PSEUDOPEZIZA MELILOTI SYDOW NA MELILOTUS ALBUS
W PAWŁOWICACH POD WROCŁAWIEM

*Pseudopeziza meliloti Sydow sur Melilotus albus à Pawłowice
près de Wrocław*

Halina Moroniowa

W jesieni 1957 r. zwrócono się z Katedry Uprawy Łąk i Pastwisk WSR we Wrocławiu z prośbą o oznaczenie gatunku grzyba, który w tym czasie wystąpił masowo na plantacji *Melilotus albus* w Majątku Doświadczalnym w Pawłowicach pod Wrocławiem.

Po przejrzeniu dostarczonego materiału stwierdzono występowanie
na liściach i łodygach nostrzyku grzyba *Pseudopeziza sp.*, a następnie po
przeprowadzeniu dokładnej analizy mikroskopowej stwierdzono, że jest
to gatunek *Pseudopeziza meliloti* Sydow.

Objawy chorobowe: na liściach nostrzyku, zwykle po stronie górnej, rzadziej na łodygach, znajdowano drobne, brunatne, okrągławe plamki, jeśli na łodygach to wydłużone, lekko wypukłe, o brzegu najczęściej nieco jaśniejszym, rozływającym się, średnicy około 1 mm.

Obraz mikroskopowy pasożyta: okrągławe apotecja, z lekko zawinię-
tym do środka, postrzępionym brzegiem, średnicy 0,25—0,4 mm, wystę-
pują przeważnie pojedynczo, rzadziej 2—3 na powierzchni jednej plamy.
Worki są maczugowate, 60—94 × 8—10 μ. Wstawki są nitkowate, na koń-
cu lekko rozszerzone, równe, względnie nieco dłuższe od worków,
60—100 × 2 μ. Zarodniki workowe są bezbarwne, z dwoma kroplami
tłuszczu wewnątrz, owalne względnie eliptyczne, czasem w kształcie
kropli, tępo zakończone, z jednej strony szeroko zaokrąglone, z drugiej
stopniowo, ale wyraźnie zwężające się, 7,5—11 × 4—5 μ (opis zarodników
zgodny z Sydowem, 1936).

Preparaty do analizy mikroskopowej wykonywano ręcznie brzytwą
z materiału zielnikowego,namoczonego lub z materiału suchego rozma-
cerowując go igłami preparacyjnymi. Sporządzone w ten sposób prepa-
raty oglądano w wodzie. Wykonano 100 pomiarów zarodników, 50 pomia-
rów worków, 50 pomiarów apotecjów i 50 pomiarów wstawek.
Po raz pierwszy gatunek *Pseudopeziza meliloti* Sydow został ozna-
czony i opisany jako nowy w 1936 r. Sydow oznaczył go na *Melilotus*
*albus*, pochodzącym z terenu Łotwy. Autor ten nie wątpił jednak w szer-
szy zasięg występowania, ale uważał za gatunek rzadziej spotykany niż

<figure><img src="image_1.png" /></figure>

Rys. 1. *Pseudopeziza meliloti* Sydow.
Worek wraz z zarodnikami i wstawką, 1500 ×

*Peziza meliloti* Sydow. Asco-spores et paraphyses, agrand. 1500 ×

np. *Pseudopeziza trifoli* (Bernh.) F*uck* i *Pseudopeziza medicaginis*
(Lib.) Sacc., pospolite na koniczynie i lucernie.

W polskiej literaturze nie znaleziono dotychczas żadnej wzmianki na temat tego gatunku grzyba, jak również nie ma wiadomości co do występowania innego gatunku z rodzaju *Pseudopeziza* na *Melilotus albus*.

Krótką notatkę o *Pseudopeziza meliloti* Sydow — jako gatunku wywołującym analogiczne objawy chorobowe na nostrzyku jak *Pseudopeziza trifoli* (Bernh.) F*uck*. na koniczynie — podają E. Hanson i K. Kreitlow 1936), przy opisie grzybów często spotykanych w USA na koniczynie i nostrzyku.

Zakład Fitopatologii WSR
we Wrocławiu

RÉSUMÉ

L'auteur a constaté la présence du champignon parasite *Pseudopeziza meliloti* Sydow sur les feuilles et tiges de *Melilotus albus* cultivé, à Pawłowice près de Wrocław (Pologne).

L'espèce *Pseudopeziza meliloti* Sydow a été trouvée et décrite pour la première fois par Sydow en 1936. Elle ressemble à *Pseudopeziza trifoli* (Bernh.) F*uck*. et à *Pseudopeziza medicaginis* (Lib.) Sacc. parasites communs du trèfle et de la luzerne.
Les caractères microscopiques des „apotecia“ et des spores des spécimens de *Pseudopeziza meliloti* Sydow étudiés par l'auteur correspondent entièrement à leur description chez Sydow (1936).

Cette espèce n'a pas été jusqu'ici connue en Pologne.

## LITERATURA

Hanson E., Kreitlow K., 1956, Mnogoczislennyje bolezni klewiera i donnika.

Bolezni Rastenij, Jeżegodnik Ministerstwa Zemledelia CSA, Moskwa.

Sydow H., 1936, Annales mycologici 34, str. 396.