มาตรฐานผลิตภัณฑอุตสาหกรรม  
THAI INDUSTRIAL STANDARD  
มอก. 50–2565 
 
 
 
 
 
 
 
 
เหล็กกลาทรงแบนรีดเย็น  
เคลือบสังกะสีโดยกรรมวิธีจุมรอน  
HOT-DIP ZINC -COATED COLD REDUCED FLAT STEEL  
 
 
 
 
 
 
 
สํานักงานมาตรฐานผลิตภัณฑอุตสาหกรรม  
กระทรวงอุตสาหกรรม                  ICS 77.140.50             ISBN  
ใช้สําหรับการรับฟังความคิดเห็นเท่านั้นมอก. 50-2565 
 
มาตรฐานผลิตภัณฑอุตสาหกรรม  
เหล็กกลาทรงแบนรีดเย็น  
เคลือบสังกะสีโดยกรรมวิธีจุมรอน  
1.  ขอบขาย  
1.1 มาตรฐานผลิตภัณฑอุตสาหกรรมนี้ครอบคลุม  
1.1.1 เหล็กกลาทรงแบนรีดเย็นเคลือบสังกะสี โดยกรรมวิธีจุมรอน ทําโดยนําเหล็กกลาทรงแบนรีดเย็นไปเคลือบ 
ดวยสารที่มีองคประกอบหลักเปนสังกะสี เพื่อปรับปรุงสมบัติการปองกันสนิม และอาจนําไปผานกรรมวิธี
ทางเคมี การเคลือบน้ํามัน เพื่อใหมีความเหมาะสมในการนําไปใชงานมากขึ้น มีทั้งที่สงมอบเปนแผน  เปนมวน  
และเปนแผนลูกฟูก  
1.1.2 เหล็กกลาทรงแบนรีดเย็นเคลือบสังกะสีโดยกรรมวิธีจุมรอน  ที่มีความหนาระบุไมเกิน 3.20 mm   
1.1.3 เหล็กกลาทรงแบนรีดเย็นเคลือบสังกะสีโดยกรรมวิธีจุมรอนแผนลูกฟูก  ที่มีความหนาไมนอยกวา 0.11  mm 
ชนิดแผนลูกฟูกลอนใหญ ที่มีระยะระหวางลอน 76  mm ความสูงของลอน 18 mm และชนิดแผนลูกฟูก
ลอนเล็ก ที่มีระยะระหวางลอน 32 mm ความสูงของลอน 9 mm 
1.2 มาตรฐานผลิตภัณฑอุตสาหกรรมนี้ไม ครอบคลุม 
1.2.1 เหล็กกลาทรงแบนรีดเย็นเคลือบสังกะสีโดยกรรมวิธีจุมรอน และอบเพื่อใหเกิดชั้นเคลือบที่เปนโลหะเจือ
ของสังกะสีและเหล็ก (GALVANNEAL)  
1.2.2 เหล็กกลาทรงแบนรีดเย็นเคลือบสังกะสีโดยกรรมวิธีจุมรอน สําหรับงาน รถยนต  ที่ไดกําหนดเปนมาตรฐาน
ผลิตภัณฑอุตสาหกรรมแลว  
1.2.3 เหล็กกลาทรงแบนรีด เย็นเคลือบสังกะสีผสมโลหะอื่น ที่ไดกําหนดเปนมาตรฐานผลิตภัณฑอุตสาหกรรม
แลว เชน เหล็กกลาทรงแบนเคลือบสังกะสี ผสมอะลูมิเนียม 5% ถึง 13% และแมกนีเซียม 2% ถึง 4% 
โดยกรรมวิธีจุมรอน  
2.  บทนิยาม  
ความหมายของคําที่ใชในมาตรฐานผลิตภัณฑอุตสาหกรรมนี้  มีดังตอไปนี้ 
2.1 เหล็กกลาทรงแบนรีดเย็นเคลือบสังกะสีโดยกรรมวิธีจุมรอน (hot-dip zinc -coated cold reduced flat 
steel) ซึ่งตอไปในมาตรฐานนี้จะเรียกวา “เหล็กแผนเคลือบสังกะสี ” หมายถึง เหล็กกลาทรงแบนรีดเย็นที่
นํามาเคลือบพื้นผิวดวยสังกะสีโดยกรรมวิธีจุมรอน  
2.2 เหล็กกลาแผนมวนรีด เย็นเคลือบสังกะสี ซึ่งตอไปในมาตรฐานนี้จะเรียกวา “เหล็กแผนมวน ” หมายถึง เหล็ก
แผนเคลือบสังกะสีที่ทําเปนมวน ลักษณะขอบเปนไดทั้งขอบรีดและขอบตัด 
-1- 
 
ใช้สําหรับการรับฟังความคิดเห็นเท่านั้นมอก. 50-2565 
 
2.3 เหล็กกลาแผน ตัดรีดเย็นเคลือบสังกะสี  ซึ่งตอไปในมาตรฐานนี้จะเรียกวา “เหล็กแผนตัด ” หมายถึง เหล็ก
แผนเคลือบสังกะสีที่สงมอบเปนแผนเรียบ ลักษณะขอบเปนไดทั้งขอบรีดและขอบตัด  
2.4 เหล็กกลาแผนลูกฟูกเคลือบสังกะสี ซึ่งตอไปในมาตรฐานนี้จะเรียกวา “เหล็กแผนลูกฟูก ” หมายถึงเหล็กแผน
ตัดที่นํามาขึ้นรูปเปนลอน  
2.5 มวลเคลือบ (coating mass) หมายถึง มวลเปนกรัมของสังกะสีที่เคลือบทั้งสองดานตอพื้นที่ 1 m2 
2.6 ความหนาระบุ (nominal thickness)  หมายถึง ความหนาของเหล็กกลาทรงแบนรีดเย็นกอนนํามาเคลือบ
สังกะสี และระบุไวที่ฉลาก  
2.7 ความหนาผลิตภัณฑ ( product thickness) หมายถึง ความหนาของเหล็กกลาทรงแบนรีด เย็นรวมกับความ
หนาของมวลเคลือบ  
2.8 ลายดอก (spangle) หมายถึง โครงสรางผลึกที่เกิดขึ้นบนผิวเคลือบ เมื่อโลหะหลอมเหลวแข็งตัว  
หมายเหตุ  สมบัติเชิงสุนทรียภาพของผลึกโลหะที่เกิดขึ้นขณะแข็งตัวในชั้นเคลือบ มีลักษณะเปนลายคลายดอกไมปรากฏ
บนผิวเคลือบมองเห็นไดดวยตาเปลา อาจเห็นเปนรูปเกล็ดหิมะหรือรูปดาวหกแฉก รูปรางและขนาดของลาย
ดอกขึ้นกับองคประกอบตาง ๆ เชน สวนประกอบทางเคมีของโลหะหลอมเหลวในบอเคลือบ อัตราการเย็นตัว 
ความเรียบของโลหะพื้น (base metal หรือ substrate)  โลหะเจือที่เติม สิ่งเจือปน  
ลายดอกอาจจําแนกเปน ลายดอกปกติ  (regular spangle ) ลายดอกนอยที่สุด (minimized spangle) และ
ไมมีลายดอก (zero spangle หรือ spangle -free)  อยางไรก็ตาม การจําแนกดังกลาวเปนการจําแนกเชิง
คุณภาพ (qualitative)  
2.8.1 ลายดอกปกติ หมายถึง  ผิวเคลือบสําเร็จที่เกิดขึ้นบนเหล็กแผนเคลือบสังกะสี ซึ่งสามาร ถมองเห็น
โครงสรางผลึกสังกะสีไดดวยตาเปลา 
หมายเหตุ  โดยทั่วไป ผิวเคลือบสําเร็จนี้เกิดจากการแข็งตัวของชั้นเคลือบที่ไมมีการควบคุม ทําใหมีขนาดเกรนที่ไม
สม่ําเสมอและไมมีขีดจํากัดของขนาด  
2.8.2 ลายดอกนอยที่สุด หมายถึง  ผิวเคลือบสําเร็จที่เกิดขึ้นบนเหล็กแผนเคลือบสังกะสี ซึ่งสามารถมองเห็น
ลวดลายของเกรนไดดวยตาเปลา โดยทั่วไป มีขนาดเกรนเล็กกวาและชัดเจนนอยกวาลวดลายที่เห็นของ
ลายดอกปกติ 
หมายเหตุ  ผิวเคลือบสําเร็จนี้เกิดโดยวิธีหนึ่งวิธีใดตอไปนี้ (1) การจํากัดการโตของผลึกสังกะสีที่เริ่มขึ้นแลวดวย
เทคนิคการผลิตพิเศษระหวางการแข็งตัวของโลหะสังกะสี หรือ (2) การยับยั้งการโตของผลึกสังกะสี
ดวยการผสมผสานของการควบคุมสวนประกอบทางเคมีของโลหะหลอมเหลวในบอเคลือบรวมกับการ
ทําใหเย็นตัวระหวางการแข็งตัว 
2.8.3 ไมมีลายดอก หมายถึง ผิวเคลือบสําเร็จที่สม่ําเสมอของเกรนขนาดเล็กซึ่งมีขนาดเทา ๆ กันในทุกแกน 
(equiaxed) ที่เกิดขึ้นบนเหล็กแผนเคลือบสังกะสี ทําใหยากที่จะแยกแยะลวดลายของเกรนใหเห็น
ชัดเจนดวยตาเปลา โดยเฉพาะอยางยิ่ง รูปแบบของผิวที่เกิดจากการกอตัวของโครงสรางผลึก  
2.9 ขอบรีด (mill edge) หมายถึง ขอบของเหล็กแผนเคลือบสังกะสีที่ทําจากเหล็กแผนรีดเย็นขอบเดิมหรือ    
ขอบรีด และไมมีการตัดแตง ขอบหลังการเคลือบสังกะสี  
-2- 
 
ใช้สําหรับการรับฟังความคิดเห็นเท่านั้นมอก. 50-2565 
 
2.10 ขอบตัด ( cut edge) หมายถึง ขอบของ เหล็กแผนเคลือบสังกะสี ที่ทําจากเหล็กแผนรีดเย็นขอบตัด ที่ไมมีการ
ตกแตงขอบหลังการเคลือบสังกะสี  หรือขอบของเหล็กแผนเคลือบสังกะสีที่มีการ ตัดแตงหลังการเคลือบ
สังกะสี   
หมายเหตุ   ขอบตัดอาจเรียกวา trimmed edge หรือ slit edge หรือ sheared edge ก็ได 
2.11 การรีดปรับสภาพผิว  (skin pass)  หมายถึง เหล็กแผนเคลือบสังกะสีที่ผานการรีดเพื่อปรับความเรียบของผิว
สําเร็จ หรือยับยั้งการเกิดริ้วคราก  
3.  ชนิด ชั้นคุณภาพ สัญลักษณมวลเคลือบ ผิวเคลือบสําเร็จ   
กรรมวิธีทางเคมี และการเคลือบน้ํามัน  
3.1 เหล็กแผนเคลือบสังกะสี แบงเปนชนิด ชั้นคุณภาพ และสัญลักษณมวลเคลือบ ตามตารางที่ 1 
ตารางที่ 1 ชนิด ชั้นคุณภาพ  และสัญลักษณมวลเคลือบ  
(ขอ 3. 1) 
ชนิด ชั้นคุณภาพ  สัญลักษณมวลเคลือบ  
เหล็กแผนมวน  
เหล็กแผนตัด  
เหล็กแผนลูกฟูกลอนใหญ  
เหล็กแผนลูกฟูกลอนเล็ก  SGCC 
SGCH 
SGC340 
SGC400 SGC440 
SGC490 
SGC570  Z060  Z080  Z100  Z120  Z140  
Z180  Z200  Z220  Z250  Z275  Z350  Z370  Z450  Z600  
SGCD1  
SGCD2 
SGCD3 
SGCD4  Z060  Z080  Z100  Z120  Z140  
Z180  Z200  Z220  Z250  Z275  
3.2 ผิวเคลือบสําเร็จ  
 สัญลักษณผิวเคลือบสําเร็จ เปนดังนี้ 
3.2.1 ลายดอก   
 ใหใชสัญลักษณ ตามตารางที่ 2  
-3- 
 
ใช้สําหรับการรับฟังความคิดเห็นเท่านั้นมอก. 50-2565 
 
ตารางที่ 2 ประเภทและสัญลักษณของผิวเคลือบสําเร็จ  
(ขอ 3. 2.1) 
ลายดอก  สัญลักษณ  
ลายดอกปกติ  R 
ลายดอกนอยที่สุด/ไมมีลายดอก  Z 
หมายเหตุ  กรณีไมมีลายดอก อาจใชสัญลักษณ E ได 
3.2.2 การรีดปรับสภาพผิว   
  เมื่อมีขอตกลงระหวางผูซื้อกับผูทําใหรีดปรับสภาพผิว ใหแสดงสัญลักษณ S 
3.3 กรรมวิธีทางเคมี  
ใหใชสัญลักษณ ตามตารางที่ 3  
ตารางที่ 3 สัญลักษณกรรมวิธีทางเคมี  
(ขอ 3. 3) 
กรรมวิธีทางเคมี  สัญลักษณ  
กรรมวิธีที่ปราศจากโครเมต  1) 2) 
กรรมวิธีโครเมต  C 
กรรมวิธีฟอสเฟต  3) P 
ไมผานกรรมวิธีทาง เคมี M 
หมายเหตุ  1) กรรมวิธีที่ปราศจากโครเมต  หมายรวมทั้งกรรมวิธีที่ปราศจาก โครเมตและกรรมวิธีฟอสเฟตที่ปราศจากโครเมต  
คําวา “ที่ปราศจากโครเมต ” ใชเพื่อแสดงวา ชั้นเคลือบเกิดจากกรรมวิธีที่ปราศจากโครเมียมเฮกซาวาเลนท  
 2) สัญลักษณของกรรมวิธี ที่ปราศจากโครเมต  ใหเปนไปตามขอตกลงระหวางผูซื้อกับผูทํา ทั้งนี้ อาจใชสัญลักษณ NC 
และ NP สําหรับกรรมวิธีที่ปราศจากโครเมตและกรรมวิธีฟอสเฟตที่ปราศจากโครเมตตามลําดับ  
 3) ในการทํากรรมวิธีฟอสเฟต โดยทั่วไปจะ ทํากรรมวิธีโครเมตบนผิวที่ผานกรรมวิธี ฟอสเฟต  เพื่อปรับปรุงสมบัติ ตาน
การกัดกรอน 
3.4 การเคลือบน้ํามัน 
ใหใชสัญลักษณ ตามตารางที่ 4 
ตารางที่ 4 ประเภทและสัญลักษณ ของการเคลือบน้ํามัน 
(ขอ 3.4) 
ประเภท สัญลักษณ  
เคลือบน้ํามัน 1) 
ไมเคลือบน้ํามัน   O 2) 
X 
-4- 
 
ใช้สําหรับการรับฟังความคิดเห็นเท่านั้นมอก. 50-2565 
 
หมายเหตุ   1) การเคลือบน้ํามันเพื่อปองกัน หรือลดการเกิดสนิมจากการเก็บในที่เปยกชื้นสูง  หรือเพื่อใหเหมาะสม
สําหรับการนําไปใชงาน  
 2) อาจใชสัญลักษณอื่นแทนสัญลักษณ O ได เชน  N 
4.  มิติ และเกณฑความคลาดเคลื่อน  
4.1 เหล็กแผนมวน และเหล็กแผนตัด 
4.1.1 เกณฑความคลาดเคลื่อนของ ความหนา  
ใหเปนไปตามตารางที่ 5  
ความหนาผลิตภัณฑซึ่งใชเปนฐานของเกณฑความคลาดเคลื่อน คือ ความหนาระบุบวกดวยความหนา
เทียบเทาของมวลเคลือบตามตารางที่ 6 โดยแสดงผลบวกถึงคาทศนิยม 3 ตําแหนง จากนั้น ปดเศษใหมี
ความละเอียดถึง 0.01  การปดเศษ ใหปฏิบัติตามภาคผนวก ฉ . 
ตารางที่  5 เกณฑความคลาดเคลื่ อนของความหนาเหล็กแผน มวน เหล็กแผนตัด   
เหล็กแผนลูกฟูก ลอนใหญ และเหล็กแผนลูกฟูกลอนเล็ก  
(ขอ 4.1. 1 และขอ 4.2. 2) 
  หนวยเปนมิลลิเมตร  
ความหนาระบุ  เกณฑความคลาดเคลื่อน  
ความกวาง  
<600 ความกวาง 
600 
ถึง<1 000  ความกวาง  
1 000  
ถึง<1 250  ความกวาง  
1 250  
ถึง<1 600 ความกวาง  
 ≥1 600  
<0.25  + 0.04 + 0.04 + 0.04 - - 
0.25 ถึง<0.40  + 0.05 + 0.05 + 0.05 + 0.06 - 
0.40 ถึง<0.60  + 0.06 + 0.06 + 0.06 + 0.07 + 0.08 
0.60 ถึง<0.80  + 0.07 + 0.07 + 0.07 + 0.07 + 0.08 
0.80 ถึง< 1.00 + 0.07 + 0.07 + 0.08 + 0.09 + 0.10 
1.00 ถึง<1.25  + 0.08 + 0.08 + 0.09 + 0.10 + 0.12 
1.25 ถึง<1.60  + 0.09 + 0.10 + 0.11 + 0.12 + 0.14 
1.60 ถึง <2.00 + 0.11 + 0.12 + 0.13 + 0.14 + 0.16 
2.00 ถึง< 2.50 + 0.13 + 0.14 + 0.15 + 0.16 + 0.18 
2.50 ถึง< 3.15 + 0.15 + 0.16 + 0.17 + 0.18 + 0.21 
3.15 ถึง 3.20 + 0.17 + 0.18 + 0.20 + 0.21 - 
 
-5- 
 
ใช้สําหรับการรับฟังความคิดเห็นเท่านั้นมอก. 50-2565 
 
ตารางที่ 6  ความหนาเทียบเทาของมวลเคลือบ  
(ขอ 4.1.1) 
หนวยเปนมิลลิเมตร  
สัญลักษณ
มวลเคลือบ  Z060 Z080 Z100 Z120 Z140 Z180 Z200 Z220 Z250 Z275 Z350 Z370 Z450 Z600 
ความหนา
เทียบเทา  0.013 0.017 0.021 0.026 0.029 0.034 0.040 0.043 0.049 0.054 0.064 0.067 0.080 0.102 
4.1.2 เกณฑความคลาดเคลื่อนของความกวาง  
(1) เหล็กแผนมวนและเหล็กแผนตัดที่มีความกวาง  600 mm ขึ้นไป ใหเปนไปตามตารางที่ 7 
(2) เหล็กแผนมวนและเหล็กแผนตัดที่มีความกวางนอยกวา 600 mm ใหเปนไปตามตารางที่ 8 
(3) เหล็กแผนมวนและเหล็กแผนตัดที่มีความกวางนอยกวา 600 mm ที่ระบุวาตองการเกณฑความ
คลาดเคลื่อนของความกวางแบบเขมงวด แนะนําใหเปนไปตามตารางที่ ก .1 ในภาคผนวก ก.  
ตารางที่  7 เกณฑความคลาดเคลื่อน ของความกวาง  
ของเหล็กแผนมวนและเหล็กแผนตัดที่มีความกวาง 600 mm ขึ้นไป 
(ขอ 4. 1.2(1)) 
         หนวยเปนมิลลิเมตร  
ความกวาง  เกณฑความคลาดเคลื่อน  
600 ถึง <1 250  + 7 
   0 
≥1 250  + 10 
    0 
ตารางที่ 8 เกณฑความคลาดเคลื่อน ของความกวาง  
ของเหล็กแผนมวนและเหล็กแผนตัดที่ มีความกวางนอยกวา 600 mm 
(ขอ 4. 1.2(2))  
            หนวยเปนมิลลิเมตร  
ความกวาง  เกณฑความคลาดเคลื่อน  
นอยกวา 600 + 3 
   0 
4.1.3 เกณฑความคลาดเคลื่อนของความยาว (เฉพาะเหล็กแผนตัด)  
ใหเปนไปตามตารางที่ 9 
-6- 
 
ใช้สําหรับการรับฟังความคิดเห็นเท่านั้นมอก. 50-2565 
 
ตารางที่ 9 เกณฑความคลาดเคลื่อนของความยาว  
(ขอ 4.1. 3 และขอ 4.2.4) 
เกณฑความคลาดเคลื่อน   mm 
+ 15 
     0 
4.1.4 เกณฑความคลาดเคลื่อนของความไมไดฉาก (เฉพาะเหล็กแผนตัด)  
 ตองไมเกิน 1.0% ของความกวางที่วัดไดเมื่อใชวิธีแบบตั้งฉาก  หรือตองไมเกิน 0.7% ของความกวางที่วัด
ไดเมื่อใชวิธีแบบเสนทแยงมุม กรณีที่มีขอโตแยงใหใชวิธีแบบตั้งฉาก  
4.1.5 ระยะเบี่ยงเบนของขอบโคงที่ดานเวา  (เฉพาะเหล็กแผนมวนขอบตัด  และเหล็กแผนตัดขอบตัด)   
(เปนขอตกลงระหวางผูซื้อ กับผูทํา)   
 ใหเปนไปตามตารางที่ 10 
ตารางที่ 10 ระยะเบี่ยงเบนของขอบโคงที่ดานเวา  
(ขอ 4.1.5) 
     หนวยเปนมิลลิเมตร  
ความกวาง  ระยะเบี่ยงเบนของขอบโคงที่ดานเวา สูงสุด (a) 
เหล็กแผนตัดขอบตัด  
ความยาว  <2 000  เหล็กแผนตัดขอบตัด  
ความยาว  ≥2 000  เหล็กแผนมวนขอบตัด  
<600 4 4 ตอทุก ๆ ความยาว 2 000  
≥600  2 2 ตอทุก ๆ ความยาว 2 000  
4.1.6 ระยะเบี่ยงเบนของความราบ (เฉพาะเหล็กแผนตัด)  
4.1.6.1 ระยะเบี่ยงเบนของความราบ จําแนกเปน แผนโกง ( bow) คลื่น (wave) ขอบเปนคลื่น ( edge wave) 
และคลื่นกลางแผน ( centre buckle ) ใหเปนไปตามตารางที่ 11 
หมายเหตุ  1. แผนโกง คือ ความโคงของเหล็กแผน เคลือบสังกะสีทั้งแผนที่เบี่ยงเบนไปจากระนาบราบ ทั้งทิศทาง
ตามแนวการรีดหรือตั้งฉากกับแนวการรีด  
 2. คลื่น คือ ลอนคลื่นที่เกิดขึ้นตามทิศทางการรีดของแผน ในบริเวณอื่นที่ไมใชแนวกลางหรือขอบขาง
ของเหล็กแผนเคลือบสังกะสี 
 3. ขอบเปนคลื่น  คือ ลอนคลื่นที่เกิดขึ้นบริเวณขอบขางของเหล็กแผนเคลือบสังกะสี 
 4. คลื่นกลางแผน  คือ ลอนคลื่นที่เกิดขึ้นแนวกลางแผนของเหล็กแผนเคลือบสังกะสี 
 5. ระยะเบี่ยงเบนของความราบสําหรับเหล็กแผนมวนไมรวมถึงแผนโกง และการวัดระยะเบี่ยงเบนของ
ความราบจะไมรวมสวนปลายมวนที่ไมสมบูรณ  
-7- 
 
ใช้สําหรับการรับฟังความคิดเห็นเท่านั้นมอก. 50-2565 
 
ตารางที่  1 1 ระยะเบี่ยงเบนของความราบ  
(ขอ 4.1.6.1) 
     หนวยเปนมิลลิเมตร  
ความกวาง  ระยะเบี่ยงเบนของความราบ สูงสุด  
แผนโกงและคลื่น  ขอบเปนคลื่น  คลื่นกลางแผน  
<1 000  12 8 6 
1 000 ถึง <1 250  15 9 8 
1 250 ถึง <1 600 15 11 8 
≥1 600  20 13 9 
4.1.6.2 ใชเครื่องวัดระยะที่อานไดละเอียดอยางนอย  0.5 mm เทเปอรเกจที่อานไดความละเอียดอยางนอย 
0.5 mm และเครื่องมือที่มีแนวตรง เชน บรรทัดเหล็ก  
4.1.6.3 วางเหล็กแผนเคลือบสังกะสีบนพื้นราบ ดังรูปที่ 1 แลวทําการวัดเปน 4 กรณีดังตอไปนี้ 
(1) สําหรับลักษณะแผนโกง วัดระยะสูงสุด ( H) ของแผนโกงที่เกิดขึ้น เมื่อเทียบกับแนวเสนตรง
อางอิงที่ลากจากขอบดานซายของเหล็กแผน เคลือบสังกะสีไปยังขอบดานขวาของเหล็กแผน
เคลือบสังกะสี 
(2) สําหรับลักษณะคลื่น ใชเครื่องมือที่มีแนวตรงวางทาบใหปลายทั้งสองของเครื่องมืออยูบนยอด
ของคลื่นสูงสุดที่เกิดขึ้น 2 คลื่น แลววัดระยะสูงสุด ( H) ของคลื่นที่เกิดขึ้น  
(3) สําหรับลักษณะเปนคลื่นกลางแผน ใชเครื่องมือที่มีแนวตรงวางทาบใหปลายทั้งสองของ
เครื่องมืออยูบนยอดของคลื่นกลางแผนสูงสุดที่เกิดขึ้น 2 คลื่น แลววัดระยะสูงสุด ( H) ของ
คลื่นที่เกิดขึ้น 
(4) สําหรับลักษณะขอบเปนคลื่น ใชเทเปอรเกจวัดระย ะสูงสุด ( H) ของคลื่นที่เกิดตรงขอบของ
เหล็กแผนเคลือบสังกะสี 
 
 
 
 
  
 
 
 
รูปที่ 1 การวัดระยะเบี่ยงเบนของความราบ  
(ขอ 4.1.6.3) 
-8- 
 
ใช้สําหรับการรับฟังความคิดเห็นเท่านั้นมอก. 50-2565 
 
4.1.7 การทดสอบรูปรางและมิติ 
การวัดความหนา ความกวาง ความยาว ความไมไดฉาก และระยะเบี่ยงเบนของขอบโคงที่ดานเวา ของ
เหล็กแผนมวนและเหล็กแผนตัด สําหรับการตรวจสอบเพื่อการอนุญาตและการติดตามผล ใหปฏิบัติตาม 
มอก. 2914 หรือ JIS G 3193 
4.2 เหล็กแผนลูกฟูกลอนใหญและเหล็กแผนลูกฟูกลอนเล็ก  
4.2.1 ความหนาระบุ ความกวางกอนขึ้นลอน ความกวางหลังขึ้นลอน และความยาวของเหล็กแผนลูกฟูกลอน
ใหญและเหล็กแผนลูกฟูกลอนเล็ก  แนะนําใหเปนไปตามภาคผนวก ข. ตารางที่ ข .1  
4.2.2 เกณฑความคลาดเคลื่อนของ ความหนา  
 ใหเปนไปตามตารางที่ 5  ความหนาผลิตภัณฑซึ่งใชเปนฐานของเกณฑความคลาดเคลื่อน คือ ความหนา
ระบุบวกดวยความหนาเทียบเทาของมวลเคลือบตามตารางที่ 6 โดยแสดงผลบวกถึงคาทศนิยม  
3 ตําแหนง จากนั้น ปดเศษใหมีความละเอียดถึง 0.01  การปดเศษ ใหปฏิบัติตามภาคผนวก ฉ . 
 การทดสอบใหปฏิบัติตามขอ 9. 1.1 
4.2.3 เกณฑความคลาดเคลื่อนของความกวาง  (หลังขึ้นลอน)  
 เกณฑความคลาดเคลื่อน ของความกวางของ เหล็กแผนลอนลูกฟูกลอนใหญ  และเหล็กแผนลูกฟูกลอน
เล็ก หลังขึ้นลอน  ใหเปนไปตามตารางที่ 12  
 การทดสอบใหปฏิบัติตามขอ 9.1. 2 
ตารางที่   12  เกณฑความคลาดเคลื่อนของความกวางของ เหล็กแผนลูกฟูกลอนใหญ  
และเหล็กแผนลูกฟูกลอนเล็ก  หลังขึ้นลอน  
(ขอ 4. 2.3) 
 เกณฑความคลาดเคลื่อน    mm 
+25 
 -10 
4.2.4 เกณฑความคลาดเคลื่อนของความยาว  
 ใหเปนไปตามตารางที่ 9   
 การทดสอบใหปฏิบัติตามขอ 9.1. 3 
4.2.5 เกณฑความคลาดเคลื่อนของ ระยะระหวางลอน และความสูงของลอน  
 ใหเปนไปตามตารางที่ 13   
 การทดสอบใหปฏิบัติตามขอ 9.1. 4 
-9- 
 
ใช้สําหรับการรับฟังความคิดเห็นเท่านั้นมอก. 50-2565 
 
ตารางที่ 1 3 เกณฑความคลาดเคลื่อน ของระยะระหวางลอน และความสูงของลอน  
(ขอ 4.2.5) 
    หนวยเปนมิลลิเมตร  
ชนิด ระยะระหวางลอน  ความสูงของลอน  
เหล็กแผนลูกฟูกลอนใหญ  76 ± 2 18 + 1.5 
เหล็กแผนลูกฟูกลอนเล็ก  32 ± 2   9 + 1.5 
 
5.  สวนประกอบทางเคมี  
5.1 สวนประกอบทางเคมีของเหล็ก กลาทรงแบนรีดเย็น ที่นํามาทําเหล็กแผน เคลือบสังกะสี  กรณีวิเคราะหจากเบา 
(heat analysis)  ใหเปนไปตามตารางที่ 14 กรณีวิเคราะหจากผลิตภัณฑ ( product analysis ) ใหเปนไปตาม
ตารางที่ 15 
ขอกําหนดทั่วไปสําหรับการวิเคราะหสวนประกอบทางเคมี และวิธีการชักตัวอยาง ใหปฏิบัติตาม JIS G 0404  
กรณีเมื่อวิเคราะหจากผลิตภัณฑ ใหเตรียมชิ้นทดสอบจากตําแหนงที่ใกลเคียงกับตําแหนงของชิ้นทดสอบแรงดึง  
และทําใหมั่นใจวา ผลการทดสอบไมไดรับผลกระทบจากชั้นเคลือบ 
การทดสอบใหปฏิบัติตาม JIS G 0320 โดยเลือกวิธีทดสอบจากวิธีที่ระบุในมาตรฐานดังกลาว  
ตารางที่  14 สวนประกอบทางเคมี ของเหล็กกลาทรงแบนรีดเย็น  เมื่อวิเคราะหจากเบา  
(ขอ 5.1) 
       หนวยเปนรอยละ   
ชั้นคุณภาพ  สวนประกอบทางเคมี  
คารบอน  แมงกานีส  ฟอสฟอรัส  กํามะถัน  
SGCC ≤0.15  ≤0.80 ≤0.05 ≤0.05 
SGCH  ≤0.18 ≤1.20 ≤0.08 ≤0.05 
SGCD1  ≤0.12 ≤0.60 ≤0.04 ≤0.04 
SGCD2  ≤0.10 ≤0.45 ≤0.03 ≤0.03 
SGCD3  ≤0.08 ≤0.45 ≤0.03 ≤0.03 
SGCD4  ≤0.06 ≤0.45 ≤0.03 ≤0.03 
SGC340  ≤0.25 ≤1.70 ≤0.20 ≤0.05 
SGC400  ≤0.25 ≤1.70 ≤0.20 ≤0.05 
SGC440  ≤0.25 ≤2.00 ≤0.20 ≤0.05 
SGC490  ≤0.30 ≤2.00 ≤0.20 ≤0.05 
SGC570  ≤0.30 ≤2.50 ≤0.20 ≤0.05 
 
-10- 
 
ใช้สําหรับการรับฟังความคิดเห็นเท่านั้นมอก. 50-2565 
 
ตารางที่  15 สวนประกอบทางเคมี ของเหล็กกลาทรงแบนรีดเย็น เมื่อวิเคราะหจาก ผลิตภัณฑ  
(ขอ 5.1) 
       หนวยเปนรอยละ   
ชั้นคุณภาพ  สวนประกอบทางเคมี  
คารบอน  แมงกานีส  ฟอสฟอรัส  กํามะถัน  
SGCC ≤0.18  ≤0.84 ≤0.06 ≤0.06 
SGCH  ≤0.22 ≤1.25 ≤0.09 ≤0.06 
SGCD1  ≤0.15 ≤0.63 ≤0.05 ≤0.05 
SGCD2  ≤0.13 ≤0.48 ≤0.04 ≤0.04 
SGCD3  ≤0.11 ≤0.48 ≤0.04 ≤0.04 
SGCD4  ≤0.09 ≤0.48 ≤0.04 ≤0.04 
SGC340  ≤0.29 ≤1.74 ≤0.21 ≤0.06 
SGC400  ≤0.29 ≤1.74 ≤0.21 ≤0.06 
SGC440  ≤0.29 ≤2.04 ≤0.21 ≤0.06 
SGC490  ≤0.34 ≤2.04 ≤0.21 ≤0.06 
SGC570  ≤0.34 ≤2.54 ≤0.21 ≤0.06 
 
6.  คุณลักษณะที่ตองการ  
6.1 ลักษณะทั่วไป  
6.1.1 เหล็กแผนเคลือบสังกะสีตองปราศจากตําหนิที่เปนผลเสียตอการใชงาน อยางไรก็ตาม เหล็กแผนมวน
อาจจะมีขอบกพรองไดบาง เนื่องจากการตรวจสอบโดยตลอดทั้งมวน และการกําจัดสวนที่มีขอบกพรอง
ของเหล็กแผนมวน  โดยทั่วไปทําไมไดแตหากจําเปนจะตองกําจัดสวนบกพรองขางตน วิธีการในการ
กําจัดขอบกพรอง ใหเปนไปตามขอตกลงระหวางผูซื้อและผูทํา  
6.1.2 หากมิไดตกลงกันเปนอยางอื่น ขอกําหนดที่เกี่ยวกับขอบกพรองที่เปนผลเสียของเหล็กแผนมวน และ
เหล็กแผนตัดที่ตัดจากเหล็ก แผนมวน ใหใชกับผิวดานนอกของเหล็กแผนเคลือบสังกะสี และใหใชกับผิว
ดานบนของเหล็กแผนตัดที่ตัดจากเหล็กแผนมวน  
6.1.3 ตําหนิ ไดแก รู (hole)  แยกชั้น (laminated) ตําหนิที่ผิว (surface flaw) 
การทดสอบใหทําโดยการตรวจพินิจ กรณีการควบคุมคุณภาพของโรงงานอาจใชวิธีอื่นที่ใหผลเทียบเทา 
-11- 
 
ใช้สําหรับการรับฟังความคิดเห็นเท่านั้นมอก. 50-2565 
 
6.2 ความเคนครากบน ReH หรือความเคนพิสูจนสําหรับการยืดชวงพลาสติก 0.2% Rp0.2   ความตานแรงดึง Rm 
และความยืด A 
ตองเปนไปตามตารางที่ 16 
การทดสอบ ใหปฏิบัติตาม มอก. 2172 เลม 1 หรือ JIS Z 2241 โดยใชชิ้นทดสอบหมายเลข 5 แนวทิศทาง
การรีด  การเตรียมชิ้นทดสอบตองทําใหศูนยกลางของชิ้นทดสอบอยูที่ตําแหนง 1/4 ของความกวางของเหล็ก
แผนเคลือบสังกะสี  (w/4) จากขอบขาง  กรณีที่ความกวางของผลิตภัณฑไมเพียงพอที่จะทําใหศูนยกลางของ
ชิ้นทดสอบอยูที่ตําแหนง w/4 ได ใหเตรียมชิ้นทดสอบในลักษณะที่ศูนยกลางของชิ้นทดสอบอยูใกลกับ
ตําแหนง w/4 ใหมากที่สุดเทาที่จะเปนไปได   ขอกําหนดทั่วไปสําหรับการทดสอบแรงดึง การประเมินผล 
และการทดสอบซ้ํา ใหปฏิบัติตาม JIS G 0404 
กรณีเหล็กแผนลูกฟูก ใหเตรียมชิ้นทดสอบจากเหล็กแผนเคลือบสังกะสีกอนขึ้นลอน  
ความหนาที่ใชสําหรับการคํานวณหาคา ความเคนครากบน ReH หรือความเคนพิสูจนสําหรับการยืดชวง
พลาสติก 0.2% Rp0.2  และความตานแรงดึง Rm  ใหใชคาใดคาหนึ่งตอไปนี้ 
• ความหนาที่วัดไดจริงหลังการลอกชั้นเคลือบ 
• ความหนาที่ไดจากการลบความหนาผลิตภัณฑที่วัดไดจริงดวยความหนาเทียบเทาของมวลเคลือบ  
• ความหนาที่ไดจากการลบความหนาผลิตภัณฑที่วัดไดจริงดวยความหนาคํานวณของมวลเคลือบ (หาคา
โดยหารมวลเคลือบที่วัดไดจริงดวยความหนาแนน 7.14 g/cm3  แปลงหนวยเปนมิลลิเมตรแลวปดเศษ
ใหมีความละเอียดถึง 0.001  การปดเศษ ใหปฏิบัติตามภาคผนวก ฉ. ) 
 
-12- 
 
ใช้สําหรับการรับฟังความคิดเห็นเท่านั้นมอก. 50-2565 
 
ตารางที่ 16 ความเคนครากบน ReH หรือความเคนพิสูจนสําหรับการยืดชวงพลาสติก 0.2% Rp0.2  
  ความตานแรงดึง Rm และความยืด  A 
(ขอ 6.2)  
ชั้นคุณภาพ  ReH หรือ 
Rp0.2 
MPa Rm 
MPa A   % 
ความหนาระบุ  mm 
0.25 
ถึง 
<0.40  0.40 
ถึง 
<0.60   0.60 
ถึง 
<1.00  1.00 
ถึง 
<1.60 1.60 
ถึง  
<2.50 2.50 
ถึง 
3.20 
SGCC (≥205) (≥270) - - - - - - 
SGCH  - - - - - - - - 
SGCD1 - ≥270 ≥32 ≥34 ≥36 ≥37 ≥38 - 
SGCD2 - ≥270 - ≥36 ≥38 ≥39 ≥40 - 
SGCD3 - ≥270 - - ≥40 ≥41 ≥42 - 
SGCD41) - ≥270 - - ≥42 ≥43 ≥44 - 
SGC340 ≥245 ≥340 ≥20 ≥20 ≥20 ≥20 ≥20 ≥20 
SGC400 ≥295 ≥400 ≥18 ≥18 ≥18 ≥18 ≥18 ≥18 
SGC440 ≥335 ≥440 ≥18 ≥18 ≥18 ≥18 ≥18 ≥18 
SGC490 ≥365 ≥490 ≥16 ≥16 ≥16 ≥16 ≥16 ≥16 
SGC570 ≥560 ≥570 - - - - - - 
หมายเหตุ  1. คาความเคนครากต่ําสุดและความตานแรงดึงต่ําสุดที่อยูในวงเล็บ  อาจกําหนดเปนคาอื่นไดตามขอ  ตกลงระหวาง
ผูซื้อและผูทํา  
 2. 1)กรณีเหล็กแผนเคลือบสังกะสีชั้นคุณภาพ  SGCD4 เมื่อทําการขึ้นรูปผลิตภัณฑภายใน 6 เดือนนับแตวันที่ทํา 
ตองไมเกิดริ้วคราก ( stretcher strain ) 
 3. สําหรับเหล็กแผนเคลือบสังกะสีความหนาระบุนอยกวา 0.25 mm ไมตองทดสอบความเคนคราก ความตานแรง
ดึง และความยืด  
6.3 ความแข็ง  (เฉพาะเหล็กแผนเคลือบสังกะสีชั้นคุณภาพ SGCH) 
สําหรับเหล็กแผนเคลือบสังกะสีชั้นคุณภาพ SGCH  หากวัดเปนความแข็งวิกเกอรส  ตองไมนอยกวา 170 หรือ
ความแข็งรอกเวลลที่สเกล B ตองไมนอยกวา 85 อยางใดอยางหนึ่ง   
การทดสอบใหปฏิบัติตาม มอก. 2169 เลม 1 หรือ มอก. 2171 เลม 1 หรือ JIS Z 2244 หรือ JIS Z 2245 
แลวแตกรณี 
-13- 
 
ใช้สําหรับการรับฟังความคิดเห็นเท่านั้นมอก. 50-2565 
 
6.4 มวลเคลือบ  
คาเฉลี่ยและคานอยที่สุดของมวลเคลือบ ตองไมนอยกวาคาที่กําหนดไวในตารางที่ 17 และมวลเคลือบ แตละ
ดาน (ทั้ง 6 คา) ตองไมนอยกวา 40% ของมวลเคลือบนอยที่สุดในตารางที่ 17 
เตรียมชิ้นทดสอบจํานวน  3 ชิ้นจากตัวอยางเหล็กแผนเคลือบสังกะสีเดียวกัน โดยกรณีตัวอยางเหล็กแผน
เคลือบสังกะสีที่ทําโดยกรรมวิธีจุมรอนแบบตอเนื่อง ใหเตรียมชิ้นทดสอบ 1 ชิ้น จากแตละตําแหนง จํานวน 
3 ตําแหนง ดังรูปที่ 2 หรือตําแหนงที่ใกลเคียงที่สุดเทาที่จะเปนไปได  กรณีตัวอยางเหล็กแผนเคลือบสังกะสี
ที่ทําโดยการเคลือบทีละแผน ใหเตรียมชิ้นทดสอบ 1 ชิ้นจากแตละตําแหนง จํานวน  
3 ตําแหนง ดังรูปที่ 3 หรือตําแหนงที่ใกลเคียงที่สุดเทาที่จะเปนไปได    
การทดสอบใหปฏิบัติตามภาคผนวก ง . หรือภาคผนวก จ. หรือวิธีอื่นที่ใหผลเทียบเทา เชน การทดสอบความ
หนาแบบแมเหล็กไฟฟา ( electromagnetic  thickness test) แลวแปลงคาเปนมวลเคลือบ (กําหนดคาความ
หนาแนนของชั้นเคลือบเทากับ 7.14 g/cm3) กรณีที่มีขอโตแยง  ใหใชวิธีตามภาคผนวก จ. เปนเกณฑในการ
ตัดสิน 
กรณีเหล็กแผนลูกฟูก ใหเตรียมชิ้นทดสอบจากเหล็กแผนเคลือบสังกะสีกอนขึ้นลอน  
หมายเหตุ  สัญลักษณมวลเคลือบของเหล็กแผนลูกฟูกลอนใหญ และเหล็กแผนลูกฟูกลอนเล็ก สําหรับแตละชวงความ
หนาระบุ แนะนําใหเปนไปตามตารางที่ ข .2 
          หนวยเปนมิลลิเมตร  
     
 
รูปที่ 2  ตําแหนงชิ้นทดสอบมวลเคลือบ  (กรณีทําโดยกรรมวิธีจุมรอนแบบตอเนื่อง ) 
(ขอ 6.4 ขอ ง.5.2 และขอ จ. 3.2) 
ทิศทางการเคลือบ  
-14- 
 
ใช้สําหรับการรับฟังความคิดเห็นเท่านั้นมอก. 50-2565 
 
หนวยเปนมิลลิเมตร  
                
รูปที่ 3  ตําแหนงชิ้นทดสอบมวลเคลือบ  (กรณีทําโดยการเคลือบทีละแผน)  
(ขอ 6.4 ขอ ง.5.2 และขอ จ.3.2) 
ตารางที่ 1 7 มวลเคลือบ   
(ขอ 6.4) 
หนวยเปนกรัมตอตารางเมตร  
สัญลักษณมวลเคลือบ  มวลเคลือบเฉลี่ย  มวลเคลือบนอยที่สุด  
Z060 60 51 
Z080 80 68 
Z100 100 85 
Z120 120 102 
Z140 140 119 
Z180 180 153 
Z200 200 170 
Z220 220 187 
Z250 250 213 
Z275 275 234 
Z350 350 298 
Z370 370 315 
Z450 450 383 
Z600 600 510 
หมายเหตุ  สัญลักษณมวลเคลือบ  Z350 Z370 Z450 และ Z600 จะไมใชในชั้นคุณภาพ SGCD1 SGCD2 SGCD3 และ 
SGCD4  
-15- 
 
ใช้สําหรับการรับฟังความคิดเห็นเท่านั้นมอก. 50-2565 
 
6.5 การติดแนนของผิวเคลือบโดยการดัดโคง  (ยกเวนชั้นคุณภาพ SGCH และ SGC570)  
เมื่อทดสอบตามขอ 9. 2 แลว เนื้อเหล็กตองไมเกิดรอยราว ยกเวน บริเวณที่หางจากขอบดานยาวขางล ะ  
7 mm ที่ผิวเคลือบตรงสวนโคงดานนอกของชิ้นทดสอบตองไมลอก ไมหลุดลอน 
กรณีเหล็กแผนลูกฟูก ลอนใหญ และเหล็กแผนลูกฟูก ลอนเล็ก ใหทดสอบการติดแนนของผิวเคลือบโดยการ
ดัดโคงจากเหล็กแผนเคลือบสังกะสีกอนขึ้นลอน  
6.6 ความชัน ( steepness) (เฉพาะเหล็กแผนมวน และเหล็กแผนตัด)  
 ใหไวเปนขอแนะนํา ซึ่งเปนขอตกลงพิเศษระหวางผูซื้อกับผูทํา รายละเอียดเกณฑกําหนดและการทดสอบ ดัง
ขอ ช.1 ในภาคผนวก ช. 
6.7 การติดแนนของผิวเคลือบหลังการขึ้นรูป (lock forming) (ยกเวนชั้นคุณภาพ SGCH และชั้นคุณภาพ 
SGC570) 
 ใหไวเปนขอแนะนํา ซึ่งเปนขอตกลงพิเศษระหวางผูซื้อกับผูทํา รายละเอียดเกณฑกําหนดและการทดสอบ ดัง
ขอ ช.2 ในภาคผนวก ช.  
7.  เครื่องหมายและฉลาก  
7.1 ที่มวนของเหล็กแผนมวนทุกมวน  และที่มัดของเหล็กแผนตัดหรือเหล็กแผนลูกฟูก ทุกมัด  อยางนอยตองมีเลข
อักษร หรือเครื่องหมายแจงรายละเอียดตอไปนี้ ใหเห็นไดงาย ชัดเจน และไมลบเลือน  หรือหลุดลอกงาย  
(1) ชนิด ลักษณะขอบ ชั้นคุณภาพ สัญลักษณผิวเคลือบสําเร็จ  สัญลักษณกรรมวิธีทางเคมี สัญลักษณการ
เคลือบน้ํามัน และสัญลักษณมวลเคลือบหรือมวลเคลือบเฉลี่ย  ตัวอยางเชน เหล็กแผนมวนขอบตัด SGCC 
Z S NC O Z120 
(2)  รหัสรุน  หรือวันเดือนปที่ทํา  
(3) การแสดงมิติ 
• มิติของเหล็กแผนมวน ใหแสดงดวยความหนาระบุและความกวาง หนวยเปนมิลลิเมตร 
• มิติของเหล็กแผนตัดและเหล็กแผนลูกฟูก ใหแสดงดวยความหนาระบุ ความกวาง  และความยาว หนวยเปนมิลลิเมตร (กรณีเหล็กแผนลูกฟูก ใหแสดงความกวางทั้งกอนขึ้นลอนและหลังขึ้นลอน)  
(4) จํานวนแผนในมัด (กรณีเหล็กแผนตัดและเหล็กแผนลูกฟูก) หรือมวลเปนกิโลกรัม (กรณีเหล็กแผนมวน)  
(5)  ชื่อผูทําหรือโรงงานที่ทําหรือเครื่องหมายการคาที่จดทะเบียน  และชื่อผูไดรับใบอนุญาต หรือเครื่องหมาย
การคาที่จดทะเบียน  
(6) ประเทศที่ทํา 
หมายเหตุ  1. กรณีที่ใชภาษาตางประเทศ ตองมีความหมายตรงกับภาษาไทยที่กําหนดไวขางตน  
 2. กรณีชื่อผูทําหรือโรงงานที่ทําหรือเครื่องหมายการคาที่จดทะเบียน  และชื่อผูไดรับใบอนุญาต  หรือ 
เครื่องหมายการคาที่จดทะเบียนเปนชื่อเดียวกัน ใหแสดงเพียงชื่อเดียวหรือเครื่องหมายเดียว  
8.  การชักตัวอยางและเกณฑตัดสิน  
8.1  แนะนําใหเปนไปตามภาคผนวก ค . 
-16- 
 
ใช้สําหรับการรับฟังความคิดเห็นเท่านั้นมอก. 50-2565 
 
สําหรับระบบควบคุมคุณภา พ อาจกําหนดการชักตัวอยางและเกณฑตัดสินแตกตางจากที่กําหนดไวใน
ภาคผนวก ค. ได แตตองทําใหมั่นใจวาผลิตภัณฑมีคุณภาพสอดคลองกับขอกําหนดในมาตรฐานฉบับนี้ 
9.  การทดสอบ  
9.1 มิติของเหล็กแผนลูกฟูกลอนใหญและเหล็กแผนลูกฟูกลอนเล็ก  
9.1.1 ความหนา  
 วัดความหนาของ เหล็กแผนลอนลูกฟูก อยางนอย  3 จุด ที่ยอดลอนละ 1 จุด บันทึกคาที่อานได แลว
รายงานคาต่ําสุดและคาสูงสุด 
9.1.2 ความกวาง  
 วางเหล็กแผนลอนลูกฟูกตัวอยางบนพื้นราบหรือโตะ ซึ่งมีขนาดใหญกวาขนาดของ แผนตัวอยาง  อาจ
จําเปนตองใชกอนน้ําหนักทับ  เพื่อใหแผนตัวอยางแนบพื้นราบเทาที่จะเปนไปได วัดทั้ง 2 ปลายที่
ตําแหนงหางจากปลายประมาณ 100  mm แลวรายงานผลทั้งสอง คา 
9.1.3 ความยาว  
 วัดความยาวระหวางปลายทั้งสองขางของ เหล็กแผนลอนลูกฟูกตัวอยาง  ที่ตําแหนงบริเวณขอบทั้งสอง
ขางของแผน  แลวรายงานผล ทั้งสองคา 
9.1.4 ระยะระหวางลอนและความสูงของลอน  
9.1.4.1 เครื่องมือ  
(1) บรรทัดโลหะหรือเครื่องวัดที่อานไดละเอียดอยางนอย  0.5 mm สําหรับวัดความกวางของลอน 
(2) เครื่องวัดความลึก   (Vernier depth gauge)     หรือเครื่องวัดอื่นที่อานได ละเอียดอยางนอย   
0.05 mm  สําหรับวัดความลึกของลอน 
9.1.4.2 วิธีวัด 
(1) ระยะระหวางลอน  
วางเหล็กแผนลอนลูกฟูกตัวอยางตามลักษณะที่กําหนดในขอ   9.1.2.2  วัดระยะระหวางลอน  
4 ลอนรวมกัน ดังแสดงในรูปที่  4 แลวหาคาเฉลี่ย 
(2) ความสูงของลอน  
วัดความสูงของแตละลอน 4 ลอน ดังแสดงในรูปที่ 4 แลวหาคาเฉลี่ย  
 
-17- 
 
ใช้สําหรับการรับฟังความคิดเห็นเท่านั้นมอก. 50-2565 
 
                         
รูปที่ 4 การวัดระยะระหวางลอน และความสูงของลอน  
(ขอ 9.1.4.2) 
9.2 การติดแนนของผิวเคลือบโดยการดัดโคง  (ยกเวนชั้นคุณภาพ SGCH และ SGC570)  
ตัดตัวอยางเหล็กแผนเคลือบสังกะสี เปนชิ้นทดสอบขนาด 7 5 mm x 150 mm  โดยใหดานยาวขนานกับ
แนวการรีด (rolling direction)  ดัดโคงมุม 180 ° และปลายทั้งสองขนานกันโดยมีระยะหางภายในของชิ้น
ทดสอบตามที่กําหนดในตารางที่ 18 และดังแสดงในรูปที่ 5 
ตารางที่ 1 8 การติดแนนของผิวเคลือบโดย การดัดโคง  
(ขอ 9.2) 
ชั้น
คุณภาพ  ระยะหางภายในของ การดัดโคง  
ความหนาระบุของชิ้นทดสอบ mm  
นอยกวา 1.60 1.60 ถึงนอยกวา  3.00 3.00 ถึง 3.20  
สัญลักษณมวลเคลือบ  สัญลักษณมวลเคลือบ  สัญลักษณมวลเคลือบ  
Z060 
ถึง Z275  Z350 
Z370 Z450  
Z600 Z060 
ถึง Z275  Z350 
Z370 Z450  
Z600 Z060 
ถึง Z275  Z350 
Z370 Z450  
Z600 
SGCC 1a 1a 2a 1a 2a 2a 2a 2a 2a 
SGCD1  1a - - 1a - - - - - 
SGCD2  0 - - 0 - - - - - 
SGCD3  
 0 
 - 
 - 
 0 
 - 
 - 
 - - - 
SGC340  1a 1a 2a 1a 1a 2a 2a 2a 3a 
SGC400  2a 2a 2a 2a 2a 2a 3a 3a 3a 
SGC440  3a 3a 3a 3a 3a 3a 3a 3a 3a 
SGC490 3a    3a 3a 3a 3a 3a 3a 3a 3a 
 
หมายเหตุ  1.  a หมายถึง ความหนาระบุชิ้นทดสอบ  
 2.  0 หมายถึง  พับแนบติดกัน  
 3.   –     หมายถึง ไมตองทดสอบ 
-18- 
 
ใช้สําหรับการรับฟังความคิดเห็นเท่านั้นมอก. 50-2565 
 
 
 
รูปที่ 5 การติดแนนของผิวเคลือบโดย การดัดโคง  
(ขอ 9. 2) 
-19- 
 
ใช้สําหรับการรับฟังความคิดเห็นเท่านั้นมอก. 50-2565 
 
ภาคผนวก ก. 
(ขอแนะนํา)  
มิติและเกณฑความคลาดเคลื่อนของความกวางแบบเขมงวด  
ของเหล็กแผนมวนและเหล็กแผนตัดที่มีความกวางนอยกวา 600 mm 
(ขอ 4.1.2(3))  
(นอกจากมิติและเกณฑความคลาดเคลื่อนที่กําหนดในขอ 4.  มิติและเกณฑความคลาดเคลื่อนเพิ่มเติมที่อยูใน
ภาคผนวก ก. เปนขอตกลงพิเศษระหวางผูซื้อกับผูทํา)  
ก.1 ความกวางของเหล็กแผน มวนและเหล็กแผนตัดที่มีความกวางนอยกวา 600 mm  
 เกณฑความคลาดเคลื่อนแบบเขมงวด แนะนําใหเปนไปตามตารางที่ ก.1  
ตารางที่ ก.1 เกณฑความคลาดเคลื่อนของความกวาง แบบเขมงวด  
ของเหล็กแผนมวนและเหล็ กแผนตัดที่มีความกวางนอยกวา 600  mm  
(ขอ 4. 1.2(3) และขอ ก.1 ) 
     หนวยเปนมิลลิเมตร  
ความหนาระบุ  เกณฑความคลาดเคลื่อน  
ความกวาง <160 ความกวาง 160 
ถึง <250 ความกวาง 250 
ถึง <400 ความกวาง 400 
ถึง <600 
<0.60  ±0.15 ±0.20 ±0.25 ±0.30 
0.60 ถึง <1.00 ±0.20 ±0.25 ±0.25 ±0.30 
1.00 ถึง <1.60 ±0.20 ±0.30 ±0.30 ±0.40 
1.60 ถึง <2.50 ±0.25 ±0.35 ±0.40 ±0.50 
2.50 ถึง <3.20 ±0.30 ±0.40 ±0.45 ±0.50 
3.20 ±0.50 ±0.50 ±0.50 ±0.50 
 
-20- 
 
ใช้สําหรับการรับฟังความคิดเห็นเท่านั้นมอก. 50-2565 
 
ภาคผนวก ข. 
(ขอแนะนํา)  
ความหนาระบุ ความกวางกอนขึ้นลอน ความกวางหลังขึ้นลอน ความยาว   
และสัญลักษณมวลเคลือบของเหล็กแผนลูกฟูกลอนใหญ  และเหล็กแผนลูกฟูกลอนเล็ก   
(ขอ 4.2 .1 และขอ 6.4)  
ข.1 ความหนาระบุ ความกวางกอนขึ้นลอน ความกวางหลังขึ้นลอน และความยาวแนะนําของเหล็กแผนลูกฟูก
ลอนใหญ  และเหล็กแผนลูกฟูกลอนเล็ก แนะนําใหเปนตามตารางที่ ข .1 
ตารางที่ ข. 1 ความหนาระบุ ความกวางกอนขึ้นลอน ความกวางหลังขึ้นลอน ความยาว  
สําหรับเหล็กแผนลูกฟูกลอนใหญและ เหล็กแผนลูกฟูกลอนเล็ก  
(ขอ 4.2.1 ขอ 6.4 และขอ ข.1) 
ความหนา
ระบุ 
mm แผนลูกฟูกลอนใหญ  แผนลูกฟูกลอนเล็ก  
สัญลักษณ  
มวลเคลือบ  ความกวาง  mm (นิ้ว) ความกวาง  mm (นิ้ว) 
665 หลังขึ้นลอน  800 หลังขึ้นลอน  634 หลังขึ้นลอน  
762 (30) กอนขึ้นลอน  914 (36) กอนขึ้นลอน 762 (30) กอนขึ้นลอน 
ความยาว  mm (นิ้ว) ความยาว  mm (นิ้ว) 
0.15 1 524 (60)  - 1 524 (60)   
 
 
Z120 1 829 (72)  - 1 829 (72)  
2 134 (84)  - 2 134 (84)  
2 438 (96)  2 438 (96)  2 438 (96)  
2 743 (108)  - 2 743 (108)  
3 048 (120)  - 3 048 (120)  
3 353 (132)  - 3 353 (132)  
3 658 (144)  - 3 658 (144)  
0.20 1 524 (60)  - 1 524 (60)    
 
Z120 1 829 (72)  - 1 829 (72)  
2 134 (84)  - 2 134 (84)  
2 438 (96)  2 438 (96)  2 438 (96)  
2 743 (108)  - 2 743 (108)  
3 048 (120)  - 3 048 (120)  
3 353 (132)  - 3 353 (132)  
3 658 (144)  - 3 658 (144)  
 
0.30 1 829 (72)  - 1 829 (72)  Z120 Z180 
Z220 Z250 
Z275 2 134 (84)  - 2 134 (84)  
2 438 (96)  - 2 438 (96)  
-21- 
 
ใช้สําหรับการรับฟังความคิดเห็นเท่านั้นมอก. 50-2565 
 
ข.2 สัญลักษณมวลเคลือบของเหล็กแผนลูกฟูกลอนใหญ และเหล็กแผนลูกฟูกลอนเล็ก สําหรับแตละชวงความ
หนาระบุ แนะนําใหเปนไปตามตารางที่ ข .2 
ตารางที่ ข.2 สัญลักษณมวลเคลือบของเหล็กแผนลูกฟูกลอนใหญ และเหล็กแผนลูกฟูกลอนเล็ก  
(ขอ 6.4 และขอ ข.2) 
ความหนาระบุ   mm สัญลักษณมวลเคลือบ  
0.11 ถึง  <0.16 
Z120 0.16 ถึง <0.27 
0.27 ถึง 0.30  Z180  Z220  Z250  Z27 5 
มากกวา 0.30 ถึง 0.50  Z180  Z220  Z250  Z27 5 
มากกวา 0.50 ถึง 1.0  Z220  Z250  Z27 5 
 
-22- 
 
ใช้สําหรับการรับฟังความคิดเห็นเท่านั้นมอก. 50-2565 
 
ภาคผนวก ค. 
การชักตัวอยางและเกณฑตัดสิน  
(ขอ 8.1)  
ค.1 รุนในที่นี้ หมายถึง เหล็กแผนเคลือบสังกะสีชนิด ลักษณะขอบ ชั้นคุณภาพ ความหนาระบุ สัญลักษณผิว
เคลือบสําเร็จ สัญลักษณกรรมวิธีทางเคมี สัญลักษณการเคลือบน้ํามัน และสัญลักษณมวลเคลือบอยาง
เดียวกัน ที่ทําหรือสงมอบหรือซื้อขายในระยะเวลาเดียวกัน  
ค.2 การชักตัวอยางและเกณฑตัดสิน ใหเปนไปตามแผนการชักตัวอยางที่กําหนดตอไปนี้  หรืออาจใชแผนการชัก
ตัวอยางอื่นเทียบเทากันทางวิชาการกับแผนที่กําหนดไว 
ค.2.1 เหล็กแผนมวน  สําหรับการทดสอบความหนา ความกวาง ระยะเบี่ยงเบนของความราบ สวนประกอบ
ทางเคมี ลักษณะทั่วไป ความเคนครากบนหรือความเคนพิสูจนสําหรับการยืดชวงพลาสติก ความตาน
แรงดึงและความยืด ความแข็ง มวลเคลือบ  การติดแนนของผิวเคลือบโดยการดัดโคง  และเครื่องหมาย
และฉลาก  
(1)  ชักตัวอยางโดยวิธีสุมจํานวน 1 มวนจากทุก  50 ตัน จํานวนที่นอยกวา 50 ตัน ใหถือเปน  50 ตัน 
(2) ตัวอยางทุกตัวอยางตองเปนไปตามขอ  4.1.1 ขอ 4.1.2 ขอ 4.1.6 ขอ 5.1 ขอ 6.1 ขอ 6.2 ขอ 6.3 
ขอ 6.4  ขอ 6.5  และขอ 7.1 จึงจะถือวาเหล็กแผนมวนรุนนั้นเปนไปตามเกณฑที่กําหนด 
ค.2.2 เหล็กแผนตัด  สําหรับการทดสอบความหนา ความกวาง ความยาว ความไมไดฉาก ระยะเบี่ยงเบนของ
ความราบ สวนประกอบทางเคมี ลักษณะทั่วไป ความเคนครากบนหรือความเคนพิสูจนสําหรับการยืด
ชวงพลาสติก ความตานแรงดึง และความยืด ความแข็ง  มวลเคลือบ การติดแนนของผิวเคลือบโดยการดัด
โคง และเครื่องหมายและฉลาก  
(1) ชักตัวอยางโดยวิธีสุมจํานวน  1 แผนจากทุก 3 000  แผน  จํานวนที่นอยกวา  3 000 แผน  ใหถือ
เปน 3 000 แผน 
(2) ตัวอยางทุกตัวอยางตองเปนไปตาม ขอ 4.1.1 ขอ 4.1.2 ขอ 4.1.3  ขอ 4.1.4  ขอ 4.1.6 ขอ 5.1  
ขอ 6.1 ขอ 6.2 ขอ 6.3 ขอ 6.4  ขอ 6.5 และขอ 7.1 จึงจะถือวาเหล็กแผนตัดรุนนั้นเปนไปตาม
เกณฑที่กําหนด 
ค.2.3 เหล็กแผนลูกฟูกลอนใหญ หรือเหล็กแผนลูกฟูกลอนเล็ก  สําหรับการทดสอบความหนา ความกวาง ของ
เหล็กแผนหลังขึ้นลอน  ความยาว ระยะระหวางลอนและความสูงของลอน  สวนประกอบทางเคมี 
ลักษณะทั่วไป ความเคนครากบนหรือความเคนพิสูจนสําหรับการยืดชวงพลาสติก ความตานแรงดึง และ
ความยืด ความแข็ง  มวลเคลือบ การติดแนนของผิวเคลือบโดยการดัดโคง  และเครื่องหมายและฉลาก  
 (1) ชักตัวอยางโดยวิธีสุมจํานวน 1 แผนจากทุก 3 000  แผน   จํานวนที่นอยกวา  3 000 แผน  ใหถือ
เปน 3 000 แผน 
 (2) ตัวอยางทุกตัวอยางตองเปนไปตาม ขอ 4.2.2 ขอ 4.2.3 ขอ 4.2.4 ขอ 4.2.5 ขอ 5.1 ขอ 6.1  
ขอ 6.2 ขอ 6.3 ขอ 6.4 ขอ 6.5 และขอ 7.1  จึงจะถือวาเหล็กแผนลูกฟูกลอนใหญ หรือเหล็กแผน
ลูกฟูกลอนเล็กรุนนั้นเปนไปตามเกณฑที่กําหนด  
-23
- 
 
ใช้สําหรับการรับฟังความคิดเห็นเท่านั้นมอก. 50-2565 
 
ค.2.1.4 เกณฑตัดสิน  
 ตัวอยางเหล็กแผนเคลือบสังกะสีตองเปนไปตามขอ ค.2.1(2) หรือขอ ค.2.2(2) หรือขอ ค.2.3(2) 
อยางใดอยางหนึ่งแลว แตกรณี  จึงจะถือวาเหล็กแผนเคลือบ สังกะสีรุนนั้นเปนไปตามมาตรฐาน
ผลิตภัณฑอุตสาหกรรมนี้ 
 
-24- 
 
ใช้สําหรับการรับฟังความคิดเห็นเท่านั้นมอก. 50-2565 
 
ภาคผนวก ง. 
การหาคามวลเคลือบของเหล็กแผนเคลือบสังกะสี  
ดวยวิธีเอกซเรยฟลูออเรสเซนตแบบออฟไลน  
(ขอ 6.4) 
ง.1 สรุปความ 
การหาคามวลเคลือบของชิ้นทดสอบโดยใชเครื่องทดสอบเอกซเรยฟลูออเรสเซนตแบบออฟไลน 
ง.2 หลักการวัด 
การหาคามวลเคลือบทําโดยการวัดความเขมของเอกซเรยฟลูออเรสเซนตที่เปลงออกมาจากชั้นเคลือบเมื่อ
ฉายเอกซเรยบนสิ่งตัวอยาง แลวเปรียบเทียบความเขมนี้กับความเขมที่วัดไดจากชิ้นทดสอบที่ทราบคามวล
เคลือบ 
ง.3 เครื่องทดสอบ 
ใหเปนไปตาม JIS K 0119 ขอ 5. 
ง.4 เอกซเรยฟลูออเรสเซนตที่ใหวัดคา 
ใหวัดเอกซเรยฟลูออเรสเซนตที่เปนรังสีปฐมภูมิของ ZnKα (ความยาวคลื่น 0.143 5 nm) 
ง.5 ชิ้นทดสอบ  
ง.5.1 ขนาดของชิ้นทดสอบ 
ชิ้นทดสอบตองมีขนาดที่สามารถใสเขาไปในหองตัวอยาง (sample chamber) ของเครื่องทดสอบ
เอกซเรยฟลูออเรสเซนต และตองมีพื้นที่รับการฉายรังสีอยางนอย 314 mm2 
ง.5.2 ตําแหนงและจํานวนของชิ้นทดสอบ 
กรณีตัวอยางเหล็กแผนเคลือบสังกะสีที่ทําโดยกรรมวิธีจุมรอนแบบตอเนื่อง  ใหเตรียมชิ้นทดสอบ 1 ชิ้น 
จากแตละตําแหนง จํานวน 3 ตําแหนง ดังรูปที่ 2 หรือตําแหนงที่ใกลเคียงที่สุดเทาที่จะเปนไปได 
กรณีตัวอยางเหล็กแผนเคลือบสังกะสีที่ทําโดยการเคลือบทีละแผน ใหเตรียมชิ้นทดสอบ 1 ชิ้นจากแตละ
ตําแหนง จํานวน 3 ตําแหนง ดังรูปที่ 3 หรือตําแหนงที่ใกลเคียงที่สุดเทาที่จะเปนไปได 
-25- 
 
ใช้สําหรับการรับฟังความคิดเห็นเท่านั้นมอก. 50-2565 
 
ง.6 การเตรียมและคาแกของเสนโคงการสอบเทียบ (calibration curve)  
ง.6.1 วิธีการเตรียมเสนโคงการสอบเทียบ 
ง.6.1.1 ทั่วไป 
ใหเตรียมเสนโคงการสอบเทียบโดยวิธี 3-ชิ้นทดสอบ หรือวิธี 2-ชิ้นทดสอบ  
ง.6.1.2 วิธี 3-ชิ้นทดสอบ  
การเตรียมเสนโคงการสอบเทียบโดยวิธี 3-ชิ้นทดสอบ ใหเปนดังนี้ 
1) ชิ้นทดสอบ  
สุมชิ้นทดสอบ 1 ชิ้น สําหรับการวัดเอกซเรยฟลูออเรสเซนต (ซึ่งตอไปจะเรียกวา ชิ้นทดสอบ
เอ) และชิ้นทดสอบ 2 ชิ้น สําหรับหาคามวลเคลือบ (ซึ่งตอไปจะเรียกวา ชิ้นทดสอบบี)  
ใหเตรียมชิ้นทดสอบแตละชิ้นจากตัวอยางเหล็กแผนตัดหรือเหล็กแผนมวนประเภทการเคลือบ
เดียวกับสิ่งที่จะวัด  โดยใหชิ้นทดสอบเอ มีขนาดเหมาะสมกับหองตัวอยางของเครื่องทดสอบ และใหเตรียมชิ้นทดสอบบี 2 ชิ้น ขนาดอยางนอย 1 200 mm
2 จากแตละดานของชิ้นทดสอบ
เอ 
2) การวัดความเขมของเอกซเรยฟลูออเรสเซนต 
เลือกผิวดานหนึ่งของชิ้นทดสอบเอสําหรับการฉายเอกซเรยเปนผิวการวัด  ฉายเอกซเรยบนผิว
การวัดของชิ้นทดสอบเอ ภายใตสภาวะที่ระบุไวในขอ ง.7 1) และวัดความเขมของเอกซเรย
ฟลูออเรสเซนต 
3) การวัดมวลเคลือบ 
เตรียมชิ้นทดสอบบี เพื่อปองกันการชะลางชั้นเคลือบจากผิวดานอื่ นนอกจากผิวการวัด  การ
ปองกันการชะลางชั้นเคลือบที่ดานหลังของผิวการวัด ทําโดยทาแลกเกอรแลวทําใหแหงหรือ
ปดทับดวยเทปกวาง  จากนั้นวัดมวลเคลือบบนผิวการวัดของชิ้นทดสอบบีทั้ง 2 ชิ้น ตาม
ภาคผนวก จ. หาคามวลเคลือบเฉลี่ยของชิ้นทดสอบบี 2 ชิ้น เพื่อใชเปนมวลเคลือบบนผิวการ
วัดของชิ้นทดสอบเอ  
4) การเตรียมเสนโคงการสอบเทียบ 
ทําซ้ําขอ 1) ถึงขอ 3) โดยใชชิ้นทดสอบที่มีมวลเคลือบแตกตางกัน อยางนอยสามระดับ แลว
เตรียมเสนโคงการสอบเทียบตามความสัมพันธระหวางความเขมของเอกซเรยฟลูออเรสเซนต
กับมวลเคลือบ  
-26- 
 
ใช้สําหรับการรับฟังความคิดเห็นเท่านั้นมอก. 50-2565 
 
ง.6.1.3 วิธี 2-ชิ้นทดสอบ  
การเตรียมเสนโคงการสอบเทียบโดยวิธี 2-ชิ้นทดสอบ ใหเปนดังนี้ 
1) ชิ้นทดสอบ  
สุมชิ้นทดสอบ 2 ชิ้น ขนาดอยางนอย 1 200 mm2 จากตัวอยางเหล็กแผนตัดหรือเหล็กแผน
มวนประเภทการเคลือบเดียวกับสิ่งที่จะวัด สําหรับการเตรียมเสนโคงการสอบเทียบ  
2) การวัดความเขมของเอกซเรยฟลูออเรสเซนต 
เลือกผิวดานหนึ่งของชิ้นทดสอบชิ้นแรกสําหรับการฉายเอกซเรยเปนผิวการวัด  ฉายเอกซเรย
บนผิวการวัดของชิ้นทดสอบ ภายใตสภาวะที่ระบุไวในขอ ง.7 1) และวัดความเขมของ
เอกซเรยฟลูออเรสเซนต 
วัดความเขมของเอกซเรยฟลูออเรสเซนตของชิ้นทดสอบอีกชิ้นที่เหลือบนผิวดานเดียวกับชิ้น
ทดสอบแรกในลักษณะเดียวกัน  หาคาความเขมเฉลี่ยของเอกซเรยฟลูออเรสเซนตของชิ้นทดสอบทั้งสอง เพื่อใชเปนความเขมของเอกซเรยฟลูออเรสเซนตของผิวการวัด 
3) การวัดมวลเคลือบ 
เตรียมชิ้นทดสอบ เพื่อปองกันการชะลางชั้นเคลือบจากผิวดานอื่นนอกจากผิวการวัด  การ
ปองกันการชะลางชั้นเคลือบที่ดานหลังของผิวการวัด ทําโดยทาแลกเกอรแลวทําใหแหงหรือ
ปดทับดวยเทปกวาง จากนั้นวัดมวลเคลือบบนผิวการวัดของชิ้นทดสอบทั้ง 2 ชิ้น ตาม
ภาคผนวก จ. หาคามวลเคลือบเฉลี่ยของชิ้นทดสอบทั้ง 2 ชิ้น เพื่อใชเปนมวลเคลือบบนผิวการ
วัด 
4) การเตรียมเสนโคงการสอบเทียบ 
ทําซ้ําขอ 1) ถึงขอ 3) โดยใชชิ้นทดสอบที่มีมวลเคลือบแตกตางกัน อยางนอยสามระดับ แลว
เตรียมเสนโคงการสอบเทียบตามความสัมพันธระหวางความเขมของเอกซเรยฟลูออเรสเซนต
กับมวลเคลือบ  
ง.6.2 คาแกของเสนโคงการสอบเทียบ 
ใสชิ้นทดสอบการสอบเทียบ (calibration test piece)  ในเครื่องทดสอบ  วัดความเขมของเอกซเรย
ฟลูออเรสเซนตหรือคาที่แปลงเปนมวลเคลือบตามชวงระยะเวลาที่กําหนด เชน ทุก 8 h หรือ 24 h  แลว
แกคาเสนโคงการสอบเทียบ 
ง.7 วิธีดําเนินการวัด 
วิธีดําเนินการวัด ใหเปนดังนี้ 
1) ใสชิ้นทดสอบที่มีสัญลักษณมวลเคลือบต่ําสุดของคามวลเคลือบทั้งหมดที่จะวัดในเครื่องทดสอบ ตั้ง
สภาวะเครื่องทดสอบที่ทําใหสวนเบี่ยงเบนมาตรฐานสัมพัทธ (relative standard deviation: 
𝑅𝑅𝑅𝑅𝑅𝑅) 
หลังการวัดติดตอกัน 10 ครั้ง มีคาไมเกิน 1% และสามารถอานคามวลเคลือบใหละเอียดถึง 0.1 g/m2  
การวัดซ้ําไมจําเปนตองทํา หากความเขมของเอกซเรยฟลูออเรสเซนต ไดจากการนับ 10 000 ครั้งขึ้นไป 
-27- 
 
ใช้สําหรับการรับฟังความคิดเห็นเท่านั้นมอก. 50-2565 
 
หมายเหตุ  คํานวณหาสวนเบี่ยงเบนมาตรฐานสัมพัทธ  𝑅𝑅𝑅𝑅𝑅𝑅 คิดเปนรอยละ จากสมการ  
𝑅𝑅𝑅𝑅𝑅𝑅 =𝑠𝑠
𝑥𝑥̅×100%  
เมื่อ 
𝑠𝑠  คือ  สวนเบี่ยงเบนมาตรฐาน  
𝑥𝑥̅  คือ  คาเฉลี่ย  
เมื่อวัดมวลเคลือบที่นอยกวาสัญลักษณมวลเคลือบที่ใชในการตั้งสภาวะเครื่องทดสอบ ใหใชชิ้นทดสอบ
ที่มีสัญลักษณมวลเคลือบที่สัมพันธกับมวลเคลือบที่ตองการวัดนั้น ยืนยันสภาวะเครื่องทดสอบวา ยังให
สวนเบี่ยงเบนมาตรฐานสัมพัทธ 𝑅𝑅𝑅𝑅𝑅𝑅 และอานคาไดตามที่ตองการขางตนหรือไม หากสภาวะเครื่อง
ทดสอบที่ตั้งไวไมสามารถใหผลเปนที่พอใจ ใหตั้งสภาวะเครื่องทดสอบใหม 
2) ใสชิ้นทดสอบในหองตัวอยาง  
3) ฉายเอกซเรยบนผิวชิ้นทดสอบภายใตสภาวะที่ระบุไว และวัดความเขมของเอกซเรยฟลูออเรสเซนต 
4) แปลงคาความเขมของเอกซเรยฟลูออเรสเซนตเปนมวลเคลือบตอตารางเมตร (หนึ่งดาน, g/m2) โดยใช
เสนโคงการสอบเทียบ 
5) ทําซ้ําขอ 2) ถึงขอ 4) เพื่อหามวลเคลือบบนผิวดานหลังของชิ้นทดสอบ หาผลรวมของมวลเคลือบบนผิว
ดานหนาและผิวดานหลัง เพื่อใชเปนมวลเคลือบของชิ้นทดสอบ (สองดาน, g/m2) 
ง.8 การตรวจสอบเครื่องทดสอบ 
เครื่องทดสอบตองไดรับการตรวจสอบอยางเพียงพอตามรายการที่กําหนดไวในขอ 15 ของ JIS K 0119  
นอกจากนี้ ใหเปรียบเทียบผลของมวลเคลือบที่วัดไดกับที่หาคาตามภาคผนวก จ. เพื่อยืนยันวา ผลการวัดที่
ไดจากการใชเครื่องทดสอบไมแสดงความผิดปกติ 
 
-28- 
 
ใช้สําหรับการรับฟังความคิดเห็นเท่านั้นมอก. 50-2565 
 
ภาคผนวก จ. 
การหาคามวลเคลือบ ของเหล็กแผนเคลือบสังกะสี โดยวิธีกราวิเมตริก  
(ขอ 6.4) 
จ.1 สรุปความ  
ชั่งชิ้นทดสอบ ละลายชั้นเคลือบในสารละลายทดสอบ ชั่งชิ้นทดสอบอีกครั้ง หาผลตางของมวลทั้งสอง แลว
คํานวณหาคามวลเคลือบ 
จ.2 สารละลายทดสอบ  
 เตรียมสารละลายตามขอใดขอหนึ่ง ดังตอไปนี้ 
จ.2.1  ละลายเฮกซะเมทิลีนเตตรามีน (hexamethylenetetramine) 3.5 g ในกรดไฮโดรคลอริก ความ
หนาแนน  ไมนอยกวา 1.18 g/cm3 [35% โดยมวล ] ปริมาตร 500 cm3  เจือจางสารละลายดวยน้ําจนมี
ปริมาตร  1 000 cm3 เพื่อใชเปนสารละลายทดสอบ 
จ.2.2 ละลายแอนทิโมนี( III) คลอไรด 32 g หรือแอนทิโมนี( III) ออกไซด 20 g ในกรดไฮโดรคลอริก ความ
หนาแนนไมนอยกวา 1.18 g/cm3 ในปริมาณ 1 000 cm3  แลวเติมสารละลายดังกลาว  จํานวน 5 cm3 
ลงในกรดไฮโดรคลอริก ความหนาแนนไมนอยกวา 1.18 g/cm3 ในปริมาณ 100 cm3 และใหเตรียม
ทันทีกอนจะเริ่ม ทําการทดสอบ  
จ.3 ชิ้นทดสอบ  
จ.3.1 ขนาดของชิ้นทดสอบ 
ชิ้นทดสอบตองมีขนาดอยางนอย 1 200 mm2 ขึ้นไป 
จ.3.2 ตําแหนงและจํานวนของชิ้นทดสอบ 
กรณีตัวอยางเหล็กแผนเคลือบสังกะสีที่ทําโดยกรรมวิธีจุมรอนแบบตอเนื่อง  ใหเตรียมชิ้นทดสอบ 1 ชิ้น 
จากแตละตําแหนง จํานวน 3 ตําแหนง ดังรูปที่ 2 หรือตําแหนงที่ใกลเคียงที่สุดเทาที่จะเปนไปได 
 กรณีตัวอยางเหล็กแผนเคลือบสังกะสีที่ทําโดยการเคลือบทีละแผน ใหเตรียมชิ้นทดสอบ 1 ชิ้นจากแตละ
ตําแหนง จํานวน 3 ตําแหนง ดังรูปที่ 3 หรือตําแหนงที่ใกลเคียงที่สุดเทาที่จะเปนไปได 
จ.3.3 การทําความสะอาดชิ้นทดสอบ 
เตรียมชิ้นทดสอบ ใหลางคราบน้ํามันออกจากชิ้นทดสอบตามความจําเปน  ดวยตัวทําละลายอินทรียแลว
ทําใหแหง ตัวทําละลายอินทรียที่ใชตองไมเปนอันตรายตอชั้นเคลือบ  
-29- 
 
ใช้สําหรับการรับฟังความคิดเห็นเท่านั้นมอก. 50-2565 
 
จ.4 วิธีดําเนินการทดสอบ 
วิธีดําเนินการทดสอบ ใหเปนดังนี้ 
1) วัดมวลของชิ้นทดสอบกอนละลายชั้นเคลือบ โดยมีความแมน (accuracy) ไมเกิน ±1% ของมวลเคลือบ
โดยประมาณ  (มวลเคลือบที่คาดหวัง)  
2) เลือกปริมาตรของสารละลายทดสอบ โดยใชสารละลายอยางนอย 10 ml ตอพื้นที่ผิวเคลือบ  (หนึ่งดาน) 
ของชิ้นทดสอบ 100 mm2  สารละลายทดสอบสามารถใชซ้ําไดตราบเทาที่ยังสามารถกําจัดชั้นเคลือบ
ไดโดยงาย  
3) แชชิ้นทดสอบใหจมทั้งชิ้นในสารละลายทดสอบที่อุณหภูมิปกติ ทิ้งไวจนชั้นเคลือบละลายออกหมด การ
ยุติของการเกิดฟองไฮโดรเจนในสารละลายทดสอบที่เกิดขึ้นรวดเร็วในตอนแรก เปนการชี้บงวา การ
ละลายชั้นเคลือบเสร็จสมบูรณ  ลางชิ้นทดสอบในน้ําไหล เช็ดและทําใหแหง หรือแชชิ้นทดสอบใน
แอลกอฮอลและทําใหแหงอยางรวดเร็ว ชั่งหามวลอีกครั้ง โดยมีความแมน ไมเกิน ±1% ของมวลเคลือบ
โดยประมาณ (มวลเคลือบที่คาดหวัง)  
4) หาคาพื้นที่ผิวเคลือบ  (หนึ่งดาน) ของชิ้นทดสอบ  𝑅𝑅 หนวยเปนตารางมิลลิเมตร โดยมีความแมนไมเกิน 
±1% 
จ.5 การคํานวณคามวลเคลือบ 
ใหคํานวณหามวลเคลือบ 𝑀𝑀 จากสมการดานลางถึงทศนิยมหนึ่งตําแหนง จากนั้นปดเศษเปนจํานวนเต็ม การ
ปดเศษ ใหปฏิบัติตามภาคผนวก ฉ.  
𝑀𝑀=(𝑊𝑊1−𝑊𝑊2)
𝑅𝑅×106 
เมื่อ 
𝑀𝑀 คือ มวลเคลือบ  หนวยเปนกรัมตอตารางเมตร  
𝑊𝑊1 คือ มวลของชิ้นทดสอบกอนลอกชั้นเคลือบ หนวยเปนกรัม  
𝑊𝑊2 คือ มวลของชิ้นทดสอบหลังลอกชั้นเคลือบ หนวยเปนกรัม  
𝑅𝑅 คือ พื้นที่ผิวเคลือบ (หนึ่งดาน) ของชิ้นทดสอบ หนวยเปนตาราง มิลลิเมตร 
-30- 
 
ใช้สําหรับการรับฟังความคิดเห็นเท่านั้นมอก. 50-2565 
 
ภาคผนวก ฉ. 
การปดเศษของตัวเลข  
(ขอ 4.1.1 ขอ 4.2.2 ขอ 6.2 และขอ จ.5) 
ฉ.1 การปดเศษของตัวเลข ( rounding of numbers) ซึ่งตอไปจะเรียกวา “การปดเศษ ” หมายถึง การแทนที่
ขนาดของตัวเลขที่ใหมา (given number) ดวยตัวเลขที่เรียกวา คาที่ปดเศษแลว (rounded number) ซึ่ง
เลือกจากลําดับของผลคูณระหวางจํานวนเต็ม  (integral multiples) กับความละเอียดของการปดเศษ 
(rounding interval) ที่ตองการ  
ตัวอยาง 1 ความละเอียดของการปดเศษ : 0.1 
ลําดับของผลคูณฯ: 12.1,   12.2,   12.3,   12.4,  …  
ตัวอยาง 2 ความละเอียดของการปดเศษ : 10 
ลําดับของผลคูณฯ: 1 210,   1 220,   1 230,   1 240,  …  
ฉ.2 วิธีการปดเศษตอไปนี้สอดคลองกับ JIS Z 8401 Rule A  
(1) หากมีผลคูณของจํานวนเต็มที่ใกลที่สุดกับตัวเลขที่ใหมาเพียงคาเดียว   ใหเลือกผลคูณคานั้นเปน  
คาที่ปดเศษแลว  
ตัวอยาง 1 ความละเอียดของการปดเศษ : 0.1 
ตัวเลขที่ใหมา  คาที่ปดเศษแลว  
12.223  12.2 
12.251  12.3 
12.275  12.3 
ตัวอยาง 2 ความละเอียดของการปดเศษ : 10 
ตัวเลขที่ใหมา  คาที่ปดเศษแลว  
1 222.3  1 220  
1 225.1  1 230  
1 227.5  1 230  
(2) หากมีผลคูณของจํานวนเต็มที่ตอเนื่องกัน 2 จํานวนอยูใกลกับตัวเลขที่ใหมาเทากัน ใหเลือกผลคูณ
ระหวางจํานวนเต็มที่เปนเลขคูกับความละเอียดของการปดเศษที่ตองการเปนคาที่ปดเศษแลว  
ตัวอยาง 1 ความละเอียดของการปดเศษ : 0.1 
ตัวเลขที่ใหมา  ผลคูณที่อยูใกลเทากัน  คาที่ปดเศษแลว  
12.25 (122 x 0.1)  กับ (123 x 0.1)  12.2 
12.35 (123 x 0.1) กับ (124 x 0.1)  12.4 
ตัวอยาง 2 ความละเอียดของการปดเศษ : 10 
ตัวเลขที่ใหมา  ผลคูณที่อยูใกลเทากัน  คาที่ปดเศษแลว  
1 225.0  (122 x 10)  กับ (123 x 10)  1 220  
1 235.0  (123 x 10) กับ (124 x 10)  1 240  
-31- 
 
ใช้สําหรับการรับฟังความคิดเห็นเท่านั้นมอก. 50-2565 
 
ภาคผนวก ช. 
(ใหไวเปนขอแนะนํา  ซึ่งเปนขอตกลงพิเศษระหวางผูซื้อกับผูทํา)  
ความชัน และการขึ้นรูป  
(ขอ 6.6 และขอ 6.7)  
ช.1  ความชัน  (เฉพาะเหล็กแผนมวน และเหล็กแผนตัด)  
วางตัวอยางเหล็กแผน เคลือบสังกะสี  ที่มีความยาวตามแนวการรีด อยางนอย 800 mm  และความกวาง
เทากับความกวางเดิมของเหล็ก แผนเคลือบสังกะสี บนพื้นราบ แลวใชเครื่องวัดระยะ ที่มีแนวตรง วัดระยะ
ระหวางความสูงของยอดคลื่นกับระยะระหวางยอดคลื่น ที่เกิดขึ้น ดังรูปที่ ช.1 หรือรูปที่ ช.2 แลวแตกรณี  
ความชัน ( S) ที่วัดไดตองไมเกินเกณฑที่กําหนดในตารางที่ ช .1 
               
รูปที่ ช.1 
(ขอ ช.1) 
 
 
รูป ช.2 
(ขอ ช.1) 
 
       𝑅𝑅=  𝐻𝐻
𝐿𝐿 ×100                
 
 เมื่อ     
   S   คือ ความชันของเหล็กแผน  เปนรอยละ  
   H   คือ ความสูงของยอดคลื่น  เปนมิลลิเมตร  
L   คือ ระยะระหวางยอดคลื่น  เปนมิลลิเมตร  
 
-32- 
 
ใช้สําหรับการรับฟังความคิดเห็นเท่านั้นมอก. 50-2565 
 
ตารางที่ ช.1 ความชัน  
(ขอ ช.1) 
ความหนาระบุ   mm ความชันสูงสุด  % 
≤1.70  1.2 
>1.70 ถึง 1.80 1.5 
หมายเหตุ  กรณีระยะระหวางยอดคลื่น (จุดที่วัดสัมผัส)  นอยกวา 1 000  mm ความชันสูงสุดเทากับ 1.0 % 
ช.2 การติดแนนของผิวเคลือบหลังการขึ้นรูป (ยกเวนชั้นคุณภาพ SGCH และชั้นคุณภาพ SGC570) 
ช.2.1 เครื่องมือทดสอบ lock former Pittsburgh lock หมายเลข 16 หรือเทียบเทา 
ช.2.2  การเตรียมชิ้นทดสอบ 
ตัดชิ้นทดสอบจากเหล็กแผนเคลือบสังกะสี ขนาดยาว 250 mm โดยความ กวางของมวนเหล็ก ดังแสดง
ในรูปที่ ช .3 
 
            
รูป ช.3 ชิ้นทดสอบสําหรับ การทดสอบการขึ้นรูป  
(ขอ ช.2.2) 
ช.2.3  วิธีทดสอบ 
ปอนชิ้นทดสอบเขาเครื่องที่ไดปรับตามความหนาแผนตามคูมือเครื่อง ซึ่งจะมีลูกกลิ้งรีดเหล็กแผนเคลือบ
สังกะสีใหเขารูปแบบ Pittsburgh Lock ดังรูปที่  ช.4 โดยการทดสอบใหทําทั้งสองดานของชิ้นทดสอบ
แลวตรวจสอบตําแหนงตามรูปรายงานผลการหลุดลอนของสังกะสีที่ติดบน แถบกาวเซลโล เฟน ตาม  
มอก. 228 
 
-33- 
 
ใช้สําหรับการรับฟังความคิดเห็นเท่านั้นมอก. 50-2565 
 
 
 
รูปที่ ช.4 ชิ้นทดสอบที่ผานการทดสอบการขึ้นรูป  
(ขอ ช.2.3) 
หมายเหตุ  ระยะคาตาง ๆ เปนคาโดยประมาณขึ้นกับผูผลิตเครื่อง เพื่อใหผลิตภัณฑดังกลาวนํามาสอดเสียบใหล็อคกัน
ได (T คือ ความหนาของเหล็กแผนเคลือบสังกะสี)  
ช.2.4 เกณฑตัดสิน  เมื่อทดสอบแลวผิวเคลือบของชิ้นทดสอบจุดที่ขอบพับตองไมหลุดลอน  
 
-34- 
 
ใช้สําหรับการรับฟังความคิดเห็นเท่านั้น