## 13. Swahili

### Muhtasari kwa Kiswahili

John Sanya and Neema R. Kinabo

Utafiti wa mifumo ya kijamii na kiikolojia (SES kwa Kiingereza) umeibuka kama nyanja muhimu ya taaluma mchanganyiko inayoshughulikia changamoto zilizoungana na athari za kibinadamu kwenye mazingira (Anthropocene kwa Kiingereza). Nyanja hii inayozingatia sifa za msingi za mahali husika, tafiti za ndani na baina ya taaluma, imeendeleza mbinu mpya za kinadharia na kiutaratibu, imekuza majarida, na kuchochea mipango ya elimu. Kwa kukita mizizi katika maendeleo ya kinadharia na michango ya mitandao muhimu, nyanja hii imechangia kwa kiasi kikubwa mipango endelevu ya kimataifa, kama vile Tathmini ya Milenia ya Mfumo Ikolojia na Jukwaa la Kiserikali la Sayansi-Sera kuhusu Bioanuwai na Huduma za Mfumo Ikolojia. Licha ya maendeleo haya, utafiti wa mifumo ya kijamii na kiikolojia unakabiliwa na changamoto, ikiwa ni pamoja na mgawanyiko wa kinadharia na kiutaratibu, ugumu wa kukuza mifumo ya maarifa ya mahali fulani kuwa ya kimataifa (na kinyume chake), na kupata athari zinazohamishiwa mahali pengine kutokana na mahitaji fulani (telecoupling kwa Kiingereza), huku ikizingativa muktadha wa mahali husika.
Ujumuishi pia unasalia kuwa suala muhimu, huku michango ya kikanda, ya kiasili, na ya mahali fulani ikiwakilishwa kidogo, kwani bado kuna utegemezi wa ufadhili wa ruzuku wa muda mfupi, usiosambazwa kwa usawa kwa sehemu kubwa za kiutafiti. Andiko hili linatambulisha Jumuiya ya Mifumo ya Kijamii na Ikolojia (SocSES kwa Kiingereza) - jukwaa la kimataifa lililoundwa ili kutumika kama msingi na kuunganisha utajiri wa urithi wa mitandao ya mifumo ya kijamii na kiikolojia. SocSES inalenga kuendeleza na kuunga mkono tafiti zinazolenga mifumo ya kijamii na kiikolojia, utekelezaji na amali katika mustakabali wa haki na nyakati endelevu. Tunaelezea jinsi SocSES itakavyotoa jukwaa kwa taasisi za mifumo ya kijamii na kiikolojia, mitandao, watafiti na watendaji wanaofanya kazi katika nyanja za sayansi-utekelezaji-sera ili kuunganisha na kukuza juhudi zilizopo kupitia mitiririko ya mada, vituo vya kikanda, kituo cha kitaasisi, kituo cha wataalamu wanaochipukia na vikundi vya uchakatajii. Jumuiya hii itatoa miundombinu thabiti ya kukuza ushirikiano wa kitaaluma, kuongeza ujanibishaji na uhusiano wa sera ya utafiti wa SES, kuimarisha elimu, utafiti, na uzalishaji wa maarifa-shirikishi, na kusaidia kizazi kijacho cha wataalamu wa mifumo ya kijamii na kiikolojia. Kwa kushughulikia changamoto zinazoendelea kukabili nyanja hii na kuchochea nafasi ya mabadiliko ya ubunifu na utekelezaji, SocSES inatarajia kuunga mkono na kutumia maarifa ya mifumo ya kijamii na kiikolojia kama msingi wa sayansi endelevu ya kimataifa.