Payamvdn/NorthPersian_fa_wiki huggingface dataset:
از تیرهای بیرونی که به سوی دیوار مایل بودند احتمالاً همچون پشت بند به پایداری بنا کمک می کردند. سبک رمانسک. نخستین کلیساهای دانمارک در سدهٔ نهم از چوب ساخته شدند و امروزه برجا نمانده اند. در سده های دوازدهم و سیزدهم، صدها کلیسای سنگی به سبک معماری رمانسک بنا شد. این بناها دارای شبستان و جایگاه سرودخوانان با سقفِ تخت، پنجره های کوچکِ مدور و قوس های گرد بودند. در آغاز، صخره های گرانیتی و سنگ آهک مصالحِ برگزیده بودند، اما از میانهٔ سدهٔ دوازدهم که تولید آجر در دانمارک رواج یافت، آجر به سرعت به مادهٔ اصلی ساخت تبدیل شد. از نمونه های شاخصِ رمانسک آجری می توان به کلیسای سن بَندت در رینگستد (حدود ۱۱۷۰) و کلیسای بانوی ما در کالوندبورگ (حدود ۱۲۰۰) با پنج برج بلندش اشاره کرد. کلیسای اوسترلاس در جزیرهٔ برنهلم حدودِ ۱۱۵۰ ساخته شد. همانند سه کلیسای دیگرِ جزیره، این بنا کلیسای مدور است. ساختمانِ سه طبقه با دیوارِ پیرامونیِ دایره ای شکل و ستونی مرکزیِ توخالی و استثنائاً عریض پشتیبانی می شود. ساخت کلیسای جامع لوند در اسکونه حدود ۱۱۰۳، زمانی که این ناحیه بخشی از پادشاهی دانمارک بود، آغاز شد. این نخستین کلیسای جامعِ بزرگِ رما
نسکِ دانمارکی به شکلِ بازیلیکای سه شبستانه با بازوی عرضی بود. به نظر می رسد با بناهای آلمانیِ پیشین خویشاوندی داشته باشد، هرچند نشان هایی از نفوذِ آنگلو-نورمن و لمباردی نیز دیده می شود. ریبِه نیز که پس از آن با کلیسای جامعِ بزرگش (۱۱۵۰–۱۲۵۰) آمد، با منطقهٔ راین در آلمان دادوستد نزدیک داشت؛ هم مصالح (سنگ ماسه ای و توفا) و هم الگوها از همان جا گرفته شد. سبک گوتیک. از اواخر سدهٔ سیزدهم تا حدود ۱۵۰۰، معماری گوتیک به هنجار بدل شد. در نتیجه، کلیساهای رمانسکِ قدیمی یا بازسازی شدند یا با سبک گوتیک سازگار گشتند: سقف های تخت با طاق های صلیبیِ بلند جایگزین شد، پنجره ها با قوس های نوک تیز بزرگ تر شدند، نمازخانه و برج افزوده شد و درون مایه ها با دیوارنگاره آذین یافت. آجرِ قرمز، مادهٔ برگزیده شد؛ چنان که در کلیسای جامع سنت کانوت در ادنسه (۱۳۰۰–۱۴۹۹) و کلیسای سن پیتر در نستود دیده می شود. کلیسای سنت کانوت همهٔ ویژگی های گوتیک را نمایش می دهد: قوس نوک تیز، پشت بندها، طاق و تویزه، نور بیشتر و ادغام فضاییِ شبستان و جایگاه سرودخوانان. بیشترِ معماریِ گوتیکِ دانمارک در کلیساها و صومعه هاست، هرچند نمونه هایی در حوزهٔ غیرمذهبی هم و
جود دارد. Glimmingehus (۱۴۹۹–۱۵۰۶)، قلعه ای چهارگوش در اسکونه، به سفارشِ نجیب زادهٔ دانمارکی «ینس هولگِرسن اولفستند» ساخته شد که آدام فان دورن، استاد آلمانیِ شمالی (و از دست اندرکاران کلیسای جامع لوند) را به کار گرفت. این بنا انباشته از سازوکارهای دفاعیِ روزگار خود است: جان پناه، درهای کاذب، راهروهای بن بست، دهانه های کُشتار برای ریختنِ قیرِ جوشان بر مهاجمان، خندق ها، پلی بندها و تله های مرگبارِ دیگر برای حفاظتِ اشراف از شورش های دهقانی. خانه های نیمه چوبی. در اواخر قرون وسطی، گذارِ آهسته ای از خانه های چوبیِ سنتیِ شهرها و روستاها به خانه های نیمه چوبی آغاز شد. یکی از کهن ترین نمونه ها در دانمارک، Anne Hvides Gård، خانه ای دوطبقه در سووندبورگ در جزیرهٔ فونن است که در ۱۵۶۰ ساخته شد. این ساختمان اکنون بخشی از موزهٔ سووندبورگ است. ایستد در جنوبِ اسکونه (که زمانی بخشی از دانمارک بود) هنوز نزدیک به ۳۰۰ خانهٔ نیمه چوبی دارد که چندتایشان اهمیت تاریخی دارند. کهن ترین خانهٔ نیمه چوبیِ برجا در دانمارک، ساختهٔ ۱۵۲۷، در کویه در ساحلِ شرقیِ شیلند قرار دارد. «شهرِ قدیم» در آرهوسِ یوتلاند، موزه ای فضای باز از ۷۵ بنای تاریخی
گردآوری شده از سراسر کشور است؛ از جمله گونه های گوناگونِ خانه های نیمه چوبی که برخی شان به میانهٔ سدهٔ شانزدهم بازمی گردند. رنسانس. معماری رنسانس در روزگارِ فرمانرواییِ فردریک دوم، پادشاه دانمارک و به ویژه کریستیان چهارم شکوفا شد. با الهام از شاتوهای آن دوران، معماران فلاندری قلعه کرانبورگ را در هلسینگور و کاخ فردریکسبورگ را در هیلرود طراحی کردند. در کپنهاگ نیز قلعه روزنبرگ (۱۶۰۶–۱۶۲۴) و بورسن یا ساختمانِ بورسِ پیشین (۱۶۴۰) از بناهای مهمِ رنسانسی به شمار می آیند. در روزگارِ فردریک دوم، پادشاه دانمارک، طرح قلعهٔ کرانبورگ را دو معمارِ فلاندری پیش بردند: هانس هندریک فان پِسخِن که کار را در ۱۵۷۴ آغاز کرد و آنتونیس فان اُبِرخن که آن را در ۱۵۸۵ به پایان رساند. بنا بر الگوی یک قلعهٔ فرانسویِ سه بالْ ساخته شد اما در پایان به ساختمانی چهاربالْ کامل بدل گشت. قلعه در ۱۶۲۹ آتش گرفت، اما به فرمانِ کریستیان چهارم به سرعت و به سرپرستیِ هانس فان استین وینکلِ جوان ــ پسرِ هنرمند نامدارِ فلاندری ــ بازسازی شد. کرانبورگ امروز یک قلعهٔ برجستهٔ رنسانسی و در فهرست میراث جهانی یونسکو است. کاخ فردریکسبورگ (۱۶۰۲–۱۶۲۰) در هیلرود، بزر
گ ترین کاخِ رنسانس در اسکاندیناوی است. کریستیان چهارم بیشترِ بنایِ نخستینِ فردریک دوم را فروکوفت تا استین وینکل یک قلعهٔ فرانسویِ سه بالْ با یک بالِ تراسِ کوتاه پیرامونِ حیاط تکمیل کند. بیانِ معماری و پرداختِ تزیینیِ بنا گرایش های رنسانس هلندی را بازمی تابد؛ از درگاه ها و پنجره های آذین یافته پیداست و به ویژه در گِیبِلهای کشیدهٔ ایتالیایی وار نمایان است. قلعه روزنبرگ در کپنهاگ، که آن را نیز کریستیان چهارم ساخت، نمونهٔ دیگری از سبکِ رنسانسِ هلندی است. شاه در ۱۶۰۶ نخست خانهٔ ییلاقیِ دوطبقه ای در زمینی که آن را به عنوان بوستانی برای آسایش به کار می برد بنا کرد. سپس ساختِ قلعه را آغاز کرد که در چند مرحله پیش رفت تا ساختمانِ رنسانس هلندی در ۱۶۲۴ کامل شد. باغِ رنسانسیِ قلعه که پیش از خودِ بنا پدید آمده، کهن ترین باغِ سلطنتیِ دانمارک است. به پشتیبانیِ کریستیان چهارم، ساختمان بورسن در سال های ۱۶۱۸ تا ۱۶۲۴ ساخته شد و از نخستین بورس های کالاییِ اروپا بود؛ بنایی که جایگاهِ کپنهاگ را به عنوان یک کلان شهرِ بازرگانی برجسته کند. هرچند بنا الهام گرفته از رنسانسِ هلندی است، برجک ها و بام ساختِ آن پسندِ شخصیِ کریستیان چهارم را
بازمی نماید. منار مخصوصِ ساختمان ــ با چهار دمِ اژدها که به هم تنیده اند و سه تاج بر فرازشان ــ نمادِ پادشاهیِ دانمارکِ آن زمان است که نروژ و سوئد را نیز دربر می گرفت. در ۱۶۱۴، کریستیان چهارم ساختِ کریستیانستاد دانمارکیِ آن روزگار را در اسکونه (امروز جنوبِ سوئد) آغاز کرد و بسیاری از ساختمان هایش را به سبکِ رنسانس به پایان رسانْد. کلیسای تثلیث (۱۶۱۸–۱۶۲۸) به طراحیِ معمارِ فلاندری-دانمارکی لورِنس فان استین وینکل به باورِ بسیاری زیباترین کلیسای رنسانسیِ اسکاندیناوی است. کریستیان چهارم همچنین طرح های متعددی را در نروژ آغاز کرد که عمدتاً بر پایهٔ معماریِ رنسانس بود. او بهره برداری های معدنی را در کونگسبرگ و رویروس (امروزه یک میراث جهانی) راه انداخت. پس از آتش سوزیِ ویرانگرِ ۱۶۲۴، شهرِ اسلو به جایی تازه منتقل و به صورت شهری استوار با طرح مشبک شهر و باروها بازسازی شد و نامش نیز به اسلو تغییر یافت. شاه همچنین شهرِ بازرگانیِ کریستیان ساند را بنیان گذاشت و باز هم آن را به نامِ خود نامید. هولبک در شمال باختریِ شیلند از پایانِ قرونِ وسطی رو به گسترش گذاشت و رونقِ آن در سدهٔ هفدهم به اوج رسید، زیرا غلاتِ محلی با آلمان و
هلند دادوستد می شد. خانه های نیمه چوبی ای که اکنون پیکرهٔ موزه را ساخته اند به همان دوران بازمی گردند و شناختی از سازوکارِ شهر در آن روزگار به دست می دهند. خانه های کشیشی روستاییِ دانمارک در این دوره معمولاً در همان سبکِ خانه های مزرعه ساخته می شدند، هرچند اندکی بزرگ تر. نمونه ای نیکو، «اقامتگاه کشیشیِ کُلسْترُپ» نزدیکِ کِرتمینه در شمال شرقیِ فونن است؛ خودِ خانه یک بنای نیمه چوبی با بامِ پوشالی و حیاطِ چهارگوشِ بزرگ است که ساختمان های جنبی گرداگردش را گرفته اند. باروک. چونِ روزگار رنسانس، در معماریِ باروک نیز عمدتاً نفوذِ هلندی دستِ بالا را داشت، هرچند بسیاری از ویژگی ها نخست در ایتالیا و فرانسه پدید آمده بودند. "تقارن" و "قاعده مندی" دغدغه های اصلی بودند و اغلب با بیرون زدگیِ بدنهٔ میانیِ نما (در پیشانیِ اصلیِ بنا) برجسته تر می شدند. برجِ گردِ کپنهاگ نیز از پروژه های کریستیان چهارم بود، پس از آن که برای رصدخانه ای که تیکو براهه پیشنهاد کرده بود بودجه فراهم کرد. با سرپرستیِ آغازینِ هانس فان استین وینکلِ جوان—که شگفتا طرح را با باروکِ هلندی سازگار کرد—برج در ۱۶۴۲ با نزدیک به ۴۰ متر ارتفاع کامل شد. آجرها که ویژ
ه از هلند سفارش داده شده بودند، سخت پُخته و باریک بودند و «موفر/موپر» نام داشتند. رمپی مارپیچ به طول ۲۱۰ متر تا بام بالا می رود و چشم اندازی سراسرنما از کپنهاگ می دهد. برجِ گرد قدیمی ترین رصدخانهٔ فعال در اروپاست؛ تا ۱۸۶۱ در اختیار دانشگاه کپنهاگ بود و امروز در زمستان عموم می توانند از تلسکوپِ نجومیِ برج آسمانِ شب را ببینند. عمارتِ نی سو (۱۶۷۳) نزدیکِ پرستی در شیلند، برای کارگزار محلی «ینس لوریدسن» ساخته شد. این نخستین خانهٔ روستاییِ باروک در دانمارک بود که جای سبک پیشین رنسانس را گرفت. الهامْ از هلند می آمد و احتمالاً معمار اوِرت یانسِن بود. از برجسته ترین طراحانِ آن روزگار، معمار دانمارکی لمبرت وان هاون بود. شاهکار او کلیسای نجات دهندهٔ ما (۱۶۸۲–۱۶۹۶) است که نقشهٔ پایه اش بر صلیب یونانی استوار است. نما با ستون نماهای توسکانی به تمامِ قدِ بنا بخش بندی شده است. ویژگی هایی چون منارِ مارپیچِ شاخص اما تا دوران فردریک پنجم اجرا نشد و لورنتس/لاریتس دِ تورا سرانجام در ۱۷۵۲ ساختمان را کامل کرد. شارلوتن بورگ (۱۶۷۲–۱۶۸۳) در میدانِ کونگنس نی تورْو در مرکز کپنهاگ، مهم ترین بنای باروکِ «خالصِ» برجا مانده در دانمارک دانست
ه می شود. احتمال دارد وان هاون در طرح دخیل بوده باشد، هرچند معمولاً کار به اوِرت یانسِن نسبت داده می شود. چندین عمارتِ دیگرِ دانمارکی نیز بر الگوی آن ساخته شده اند. هنریک روُزه، مهندسِ ساختمانِ هلندی، به فرمان فردریک سوم، پادشاه دانمارک مأمور شد تا پیرامونِ کونگنس نی تورْو را توسعه دهد، به ویژه در پیوند با کانالِ نیهاون که قرار بود بندر تازهٔ کپنهاگ شود. با این همه، تا پادشاهیِ کریستیان پنجم در ۱۶۷۰ کار به دست «نیلس روزِنکرانتس» به انجام نرسید. در سال های پس از آن، خانه های شهریِ فراوانی در ساحلِ شمالی (آفتاب گیر) کانال بنا شد. کهن ترین شان، پلاک ۹، در ۱۶۸۱ به احتمال به دست «کریستن کریستنسن»، مدیر بندر، ساخته شد. قلعهٔ کلاوشولم (۱۶۹۳–۱۶۹۴) نزدیکِ راندرس به طراحیِ معمار دانمارکی «ارنست براندِنبورگر» و با یاریِ نیکودموس تسین جوان—معمارِ سوئدی که برای آذینِ نما دعوت شد—ساخته شد. کاخ کریستینسبورگ در کپنهاگ، به طراحیِ الیاس داوید هویسر و تکمیل شده در دههٔ ۱۷۴۰، بی گمان از چشمگیرترین بناهای باروکِ روزگار خود بود. هرچند خودِ کاخ در ۱۷۹۴ در آتش نابود شد، میدانِ نمایش ها و میدانِ سوارکاریِ گسترده ای که «نیلس آیتْوِد»
ساخته بود بی گزند مانده و امروز قابل بازدید است. کاخ فْرِدِنسبورگ (۱۷۳۱)، اقامتگاهِ سلطنتی بر کرانهٔ دریاچهٔ «اِسروم» در شیلند، با «خانهٔ دبیرخانه» ٔ دل آویزِ خود، کارِ «یوهان کورنِلیوس کریگر» —باغبان دربار قلعهٔ روزنبرگ—است. باغِ فردِنسبورگ از بزرگ ترین و خوش حالت ترین باغ های باروکِ دانمارک است. پس از گام نِهادن به سدهٔ هجدهم، معماری به سوی «باروک متأخر» رفت. از چهره های مهم می توان یوهان کونراد ارنست—سازندهٔ ساختمانِ دبیرخانه ("Kancellibygningen") در اسلوتس هولمن در ۱۷۲۱—و لاریتس دِ تورا—طراحِ کاخ اِرِمیتاژ (۱۷۳۴) در دیرهَوِن، اندکی در شمالِ کپنهاگ—را نام برد. بلندپروازانه تر از همه کارِ دِ تورا در لِدربوری نزدیکِ راسکیله بود که در آن توانست اجزا را به قصری باروک، خوش تناسب و یکپارچه درآمیزد. روکوکو. اندکی پس از دوره باروک، روکوکو در دهه ۱۷۴۰ با راهبری نیلز آیگویت مد شد. آیگویت که در اصل باغبان بود، سال ها در خارج از کشور زیست و به معماری، به ویژه روکوکوی فرانسوی، دلبسته شد. او پس از بازگشت به دانمارک، «پرینسنس پاله» (۱۷۴۳–۱۷۴۴) را در کپنهاگ برای اقامت ولیعهد فردریک (بعدها فردریک پنجم) ساخت. این ساختمان اک
نون موزه ملی دانمارک است. کمی بعد، مأموریت های پرآبرو به او سپرده شد؛ از جمله طرح کلی معماری منطقه فریدریکسستادن در کپنهاگ (۱۷۴۹) پیرامون میدانی سخت هشت گوش با چهار کاخ املینبورگ که یکی از مهم ترین مجموعه های روکوکوی اروپا شمرده می شود. آدام گوتلوب مولتکه—"اوِرهوفمارشال" و مباشر پروژه در دربار فردریک پنجم—به آیگویت دست باز داد؛ نه فقط برای طراحی بناهای اصلی، بلکه برای خیابان های پهن و راست و عمارت های حاشیه آن ها نیز. فردریک پنجم می خواست دستاوردهای ساختمانی شاهان فرانسه را الگو گیرد؛ از همین رو، میدان کاخ از میدان کنکورد هم دوره الهام دارد. هرچند آیگویت پیش از پایان کار درگذشت، معماران دیگر از جمله لاریتس د تورا طرح های او را وفادارانه ادامه دادند. شاید بهترین دستاوردها املینبورگ، کلیسای فردریک در مجاورت آن و بیمارستان فریدریکس باشد. در همین دوره، فیلیپ د لانگه—با آنکه زیر نفوذ آیگویت بود—سبکی نسبتاً سخت گیرانه برای خود پرورد. نمای تزیینی او را می توان بر ساختمان «کونست فوریننگن» (۱۷۵۰) در گامل استراند کپنهاگ دید؛ طبقه بالایی با سرتیر، بعداً افزوده شد. لانگه همچنین کلیسای دامس هولته را در جزیره مون—یگانه کلی
سای روکوکوی روستایی دانمارک—طرح کرد. نئوکلاسیک. معماری نئوکلاسیک که از یونان و روم باستان الهام می گرفت، با معمار فرانسوی نیکولا-آنری ژاردن به دانمارک آمد. هم میهن او، پیکرتراش ژاک سالی—که در دانمارک جاافتاده بود—فردریک پنجم را قانع کرد که ژاردن پس از مرگ آیگویت بتواند کار کلیسای فردریک را به پایان برساند. هرچند این کار میسر نشد، ژاردن چند بنای نئوکلاسیک آبروبر ساخت: کاخ برنستورف (۱۷۵۹–۱۷۶۵) در گنتوفت و کاخ ماریِن لیست نزدیک هلسینگور. از شاگردان او، کاسپار فردریک هارسدورف برجسته ترین معمار سده هجدهم دانمارک شد و «پدر کلاسیک گرایی دانمارکی» خوانده می شود. او بازطراحی های فراوانی درون و بیرون بناها انجام داد؛ از جمله در تئاتر سلطنتی (۱۷۷۴) که در آن، سبک معبد کلاسیک با ورودی پهن و تالار بزرگ را قالب کرد. همچنین در مجموعه املینبورگ کار کرد: کلُنیدی با هشت ستون چوبی ایونیک که اقامتگاه ولیعهد ("Schacks Palæ") را به اقامتگاه پادشاه ("Moltkes Palæ") پیوند می دهد. نمونه ای شاخص از نئوکلاسیک، لیسلوند در جزیره مون در جنوب شرق دانمارک است؛ خانه ای ییلاقی کوچک به شیوه نئوکلاسیک فرانسوی در دهه ۱۷۹۰ که به سبب بام پوشالی اش
استثنایی است. مانند باغ رمانتیک پیرامون، طرح خانه کار آندریاس کیرکرپ بود—از برجسته ترین معماران منظر آن روزگار. این مکان را به عنوان اقامتگاه تابستانی برای آنتوان دولاکالمت، فرماندار جزیره، و همسرش «لیزه» ساختند. بنا نقشه T دارد: اتاق های اصلی در طبقه همکف و طبقه اول با نه خوابگاه. درون مایه احتمالاً به دست یوزف کریستیان لیلیه، تزیین کار نامدار آن زمان، آراسته شد. سده نوزدهم. کلاسیک گرایی. پس از درگذشت هارسدورف، چهره اصلی کلاسیک گرایی کریستین فردریک هانسن بود که سبکی سخت گیرانه تر با فرم های پاک و ساده و سطوح یک دست پروراند. از ۱۸۰۰، سرپرست پروژه های بزرگ ساختمانی کپنهاگ شد و عمارت شهرداری و دادگستری کپنهاگ (۱۸۰۵–۱۸۱۵) را در نیتورو طرح کرد. او همچنین بازسازی کلیسای بانوی ما ("Vor Frue Kirke") و سامان دهی میدان پیرامون (۱۸۱۱–۱۸۲۹) را بر عهده داشت. در ۱۸۰۰، هانسن مأمور بازسازی کاخ کریستینسبورگ شد که در ۱۷۹۴ سوخته بود؛ اما کاخ در ۱۸۸۴ باز هم در آتش سوخت. آنچه برجا مانده، نیایشگاه باشکوه کاخ است که با ستون های ایونیک، حال و هوای باستانی می دهد. مایکل گوتلیب بیندس بل بیش از هر چیز با طراحی موزه توروالدسن شناخته می
شود. او در ۱۸۲۲، در جوانی، با کلاسیک گرایی کارل فریدریش شینکل در آلمان و فرانسه آشنا شد و با معمار و باستان شناس آلمانی تبار «فرانتس گاو» دیدار کرد که او را با معماری رنگین باستان آشنا ساخت. عمویش «یوناس کولین» —مدیر فعال هنر و فرهنگ در عهد فردریک ششم—دل پادشاه را برای ساخت موزه ای برای برتل توروالدسن نرم کرد و از بیندس بل خواست طرح هایی فراهم کند. چون طرح های او با دیگران تفاوت آشکار داشت، مأمور شد «اصطبل کالسکه سلطنتی و کارگاه نقاشی دکور تئاتر» را به موزه بدل کند. او با الگوگیری از ارختیون و پارتنون به صورت بناهایی آزاد و رها از بافت خیابانی بسته، کار را در ۱۸۴۸ به پایان رساند. او همچنین از عناصر احیای مصری الهام گرفت؛ با این همه «طرح کلی… نه مصری است و نه یونانی؛ کار خود بیندس بل است». تاریخ گرایی. با پیدایش تاریخ گرایی در نیمهٔ دوم سدهٔ نوزدهم، توجه ویژه ای به استانداردهای بالای صنعتگری و استفادهٔ درست از مصالح شد. نمونهٔ آن را می توان در کتابخانه دانشگاه کپنهاگ (۱۸۶۱) دید که به دست یوهان دانیل هرهولد طراحی شد و الهام گرفته از کلیسای سن فرمو در ورونا بود. ویلهلم دالروپ یکی از پرکارترین معماران سدهٔ نوزده
م بود. شاید بیش از هر کس دیگر، او در شکل گیری سیمای امروز کپنهاگ سهم داشت. مهم ترین بناهای او شامل هتل دَنگِلتر (۱۸۷۵) و نگارخانه ملی دانمارک (۱۸۹۱) در کپنهاگ است. او با پشتیبانی شرکت کارلسبرگ، گلیپتوتک نو کارلسبرگ (۱۸۹۷) و چندین ساختمان پرزرق وبرق در محوطهٔ کارخانه آبجوسازی کارلسبرگ را طراحی کرد که اکنون به منطقه ای تازه در کپنهاگ بازسازی می شود. فردیناند ملدال، از دیگر هواداران تاریخ گرایی، بازسازی کاخ فردریکس بورگ را پس از آتش سوزی ۱۸۵۹ تکمیل کرد و ساختمان پارلمان ایسلند در ریکیاویک (در آن زمان مستعمرهٔ دانمارک) را طراحی کرد. بزرگ ترین دستاورد او اما تکمیل کلیسای فردریک در کپنهاگ بود. این مکان پس از توقف کار بر روی طرح اصلی ژاردن در ۱۷۷۰ به ویرانه ای بدل شده بود. طرح های ملدال با طرح ژاردن تفاوت زیادی داشت: برج های جانبی حذف شدند، گنبد کوتاه تر بود و ستون ها از شش به چهار در ورودی اصلی کاهش یافت. با این حال، به لطف فانوسک و منارهٔ بلندتر، ارتفاع کلی تقریباً برابر با طرح ژاردن شد. این ساختمان که با نام «کلیسای مرمرین» شناخته می شود، در ۱۸۹۴ و بیش از ۱۵۰ سال پس از طرح اولیهٔ آیگتود تکمیل شد. رمانتیسم ملی. ما
رتین نیروپ از چهره های اصلی سبک رمانتیسم ملی بود. هدف اصلی او استفاده از نقش مایه های شاخص کشورهای نوردیک از گذشتهٔ دور بود، همان گونه که در ساختمان شهرداری کپنهاگ که در ۱۹۰۵ تکمیل شد، به روشنی پیداست. این بنا بی گمان یادمانی ترین و اصیل ترین ساختمان کپنهاگ در ربع پایانی سدهٔ نوزدهم است، با نمایی باشکوه، تندیس طلایی ابسالن بالای ایوان و برج ساعت باریک و بلند آن. این ساختمان از شهرداری سیه نا الهام گرفته بود. از دیگر چهره های رمانتیسم ملی هاک کامپمان بود که تئاتر آرهوس را در سبک هنر نو در واپسین سال های سدهٔ نوزدهم طراحی کرد. توسعهٔ شهری. شهر بندری سووندبورگ در جنوب شرق جزیرهٔ فونن به سدهٔ سیزدهم برمی گردد. رونق واقعی در سدهٔ نوزدهم پدید آمد، زمانی که کشتی سازی و بازرگانی به موتورهای اصلی رشد تبدیل شدند. سپس شهر دوره ای از بازسازی را گذراند که طی آن ساختمان های آجری و سنگی تازه در خیابان های باریک ساخته شدند. بخش کهن شهر اکنون یکی از جاذبه های مهم گردشگری است. سبک معماری ویژهٔ اسکاگن در شمالی ترین نوک یوتلاند بسیار متمایز است. از سدهٔ نوزدهم به بعد، خانه ها سفیدکاری شده و سقف های سفال قرمز داشتند. رنگ های زرد
و قرمز غالب بودند، با دودکش های سفید و تزیینات بام. این سنت ها تنها در محله های قدیمی شهر یافت نمی شوند، بلکه در نواحی نوساز نیز حفظ شده اند. چندین ساختمان شاخص از آغاز سدهٔ بیستم را اولریک آدولف پلسنر طراحی کرد و برخی دیگر به دست معماران نامداری چون توروالد بیندسبال ساخته شدند. سدهٔ بیستم. کلاسیک گرایی نوردیک. نئوکلاسیک گرایی یا همان کلاسیک گرایی نوردیک در آغاز سدهٔ بیستم تا حدود ۱۹۳۰ به رونق خود ادامه داد، چنان که در ساختمان های مسکونی «هورنبایخوس» اثر کی فیسکر (۱۹۲۳) و ساختمان مرکزی پلیس اثر هاک کامپمان (۱۹۲۴) دیده می شود. این جریان پدیده ای جداافتاده نبود و هم بر پایهٔ سنت های موجود معماری کلاسیک در کشورهای نوردیک و هم از اندیشه های تازه در فرهنگ های آلمانی زبان تأثیر پذیرفت. از این رو می توان آن را آمیزه ای از تأثیرهای مستقیم و غیرمستقیم معماری بومی (نوردیک، ایتالیایی و آلمانی) و معماری نئوکلاسیک دانست. گرچه این جنبش بیشترین موفقیت خود را در سوئد داشت، چندین معمار برجستهٔ دانمارکی هم به آن پیوستند، از جمله ایوار بنتسن، کاره کلینت، آرنه یاکوبسن، کارل پترسن و استین آیلر راسموسن. بنتسن با همکاری تورکیل هنین
گسن نخستین خانه ردیفی دانمارک را در منطقهٔ بله هوی کپنهاگ طراحی کرد. کلینت نیز همراه با بنتسن، طرح بیمارستان فردریک را برای موزه طراحی دانمارک دگرگون کرد. مهم ترین دستاورد کارل پترسن، موزهٔ فابورگ بود که برای مجموعه های هنری فونن ساخته شد. راسموسن بیش از همه به خاطر فعالیت هایش در شهرسازی و مشارکت در «آزمایشگاه شهرسازی دانمارک» به یاد آورده می شود. هیجان نمایی. کلیسای گروندتویگ در بیسپه بیرگ کپنهاگ به نام فیلسوف و کشیش دانمارکی ان. اف. اس. گروندتویگ نام گذاری شده است، کسی که بیشتر دانمارکی ها او را به خاطر سرودهای پرطنینش می شناسند که اکنون بخشی جدایی ناپذیر از فرهنگ ملی شده اند. به دلیل ظاهر غیرمعمولش، این کلیسا مشهورترین نمونهٔ معماری اکسپرسیونیستی (هیجان نمایی) در دانمارک است. این بنا به دست پدر ویلهلم ینسن-کلینت طراحی شد و به شدت بر سنت های معماری گوتیک آجری اسکاندیناوی، به ویژه کلیساهای روستایی دانمارک با شیب پلکانی، تکیه داشت. ینسن-کلینت شکل های هندسی نوین اکسپرسیونیسم آجری را با خط عمودی کلاسیک معماری گوتیک درهم آمیخت. ساخت بنا در ۱۹۲۱ آغاز شد اما پس از مرگ او، پسرش کاره کلینت آن را در ۱۹۴۰ تکمیل کرد.
چشمگیرترین بخش بنا نمای غربی آن است که یادآور یک وست ورک یا نمای بیرونی یک ارگ کلیساست. کارکردگرایی. کارکردگرایی، که در دههٔ ۱۹۳۰ آغاز شد، بر معماری عقلانی متکی بود و از آجر، بتن، آهن و شیشه استفاده می کرد، ترجیحاً برای پاسخ به نیازهای اجتماعی. چهره های اصلی این سبک در دانمارک فریتس شلگل، موگنس لاسن، ویلهلم لوریتسن و به ویژه آرنه یاکوبسن بودند که مجموعه مسکونی بلاویستا را در شمال کپنهاگ طراحی کرد. از دیگر شاهکارهای یاکوبسن تالار شهر آرهوس بود که همراه با اریک مولر در ۱۹۳۷ طراحی و در ۱۹۴۸ تکمیل شد. برج آن ۶۰ متر ارتفاع دارد و صفحهٔ ساعت برج به قطر هفت متر است. ساختمان از بتن ساخته و با سنگ مرمر پورشگرن نروژ پوشیده شده است. رویکردی سنتی تر از سوی کی فیسکر دنبال شد که همراه با سی. اف. مولر از ۱۹۳۱ به بعد ساختمان هایی برای دانشگاه آرهوس طراحی کردند. نوین گرایی. پس از جنگ جهانی دوم، کارکردگرایی از گرایش های مدرنیسم آمریکایی تأثیر گرفت که با نقشه های نامنظم، سقف های تخت، پلان آزاد داخلی و نماهای شیشه ای شناخته می شد. نمونه های خوب آن شامل خانه اوتزن در هلبک (۱۹۵۲) در حومهٔ هلبک نزدیک هلسینگور است که در آن از مصالح
ارزان مناسب برای خانه سازی پس از جنگ استفاده شد؛ و خانه های کینگو (۱۹۵۶–۵۸) در هلسینگور که شامل ۶۳ خانهٔ ال شکل بر پایهٔ الگوی خانه های روستایی دانمارک بودند. پروژهٔ دیگر، موزه هنر مدرن لوئیزیانا (۱۹۵۸) در هوملبک بود که توسط یورگن بو و ویلهلم وولرت طراحی شد و به خاطر پیوند میان معماری و چشم انداز شناخته می شود. در این دوره، آرنه یاکوبسن به معمار برجستهٔ معماری مدرن دانمارک بدل شد، از جمله با طراحی هتل رادیسون سلطنتی کپنهاگ (۱۹۶۰). تالار شهر رودووره که در ۱۹۵۶ تکمیل شد، نشان می دهد چگونه یاکوبسن در به کارگیری مصالح گوناگون مانند سنگ ماسه، دو نوع شیشه، فلز نقاشی شده و فولاد زنگ نزن مهارت داشت. با ادامهٔ راه یاکوبسن، معماران دانمارکی در معماری سدهٔ بیستم به موفقیت های چشمگیری رسیدند. مهم ترین نمونه، یورن اوتزن و تالار اپرای سیدنی بود که به عنوان بنایی نمادین، او را به دومین شخصی بدل کرد که اثرش در زمان حیات به عنوان میراث جهانی شناخته شد. کلیسای بگسورد (۱۹۶۸–۷۶) در کپنهاگ نیز نمونه ای برجسته از منطقه گرایی انتقادی به شمار می رود، زیرا میان فرهنگ جهانی و فرهنگ منطقه ای پیوندی نو آفریده است. پیروزی یوهان اتو فون ا
شپرکلسن در مسابقه طراحی معماری برای تاق بزرگ در لا دفانس پاریس، شهرتی جهانی برای او به همراه آورد. هنینگ لارسن پُرکار نیز ساختمان وزارت خارجه را در ریاض و چندین بنای شاخص در اسکاندیناوی، از جمله تالار اپرای کپنهاگ، طراحی کرد. موفقیت خیابان استروگت در تبدیل به پیاده راه در دههٔ ۱۹۶۰ و کتاب اثرگذار «زندگی میان ساختمان ها» باعث شد یان گل در طراحی شهری به شهرت جهانی برسد. او در پروژه های بسیاری در شهرهایی مانند ملبورن، لندن و نیویورک مشاوره داده است. آثار او اغلب بر پایهٔ تجربهٔ کپنهاگ و فرهنگ دوچرخه سواری آن برای ارتقای کیفیت فضاهای عمومی در مراکز شهری بوده است. پسانوین گرایی. پسامدرنیسم و معماری پست مدرن نیز بر معماری دانمارک اثر گذاشته اند؛ از جمله پروژه های بزرگ و شاخصی مانند ایستگاه قطار Høje-Taastrup در سال ۱۹۸۶ اثر Jacob Blegvad، تالار چندمنظورهٔ اسکالا در مرکز کپنهاگ روبه روی باغ های تیولی که در سال ۱۹۸۹ بر پایهٔ طرح معمار و استاد Mogens Breyen بازتوسعه شد اما در ۲۰۱۲ فروریخته شد، و نیز Scandinavian Center در آرهوس اثر Friis &amp; Moltke از سال ۱۹۹۵. چندین پروژهٔ مسکونی در دانمارک، به ویژه پروژه های بزرگ
مسکن اجتماعی در دههٔ ۱۹۸۰ و اوایل دههٔ ۱۹۹۰ نیز از جریان پست مدرن آن زمان الهام گرفتند. از نمونه های شاخص می توان به مجموعهٔ آپارتمانی کوچک «Det Blå Hjørne» (گوشهٔ آبی) در Christianshavn اثر Tegnestuen Vandkunsten و نیز پروژهٔ بزرگ تر و بسیار جدیدتر Bispebjerg Bakke در Bispebjerg در سال ۲۰۰۶ اشاره کرد که با همکاری هنرمند Bjørn Nørgaard طراحی شد. دورهٔ معاصر. از آغاز هزارهٔ جدید، معماری دانمارک هم در داخل و هم در خارج شکوفا شده است. دو پهنهٔ مهم در کلان منطقهٔ کپنهاگ فرصت های چشمگیری برای توسعه های معماری در داخل کشور فراهم کرده اند و در عین حال شماری از شرکت ها با کسب سفارش های مهم در خارج، به شناخته شدن بین المللی دست یافته اند. برای برخی، پروژه های برون مرزی به اندازهٔ پروژه های داخل دانمارک اهمیت یافته اند. در سال های اخیر همچنین چند شرکت تازهٔ معماری پدید آمده اند که هم در دانمارک و هم در سطح بین المللی فعالیت می کنند. توسعه های شهری اخیر. Ørestad ناحیه ای نوین در جنوب شرق مرکز شهر کپنهاگ است. خاستگاه آن با ساخت پل اورسوند که کپنهاگ را به مالمو در سوئد پیوند می دهد و در سال ۲۰۰۰ تکمیل شد، گره خورده است. پ
س از مراحل برنامه ریزی در دههٔ ۱۹۹۰، نخستین ساختمان اداری در ۲۰۰۱ تحقق یافت. تا سال ۲۰۱۰ این ناحیهٔ پیوسته گسترنده بیش از ۳۰۰۰ آپارتمان و ۱۹۲٬۱۰۰ مترمربع فضای اداری داشت. خود کپنهاگ نیز در سال های اخیر با تشویق پروژه های گوناگون در امتداد آب نما دگرگونی های مهمی را تجربه کرده است. بر پایهٔ برنامه ریزی های آغازین در دههٔ ۱۹۸۰، این پهنه شاهد برآمدن چندین بنای حیثیتی بوده است؛ از جمله بخش افزودهٔ کتابخانهٔ ملی بلک دایموند (۱۹۹۹)، تالار اپرای کپنهاگ (۲۰۰۰) و Royal Danish Playhouse (۲۰۰۴). حضور بین المللی. Henning Larsen Architects به سرپرستی Louis Becker اکنون بیرون از دانمارک نیز فعال است. از پروژه های بین المللی آنان می توان به تالار کنسرت هارپا در ریکیاویک (۲۰۱۱؛ ۲۰۱۳ European Union Prize for Contemporary Architecture), اشپیگل در هامبورگ (۲۰۱۱)، و Quay Quarter Tower در سیدنی (۲۰۲۱) اشاره کرد. 3XN تالار برندهٔ جوایز موزیک خِباو در آمستردام و موزهٔ لیورپول را طراحی کرده است. از پروژه های تازه تر می توان به برج Quay Quarter در سیدنی، ساختمان کمیته بین المللی المپیک در لوزان (۲۰۱۹) و SAP Garden در مونیخ (۲۰۲۴) اشا