Agrostis stolonizans Besser w Polsce

*Agrostis stolonizans Besser en Pologne.*

JAKUB MOWSZOWICZ

Nad zalewowymi brzegami rzek i jezior, na brzegach i dnie wy-
sychających zbiorników występuje nierzadko gatunek mietlicy roz-
łogowej — *Agrostis stolonizans* Besser, zbliżony do mietlicy biała-
wej — *Agrostis alba* L. i przez niektórych autorów wyróżniany jako
odmiana ostatniej. A jednak *Agrostis stolonizans* Besser różni się
wybitnie od *Agrostis alba* L. typem darni, kierunkiem wzrostu
żdźbła, blaszką liściową, kształtem wiechy, kolorem kłosków, dłu-
gością plew i plewek.

Gatunek *Agrostis stolonizans* Besser został po raz pierwszy wyróżniony i opisany przez W. Besser a i podany w artykule „Wiadomości o świeżo odkrytych lub rzadszych roślinach przybyłych do flory Litewskiey w r. 1821”, gdzie został wyliczony wśród innych 19 gatunków roślin zebranych w czasie podróży przez Litwę („Pamiętnik Farmaceutyczny Wileński” 1822).

Następnie został ten gatunek opisany przez G. F. W. Mey e-
ra w r. 1836 pod nazwą *Agrostis properens* G. Mey. (Chloris Hanno-
verana. Göttingen 1836). Później został wymieniony jako odmiana
*Agrostis alba* var. *properens* Aschers. („Flora Brandenburgii” T. I.
1864) i powtórzony pod tą samą nazwą w „Synopsis der Mitteleuro-
päischen Flora“ (P. Ascherson und P. Graebner II
Band. Leipzig 1898 — 1902).

Niżej została podana charakterystyka porównawcza gatunków
*Agrostis alba* L. i *A. stolonizans* Besser.

*Agrostis stolonizans* Besser.

1. Trawa niska, rozłogi do 20 cm dł.

*Agrostis alba* L.

1. Trawa wysoka od 30 — 120 cm wysok.
2. Luźno-kępkowa.

3. Źdźbło płożące się z rozkrzewiającymi się długimi rozlogami nadziemnymi, w węzłach zakorzeniające się, z pędami wypływającymi na wodę, podnoszącymi się na końcach.

4. Blaszki liściowe wiotkie.

5. Wiecha krótka, skupiona, o krótkich gałązkach.

6. Kłoski bladozielone.

7. Plewy zaostrzone, na linii grzbietowej ostro ząbkowane.

8. Plewka dolna 2 razy dłuższa od plewki górnej.

2. Gęsto-kępkowa.

3. Źdźbło proste lub u dołu podnoszące się, nie płożące się.

4. Blaszki liściowe sztywne.

5. Wiecha rozpierzchła po przekwitnieniu ściągnięta, o gałązkach do góry sterczących.

6. Kłoski często fiołkowo nabiegłe lub zielone.

7. Plewy zaostrzone, na linii grzbietowej ząbkowane.

8. Plewka dolna dłuższa od plewki górnej.

*Agrostis stolonizans* Besser występuje przypuszczalnie w całej Polsce niżowej, być może częściej w północnych obszarach kraju, jest często przeoczana, rozmieszczenie tego gatunku wymaga bliższych badań. G. Hegi („Illustrierte Flora von Mittel-Europa“, Band I) podaje ten gatunek jako *Agrostis alba* L. var., *properens* Aschers., występujący na obszarze środkowej Europy, natomiast P. F. Majewski „Flora średniej połosy jewropejskoj czasti S. S. S. R.“, Moskwa 1940, wymienia już jako osobny gatunek *Agrostis stolonizans* Besser, podając go dla całego obszaru Rosji.

Na Wileńszczyźnie i Nowogródczyźnie spotykałem dosyć często ten gatunek (dorzecze Niemna i Wilii).

## RÉSUMÉ

L'auteur informe qu'on trouve en Pologne l'espèce *Agrostis stolonizans* Besser, qui l'a recolté pour la première fois dans le district de Wilno et il en a donné la description. Cette espèce se rapproche à l'*Agrostis alba* L. dont elle diffère par les rhizômes long jusqu'à 20 cm, par la panicule contractée, les glumes et les glumelles.
LITERATURA

Ascherson P. i Gräbner P. 1898 — 1902. „Synopsis der Mittel - euro-päischen Flora“ II Band, Leipzig.

Besser W. 1822. Enumeratio plantarum huiusque in Volhynia Podolia, etc. collectarum. Wilno.

Hegi G. 1906. Illustrierte Flora von Mittel-Europa. Band I. München.

Majewski P. F. 1940. Flora średniej połosy Jewropiejskoj Czasti S. S. S. R. Moskwa.

Meyer G. F. W. 1836. Chloris Hannoverana, Göttingen.

Meyer G. F. W. 1842—1854. Flora des Königsreichs Hannover. Göttingen.

Mowszowicz Jakub, 1938. Wykaz roślin naczyniowych Wileńszczyzny z wyszczególnieniem dotychczas podanych stanowisk. Wilno U. S. B.

Wagner H. Illustrierte Deutsche Flora.

Wolfgang J. 1822. Wiadomości o świeżo odkrytych lub rzadszych roślin-nach przybyłych do flory litewskiey. Pamiętnik Farmaceutyczny Wileński.