების უფლებას.2026
2014  წლის 13  თებერვლის ევრო  კომისიის 2014/87 დამნერგავი გადაწყვეტილება,  
რომელიც აფუძნებს ღონისძიებებს რათა მოხდეს ფოთლების ბაქტერიული სიდამწვრის თავიდან აცილება ევროკავშირის ტერიტორიაზე.
2026დანართი III საქართველოს აგროსასურსათო კანონმდებლობის ევროკავშირის კანონმდებლობასთან დაახლოების გეგმა
77 / 78ევრო კომისიის 2007  წლის 12 ივნისის  2007/410 გადაწყვეტილება, რომელიც აწესებს ღონისძიებებს  კარტოფილის  ტუბერის  თითისტარისებრი ვირუსის 
ევროკავშირში შეღწევისა და გავრცელების თავიდან აცილებისთვის.
2026
2008 წლის 20  ივნისის  ევროკომისიის  2008/62/EU  დირექტივა, რომელიც  იძლევა  
კონკრეტული გადახვევის უფლებას სასოფლო-სამეურნეო ლანდრასების და ნაირსახეობების დაშვების მიზნით, რომლებიც ბუნებრივადაა ადაპტირებული  
ადგილობრივ და  რეგიონის პირობებთან  და იმყოფება საფრთხის ქვეშ გენეტიკური  
ეროზიის გამო, და იძლევა ამ ლანდრასების  ნაირსახეობების თესლით და სათესლე კარტოფილით ვაჭრობის უფლებას.
2026
2009 წლის 26  ნოემბრის ევროკომისიის  2009/145/EC  დირექტივა უზრუნველყოფს 
კონკრეტული გადახვევებს  ბოსტნეულის  ლანდრასების და ნაირსახეობების  
დაშვების მიზნით, რომელთა მოყვანა ხდებოდა ტრადიციულად კონკრეტულ ადგილებზე და რეგიონებში და ამჟამად  იმყოფებიან გენეტიკური ეროზიის 
საფრთხის ქვეშ, და  ბოსტნეულის იმ ნაირსახეობათა დაშვების მიზნით, 
რომლებსაც არ გააჩნიათ  ნამდვილი ღირებულება კომერციული მოსავლის 
წარმოებისთვის, მაგრამ მათი მოყვანა ხდება კონკრეტული პირობების  დაცვით  და 
ამ ლანდრასებისა  და ნაირსახეობების  თესლით ვაჭრობის  მიზნით.2026
1994 წლის 27  ივლისის ევროსაბჭოს  (ევროპული  თანამეგობრობა) No 2100/94 
რეგულაცია თანამეგობრობის  მცენარეთა  ნაირსახეობებთან დაკავშირებული 
უფლებების თაობაზე. 2026
1995 წლის 24  ივლისის ევროკომისიის  (ევროპული თანამეგობრობა) No 1768/95 
რეგულაცია განმახორციელებელი  წესები  ევროსაბჭოს No 2100/94 რეგულაციის მე-
14(3) მუხლით გათვალისწინებული  სასოფლო-სამეურნეო გამონაკლისებთან  
მიმართებაში, რომელიც ეხება თანამეგობრობის მცენარეთა ნაირსახეობებთან დაკავშირებულ უფლებებს. 2026
2009 წლის 17  სექტემბრის ევროკომისიის   (ევროპული თანამეგობრობა) No 
874/2009 რეგულაცია, რომელიც ადგენს განმახორციელებელ წესებს  
‘ევროსაბჭოს(ევროპული თანამეგობრობა) No 2100/94’ რეგულაციის გამოყენებისთვის,  „თანამეგობრობის  მცენარეთა  ნაირსახეობის სამსახურის“  
წინაშე საქმისწარმოებასთან დაკავშირებით. 202678 / 78