Payamvdn/NorthPersian_fa_wiki huggingface dataset:
وشمندانه بود که به خارجی ها اجازه داد تا بر مردم محلی اداره کنند و عملاً هرگونه ایده طرفداری از یک دین خاص را با این روش از بین می بردند. دین در زمان چنگیزخان. هنگامی که چنگیزخان قبایل مغول را متحد کرد و با اکثر مناطق آسیا جنگ کرد، به عنوان یکی از بی رحم ترین جنگ سالاران تمام دوران شناخته شد. با این حال، یکی از ویژگی های بارز در طول فتح نظامی او، مدارا با همه ادیان بود. او تنوع را پذیرفت و آزادی مذهبی را برای همهٔ تعیین کرد. مدارا چنگیز خان برای او مفید بود. چنگیز همچنان از آزار و اذیت بین مذهبی به نفع خود استفاده می کرد. او از مردم سرکوب شده به عنوان جاسوس در شهرهایی مانند بغداد استفاده می کرد و سپس زمین را می گرفت و همه کسانی را که مایل بودند جذب می کرد. او از نظر مذهبی بازتر از هر قدرت دیگری در جهان بود. دین چنگیزخان. علما یا مدعی هستند چنگیز خان مردی مؤمن بوده که از ارزش های اصلی و اعتقادات مذهبی ای پیروی می کرده در دوران کودکی در او ریشه دوانده است، یا ادعا می کنند که او یک حاکم حیله گر و بی ایمان بوده و از دین به عنوان ابزار سیاسی استفاده می کرده است. «مایکل ریپینسکی» نویسنده کتاب "ماهیت شمنیسم"، «والتر
هایسیگ» نویسنده کتاب "منبع مغولی برای سرکوب لامائیستی شمنیسم در قرن هفدهم"، و «لری مؤسس» نویسنده کتاب "سه قلوهای سه گانه: عدد نُه در تاریخ سری مغولان"، همگی از پژوهشگرانی هستند که آثارشان عمدتاً بر مطالعهٔ پیچیدگی های مذهبی شمنیسم متمرکز است و هر سه ادعا می کنند که چنگیز خان کاملاً مذهبی بوده است. از طرف دیگر «دیوید مورگان» نویسنده کتاب "چنگیز خان: فتوحات او، امپراتوری او، میراث او" نوشته است که چنگیز خان هیچ پیوند محکمی با مذهب و معنویت خالصانه ندارد و به عنوان سند به قتل شمن اعظم کوکوچو (تب تنگی) به دست چنگیز خان اشاره کرده است. قوی ترین مدرک بر اساس منابع اولیه برای این استدلال که چنگیزخان مذهبی نبوده است، در واقع سند قرار دادن قتل شمن بزرگ مغول کوکوچو (تب تنگی) است اما "تاریخ سری مغول ها" نشان می دهد که مذهب جزء اصلی زندگی روزانه چنگیزخان بوده است. کوکوچو، کسی است که در گردهمایی سال ۶۰۲ هجری و اعلام خانی چنگیز و ترتیب دادن امور حکومت وی بر قوم مغول، نقش بسیار مهمی بر عهده داشت. در این جلسه کوکوچو اعلام داشت، که «تموچین نامش به چنگیز تغییر یافته و همچنین چنگیز از جانب وی به عالم علوی برگزیده شده و کسی است
که از آسمان فرستاده شده تا رهبری ایلات تحت تابعیت خود را بر عهده بگیرد.» کوکوچو پیش بینی کرده بود که در صورتی که چنگیز برادرش را از میان برندارد او به جای چنگیز خان بزرگ خواهد شد. چنگیز خان دلیل کشتن کوکوچو را به پدر او به این صورت توضیح می دهد که «تب تنگی با شایعات بی اساس بین من و برادرانم نفاق و دشمنی ایجاد می کرد و نعمت بهشت ابدی را از دست داده بود.» در این متن به جای حمله به به مذهب، انتقام با انگیزه شخصی و دینی دیده می شود. استدلال چنگیزخان ارتباط بین نعمت بهشت و اخلاق را در پندار او نشان می دهد. همچنین نشان می دهد که برای مغولان امکان پذیر است اگر فاسد شوند، نعمت بهشت ابدی را از دست بدهند. در تحلیلی از ایمان چنگیزخان، این قتل را می توان قتل یک شمن فاسدی دانست که ایمان خود را از دست داده بود. چنگیز خان ایمان به دین خود را بالاتر از استدلال درست و حتی رفاه خودش قرار می داد و اغلب نشان داده شده است هنگامی که تصمیمی جسورانه می گیرد کاملاً بر نعمت بهشت ابدی تکیه می کند تا پیروزی او را تضمین کند. در جنگی که احتمال پیروزی در آن خیلی ضعیف بود از او نقل شده است که چگونه می توان عقب نشینی کرد؟ حتی اگر ما بمیریم
، اجازه دهید ما خود را به چالش بکشیم! و با گفتن: «آسمان ابدی تو داور باش!» به سمت دشمن تاخت. او به خود می بالید که در نبردها، با ارادهٔ بهشت ابدی پیروز خواهد شد و او خود را فردی واقعاً با برکت می دانست. چنگیز «آسمان آبی ابدی» یا «بهشت ابدی» را می پرستید. به نیروهای مختلف طبیعت، مانند خورشید طلایی و رودخانه های جاری نیز احترام می گذاشت. بهشت ابدی عبارتی است که اغلب در "تاریخ سری مغولان" استفاده می شود. شمنیسم مغولی (یا تنگری باوری) حول پرستش یک خدای آسمان به نام تنگری متمرکز است. «لطف بهشت ابدی» از تنگری، می آید. چنگیزخان در کتاب تاریخ سری مغول ها بهشت ابدی را ستایش می کند تا به خود اعتبار و اقتدار و قدرت بدهد. استفاده اولیه از دین برای او در تاریخ سری مغول، برافراشتن حق الهی بود و به حکومت او را به عنوان خان مشروعیت بخشید. نقش شمنیسم در مشروعیت بخشیدن به خان ها به این صورت تثبیت شد که شمن ها می توانستند پیشگویی کنند که چه کسی خان می شود در "تاریخ سری مغول ها"، هم چنگیزخان و هم برادرش پیش بینی شده بودند که خان بزرگ خواهند شد. بخش مهم دیگری که مشروعیت خان را از طریق اقتدار الهی تثبیت می کند، پس از زمانی است که
وی به عنوان خان اعلام می شود. چنگیز قبل از هر چیز به مذهب مغول تکیه می کند تا افراد را به خدمت بگیرد و آنها را در منصب خود قرار دهد. ساختار جملات چنگیز خان بسیار گویا است. «وقتی بهشت و زمین بر قدرتم افزوده و من را تحت حمایت خود قرار داده، شما بزرگان که از دوست قسم خورده ام جاموقا خواستید همراه من باشید، آیا یار بلنداقبالی من نخواهید بود؟ من هر یک از شما را به دفتر مربوط خود منصوب کردم.» چنگیزخان هنگام سازماندهی ارتش خود به ژنرال های خود این سخنرانی را انجام داد: «قبلاً هشتاد مرد به عنوان نگهبان شبانه و هفتاد مرد به عنوان نگهبان روز خدمت می کردند. اکنون، با لطف بهشت جاودان، قدرت و نیروی من توسط آسمان و زمین افزایش یافته است و من تمام مردم را به بیعت کشاندم و باعث شدم آنها تحت حاکمیت من قرار گیرند، بنابراین اکنون مردانی را برای خدمت به عنوان نگهبان از هزاران نفر انتخاب کنید و آنها را برای من به خدمت بگیرید.» یکی از وجوه عمده برهان الهی او در قانون بود. چنگیز خان از دین به عنوان توجیهی برای نظام حقوقی و اقتدار خود در صدور احکام استفاده می کرد. در تاریخ سری مغولان، او اغلب از دین برای توجیه قانون خود استفاده کرده
است. بر اساس "تاریخ سری مغولان" اشاره به برکت بهشت ابدی اغلب برای توضیح اینکه چرا مغول ها بر دشمنان خود پیروز شدند استفاده می شد. در نبرد، ایمان عامل تعیین کننده بین برد و باخت بود. مغول ها به دنبال تسخیر همه چیز زیر بهشت ابدی بودند. چنگیز خان نیز از ایمان خود برای توجیه جنگ استفاده می کرد. او احساس حق می کرد که با برکت بهشت ابدی فتح کند. جادوی شمن عامل تعیین کننده نبرد بود. در منابع مغول آمده که در برخی موارد، جادوی شمن طوفان بزرگی را در میدان جنگ به وجود آورد و حتی بر نتیجه تأثیر گذاشت. در یکی از نبردهای سرنوشت ساز بزرگ بین چنگیز خان و جاموقا، خان رقیب اصلی چنگیز در اتحاد قبایل مغول، برکت بهشت ابدی نقش تعیین کننده ای در تصمیم گیری نتیجه توصیف شده است. هنگامی که دو ارتش به هم رسیدند، به زودی شمن جاموقا تلاش کرد طوفانی ایجاد کند تا جریان نبرد را تغییر دهد. با این حال، این طوفان به طرز بدی نتیجه معکوس داد، در نهایت سربازان جاموقا شکست خوردند و در حال پراکنده شدن به یکدیگر گفتند: «ما را بهشت دوست ندارد!». چنگیز خان به سربازان خود الهام می بخشید و اظهار داشت که آنها نیز توسط بهشت ابدی برکت یافته اند و بنابراین
شکست ناپذیر هستند. در جنگ ها، بهشت ابدی عامل مهمی برای استفاده از خشونت ذکر شده است. بهشت ابدی تصمیم گرفت چه چیزی جنگ ها عادلانه و صحیح هستند. تعیین می کرد که چه کسی با قدرت بخشیدن به رهبران با برکت آن یا با تأثیر مستقیم بر نبردها از طریق مداخله جادویی، برنده درگیری خواهد شد. همچنین الهام بخش سربازانی بود که در خط مقدم جنگیدند. از همهٔ جنبه های دیگر، دین برای موفقیت چنگیزخان در جنگ بسیار مهم تر و اثرگذارتر بود. قوانین یاسا در ارتباط با دین. یاسا اصطلاحی است که از فرمان های فردی صادر شده توسط چنگیز خان و جانشینان او و گاه کل مجموعه این فرمان ها استفاده می شود. با اینکه هیچ طومار مغولی با این نام یافت نشده است و نسخه کامل آن وجود ندارد اما در میان بسیاری از تواریخ از جمله تاریخدان مصری تقی الدین مقریزی (۱۳۶۴–۱۴۲۲)، مورخ ارمنی وارطان آرولتسی (۱۲۷۱–۱۱۹۸) و ابن بطوطه (۱۳۰۴–۱۳۶۸)، گزیده هایی از آن وجود دارد. یاسا، که گمان می رود به خط مغولی اویغوری بر روی طومارهایی نوشته شده بوده، در آرشیوهای مخفی نگهداری می شده و فقط خانواده سلطنتی آن را می خواندند. فراتر از قوانین بودن، یاسا ممکن است شامل عناصر فلسفی، معنوی و عرف
انی باشد و بنابراین ممکن است به عنوان متنی شبه مقدس یا جادویی در نظر گرفته شود. در سال ۲۰۰۷، مؤسسه قانون اساسی و جامعه شناسی کلاسیک مغولستان داخلی، کامل ترین مجموعه نسخه ها را پس از ۱۴ ماه گردآوری و مجدداً منتشر کرد. مواد حقوقی مختلفی در این آیین نامه وجود دارد، از جمله مسائل مربوط به منع همجنس گرایی، قوانین سختگیرانه در جهت حفاظت از منابع طبیعی مانند علفزارها، حفاظت از حیوان های وحشی و غیره. برخی از قوانین آن عبارتند از: لقب مدافع ادیان. هنگامی که فرستادگان مسلمان از آسیای میانه آمدند تا از چنگیزخان در برابر آزار و اذیت مذهبی که در زمان خان بودایی کوچلک خان با آن مواجه بودند، حمایت کنند، چنگیزخان مشتاق کمک بود. او لشکرکشی به بلاساغون (در شمال قرقیزستان کنونی) را رهبری کرد و کوچلک خان را کشت و آزادی مذهبی را در سرزمین های خود اعلام کرد. این امر باعث شد که چنگیزخان لقب «مدافع ادیان» را به خود اختصاص دهد و حتی گفته شده که او «از رحمت های پروردگار و از نعمت های فیض الهی اوست». ادیان دولتی. تائوئیسم. چنگیزخان استاد تائوئیسم کیو چوجی (۱۱۴۸–۱۲۲۷) را در سال ۱۲۲۲ در افغانستان احضار کرد و با او ملاقات کرد. او از کیو چ
وجی برای پذیرفتن دعوت او تشکر کرد و پرسید که آیا کیو چوجی داروی جاودانگی را با خود آورده است. کیو چوجی گفت چیزی به نام داروی جاودانگی وجود ندارد اما می توان از طریق پرهیز طول عمر را افزایش داد. چنگیز خان از پاسخ صادقانه او قدردانی کرد و از کیو چوجی پرسید که چه کسی او را «مرد بهشتی ابدی» نامیده است، خودش یا دیگران. پس از اینکه کیو چوجی پاسخ داد که دیگران، چنگیز خان حکم کرد که از این پس کیو چوجی «جاودانه» نامیده شود و او را به عنوان استاد تمام راهبان در چین منصوب کرد و خاطرنشان کرد که بهشت، کیو چوجی را نزد او فرستاده است. کیو چوجی همزمان با چنگیز در سال ۱۲۲۷، در پکن درگذشت و زیارتگاه او به معبد ابر سفید تبدیل شد. خان های بعدی به انتصاب استادان تائوئیست در مکتب تائوئیسم کوانژن در معبد ابر سفید ادامه دادند. به طور کلی تائوئیسم از حمایت مغول برخوردار نبود: زیرا تائوئیسم در آن زمان درگیر مبارزه با بودیسم بود که اغلب به نبردهای سهمگین واقعی بین راهبان این دو دین تبدیل می شد. مغول ها که در کنار بودایی ها بودند، به تائوئیست ها نگاه مثبتی نداشتند. در واقع، در جلسه ای در سال ۱۲۸۱ که راهبان بودایی و تائوئیست در مورد شایس
تگی مذاهب فردی خود بحث کردند، قوبلای خان از بودایی ها حمایت کرد و محدودیت های شدیدی را بر تائوئیسم تحمیل کرد. در نتیجه این مناظره دینی، تعداد قابل توجهی از معبدهای تائوئیست به صومعه های بودایی تبدیل شدند، برخی از راهبان تائوئیست از رهبری و قدرت خلع شدند و برخی از ثروت و دارایی تائوئیست ها یا به تصرف دولت مغول یا معابد بودایی درآمد. بودیسم. مغول ها تعدادی راهب تبتی را به خدمت گرفتند تا به آنها کمک کنند تا بر چین حکومت کنند و همچنین منافع بودیسم را نیز ارتقا دهند. این سیاست منجر به افزایش شگفت انگیز تعداد معابد بودیی در چین و همچنین ترجمهٔ متون بودایی شد. در ابتدا همه گونه های بودیسم، مانند بوداگرایی چینی، بودیسم تبتی و بودیسم هندی شکوفا شدند، اما با توجه به اینکه بنیان گذار دودمان یوآن، قوبلای خان، طرفدار سبک بودیسم تبتی بود، این نوع بودیسم «به شکل عملی» به دین رسمی دومان یوآن تبدیل شد. مغول ها با حمایت از بودیسم تا حدی که تا آن زمان سابقه نداشت، بودیسم را به عنوان یک دین جهانی به اوج خود رساندند و امپراتوری خود را با مراکز بودایی در منطقه ای که از اقیانوس آرام تا دریای سیاه امتداد داشت، پیوند دادند. بر اساس "
وقایع نگاری سالانه بودیسم" نوشته «نیان چانگ» (متولد ۱۲۸۲)، نایب السلطنه چنگیز خان موقالی در سال ۱۲۱۹، مشغول تحت سلطه درآوردن شهر «شانسی» زادگاه راهب بودایی ذن، «کائیئون» (海雲 かいうん، ۱۲۰۳–۱۲۵) بود. در این زمان یکی از ژنرال های چینی موقالی که تحت تأثیر رفتار «کائیئون» و استادش «ژونگ گوان» قرار گرفته بود، آنها را به موقالی توصیه کرد. مقالی سپس این دو را به چنگیزخان معرفی کرد و چنگیز فرمان زیر را بابت آنها صادر کرد: «آنها واقعاً مردانی هستند که به بهشت دعا می کنند. من دوست دارم با بخشش لباس و غذا از آنها حمایت کنم و آنها را به ریاست برسانم. من قصد دارم افرادی بسیاری مانند آنها را جمع آوری کنم. هنگام نماز به بهشت، مشکلی بر آنان تحمیل نشود، برای جلوگیری از هرگونه بدرفتاری، آنها مجاز به عمل به عنوان «دارقان» (صاحب مصونیت) خواهند بود.» چنگیزخان قبلاً در سال ۱۲۱۴ «کائیئون» را ملاقات کرده بود و از اینکه او از بلند کردن موهایش (مدل موی مغولی) امتناع کرد تحت تأثیر قرار گرفت و به او اجازه داد سر خود را تراشیده نگه دارد. «کائیئون» پس از مرگ استادش «ژونگ گوان»، در سال ۱۲۲۰، در زمان حکومت چنگیز خان رئیس مدرسه چان (ذن چینی) شد
و بارها توسط خان های بعدی به عنوان راهب اصلی در بوداگرایی چینی شناخته می شد تا اینکه در سال ۱۲۵۷ یک استاد دیگر به نام زوئتینگ فویو راهب منصوب شده مغولان در معبد شائولین، به عنوان راهب اصلی جانشین او شد. پسر اوگتای خان و نوه چنگیز به نام گودان خان که قبل از به قدرت رسیدن قوبلای بخش بزرگی از شمال چین را اداره می کرد، لشکرکشی به تبت را آغاز کرد و مغول های غارتگر بناهای تاریخی تبتی مانند صومعه رتینگ و «معبد گیال» را در سال ۱۲۴۰ سوزاندند. گودان خان متقاعد شده بود که هیچ قدرتی در جهان از قدرت مغول ها فراتر نمی رود. با این حال، او همچنین معتقد بود که دین برای مصالح زندگی بعدی لازم است؛ بنابراین او ساکیا پاندیتا را به اردوی خود دعوت کرد. گودان خان با آموزه ها و دانش ساکیا پاندیتا شفا یافت و بعداً اولین شاهزاده بودیسم شناخته شده امپراتوری مغول شد. از طریق ساکیا پاندیتا بود که در تبت با مغولان اتحاد برقرار شد و او اولین رهبانی بود که بر تبت حکومت سیاسی کرد. در قرن سیزدهم، مغول ها در حال حمله به تبت بودند و در واقع قبلاً چندین صومعه را غارت کرده بودند. آشکارا به یک فرستاده نیاز بود تا تلاش کند تا نوعی حل و فصل مذاکره کن
د. در همان زمان، گودان خان، از شهرت ساکیا پاندیتا شنید و او را به دربار خود فرا خواند. در سال ۱۲۴۹ لاما به دربار گودان خان رفت و تسلیم کامل شد و گودان را ستایش کرد و به روابط خوب ابراز امیدواری کرد. در سال ۱۲۶۰، قوبلای خان، که فرمانروای مغول ها و چین شده بود، برادرزاده و جانشین ساکیا پاندیتا، دروگون چوگیال فاگپا (۱۲۳۵–۱۲۸۰) را فرمانروای تمام تبت کرد. به این ترتیب، راهبان یکی از مکتب های بودیسم تبتی، مکتب ساکیا، فرمانروایان مذهبی تبت بودند که توسط مغول ها حمایت می شدند، تا سال ۱۳۵۸، زمانی که - قدرت مغول ها تضعیف شد. خاتون چابی بر همسرش قوبلای خان تأثیر گذاشت تا او را به بودیسم تبتی متمایل کند، همان طور که خود ملکه تحت تأثیر دروگون چوگیال فاگپا از راهبان بودیسم تبتی قرار گرفته بود و به بودیسم گرویده بود. قوبلای خان راهب روگون چوگیال فاگپا را به عنوان پیر امپراتوری خود منصوب کرد و به او قدرت برتری بر تمام راهبان بودایی در قلمرو سلسله یوآن را اهدا کرد. روحانیان خود سرزمین مغولستان، دست کم در دربار، عبادت های سنتی خود را کنار گذاشتند و تا حد زیادی به بودیسم تبتی گرویدند. نفوذ فزاینده بودیسم تبتی را می توان در افزا
یش تعداد مغول هایی که نام های بودایی برگرفته از تبتی به آنها داده شد مشاهده کرد. از سوی دیگر رابطه روحانیان بودیسم چینی با روحانیون تبتی که نه تنها به خاطر عقیده خود، بلکه به دلیل اینکه متحد مورد علاقه مهاجمان بودند، موجب تحقیر بودیسم چینی شده بودند، همچنان خصمانه باقی ماند. برخی از ایلخانان در ایران، با گشاده رویی از انواع راهبان بودایی هندی، تبتی و چینی حمایت می کردند. اما در سال ۱۲۹۵ غازان خان گرچه قبل از مسلمان شدنش، معبدی بودایی در خراسان ساخته بود، بوداییان را مورد آزار و اذیت قرار داد و معابد آنها را ویران کرد. متون مقدس بودایی قرن چهاردهمی که در مکان های باستان شناسی مربوط به خانات جغتای یافت شده است، نشان دهنده محبوبیت بودیسم در میان مغول ها و اویغورها است. توقتا از اردوی زرین نیز لاما ها را تشویق کرد که در روسیه مستقر شوند مسیحیت. برخی از مغول ها از حدود قرن هفتم به مسیحیت نسطوری گرویده بودند و تعداد کمی از مغول ها نیز توسط مبلغ مسیحی جان مونتکوروینو که توسط ایالات پاپی اروپا منصوب شده بود، به کلیسای کاتولیک گرویدند. دین مسیحیت هرگز در امپراتوری مغول به موقعیت عالی دست نیافت، اما بسیاری از خان های ب
زرگ و رهبران رده پایین تر توسط مادران مسیحی بزرگ شدند و توسط معلمان مسیحی آموزش دیدند. برخی از شخصیت های مهم مسیحی در میان مغولان عبارت بودند از: سرقویتی بیگی، همسر تولی خان و عروس چنگیز خان و مادر خاقانهای منگوقاآن، قوبلای خان، هولاکو خان و اریق بوقا; سرتاق خان، خان اردوی زرین؛ دوقوز خاتون، مادر حاکم اباقا خان; نایان، از نوادگان یکی از برادران چنگیز خان که در منچوری علیه قوبلای شورش برپا کرد. کیتبوقا، ژنرال نیروهای مغول در سرزمین شام که در اتحاد با مسیحیان با مسلمانان جنگید. اتحادهای زناشویی با قدرت های غربی نیز رخ داد، مانند ماریا پالایولوژینا، دختر (نامشروع) امپراتور بیزانس میخائیل هشتم که با اباقا خان در سال ۱۲۶۵ ازدواج کرد. امپراتوری مغول به سرعت در حال گسترش بود. گروه های مهاجم مغول در ۱۲۱۹–۱۲۲۱ شروع به هجوم به شرق جهان اسلام، در ماوراءالنهر و ایران کردند سپس حمله مغول به فلسطین (سال های ۱۲۶۰ و ۱۳۰۰ میلادی) رخ داد. در طول جنگ صلیبی پنجم (۱۲۱۳–۱۲۲۱)، هنگامی که مسیحیان به طور ناموفق شهر دمیاط مصر را محاصره کردند، افسانهٔ یوحنای کشیش (پریستر جان) با واقعیت چنگیزخان آمیخته شد. شایعاتی در میان صلیبی ها منتشر
شد مبنی بر اینکه یک «پادشاه مسیحی هند»، که از نسل پادشاه داوود است به مسلمانان در شرق در حال حمله است و در راه است تا به مسیحیان در جنگ های صلیبی کمک کند. حتی پاپ هونوریوس سوم در نامه ای به تاریخ ۲۰ ژوئن ۱۲۲۱، در مورد «نیروهایی که از خاور دور برای نجات سرزمین مقدس می آیند» اظهار نظر کرد. قرن سیزدهم شاهد تلاش هایی برای اتحاد فرانک و مغول با تبادل سفیران و حتی همکاری نظامی با مسیحیان اروپایی در سرزمین مقدس بود. تلاش های بسیاری برای اتحاد فرانک ها و مغول ها در سده سیزدهم میلادی علیه دشمن مشترک آن ها، خلافت های اسلامی، توسط رهبران صلیبی فرانکی و امپراتوری مغول انجام گرفت. چنین اتحادی ممکن است یک انتخاب بدیهی به نظر برسد: مغول ها با توجه به حضور مسیحیان نسطوری در دربار مغول از قبل با مسیحیت همدل بودند. فرانک ها (ساکنان غرب اروپا و آن هایی که در دولت های صلیبی شام بودند) تا حدودی به خاطر افسانه دیرپای اسطوره ای یوحنای کشیش، یک پادشاه شرقی که بسیاری باور داشتند روزی به کمک صلیبیون در سرزمین مقدس خواهد آمد، با ایده حمایت از شرق موافق بودند. هم فرانک ها و مغول در میان مسلمانان دشمنان مشترکی داشتند. با این حال، علی رغ
م پیام ها، هدایا و فرستادگان فراوان مابین دو طرف در طول چندین دهه، این اتحاد که اغلب پیشنهاد می شد هرگز به نتیجه نرسید. اما همکاری نظامی بین مغول ها و دست نشاندگان مسیحی آنها در سال های ۱۲۵۸–۱۲۶۰ قابل توجه بود. ارتش هولاکو با نیروهای اتباع مسیحی خود بوهموند ششم انطاکیه، هتوم یکم، شاه ارمنستان (۱۲۷۰ –۱۲۱۵ میلادی) و گرجی های مسیحی، عملاً دو سلسله از قدرتمندترین سلسله های مسلمان آن دوران: عباسیان در بغداد و ایوبیان در سوریه را نابود کردند. نامه های ردوبدل شده بین سران مسیحی و مغولان. تعدادی نامه برجا مانده است که مقامات مغول پاپ ها و پادشاهان فرانسه را خطاب قرار داده اند. این اسناد یا به شکل اصلی خود به زبان مغولی، فارسی و لاتین، یا در گزارش های مبلغان فرانسیسکن و دومینیکن که به امپراتوری فرستاده شده اند، و همچنین در کتاب های تاریخی به زبان های لاتین و فرانسوی وجود دارد. پاسخ های خان های بزرگ به نامه های پاپ اینوسنت چهارم و لوئی نهم، پادشاه فرانسه (ح ۱۲۲۶–۱۲۷۰)، به شکل اصلی و در دسته اول قرار دارند و بین ۱۲۴۶ و ۱۲۵۴ نوشته شده اند، که مخاطبان نامه به تسلیم کامل و بی قید و شرط در برابر حکومت مغول دعوت شده اند. اسن
اد دسته دوم به زبان های لاتین و فرانسه به شکل اصلی نیستند و شامل نامه هایی است که ایلخانان به پاپ های گریگوری دهم (تولد ۱۲۱۰ - مرگ ۱۲۷۶)، هونوریوس چهارم (تولد ۱۲۱۰ - مرگ ۱۲۸۷)، نیکلاس چهارم (تولد: ۱۲۲۷ - مرگ ۱۲۹۲) و پاپ بونیفاس هشتم (تولد ۱۲۳۵– مرگ ۱۳۰۳ میلادی) همچنین فیلیپ چهارم، پادشاه فرانسه (ح ۱۲۸۵ – ۱۳۱۴ میلادی) فرستاده اند و متن آن در کتاب های تاریخی ذکر شده است. در این نامه ها، فرمانروایان مغول در ایران در پی برقراری ارتباط با غرب لاتین به منظور ایجاد اتحاد نظامی علیه دشمن مشترک، یعنی سلطان نشین ممالیک در قاهره هستند. اولین سند این مجموعه مربوط به سال ۱۲۶۲ است که آن را هولاکو خان، دو سال پس از شکستی که نیروهای سلطنت ممالیک در نبرد عین جالوت در فلسطین به لشکر مغول وارد کردند، به لوئی نهم، پادشاه فرانسه فرستاده و پیشنهاد اتحاد داده است مشخص نیست که این نامه به دست لوئی نهم رسیده است یا نه - تنها دست نوشته ای که از آن باقی مانده است. بر اساس این نامه هولاکو قصد تصرف اورشلیم به نفع پاپ را دارد و از لویی می خواهد که ناوگانی را علیه مصر بفرستد. محمد خدابنده اولجایتو که مسلمان بود، آخرین نامه را از خود برجا گ
ذاشته است. اسلام. ایلخانان، اردوی زرین و خانات جغتای (همراه با بودیسم و تنگاریسم) - سه خانات از چهار خانات اصلی (به جز دودمان یوآن) - اسلام را پذیرفتند. با این حال، سرزمین اصلی مغول ها کاملاً بودایی و شمن باقی ماندند. علت این بود که نخبگان مغول از اسلام برای تقویت حکومت خود بر اکثریت مسلمانان حمایت می کردند. مغول های غیرمسلمان نیز مسلمانان بسیاری را در زمینه های مختلف به کار گرفتند و به طور فزاینده ای از توصیه های آنان در امور اداری استفاده کردند؛ مثلاً مشاور چنگیز خان محمود یلواج و وزیر دارایی قوبلای خان احمد بناکتی مسلمان بودند. از آنجایی که آنها تحصیلات خوبی داشتند و ترکی و مغولی می دانستند، بسیاری از مقامات برجسته مغول نیز تحت تأثیر قرار گرفتند و به اسلام گرویدند، مبارک شاه که اولین رهبر مسلمان خانات مغول بود و تارماشیرین از خانات جغتای همچنین تودا منگو (ح ۱۲۸۰ تا ۱۲۸۷) و برکه خان (ح ۱۲۵۷ تا ۱۲۶۶) از اردوی زرین از این جمله بودند. غازان خان و محمد خدابنده اولجایتو از ایلخانان و برکه خان (۱۲۶۶ – ۱۲۰۸) که اولین رسمی کننده اسلام در خانات امپراتوری مغول بود و پس از آن اوزبیک خان از اردوی زرین، رعایای خود را به
پذیرش دین اسلام نیز ترغیب می کردند. غازان خان هنگامی که متوجه شد که برخی از راهبان بودایی به دلیل ویران شدن برخی از معابدشان وانمود می کنند که به اسلام گرویده اند، به همه کسانی که می خواستند به تبت بازگردند، اجازه داد تا بتوانند آزادانه از دین خود پیروی کنند و در میان دیگر بوداییان قرار گیرند. در ابتدا در خانات جغتای، بودیسم و شمنیسم تا دهه ۱۳۵۰ شکوفا شد. در حالی که در بخش غربی خانات به سرعت اسلام را پذیرفت، در بخش شرقی یا مغولستان (خانات) گسترش اسلام کند بود، تا اینکه طغلق تیمور (۱۳۲۹/۳۰–۱۳۶۳) همراه با هزاران رعایای آنها اسلام را پذیرفتند. دودمان یوآن برخلاف خانات های غربی هرگز به اسلام نگروید. دو خانات دیگر فرمانروایی و حاکمیت دودمان یوآن را پذیرفتند اما به تدریج این نفوذ از بین رفت. به دلیل این که قوبلای خان و جانشینان او نسبت به سایر ادیان مدارا می کردند، مسلمانان زیادی در قلمرو دودمان یوآن ساکن بودند. با این وجود، بودیسم تأثیرگذارترین دین در قلمرو خود بود. تماس بین امپراتوران یوآن در چین و کشورهای شمال آفریقا، هند و خاورمیانه تا اواسط قرن چهاردهم ادامه داشت. خارجی هایی مانند بودایی های اویغور، کرائیت ها
و نایمان های مسیحی نسطوری، یهودیان و مسلمانان آسیای مرکزی به عنوان کاست (نظام اجتماعی) «سمو»، پایین تر از مغول ها اما بالاتر از چینی ها طبقه بندی می شدند. در آن زمان سلسله یوآن چهار کاست داشت. مغول ها، سموها (گروه های قومی و مذهبی خارجی و برخی دیگر)، هان (اتباع دودمان جین سابق) و جنوبی ها (همه تابعان دودمان سونگ جنوبی سابق) مغول ها به طور هم زمان مسلمانان آسیای مرکزی را برای خدمت به چین وارد کردند و از چین مردم هان و مردم خیتان را فرستادند تا به عنوان سرپرست بر جمعیت مسلمان بخارا در آسیای مرکزی به امپراتوری مغول خدمت کنند و با این ترفند از خارجی ها برای محدود کردن قدرت محلی ها مردمان هر دو سرزمین استفاده می کردند. آزار و اذیت غیرمسلمانان در ایلخانان. خان های ایلخانان تا زمان غازان خان با تساهل مذهبی مسیحیان و یهودیان را از محدودیت های خود در حکومت اسلامی آزاد کردند. بدین ترتیب استعدادهای تازه ای در دسترس قرار گرفت، اما رقابت بر سر امتیازات جدید تأثیرات خوبی را که این دگرگونی ممکن است بر روابط بین ادیان داشته باشد، خدشه دار کرد. هفتمین خان ایلخانان، غازان خان (ح ۱۲۹۵–۱۳۰۴) تحت تأثیر امیرنوروز (از طایفه اویرات
مغول و حاکم خراسان) در سال ۱۲۹۵ به اسلام گروید و اسلام را دین رسمی دولتی کرد. گروش غازان خان به اسلام بسیار مهم و مؤثر بود و به پیروی او گروه انبوهی از مغولان به دین اسلام درآمدند و گسترش دامنه دار بودایی گری در میان ترکان و مغولان مقیم ایران متوقف شد. اسلام پذیری غازان موجب شد تا حکومت مغولان به هر حال مشروعیت یابد. یکی از وزرای ارشد او همچنین زندگی نامه نویس او، رشیدالدین همدانی، یهودی تبار بود. بر طبق مقاله بریتانیکا به نظر می رسد که او عمداً تلاش کرده است تا غازان را که او را «امپراتور اسلام» (پادشاه اسلام) می نامید، به عنوان حاکمی معرفی کند که ویژگی ها و کارکردهای «خلفای پیشین» و «پادشاهان بزرگ» ایران باستان را در هم آمیخته است. غازان خان با عنایت به سیدانی که ادعا می کردند از خاندان پیامبر هستند، احساسات مسلمانان را نسبت به خود جلب کرد و به نظر می رسد که او می خواست تفرقه های فرقه ای شیعه و سنی را ریشه کن کند، زیرا به نظر می رسد که اسلام غازانی طوری طراحی شده است که به طور یکسان برای هر دو گرایش جذاب باشد. هر گونه سوگیری جزئی به نفع شیعه را می توان به میل به تسخیر احساسات بسیاری از مردمی نسبت داد که در
برابر تعصب سلجوقیان نسبت به سنی گرایی آزرده بودند و خواهان تعالیمی بودند که شامل مفاهیم هزار ساله بود. تشیع با سقوط خلافت عباسی آزاد شده بود و اعتقادش به ظهور امام دوازدهم که قرار بود صلح و عدالت را در جهان آغاز کند، آرامش دینی را ایجاد کرده بود. غازان خان، در ابتدا از آنجائیکه برای حمله مغول به شام و مصر به مسیحیان نیاز داشت، تماس هایی با ارمنستان و مسیحیان برقرار کرد و سیاست تسامح را در داخل و خارج کشور با مسیحیان پیش گرفت تا از کمک آن ها بهره ببرد. ابن عبری (کشیش مسیحی، زاده ۱۲۲۶) این ارزیابی را از دوران معاصر تسلط مغول از نگرش مغولان نسبت به رعایای مسیحی خود پس از مسلمان شدنشان ارائه می کند: «مغولان چون در میان مردم مسیحی حیا و حسن های دیگر از این قبیل را بسیار دیده بودند، در آغاز آنها را بسیار دوست داشتند. اما پس از مدتی علاقهٔ آنها به نفرت شدیدی تبدیل شده است که حتی نمی توانند آنها را با چشمان تأییدکننده ببینند، زیرا همه به یک اندازه مسلمان شده اند.» طبق فرمان های غازانی اتباع زرتشتی، مسیحی و یهودی موقعیت برابر خود را از دست دادند و مجبور به پرداخت مالیات «جزیه» شدند. غازان به بوداییان حق انتخاب آشکارت