# Europejski sondaż praktyk cyfrowych w humanistyce i naukach o sztuce. Najważniejsze wyniki

Dallas Costis, Nephelie Chatzidiakou, Maciej Maryl, Agiatis Benardou, Claire Clivaz, John Cunningham, Meredith Dabek, Patricia Garrido, Elena Gonzalez-Blanco, Jurij Hadalin, et al.

<figure><img src="image_1.png" /></figure>

► To cite this version:

Dallas Costis, Nephelie Chatzidiakou, Maciej Maryl, Agiatis Benardou, Claire Clivaz, et al. Europejski sondaż praktyk cyfrowych w humanistyce i naukach o sztuce. Najważniejsze wyniki. [Research Report] DARIAH. 2017. hal-01449025

HAL Id: hal-01449025

https://hal.science/hal-01449025

Submitted on 29 Jan 2017

HAL is a multi-disciplinary open access
archive for the deposit and dissemination of sci-
entific research documents, whether they are pub-
lished or not. The documents may come from
teaching and research institutions in France or
abroad, or from public or private research centers.

L'archive ouverte pluridisciplinaire HAL, est
destinée au dépôt et à la diffusion de documents
scientifiques de niveau recherche, publiés ou non,
émanant des établissements d'enseignement et de
recherche français ou étrangers, des laboratoires
publics ou privés.

<figure><img src="image_2.png" /></figure>
<figure><img src="image_3.png" /></figure>

DARIAH-EU
Scholarly practices survey

Europejski sondaż praktyk cyfrowych w
humanistyce i naukach o sztuce

<figure><img src="image_4.png" /></figure>

Najważniejsze wyniki

Digital Methods and Practices Observatory Working Group (DiMPO)
DARIAH-EU European Research Infrastructure Consortium

Październik 2016
# 2,177 respondentów z całej Europy, korzystających z cyfrowych zasobów, metod i narzędzi

10 języków
5 raportów narodowych
Austria, Grecja, Litwa, Polska, Szwajcaria

<figure><img src="image_5.png" /></figure>

DARIAH-EU
Web Survey

<figure><img src="image_6.png" /></figure>

## Wiek respondentów

<figure><img src="image_7.png" /></figure>

<figure><img src="image_8.png" /></figure>

43,5%
mężczyzn

## Staż badawczy

49,9% - dłuższy niż 10 lat

29% - 3-10 lat

16,2% - 1-3 lat

4,6% - krótszy niż rok

<figure><img src="image_9.png" /></figure>

## Afiliacja zawodowa

Afiliacja zawodowa. N=2018

<figure><img src="image_10.png" /></figure>
# Humaniści zapoznają się z materiałami badawczymi w formie cyfrowej i na nośnikach analogowych

<figure><img src="image_11.png" /></figure>

Dostęp do materiałów badawczych za pośrednictwem komputerów, laptopów, urządzeń przenośnych, analogowych oraz druku, N= 2177

## Większość respondentów zapoznaje się z materiałami badawczymi na komputerze lub laptopie częściej niż w druku czy w formatach analogowych

...za wyjątkiem książek i materiałów archiwalnych

<figure><img src="image_12.png" /></figure>

Więcej niż dwoje na pięcioro humanistów zapoznaje się w większością typów materiałów badawczych za pomocą urządzenia mobilnego

Wyjąwszy książki, humaniści cyfrowi częściej korzystają z materiałów badawczych w formie cyfrowej, niż za pośrednictwem urządzeń analogowych. Urządzenia cyfrowe jak komputery i laptopy najczęściej służą do zapoznawania się z artykułami naukowymi, obrazami, nagraniami wideo i audio, mapami oraz – dużo rzadziej – książkami czy materiałami archiwalnymi. Jednakże aż dziewięć na dziesięć osób czyta książki drukowane (w porównaniu z trzema piątymi czytającymi je w formie cyfrowej), a więcej niż połowa z nich zapoznaje się z artykułami i archiwaliami w formie analogowej. W zestawieniu, troje na pięcioro respondentów korzysta z urządzeń przenośnych (jak tablet) do zapoznawania się z obrazami, nagraniami wideo i audio, a dwoje na pięcioro – do przeglądania artykułów, książek i map.
## Humaniści cyfrowi używają metod lub narzędzi cyfrowych na różnych etapach procesu badawczego

<figure><img src="image_13.png" /></figure>

Respondenci deklarują korzystanie z metod i narzędzi cyfrowych na wszystkich etapach procesu badawczego, od odkrywania materiału po publikację wyników. Jednakże, podczas gdy zdecydowana większość korzysta z nich do odkrywania, zbierania i tworzenia materiałów, mniejsza liczba respondentów deklaruje inne sposoby wykorzystania. Jedynie ok. dwóch trzecich respondentów używa cyfrowych metod lub narzędzi do adnotowania i wzbogacania materiałów.

Cele korzystania z narzędzi i metod cyfrowych. N=2176

## Niemal połowa humanistów cyfrowych regularnie korzysta z czterech kanałów upowszechniania wyników

10-15% respondentów bardzo często rozpowszechnia swoje prace za pośrednictwem czasopism lub publikacji w otwartym dostępie (open access), portalu lub repozytorium swojej instytucji, własnej strony internetowej lub blogu oraz społecznościowych portali akademickich jak Academia.edu czy ResearchGate. Dużo większa grupa, bo ponad 35-45%, korzysta z tych kanałów regularnie. Ośmioro na dziesięcioro badanych korzysta – przynajmniej rzadko – z otwartych czasopism w tym celu.

Dodatkowo, dwoje na dziesięcioro respondentów regularnie korzysta z portali społecznościowych do rozpowszechniania wyników swoich badań. Jednakże tylko jedna osoba na dziesięć regularnie wykorzystuje do tego celu platformy do publikowania treści online, jak Slideshare, Flickr czy Youtube.

<figure><img src="image_14.png" /></figure>

Sposoby rozpowszechniania swoich prac N=2132
Badacze często korzystają z internetowych katalogów bibliotecznych, kolekcji i repozytoriów cyfrowych oraz baz czasopism online

Pracując online, niemal wszyscy respondenci bardzo często korzystają z wyszukiwarek internetowych w celach badawczych. Dziewięcioro na dziesięcioro badanych często korzysta z internetowych katalogów bibliotecznych, a nieco mniej z cyfrowych archiwów, kolekcji lub repozytoriów danych. Tylko siedem osób na dziesięć korzysta regularnie z wyszukiwarek publikacji naukowych (jak Google Scholar). Więcej niż dwoje na pięcioro respondentów korzysta z tych wszystkich metod bardzo często. Z drugiej strony, tylko jedna na siedem osób deklaruje, że często korzysta z mediów społecznościowych do wyszukiwania materiałów badawczych.

<figure><img src="image_15.png" /></figure>

Częstotliwość korzystania z serwisów. N= 1452

Edytory tekstu i arkusze kalkulacyjne to najpowszechniejsze aplikacje do przechowywania i przetwarzania materiałów badawczych

<figure><img src="image_16.png" /></figure>

Use of applications to store and manage research assets. N= 2176
W ramach projektu badawczego
współpracuję z innymi osobami

<figure><img src="image_17.png" /></figure>

Częstotliwość współpracowania z innymi przy projektach. N= 2135

Zapoznaję się z materiałami źródłowymi poza
krajem zamieszkania

<figure><img src="image_18.png" /></figure>

Częstotliwość zapoznawania się z materiałami poza krajem zamieszkania. N= 2136

W jakim języku publikujesz prace naukowe?

<figure><img src="image_19.png" /></figure>

Język publikacji. N= 1773

## Humaniści cyfrowi regularnie biorą udział w zbiorowych projektach badawczych

Jedna trzecia respondentów stwierdziła, że bardzo często współpracuje z innymi osobami przy projektach badawczych. Siedmioro na dziesięcioro badanych często lub bardzo często angażuje się we współpracę badawczą. Bardzo mała grupa – jedna osoba na piętnaście – nie bierze udziału w zbiorowych projektów badawczych.

## Większość często korzysta z materiałów źródłowych zagranicą ale mowa ojczysta pozostaje głównym językiem publikacji

Jedna piąta respondentów zapoznaje się z bardzo często materiałami źródłowymi poza krajem zamieszkania, a więcej niż połowa czyni to często. Tylko jedna osoba na siedem nigdy nie korzysta ze źródeł zagranicznych.

Z drugiej strony, poproszeni o wskazanie języków, z których korzystają w publikacjach naukowych, ponad dwie trzecie badanych wskazało mowę ojczystą jako główny język publikacji.

Jednakże zdecydowana większość – cztery piąte badanych – wskazuje na angielski jako drugi język. Dodatkowo, prawie dwadzieścia procent publikuje prace przede wszystkim w innym języku. Dziewięć na dziesięć osób jako trzeci wybór wskazało język inny niż ojczysty i angielski.
# Najważniejsze to poprawić wyszukiwanie cyfrowych zasobów oraz zdigitalizować zasobów dotąd niescyfryzowane

Poproszeni o wskazanie istotności różnych potrzeb na skali od 1 do 10, trzy czwarte humanistów cyfrowych zdecydowanie uznało łatwiejsze wyszukiwanie i lepszy dostęp do istniejących materiałów badawczych i danych za najważniejsze z wynikiem 9,5 na 10. Nieco gorszy rezultat (9) osiągnęła digitalizacja materiałów badawczych i danych będących obecnie w formie nie cyfrowej. Dwie kolejne potrzeby: łatwiejsze wyszukiwanie i lepszy dostęp do cyfrowych narzędzi i oprogramowania oraz kontakt z innymi badaczami, grupami badawczymi i instytucjami istotnymi z punktu widzenia prowadzonych badań

zajęły trzecie miejsce ex aequo z wynikiem 7, wśród przeszło trzech czwartych respondentów. Inne zadania uznano za ważne ale mniej istotne: techniczne wsparcie w zakresie cyfrowej infrastruktury, narzędzi i oprogramowania, internetowe porady lub informacje o wykorzystaniu cyfrowych metod i narzędzi w badaniach, kursy i warsztaty pokazujące, jak metody i narzędzi humanistyki cyfrowej mogą pomóc w badaniach, oraz internetowe wsparcie ze strony archiwistów, kuratorów i/lub bibliotekarzy w zakresie wyszukiwania materiałów istotnych dla badań.

<figure><img src="image_20.png" /></figure>

Istotność usług oferowanych przez infrastruktury badawcze. N= 2077

## Pełny raport i publikacje

Wieloautorski raport prezentujący opisowe wyniki ankiety z 2015 roku oraz artykuł naukowy, są obecnie przygotowywane przez członków grupy roboczej Digital Methods and Practices Observatory (DiMPO). Raport i publikacje prezentują zestawione i porównawcze wyniki ankiety wraz z analitycznymi opisami poszczególnych krajów. Dodatkowo, badacze z poszczególnych krajów pracują nad publikacjami we własnych językach, prezentującymi wyniki krajowe. Hashtagi: #DARIAH #DiMPO #ScholarlyPractices

## Spis treści

1. Wstęp N. Chatzidiakou & C. Dallas

2. Metodologia i analiza C. Dallas & N. Chatzidiakou

3. Wyniki zbiorcze N. Chatzidiakou & C. Dallas

4. Sylwetka kraju: Austria G. Schneider & W. Scholger

5. Sylwetka kraju: Grecja N. Chatzidiakou & C. Dallas

6. Sylwetka kraju: Litwa I. Kelpšienė

7. Sylwetka kraju: Polska M. Maryl

8. Sylwetka kraju: Serbia T. Tasovac & N. Chatzidiakou

9. Sylwetka kraju: Szwajcaria B. Immenhauser

10. Wyniki porównawcze Wszyscy autorzy

11. Wnioski C. Dallas
# Grupa robocza Obserwatorium Cyfrowych Metod i Praktyk (DiMPO)

Celem Grupy Roboczej DARIAH Obserwartorum Cyfrowych Metod i Praktyk (Digital Methods and Practices Observatory - DiMPO) jest dostarczenie wspólnocie badawczej opartego na danych, aktualnego i pragmatycznie przydatnego opisu najnowszych praktyk, potrzeb i postaw badaczy z nauk humanistycznych i o sztuce w rozwijającym się europejskim, cyfrowym środowisku badawczym. Cel ów próbuje osiągnąć za pomocą badania podłużnego opartego na metodach mieszanych poświęconego praktykom informacyjnym i metodom badawczym wykorzystywanym w cyfrowych badaniach z zakresu nauk humanistycznych w całej Europie, a także poprzez cyfrowe upowszechnianie wyników badań oraz ich walidację lub wzbogacenie przez wspólnotę akademicką. Aby uzyskać więcej informacji lub włączyć się w prace grupy, proszę się skontaktować z jej przewodniczącym, Prof. Costisem Dallasem (c.dallas@dcu.gr).

# Badanie praktyk naukowych: zakres, cele i plany

Europejski sondaż praktyk badawczych oraz potrzeb cyfrowych w humanistyce i naukach o sztuce to efekt współpracy europejskich badaczy z różnych krajów w ramach Grupy Roboczej DiMPO. Badanie zostało pomyślana jako ponadregionalny sondaż podłużny, przeprowadzany co kilka lat online w krajach europejskich. Jego celem jest dostarczenie opartego na danych przeglądu praktyk badawczych, potrzeb i postaw europejskich badaczy z nauk humanistycznych wobec zasobów cyfrowych, metod i narzędzi, w perspektywie przestrzennej i czasowej. Wyniki pierwszego sondażu (zakończonego w marcu 2015) zostaną zaprezentowane w wieloautorskim raporcie, który zawiera analizy zbiorcze i porównawcze oraz pięć raportów narodowych. Kolejne badanie planowane jest na 2017-2018. Więcej informacji: bit.ly/scholarlypractices

## Zespół

### Kierownik projektu

**Costis Dallas**, Digital Curation Unit, IMIS-Athena Research Centre, Grecja & Faculty of Information, University of Toronto, Kanada

### Koordynatorka badania

**Nephelie Chatzidiakou**, Digital Curation Unit, IMIS-Athena Research Centre, Grecja

### Autorzy raportów narodowych

Gerlinde Schneider, & Walter Scholger, Karl-Franzens-Universität Graz, Austria

**Nephelie Chatzidiakou & Costis Dallas**, Digital Curation Unit, IMIS-Athena Research Centre, Grecja

**Ingrida Kelpšienė**, Vilnius University, Litwa

**Maciej Maryl**, Instytut Badań Literackich Polskiej Akademii Nauk, Polska

**Toma Tasovac**, Belgrade Center for Digital Humanities, Serbia

**Beat Immenhauser**, Schweizerische Akademie der Geistes und Sozialwissenschaften Haus der Akademien, Szwajcaria

### Infrastruktura techniczna

**Stavros Angelis & Dimitris Gavrilis**, Digital Curation Unit, IMIS-Athena Research Centre, Grecja

### Media audiowizualne

**Panagiotis Karioris**, Institute for Language and Speech Processing, Athena Research Centre, Grecja

### Przekład i rozpowszechnianie kwestionariusza

Gerlinde Schneider & Walter Scholger, Karl-Franzens-Universität Graz, Austria

**Koraljka Kuzman**, Marko Lukin & Tvrtko Zebec, Institute of Ethnology and Folklore Research, Zagreb, Chorwacja

**Anne Joly** TGIR Huma-Num, CNRS, Francja & Aurelien Berra, Université Paris-Ouest Nanterre, Francja

**Manfred Thaller & Zoe Schubert**, Universität zu Köln, and Michael Bender, TU Darmstadt, Niemcy

**Costis Dallas**, Nephelie Chatzidiakou, Agiatis Benardou & Eliza Papaki, Digital Curation Unit, IMIS, Athena RC, Grecja

**John Cunningham**, Trinity College Dublin i Susan Schreibman & Meredith Dabek, National University of Ireland Maynooth, Irlandia

**Ingrida Kelpšienė**, Vilnius University, Litwa

**Maciej Maryl**, Piotr Wciśik, Instytut Badań Literackich PAN, Marcin Werla & Michał Kozak, Poznańskie Centrum Superkomputerowo-Sieciowe, Polska

**Toma Tasovac & Irena Marinski**, Belgrade Center for Digital Humanities, Serbia

**Jurij Hadalin**, Institute of Contemporary History, Slowenia

**Elena Gonzalez-Blanco**, Universidad Nacional de Educación a Distancia, Hiszpania

**Claire Clivaz**, Swiss Institute of Bioinformatics (SIB), and Beat Immenhauser, Schweizerische Akademie der Geistes- und Sozialwissenschaften, Haus der Akademien, Szwajcara

**Lorna Hughes**, HATII, Glasgow University i Robert Owain, National Library of Wales, Wielka Brytania

Dokument sporządzili Nephelie Chatzidiakou i Costis Dallas przy wsparciu Digital Curation Unit, IMIS-Athena Research Centre, Grecja. Autorzy pragną podziękować współpracownikom i wszystkim 2 177 respondentom za cenny wkład w badanie.