Payamvdn/NorthPersian_fa_wiki huggingface dataset:
ان جایگاه ویژه ای دارد. تاریخچه. شواهد باستان شناسی و متون تاریخی نشان می دهد که استفاده از عقیق در ایران به دست کم هزاره دوم پیش از میلاد بازمی گردد. مردمان ایران باستان عقیق را سنگی درمانگر و نگهدارنده می پنداشتند و گمان می کردند می تواند از خونریزی جلوگیری کند. در دورهٔ هخامنشیان، از عقیق برای ساخت مهرها، اشیای تزئینی و حتی تزئینات معماری در تخت جمشید و شوش استفاده می شده است. برای مثال، در کاخ های کوروش بزرگ در شوش و تخت جمشید، اشیایی از عقیق به کار رفته است. در دوران ساسانیان، عقیق به ویژه برای ساخت مهرهای سلطنتی و انگشترهای نقش دار رواج داشت. پس از ظهور اسلام، اهمیت عقیق در ایران بیشتر شد. منابع اسلامی بیان می کنند که محمد، پیامبر اسلام، انگشتری با نگین عقیق به دست داشت و توصیه به استفاده از آن کرده است. زمین شناسی عقیق، منشأ، معادن و کانی شناسی. نحوهٔ تشکیل و کانی شناسی. عقیق یک گوهرسنگ ریزبلورین و از خانوادهٔ کوارتز (SiO2) است که سختی آن بین ۶٫۵ تا ۷ در مقیاس موهس قرار دارد. این سختی، عقیق را به سنگی مقاوم در برابر خراشیدگی تبدیل کرده است، به طوری که می تواند روی شیشه خط بیندازد. عقیق ها معمولاً در حف
ره ها و منافذ سنگ های آتشفشانی و دگرگون شده تشکیل می شوند. این حفره ها که حاصل خروج گازها از گدازه های در حال سرد شدن هستند، فضایی را برای نفوذ مایعات غنی از سیلیسیم فراهم می کنند. این مایعات به مرور زمان و به صورت لایه به لایه، بلورهای عقیق را تشکیل می دهند که در نهایت منجر به ایجاد ساختارهایی به نام «ژئود» (Geode) یا «آمیگدال» (Amygdal) می شود. وجود عناصر فلزی رنگ زا مانند آهن، منگنز، کروم و نیکل در این فرایند، باعث ایجاد طیف گسترده ای از رنگ ها در عقیق می شود، که از سفید و خاکستری تا قرمز، زرد، سبز و سیاه متغیر است. عقیق می تواند در سنگ های رسوبی مانند سنگ آهک و دولومیت نیز یافت شود. در این محیط ها، محلول های غنی از سیلیس به داخل فضاهای خالی، شکستگی ها یا حفره هایی که در سنگ وجود دارند نفوذ کرده و به تدریج رسوب می کنند تا نوارهای عقیق را تشکیل دهند. این فرایند معمولاً در دماهای پایین تری نسبت به تشکیل عقیق در سنگ های آتشفشانی اتفاق می افتد. مراحل تشکیل عقیق های آتشفشانی به شرح زیر است: مراحل تشکیل عقیق در سنگ های رسوبی به شرح زیر است. این روش به جای سنگ های آتشفشانی، در سنگ های رسوبی مانند سنگ آهک اتفاق می
افتد و معمولاً در دماهای پایین تری صورت می گیرد: انواع. عقیق های ایرانی از نظر شکل، رنگ و ساختار تنوع بسیاری دارند. برخی از انواع شناخته شده عبارتند از: این نمونه ها بر پایه ساختار نوارها و رنگ ها از هم متمایزند. رنگ بندی طبیعی عقیق های ایران معمولاً در محدودهٔ آبی روشن، سفید، خاکستری و قهوه ای قرار دارد و نمونه های قرمز یا زرد شفاف به ندرت یافت می شوند. برخی کارشناسان ایرانی نیز برخی از انواع مشهور را با نام های محلی می شناسند؛ برای نمونه، «عقیق بابا قوری» در واقع نوعی آنیکس (Onyx) سیاه و سفید است که در معادن یزد و خراسان یافت می شود، و «عقیق شجری» اشاره به شکل درختی (دندریتی) این سنگ در مناطق خاص دارد. معادن. ایران یکی از کشورهای غنی از لحاظ معادن عقیق است که مهم ترین آن ها در استان های مختلف پراکنده اند: بزرگ ترین ذخایر عقیق کشور در استان های خراسان جنوبی (به ویژه منطقه فردوس)، خراسان رضوی (به ویژه شهرستان تربت حیدریه – معدن بایگ)، قم، آذربایجان شرقی (نزدیک میانه) و اصفهان (منطقه خور و بیابانک) قرار دارند. برای نمونه، معدن عقیق قم در نزدیکی شهر قم (حدود ۲۵ کیلومتری تهران–قم) واقع است و دارای عقیق های همرا
ه با ژاسپر است. از دیگر معادن مهم می توان به معدن خور در اصفهان، معدن چاه کاسه گو و چاه حاجی در نزدیکی فردوس (خراسان جنوبی)، معدن بایگ در تربت حیدریه (خراسان رضوی) و معدن سه قلعه (خراسان رضوی) اشاره کرد. معادن فوق به دلیل غنای تنوع رنگ و کیفیت سنگ، مهم و بهره برداری صنعتی از آن ها در حال انجام است. معادن اصلی عقیق در ایران. پراکندگی معادن عقیق در ایران از مرزهای شرقی تا شمال غرب و مرکز کشور گواه پیوند عمیق این گوهر با تاریخ زمین شناختی فلات ایران، به ویژه فعالیت های آتشفشانی در دوران ائوسن است. این گستردگی جغرافیایی، زمینهٔ وجود انواع مختلف عقیق با ویژگی های منحصربه فرد را فراهم کرده است. کاربردهای سنتی و هنری. سنگ عقیق از گذشته های دور در ساخت اشیای زینتی و مذهبی ایرانیان کاربرد داشته است. از دوره باستان، مصریان باستان و بعدها ایرانیان از عقیق برای ساخت گردنبند، مهرهای نقش برجسته، انگشتر و تسبیح استفاده می کردند. مهم ترین استفاده ها شامل: از دوره ساسانی به بعد انگشترهای حکاکی شده با عقیق که اغلب روایات مذهبی یا نمادهای سلطنتی بر آن ها نقش شده بود در میان شاهان و بزرگان رواج یافت. امروزه نیز صنعت جواهرسازی ای
ران از عقیق برای تراش سنگ های نگین، ساخت انگشتر و تسبیح استفاده می کند؛ هم چنین هنر معرق کاری و مهرسازی با عقیق (معروف به مهرهای «عقیق کاری» در مشهد) رایج است. به علت سختی بالا و مقاومت شیمیایی آن، عقیق در برخی ابزارهای آزمایشگاهی سنتی (مانند هاون سنگی) و صنایع دستی چرم کاری نیز به کار می رود. هنرپردازان ایرانی علاوه بر کاربردهای صنعتی، عقیق خام را به صورت سنگ های صیقلی شده و تراشیده در اندازه های گوناگون برای فروش عرضه می کنند و مجموعه داران نیز نمونه های زیبای آن را گردآوری می کنند. صادرات. ایران با وجود معادن گسترده، سهم محدودی از بازار جهانی گوهرسنگ دارد. بخش بزرگی از عقیق ایرانی به صورت خام صادر می شود. مشتریان اصلی این سنگ کشورهای منطقهٔ خلیج فارس، اروپا و آمریکا هستند. رنگ های سفید، سرخ و زرد عقیق به سبب جذابیت بالا، بیشتر در صادرات به کار می روند. همچنین برخی شرکت های ایرانی تلاش می کنند فناوری های به روزتری را در استخراج و برش این سنگ به کار گیرند تا ارزش افزوده صادرات را افزایش دهند. کمبود فناوری فرآوری مدرن یکی از عوامل کاهش ارزش افزودهٔ صادراتی عقیق ایران دانسته می شود. جایگاه فرهنگی. عقیق در فرهن
گ و باورهای ایرانی جایگاه ویژه ای دارد. در فرهنگ ایرانی، عقیق نماد پیشکش طبیعت و طبیعت الهی دانسته می شود. بسیاری از ایرانیان بر این باورند که عقیق خواص درمانی و محافظتی دارد. برای مثال، در باورهای عامیانه تصور می شده عقیق می تواند جلوی خونریزی را بگیرد یا فرد را از چشم زخم و بلایای طبیعی حفظ کند. در باورهای اسلامی، به ویژه میان شیعیان، انگشتر عقیق از مستحبات دینی به شمار می رود. همچنین در باورهای عامیانه، عقیق سنگی خوش یمن و محافظت کننده در برابر چشم زخم و بلایا دانسته شده است. روایات متعددی از پیامبر و امامان شیعه در مورد فضیلت به دست کردن انگشتر عقیق نقل شده است. این روایات، فواید متعددی را برای عقیق برمی شمارند، از جمله: این پیوند عمیق میان عقیق و باورهای مذهبی، ارزشی فراتر از معیارهای کانی شناسی برای این سنگ ایجاد کرده است. به عنوان مثال، در بازار ایران، عقیق یمنی به دلیل روایات متعدد، از محبوبیت و ارزش بیشتری نسبت به عقیق های داخلی برخوردار است، حتی اگر از نظر خواص فیزیکی و کانی شناسی تفاوت محسوسی با آن ها نداشته باشد. این ارزش گذاری بر مبنای روایت، یک پدیدهٔ فرهنگی منحصربه فرد است که در تحلیل جایگاه عق
یق در ایران باید به آن توجه شود. به این دلیل، امروزه انگشترهای نقره با نگین عقیق در میان مردم ایران رایج است و حتی برخی خرده فرهنگ های محلی (مانند اعتقادات خاص در مناطقی چون یزد و اصفهان) برای عقیق ارزش روحانی و ارزشی قائل هستند. به طور کلی، سنگ عقیق در هنر و آداب ایرانی همواره نشانه ای از زیبایی و اصالت بوده و در بسیاری از مراسم و زیورها حضور دارد. علاوه بر این، در طب سنتی و باورهای عامه، خواص درمانی و آرامش بخش بسیاری برای عقیق ذکر شده است. این باورها شامل تقویت اعتماد به نفس، کاهش استرس و اضطراب، بهبود روابط اجتماعی و کمک به درمان بیماری های پوستی و گوارشی است. لازم است که توجه شود این موارد به عنوان «باورهای سنتی» و نه «حقایق علمی اثبات شده» رایج است. هنر عقیق. حکاکی روی عقیق، یک هنر قدیمی و اصیل در ایران است که به عنوان یک حلقهٔ تکمیل کننده در زنجیرهٔ ارزش عقیق عمل می کند. این هنر یک مادهٔ معدنی را به یک کالای فرهنگی و یک اثر هنری باارزش تبدیل می کند. تاریخچه و تکنیک ها. قدمت حکاکی روی سنگ در ایران به هزاران سال پیش بازمی گردد. در گذشته، این هنر به صورت دستی و با ابزارهای ساده (قلم کاری) انجام می شد. امر
وزه، علاوه بر روش سنتی، از تکنیک های مدرن مانند حکاکی لیزری نیز استفاده می شود که سرعت و دقت کار را افزایش می دهد. البته، حکاکی لیزری روی عقیق عمق چندانی ایجاد نمی کند و معمولاً برای عمق دادن به طرح، باید توسط استادکار به صورت دستی تکمیل شود. مضامین حکاکی شده بر روی عقیق بسیار متنوع است و از اذکار مذهبی، آیات قرآن و نام ائمه تا اشعار و طرح های شخصی را شامل می شود. حکاکان برجستهٔ معاصر. این هنر در ایران دارای ان برجسته ای است که هر کدام امضای خاص خود را دارند. وجود این امضاها، این هنر را به یک حرفهٔ شناخته شده و دارای استاندارد تبدیل کرده است. در ادامه، فهرستی از برخی از این اساتید و امضای آن ها آورده شده است: تجارت و اقتصاد عقیق در ایران. صنعت عقیق در ایران با یک تناقض مهم روبروست: با وجود دارا بودن معادن غنی و باکیفیت و پیشینهٔ تاریخی درخشان، سهم ایران از تجارت جهانی گوهرسنگ ها بسیار ناچیز است. این وضعیت را می توان به «پارادوکس پتانسیل» تشبیه کرد که در آن ظرفیت های عظیم با موانع ساختاری روبروست. چالش ها و فرصت ها. بر اساس گزارش ها، سهم ایران از گردش مالی سالانهٔ ۸۰۰ میلیارد دلاری تجارت جهانی گوهرسنگ ها، تنها
۰٫۲ درصد است. این امر دلایل متعددی دارد: با این حال، آیندهٔ این صنعت امیدوارکننده به نظر می رسد. با فراهم آوردن زیرساخت های لازم، تسهیل قوانین صادراتی و تمرکز بر ایجاد ارزش افزوده از طریق فرآوری و حکاکی، می توان به سهم واقعی و درخور ایران در این بازار دست یافت. تقلب در تجارت عقیق. شناسایی عقیق اصل که از معادن استخراج و بعد از تراشکاری به بازار ارائه می شود، از انواع تقلبی و بهسازی شده برای علاقه مندان و خریداران بسیار حیاتی است. البته اصطلاح تقلبی ومصنوعی معمولاً به معنای سنگ های بهسازی شده نیست؛ بهسازی به فرآیندی در فرآوری سنگ های طبیعی اشاره دارد که برای بهبود ظاهر، رنگ یا شفافیت آن ها انجام می شود. جدول زیر، تفاوت های کلیدی را برای شناسایی عقیق معدنی اصل و تقلبی نشان می دهد: به طور کلی اگر اصالت سنگ اهمیت داشته باشد باید سنگ را در آزمایشگاه سنگ شناسی تحلیل کرد. روش های بهسازی عقیق. بهسازی عقیق به دو روش کلی شیمیایی و حرارتی انجام می شود: ۱. بهسازی شیمیایی (رنگ افزایی). در این روش، از مواد شیمیایی برای تغییر یا تقویت رنگ سنگ استفاده می شود. این فرایند به صورت کلی شامل دو مرحله است: به عنوان نمونه برای ایجا
د رنگ سبز، از موادی مانند پتاسیم دی کرومات یا کلرید کروم استفاده می شود. یا برای ایجاد رنگ قرمز، از ترکیباتی مانند نیترات آهن استفاده می شود که با حرارت دادن، رنگ قرمز خوش رنگی ایجاد می کند. برای سیاه کردن عقیق، از محلول های حاوی شکر یا عسل به همراه اسید سولفوریک استفاده می شود؛ این ترکیب باعث آزاد شدن کربن در سنگ شده و رنگ آن را تیره می کند. ۲. بهسازی حرارتی. در این روش، سنگ عقیق در دمای بالا قرار داده می شود تا رنگ آن بهبود یابد یا نقص های رنگی آن برطرف شود. این روش معمولاً برای تغییر رنگ های طبیعی سنگ و تقویت آن ها به کار می رود. به عنوان مثال، حرارت دهی می تواند رنگ های قرمز و نارنجی موجود در سنگ را تقویت کند. برای این منظور سنگ های عقیق بریده شده در محفظه های سرامیکی حاوی زغال یا آلومینا قرار می گیرند و سپس برای چندین روز در دمای بالا درون کوره های مخصوص حرارت می بینند. مزایای بهسازی شامل افزایش ارزش در سنگ های عقیق با کیفیت پایین تر و رنگ های کدر، با بهسازی و تبدیل به سنگ هایی با رنگ های جذاب و بازارپسند و تقویت مقاومت با بهسازی حرارتی است که می تواند تنش های داخلی سنگ را از بین ببرد و مقاومت آن در براب
ر ضربه را افزایش دهد. معایب بهسازی نیز کاهش ارزش در برابر سنگ طبیعی است به خصوص اگر به صورت مصنوعی رنگ شوند، ضمن این که برخی از روش های بهسازی ممکن است دوام رنگ را کاهش دهند و با گذشت زمان یا در تماس با مواد شوینده، رنگ سنگ تغییر کند یا از بین برود. تشخیص سنگ های بهسازی شده از سنگ های طبیعی برای افراد غیرمتخصص دشوار است و این موضوع می تواند باعث سوءاستفاده در بازار شود.
«طبل سامی» یک طبل تشریفاتی شمنیستی است که توسط مردم سامی شمال اروپا استفاده می شد. طبل های تشریفاتی سامی دو نوع اصلی دارند که هر دو تخم مرغی شکل هستند: یک طبل کاسه ای که در آن پوست طبل روی یک حلقه نازک از چوب خمیده بسته می شود و یک طبل قاب دار که در آن سر طبل روی یک حلقه نازک از چوب خمیده کشیده می شود. سر طبل از پوست گوزن شمالی ساخته می شود. در شمن گرایی سامی، نوآیدی از طبل برای رفتن به حالت خلسه یا کسب اطلاعات از آینده یا سایر قلمروها استفاده می کرد. طبل را در یک دست می گرفتند و با دست دیگر می کوبیدند. گفته می شد در حالی که نوآیدی در حالت خلسه بود، «روح آزاد» او بدنش را ترک می کرد تا به دنیای ارواح برود. وقتی از طبل برای طالع بینی استفاده می شد، با چکش طبل به آن ضربه می زدند؛ چکش طبل «ووئوربی» (vuorbi: «شاخص» یا «اشاره گر») نام دارد و نوعی قالب ساخته شده از برنج یا شاخ است که هنگام ضربه زدن به طبل روی سر طبل حرکت می کرد. رویدادهای آینده بر اساس نمادهایی که «ووئوربی» روی پوست طبل روی آنها متوقف می شد، پیش بینی می شدند. الگوهای روی پوست طبل، جهان بینی صاحب طبل و خانواده اش را، چه در امور مذهبی و چه در امور دنی
وی، مانند گله داری گوزن شمالی، شکار، خانه داری و روابط با همسایگان و جامعه غیرسامی، منعکس می کند. در طول مسیحی سازی مردم سامی در قرن های ۱۷ و ۱۸، بسیاری از طبل ها از مالکیت و استفاده سامی ها خارج شدند. بسیاری از طبل ها توسط مبلغان سامی و دیگر مقامات به عنوان بخشی از یک مأموریت مسیحی تشدیدشده نسبت به سامی ها مصادره شدند. طبل های دیگر توسط مجموعه داران خریداری شدند. اکنون بین ۷۰ تا ۸۰ طبل در مجموعه های مختلف نگهداری می شوند؛ بزرگترین مجموعه طبل ها در موزه نوردیک در استکهلم قرار دارد. اصطلاحات. اصطلاحات زبان سامی شمالی برای طبل «goavddis", "gobdis» و «meavrresgárri» است، در حالی که در سامی لوله و سامی جنوبی به ترتیب «goabdes» و «gievrie» هستند (, )؛ در انگلیسی به آن rune drum یا Sámi shamanic drum نیز گفته می شود. نام به طبل کاسه ای و نام به طبل قابی گفته می شود که با پراکندگی این نوع طبل ها مطابقت دارد. یکی دیگر از نام های سامی شمالی، «meavrresgárri»، یک کلمه مرکب بین زبانی است: «meavrres» از سامی و فنلاندی (حفاری، غرش، آشفتگی)، به علاوه «gárri» نروژی («فنجان، کاسه») تشکیل شده است. نام رایج نروژی برای طبل، «»،
بر اساس یک سوءتفاهم قبلی در مورد نمادهای روی طبل است که آنها را به عنوان خط رونی تفسیر می کرد. نام های جدید پیشنهادی در نروژی («طبل شمن») یا («طبل سامی») هستند. نام اصلی سوئدی، ، از برداشت مسیحیان از دین سامی به عنوان افسونگری (") گرفته شده است و اکنون توهین آمیز تلقی می شود. لاستادیوس در کتاب «قطعاتی از اساطیر لاپیش» (حدود ۱۸۴۰) از اصطلاح «طبل پیشگویی» (") استفاده کرده است. در زبان سوئدی امروز، اصطلاحی که معمولاً استفاده می شود ('طبل سامی') است. منابع مربوط به تاریخ طبل ها. چهار دسته منبع برای تاریخ طبل ها وجود دارد. اول خود طبل ها و آنچه ممکن است از آنها تفسیر شود. دوم، گزارش ها و رساله هایی در مورد موضوعات سامی از قرن های ۱۷ و ۱۸ که کشیشان، مبلغان یا سایر کارمندان دولت نروژی و سوئدی مانند یوهانس شفروس نوشته اند. سوم اظهارات خود سامی ها است که به دادگاه های قانونی یا سایر نمایندگان رسمی ارائه شده است. چهارم اشارات پراکنده به طبل ها و شمن گرایی سامی در منابع دیگر، مانند «تاریخ نروژ» (اواخر قرن ۱۲). قدیمی ترین اشاره به طبل سامی و شمن گرایی در نوشته ناشناس «تاریخ نروژ» (اواخر قرن ۱۲) آمده است. در آن از طبلی با
نمادهای حیوانات دریایی، قایق، گوزن شمالی و کفش های برفی یاد شده است. همچنین توصیفی از یک شمن وجود دارد که با انتقال روحش به درون یک نهنگ، زنی ظاهراً مرده را درمان می کند. پیتر کلاوسون فیس (Peder Claussøn Friis) در اثر خود با عنوان «توصیف واقعی نروژ و جزایر اطراف آن» (۱۶۳۲؛ Norriges oc omliggende Øers sandfærdige Bescriffuelse) روح یک نوآیدی را توصیف می کند که بدن را ترک می کند. قدیمی ترین توصیفی را که یک سامی از طبل ارائه داده است، آندرس هویتلوک (Anders Huitlok) از پیته سامی در سال ۱۶۴۲ انجام داد. هویتلوک یک داستان و نقاشی ارائه داد. داستان او توسط هانس پی. لیبکر، برگمایستر آلمانی-سوئدی، یادداشت برداری شده است. طبل هویتلوک نمایانگر جهان بینی است که در آن خدایان، حیوانات و زندگان و مردگان در چشم اندازی مشخص با هم کار می کنند. متون دادگاه از محاکمات علیه آندرس پالسن در وادسو در سال ۱۶۹۲ و علیه لارس نیلسون در آریپلوگ در سال ۱۶۹۱ نیز از منابع هستند. در طول قرن هفدهم، دولت سوئد برای کسب دانش بیشتر در مورد سامی ها و فرهنگ آنها، پروژه ای را سفارش داد. در طول جنگ سی ساله (۱۶۱۸-۱۶۴۸) شایعاتی پخش شد مبنی بر اینکه سوئد
ی ها با کمک جادوگری سامی ها در نبردهای خود پیروز شده اند. چنین شایعاتی بخشی از پیشینه تحقیقاتی بود که منجر به کتاب یوهانس شفروس با عنوان "لاپونیا" شد که در سال ۱۶۷۳ به زبان لاتین منتشر شد. برای شفروس، تعدادی از "مکاتبات کاهنان" ('prästrelationer") را کشیشان در مناطق سامی سوئد نوشته بودند. رساله های ساموئل راین، اولاس گران، یوهانس تورنئوس و نیکولای لوندیوس منابع مورد استفاده شفروس بودند. در نروژ، منبع اصلی نوشته های هیئت توماس فون وستن و همکارانش از سال ۱۷۱۵ تا ۱۷۳۵ است. نویسندگان هانس اسکانکه، ینس کیلدال، ایزاک اولسن و یوهان راندولف ("نسخه خطی ناروی") بودند. این کتاب ها، تا حدی، دستورالعمل هایی برای مبلغان و همکارانشان و بخشی اسنادی بودند که برای دولت کپنهاگ در نظر گرفته شده بودند. کتاب های متأخر در این سنت عبارتند از: «شرح لاپلندهای تابع تاج سوئد» (۱۷۴۷؛ Beskrifning Öfwer de til Sweriges Krona lydande Lapmarker) اثر پهر هاگستروم در سوئد و «توضیحات فینمارک لاپر» (۱۷۶۷؛ Beskrivelse over Finmarkens Lapper) اثر کنوت لیم در دانمارک-نروژ. به ویژه لستادیوس' "قطعاتی از اساطیر لاپیش' (۱۸۳۹–۴۵) قابل توجه است که هم رسا
له های پیشین را با رویکردی انتقادی مورد بحث قرار می دهد و هم بر اساس تجربه خود لستادیوس بنا شده است. شکل طبل ها. چوب. طبل ها همیشه تخم مرغی شکل هستند؛ شکل دقیق بیضی بسته به نوع چوب مورد استفاده متفاوت است. طبل هایی که هنوز وجود دارند، چهار نوع مختلف دارند و می توان آنها را به دو گروه اصلی تقسیم کرد: طبل های کاسه ای و طبل های قابی. ارنست مانکر در اثر اصلی خود (Die lappische Zaubertrommel) در مورد طبل های سامی، ۴۱ طبل قابی، یک طبل حلقه ای، دو طبل قابی برش زاویه ای و ۲۷ طبل کاسه ای را فهرست کرده است. با توجه به این اعداد، بسیاری تمایل دارند طبل ها را به دو گروه اصلی تقسیم کنند: طبل های کاسه ای و طبل های قابی، و بقیه را به عنوان انواع مختلف می بینند. با توجه به این طبل های باقی مانده و منشأ شناخته شده ی آن ها، به نظر می رسد طبل های قابی در مناطق جنوبی سامی و طبل های کاسه ای در مناطق شمالی سامی رایج تر هستند. طبل کاسه ای گاهی اوقات به عنوان یک نوع تعدیل شده ی محلی از نوع طبل پایه، که همان طبل قابی است، در نظر گرفته می شود. نوع طبل قابی بیشتر یادآور سایر طبل های تشریفاتی مورد استفاده توسط بومیان سیبری است. پوست و ن
مادهای آن. پوست طبل از پوست گوزن شمالی دباغی نشده ساخته می شده است. لارس اولسن، که طبل عمویش، طبل بیندال، را در سال ۱۸۸۵ توصیف کرد، گفته است که پوست آن معمولاً به دلیل ضخامتش از گردن بچه گوزن شمالی گرفته می شد. نمادها با خمیری ساخته شده از پوست توسکا رنگ آمیزی می شدند. نقوش روی طبل، جهان بینی صاحب طبل و خانواده اش را، چه از نظر اعتقادات مذهبی و چه از نظر شیوه های معیشتی، منعکس می کند. جهانی از طریق تصاویر گوزن های شمالی، چه اهلی و چه وحشی، و شکارچیان گوشتخواری که تهدیدی برای گله محسوب می شوند، به تصویر کشیده شده است. شیوه های معیشتی با صحنه هایی از شکار حیوانات وحشی، قایق هایی با تورهای ماهیگیری و گله داری گوزن شمالی ارائه می شود. تصاویر اضافی روی طبل شامل کوه ها، دریاچه ها، مردم، خدایان و همچنین محل اردوگاه با چادرها و انبارها است. نمادهای تمدن های خارجی، مانند کلیساها و خانه ها، نمایانگر تهدیدات جامعه غیرسامی اطراف و در حال گسترش هستند. هر صاحب طبل مجموعه نمادهای خود را انتخاب می کرد؛ هیچ دو طبلی با مجموعه نمادهای یکسان وجود ندارد. طبلی که در کتاب لاتین تاریخ نروژ با نقوشی مانند نهنگ، گوزن شمالی، اسکی و قای
ق ذکر شده، متعلق به یک سامی ساحلی بوده است. طبل سامی لوله ای نشان دهنده صاحبی است که شیوه امرار معاش خود را عمدتاً از طریق شکار، نه گله داری، پیدا کرده است. بر اساس یک گونه شناسی مبتنی بر ساختار الگوها می توان سه گونه اصلی را شناسایی کرد: در بررسی اجمالی مانکر از ۷۱ طبل شناخته شده، ۴۲ طبل سامی جنوبی، ۲۲ طبل سامی مرکزی و هفت طبل سامی شمالی وجود دارد. طبل بیندال یک طبل معمولی سامی جنوبی است که نماد خورشید در مرکز آن قرار دارد. آخرین مالک آن همچنین توضیح داد که نمادهای روی پوست بر اساس چهار جهت اصلی اطراف خورشید سازماندهی شده اند. جنوب به عنوان «سمت تابستانی» یا «جهت زندگی» توصیف می شود و شامل نمادهایی از زندگی سامی ها در طول تابستان در دشت ها است: گواهتی، انبار یا نجالا (njalla)، گله گوزن های شمالی و مراتع آنها. شمال به عنوان «سمت مرگ» توصیف می شود و شامل نمادهایی از بیماری، مرگ و شرارت است. کیلستروم و رایدوینگ نمادهای طبل ها را در دسته های زیر خلاصه کرده اند: طبیعت، گوزن شمالی، خرس ها، گوزن شمالی، سایر پستانداران (گرگ، سگ آبی، حیوانات کوچک خزدار)، پرندگان، ماهی ها، شکار، ماهیگیری، گله داری گوزن شمالی، محل اردو
(با گواهتی، نجالا و سایر انبارها)، روستای غیرسامی ( اغلب با نماد کلیسا)، مردم، سفر (اسکی کردن، پولک با گوزن شمالی، قایق ها) و خدایان و جهان های آنها نشان داده می شود. گاهی اوقات حتی نحوه استفاده از خود طبل نیز به تصویر کشیده شده است. گله داری گوزن شمالی عمدتاً با نمادی دایره ای برای آغل گوزن شمالی به تصویر کشیده شده است که برای جمع آوری، علامت گذاری و دوشیدن گله استفاده می شد. این نماد در ۷۵٪ از طبل های سامی جنوبی یافت می شود، اما در هیچ طبل شمالی یا شرقی یافت نمی شود. نماد آغل همیشه در نیمه پایینی طبل قرار دارد. گوزن های شمالی به صورت خطوط منفرد، به صورت اشکال کاملاً مدل سازی شده یا با شاخ هایشان نمایش داده می شوند. محل کمپ معمولاً به صورت مثلثی که نماد چادر/گوآهتی است، نشان داده می شود. انبار سامی ("نجالا") روی بسیاری از طبل ها از مناطق مختلف به تصویر کشیده شده است. "نجالا" کلبه ای کوچک به سبک خزانه خرس است که بر روی درخت بریده شده ساخته شده است. معمولاً با نردبانی در جلوی آن به تصویر کشیده می شود. خدایان سامی روی چندین پوست طبل نشان داده شده اند. شامل خدای بلندمرتبه Ráðði، وارالدی اولمای عقل فعال و حمایت
کننده، هوراگالس خدای رعد و برق و باروری، بیه گولمای خدای آب و هوا، لئایبولمای خدای شکار، بئایوی خدای خورشید، الهه های مادر ماتاراهکا، ساراهکا، یوئوکساهکا و اوساهکا، روح سواره «روتو» که بیماری و مرگ را به ارمغان می آورد، و جابمئاهکا، ملکه جهان زیرین. برخی از موضوعات از جهان غیرسامی نیز بر روی چندین طبل ظاهر می شوند. این ها به عنوان تلاشی برای درک و تسلط بر تأثیرات جدید در تعامل با جامعه سامی تفسیر می شوند. کلیساها، خانه ها و اسب ها بر روی چندین طبل ظاهر می شوند و طبل های مناطق تورنتسک و کیمی هم شهر، هم کلیسا و هم «فروشگاه لپ» (lapp commissary) را نشان می دهند. تفسیر نمادهای طبل ها ممکن است دشوار باشد و توضیحات مختلفی برای چندین نماد ارائه شده است. اغلب فرض بر این بوده است که سامی ها عمداً هنگام ارائه طبل های خود به مبلغان مذهبی و دیگر مخاطبان مسیحی، توضیحات گمراه کننده ای ارائه می دادند تا عناصر بت پرستی را کم اهمیت جلوه دهند و بر تأثیر مسیحیت بر فرهنگ سامی تأکید کنند. با این حال، همچنین پیشنهاد شده است که برخی از نمادها بیش از حد به عنوان مضامین مذهبی تفسیر شده اند، در حالی که در واقع نمایانگر مسائل روزمره زن
دگی بوده اند. هاکان رایدوینگ نمادهای طبل را از منظر نقد منابع ارزیابی کرده و آنها را به چهار دسته تقسیم می کند: ریوینگ و کیلستروم نشان داده اند که هم fra Lycksele و هم طبل فریونانتجاکه گیوری (Freavnantjahke gievrie) از طریق تفاسیر ارنست مانکر «روحانی» شده اند: وقتی توضیحات مقایسه می شوند، به نظر می رسد که گران نمادها را به زندگی خانگی و شیوه های امرار معاش مرتبط می کند، در حالی که مانکر خدایان و ارواح را می بیند. این امر مشکلات تفسیر را برجسته می کند. نمادهایی را که گران به عنوان هوای برفی، کشتی، باران و سنجاب ها در درختان توضیح می دهد، مانکر به عنوان خدای باد بیگ گولمای/بیگ کالماج، قربانی قایق، خدای آب و هوا و - در میان پیشنهادهای دیگر - به عنوان روح جنگل تفسیر می کند. در طبل فریونانتجاکه گیوری نمادی وجود دارد که صاحبش آن را به عنوان «یک سامی سوار بر پولک خود پشت گوزن شمالی اش» توضیح داده است، در حالی که مانکر می گوید «این ممکن است یک سورتمه سواری معمولی باشد، اما می توانیم فرض کنیم که این «نوآیدی» یا صاحب طبل است که برای انجام یک ماموریت مهم به دنیای معنوی می رود». از سوی دیگر، می توان گفت که بندیک اندرسن،
صاحب فریونانتجاکه گیوری، در حال کم اهمیت جلوه دادن محتوای معنوی طبل است، مثلا او نمادهایی را که معمولاً به عنوان سه الهه مادر شناخته می شوند، به عنوان «مردانی که از گوزن شمالی محافظت می کنند» توضیح داده است. ابزارها. ابزارهای اصلی مورد استفاده هنگام کار با طبل عمدتاً چکش طبل و یک یا دو ووئوربی ("vuorbi") برای هر طبل هستند. طبل ها همچنین دارای انواع مختلف سیم و همچنین "ناخن خرس" بودند. چکش طبل () معمولاً از شاخ ساخته می شد و به شکل T یا Y، با دو سر متقارن و با تزئینات هندسی بود. برخی از چکش ها دارای دم هایی از جنس تسمه های چرمی هستند، یا سیم های چرمی یا قلعی که به دور میله پیچیده شده اند. مانکر (۱۹۳۸) ۳۸ چکش طبل را می شناخت و توصیف کرد. چکش طبل هم برای طبل زدن در حالت خلسه و هم همراه با ووئوربی برای پیشگویی استفاده می شد. ووئوربی ('شاخص' یا 'اشاره گر'؛ vuorbi; یا ; ) که برای پیشگویی استفاده می شد از برنج، شاخ یا استخوان و گاهی اوقات از چوب ساخته شده بود. طناب ها تسمه های چرمی هستند که به قاب یا به پایین طبل میخکوب یا بسته می شوند. به آنها تکه هایی از استخوان یا فلز بسته شده بود. بندیکس اندرسن، مالک فریونانتجاک
ه گیوری، در سال ۱۷۲۳ به توماس فون وستن توضیح داد که تسمه های چرمی و تزئینات آنها از قلع، استخوان و برنج، پیشکش هایی از قدردانی به طبل بودند که توسط مالک به عنوان پاسخی به خوش شانسی که از طریق پیام هایی که شمن هنگام استفاده از طبل دریافت می کرد، به دست می آمد، داده می شد. قاب طبل فریونانتجاکه گیوری همچنین ۱۱ میخ قلعی به شکل صلیب داشت. بندیکس آنها را به عنوان شاخصی از تعداد خرس های کشته شده به لطف دستورالعمل های طبل توضیح داد. مانکر ناخن های خرس مشابهی را در ۱۳ طبل پیدا کرد. طبل های دیگر در میان طناب ها یک نره استخوان از خرس یا روباه داشتند. استفاده از طبل. ارنست مانکر استفاده از طبل را در مورد خلسه و پیشگویی این گونه خلاصه کرده است: ساموئل راین، که در کویکجوک ۱۶۶۴-۱۶۷۱ کاهن بود، یکی از اولین کسانی بود که در مورد دین سامی نوشت. برداشت او این بود که بسیاری از سامی ها، اما نه همه، از طبل برای پیشگویی استفاده می کردند. راین به چهار نوع چیزی که طبل می توانست ارائه دهد اشاره کرد: از این چهار مورد که راین ذکر کرده است، منابع دیگر بیان می کنند که اولین مورد آنها فقط توسط "نوآیدی" انجام می شد. بر اساس منابع، ممکن است ا