Payamvdn/NorthPersian_fa_wiki huggingface dataset:
سهره گلی ابروصورتی یک سهره از تیرهٔ سهرگان راستین (Fringillidae) است. نخستین بار Nicholas Aylward Vigors در سال ۱۸۳۱ این گونه را توصیف کرد. مهاجر است و در نواحی شمالی شبه قاره هند، عمدتاً در هیمالیا قرار دارد. در بوتان، تبت، هند، نپال و پاکستان یافت می شود. زیستگاه های طبیعی آن جنگل های شمالی، زمین های درختچه ای، مراتع و جنگل های خشک است.
سهره گلی خالدار ، که همچنین به عنوان سهره گلی بال خالدار شناخته می شود، گونه ای از سهره های تیرهٔ سهرگان راستین (Fringillidae) است که در هند و نپال یافت می شود. گل سرخ شارپ در گذشته با آن هم گونه در نظر گرفته می شد. زیستگاه طبیعی آن درختچه زارهای نیمه گرمسیری یا گرمسیری با ارتفاع زیاد است.
مگس گیرهای کشاورزی یک سرده از پرندگان گنجشک سان کوچک در تیرهٔ بزرگ مگس گیران جهان قدیم (Muscicapidae) است. آنها محدود به کشورهای جنوب صحرای آفریقا هستند. گونه ها. این سرده دارای دو گونه است:
شاهنامهٔ طوپقاپوسرای دست نویسی از شاهنامه فردوسی است، که سال ۷۳۱ ه .ق در شیراز تهیه شده و امروزه در کاخ طوپقاپو استانبول با شماره ثبت Hazine 1479 نگهداری می شود. این نسخه پس از شاهنامه فلورانس (۶۱۴ ه .ق) و شاهنامه لندن (۶۷۵ ه .ق) دیرینه ترین نسخه خطی شاهنامه از لحاظ تاریخ کتابت محسوب می شود. این شاهنامه همچنین کهن ترین نسخه مصور تاریخ دار در میان نسخه های خطی شاهنامه به حساب می آید. دست نویس طوپقاپوسرای شامل ۲۲۷ برگه و ۸۹ نگاره به سبک مکتب شیراز اول است. اشعار در شش ستون ۳۲ سطری به خط نسخ توسط شخصی با نام حسین بن علی بن حسین بهمنی به نگارش درآمده اند. اگرچه این اثر کهن ترین نسخه تاریخ دار از شاهنامه های مصور است، اما به احتمال قوی کهن ترین نمونه مصور شناخته شده از شاهنامه ها نیست؛ زیرا دست کم چهار نسخه مصور دیگر از شاهنامه های متعلق به دوره ایلخانی نیز شناخته شده که گمان می رود در میان سال های ۷۰۰ تا ۷۳۷ ه .ق کتابت شده باشند، اما به سبب نداشتن تاریخ کتابت، ارزیابی دقیق از هنگام نگارش آن ها تا حدی دشوار است. مهم ترین نمونه این شاهنامه ها، نامور به شاهنامه بزرگ ایلخانی است. یک نسخه دیگر نیز علاوه بر نسخه های ذک
رشده وجود دارد که امروزه «شاهنامه کاما» نامیده می شود. پیش تر برپایه ارزیابی های قدیمی تصور می شد که این نسخه به اواخر دوره سلجوقی یا به طور کلی حدود نیمه نخست سده هفتم ه .ق تعلق داشته باشد، ولی امروزه بنابر پژوهش های جدید، این نسخه را مربوط به سال های ابتدایی سده هشتم ه .ق یا حتی متأخرتر از این تاریخ دانسته اند.
کالین جُرجِسکو (به رومانیایی:Călin Georgescu؛ &lt;/link&gt; ; متولد ۲۶ مارس ۱۹۶۲) سیاستمدار، دانشمند کشاورزی و نظریه پرداز برجسته توطئه راست تندروی افراط گرای رومانیایی است که در زمینه توسعه پایدار کار کرد. جورجسکو به عنوان مدیر اجرایی مؤسسه شاخص جهانی پایدار سازمان ملل در ژنو و فادوتس برای دوره ۲۰۱۵–۲۰۱۶ منصوب شد. قبل از آن، او به عنوان رئیس مرکز تحقیقات اروپا برای باشگاه رم (۲۰۱۳–۲۰۱۵) فعالیت می کرد. جورجسکو در حال رقابت به عنوان یک نامزد مستقل در انتخابات ریاست جمهوری رومانی ۲۰۲۴ برای ریاست جمهوری رومانی است. او در دور اول بیشترین آرا را کسب کرده است. او همچنین عضو باشگاه بین المللی رم در سوئیس است. تحصیلات. جورجسکو در محله کوتروچنی بخارست به دنیا آمد؛ فرزند اسکارلات جورجسکو و آنه تا جورجسکو، با نام خانوادگی پوپسکو. او آبادسازی سرزمین کالج احیای زمین، مؤسسه کشاورزی نیکولائه بلچسکو در بخارست (۱۹۸۶) است و دکترای خود را در علوم خاک در سال ۱۹۹۹ دریافت کرد. حرفه. جورجسکو از سال ۲۰۰۰ تا ۲۰۱۳ به عنوان مدیر اجرایی مرکز ملی توسعه پایدار در بخارست فعالیت کرد. او که به عنوان یک مرجع معتبر در برنامه ریزی استراتژیک و ط
راحی سیاست های عمومی شناخته می شود، توسط دولت رومانی برای هماهنگی توسعه دو نسخه متوالی از استراتژی ملی توسعه پایدار (در سال های ۱۹۹۹ و ۲۰۰۸) مطابق با راهنمایی های استراتژی اروپایی برای توسعه پایدار منصوب شد. او دانش جامع اصول و عمل توسعه پایدار را با تجربه عملی در زمینه کار با ذینفعان در بخش های عمومی و خصوصی و همچنین با جامعه مدنی ترکیب می کند تا پروژه های خاصی را تحت دستور کار محلی ۲۱ (که توسط برنامه توسعه سازمان ملل در سال ۱۹۹۲ آغاز شد) برای بیش از ۴۰ شهرداری رومانی طراحی، اجرا و تا تکمیل پیگیری کند. جورجسکو که سابقاً همکار ارشد برنامه توسعه سازمان ملل بود، همچنین در سیستم سازمان ملل متحد در موقعیت های مختلفی فعالیت کرد، از جمله گزارشگر ویژه سازمان ملل در مورد اثرات منفی حرکت غیرقانونی و دفع محصولات و زباله های سمی و خطرناک بر لذت بردن از حقوق بشر و نماینده کمیته ملی UNEP برای رومانی. او همچنین در موقعیت هایی مانند: مشاور وزیر محیط زیست، دبیر کل وزارت محیط زیست، مدیر بخش سازمان های اقتصادی بین المللی در وزارت امور خارجه رومانی، دبیر کل انجمن رومانی برای باشگاه رم و مدیر اجرایی مؤسسه پروژه های نوآوری و توسع
ه فعالیت کرد. بر اساس بیانیه ای که در نوامبر ۲۰۲۰ داده شد، جورجسکو اظهار داشت که ایون آنتونسکو و کورنلیو زلا کودرانو قهرمانانی هستند که «او تاریخ ملی را از طریق آنها زندگی کرده است، از طریق آنها تاریخ ملی صحبت می کند و نه از طریق نوکران قدرت های جهانی گرا که امروز به طور موقت رومانی را رهبری می کنند». جورجسکو در سال های ۲۰۱۱، ۲۰۱۲ و ۲۰۱۶ به عنوان نخست وزیر پیشنهاد شد. در سال ۲۰۲۰ او توسط ائتلاف برای اتحاد رومانیایی ها (AUR)، حزبی که پس از انتخابات قانون گذاری رومانی در دسامبر ۲۰۲۰ به تازگی وارد پارلمان رومانی شده بود، پیشنهاد شد. در طول بحران سیاسی رومانی در سال ۲۰۲۱ که منجر به برکناری کابینه کیتو شد، همان حزب دوباره او را پیشنهاد کرد. چندین مقاله رسانه ای جورجسکو را به خاطر اظهارات طرفدار روسیه اش مورد انتقاد قرار دادند، برخی حتی او را نماینده منافع روسیه در رومانی می دانند. جورجسکو همچنین منتقد اتحادیه اروپا و ناتو است و نصب سپر دفاع موشکی بلوک در دووسلو (Deveselu Military Base) را «شرم دیپلماسی» توصیف می کند. جورجسکو در انتخابات ریاست جمهوری رومانی در سال ۲۰۲۴ به عنوان رئیس جمهور شرکت کرد. از جمله مواضع کم
پین او افزایش حمایت از کشاورزان، ترویج تولید انرژی و غذا و کاهش وابستگی به واردات بود. او در دور اول رأی گیری در ۲۴ نوامبر به طور غیرمنتظره ای اکثریت نسبی را به دست آورد.
قافله به معنی کاروان است. همچنین می تواند به موارد زیر اشاره داشته باشد:
مرز ارمنستان–جمهوری آذربایجان ، یک مرز بین المللی میان جمهوری ارمنستان و جمهوری آذربایجان است که برآورد طول آن از تا متغیر است. دو جاده از شبکه بین المللی جاده ای اروپا شامل جاده ئی۰۰۲ اروپا و جاده ئی۱۱۷ اروپا از این مرز عبور می کنند. مرز «دوژور» این دو کشور از مرز پیشین میان جمهوری شوروی سوسیالیستی ارمنستان و جمهوری سوسیالیستی آذربایجان شوروی پیروی می کند و و از دو بخش اصلی تشکیل شده است: مرز ارمنستان و جمهوری خودمختار نخجوان که منطقه جدا افتاده از خاک اصلی آذربایجان است در غرب، و و بخش طولانی تر این مرز بین ارمنستان و «سرزمین اصلی» آذربایجان در شرق. علاوه بر این، تعدادی منطقه محاط در دو طرف مرز وجود دارد، با این حال، این مناطق، مگر به معنای دوژور، دیگر وجود ندارند. مرز ارمنستان و آذربایجان از سال ۱۹۹۱ بسته شده است. پس از شکست ارمنستان در جنگ ۲۰۲۰ قره باغ کوهستانی، یک بحران مرزی با موارد متعدد تهاجم و اشغال ارمنستان توسط نیروهای آذربایجان آغاز شد. در اکتبر ۲۰۲۲، دو کشور به توافق رسیدند که مرزهای دوران شوروی بر پایه پروتکل آلماتی باید مبنای تعیین مرزها باشد و ارمنستان چهار روستا را در مرزهای دوژور آذربایجان ک
ه از دهه ۱۹۹۰ تحت کنترل خود درآورده بود، به جمهوری آذربایجان بازگرداندند. جغرافیا. بخش غربی (نخجوان). مرز ارمنستان–جمهوری آذربایجان از شمال در نقطه سه گانه مرزی این دو کشور با ترکیه در محل رود ارس شروع شده و از طریق خشکی در جهت جنوب شرقی در امتداد یال های کوهستانی مختلف مانند کوهستان زنگزور تا نقطه سه گانه مرزی غربی این دو کشور با ایران بر روی رود ارس ادامه دارد. همچنین منطقه محاطی کرکی/تیگراناشن درست در شمال مرز قرار دارد. کرکی با وجود این که بخشی از جمهوری خودمختار نخجوان است، از مه ۱۹۹۲ و به دنبال جنگ اول قره باغ توسط ارمنستان کنترل می شود و این منطقه با مساحت ، به عنوان بخشی از استان آرارات ارمنستان اداره می شود. بخش شرقی. مرز شرقی مرز ارمنستان–جمهوری آذربایجان از شمال در نقطه سه گانه مرزی با گرجستان آغاز شده و برروی زمین در جهت جنوب شرقی به صورت زیگزاگی در کنار و اطراف رود ووسکپار و با عبور از بخشی از مخزن سد جوغاز در دهانه رود ووسکپار و لمس نوک غربی مخزن سد عباس بی لی ادامه می یابد. خط مرزی سپس یک کمان مقعر وسیع را در امتداد رشته کوه خندزوروت و رو به سمت پایین تا دامنه کوه های میاپور تشکیل می دهد. مرز س
پس به موازات ساحل شرقی دریاچه سوان و در امتداد رشته کوه سوان ادامه یافته و به سمت جنوب در امتداد کوه های سوان شرقی امتداد می یابد. پس از آن مرز به سمت غرب در امتداد کوه های واردنیس و پیش از چرخش شدید به شرق ادامه دارد و بدین ترتیب یک برآمدگی در خاک آذربایجان ایجاد کرده که دریاچه بویوک آلاگل آذربایجان را در بر می گیرد. سپس خط مرزی به سمت جنوب پیش می رود و از دریاچه آیلاخ لیچ و پناهگاه ایالتی سو لیچ عبور کرده و به مرز ایران در رود ارس ختم می شود. بخش عمده مرز در مناطق کوهستانی قرار دارد و بلندی ارتفاعات آن به طور متوسط بین تا متغیر است. علاوه بر این، در بخش شمالی منطقه مرزی یک روستای ارمنی (آرتسواشن) و چهار روستای آذربایجانی (کرکی، اسکی پاره بالا، برخوردارلی و سوفولو)، وجود دارند که به صورت محاطی درون خاک کشور دیگر قرار گرفته و اکنون توسط کشور «میزبان» خود کنترل می شوند. علاوه بر این، از دهه ۱۹۹۰، ارمنستان چهار روستای دیگر را در مرزهای دوژور آذربایجان کنترل می کرد: اسکی پاره پایین، باغانیس آیروم، قزل حاجیلی و خیریم لی. این چهار روستا در ۲۴ مه ۲۰۲۴ بر اساس توافقنامه تحدید حدود مرزی به آذربایجان بازگردانده شدند.
تاریخچه. در طول سده نوزدهم، منطقه قفقاز محل درگیری بین امپراتوری رو به زوال عثمانی، ایران قاجاری و امپراتوری روسیه ای به شمار می رفت که به سمت جنوب در حال گسترش بود. در طول دهه ۱۸۰۰، روسیه مرزهای جنوبی خود را به زیان امپراتوری های ایران و عثمانی به سمت جنوب گسترش داد. پس از جنگ ایران و روسیه (۱۸۱۳–۱۸۰۴) و به دنبال آن عهدنامه گلستان، روسیه بخش عمده ای از جمهوری آذربایجان کنونی و بخشی از منطقه ای که امروزه در ارمنستان به نام استان سیونیک شناخته می شود (در امپراتوری روسیه به زنگزور معروف بود)، را به دست آورد. پس از جنگ ایران و روسیه (۱۸۲۸–۱۸۲۶) و عهدنامه ترکمانچای، ایران مجبور شد منطقه نخجوان و مابقی ارمنستان امروزی را به روسیه واگذار کند. در سال ۱۸۶۷ روسیه سرزمین های به دست آمده خود در آذربایجان و ارمنستان خود را در قالب فرمانداری های ایروان، تفلیس، باکو و الیزابت پول (گنجه امروزی) سازماندهی کرد. روابط بین ارمنی ها و آذربایجانی ها در این فرمانداری ها اغلب متشنج بود، به عنوان مثال بروز خشونت های قومی در سال های ۱۹۰۵ تا ۱۹۰۷ منجر به مرگ هزاران نفر شد. پس از انقلاب روسیه در ۱۹۱۷، مردم جنوب قفقاز موجودیت جمهوری فدر
ال دموکراتیک ماوراء قفقاز (TDFR) را اعلام کرده و مذاکرات صلح با عثمانی را آغاز کردند. اختلافات داخلی باعث شد تا جمهوری دموکراتیک گرجستان از جمهوری فدرال دموکراتیک ماوراء قفقاز خارج شود. در مه ۱۹۱۸ جمهوری نخست ارمنستان و جمهوری دموکراتیک آذربایجان نیز از جمهوری فدرال دموکراتیک ماوراء قفقاز خارج شدند. با حمله عثمانی ها به قفقاز اشغال سریع اراضی این منطقه، سه جمهوری جدید مجبور به امضای معاهده باتوم در ۴ ژوئن ۱۹۱۸ شدند. به موجب این معاهده، مرزهای پیش از ۱۸۷۸ عثمانی و روسیه به رسمیت شناخته شد و بدین ترتیب قسمت اعظم نخجوان و بخش قابل توجهی از ارمنستان غربی به عثمانی ها واگذار شد. ارمنستان به ویژه از پیامدهای نسل کشی ارمنی ها به رهبری عثمانی در حال فروپاشی بود و این وقایع منجر به فرار تعداد زیادی از پناهجویان از شرق ترکیه شده بود. مرزهای بین سه جمهوری جدید مورد مناقشه بود. جنگ بین ارمنستان و آذربایجان بر سر مناطق مورد مناقشه در امتداد مرز آغاز شد که از سال ۱۹۱۸ تا ۱۹۲۰ ادامه یافت. تمرکز این جنگ بر مناطق مورد اختلاف در نخجوان (تحت کنترل حکومت کوتاه مدت «جمهوری ارس»)، زنگزور و قره باغ کوهستانی بود. در آوریل ۱۹۲۰ با ته
اجم ارتش سرخ به جمهوری خلق آذربایجان و ارمنستان و سپس حمله ارتش سرخ به گرجستان در فوریه تا مارس ۱۹۲۱، استقلال هر سه کشور پایان یافت. اما جنگ در زنگزور ادامه داشت، جایی که نیروهای ارمنی موجودیت جمهوری ارمنستان کوهستانی را اعلام کرده بودند و تا زمان شکست در ژوئیه ۱۹۲۱ به مبارزه با بلشویک ها ادامه دادند. سازمان کاوبیورو شوروی وظیفه ترسیم مرزهای بین سه جمهوری پیشین در قفقاز را بر عهده داشت. کنترل ارمنستان بر زنگزور در اواخر سال ۱۹۲۰ تأیید شد. در مارس ۱۹۲۱ نخجوان، علیرغم اینکه قبلاً به ارمنستان وعده داده شده بود، به آذربایجان اختصاص یافت که بخشی از دلایل آن اصرار جمهوری جدید ترکیه در پیمان مسکو (۱۹۲۱) بود. در ۳ ژوئن ۱۹۲۱ کاوبیورو تصمیم گرفت که قره باغ کوهستانی در قلمرو ارمنستان قرار گیرد، با این حال اختلافات بین نمایندگان ارمنستان و آذربایجان بر سر این مسائل ادامه یافت. در ۴ ژوئیه جلسه نهایی کاوبیورو برای حل و فصل این موضوع برگزار شد که تصمیم قبلی برای گنجاندن قره باغ کوهستانی در ارمنستان را تأیید کرد. اما روز بعد این تصمیم لغو شد و قره باغ کوهستانی به شرط اعطای وضعیت استان خودمختار به آذربایجان داده شد. دلایل دقی
ق این چرخش ناگهانی نامشخص است: تصور برخی پژوهشگران بر این است که ژوزف استالین بر تصمیم تأثیر گذاشته است، در حالی که دیگران (مانند آرسن ساپاروف) به این واقعیت اشاره می کنند که دیدار نهایی با پیروزی شوروی در زنگزور و شکست دادن جمهوری ارمنستان کوهستانی، مصادف شده بود. پس از آن آذربایجانی ها توانستند با قدرت بیشتری ادعاهای خود را مطرح کنند و شوروی انگیزه چندانی برای راضی کردن طرف ارمنی نداشت. همچنین در دوره ۱۹۲۲–۱۹۲۱ نواحی قزاق، آغستفا و قسمتی از شهرستان تووز، بخشی از جمهوری شوروی سوسیالیستی ارمنستان بودند. در سال ۱۹۲۲ هر سه دولت از طریق جمهوری فدراتیو سوسیالیستی قفقاز جنوبی شوروی در اتحاد جماهیر شوروی ادغام شدند ولی در سال ۱۹۳۶ از قفقاز جنوبی شوروی جدا شده و به جمهوری های جداگانه تبدیل شدند. از سال ۱۹۲۳ تا ۱۹۲۹ نوار زمینی در آذربایجان بین قره باغ کوهستانی و ارمنستان به عنوان اویزد کردستان تعیین شد که در زبان عامیانه به عنوان کردستان سرخ شناخته می شد. کردستان سرخ بعدها به "اوکروگ کردستان" تغییر نام داد و سپس در سال ۱۹۳۰ منحل شد. مقامات آذربایجان عمیقاً تمایلی به اعطای وضعیت خودمختار قره باغ کوهستانی نداشتند و پس
از آن وعده های خود را به تعویق انداختند. آنها در عوض ایجاد یک منطقه قره باغ بزرگ تر را پیشنهاد کردند که هم مناطق پست و هم مناطق مرتفع را در بر می گرفت که از این طریق تراکم اکثریت ارمنی در مناطق مرتفع را کاهش می داد. ارمنی ها پیشرفت کند توافق ها را با مقامات شوروی مطرح کردند که به نوبه خود آذربایجانی ها را تحت فشار قرار دادند تا ایجاد ابلاست خودمختار را ادامه دهند. طبق آنچه مقرر شده بود، در ۷ ژوئیه ۱۹۲۳ تشکیل استان خودمختار قره باغ کوهستانی (NKAO) اعلام شد. یک مرز اولیه در ژوئیه ۱۹۲۳ تعیین گردید و با اصلاحاتی که بعداً در همان ماه انجام شد، مناطق شوشی و شهرستان مارتونی و مناطق دشت اسکوبولفسکی در محدوده قلمرو استان خودمختار قره باغ کوهستانی قرار گرفتند. این موضوع به سال بعد کشیده شد و اعلام نهایی مرزهای استان خودمختار قره باغ کوهستانی تا ۲۶ نوامبر ۱۹۲۴ منتشر نشد. مرز اعلام شده بدین ترتیب یک خط رسمی و مشخص نبود، بلکه فهرستی از ۲۰۱ روستایی بود که قرار بود در استان خودمختار قره باغ کوهستانی گنجانده شوند. سپس در سال ۱۹۲۵ مرز دوباره تغییر کرد تا استان خودمختار قره باغ کوهستانی روستاهای بیشتری را دربر گیرد. مرزی که به
این ترتیب پدیدار شد، در مواقعی از خطوط جغرافیایی و اداری از پیش موجود استفاده می کرد، اما عمدتاً مبتنی بر عوامل قوم نگاری منطقه بود. در طول دهه های بعد، ارمنستان برای گنجاندن استان خودمختار قره باغ کوهستانی در داخل جمهوری شوروی سوسیالیستی ارمنستان فشار آورد. این فشارها به ویژه پس از جنگ جهانی دوم و پس از مطرح شدن ادعاهای سرزمینی شوروی علیه ترکیه که بعداً شوروی از آن دست کشید و همچنین در سال ۱۹۶۰ و پس از انتقال شبه جزیره کریمه از روسیه به اوکراین بیشتر شد. در ۱۹۶۵ اعتراضات بزرگی در ایروان برگزار شد و خواستار به رسمیت شناختن بیشتر نسل کشی ارمنی ها شدند، بسیاری نیز خواستار انتقال استان خودمختار قره باغ کوهستانی به ارمنستان بودند. ادعاهای تبعیض علیه ارمنی ها توسط دولت آذربایجان در استان خودمختار قره باغ کوهستانی ادامه و یافت بسیاری ادعا می کردند که آذربایجانی ها تشویق می شوند تا توازن جمعیتی را به نفع خود تغییر دهند. اعلام برنامه های گلاسنوست و پرسترویکا توسط میخائیل گورباچف در ۱۹۸۷ اجازه داد تا این سرخوردگی ها به صورت علنی بیان شود و ارمنی ها آشکارا برای انتقال استان خودمختار قره باغ کوهستانی به ارمنستان فشار و
ارد کردند. اعتراضات در سال ۱۹۸۸ با خشونت فزاینده تشدید شد و با کشتار سومقاییت که در آن ۳۲ ارمنی کشته شدند، به اوج خود رسید. خشونت ها مسکو را غافلگیر کرد، آنها در ژانویه ۱۹۸۹ حکومت مستقیم را اعلام کردند و در سال ۱۹۹۰ به دنبال خشونت بیشتر به آذربایجان نیرو فرستادند. این مرز پس از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی و اعلام استقلال ارمنستان، آذربایجان و قره باغ کوهستانی در سال ۱۹۹۱ به یک مرز بین المللی تبدیل شد. آذربایجان با انحلال استان خودمختار قره باغ کوهستانی جرقه یک جنگ همه جانبه را با ارمنستان روشن کرد. جنگ اول قره باغ در سال ۱۹۹۴ با آتش بس پایان یافت. این امر باعث شد ارمنستان کنترل بخش اعظم قره باغ کوهستانی و نیز بسیاری از مناطق آذربایجان، از جمله گذرگاه استراتژیک لاچین را در اختیار گرفته و آن را با عنوان جمهوری آرتساخ سازماندهی کند. از آن زمان به بعد، درگیری متوقف شد و مرزهای دفاکتو بین دو کشور ایجاد شد که فقط در نیمه شمالی آن مطابق با مرز رسمی دوران شوروی است. از زمان آتش بس روابط دو کشور به شدت متشنج بوده و شعله ور شدن درگیری ها در امتداد مرزها چندین بار روی داده است، از جمله درگیری هایی در سال های ۲۰۰۸، ۲۰۱۰،
۲۰۱۲، ۲۰۱۴، ۲۰۱۶، ۲۰۱۸ و جنگ دوم قره باغ در سال ۲۰۲۰. در حالی که مرز به طور رسمی مشخص نشده است، هر دو طرف توافق دارند که این مرز باید بر اساس نقشه های دوران شوروی باشد. مرزهای دفاکتوی پیش از ۲۰۲۰. همان طور که اشاره شد، مرز دوژور بین دو کشور از دو جمهوری پیشین ارمنستان شوروی و آذربایجان شوروی پیروی می کند و از دو بخش اصلی تشکیل شده است: بخشی از مرز میان ارمنستان و جمهوری خودمختار نخجوان به عنوان بخش برون خاک جمهوری آذربایجان در غرب و بخش طولانی تر بین ارمنستان و «سرزمین اصلی» آذربایجان در شرق. همچنین همان طور که اشاره شد، در دو سمت مرز تعدادی روستای محاطی وجود دارد، با این حال، این روستاهای جز در معنای دوژور وجود ندارند. برای نزدیک به ۳۰ سال تا پایان جنگ دوم قره باغ در ۲۰۲۰، وضعیت دفاکتو پیچیده تر بود، بدین صورت که بخش غربی نخجوان مرز (به جز منطقه محاطی کرکی/تیگراناشن) مورد مناقشه قرار نگرفت، در حالی که بخش شرقی مورد مناقشه بود. از زمان درگیری بر سر قره باغ کوهستانی از دهه ۱۹۹۰ تا اواخر سال ۲۰۲۰، مرز شرقی دوژور فقط در شمال وجود داشت. با تشکیل بخش جنوبی مرز توسط «خط تماس» که در اعماق خاک آذربایجان قرار داشت، نه
تنها بیشتر قره باغ بلکه بخش بزرگی از آذربایجان را در بر می گرفت. ارمنستان این سرزمین را با نام خودخوانده جمهوری آرتساخ سازماندهی کرد. مرز بین ارمنستان و آرتساخ در امتداد مرز رسمی ارمنستان و آذربایجان قرار داشت. آذربایجان در اواخر سال ۲۰۲۰ اراضی اشغالی و بخش هایی از قره باغ را با نیروهای روسی مستقر در گذرگاه لاچین که قره باغ به ارمنستان را متصل می کرد، بازپس گرفت. تا اواسط سال ۲۰۲۰، مرز دفاکتو از مرز دوژور به سمت جنوب از نقطه سه گانه این دو کشور با گرجستان تا کوه هینال داغ پیروی می کرد. سپس از آن نقطه، «خط تماس» مرز ارمنستان و آذربایجان را برای تمام اهداف عملی تشکیل می داد. این خط رو به شرق در امتداد رشته کوه مراوی با چرخش به سمت جنوب شرقی در نزدیکی روستای تالیش، تا مرز ایران در رود ارس ادامه می یافت. منطقه غربی این خط توسط جمهوری آرتساخ سازماندهی شد، یک دولت خودخوانده که تنها توسط تعداد انگشت شماری از نهادهای غیر حاکمیتی دیگر به رسمیت شناخته شده بود و عملاً به عنوان بخشی نیمه خودمختار از ارمنستان عمل می کرد. نیمه جنوبی مرز دوژور ارمنستان و آذربایجان در دوره ای به عنوان مرز ارمنستان و آرتساخ حفظ شد. جمهوری آر
تساخ بیشتر قلمرو استان خودمختار قره باغ کوهستانی سابق در داخل آذربایجان (به استثنای برخی مناطق کوچک در حاشیه شمالی و شرقی آن) و همچنین بخش وسیعی از اراضی مجاور آن در آذربایجان را در بر می گرفت. تلاش های مرزبندی پس از ۲۰۲۰. ارمنستان و آذربایجان در آوریل ۲۰۲۴، به عنوان اولین گام به سوی توافق صلح بالقوه، تعیین مرزهای مشترک خود را بر اساس نقشه های دوران شوروی آغاز کردند. در ۱۹ آوریل، دو کشور به توافقی دست یافتند که به موجب آن ارمنستان چهار روستای متروکه در امتداد مرز با استان تاووش را به آذربایجان تحویل داد. این چهار روستا شامل باغانیس آیروم، اسکی پاره پایین، خیریم لی و قزل حاجیلی همگی در گذشته بخشی از شهرستان قزاق در جمهوری سوسیالیستی آذربایجان شوروی بودند که در دهه ۱۹۹۰ توسط ارمنستان تصرف شدند. این شرط که آذربایجان به عنوان پیش نیاز معاهده صلح تحمیل کرده بود، توسط نیکول پاشینیان نخست وزیر ارمنستان به عنوان جایگزینی برای جنگ توصیف شد، اگرچه این تصمیم واکنش های شدیدی در ارمنستان در پی داشت. تظاهرات در این کشور آغاز شد و ساکنان سابق دو روستا تردد در بزرگراه ارمنستان–گرجستان در نزدیکی دریاچه سوان، نویمبریان و دیگر
نقاط را مسدود کردند، زیرا بخش هایی از بزرگراه در معرض خطر واگذاری قرار داشت. در ۲۳ آوریل تیم های ارمنستان و آذربایجان بررسی بخشی از مرز را آغاز کردند و نخستین نشانگرهای مرزی به طور همزمان توسط هر دو کشور نصب شدند. الهام علی اف رئیس جمهور آذربایجان از پیشنهاد قزاقستان مبنی بر میزبانی مذاکرات بین وزرای خارجه پشتیبانی کرد، اما اظهار داشت که این میانجیگری بین المللی محسوب نمی شود و به این میانجیگری نیازی نیست. همچنین نیکول پاشینیان جایگزینی نیروهای مرزبانی ارمنستان و آذربایجان به جای گاردهای روسی که در حال حاضر در مرز مستقر شده اند، را اعلام کرد. گذرگاه های مرزی. مرز ارمنستان–جمهوری آذربایجان بسته است و منطقه به شدت نظامی شده است. از زمان پایان جنگ ۲۰۲۰ قره باغ کوهستانی، دیگر مرزی بین ارمنستان و قره باغ کوهستانی وجود نداشت. با این حال، یک پل زمینی بین این دو توسط آذربایجان بر اساس مفاد توافقنامه آتش بس ناگورنو قره باغ فراهم شد. این پل زمینی از طریق یک قطعه قلمرو به وسعت ۵ کیلومتر (۳ مایل) به نام گذرگاه لاچین فراهم شد که تا زمان حمله ۲۰۲۳ جمهوری آذربایجان به قره باغ کوهستانی، تحت کنترل نیروهای حافظ صلح روسیه بود.
این حمله منجر به انحلال جمهوری دفاکتوی آرتساخ شد. بزرگراه اصلی بین ارمنستان شمالی و جنوبی از امتداد مرز می گذرد و حتی در چندین نقطه از مرز عبور می کند. در دوره شوروی و پس از جنگ اول قره باغ کوهستانی، بزرگراه تحت تأثیر این موضوع قرار نگرفت. با این حال پس از جنگ دوم قره باغ، آذربایجان کنترل برخی از بخش های جاده را به دست گرفت. در حالی که جاده در اکثر بخش ها برای تردد ارمنستان بازمانده است، آذربایجان در اوت ۲۰۲۱ بخش های جاده در خاک خود را به مدت ۴۸ ساعت مسدود کرد. ارمنستان در حال ساخت یک جاده جدید در داخل خاک خود است. نیروهای حافظ صلح روسیه در طول مرز در این مناطق مستقر بودند، اما طبق قرارداد ارمنستان و روسیه، مأموریت این نیروها پایان یافت.
مرز ارمنستان–گرجستان ، مرز بین المللی میان دو کشور ارمنستان و گرجستان است. این مرز با درازای از نقطه مرزی سه گانه میان این دو کشور و ترکیه در غرب تا نقطه مرزی سه گانه با جمهوری آذربایجان در شرق کشیده شده است. مشخصات. مرز ارمنستان–گرجستان از غرب در نقطه مرزی سه گانه این دو کشور با با ترکیه شروع می شود و از طریق یک سری خطوط نامنظم به صورت مرز زمینی و بخش کوچکی در شرق در امتداد رود دبد تا نقطه مرزی سه گانه با جمهوری آذربایجان ادامه می یابد. بخش غربی و کوهستانی تر مرز شامل دو دریاچه است که کاملاً نزدیک به مرز قرار دارند: دریاچه ماداتپه (در گرجستان) و دریاچه آرپی (در ارمنستان). تاریخچه. در طول سده نوزدهم، منطقه قفقاز محل درگیری بین امپراتوری رو به زوال عثمانی، ایران قاجاری و امپراتوری روسیه ای به شمار می رفت که به سمت جنوب در حال گسترش بود. روسیه در سال ۱۸۰۱ به طور رسمی پادشاهی کارتلی-کاختی در گرجستان شرقی و به دنبال آن در ۱۸۰۴ پادشاهی ایمرتی در گرجستان غربی را ضمیمه امپراتوری خود کرد. در طول دهه ۱۸۰۰، روسیه مرزهای جنوبی خود را به زیان امپراتوری های ایران و عثمانی به سمت جنوب گسترش داد. پس از جنگ ایران و روسیه (۱۸
۱۳–۱۸۰۴) و به دنبال آن عهدنامه گلستان، روسیه بخش عمده ای از جمهوری آذربایجان کنونی و جنوب منطقه سیونیک در ارمنستان کنونی را به دست آورد. پس از جنگ ایران و روسیه (۱۸۲۸–۱۸۲۶) و عهدنامه ترکمانچای، ایران مجبور شد منطقه نخجوان و بقیه ارمنستان امروزی را واگذار کند. روسیه سرزمین های به دست آمده خود در گرجستان و ارمنستان خود را در قالب فرمانداری های تفلیس، کوتایسی و ایروان سازماندهی کرد. پس از انقلاب روسیه در ۱۹۱۷، مردم جنوب قفقاز موجودیت جمهوری فدرال دموکراتیک ماوراء قفقاز (TDFR) را اعلام کرده و مذاکرات صلح با عثمانی را آغاز کردند. اختلافات داخلی باعث شد تا جمهوری دموکراتیک گرجستان از جمهوری فدرال دموکراتیک ماوراء قفقاز خارج شود. در مه ۱۹۱۸ جمهوری نخست ارمنستان و جمهوری دموکراتیک آذربایجان نیز از جمهوری فدرال دموکراتیک ماوراء قفقاز خارج شدند، با این حال مرزهای بین سه جمهوری مورد مناقشه قرار گرفت. عهدنامه باتوم در ژوئن ۱۹۱۸ به خصومت ها بین جمهوری فدرال دموکراتیک ماوراء قفقاز و امپراتوری عثمانی پایان داد. زمانی که عثمانی ها در اکتبر ۱۹۱۸ از محدوده امروزی استان لوری خارج شدند، این منطقه بین ارمنستان و گرجستان مورد مناق
شه قرار گرفت که بخش عمده آن شامل اوزد بورچالی و اویزد آخالکلکی واقع در فرمانداری سابق تفلیس بوده است. گرجستان اعلام کرد که حدود جنوبی فرمانداری پیشین تفلیس باید مرز را تشکیل دهد، در حالی که ارمنستان می گفت که این مرز باید دوباره ترسیم شود تا وضعیت قومی منطقه را منعکس کند. پس از شکست مذاکرات صلح برای حل و فصل مسئله مرزی، درگیری ها در ماه اکتبر آغاز شد و به دنبال توقف مذاکرات بیشتر برای صلح، یک جنگ کوتاه در دسامبر ۱۹۱۸ درگرفت. در ۱۷ ژانویه ۱۹۱۹ و با میانجیگری انگلیسی ها به رهبری ویلیام مونتگمری تامسون آتش بس صورت گرفت و منطقه مورد مناقشه تا انجام مذاکرات صلح بیشتر به عنوان منطقه بی طرف اعلام شد. پس از آن، ارمنستان و گرجستان هر دو به منطقه قارص در شرق ترکیه امروزی هجوم آوردند و با الحاق اراضی باعث ایجاد اختلافات بیشتر بر سر مالکیت اراضی شدند. این موضوع در سال ۱۹۲۰ و با تهاجم ارتش سرخ به آذربایجان و ارمنستان شکل دیگری به خود گرفت. با این حمله و به دنبال آن حمله ارتش سرخ به گرجستان در فوریه و مارس ۱۹۲۱ استقلال هر دو کشور پایان یافت. ترکیه از این فرصت استفاده کرد و طی جنگ ارمنستان–ترکیه، زمین های واقع در شرق را از