Payamvdn/NorthPersian_fa_wiki huggingface dataset:
محال ثلاث تنکابن رسیدند و در اواخر عصر قاجار افرادی چون کلنل بصیر دیوان و سرهنگ فضل الله پهلوی هر دو از منطقهٔ سوادکوه به حاکمیت محال ثلاث تنکابن رسیدند. در دوران قاجار و اوایل پهلوی اشخاصی چون محمود میار و آقا خان میار و اسدالله میار (پسر مرتضی قلی بیک میار) و آقا بزرگ میار و علی خان میار (پسر اسدالله خان میار) و عزیزالله خان میار (پسر زمان خان میار) و محمد امین میار (پسر میرزا عبدالله خان میار) و همچنین میرزا محمد خان فقیه و عبدالعلی خان فقیه با عنوان نائب الحکمهٔ کلارستاق به حاکمیت کلارستاق رسیدند. الحاق کلارستاق و کجور به تنکابن جنگ های صد ساله بین خاندان های کلارستاق و کجور با خاندان خلابر تنکابن را در پی داشت. سرزمین محال ثلالث از شرق به سولده شهرستان نور و از غرب به رودخانه سرخانی مرز بین مازندران و گیلان محدود بود. نبرد تنکابن و کلارستاق. جعفر قلی خان خلابر تنکابنی با ورود به منطقهٔ کلارستاق بنای ناسازگاری و تکالیف شاق بر آنها داشت. این واقعه موجب اعتراض مردم کلارستاق گردید که در راس آن آقا خان میار کلارستاقی قرار داشت. در این میار آقاخان میار توانست با حمایت اهالی کلارستاق و کجور مقر جعفر قلی خان خلع
تبری را مورد حمله قرار داده و موفق شد او را شکست دهد. و جعفر قلی خان تنکابنی پس از این شکست به خرم آباد مرکز تنکابن فرار نمود و در نهایت فتحعلی شاه قاجار فرمان حکومت کلارستاق به نام آقا بزرگ میار کلارستاقی زد. فتح تنکابن توسط مجاهدان مازندران (کلارستاق و کجور). پس از مشروطه ناراضیت مردم منطقه کلارستاق و کجور نسبت به خلابران تنکابن شدت یافت و در سال ۱۳۳۳ قمری عده ای از ناراضیان محلی کجور و کلارستاق که در راس آن علی دیوسالار کجوری (سالار فاتح) قرار داشت برای شکایت از حکومت علی قلی خان امیر اسعد خلعتبری (حاکم تنکابن) به تهران نزد سپهسالار تنکابنی نخست وزیر وقت شکایت می کنند ولی از آنجا که حاکم تنکابن خود توسط سپهسالار تنکابنی انتخاب شده بود این نارضیان به نتیجه ای نمی رسند بنابراین خود به محال ثلاث مراجعت کردند تا امیر اسعد خلعتبری را خود اخراج کنند؛ بنابراین علی دیوسالار کجوری ابتدا قصد تصرف اموال محمد ولی خان تنکابنی (سپهسالار تنکابنی) را در مناطق کجور و کلارستاق را نمود در این هنگام محمد ولی خان تنکابنی نیروهای خواجوند را علیه علی دیوسالار کجوری تحریک نمود اما علی دیوسالار کجوری توانست در منطقه لیتنگان نوشهر
نیروهای خواجوند را شکست دهد. در همین راستا علی دیوسالار کجوری (سالار فاتح) در صدد تصرف تنکابن برآمد در این میان نیروهای کجور و کلارستاق به فرماندهی علی دیوسالار کجوری توانست نیروهای تنکابن را که فرماندهی آن ها را اکرم الممالک خلعتبری پسر امیر اسعد خلعتبری برعهده داشت را شکست دهند و خرم آباد مرکز تنکابن به اشغال نیروهای کجور و کلارستاق درآمد. امیر اسعد خلعتبری حاکم تنکابن پس از اینکه از علی دیوسالار کجوری شکست خورد به سوی رودبار الموت فرار نمود. محال ثلاث در تقسیمات کشوری. محال ثلاث در تقسیمات کشوری بخشی از استان مازندران محسوب می شد. مازندران پیش از قانون تشکیل مجلس و تصویب قانون ایالات و ولایات ۱۲۸۶ کشور به صورت ایالتی و ولایتی اداره و به دوازده ولایت اصلی تقسیم می شد. براساس این قانون مازندران یکی از دوازده ولایت محسوب می شد و شهرهای عمده آن شامل آمل، استارآباد، اشرف، بارفروش، ساری، فرح آباد، تنکابن، کلارستاق، نور، سوادکوه و کجور بود. صفی خان در سال ۱۲۸۶ مازندران را در ردیف یکی از ولایات دوازده گانه و ساری، فرح آباد، اشرف، بارفروش، آمل از مهمترین شهرها و تنکابن، سخت سر، کلارستاق، کجور، نور، لاریجان، هزارجری
ب، سوادکوه و فیروزکوه از مهمترین توابع و محال مازندرانی ذکر کرده است. کیهان در سال ۱۳۱۱ کشور را به بیست و هفت قسمت تقسیم کرده است. در این تقسیم بندی مازندران در قسمت ششم جای گرفته و از حیث تقسیمات حکومتی از ده قسمت به نام های زیر تشکیل شده است:
اتوبوس فضاپیما یا اتوبوس ماهواره () بخش اصلی بدنه و از اجزای ساختاری یک ماهواره یا یک فضاپیما است که بار مفید و کلیه ابزارهای علمی در آن نگهداری می شود. ماهواره های با اتوبوس فضایی پیش ساخته نوع مقابل اتوبوس با ماهواره هایی هستند که یک جا طراحی و تولید ویژه شده برای یک مأموریت خاص هستند. این اتوبوس ها معمولاً مطابق با نیازهای مشتری سفارش می شوند، به عنوان مثال با حسگرها یا فرستنده های تخصصی ویژه، به منظور دستیابی به یک مأموریت خاص. آنها معمولاً برای ماهواره های مدار زمین آهنگ (ژئوسنکرون)، به ویژه ماهواره های ارتباطی استفاده می شوند، اما در فضاپیماهایی که مدارهای پایین تری را اشغال می کنند نیز استفاده می شوند، که گهگاه شامل مأموریت های مدار پایینی زمین نیز می شود.
مانوئل معمار ( سده ۱۰ میلادی) نقاش و مجسمه ساز اهل ارمنستان بود. وی آثارش در نیمه اول سده ۱۰ میلادی در واسپوراکان خلق نموده است. وی معمار ارشد شاهزاده نشین آرتسرونی بوده است.
دست نیافتنی () یک فیلم کمدی صامت به کارگردانی ادوارد اف کلاین است که در سال ۱۹۲۹ منتشر شد.
عیّار تنها فیلمِ مستندی است از علاء محسنی دربارهٔ بهرام بیضایی. نامِ فیلم برگرفته است از فیلم نامهٔ فیلم نشدهٔ بیضایی به همین نام. نقد و نظر. موضوعِ فیلم، به قولِ فرزاد استوارزاده، «نبودن و چرایی نبودن بهرام بیضایی در کشور خودش است.» به گفتهٔ فیلم ساز: «این «عیّار تنها» متاسفانه تنها عیّار تنها نیست، هزاران هزار عیّار دیگر هستند که در چنین وضعیتی از وطن خودشان تارانده شدند، چون در کشور خودشان جایی برای کار و زندگی ندارند.» جواد طوسی به گفته های بیضایی دربارهٔ مسعود کیمیایی در فیلم اعتراض کرد؛ و سعید مستغاثی روایتِ بیضایی از واقعهٔ ۱۳۲۸ ابرکوه در فیلم را دروغ شناخت. ۱۷ نوامبرِ ۲۰۲۰ نشستی اینترنتی برگزار شد که در آن محسنی به پرسش های علاقمندان پاسخ گفت.
خط گلزار یکی از شیوه های تفننی خوشنویسی است. این خط به نقاشی خط بسیار نزدیک و در واقع پایه آن به شمار می رود. در اینگونه، تا آن جا که پیچ و خم های خط اجازه می دهد، درون خط اغلب با تصاویر گیاهی و گاه حیوانی و انسانی آرایش می شود. این خط را می توان در خطوط مختلف اجرا کرد، اما این کار در خط نستعلیق بیشتر انجام می شده است. پیش از آن که خط مورد نظر را خوشنویسی کنند آن را طراحی کرده و ترکیب می زنند. این طراحی ها با توجه به روش های مرسومی چون نقاشی، گل و مرغ و دیگر آرایه های تزیینی در سواد (سیاهی) خط اجرا می شوند. به نظر می رسد نخستین آثار فن گلزار در خوشنویسی به منزلهٔ بخشی از مهارت تذهیب کارپیش رفته است. از قرن سیزدهم نقوش پیکره ها با موضوعیت مذهبی و اعتقادی به گلزار افزوده شد. اوج تنوع نقوش ونگاره ها را در دوره قاجاریه شاهد هستیم که به صورت رنگی و با پرداز و پرداخت های بسیار ظریف انجام شده است. از اواخر قرن ۱۴، نقوش کم کم با واقع گرایی وارده از غرب آمیخته و رنگ و بویاروپایی گرفت و از نور و پرداز بیشتر بهرهمند شدند. در سالهای اخیر نقوش گلزار دستخوش تغییرات شدند و فقط جهت پرکردن فضای سیاه کلمات با گل های ختایی و اس
لیمی به کار رفته است. هنرمندان گلزار با گلهای تذهیب و اسلیمی، گل و بوته، گل و مرغ، نقوش جانوری - اساطیری، نقوش انسانی و روایاتمذهبی، آرامگاه ها و خوشنویسی درون خطوط را مزین می نمودند. این نقوش در چهارگروه مذهبی، باستانی، ادبی ودرباری دسته بندی می گردد. از استادان برجسته خط گلزار چون محمود زین الدین، محمدباقر زرین قلم، اسماعیل جلایر، محمدکاظم، محمد صادق، محمدعلی، عباس بنصبور، حسن زرین قلم، شیخ علی سکاک و محمدعلی خیارجی می باشند.
هواپیمای جنگندهٔ رهگیر گرومن اف-۱۴ تام کت در نیروی دریایی ایالات متحده و نیروی هوایی ایران خدمت کرده است. این جنگنده در نیروی دریایی ایالات متحده از سال ۱۹۷۴ تا ۱۹۷۸ خدمت در نیروی دریایی آمریکا. اف-۱۴ تام کت عمدتاً تا دههٔ ۱۹۹۰ مأموریت های هوابه هوا و شناسایی را برای نیروی دریایی ایالات متحده انجام می داد و از آن به عنوان یک جنگنده تهاجمی دوربرد نیز استفاده می شد. این جنگنده اقدامات قابل توجهی در دریای مدیترانه و خلیج فارس انجام داد و تا زمان پایان خدمت آن در ایالات متحده در سال ۲۰۰۶ به عنوان یک جنگندهٔ ضربتی نیز در بالکان، افغانستان و عراق مورد استفاده قرار گرفت. خروج آمریکا از سایگون (۱۹۷۵). تام کت نخستین حضور عملیاتی خود را طی عملیات تخلیهٔ شهروندان آمریکایی از سایگون، در آوریل ۱۹۷۵ انجام داد تا با پوشش هوایی در ویتنام جنوبی، امنیت آسمان را برای این عملیات، فراهم کند. رهگیری ها در طول جنگ سرد (۱۹۷۶–۱۹۹۱). اسکادران ۱۴۷، نخستین اسکادران اف-۱۴ در ناوگان اقیانوس اطلس نیروی دریایی ایالات متحده بود که در ۲۳ آوریل ۱۹۷۶ یک هواپیمای شناسایی توپولف ۹۵دی شوروی را رهگیری کرد. یکی از کارهای معمول اف-۱۴های نیروی دریایی
ایالات متحده، رهگیری هواپیماهایی بود که به گروه های حامل آمریکایی ها نزدیک می شدند. بمب افکن های راهبردی شوروی و هواپیماهای شناسایی دریایی به طور منظم در نزدیکی ناوهای هواپیمابر آمریکایی در طول جنگ سرد گشت زنی می کردند و اغلب توسط اف-۱۴ها اسکورت می شدند. اف-۱۴ها رهگیرهای اصلی هواپیماهای توپولف ۹۵ بودند که گاهی در طول جنگ سرد در مجاورت ناوهای هواپیمابر ایالات متحده پرواز می کردند. سیاست ایالات متحده این بود که اجازه نمی داد این هواپیماها بدون اسکورت مسلح به چندصد مایلی یک ناو هواپیمابر برسند. در طول اوج جنگ سرد، یک جفت هواپیمای توپولف ۹۵ از نوع شناسایی هر هفته از شبه جزیره کولا به سمت کوبا پرواز می کردند که منجر به رهگیری مکرر آن ها هنگام عبور از سواحل شرقی ایالات متحده می شد. در همان دورهٔ زمانی، مانور سالانهٔ سازمان پیمان آتلانتیک شمالی (ناتو) در منطقهٔ دریای شمال باعث شد تا هواپیماهای توپولف ۹۵دی به صورت جفت به پرواز درآیند تا ناوهای هواپیمابر را در این منطقه شناسایی کنند. تام کت ها همچنین برای رهگیری هواپیماهای حمله دریایی توپولف تو-۱۶ و هواپیماهای ام-۴، آنتونوف ای ان-۱۲ و هواپیماهای گشت و شناسایی ایلیوشین
ایل-۳۸ مورد استفاده قرار گرفتند. در سال ۱۹۷۶ یک اف-۱۴ از ناو یواس اس جان اف. کندی در نزدیکی اسکاپا فلو دچار سانحه شد و لاشهٔ آن در عمق ۵۸۰ متری آب، پیدا شد. نیروی دریایی ایالات متحده که نگران آن بود که شوروی لاشهٔ هواپیما و موشک های ایم-۵۴ فینیکس آن را بازیابی کند، عملیات بازیابی زیر آب را با هزینه ای چندمیلیون دلاری برای دستیابی به لاشهٔ هواپیما انجام داد. عملیات در طول جنگ داخلی لبنان (۱۹۷۶ و ۱۹۸۲–۱۹۸۶). اف-۱۴ها در طول عملیات Fluid Drive، تخلیهٔ اتباع آمریکایی از بیروت، لبنان در سال ۱۹۷۶، را با انجام گشت های رزمی هوایی پشتیبانی کردند. در فاصلهٔ سال های ۱۹۸۲ و ۱۹۸۶، اف-۱۴ها در حمایت از نیروهای چندملیتی در لبنان و پشتیبانی از عملیات نیروی دریایی ایالات متحده در نزدیکی سواحل این کشور، گشت های هوایی رزمی و شناسایی و عکسبرداری انجام دادند. در این دوره، مأموریت های تاکتیکی شناسایی هوابرد (TARPS) برای شناسایی مقرهای توپخانه که به نیروهای حافظ صلح شلیک می کردند انجام می شد. تام کت ها همچنین اطلاعات اهداف را برای پشتیبانی شلیک از دریا و شلیک فراساحلی از را دور، ارائه می کردند. از نوامبر ۱۹۸۳ تا بهار ۱۹۸۴، اف-۱۴ها ا
ز ناوهای یواس اس دوایت آیزنهاور، یواس اس جان اف. کندی و یواس اس ایندیپندنس به طور روزانه مأموریت های تاکتیکی شناسایی هوابرد را بر فراز لبنان انجام می دادند. در ۳ دسامبر ۱۹۸۳، دو فروند اف ۱۴ از ناو "جان اف کندی" در حین انجام مأموریت تاکتیکی شناسایی از سوی توپ های ضدهوایی سوریه و حداقل ده موشک سطح به هوا مورد هدف قرار گرفتند. اف-۱۴ها اما مورد اصابت قرار نگرفتند و به سلامت به ناو، برگردانده شدند. روز بعد، تام کت ها پوشش هوایی را برای حملهٔ هوایی تلافی جویانه به مواضع سوریه فراهم کردند. در ۱۴ دسامبر ۱۹۸۳، یگان های ضدهوایی سوریه تعدادی موشک سطح به هوا را به سمت اف ۱۴ها شلیک کردند. آن موشک ها از دست رفتند و نیروهای ایالات متحده با شلیک توپ های دریایی از ناو جنگی "یواس اس نیوجرسی" به این حمله پاسخ دادند و چندین سایت ضدهوایی را ویران کردند. نیروی هوایی سوریه به طور کلی از رویارویی مستقیم با نیروهای آمریکایی اجتناب می کرد، اما در حداقل یک مورد، جنگنده های سوریه با اف-۱۴ درگیر شد، اما از سوی اف-۱۴ها به سوی هواپیماهای سوری شلیکی نشد. در یک مورد دیگر، دو فروند اف-۱۴ با هشت میگ سوری بر فراز لبنان مواجه شدند. این درگیری، ه
مزمان با عملیات پوشش هوایی یک فروند اف-۱۴ در حال انجام عملیات تاکتیکی شناسایی هوابرد انجام شد. چهار فروند از میگ ها پس از این که مورد رهگیری اف-۱۴ها قرار گرفتند به سوی سوریه پرواز کردند و چهار فروند دیگر نیز بدون درگیری، منطقه را ترک کردند. تلاش برای نجات گروگان های آمریکایی در ایران (۱۹۸۰). در آوریل ۱۹۸۰، قرار بود اف-۱۴های آمریکایی در عملیاتی با هدف آزادی گروگان های آمریکایی در ایران شرکت کردند. عملیات اف-۱۴ها پس از مدت کوتاهی از آغاز عملیات، متوقف و لغو شد. عملیات نظامی در لیبی (۱۹۸۰–۱۹۸۹). اف-۱۴ در چندین عملیات نظامی ایالات متحده در لیبی در فاصلهٔ سال های ۱۹۸۰ و ۱۹۸۹ شرکت داشتند. در این مدت، اف-۱۴ها چهار فروند هواپیمای نیروی هوایی لیبی را در دو درگیری هوایی بر فراز دریای مدیترانه سرنگون کردند. در ۲۱ سپتامبر ۱۹۸۰، سه فروند اف-۱۴ از ناو هواپیمابر "جان اف کندی" با هشت فروند جنگندهٔ لیبیایی که تلاش می کردند یک هواپیمای شناسایی آرسی-۱۳۵ نیروی هوایی ایالات متحده را در ۲۰۰ مایلی سواحل لیبی رهگیری کنند، مواجه شدند. این مواجهه با حضور اف-۱۴ها بدون درگیری، پایان یافت. در تابستان ۱۹۸۱، اف-۱۴ها گشت هوایی رزمی را در حم
ایت از عملیات آزادی ناوبری در خلیج سیدرا انجام دادند. ۳۵ جفت جنگنده و جنگنده-بمب افکن نیروی هوایی لیبی توسط اف-۱۴ها رهگیری و از ناوگان دریایی ایالات متحده و فانتوم های آن ها در روز نخست عملیات، دور شدند. روز بعد، در ۱۹ اوت ۱۹۸۱، دو سوخو-۲۲ فیتر لیبی، به دو فروند اف-۱۴اِی با یک موشک AA-2 Atoll شلیک کردند. این موشک نتوانست هیچ یک از اف-۱۴ها را مورد اصابت قرار دهد اما خلبانان آمریکایی هر دو هواپیمای لیبیایی را با موشک های ایم-۹اِل منهدم کردند. این مورد، نخستین پیروزی جنگی هوایی جنگنده های اف-۱۴ نیروی دریایی ایالات متحده و نخستین پیروزی هوایی نیروهای ایالات متحده پس از جنگ ویتنام بود. از ۲۴ ژوئیه تا ۱۴ اوت ۱۹۸۳، اف-۱۴های اختصاص داده شده از ناو دوایت آیزنهاور در عملیات کمک نظامی ایالات متحده به سودان، مصر و دولت حسین حبری چاد در جریان منازعه چاد و لیبی مشارکت داشتند. اف-۱۴ در طول عملیات خود، گشت های هوایی رزمی را بر فراز آب های داخل و نزدیک خلیج سیدرا انجام دادند. چندین پرواز جنگنده های لیبیایی بدون شلیک هیچ یک از طرفین، متوقف شد. اف-۱۴های آمریکایی در ۲۴ مارس ۱۹۸۶ توسط موشک های زمین به هوای سام-۵ لیبی بر فراز خلیج
سیدرا در جریان تمرینات آزادی ناوبری مورد هدف قرار گرفتند. این موشک ها به اف-۱۴ها اصابت نکردند. در همان روز، اف-۱۴ها دو میگ-۲۵ فاکس بت لیبی را که به سوی واحدهای نیروی دریایی ایالات متحده در حرکت بودند، رهگیری کردند. اف-۱۴ها پس از قرار گرفتن در موقعیت شلیک در پشت میگ های ۲۵، اجازهٔ آتش گشودن را دریافت نکردند. این رویدادها و چندین پرتاب موشک زمین به هوای دیگر، نیروی دریایی ایالات متحده را بر آن داشت تا عملیات پریری فایر (Operation Prairie Fire) را آغاز کند. اف-۱۴ تام کت ها در طول این عملیات، پوشش هوایی را فراهم کردند. در ۱۵ آوریل ۱۹۸۶، اف-۱۴ها در عملیات درهٔ ال دورادو شرکت کردند و پوشش هوایی را برای یک مجموعه حملات هوایی علیه اهدافی در لیبی فراهم کردند. در ۴ ژانویهٔ ۱۹۸۹، دو فروند اف-۱۴ از ناو جان "اف. کندی"، دو فروند میگ-۲۳ لیبی را در نزدیکی سواحل این کشور سرنگون کردند. به نظر می رسید که جنگنده های لیبی در حال تلاش برای قرارگیری در موقعیت شلیک موشک بودند که مورد هدف اف-۱۴ها قرار گرفتند. این میگ های ۲۳ با ایم-۷ اسپارو و ایم-۹ سایدوایندر سرنگون شدند. رخداد شلیک ضدهوایی در سومالی (۱۹۸۳). در آوریل ۱۹۸۳، دو فروند ا
ف-۱۴ در حالی که در یک مأموریت شناسایی بر فراز بندر بربره در خلیج عدن در حال پرواز بودند، از سوی واحدهای ضدهوایی سومالی با موشک های سام-۲ مورد شلیک قرار گرفتند. تام کت ها بنا به درخواست دولت سومالی در یک مأموریت از پیش تعیین شده بودند اما با میگ های اتیوپی اشتباه گرفته شده بودند. اف-۱۴ها مورد اصابت موشک های پرتاب شده قرار نگرفتند و توانستند مأموریت خود را به پایان برسانند. تهاجم به گرانادا (۱۹۸۳). اف-۱۴های ناو هواپیمابر ایندیپندنس، گشت های هوایی جنگی و مأموریت های شناسایی را در حمایت از عملیات تهاجم آمریکا به گرانادا در سال ۱۹۸۳ انجام دادند. تام کت ها در این عملیات، پوشش هوایی برای هواپیماهای تهاجمی ضربتی نیروی دریایی را فراهم کردند. اف-۱۴ها همچنین مأموریت های تصویربرداری و ارزیابی آسیب پس از حمله را در این عملیات، انجام دادند. رویداد ام اس آشیل لورو (۱۹۸۵). از ۸ تا ۱۰ اکتبر ۱۹۸۵، اف-۱۴ها از ناو یواس اس ساراتوگا در عملیات مربوط به کشتی مسافربری ربوده شدهٔ ایتالیایی "ام اس آشیل" "لورو"، گشت هوایی رزمی را با وظیفهٔ دوم نظارت بر فعالیت در دریا در اطراف "آشیل لورو" انجام دادند. پس از آن که اعضای شورای امنیت ملی ای
الات متحده آمریکا دریافتند که مقامات مصری در حال آماده شدن برای سوار کردن هواپیماربایان به یک فروند هواپیمای بوئینگ ۷۳۷ متعلق به اجیپت ایر از مبدأ تونس هستند، طرحی را تهیه کردند که شامل استفاده از اف-۱۴های ناو "ساراتوگا" برای رهگیری هواپیمای حامل هواپیماربایان بود. در ۱۰ اکتبر ۱۹۸۵، اف-۱۴ها از ناو "ساراتوگا" برای انجام رهگیری بوئینگ ۷۳۷ مصری برخاستند.. زمان دقیق برخاستن، مسیر و ارتفاع ۷۳۷، برای آن ها نامعلوم بود. بنابراین این طرح، شامل عبور از مسیر پروازی مورد انتظار هواپیماهای مسافربری بر فراز دریای مدیترانه با یک فروند ئی-۲ بود که اف-۱۴ها را برای شناسایی ۷۳۷، هدایت می کرد. اف-۱۴ها پس از چهار بار تلاش برای رهگیری شبانه، هواپیمای مصری را شناسایی کردند. تام کت ها رهگیری ۷۳۷ را انجام دادند و یک فروند ئی ای-۶بی پراولر نیروی دریایی ایالات متحده تمام ارتباطات هواپیمای مصری را مسدود کرد. با تهدید ضمنی به سرنگونی، خلبان ۷۳۷ تصمیم گرفت در پایگاه ناتو در پایگاه هوایی ناتو در سیگونلا، سیسیل فرود بیاید که در آن جا هواپیما و سرنشینان آن، به سرعت توسط نیروهای امنیتی ایالات متحده و ایتالیا محاصره شدند. مداخله در جنگ نفت کش
ها (۱۹۸۷–۱۹۸۸). از ژوئیهٔ ۱۹۸۷ تا سپتامبر ۱۹۸۸، اف-۱۴های آمریکا گشت هوایی و مأموریت های اسکورت را در حمایت از عملیات اراده جدی در طول جنگ نفت کش ها انجام دادند. در ۸ اوت ۱۹۸۷، نخستین شلیک توسط نیروهای ایالات متحده به سوی نیروهای ایران زمانی انجام شد که دو فروند اف-۱۴اِی از ناو یواس اس کانستلیشن به سوی دو فروند فانتوم ایرانی که درحال حرکت به سوی هواپیمای شناسایی آمریکایی پی-۳ اوریون، بودند، شلیک کردند. خلبانان آمریکایی دو مورد از سه موشک اسپارو را مشاهده کردند که به سوی یکی از فانتوم ها در حال حرکت بودند. پیش از این که خدمهٔ هواپیمای آمریکایی بتوانند تأیید کند که آیا فانتومی واقعاً سرنگون شده است یا خیر، فرماندهان آمریکایی پس از مشاهدهٔ انفجار یکی از موشک ها، دستور خروج از منطقه را صادر کردند. سخنگویان ایالات متحده احتمالاً برای جلوگیری از واکنش های عمومی و کنگره در ایالات متحده به عملیات های اخیر در خلیج فارس، آن حادثه را کم اهمیت جلوه دادند. برخی از اظهارات رسمی آن ها حاکی از شلیک گلوله های هشداردهنده توسط اف-۱۴ یا عدم واقعی بودن تماس های راداری بودند. اف-۱۴های ناو یواس اس رنجر پوشش هوایی را در طول عملیات ک
مانگیر چابک در اکتبر ۱۹۸۷ ارائه کردند. شش ماه بعد نیز، اف-۱۴های "ناو اینترپرایز" پوشش هوایی و اسکورت کشتی های نیروی دریایی ایالات متحده و هواپیماهای ضربتی را در آوریل ۱۹۸۸ در عملیات آخوندک فراهم کردند. جنگ خلیج فارس (۱۹۹۰–۱۹۹۱). تام کت ها برای حفاظت از گروه های ناوهای جنگی آمریکایی و نیروهای ائتلاف مستقر در عربستان سعودی طی عملیات سپر صحرا، گشت هوایی رزمی انجام دادند. چهار اسکادران اف-۱۴ ایالات متحده مسئول پاسخ فوری به تهاجم عراق به کویت و جلوگیری از هرگونه تهاجم به عربستان سعودی در اوت ۱۹۹۰ بودند ده اسکادران اف-۱۴ در عملیات طوفان صحرا از ۱۷ ژانویه تا ۲۸ فوریهٔ ۱۹۹۱ در جنگ علیه عراق شرکت کردند. تام کت ها حفاظت و اسکورت هواپیماهای تهاجمی، دفاع دوربرد کشتی ها، گشت های هوایی رزمی و انجام مأموریت های شناسایی تاکتیکی را فراهم می کردند. در مجموع ۴۱۲۴ سورتی پرواز توسط ۹۹ فروند اف-۱۴ در صحنهٔ نبرد، انجام شد. بخش اعظم پروازها، مأموریت های هوابه هوا بود اما تام کت ها با اهداف هوایی کمی مواجه شدند که این موضوع، تا حدودی به دلیل فروپاشی سریع سیستم دفاع هوایی عراق توسط حملات ائتلاف بود که بیشتر هواپیماهای ناوگان نیروی هوا
یی عراق را زمین گیر کرده بود. اف-۱۴ها در مقایسه با اف-۱۵های نیروی هوایی ایالات متحده، محدودیت های بیشتری در استفاده از موشک های فراتر از برد بصری در طول عملیات طوفان صحرا داشتند. این موضوع، نتیجهٔ آن بود که نیروی دریایی ایالات متحده سیستم ها و روش های مورد نیاز برای ادغام و هدایت گروه های هوایی خود را در یک سامانهٔ فرماندهی مشترک هوایی توسعه نداده بود زیرا تاکتیک های دوران جنگ سرد باعث شده بود که واحدهای نیروی دریایی به تنهایی و مستقل عمل کنند. جنگنده های نیروی دریایی قادر به حل قوانین سختگیرانهٔ درگیری (ROE) با استفاده از بیشتر حسگرهای داخل هواپیما نبودند و برای دریافت مجوز شلیک، به مجوزهایی از بیرون، مانند آواکس های ئی-۳ سنتری نیروی هوایی ایالات متحده متکی بودند. در مقابل، اف-۱۵های نیروی هوایی ایالات متحده دارای سیستم های لازم برای شناسایی مستقل هواپیماهای دشمن از خارج از محدودهٔ بصری بودند. دلایل سیاسی نیز به محدود کردن درگیری های هوایی مربوط به اف-۱۴ در طول جنگ خلیج فارس نسبت داده شده است. بر پایهٔ گزارش های خلبانان نیروی دریایی، جنگنده های نیروی دریایی از منطقهٔ درگیری با هواپیماهای عراقی خارج می شدند تا
سایر جنگنده های ائتلاف بتوانند با آن ها درگیر شوند. یکی از این رویدادها در ۲۴ ژانویهٔ ۱۹۹۱ رخ داد، که یک ئی-۳سنتری نیروی هوایی ایالات متحده به واحدهای دریایی ایالات متحده از پرواز یک جفت میراژ اف۱ عراقی به سمت خلیج فارس، اطلاع نداد. در جریان این رویداد، اف-۱۵های سعودی به جای اف-۱۴هایی که موقعیت بهتری برای سرنگونی جنگنده های عراقی داشتند، اعزام شدند. توضیح دیگر برای این که چرا اف-۱۴ها میراژها را در این رخداد، رهگیری نکردند، ناشی از برخی مشکلات رویه ای و فنی است که نیروی هوایی و نیروی دریایی ایالات متحده در انتقال اطلاعات تاکتیکی به یکدیگر داشتند. ئی-۳ها در آن زمان نمی توانستند مستقیماً و به موقع با اف-۱۴ها تماس بگیرند، زیرا آن ها تحت کنترل رزم ناو یواس اس وردن بودند. یواس اس وردن نیز قادر به دریافت تصویر راداری واضح برای راهنمایی و هدایت دقیق اف-۱۴ها نبود. خدمهٔ تام کت ها که با جنگنده های عراقی روبرو می شدند، متوجه شدند که عراقی ها پس از ردیابی توسط رادار اف-۱۴ و رهگیری و تعقیب آن ها، از منطقه فرار می کنند. در روز نخستِ عملیات "طوفان صحرا"، دو فروند میگ-۲۱ عراقی که قصد فرار از تیررس چهار فروند اف-۱۴بی را داشت
ند، مستقیماً وارد محدودهٔ تحت کنترل چهار فروند اف-۱۸ شده و هر دو میگ توسط اف-۱۸ها سرنگون شدند. به گفتهٔ خلبانان اف-۱۵، چندین مورد سرنگونی جنگنده های عراقی توسط اف-۱۵ها به روشی مشابه انجام شد و هواپیماهای عراقی پس از عقب نشینی و در حال فرار از تام کت ها توسط اف-۱۵ها سرنگون می شدند. در این جنگ، علاوه بر وظایف هوابه هوا، تام کت ها وظایفی چون ارزیابی آسیب نبرد (BDA) و مکان یابی سایت های پرتاب موشک اسکاد و مأموریت های شناسایی تاکتیکی را انجام می دادند. این گونه از عملیات تام کت ها هنگام ابری بودن آسمان و عدم توان استفاده از سیستم های نظارت فضایی به جمع آوری اطلاعات، کمک می کرد. در ۲۱ ژانویهٔ ۱۹۹۱، یک اف-۱۴بی به همراه خلبانش، ستوان "دوون جونز"، و افسر رهگیری رادار، ستوان "لارنس اسلید"، از اسکادران ۱۰۳ توسط یک موشک زمین به هوای سام-۲ در حال انجام یک مأموریت اسکورت بر فراز پایگاه هوایی الاسد سرنگون شد. ستوان "جونز،" روز بعد، نجات یافت اما "اسلید" دستگیر شد و تا زمان آزادی اش در ۴ مارس ۱۹۹۱ در اسارت بود. این حادثه تنها باری بود که یک اف-۱۴ نیروی دریایی ایالات متحده در اثر آتش دشمن، از دست رفت. یک مورد سرنگونی بالگرد م
یل-۸ عراقی در ۶ فوریهٔ ۱۹۹۱ توسط تام کت ها با استفاده از موشک سایدوایندر ثبت شده است. تام کت ها در ۱۹۹۱ و پس از پایان جنگ خلیج فارس و جنگ سرد به علت کاهش بودجه، با بازنشستگی پیش از موعد مواجه شدند. با این حال، بازنشستگی جنگنده های گرومن ای-۶ اینترودر انگیزه ای برای نیروی دریایی ایالات متحده برای ادامهٔ استفاده از اف-۱۴ و ارتقاء آن برای دستیابی به قابلیت های حملات دقیق هوابه زمین بود. عملیات هوایی بین دو جنگ، بر فراز عراق (۱۹۹۱–۲۰۰۳). پس از عملیات طوفان صحرا، اف-۱۴ها در مناطق پرواز ممنوعی بر فراز عراق برای انجام عملیات های دیده بان جنوبی و شمالی، گشت زنی می کردند. اف-۱۴ها در حمایت از این عملیات ها تا تهاجم سال ۲۰۰۳ به عراق مأموریت های گشت هوایی رزمی، اسکورت جنگنده، شناسایی هوایی و منع هوایی را انجام می دادند. اف-۱۴های مجهز به سامانهٔ اکتشافی تاکتیکی هوابرد توانایی نظارت روزانه بر فعالیت های نظامی عراق در جنوب عراق را برای "نیروی ضربت مشترک جنوب غربی آسیا" فراهم کردند و تام کت به یک مهرهٔ اصلی در عملیات دیده بان جنوبی تبدیل کرد. اف-۱۴ها اغلب، بخشی از انجام مأموریت های پشتیبانی از عملیات دیده بان جنوبی بودند. در
طول بسیاری از این مأموریت ها، برد طولانی تام کت به آن اجازه می داد تا دوبرابر دیگر هواپیماهای تاکتیکی نیروی دریایی ایالات متحده در منطقه بماند. در ۱۶ دسامبر ۱۹۹۸، اف-۱۴های نسخهٔ بی، در یک حملهٔ ۳۳فروندی در عملیات روباه صحرا، شرکت کردند. نخستین شب این عملیات چهارروزه، به تنهایی توسط نیروی دریایی آمریکا انجام شد. در ۱۹ دسامبر، آخرین روز عملیات، ناو یواس اس کارل وینسون وارد خلیج فارس شد و برای نخستین بار، اف-۱۴دی را وارد نبرد کرد. علاوه بر انجام مأموریت های ضربتی، اف-۱۴های هر دو اسکادران، گشت هوایی رزمی و اسکورت را برای بمب افکن های بی-۱ لنسر نیروی هوایی ایالات متحده انجام دادند که در ۱۷ دسامبر شروع به عملیات کرده بودند. نخستین کاربرد جنگی بمب های هدایت شونده لیزری جی بی یو-۲۴ پیووی ۳ و نخستین پرتاب رزمی چندگانهٔ جی بی یو-۲۴، نخستین کاربری رزمی از سامانهٔ ناوبری و هدف گیری فروسرخ در شب (LANTIRN)، نخستین پرتاب مستقل بمب های هدایت لیزری جی بی یو-۱۰، جی بی یو-۱۶ و جی بی یو-۲۴ توسط اف-۱۴ و نخستین کاربری رزمی از دستگاه های دید در شب، در عملیات روباه صحرا انجام گرفت. اف-۱۴های اسکادران ۳۲ به تنهایی مهمات طی ۱۶ مأموریت
ضربتی و ۳۸ سورتی پرواز در طول این عملیات، پرتاب کردند. دو فروند اف-۱۴دی در ۵ ژانویهٔ ۱۹۹۹ با چندین هواپیمای عراقی در منطقهٔ پرواز ممنوع، درگیر شدند. در طول درگیری، دو میگ-۲۳ عراقی به اف-۱۴ها نزدیک شدند که پیش از شلیک، به پایگاه خود بازگشتند. خدمهٔ اف-۱۴ سپس بر روی یک میگ-۲۵ متمرکز شدند و دو ایم-۵۴سی را از فاصله ای بسیار دور به سمت آن پرتاب کردند. موتور هردو موشک شلیک شده، از کار افتادند و موشک ها به هدف خود اصابت نکردند و همگی هواپیماهای عراقی توانستند به خارج از منطقهٔ پرواز ممنوع برگردند، اما گزارش شد که یک میگ-۲۳ با اتمام سوخت مواجه شده و پیش از رسیدن به پایگاه خود، سقوط کرده است. این درگیری نخستین بار بود که جنگنده های نیروی دریایی ایالات متحده موشک فینیکس را در نبرد، پرتاب کردند. در پایان عملیاتِ اسکادران ۲۱۳ در فاصلهٔ سال های ۱۹۹۸–۱۹۹۹ این اسکادران ۱۹ حمله را انجام داد، ۲۰ بمب هدایت شوندهٔ لیزری را با نرخ موفقیت ۶۴ درصد پرتاب کرد، از ۱۱ حملهٔ ترکیبی پشتیبانی کرد، ۷۰ مأموریت، بیش از ۲۶۵ ساعت پرواز و ۴۵ مأموریت شناسایی با تصویربرداری از بیش از ۵۸۰ هدف انجام داد. در ۹ سپتامبر ۱۹۹۹، یک اف-۱۴، ضمن پرتاب یک