Payamvdn/NorthPersian_fa_wiki huggingface dataset:
ها شهرت پیدا می کند، همراه با توثلس، عضوی از گونه نادر خشم شب که به عنوان سوارکار پرنده و نزدیک ترین همراهش ایفای نقش می کند. هیکاپ و دوستانش جمعیت اژدهایان متحد روستا را مدیریت می کنند و به عنوان رهبر یک گردان پروازی از سوارکاران اژدها از خانه و مردمشان دفاع می کنند. پس از آنکه هیکاپ و توثلس به رهبران گونه خود تبدیل می شوند، مجبور به اتخاذ تصمیماتی می شوند که صلح واقعی بین انسان ها و اژدهایان را تضمین می کند. دین دبلوا، کارگردان سه گانهٔ پویانمایی، داستان آن را «رشد و بلوغ هیکاپ» توصیف کرده است، که در طول پنج سال بین فیلم اول و دوم و یک سال بین فیلم دوم و سوم جریان دارد. سه گانهٔ پویانمایی با استقبال گسترده ای روبه رو شده و هر سه فیلم نامزد جایزه اسکار بهترین موسیقی فیلم شده اند. همچنین فیلم اول برای بهترین موسیقی متن اصلی نیز نامزد جایزه اسکار شد.
فرانسیس جِیکوبْز لِفورت یا آن طور که در روسیه شناخته می شود فرانس یاکووْلِویچ لفورت ( – )، دولتمرد و فرمانده نظامی سوئیسی در روسیه تزاری بود. او در سال ۱۶۵۶ در ژنو در یک خانواده تاجر ثروتمند و بانفوذ به دنیا آمد. فرانسیس در اوایل جوانی داوطلبانه به خدمت سربازی درآمد و به هلند رفت تا علیه فرانسه بجنگد. او در سال ۱۶۷۵ (۱۹ سالگی) به روسیه تزاری که مشغول جذب و استخدام ارتشیان کارآمد غربی بود، رفت. وی در طول یک دهه با نزدیک شدن به فرمانده اش پاتریک گوردون و خدمات گوناگون، در ارتش روسیه تزاری ترقی کرد و در لشکرکشی های روسیه به کریمه (۱۶۸۷–۱۶۸۹) شرکت کرد. فرانسیس لفورت جنگاوری شجاع، خوش سخن، بشاش و دارای ذهنی سرزنده بود و توانست از سال ۱۶۹۰ توجه صمیمانه پتر کبیر را به خود جلب کند. خود پتر نیز بسیار به او علاقه و ارادت داشت. لفورت با پول تزار، تالار عظیمی را در محل سکونت خود (در شهرک آلمانی های مسکو) ترتیب داد که همواره در آن مهمانی های غربی برگزار می شد و توجه پتر جوان را به خود جلب می کرد. با اینکه لفورت از نفوذ زیادی در دربار برخوردار بود، در امور دولتی که از آنها سر در نمی آورد، دخالت نمی کرد. او به یکی از نزدیک
ترین دوستان پتر جوان تبدیل شد و تقریباً در تمام سفرهای تفریحی و آموزشی تزار (از سال ۱۶۹۱ تا ۱۶۹۴) و لشکرکشی های آزوف (۱۶۹۵–۱۶۹۶) حضور داشت. فرانسیس لفورت تا درجه ژنرال دریاسالار روسیه ترقی کرد و در سال ۱۶۹۷، از روسای هیئت سفارت بزرگ پتر کبیر به اروپا بود. او در ترغیب تزار به این سفر و فرستادن سفرایی به دربارهای غربی نقش داشت و اندکی پس از پایان سفارت و بازگشت به روسیه، در سال ۱۶۹۹ درگذشت.
فیلیپو بونانی یا بوانانی (۷ ژانویه ۱۶۳۸ – ۳۰ مارس ۱۷۲۳) یک کشیش یسوعی و دانشمند ایتالیایی بود. آثار او از کالبدشناسی تا موسیقی را در بر می گرفت. او نخستین راهنمای عملی و مصور گردآورندگان صدف را در سال ۱۶۸۱ منتشر کرد و به همین دلیل یکی از بنیان گذاران صدف شناسی شناخته می شود. او همچنین پژوهشی درباره لاک چینی منتشر کرد که پس از مرگش نیز ارزش علمی خود را حفظ کرده است. زندگی. بونانی در سال ۱۶۳۸ در رم زاده شد و در ۱۶۵۴، در حالی که ۱۷ سال داشت، به انجمن عیسی پیوست. پس از گذراندن نوآموزی، در سال ۱۶۵۶ به کالج رومی اعزام شد و شاگرد آتانازیوس کیرشر دانشمند آلمانی شد. او در آنجا به ساخت عدسی های میکروسکوپی پرداخت و میکروسکوپ خود را ساخت. سپس به بررسی علمی گونه های گوناگون پرداخت. او همچنین به مهارت در کنده کاری روی مس دست یافت. بونانی از رم به تدریس در کالج های یسوعی اورویتو و آنکونا فرستاده شد. پس از کناره گیری کیرشر از استادی ریاضیات در کالج رومی، بونانی جانشین او شد. در ۱۶۹۸ به عنوان سرپرست موزه کیرشر منصوب شد. او سپس فهرست نامه موزه را در اثر بزرگ "موزه کیرشر" (۱۷۰۹) منتشر کرد که شامل اشیای باستانی، ابزارها و نمونه
های طبیعی بود. بونانی مانند ارسطو به نظریه تولید خودبه خودی باور داشت. او در نقد پژوهش های فرانچسکو ردی از دیدگاه ارسطویی دفاع کرد. با وجود این، در زمینه سنگواره ها تردیدهایی ابراز کرد و آنها را به دو گروه تقسیم نمود: بقایای موجودات زنده و «محصولات نیروهای طبیعی». این دیدگاه ها همسو با اندیشه نوین «دگرگونی های شگرف زمین» بود. صدف شناسی. بونانی در اثر دو جلدی "سرگرمی چشم و ذهن" (۱۶۸۱) نخستین راهنمای مصور گردآوری صدف ها را نوشت. این کتاب نخستین رساله ای بود که کاملاً به نرم تنان اختصاص داشت و کنده کاری های بسیاری در آن گنجانده شد. برخی نام های رده بندی لینه ای مانند "Bivalvia" نیز از همین اثر او گرفته شد. لاک. او درباره ترکیباتی که صنعتگران چینی برای ساخت لاک چینی در ظروف چینی به کار می بردند پژوهش کرد و سپس با آزمایش دستورهای گوناگون، اثر "رساله درباره لاک موسوم به چینی" (۱۷۲۰) را منتشر نمود. این کتاب بارها در سده های بعدی تجدید چاپ شد و همچنان مرجع باقی ماند. آثار علمی. بونانی آثار متعددی در زمینه های مختلف برجای گذاشت:
فرانکا اونجلیستی (زادهٔ ۶ آوریل ۱۹۳۵) ترانه سرا و خواننده ایتالیایی است. زندگی و حرفه. اونجلیستی در رم زاده شد و نزد آهنگساز لینو بندتو به یادگیری آواز پرداخت. در نیمه دوم دهه ۱۹۵۰، فعالیت حرفه ای خود را به عنوان خواننده با نام هنری اِوی آنجلی آغاز کرد. او خوانندهٔ چندین ارکستر بود و در تورهای گسترده شرکت داشت و همچنین چندین بار در تلویزیون آمریکا اجرا کرد. در اواخر دهه ۱۹۶۰، اونجلیستی با آر.سی.ای ایتالیانا به عنوان ترانه سرا قرارداد بست و به ویژه به مدت حدود بیست سال همکاری نزدیکی با رناتو زرو داشت و ترانه های شناخته شده ای چون «ال کاروتسونه»، «آمیکو»، «مدام»، «سسو ا اسه» را برای او نوشت. او در این نقش در چهار دوره جشنواره موسیقی سن رمو شرکت داشت و از جمله ترانهٔ پتی پراوو با عنوان «پیگرامنته سینیورا» در سال ۱۹۸۷ را نوشت. از دیگر هنرمندانی که با اونجلیستی همکاری داشته اند می توان به دومنیکو مودونیو، مینا، سیلوی وارتان، میا مارتینی، نیکولا دی باری، ریکاردو فولی، میکله زاریلو، داریا بالدان بمو و آدریانو پاپالاردو اشاره کرد.
کامیلا گینی (زادهٔ ۲۲ مارسِ ۱۹۹۴) مجری تلویزیونی، شخصیت رادیویی و مانکن اهل ایتالیا است. زندگی. او در سال ۱۹۹۴ در رم از مادرش فدریکا لورای و پدرش ماسیمو گینی (بازیگر و کارگردان تئاتر) به دنیا آمد. کامیلا یک برادر دوقلو به نام لورنزو، یک نابرادر به نام لئوناردو و یک ناخواهر به نام مارگریتا دارد که از ازدواج پدرش با طراح لباس سابق پائولا رومانو متولد شده اند. پس از دبستان، او تصمیم گرفت در دبیرستان کلاسیک شهر خود ادامه تحصیل دهد. حرفه. در سال ۲۰۰۸، در پانزده سالگی در مینی سریال تلویزیونی "راکونتامی" ظاهر شد. پس از پایان دبیرستان، او رم را ترک کرد و به میلان رفت و نخستین دوره های کارآموزی ارتباطات را گذراند و در شرکت تولیدی 3zero2TV کار کرد. در سال ۲۰۱۲، در فیلم کوتاه "ارواح بیچاره بدبخت" به کارگردانی ماتئو پیچینینی بازی کرد. در سپتامبر ۲۰۱۶، پس از بازگشت به رم، نخستین گام های خود را در دنیای سرگرمی برداشت و به جمع همکاران برنامه قضایی "فوروم" در کاناله ۵ و "لو اسپورتلو دی فوروم" در رته ۴ پیوست. از سال ۲۰۱۹ او به عنوان مجری رادیو در ایستگاه هایی چون آر.تی.ال ۱۰۲٫۵ و رادیو زتا فعالیت کرد. او در سال های ۲۰۲۱ و ۲۰۲
۲ برنامهٔ "میزریا ئه نوبیلتà" را در آر.تی.ال ۱۰۲٫۵ اجرا نمود و در کنار پائولا دی بندتو و جودی چکتو میزبان رویداد "Radio Zeta Future Hits Live" بود. در سال ۲۰۲۳، او در فیلم "دختران رمانتیک" به کارگردانی پیلا فوگلیاتی بازی کرد. در سال ۲۰۲۴ به رادیو ۱۰۵ پیوست و از مه همان سال اجرای برنامهٔ "۱۰۵ ویلیج" را آغاز کرد. در نوامبر همان سال، او با دانیله باتالیا و دیلتتا لئوتا مجری برنامه "۱۰۵ تیک اوی" شد.
آدلاید سوسا (; 1014 – ) کنتس بخشی از مارس ایوریا و مارکیونس تورین در شمال غربی ایتالیا از سال ۱۰۳۴ تا زمان مرگش بود. او آخرین نفر از خانواده آردوینیچی بود. او گاهی اوقات با پسر عموی دوم و معاصر نزدیکش، ماتیلدا توسکانی، مقایسه می شود. زندگی نامه. اوایل زندگی. آدلاید که در تورین از اولریک مانفرد دوم تورین و برتا میلان در حدود سال های ۱۰۱۴ متولد شد، به خوبی شناخته شده نیست. آدلاید دو خواهر کوچکتر به نام های ایمیلا و برتا داشت. او همچنین ممکن است برادری داشته باشد که نامش مشخص نیست و قبل از پدرش فوت کرده است؛ بنابراین، پس از مرگ اولریک مانفرد دوم (در دسامبر ۱۰۳۳ یا ۱۰۳۴)، آدلاید بخش عمده ای از دارایی پدرش را به ارث برد. این شامل املاکی در شهرستان های تورین (به ویژه در دره شوش)، اوریته و آستیا می شد. آدلاید همچنین اموالی را به ارث برد، اما احتمالاً نه اختیارات حکومتی، در شهرستان های آلبنگا، آلبا، بردولو و ونتیمیگلیا. احتمالاً مادر آدلاید، برتا، پس از مرگ اولریک مانفرد، برای مدت کوتاهی به عنوان نایب السلطنه آدلاید عمل کرد. ازدواج ها. از آنجایی که عنوان مارگراوی در آن زمان عمدتاً هدف نظامی داشت، برای یک زن موقعیت من
اسبی محسوب نمی شد؛ بنابراین امپراتور کنراد دوم در سال ۱۰۳۶ یا ۱۰۳۷ ازدواجی بین آدلاید و پسرخوانده اش، هرمان چهارم، ترتیب داد. سپس هرمان به عنوان مارگراوی تورین منصوب شد. با این حال، در سال ۱۰۳۸، هرمان در حالی که برای کنراد دوم در ناپل می جنگید، بر اثر طاعون درگذشت. آدلاید برای حفظ دارایی های گسترده خود دوباره ازدواج کرد. احتمالاً در سال ۱۰۴۱ و مطمئناً قبل از ۱۹ ژانویه ۱۰۴۲، آدلاید با هنری، مارکی مونتفرات، ازدواج کرد. هنری حدود سال ۱۰۴۵ درگذشت و آدلاید را برای دومین بار بیوه گذاشت. بلافاصله، ازدواج سومی صورت گرفت، این بار با اتوی ساووی (۱۰۴۶). آدلاید از اتو صاحب سه پسر شد: پیتر اول، آمادئوس دوم و اتو. آنها همچنین دو دختر داشتند: برتا که با هنری چهارم آلمان ازدواج کرد و آدلاید که با رودولف راینفلدن (که بعدها با هنری به عنوان پادشاه آلمان مخالفت کرد) ازدواج کرد. بیوگی و حکومت. پس از مرگ همسرش اتو، حدود سال های ۱۰۵۷ تا ۱۰۶۰، آدلاید در کنار پسرانش پیتر و آمادئوس، بر مارس تورین و شهرستان ساووی حکومت کرد. گاهی اوقات به اشتباه گزارش می شود که آدلاید تورین را به عنوان پایتخت رها کرده و شروع به اقامت دائم در شوش کرده ا
ست. آدلاید در کاخ مارگراویال در تورین بسیار بیشتر از هر جای دیگری ثبت شده است. در سال ۱۰۷۰، آدلاید شهر آست را که علیه او شورش کرده بود، تصرف و به آتش کشید. رابطه با امپراتوری. در سال ۱۰۶۹، هنری چهارم سعی کرد دختر آدلاید، برتا، را از خود دور کند، که باعث سردی روابط آدلاید با خانواده امپراتوری شد. با این حال، با مداخله برتا، هنری هنگامی که به ایتالیا آمد تا تسلیم پاپ گرگوری هفتم و ماتیلدا توسکانی در کانوسا شود، از حمایت آدلاید برخوردار شد. هنری در ازای اجازه سفر به هنری چهارم در سرزمین هایش، آدلاید بوگی را به او داد. سپس آدلاید و پسرش آمادئوس، هنری چهارم و برتا را تا کانوسا همراهی کردند، جایی که آدلاید به عنوان میانجی، در کنار ماتیلدا و آلبرت آزو دوم، مارگراف میلان و دیگران عمل کرد. اسقف بنزو از آلبا بین سال های ۱۰۸۰ تا ۱۰۸۲ چندین نامه به آدلاید فرستاد و او را تشویق کرد تا از هنری چهارم در جنگ های ایتالیا که بخشی از مناقشه اعطای نشان بود، حمایت کند. پس از این، روابط آدلاید با هنری چهارم نزدیک تر شد. او پیشنهاد میانجیگری بین هنری چهارم و ماتیلدا از توسکانی را داد و حتی ممکن است در سال ۱۰۸۴ در یک لشکرکشی در جنوب
ایتالیا به او پیوسته باشد. ارتباط با کلیسا. آدلاید در مارس تورین کمک های مالی زیادی به صومعه ها کرد. در سال ۱۰۶۴، او صومعه سانتا ماریا را در پینرولو تأسیس کرد. آدلاید نامه هایی از بسیاری از رهبران کلیسای آن زمان، از جمله پاپ الکساندر دوم، پیتر دامیان، و پاپ گرگوری هفتم دریافت کرد. این نامه ها نشان می دهد که آدلاید گاهی از اصلاحات گرگوریایی حمایت می کرد، اما در مواقع دیگر این کار را نمی کرد. پیتر دامیان (نوشته شده در سال ۱۰۶۴) و گرگوری هفتم (نوشته شده در سال ۱۰۷۳)، برای اجرای تجرد روحانیون و محافظت از صومعه های فروتوریا و سن میشل دلا کیوسا به آدلاید تکیه می کردند. در مقابل، الکساندر دوم (نوشته شده در حدود ۱۰۶۶/۷) آدلاید را به خاطر روابطش با گویدو دا ولات، اسقف اعظم میلان، سرزنش کرد. مرگ. آدلاید در دسامبر ۱۰۹۱ درگذشت. طبق یک افسانه بعدی، او در کلیسای محلی کانیسکیو در دهکده ای کوچک در کنار رودخانه کورنیه در واله دل اورکو به خاک سپرده شد، جایی که ظاهراً بیست و دو سال قبل از مرگش به طور ناشناس در آن زندگی می کرد. مورخ قرون وسطایی، چارلز ویلیام پرویته-اورتون، این داستان را «پوچ» خواند. در کلیسای جامع شوش، در طاقچه
ای در دیوار، مجسمه ای از چوب گردو، زیر روکش برنزی، وجود دارد که آدلاید را در حال سجده در دعا نشان می دهد. بالای آن کتیبه ای وجود دارد: از آدلاید بپرسید، از رم کولا دیدن کنید، از اوسونیا بخواهید که نامش را بگوید. خانواده و فرزندان. به دلیل یک منبع متأخر اتریشی، گاهی اوقات به اشتباه گفته می شود که آدلاید و هرمان چهارم، دوک سوابیا، با هم فرزند داشته اند. اما اینطور نبود. هرمان در بیشتر دوران کوتاه ازدواجش با آدلاید در حال لشکرکشی بود و بدون وارث درگذشت. آدلاید و اتو از شوهر دومش، هنری، نیز فرزندی نداشتند. آدلاید و اتو از ساووی پنج فرزند داشتند: میراث. آدلاید چهره ای برجسته در اثر چیدمان جودی شیکاگو، مهمانی شام، است و به عنوان یکی از ۹۹۹ نام در طبقه میراث نمایش داده می شود. او با مکان النور اهل آکیتن مرتبط است.
النا جیانینی بلوتی (۲ دسامبرِ ۱۹۲۹ – ۲۴ دسامبرِ ۲۰۲۲) نویسنده، آموزگار و کنشگر ایتالیایی بود. زندگی. جیانینی بلوتی در رم در ۲ دسامبرِ ۱۹۲۹ به دنیا آمد و نخست در حوزه مراقبت از کودکان فعالیت کرد. سالِ ۱۹۶۰ مدیر مرکز تولد مونتسوری شد و این سمت را تا سال ۱۹۸۰ بر عهده داشت. در سال ۱۹۷۳، کتاب "به سود دختران" را برای "فلترینلی" منتشر کرد که به موضوع شکل گیری زودهنگام نقش زنان می پرداخت. در ۱۹۸۰، کتاب "اول زنان و کودکان" را برای ریزولی نوشت که باز هم درباره موضوع نقش پذیری جنسیتی بود. در کتاب "پیمپی اوزلی"، او زندگی کودکان در برگامو و رم در دوران ایتالیای فاشیستی (۱۹۲۲–۱۹۴۳) را به تصویر کشید و بر سختی فقر و جدایی جنسیتی تأکید داشت. در ۲۰۰۳، رمان "پیش از آرامش" را نوشت که داستان تراژیک را روایت می کرد. در سال ۲۰۰۷، کتاب "باز هم به سود دختران" را منتشر کرد که بازخوانی ای بر مضامین مطرح شده توسط بلوتی پس از سی وپنج سال بود. جیانینی بلوتی در ۲۴ دسامبر ۲۰۲۲ در رم درگذشت و ۹۳ سال داشت.
آدریانا جیرامونتی (زادهٔ ۲۵ مهٔ ۱۹۲۹ – درگذشتهٔ ۶ ژوئن ۲۰۱۶) یک سرآشپز ایتالیایی-آمریکایی بود که در سال ۱۹۷۷ رستوران "جیرامونتی" را در میلوالی، کالیفرنیا بنیان گذاری کرد. زندگی و تحصیلات اولیه. آدریانا سیلوستری در ۲۴ مهٔ ۱۹۲۹ در پرسنزانو به دنیا آمد. پدر و مادر او، کلوتیلده پاسکاله و اومبرتو سیلوستری بودند. او یکی از پنج خواهر و برادر بود. خانواده در روستایی نزدیک مونته کاسینو زندگی می کردند که در طول جنگ جهانی دوم توسط آلمانی ها اشغال شد. آلمانی ها برای غذا و آذوقه به روستا یورش می بردند و خانواده اغلب گرسنه می ماندند. در کودکی نقاشی می کرد و در یک مسابقه هنری برنده شد و جایزه اش بوسه ای از موسولینی بود. پس از جنگ، خانواده به رم نقل مکان کردند. والدینش به او آشپزی آموختند و با مواد اولیهٔ تازهٔ بازارهای رم برای خانوادهٔ پرجمعیتشان غذاهای ساده آماده می کردند. او در کودکی دوست سوفیا لورن بود، رابطه ای که تا پایان زندگی ادامه یافت. تابستان ها را در نتونو می گذراند. سیلوستری در ۱۹۵۶ به سان فرانسیسکو مهاجرت کرد و در محلهٔ نورث بیچ ساکن شد. او قصد داشت معلم شود، اما نتوانست در این حوزه شغلی بیابد. حرفه. سیلوستری د
ر آشپزخانهٔ یک رستوران ایتالیایی به نام لیتل جو مشغول به کار شد. در همان جا با نینو جیرامونتی آشنا شد که در رستوران های مختلف کار می کرد. آن ها با هم ازدواج کردند و صاحب دو پسر شدند. پس از پانزده سال کار در لیتل جو، آدریانا و نینو تصمیم گرفتند رستوران تازه ای به نام "جیرامونتی" در میلوالی، کالیفرنیا افتتاح کنند. منوی رستوران بر آشپزی رمی متمرکز بود و شعار باستانی اس پی کیوآر (SPQR) روی منو و تابلوها نقش بسته بود. رستوران در سال ۱۹۸۱ نقد مثبتی در مجله "گورمه (Gourmet)" دریافت کرد. جیرامونتی در ۱۹۸۵ رستوران دیگری به نام "آدریانا" در سن رافائل، کالیفرنیا افتتاح کرد. این رستوران روزانه حدود ۱۰۰ وعده سرو می کرد و سالانه یک میلیون دلار درآمد داشت. سال های پایانی و میراث. او به نوه هایش آشپزی می آموخت و گنوکی غذای محبوبشان بود. همچنین تا پایان عمر نقاشی می کرد و آثارش را در خانه اش به نمایش می گذاشت. آدریانا جیرامونتی در ۶ ژوئن ۲۰۱۶ در سن رافائل، کالیفرنیا درگذشت.
نوروپروتزها (که با عنوان پروتزهای عصبی نیز شناخته می شوند) شاخه ای از علوم اعصاب و مهندسی پزشکی است که به توسعهٔ پروتزهای عصبی می پردازد. این ابزارها گاهی در برابر واسط مغز و رایانه قرار داده می شوند؛ چرا که رابط مغز و رایانه مغز را به یک رایانه متصل می کند، در حالی که نوروپروتزها برای جایگزینی عملکردهای زیستی از دست رفته طراحی شده اند. پروتزهای عصبی مجموعه ای از دستگاه ها هستند که می توانند جایگزین یک کارکرد حرکتی، حسی یا شناختی شوند که بر اثر آسیب یا بیماری از بین رفته است. کاشت حلزون نمونه ای از این ابزارها است. این دستگاه عملکرد پردهٔ گوش و استخوان رکابی را جایگزین می کند و هم زمان فرایند تحلیل فرکانسی انجام شده در حلزون گوش را شبیه سازی می کند. یک میکروفون در بخش خارجی صدا را گردآوری و پردازش می کند؛ سپس سیگنال پردازش شده به بخش کاشته شده منتقل می شود و از طریق یک آرایهٔ میکروالکترود عصب شنوایی را تحریک می کند. این ابزارها با جایگزینی یا تقویت حواس آسیب دیده، برای بهبود کیفیت زندگی افراد دارای ناتوانی طراحی می شوند. این ابزارهای کاشتنی همچنین به طور گسترده در آزمایش های حیوانی برای کمک به پژوهشگران علوم
اعصاب در درک بهتر مغز و کارکردهای آن به کار می روند. با پایش بی سیم سیگنال های الکتریکی مغز که از طریق الکترودهای کاشته شده دریافت می شوند، می توان بدون دخالت مستقیم ابزار در نتایج، فعالیت مغز را بررسی کرد. ثبت دقیق این سیگنال ها به درک بهتر رابطهٔ میان جمعیت های موضعی نورون ها که مسئول یک کارکرد خاص هستند، کمک می کند. ایمپلنت های عصبی معمولاً به گونه ای طراحی می شوند که تا حد ممکن کوچک و کم تهاجمی باشند، به ویژه در نواحی اطراف مغز، چشم یا حلزون گوش. این ایمپلنت ها اغلب با اجزای پروتزی خود به صورت بی سیم ارتباط برقرار می کنند. علاوه بر این، توان موردنیاز آن ها از طریق انتقال بی سیم انرژی از میان پوست دریافت می شود. با توجه به حساسیت زیاد بافت اطراف ایمپلنت به افزایش دما، مصرف انرژی باید بسیار پایین باشد تا از آسیب بافتی جلوگیری شود. در حال حاضر پرکاربردترین نوروپروتز، کاشت حلزون است که تا سال بیش از ۷۳۶٬۹۰۰ مورد از آن در سراسر جهان استفاده شده است. تاریخچه. نخستین کاشت حلزون شناخته شده در سال ۱۹۵۷ ساخته شد. دیگر دستاوردهای مهم شامل نخستین پروتز حرکتی برای افتادگی پا در همی پلژی در سال ۱۹۶۱، نخستین ایمپلنت ساق
هٔ مغزی شنوایی در سال ۱۹۷۷ و پیوند یک عصب محیطی به نخاع یک موش بالغ در سال ۱۹۸۱ است. در سال ۱۹۸۸، ایمپلنت ریشه قدامی کمری و تحریک الکتریکی کارکردی (FES) به ترتیب امکان ایستادن و راه رفتن را برای گروهی از افراد پاراپلژی فراهم کرد. در زمینهٔ توسعهٔ الکترودهای کاشته شده در مغز، یکی از دشواری های اولیه تعیین دقیق جایگاه الکترودها بود. در آغاز این کار با وارد کردن سوزن ها و شکستن آن ها در عمق مورد نظر انجام می شد. سامانه های جدیدتر از پروب های پیشرفته تری استفاده می کنند، مانند آن هایی که در تحریک عمقی مغز برای کاهش علائم بیماری پارکینسون به کار می روند. مشکل هر دو رویکرد این است که مغز درون جمجمه آزادانه حرکت می کند، در حالی که پروب ثابت است و حتی ضربه های نسبتاً خفیف، مانند یک تصادف با سرعت پایین، می تواند آسیب زا باشد. برخی پژوهشگران، مانند کِنسال وایز در دانشگاه میشیگان، پیشنهاد داده اند که «الکترودهایی که بر سطح خارجی مغز قرار می گیرند» به سطح درونی جمجمه متصل شوند. با این حال، حتی در صورت موفقیت، این اتصال مشکل دستگاه هایی را که برای ورود به عمق مغز طراحی شده اند، مانند مورد تحریک عمقی مغز (DBS)، برطرف نمی ک
ند. پروتزهای حسی. پروتزهای بینایی. یک پروتز بینایی می تواند با تحریک الکتریکی نورون های موجود در سامانه بینایی، حسی شبیه تصویر ایجاد کند. در این فرایند یک دوربین به صورت بی سیم به ایمپلنت داده می فرستد و ایمپلنت تصویر را بر روی یک آرایه از الکترودها بازتوزیع می کند. این آرایه باید بتواند حدود ۶۰۰ تا ۱۰۰۰ نقطه را به طور مؤثر تحریک کند؛ تحریک این نورون های بینایی در شبکیه باعث ایجاد یک تصویر می شود. تحریک همچنین می تواند در هر نقطه ای از مسیر سیگنال بینایی انجام شود؛ برای نمونه می توان عصب بینایی یا قشر بینایی را تحریک کرد، هرچند آزمون های بالینی بیشترین موفقیت را برای ایمپلنت های شبکیه نشان داده اند. یک سامانهٔ پروتز بینایی شامل یک سامانهٔ تصویربرداری خارجی (یا کاشتنی) است که ویدئو را دریافت و پردازش می کند. توان و داده به صورت بی سیم از واحد خارجی به ایمپلنت منتقل می شود. ایمپلنت از توان و دادهٔ دریافت شده برای تبدیل دادهٔ دیجیتال به خروجی آنالوگ استفاده می کند که از طریق میکروالکترودها به عصب تحویل داده می شود. گیرنده های نوری نورون های تخصصی هستند که فوتونها را به سیگنال های الکتریکی تبدیل می کنند. آن ها بخ
شی از شبکیه هستند؛ ساختاری عصبی و چندلایه به ضخامت حدود ۲۰۰ میکرومتر که پشت چشم را می پوشاند. سیگنال پردازش شده از طریق عصب بینایی به مغز منتقل می شود. اگر هر بخشی از این مسیر آسیب ببیند، نابینایی رخ خواهد داد. نابینایی می تواند از آسیب به مسیر بینایی (مانند قرنیه، زلالیه، عدسی کریستالی و زجاجیه) ناشی شود. این آسیب ممکن است در اثر حادثه یا بیماری ایجاد شود. دو بیماری شایع تحلیل برندهٔ شبکیه که باعث نابینایی به دلیل از دست رفتن گیرنده های نوری می شوند، دژنراسیون ماکولا وابسته به سن (AMD) و رتینیت پیگمانتر (RP) هستند. نخستین کارآزمایی بالینی یک پروتز شبکیهٔ کاشتنی دائمی شامل یک آرایهٔ میکروفوتودیود غیرفعال با ۳۵۰۰ عنصر بود. این کارآزمایی در سال ۲۰۰۰ در "شرکت اپتوبیونیکز". اجرا شد. در سال ۲۰۰۲، "شرکت محصولات پزشکی دید دوم" (سیلمار، کالیفرنیا) آزمایش یک ایمپلنت اپی رتینال نمونه با ۱۶ الکترود را آغاز کرد. آزمودنی ها شش فرد با ادراک نوری بسیار ضعیف به علت RP بودند. این افراد توانستند توانایی خود در تشخیص سه شیء معمولی (بشقاب، فنجان و چاقو) را در سطحی بالاتر از حد تصادف نشان دهند. یک دستگاه فعال زیرشبکیه ای که توسط
Retina Implant GMbH (روی تلینگن، آلمان) توسعه یافته بود، در سال ۲۰۰۶ وارد کارآزمایی بالینی شد. در این روش، یک مدار مجتمع با ۱۵۰۰ میکروفوتودیود زیر شبکیه کاشته شد. میکروفوتودیودها جریان پالسی را بر اساس میزان نور دریافتی توسط فوتودیود تنظیم می کردند. کارهای آزمایشی بنیادین در زمینهٔ توسعهٔ پروتزهای بینایی با تحریک قشری و استفاده از شبکه ای از الکترودهای سطحی بزرگ انجام شد. در سال ۱۹۶۸ جایلز بریندلی دستگاهی با ۸۰ الکترود را بر سطح قشر بینایی یک زن ۵۲ ساله نابینا کاشت. در نتیجهٔ تحریک، بیمار توانست فسفنهایی را در ۴۰ نقطهٔ مختلف میدان دید مشاهده کند. این آزمایش نشان داد که یک دستگاه تحریک کنندهٔ الکتریکی کاشتنی می تواند تا حدی بینایی را بازگرداند. تلاش های اخیر در زمینهٔ پروتز قشر بینایی، اثربخشی تحریک قشر بینایی را در یک نخستی غیرانسانی ارزیابی کرده اند. در این آزمایش، پس از دوره ای آموزش و نگاشت، میمون توانست وظیفهٔ ساکاد بینایی را هم با تحریک نوری و هم با تحریک الکتریکی انجام دهد. نیازهای یک پروتز شبکیه با وضوح بالا باید بر اساس خواسته ها و نیازهای افراد نابینایی تعیین شود که از این ابزار سود خواهند برد. تعامل
با این بیماران نشان می دهد که توانایی حرکت بدون عصا، تشخیص چهره و خواندن، از اصلی ترین قابلیت های ضروری است. نتایج و پیامدهای پروتزهای بینایی کاملاً کارآمد هیجان انگیز است. با این حال، چالش ها نیز جدی هستند. برای ایجاد یک تصویر با کیفیت در شبکیه به تعداد بالایی آرایهٔ میکروالکترودی نیاز است. همچنین کیفیت تصویر وابسته به میزان اطلاعاتی است که بتوان از طریق پیوند بی سیم انتقال داد. این حجم زیاد اطلاعات باید بدون اتلاف توان چشمگیر (که می تواند به بافت آسیب بزند) دریافت و پردازش شود. اندازهٔ ایمپلنت نیز نگرانی بزرگی است و هر ایمپلنتی بهتر است کم تهاجمی باشد. با این فناوری نوین، چندین دانشمند از جمله کارن موکسون در درکسل، جان چاپین در SUNY و میگل نیکولِلیس در دوک، پژوهش در طراحی یک پروتز بینایی پیشرفته را آغاز کردند. برخی دانشمندان با تمرکز پژوهش آن ها مخالفت کرده و استدلال کرده اند که پژوهش ها و طراحی های پایهٔ سیم های میکروسکوپی متراکم هنوز به اندازهٔ کافی پیشرفته نیست که بتوان ادامه داد. پروتزهای شنوایی. کاشت حلزون (CI)، ایمپلنت ساقه مغزی شنوایی (ABI) و ایمپلنت میان مغزی شنوایی (AMI) سه دستهٔ اصلی پروتزهای شنو
ایی هستند. آرایه های الکترودی CI در حلزون گوش کاشته می شوند، آرایه های ABI مجتمع هستهٔ حلزونی در بخش پایینی ساقه مغز را تحریک می کنند و AMIها نورون های شنوایی در کولیکولوس تحتانی را تحریک می کنند. کاشت حلزون در میان این سه دسته بیشترین موفقیت را داشته است. امروزه شرکت بیونیک پیشرفته، کوچلیر و مد-ال بزرگ ترین عرضه کنندگان تجاری کاشت حلزون هستند. برخلاف سمعک های سنتی که صدا را تقویت کرده و از راه گوش بیرونی منتقل می کنند، کاشت حلزون صدا را دریافت و پردازش کرده و به انرژی الکتریکی تبدیل می کند تا سپس به عصب شنوایی منتقل شود. میکروفون سامانهٔ CI صدا را از محیط بیرونی می گیرد و به پردازنده می فرستد. پردازنده صدا را دیجیتال کرده و آن را به باندهای فرکانسی جداگانه تقسیم می کند که سپس به ناحیهٔ تونوتوپیک مناسب در حلزون گوش فرستاده می شوند که تقریباً با همان فرکانس ها متناظر است. در سال ۱۹۵۷، پژوهشگران فرانسوی آ. جورنو و س. ایریس با کمک د. کایزر نخستین توصیف دقیق از تحریک مستقیم عصب شنوایی در یک انسان را ارائه دادند. افراد در حین تحریک، صداهایی شبیه جیک جیک را شنیدند. در سال ۱۹۷۲ نخستین سامانهٔ کاشت حلزون قابل حمل در
یک فرد بالغ در کلینیک House Ear کاشته شد. سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA) در نوامبر ۱۹۸۴ رسماً بازاریابی کاشت حلزون House-3M را تأیید کرد. بهبود کارایی در کاشت حلزون نه تنها به درک محدودیت های فیزیکی و زیست فیزیکی تحریک کاشت بستگی دارد، بلکه نیازمند فهم نیازهای پردازش الگو در مغز نیز هست. پردازش سیگنال مدرن مهم ترین اطلاعات گفتار را بازنمایی می کند و هم زمان اطلاعات مورد نیاز مغز برای بازشناسی الگو را فراهم می آورد. بازشناسی الگو در مغز در شناسایی ویژگی های مهم گفتار مؤثرتر از پیش پردازش الگوریتمی است. ترکیبی از مهندسی، پردازش سیگنال، زیست فیزیک و علوم اعصاب شناختی برای ایجاد تعادل مناسب در فناوری و بیشینه کردن کارایی پروتز شنوایی ضروری بوده است. کاشت حلزون همچنین برای امکان دادن به رشد زبان گفتاری در کودکانی که ناشنوایی مادرزادی دارند به کار رفته است و در صورت کاشت در سنین پایین (پیش از ۲ تا ۴ سالگی) موفقیت چشمگیری داشته است. تاکنون حدود ۸۰٬۰۰۰ کودک در سراسر جهان کاشت دریافت کرده اند. مفهوم ترکیب تحریک هم زمان الکتریکی-آکوستیکی (EAS) برای بهبود شنوایی نخستین بار در سال ۱۹۹۹ توسط س. فون ایلبِرگ و ی. کیفر از ک
لینیک دانشگاهی فرانکفورت آلمان مطرح شد. در همان سال نخستین بیمار EAS تحت کاشت قرار گرفت. از اوایل دههٔ ۲۰۰۰ سازمان FDA درگیر یک کارآزمایی بالینی با دستگاهی شد که توسط شرکت کوچلیر با عنوان «هیبرید» معرفی شد. این آزمایش با هدف بررسی سودمندی کاشت حلزون در بیمارانی که هنوز شنوایی با فرکانس پایین باقی مانده دارند انجام شد. «Hybrid» از یک الکترود کوتاه تر از کاشت های استاندارد استفاده می کند؛ از آنجا که الکترود کوتاه تر است، ناحیهٔ بازیل حلزون و بنابراین ناحیهٔ تونوتوپیک فرکانس های بالا را تحریک می کند. در نظریه این دستگاه ها برای بیمارانی مناسب است که شنوایی با فرکانس پایین قابل توجهی دارند اما در محدودهٔ فرکانس گفتاری شنوایی خود را از دست داده اند و بنابراین نمرات تمایز گفتاری کاهش یافته است. برای تولید صدا بنگرید به فرآوری گفتار. پروتزها برای تسکین درد. دستگاه تحریک کننده نخاع (SCS) دو بخش اصلی دارد: یک الکترود و یک مولد. هدف فنی SCS برای درد نوروپاتیک پوشاندن ناحیهٔ درد بیمار با احساس سوزن سوزن شدن ناشی از تحریک است که «پارستزی» نامیده می شود؛ زیرا این هم پوشانی برای دستیابی به تسکین درد لازم (هرچند کافی نیست)