Desmidiaceae torfowiska na Marysinie III (Łódź)

Desmediées de la tourbière de Marysin III (Łódź)

JOANNA ZOFIA KADŁUBOWSKA

(Zakład Systematyki i Geografii Roślin U. Ł.)

(wpłynęło 3. XII. 51 r.).

Pierwsze opisy desmidii w piśmiennictwie polskim spotykamy w pracy K. Cybulskiego „Materyjały do flory algologicznej okolic Warszawy.“ (1883 r.).

Jednak właściwe badania nad desmidiami zapoczątkował M. Raciborski. W pracy „De nonnullis Desmidiaceis novis vel minus cognitis quae in Polonia inventae sunt.“ (1885 r.) opisał on około 100 gatunków desmidii — w tym 15 nowych — napotkanych w okolicy Krakowa, w Tatrach i w jeziorze Sędzińskim (powiat Gościnin).

R. Gutwinski opisał zbiorniki wodne Tatr i Międzyrzeca. Wynikiem tych badań były prace: „Flora glonów tatrzańskich.“ (1909 r.) i „De nonnullis speciebus algarum novarum.“ (1894 r.) (z B. Eichlerem). W pracach tych zostały opisane, między innymi liczne gatunki desmidii.

Zbiorniki wodne Międzyrzeca opracował szczególnie B. Eichler. Wyniki zostały zebrane w pracach: „Materyjały do flory wodorostów okolic Międzyrzeca.“ (1893 r.) i „Spis desmidyj zebrańskich w okolicy Międzyrzeca.“ (1890 r.). Spotykamy w nich opisy 220 gatunków desmidii.

Ostatnio ukazała się praca „O wstężnicach kopalnych z Roztokoło Jasła“, w której J. Wołoszyńska opisuje 100 gatunków desmidii kopalnych.

H. Ryppowa w pracy „Glony jeziorek torfowcowych tzw. Sucharów w okolicach Wigier“ (1927 r.) podaje 108 gatunków desmidii.
W „Materiałach do flory desmidyj z okolic Warszawy.“ (1934 r.) H. Wysockiej znajdujemy opisy 86 gatunków desmidii.

W tymże roku ukazała się praca A. Danowskiej-Krawiecoowej „Glony jeziora Kociołek“, w której autorka opisuje 33 gatunki desmidii.

Praca niniejsza zawiera opisy desmidii znalezionych w okolicach Łodzi.

Glony z okolic Łodzi dotychczas nie były tematem badań.

Prowadzone przeze mnie badania dotyczą torfowiska na Marysinie III (Łódź—Północ), o powierzchni ok. 1000 m². Występuje na nim pięć stawków o przeciętnej głębokości 30 cm. Stawki częściowo wysychają w czasie upałów, natomiast w okresie znacznych opadów zlewają się. pH wody wyciśniętej ze Sphagnum wahało się od 4 do 5.

Dla bliższej charakterystyki terenu podaję występujące na torfowisku w Marysinie rośliny wyższe:

* *Juncus conglomeratus* L.

* *Juncus squarrosus* L.

* *Corynephorus canescens* P. B.

* *Nardus stricta* L.

* *Agrostis alba* L.

* *Agrostis stolonizans* Besser.

* *Sieglingia decumbens* L. am.

* *Eriophorum vaginatum* L.

* *Carex Goodenoughii* Gay.

* *Rumex acetosella* L.

* *Drosera rotundifolia* L.

* *Potentilla procumbens* Sibth.

* *Fragaria vesca* L.

* *Trifolium repens* L.

* *Viola palustris* L.

* *Calluna vulgaris* (L.) Salisb.

* *Myosotis palustris* (L.) L. am.

* *Veronica officinalis* L.

* *Galium palustre* L.

* *Bellis perennis* L.

W stawkach znaleziono następujące mchy:

* *Sphagnum acutifolium* Ehrb.

* *Hypnum fluitans* L.

* *Dicranella heteromalla* (Dill.), Schimp.

* *Coroll.*

* *Aulacomnium palustre* (L.) Schwaegr.
Materiał zbierałam z dna stawów oraz z mchów w nich występujących. Próbki badano in vivo, częściowo natomiast po utrwaleniu w 3% formalinie. Rysunki zostały wykonane przy pomocy pryzmatu rysunkowego Zeissa. Wymiary desmidii określałam posługując się okularem pomiarowym P.Z.O., powiększającym ośmiokrotnie. Przy oznaczaniu korzystałam głównie z następujących prac:

West W. — G. S. „A Monograph of the British Desmidiaceae“ I—V. (1904—1923 r.).

Migula W. „Die Desmidiazeen“. (1911 r.).

Krieger W. „Die Desmidiaceen Europas mit Berücksichtigung der ausseneuropäischen Arten“. (1937 r.).

Badania były prowadzone w ciągu okresu rocznego, który obejmował czas od października 1949 roku do października 1950 roku. Ogółem zebrałem 71 gatunków i 4 odmiany desmidii należących do 15 rodzajów.

Co się tyczy wzajemnego stosunku ilościowego różnych gatunków desmidii, to ulegał on w ciągu roku dużym wahaniom. W celu uzyskania dokładniejszych danych oznaczałam w pobranej próbce tysiąc kolejnych okazów desmidii.Stwierdziłam jednoczesne występowanie następujących gatunków desmidii: Micrasterias rotata (Grev.) Ralfs., Micrasterias denticulata Bréb., Micrasterias papillifera Bréb., Closterium lunula (Müll. Nitzsch., Closterium intermedium Ralfs., Closterium Archerianum Clive, Euastrum didelta (Turp.) Ralfs., Xanthidium aculeatum Ehrenb. (Figura I.) Na tablicy I podano skład kilku charakterystycznych próbek.

Praca została wykonana w Zakładzie Systematyki i Geografii Roślin Uniwersytetu Łódzkiego. Kierownikowi Zakładu Prof. dr Jankubowi Mowszowiczowi dziękuję uprzejmie za wskazówki udzielane mi w czasie wykonywania pracy. Prof. Dr Jadwidze Wołoszyńskiej zawdzięczam nie tylko możliwość korzystania z Jej osobistej biblioteki, lecz również słowa zachęty i cenne rady.

## SPIS DESMIDII

Objaśnienie skrótów:

Ig. — długość komórki

lat. — szerokość komórki

isthm. — przesmyk

Ig. sine spin. — długość komórki bez kolców

lat. sine spin. — szerokość komórki bez kolców

Ig. sine vag. — długość komórki bez pochwy

Wymiary desmidii zostały podane w mikronach.
<figure><img src="image_1.png" /></figure>

<figure><img src="image_2.png" /></figure>

<figure><img src="image_3.png" /></figure>

<figure><img src="image_4.png" /></figure>

<figure><img src="image_5.png" /></figure>

<figure><img src="image_6.png" /></figure>

<figure><img src="image_7.png" /></figure>

<figure><img src="image_8.png" /></figure>

g

e

f

h

<caption>Fig. 1.</caption>

Objaśnienie obok.
1. *Mesotaenium Endlicherianum* Naeg.

Lg. 40—45, Lat. 10—11. Występowanie: 6.X.1949 r., 12.X.1949 r., 22.XI. 1949 r., 14.III.1950 r., 4.V.1950 r., 24.VII.1950 r.

2. *Cylindrocystis Brebissonii* Menegh. var. *Jenneri (Ralfs) Hansg.*
Lg. 42—44,2, Lat. 15—15,5. Występowanie: 22.XII.1949 r., 31.I.1950 r.,
14 II.1950 r., 14.III.1950 r., 28.III.1950 r., 4.IV.1950 r., 18.IV.1950 r.,
28.IV.1950 r., 2.V.1950 r., 27.X.1950 r.

3. *Netrium digitus* (Ehrenb.) Itzigs. et Rothee

Lg. 320—360, Lat. 70—85. Występowanie: 6.X.1949 r., 12.X.1949 r., 2.VI. 1950 r., 15.VII.1950 r.

4. *Netrium digitus* (Ehrenb.) Itzigs. et Rothee var. *Naegelii*
(Bréb.).

Lg. 150—152, Lat. 20—30. Występowanie: 22.XI.1949 r.

5. *Netrium oblongum* (De Bary) Lütkem.

Lg. 120—132, Lat. 25—26. Występowanie: 22.XI.1949 r.

6. *Closterium Navicula* (Bréb.) Lütkem.

Lg. 50—66,8, Lat. 15—16,7. Występowanie: 6.X.1949 r., 4.IV. 1950 r., 18.IV. 1950 r., 2.VI.1950 r.

7. *Closterium pusillum* Hantzsch.

Lg. 46, Lat. 6,3. Występowanie: 18.IV.1950 r.

8. *Closterium Jenneri* Ralfs.

Lg. 80—94, Lat. 12—12,5. Występowanie: 6.X.1949 r.

9. *Closterium lunula* (Müll.) Nitzsch.

Lg. 520—530, Lat. 100—108. Występowanie: 6.X.1949 r., 2.VI.1950 r.

10. *Closterium moniliferum* (Bory) Ehrenb.

Lg. 376, Lat. 54. Występowanie: 6.IV.1950 r. Jeden okaz.

11. *Closterium Leibleinii* Kg.

Lg. 155—160. Lat. 21—22. Występowanie: 6.X.1949 r.

12. *Closterium Venus* Kg.

Lg. 51—54, Lat. 8—8,3. Występowanie: 6.X.1949 r., 12.X.1949 r., 22.XII. 1949 r.

13. *Closterium linea* Perty.

Lg. 180—197,2, Lat. 5—5,6. Występowanie: 14.II.1950 r., 2.VI.1950 r., 6.X. 1950 r.

14. *Closterium gracile* Bréb.

Lg. 130—154, Lat. 3—4. Występowanie: 1.VI.1950 r.

15. *Closterium acutum* (Lynb.) Bréb.

Lg. 136—140, Lat. 4—4,2. Występowanie: 30.V.1950 r.

<caption>Fig. 1.</caption>

a Micrasteris denticulata Bréb. pow. 200 X

b Micrasterias rotata (Grev.) Ralfs. pow. 200 X

c Micrasterias papillifera Bréb. pow. 200 X

d Euastrum didelta (Turp.) Ralfs. pow. 200 X

e Closterium Archerianum Cleve. pow. 200 X

f Closterium intermedium Ralfs. pow. 200 X

g Xanthidium aculeatum Ehrenb. pow. 200 X

h Closterium lunula (Müll.) Nitzsch. pow. 200 X
16. Closterium parvulum Naeg.
Lg. 102-112, Lat. 11. Występowanie: 6.X.1949 r.

17. Closterium parvulum Naeg. var. angustatum Naeg.
Lg. 41,8, Lat. 12. Występowanie: 6.X.1949 r.

18. Closterium Dianae Ehrenb.
Lg. 280-302, Lat. 19-20. Występowanie: 6.X.1948 r.

19. Closterium didymotocum Corda.
Lg. 503-520, Lat. 32-35. Występowanie: 4.IV.1950 r.

20. Closterium Malinvernianum De Not.
Lg. 300-320, Lat. 50-52. Występowanie: 17.I.1950 r.

21. Closterium cynthia De Not.
Lg. 103-106, Lat. 15-16. Występowanie: 6.X.1949 r., 31.I.1950 r., 2.VI.1950 r.

22. Closterium costatum Corda.
Lg. 340-350, Lat. 48-50. Występowanie: 4.IV.1950 r., 2.V.1950 r.

23. Closterium Archerianum Cleve.
Lg. 196-200, Lat. 18,5-21. Występowanie: 6.X.1949 r., 2.VI.1950 r.

24. Closterium intermedium Ralfs.
Lg. 350-376, Lat. 25-28,6. Występowanie: 6.X.1949 r., 2.VI.1950 r.

25. Closterium angustatum Kg.
Lg. 292-300, Lat. 16-18. Występowanie: 17.I.1950 r.

26. Closterium juncidum Ralfs.
Lg. 197,6-200, Lat. 4,5-5. Występowanie: 6.X.1950 r., 18.XI.1949 r., 25.XII.1949 r., 2.VI.1950 r.

27. Closterium setaceum Ehrenb.
Lg. 350-376, Lat. 10-12,6. Występowanie: 6.X.1949 r.

28. Closterium Kitzingii Bréb.
Lg. 470-520, Lat. 18-21. Występowanie: 18.V.1950 r.

29. Closterium Ulna Focke.
Lg. 230-359, Lat. 11-20. Występowanie: 22.XII.1949 r., 3.III.1950 r., 18.IV.1950 r.

30. Closterium striolatum Ehrenb.
Lg. 300-342, Lat. 30-37,6. Występowanie: 6.X.1949 r., 15.XI.1949 r., 18.IV.1950 r., 6.X.1950 r.

31. Closterium striolatum Ehrenb. var. tumida Rabenh.
Lg. 271,1-300, Lat. 50-53. Występowanie: 6.X.1949 r., 15.XI.1949 r.

32. Closterium lineatum Ehrenb.
Lg. 615-620, Lat. 33-35. Występowanie: 4.IV.1950 r.

33. Closterium libellula Focke var. interruptum (West W. et West G.) Donat.

Lg. 180-184, Lat. 39-40. Występowanie: 22.IV.1950 r., 18.IV.1950 r.

34. Pleurotaenium minutum (Ralfs.) Delp. var. latum Kaiser.
Lg. 208-210, Lat. 39-40. Występowanie: 22.XI.1949 r., 4.IV.1950 r.

35. Euastrum binale (Turp.) Ralfs.
Lg. 11-15, Lat. 10-12. Występowanie: 6.X.1949 r., 12.X.1949 r., 4.IV.1950 r.

36. Euastrum oblongum (Grev.) Ralfs.
Lg. 146-152, Lat. 72-75. Występowanie: 2.VI.1950 r.

37. Euastrum didelta (Turp.) Ralfs.
Lg. 70-88, Lat. 44-47. Występowanie: 6.X.1949 r., 2.VI.1950 r.
38. *Euastrum ansatum* Ralfs.
Lg. 70—80, Lat. 36—38. Występowanie: 6.X.1949 r.

39. *Euastrum affine* Ralfs.
Lg. 100, Lat. 50. Występowanie: 6.X.1950 r.

40. *Euastrum bidentatum* Naeg.
Lg. 58,5, Lat. 34,7. Występowanie: 4.IV.1950 r.

41. *Micrasterias truncata* (Corda.) Bréb.
Lg. 96—110, Lat. 98—102. Występowanie: 12.X.1949 r., 22.XII.1949 r., 17.I.1950 r., 14.III.1950 r., 28.III.1950 r., 4.IV.1950 r.

42. *Micrasterias crenata* Bréb.
Lg. 120, Lat 100. Występowanie: 6.X.1949 r.

43. *Micrasterias denticulata* Bréb.
Lg. 240—320, Lat. 200—220. Występowanie: 6. X.1949 r., 2.VI.1950 r.

44. *Micrasterias denticulata* Bréb. var. angulosa Hantzsch.
Lg. 270—275. Lat. 200—210. Występowanie: 6.X.1949 r.

45. *Micrasterias papillifera* Bréb.
Lg. 118—130, Lat. 108—120. Występowanie: 6.X.1949 r., 2.VI.1950 r.

46. *Micrasterias rotata* (Greve.) Ralfs.
Lg. 210—350, Lat. 190—300. Występowanie: 6.X.1949 r., 2.VI.1950 r.

47. *Cosmarium globosum* Bulnh.
Lg. 25—32, Lat. 20—24, Isthm. 16—20. Występowanie: 6.X.1949 r.

48. *Cosmarium contractum* Kirchn.
Lg. 34—38, Lat. 25—28, Isthm. 7—9. Występowanie: 22.XII.1949 r., 17.I. 1950 r., 14.II.1950 r., 28.II.1950 r., 14.III.1950 r., 28.III.1950 r., 18.IV.1960 r., 2.V.1950 r.

49. *Cosmarium bioculatum* Bréb.
Lg. 14—21, Lat. 14—21, Isthm. 5—7. Występowanie 6.X.1949 r.

50. *Cosmarium tinctum* Ralfs.
Lg. 10—15, Lat. 9—13, Isthm. 5—7. Występowanie: 6.X.1950 r.

51. *Cosmarium Meneghinii* Bréb.
Lg. 29—30, Lat. 20—25, Isthm. 6—8. Występowanie: 6.X.1949 r., 18.IV. 1950 r.

52. *Cosmarium connatum* Bréb.
Lg. 80—90, Lat. 45—50, Isthm. 40—41. Występowanie: 6.X.1949 r.

53. *Cosmarium tetraophthalmum* (Kg.) Bréb.
Lg. 65—100, Lat. 30—50, Isthm. 8—10. Występowanie: 22.XI.1949 r., 2.V. 1950 r.

54. *Cosmarium reniforme* (Ralfs.) Arch.
Lg. 63—70, Lat. 50—60, Isthm. 8—12. Występowanie: 22.XII.1949 r.

55. *Cosmarium Botrytis* Menegh.
Lg. 50—58, Lat. 45—54, Isthm. 10—15. Występowanie: 4.IV.1950 r.

56. *Cosmarium speciosum* Lund.
Lg. 55—62, Lat. 40—41, Isthm. 21. Występowanie: 22.XII.1950 r.

57. *Cosmarium Boeckii* Wille.
Lg. 29, Lat. 27, Isthm. 8. Występowanie: 6.X.1950 r.

58. *Cosmarium Blytii* Wille.
Lg. 17, Lat. 14, Isthm. 4—5. Występowanie: 6.X.1950 r.

59. *Arthrodesmus incus* (Bréb.) Hass.
Lg. 20, Lat. 20, Isthm. 6. Występowanie: 6.X.1949 r.
60. Xanthidium aculeatum Ehrenb.
Lg. sine spin. 70, Lat. sine spin. 70, Isthm. 18. Występowanie: 6.X.1949 r., 2.VI.1950 r.

61. Xanthidium cristatum Bréb.
Lg. sine spin. 50—57, Lat. sine spin. 40—45, Isthm. 11—12. Występowanie: 6.X.1949 r.

62. Xanthidium antilopaeum Kg.
Lg. sine spin. 50—75, Lat. sine spin. 40—65, Isthm. 24—25. Występowanie: 6.X.1949 r.

63. Staurastrum tetracerum (Kg.) Ralfs.
Lg. sine spin. 14, Lat. sine spin. 14. Występowanie: 6.X.1949 r.

64. Staurastrum vestitum Ralfs.
Lg. 40—41, Lat. 63—65. Występowanie: 6.X.1949 r., 14.III.1950 r., 18.V. 1950 r.

65. Staurastrum crenulatum (Naeg.) Delp.
Lg. 20, Lat. 29. Występowanie: 6.X.1949 r., 18.IV.1950 r., 21.V.1950 r.

66. Staurastrum oxyacanthum Arch.
Lg. 42, Lat. 23, Isthm. 10. Występowanie: 6.X.1950 r.

67. Staurastrum polymorphum Bréb.
Lg. 30—38, Lat. 25—35. Występowanie: 6.X.1950 r.

68. Staurastrum sexcostatum Bréb.
Lg. 36—40, Lat. 18—20, Isthm. 12—14. Występowanie: 18.V.1950 r.

69. Staurastrum paradoxum Meyen.
Lg. 40, Lat. 40. Występowanie: 6.X.1949 r.

70. Staurastrum muricatum Bréb.
Lg. 38, Lat. 45. Występowanie: 22.XII.1949 r., 2.V.1950 r.

71. Sphaerozosma bambusinoides Witter.
Lg. 13, Lat. 10. Występowanie: 5.IX.1950 r.

72. Hyalotheca mucosa (Mert.) Ehrenb.
Lg. sine vag. 18, Lat. 18. Występowanie: 6.X.1949 r.

73. Hyalotheca dissiliens (Smith.) Bréb.
Lg. sine vag. 33, Lat. 20. Występowanie: 6.X.1949 r.

74. Gymnozyga Brébissonii (Kg.) Nordst.
Lg. 36, Lat. 18. Występowanie: 22.XII.1949 r., 12.X.1949 r., 30.VI. 1950 r.

75. Desmidium Schwartzii Ag.
Lg. 25, Lat. 15. Występowanie: 2.VI.1950 r.

## RÉSUMÉ.

Les algues des environs de Łódź n'ont pas été décrites jusqu'à présent. Dans les tourbières de Marysin III (Łódź) on a trouvé et identifié 71 espèces et 4 variétés de Desmidiées. On a constaté l'existence simultanée des espèces de Desmidiées suivantes:

Micrasterias rotata (Grev.) Ralfs., Micrasterias denticulata Bréb., Micrasterias papillifera Bréb., Closterium lunula (Müll.) Nitzsch., Closterium intermedium Ralfs., Closterium Archerianum Cleve., Euastrum didelta (Turp.) Ralfs., Xanthidium aculeatum Ehrenb. (Fig. I et Tabl. I).
<table><caption>TABLICA I (TABLE I)</caption><thead><tr><th rowspan="2">Rodzaj i gatunek<br>(Genre et espèce)</th><th colspan="4">Próbka z dnia<br>(Date de la prise d'èchantillons)</th></tr><tr><th>6. X. 1949 r.</th><th>12. X. 1949 r.</th><th>18.IV.1950 r.</th><th>2.VI.1950 r.</th></tr></thead><tbody><tr><td>Micrasterias denticulata<br>Bréb.</td><td>39%<br>—</td><td>—</td><td>—</td><td>34%<br>—</td></tr><tr><td>Micrasterias rotata<br>(Grev.) Ralfs.</td><td>13%<br>—</td><td>—</td><td>—</td><td>12%<br>—</td></tr><tr><td>Micrasterias papillifera<br>Bréb.</td><td>5%<br>—</td><td>—</td><td>—</td><td>11%<br>—</td></tr><tr><td>Micrasterias truncata<br>(Corda.) Bréb.</td><td>—<br>45%<br>—</td><td>—</td><td>—</td><td>—<br>—</td></tr><tr><td>Closterium intermedium<br>Ralfs.</td><td>12%<br>—</td><td>—</td><td>—</td><td>11%<br>—</td></tr><tr><td>Closterium Archerianum<br>Cleve.</td><td>7%<br>—</td><td>—</td><td>—</td><td>15%<br>—</td></tr><tr><td>Closterium lunula<br>(Müll.) Nitzsch.</td><td>2%<br>—</td><td>—</td><td>—</td><td>7%<br>—</td></tr><tr><td>Closterium Ulna Focke.</td><td>—<br>30%<br>—</td><td>—</td><td>—</td><td>—<br>—</td></tr><tr><td>Closterium striolatum<br>Ehrenb.</td><td>—<br>—</td><td>—</td><td>1%<br>—</td><td>—<br>—</td></tr><tr><td>Closterium Navicula<br>Bréb. (Lütkem.)</td><td>—<br>—</td><td>—</td><td>57%<br>—</td><td>—<br>—</td></tr><tr><td>Closterium libellula<br>Focke.</td><td>—<br>—</td><td>—</td><td>20%<br>—</td><td>—<br>—</td></tr><tr><td>Cylindrocystis Brebissonii Menegh.<br>var. Jenneri Hansg.</td><td>—<br>—</td><td>—</td><td>4%<br>—</td><td>—<br>—</td></tr><tr><td>Euastrum didelta (Turp.)<br>Ralfs.</td><td>7%<br>—</td><td>—</td><td>—</td><td>15%<br>—</td></tr><tr><td>Xanthidium aculeatum<br>Ehrenb.</td><td>6%<br>—</td><td>—</td><td>—</td><td>3%<br>—</td></tr><tr><td>Cosmarium Meneghinii Bréb.</td><td>—<br>—</td><td>—</td><td>6%<br>—</td><td>—<br>—</td></tr><tr><td>Cosmarium contractum<br>Kirchn.</td><td>—<br>—</td><td>—</td><td>2%<br>—</td><td>—<br>—</td></tr><tr><td>Staurastrum crenulatum<br>(Naeg.) Delp.</td><td>—<br>2%<br>—</td><td>—</td><td>3%<br>—</td><td>—<br>—</td></tr><tr><td>Gymnozyga Brébissonii<br>(Kg.) Nordst.</td><td>—<br>15%<br>—</td><td>—</td><td>—<br>—</td><td>—<br>—</td></tr><tr><td>Inne</td><td>9%<br>8%<br>—</td><td>—</td><td>7%<br>—</td><td>4%<br>—</td></tr></tbody></table>
PIŚMIENNICTWO

Cybulski K. 1883. Materyjały do flory algologicznej okolic Warszawy. Pam. Fiz. Warszawa.

Danowska-Krawiecowa A. 1934. Glony jeziora Kociołek. Poznańskie Tow. Przyj. Nauk.

Eichler B. 1890. Spis Desmidyj zebranych w okolicy Międzyrzeca. Pam. Fiz. t. X.

Eichler B. 1893. Materyjały do flory wodorostów okolic Międzyrzeca. Pam. Fiz. t. XIII.

Eichler B., Gutwiński R. 1894. De nonnullis speciebus algarum novarum. Akad. Um. Kraków.

Gutwiński R. 1891. Flora glonów okolic Lwowa. Druk. Uniw. Jagiell. Kraków.

Gutwiński R. 1895. Prodromus florae algarum galiciensis. Akad. Um. Kraków.

Gutwiński R. 1896. De nonnullis algis novis vel minus cognitis. Acad. Um. Kraków.

Hansgirg A. 1892. Prodromus der Algenflora von Böhmen. Praga.

Krieger W. 1937. Die Desmidiaceen Europas mit Berücksichtigung der ausseneuropäischen Arten. In Rabenhorst's Kryptogamen-Flora von Deutschland.

Łopott W. Materyjały do flory algologicznej okolic Warszawy. Pam. Fiz. t. IV. Warszawa.

Migula W. 1911. Die Desmidiaceen. Stuttgart.

Nygaard G. 1945. Dansk Planteplankton. Kobenhavn.

Oltmanns F. 1904. Morphologie und Biologie der Algen. Jena.

Raciborski M. 1885. De nonnullis Desmidiaceis novis vel minus cognitis, quae in Polonia inventae sunt. Akad. Um. Kraków.

Raciborski M. 1889. Desmidyje nowe. Pam. Wydz. Mat. Przyr. Akad. Um. Kraków.

Ryppowa H. 1927. Glony jeziorek torfowcowych tzw. Sucharów w okolicach Wigier. Arch. Hydrobiologii i Rybactwa. t. II, Nr 12.

West W. a. West G. S. 1904—1923. A Monograph of the British Desaceae. The Ray Society. London.

Wołoszyńska J. 1950. O wstężnicach kopalnych z Roztok koło Jasła. Rozpr. Wydz. Mat. Przyr. t. 74. Dział b 1949 (Seria III, t. 34.) Nr 3. Kraków.

Wysocka H. 1934. Materjały do flory desmidyj z okolic Warszawy. Acta Bot. Pol. t. XI. Nr 1. Warszawa.

Żadin W. I. (red.) 1949. Żyźń presnych wod SSSR. Moskwa.