Payamvdn/NorthPersian_fa_wiki huggingface dataset:
آرمینه خورنی سارگسیان (؛ زادهٔ ) تاریخ نگار و نژادشناس اهل ارمنستان است. زندگی نامه. وی در ۱۶ دسامبر ۱۹۵۹ در ایروان به دنیا آمد و از دانشکده تاریخ دانشگاه دولتی ایروان فارغ التحصیل گشت. وی برنده جوایزی همچون مدال موسس خورناتسی است.
تیم ملی فوتسال موزامبیک نماینده موزامبیک در مسابقات بین المللی فوتسال و یکی از تیم های فوتسال آفریقایی است.
تیم ملی فوتسال کوبا نماینده کوبا در مسابقات بین المللی فوتسال و یکی از تیم های فوتسال کونکاکاف است.
تیم ملی فوتسال لیبی نماینده لیبی در مسابقات بین المللی فوتسال و یکی از تیم های فوتسال آفریقایی است.
محمد بن عیسی بن اسماعیل حنفی (۶۳۶–۶۹۵ ق / ۱۲۳۹–۱۲۹۵ م) مهندس سوری و مخترع اژدر های دریایی می باشد. وی تحقیقات و آزمایش هایی در مورد مواد منفجره و راکت ها انجام داده و طرح هایی از توپ های جنگی تک لول و چند لول ارائه داده است. کتاب مهم او "الفروسیة و المناصب الحربیة به معنی کتاب سواره نظام و ابزارهای نظامی است." اژدر رماح. در طرح وی که از سفره ماهی الهام می گیرد دو پشقابک برنجی بر روی هم بدنه دستگاه را تشکیل می دهند که توسط مواد منفجره پر می شوند و توسط یک جت در عقب آن حرکت می کند. دستگاه بر روی آب شناور می شود. سپس بسمت کشتی دشمن نشانه رفته آتش می شود. وی این طرح را در ۱۲۸۰ میلادی ارایه کرده که شش قرن قبل از ساخت اولین اژدر در سال ۱۸۶۰ است نمونه ای از این اژدر به ابعاد ۲۱–۴۵٫۱–۱۳٫۷ سانتیمتر در سال ۱۹۷۶ توسط گروه جورج مارسدن ساخته شده و در موزه ملی هوافضای آمریکا در واشینگتن دی سی موجود است. آثار. الفروسیة و المناصب الحربیة بخش اول کتاب با عنوان «المناصب الحربیة» در ۲۰ باب است که بیشتر آنها با عبارت «قال الاستاذ نجم الدین …» آغاز می شود. حسن رماح در این بخش شیوه های مختلف جنگاوری را با همهٔ جزئیات شرح می داده و
تقریرات او را کسی می نوشته است. بخش دوم با عنوان «ابواب المطاردة» شامل ۲۶ باب در آیین جنگ با نیزه است که مؤلف در مقدمهٔ نخستین باب به شرح شیوهٔ تمرین سپاهیان انوشیروان پرداخته، که نیزه داران به هنگام تمرین در حضور او لباس سفید بر تن داشتند و هر سرباز پیش از آغاز کار، سر نیزهٔ خود را با زعفران رنگین می ساخت تا در صورت تماس با بدن حریف محل اصابت نیزه مشخص گردد. سپس به روشهای مختلف حمله و دفاع، تعقیب و گریز، شیوه های فریب دادن حریف، جنگ با شمشیر و چگونگی استفاده از سپر پرداخته است. بابهای پایانی کتاب به طرز ساختن گلوله ها و سلاحهای آتشین، مواد آتش زا و ترکیبات آنها اختصاص یافته است این کتاب به کوشش عید ضیف عبادی به چاپ رسیده است و ژوزف توساین گزیده ای از آن را در ۱۸۴۵ م در پاریس منتشر ساخته است. نهایة السُؤول و الاُمنیة فی تعلّم آمال الفروسیة اسالیب القتال فوق ظهور الخیل باستخدام الآلات الحربیة
تیم ملی فوتسال اروگوئه نماینده اروگوئه در مسابقات بین المللی فوتسال و یکی از تیم های فوتسال آمریکای جنوبی است.
عبدالله معتمدی (زاده ۱۳۴۱ در شهرکرد) روانشناس اهل ایران است. وی استاد تمام دانشگاه علامه طباطبائی و رئیس پیشین این دانشگاه است. سوابق. او از تاریخ ۴ مهر ۱۴۰۰ از سوی وزیر علوم وقت به عنوان سرپرست دانشگاه علامه طباطبایی منصوب گردید و در تاریخ ۷ بهمن ۱۴۰۰ با تأیید شورای عالی انقلاب فرهنگی رئیس دانشگاه علامه طباطبایی شد. او تا اوایل مهر ۱۴۰۳ ریاست این دانشگاه را بر عهده داشت. عضویت در هیئت امنا دانشگاه های منطقه اصفهان، عضویت در کمیته هماهنگی آمایش آموزش عالی، عضویت در کارگروه روان شناسی شورای تحول علوم انسانی، عضویت در کارگروه روانشناسی ایران از جمله سوابق معتمدی است. تالیفات. از او تاکنون بیش از چهل مقاله منتشر شده است. برخی از عناوین این مقالات عبارت است از:
آرتم یغیشی سارگسیانیان (؛ زادهٔ ) لغت شناس و مجری تلویزیونی اهل ارمنستان است. زندگی نامه. وی در ۲۸ اوت ۱۹۴۲ در گنجه به دنیا آمد و از دانشگاه دولتی ایروان فارغ التحصیل گشت. وی برنده جوایزی همچون مدال موسس خورناتسی و جایزه دولتی ارمنستان شوروی است.
آرام بارلزیزیان (؛ زادهٔ ) زبان شناس اهل ارمنستان است. زندگی نامه. وی در ۱ اکتبر ۱۹۳۶/۱۹۳۷ در قاهره به دنیا آمد و از دانشگاه دولتی ایروان فارغ التحصیل گشت. وی برنده جوایزی همچون مدال موسس خورناتسی (۲۰۰۵) مدال دراستامات کانایان (۲۰۱۴) است.
گارگین ولادیمیری زاکویان (؛ زادهٔ ) کارگردان اهل ارمنستان است. زندگی نامه. وی در ۵ آوریل ۱۹۴۷ در ایروان به دنیا آمد و از دانشکده فلسفه دانشگاه دولتی ایروان فارغ التحصیل گشت. وی برنده جوایزی همچون مدال موسس خورناتسی است.
روبرت اجانانتسی (؛ زادهٔ - درگذشته ) کارشناس آموزشی، پژوهشگر و قوم شناس اهل ارمنستان بود. زندگی نامه. وی در ۲۵ اکتبر ۱۹۴۶ در آراجادزور به دنیا آمد و از فارغ التحصیل گشت. وی برنده جوایزی همچون مدال موسس خورناتسی است. وی در ۸ مارس ۲۰۱۶ در سن ۶۹ سالگی در درگذشت.
آندری گئورگی یویچ بیتوف (؛ ؛ زادهٔ - ) نویسنده سرشناس اهل روسیه در زمینه های رمان و داستان کوتاه که چرکس تبار بود. زندگی نامه. وی در۲۷ مهٔ ۱۹۳۷ در سنت پترزبورگ به دنیا آمد و از فارغ التحصیل گشت. وی برنده جوایزی همچون مدال موسس خورناتسی، جایزه دولتی فدراسیون روسیه، نشان دوستی و شوالیه نشان هنر و ادبیات است. وی در ۳ دسامبر ۲۰۱۸ در سن ۸۱ سالگی در مسکو درگذشت. پیوند به بیرون.
پوغوس کاراپتی هایتایان (؛ زادهٔ - درگذشته ) تاریخ نگار هنر اهل ارمنستان بود. زندگی نامه. وی در ۱۵ اوت ۱۹۳۵ در بیروت به دنیا آمد و از آکادمی امپریال هنر (۱۹۶۵) فارغ التحصیل گشت. وی در ، انستیتو دولتی هنری و نمایشی ایروان، ، دایرةالمعارف ارمنستان شوروی نگارخانه ملی ارمنستان فعالیت کرد. وی برنده جوایزی همچون مدال موسس خورناتسی، مدال طلای وزارت فرهنگ جمهوری ارمنستان و مدال گریگور نارکاتسی است. وی در ۶ فوریهٔ ۲۰۱۷ در سن ۸۱ سالگی در ایروان درگذشت.
ماگدالینا گئورگی جانپولادیان (؛ زادهٔ ) تاریخ نگار ادبی و استاد دانشگاه دولتی ایروان اهل ارمنستان است. زندگی نامه. وی در ۲۴ نوامبر ۱۹۴۲ در ایروان به دنیا آمد و از دانشگاه دولتی ایروان فارغ التحصیل گشت. وی برنده جوایزی همچون مدال موسس خورناتسی است. وی عضو اتحادیه نویسندگان ارمنستان است.
سرگئی سرگئی ماقالیان (؛ زادهٔ - ) بازیگر اهل ارمنستان بود. زندگی نامه. وی در ۶ اوت ۱۹۴۸ در تفلیس به دنیا آمد و از آکادمی دولتی هنرهای زیبای ارمنستان فارغ التحصیل گشت. وی برنده جوایزی همچون مدال موسس خورناتسی (۲۰۰۳) و هنرمند افتخاری جمهوری ارمنستان (۲۰۰۵) است. وی در ۸ ژوئیهٔ ۲۰۱۹ در سن ۷۰ سالگی در ایروان درگذشت.
گئورگ تسولاکی ماناسیان (؛ زادهٔ ) نوازنده پیانو، رهبر ارکستر و آهنگساز اهل ارمنستان است. زندگی نامه. وی در ۲ آوریل ۱۹۵۳ ‏در آخالتسیخه به دنیا آمد و از کالج دولتی موسیقی رومانوس ملیکیان و کنسرواتوار دولتی کومیتاس ایروان فارغ التحصیل گشت. وی برنده جوایزی همچون چهره هنری شایسته جمهوری ارمنستان، مدال موسس خورناتسی است. در سال ۱۹۷۲ میلادی، دانشکده موسیقی رومانو ملیک کیان در ایروان را به پایان رساند و در سال ۱۹۷۷، بخش پیانو و رهبری کنسرواتوری دولتی ایروان را تکمیل کرد. از سال ۱۹۷۸ تا ۱۹۸۳، مدیر بخش سازهای گروه آواز و رقص تاتول آلتونیان بود. از سال ۱۹۹۱ تا ۱۹۹۴، مدیر بخش موسیقی، از سال ۱۹۹۴ تا ۱۹۹۷، مدیر سازهای ملی به نام آرم مرانگولویان در کمیته رادیو و تلویزیون جمهوری ارمنستان، و از سال ۱۹۹۶ تا ۱۹۹۸، مدیر گروه آواز و ساز «ایروان قدیم» بود. همچنین از سال ۱۹۸۹ تا ۱۹۹۳ و از سال ۲۰۰۰ به عنوان مدیر هنری و رهبر ارکستر گروه موسیقی فولکلوریک و آوازهای مردمی ارمنستان فعالیت کرده است. از سال ۱۹۸۴ به طور همزمان در کالج دولتی موسیقی رومانوس ملیکیان تدریس می کند و از سال ۱۹۹۶ نیز در کنسرواتوری تدریس می کند. از سال ۱۹۸۰ عضو اتح
ادیه آهنگسازان ارمنستان است.
گورژ آلکساندری مانوکیان (؛ ؛ – ) بازیگر سینما و تلویزیون و سیاستمدار اهل ارمنستان بود. وی بین سال های ۱۹۶۴ تا ۲۰۱۹ میلادی فعالیت می کرد. زندگی نامه. وی در ۶ مه ۱۹۳۷ ‏در لنیناکان از والدینی به نام های والنتینا آراکسمانیان و آلکساندر آراکسمانیان به دنیا آمد و از انستیتو دولتی هنری و نمایشی ایروان (۱۹۵۸) فارغ التحصیل گشت. وی در و تئاتر نمایشی هراچیا غاپلانیان فعالیت می کرد. وی برنده جوایزی همچون مدال موسس خورناتسی (۱۹۹۸)، هنرمند مردمی ارمنستان شوروی (۱۹۸۰) و جایزه دولتی ارمنستان شوروی (۱۹۸۱) است. وی در ۲۴ ژوئن ۲۰۲۵ در سن ۸۸ سالگی در ایروان درگذشت. گزیده فیلمشناسی. از فیلم ها یا برنامه های تلویزیونی که وی در آن نقش داشته است می توان به "ناهاپت" (۱۹۷۷)، "ترانه ایام گذشته" (۱۹۸۲)، "وروگایت"، "چشمه هغنار (فیلم)" (۱۹۷۱)، "آفتاب پاییزی" (۱۹۷۷)، "ستاره امید" (۱۹۷۸)، اشاره کرد.
آوتیک ایساهاکیان (؛ زادهٔ ) تاریخ نگار ادبی اهل ارمنستان است. زندگی نامه. وی در ۲۷ نوامبر ۱۹۴۴ در ایروان به دنیا آمد و از دانشکده فلسفه دانشگاه دولتی ایروان و انستیتو ادبی ماکسیم گورکی فارغ التحصیل گشت. وی اعضای اتحادیه نویسندگان ارمنستان است. وی برنده جوایزی همچون چهره هنری شایسته جمهوری ارمنستان، مدال موسس خورناتسی است.
ماکیچ شاکاری مارگاریان (؛ زادهٔ ) بازیگر اهل ارمنستان است. زندگی نامه. وی در ۱۴ آوریل ۱۹۵۱ در به دنیا آمد و از آکادمی دولتی هنرهای زیبای ارمنستان فارغ التحصیل گشت. وی برنده جوایزی همچون مدال موسس خورناتسی است. منابع.
ماریام مامیکونی مارگاریان (؛ زادهٔ ) دانشمند علوم سیاسی اهل ارمنستان است. زندگی نامه. وی در ۱۳ اوت ۱۹۵۰ در ایروان به دنیا آمد و از دانشکده تاریخ دانشگاه دولتی ایروان فارغ التحصیل گشت. وی برنده جوایزی همچون مدال موسس خورناتسی است.
درنیک آرامائیسی مارتیروسیان (؛ زادهٔ - درگذشته ) بازیگر و عروسک گردان اهل ارمنستان بود. زندگی نامه. وی در ۳ فوریهٔ ۱۹۴۳ در واغارشاپات به دنیا آمد و از دانشگاه دولتی علوم پرورشی خاچاطور آبوویان ارمنستان فارغ التحصیل گشت. وی برنده جوایزی همچون مدال موسس خورناتسی (۲۰۱۶)، مدال طلای وزارت فرهنگ جمهوری ارمنستان ()، جشنواره آرتاوازد و هنرمند افتخاری جمهوری ارمنستان (۲۰۰۶) است. وی در ۱۲ آوریل ۲۰۲۱ در سن ۷۸ سالگی در درگذشت.
آرمن ماروتیان (؛ ؛ ) یک بازیگر اهل ارمنستان است. وی از سال میلادی تا کنون فعالیت می کند. زندگی نامه. وی در ۱۹ دسامبر ۱۹۵۱ در ایروان به دنیا آمد و از فارغ التحصیل شد. وی همچنین برندهٔ جوایزی همچون مدال موسس خورناتسی و هنرمند افتخاری جمهوری ارمنستان شده است. گزیده فیلمشناسی. از فیلم ها یا برنامه های تلویزیونی که وی در آن نقش داشته است می توان به "ستاره امید"، "ودکا لیموترش"، وندتا اشاره کرد.
بوریک آنوشاوانی میناسیان (؛ زادهٔ ) نقاش اهل ارمنستان است. زندگی نامه. وی در ۵ مارس ۱۹۵۶ در کاپان به دنیا آمد و از دانشگاه دولتی علوم پرورشی خاچاطور آبوویان ارمنستان فارغ التحصیل گشت. وی برنده جوایزی همچون مدال موسس خورناتسی است. وی عضو اتحادیه نقاشان ارمنستان بود.
نارک گاگیکی مارتیروسیان (؛ زادهٔ ) رقصنده باله اهل ارمنستان است. زندگی نامه. وی در ۲۴ آوریل ۱۹۸۸ در ایروان به دنیا آمد و از دپارتمان باله فارغ التحصیل گشت. وی در تالار اپرای ایروان فعالیت می کند وی برنده جوایزی همچون مدال موسس خورناتسی است.
هراچوهی جینانیان (؛ زادهٔ - ) بازیگر و مجری تلویزیونی اهل ارمنستان بود. زندگی نامه. وی در ۲۵ نوامبر ۱۹۱۹ در کنستانتینوپل به دنیا آمد و در سال ۱۹۲۵ ارمنستان سکونت گزید. وی در سال ۱۹۴۱ از دانشگاه دولتی ایروان فارغ التحصیل گشت. هراچوهی اوتمازیان نوه وی می باشد. وی برنده جوایزی همچون مدال موسس خورناتسی (۲۰۰۱)، شهروند افتخاری ایروان (۲۰۰۳) و هنرمند مردمی ارمنستان شوروی (۱۹۷۷) است. وی در ۱۹ سپتامبر ۲۰۱۲ در ۹۲ سن سالگی در ایروان درگذشت.
مؤسس پچاکجیان (؛ زادهٔ - درگذشته ) اهل ارمنستان بود. زندگی نامه. وی در ۱۹۴۰ در حلب به دنیا آمد و از دانشگاه دمشق فارغ التحصیل گشت. وی برنده جوایزی همچون مدال موسس خورناتسی است. وی در در سن سالگی در لیون درگذشت.
گغونی هوهانسی چتچیان (؛ زادهٔ ) آهنگساز و موسیقیدان سبک کلاسیک اهل ارمنستان است. زندگی نامه. وی در ۳۰ اوت ۱۹۲۹ در گیومری به دنیا آمد و از کنسرواتوار دولتی کومیتاس ایروان فارغ التحصیل گشت. وی برنده جوایزی همچون مدال موسس خورناتسی است.
سورن وارازداتی چانچوریان (؛ زادهٔ - درگذشته ) اهل ارمنستان بود. زندگی نامه. وی در ۲۳ سپتامبر ۱۹۳۷ در گیومری به دنیا آمد وی برنده جوایزی همچون هنرمند شایسته ارمنستان شوروی (۱۹۷۳), هنرمند افتخاری جمهوری ارمنستان (۲۰۰۶), هنرمند مردمی جمهوری ارمنستان (۲۰۰۱), مدال موسس خورناتسی (۲۰۰۷) شده است. وی در ۴ مارس ۲۰۰۹ در سن ۷۱ سالگی در ایروان درگذشت.
نارا سورنی شلپچیان (؛ زادهٔ ) مجری تلویزیونی اهل ارمنستان است. زندگی نامه. وی در ۲۳ فوریه ۱۹۳۵ در ایروان به دنیا آمد و از دانشگاه دولتی زبان شناسی ایروان فارغ التحصیل گشت. وی برنده جوایزی همچون مدال شجاعت کار (۱۹۶۶) مدال موسس خورناتسی (۲۰۰۱)، شهروند افتخاری ایروان (۲۰۱۷)، هنرمند شایسته ارمنستان شوروی (۱۹۷۲) و هنرمند مردمی ارمنستان شوروی (۱۹۸۶) است.
واهه (فلوبر) سورنی شاهوردیان (؛ زادهٔ ) یک کارگردان تئاتر، مجری تلویزیونی و سیاستمدار اهل ارمنستان است که از تاریخ ۱۹۹۵ تا تاریخ ۱۹۹۹ نمایندگی دوره اول مجلس ملی جمهوری ارمنستان را برعهده داشت. زندگی نامه. وی در ۱۹ اوت ۱۹۴۵ در وانادزور به دنیا آمد و در سال ۱۹۷۱ از آکادمی دولتی هنرهای زیبای ارمنستان فارغ التحصیل گشت. بین سال های ۱۹۹۶ تا ۲۰۰۸ در فرهنگستان دولتی تئاتر سوندوکیان فعالیت می کرد. وی از سال ۱۹۹۲ تا کنون فعالیت می کند. وی برنده جوایزی همچون چهره هنری شایسته ارمنستان شوروی, مدال موسس خورناتسی (۱۹۹۶) و هنرمند مردمی جمهوری ارمنستان است. پسر وی نیز کارگردان تئاتر و مجری تلویزیونی می باشد
ویاچسلاو آرشاکی شامیریان (؛ زادهٔ ) بازیگر تئاتر و سینما اهل ارمنستان است. زندگی نامه. وی در ۱۰ سپتامبر ۱۹۵۱ در ایروان به دنیا آمد و از تئاتر روسی استانیسلاوسکی ایروان فارغ التحصیل گشت. بین سال های ۱۹۸۹ تا ۱۹۹۳ میلادی در جنگ اول قره باغ شرکت نمود. وی برنده جوایزی همچون مدال موسس خورناتسی است. گزیده فیلمشناسی. از فیلم ها یا برنامه های تلویزیونی که وی در آن نقش داشته است می توان به آثار زیر اشاره کرد.
توروس راستکلنیان (؛ زادهٔ - درگذشته ) مجسمه ساز ارمنی تبار اهل فرانسه بود. زندگی نامه. وی در ۱۲ دسامبر ۱۹۳۴ در حلب به دنیا آمد . وی برنده جوایزی همچون مدال موسس خورناتسی و شوالیه لژیون دونور است. وی در ۲۹ ژوئیهٔ ۲۰۲۰ در سن ۸۵ سالگی در درگذشت.
مانوک آشوتی مکرتچیان (؛ زادهٔ ) ریاضی دان و سیاستمدار اهل ارمنستان است. زندگی نامه. وی در ۲۳ دسامبر ۱۹۵۲ در گورایک، شهرستان سیسیان به دنیا آمد و از دانشگاه دولتی ایروان فارغ التحصیل گشت. وی برنده جوایزی همچون مدال موسس خورناتسی است.
سوفی آرایی دوویان (؛ زادهٔ ) بازیگر و رقصنده اهل ارمنستان است. وی از سال میلادی تاکنون مشغول فعالیت بوده است. زندگی نامه. وی در ۸ ژوئیه ۱۹۴۹ در ایروان به دنیا آمد . وی برنده جوایزی همچون مدال موسس خورناتسی و هنرمند شایسته ارمنستان شوروی است. گزیده فیلمشناسی. از فیلم ها یا برنامه های تلویزیونی که وی در آن نقش داشته است می توان به وندتا اشاره کرد.
ادوارد زاونی شاخیکیان (؛ زادهٔ ) مجسمه ساز اهل ارمنستان است. زندگی نامه. وی در ۲۱ سپتامبر ۱۹۵۰ در ایروان به دنیا آمد و از آکادمی دولتی هنرهای زیبای ارمنستان فارغ التحصیل گشت. وی برنده جوایزی همچون مدال موسس خورناتسی است.
آرکمنیک هرایری نیکوغوسیان (؛ زادهٔ ) تاریخ نگار ادبی و ویراستار اهل ارمنستان است. زندگی نامه. وی در ۱۴ نوامبر ۱۹۷۹ در تسوواک، شهرستان واردنیس به دنیا آمد و از دانشکده فلسفه دانشگاه دولتی ایروان فارغ التحصیل گشت. وی برنده جوایزی همچون مدال موسس خورناتسی (۲۰۱۷) است. وی عضو اتحادیه نویسندگان ارمنستان است.
یوری لیودویگی ناوُیان (؛ زادهٔ ) یک سیاستمدار، فعال و دانشمند علوم سیاسی اهل ارمنستان است. زندگی نامه. وی در ۱۹۶۹ به دنیا آمد و از دانشکده تاریخ دانشگاه دولتی ایروان فارغ التحصیل گشت. وی برنده جوایزی همچون مدال موسس خورناتسی است.
آنوش هراندی ناگاشیان (؛ زادهٔ ) کارشناس آموزش و پرورش اهل ارمنستان است. زندگی نامه. وی در ۲۵ نوامبر ۱۹۶۱ در غزه به دنیا آمد و از دانشکده فلسفه دانشگاه دولتی ایروان فارغ التحصیل گشت. وی برنده جوایزی همچون مدال موسس خورناتسی است.
زاون مکرتچی مسیرلیان (؛ زادهٔ ) تاریخ نگار اهل ارمنستان است. زندگی نامه. وی در ۱۹۳۸ در بیروت به دنیا آمد و از فارغ التحصیل گشت. وی برنده جوایزی همچون مدال موسس خورناتسی است.
آغاسی هامبارتسومی شابویان (؛ زادهٔ - درگذشته ) طراح رقص اهل ارمنستان بود. زندگی نامه. وی در ۶ ژانویه ۱۹۲۱ در گیومری به دنیا آمد . وی برنده جوایزی همچون مدال موسس خورناتسی (۱۹۹۹)، شهروند افتخاری گیومری (۱۹۹۶) و هنرمند شایسته ارمنستان شوروی (۱۹۶۱) است. وی در ۷ ژوئیه ۲۰۰۴ در سن ۸۳ سالگی در گیومری درگذشت.
روبن آرتاوازدی مورادیان (؛ زادهٔ ) رقصنده باله اهل ارمنستان است. زندگی نامه. وی در ۱۴ آوریل ۱۹۸۹ در آپاگا، شهرستان اجمیادزین به دنیا آمد و از آکادمی دولتی هنرهای زیبای ارمنستان فارغ التحصیل گشت. وی برنده جوایزی همچون مدال موسس خورناتسی و هنرمند افتخاری جمهوری ارمنستان است.
رافی بوغوسی توکاتلیان (؛ زادهٔ ) مجسمه ساز اهل ارمنستان است. زندگی نامه. وی در ۱۹۵۷ در بیروت، لبنان به دنیا آمد. پدرش آبراهام توکاتلیان () از نجات یافتگان نسل کشی ارمنی ها در سال ۱۹۱۵ بود. وی برنده جوایزی همچون مدال موسس خورناتسی (۲۰۱۶) و مدال طلای وزارت فرهنگ جمهوری ارمنستان است.
شچورس باگراتی داوتیان (؛ زادهٔ - درگذشته ) تاریخ نگار، شاعر و فعال اهل ارمنستان بود. زندگی نامه. وی در ۱۲ مارس ۱۹۳۸ در واغارشاپات به دنیا آمد و از دانشکده لغت شناسی دانشگاه دولتی ایروان فارغ التحصیل گشت. وی برنده جوایزی همچون مدال موسس خورناتسی است. وی در ۲۶ مهٔ ۲۰۱۶ در سن ۷۸ سالگی در درگذشت.
کیم نامئومی باکشی (؛ زادهٔ - درگذشته ) نویسنده اهل روسیه بود. زندگی نامه. وی در ۱ مارس ۱۹۳۱ در مسکو به دنیا آمد و از فارغ التحصیل گشت. وی برنده جوایزی همچون مدال موسس خورناتسی است. وی در ۵ مارس ۲۰۱۹ در ۸۸ سن سالگی در مسکو درگذشت.
پوغوس سناپیان (؛ زادهٔ - درگذشته ) آموزگار، رمان نویس و منتقد ادبی اهل ارمنستان بود. زندگی نامه. وی در ۱۱ اوت ۱۹۲۷ در، ارمنستان غربی به دنیا آمد و از دانشگاه پاریس فارغ التحصیل گشت. وی برنده جوایزی همچون مدال موسس خورناتسی (۲۰۰۳) است. وی در ۱۴ ژوئن ۲۰۱۴ در سن ۸۶ سالگی در بیروت درگذشت.
وازگن همایاکی صافاریان (؛ زادهٔ ) تاریخ نگار ادبی اهل ارمنستان است. زندگی. وی در ۵ ژوئیهٔ ۱۹۴۷ در ووسکوان، شهرستان نویمبریان به دنیا آمد و از دانشگاه دولتی ایروان فارغ التحصیل گشت. وی عضو اتحادیه نویسندگان ارمنستان است وی برنده جوایزی همچون مدال موسس خورناتسی است.
هاغتاناک شماوونی شاهومیان (هاغتو) (؛ زادهٔ ) نقاش اهل ارمنستان است. زندگی نامه. وی در ۱۹ ژوئیه ۱۹۴۴ در ایروان به دنیا آمد و از آکادمی دولتی هنرهای زیبای ارمنستان فارغ التحصیل گشت. وی برنده جوایزی همچون نقاش افتخاری جمهوری ارمنستان (۲۰۱۰) و مدال موسس خورناتسی (۲۰۲۰) است. وی عضو اتحادیه نقاشان ارمنستان است.
گیوی شاهنازاری (گیگوش شاهنازاریان) (؛ زادهٔ - ) شاعر و مترجم اهل ارمنستان بود. زندگی نامه. وی در ۲۳ دسامبر ۱۹۳۳ در تفلیس به دنیا آمد و از دانشگاه دولتی تفلیس فارغ التحصیل گشت. وی برنده جوایزی همچون مدال موسس خورناتسی (۲۰۱۱) بود. وی عضو اتحادیه نویسندگان گرجستان بود. وی در ۲۳ سپتامبر ۲۰۲۴ در سن ۹۰ سالگی درگذشت.
اولینا وانیکی شاهیریان (؛ زادهٔ ) بازیگر اهل ارمنستان است. زندگی نامه. وی در ۱۳ ژوئن ۱۹۴۱ در گیومری به دنیا آمد . وی برنده جوایزی همچون مدال موسس خورناتسی (۲۰۱۴), هنرمند افتخاری جمهوری ارمنستان (۲۰۰۳)، مدال گریگور نارکاتسی (۲۰۱۶) و مدال طلای وزارت فرهنگ جمهوری ارمنستان (۲۰۱۱) است. گزیده فیلمشناسی. از فیلم ها یا برنامه های تلویزیونی که وی در آن نقش داشته است می توان به یک تکه از آسمان اشاره کرد.
هراچیا بابکنی شاه عزیزیان (؛ زادهٔ ) ورزشکار اهل ارمنستان است. زندگی نامه. وی در ۱۷ فوریهٔ ۱۹۴۷ در گیومری به دنیا آمد و از دانشگاه پلی تکنیک ارمنستان فارغ التحصیل گشت. وی برنده جوایزی همچون قهرمان ورزشی اتحاد شوروی و مدال موسس خورناتسی (۲۰۰۳) است.
تیگران بابکنی نرسیسیان (؛ زادهٔ ) بازیگر سینما، تلویزیون و تئاتر اهل ارمنستان است. زندگی نامه. تیگران نرسیسیان در ۷ مهٔ ۱۹۶۶ در ایروان به دنیا آمد و فرزند بابکن نرسیسیان می باشد. وی از آکادمی دولتی هنرهای زیبای ارمنستان فارغ التحصیل گشت. در ۳۰ ژانویه ۱۹۸۸ با نلی خرانیان ازدواج کرد و دو دختر دارد. وی برنده جوایزی همچون مدال موسس خورناتسی، هنرمند مردمی ارمنستان و مدال طلای وزارت فرهنگ جمهوری ارمنستان شده است. گزیده فیلمشناسی. از فیلم ها یا برنامه های تلویزیونی که وی در آن نقش داشته است می توان به "مادر جایگزین" اشاره کرد.
سورن بابکنی رشتونی (؛ زادهٔ - درگذشته ) کارگردان فیلم اهل ارمنستان است. زندگی نامه. وی در ۲۹ ژوئیه ۱۹۵۱ در ایروان به دنیا آمد و از دانشگاه دولتی وانادزور فارغ التحصیل گشت. وی برنده جوایزی همچون مدال موسس خورناتسی و چهره فرهنگی شایسته جمهوری ارمنستان (۲۰۰۶) است. وی در ۱۹ ژوئن ۲۰۲۰ در سن ۶۸ سالگی در ایروان درگذشت.
آرا کارلنی ساقاتلیان (؛ زادهٔ ) سیاستمدار و فعال اجتماعی اهل ارمنستان است. زندگی نامه. وی در ۲۱ اوت ۱۹۷۰ در ایروان به دنیا آمد و از دانشگاه دولتی ایروان فارغ التحصیل گشت. وی برنده جوایزی همچون مدال موسس خورناتسی () است.
هراچیا لیودویگی ساروخان (ساروخانیان) (؛ زادهٔ - ) شاعر و مترجم اهل ارمنستان بود. زندگی نامه. وی در ۱ ژانویهٔ ۱۹۴۷ در مارگاهوویت، شهرستان گوگارک به دنیا آمد و از فارغ التحصیل گشت. عضو اتحادیه نویسندگان ارمنستان بود. وی برنده جوایزی همچون مدال موسس خورناتسی (۱۹۹۸)، چهره فرهنگی شایسته جمهوری ارمنستان و مدال طلای وزارت فرهنگ جمهوری ارمنستان است. وی در ۸ آوریل ۲۰۱۶ در سن ۶۹ سالگی در درگذشت.
سلاوا گئورگی سارگسیان (؛ زادهٔ ) گزارشگر ورزشی اهل ارمنستان است. زندگی نامه. وی در ۱ ژانویه ۱۹۴۸ در تفلیس به دنیا آمد و از انستیتو دولتی فرهنگ سلامت و ورزش پرورش اندام ارمنستان فارغ التحصیل گشت. وی برنده جوایزی همچون مدال موسس خورناتسی است.
آلبرت گورگنی سارگسیان (؛ زادهٔ ) دانشمند اهل ارمنستان است. زندگی نامه. آلبرت سارگسیان، دانشمند و فیزیکدان برجستهٔ ارمنی، در تاریخ ۵ آوریل ۱۹۳۹ در شهر پمزاشن متولد شد. او در جوانی علاقه زیادی به علم فیزیک پیدا کرد و در نهایت تحصیلات عالی خود را در دانشکدهٔ فیزیک دانشگاه دولتی ایروان آغاز کرد. سارگسیان در این دانشگاه به پژوهش های علمی پرداخت و با تلاش و پشتکار فراوان به یکی از چهره های شناخته شدهٔ علمی در ارمنستان و حتی در سطح بین المللی تبدیل شد. تحصیلات و آغاز فعالیت های حرفه ای. سارگسیان پس از فارغ التحصیلی از دانشگاه ایروان، فعالیت های تحقیقاتی خود را در زمینه های مختلف فیزیک، به ویژه در حوزه فیزیک مواد و فیزیک نظری، آغاز کرد. او در کنار تدریس در دانشگاه، به پژوهش های مستقل و همکاری با مراکز علمی دیگر نیز مشغول بود. به دلیل استعداد و پشتکارش، به زودی جایگاه خود را به عنوان یک پژوهشگر برجسته تثبیت کرد. تحقیقات و دستاوردهای علمی. پژوهش های آلبرت سارگسیان شامل حوزه های گسترده ای از فیزیک است؛ از جمله فیزیک کوانتوم، فیزیک مواد، و دینامیک ذرات. او در تحقیقات خود به تحلیل و بررسی رفتار مواد در شرایط مختلف پرداخته
و توانسته است برخی از پدیده های فیزیکی پیچیده را به صورت علمی توضیح دهد. مقالات او که در مجلات علمی بین المللی منتشر شده اند، به یکی از منابع مهم برای محققان این حوزه تبدیل شده است. تأثیر بین المللی. آلبرت سارگسیان نه تنها در ارمنستان بلکه در سطح بین المللی نیز تأثیرگذار بوده است. او با حضور در کنفرانس های علمی جهانی، به تبادل دانش با دیگر دانشمندان پرداخته و برای معرفی علم فیزیک ارمنستان به جهانیان نقش مهمی ایفا کرده است. سارگسیان همچنین عضو چندین انجمن و سازمان علمی بین المللی بوده و به عنوان سخنران مهمان در دانشگاه ها و مراکز پژوهشی معتبر دعوت شده است. جوایز و افتخارات. یکی از برجسته ترین جوایز آلبرت سارگسیان، مدال موسس خورناتسی است که در سال ۲۰۱۳ به او اعطا شد. این مدال که یکی از بالاترین نشان های افتخار علمی ارمنستان است، به دلیل تلاش های ارزشمند او در ارتقای علم و دانش به او اهدا شد. علاوه بر این، سارگسیان جوایز متعددی از سازمان ها و نهادهای علمی و پژوهشی دریافت کرده است که برخی از این جوایز به شرح زیر هستند: نقش الهام بخش برای نسل جوان. آلبرت سارگسیان با توجه به دستاوردهای علمی و شخصیت علمی قوی خود، ا
لهام بخش نسل های جدیدی از دانشجویان و پژوهشگران در ارمنستان و کشورهای همسایه بوده است. او با برگزاری کارگاه ها، سمینارها و سخنرانی ها، دانش و تجربه خود را به نسل جدید انتقال داده و برای ایجاد فضایی از یادگیری و پژوهش در بین جوانان تلاش کرده است. میراث علمی و آینده. آلبرت سارگسیان همچنان به فعالیت های علمی خود ادامه می دهد و تلاش دارد تا با تربیت دانشجویان و پژوهشگران جوان، میراث علمی خود را به نسل های آینده منتقل کند. او با نگاه به پیشرفت های علم و تکنولوژی، در تلاش است تا علم فیزیک را به روش های نوین و با بهره گیری از فناوری های پیشرفته تر به جامعه ارائه دهد.
آشوت یغیای قازویان (؛ زادهٔ ) فیلم نامه نویس، تهیه کننده و روزنامه نگار اهل ارمنستان است. زندگی نامه. وی در ۱۱ فوریه ۱۹۵۴ در ایروان به دنیا آمد . وی برنده جوایزی همچون مدال موسس خورناتسی (۲۰۱۶) است.
آئلیتا گورگنی دولوخانیان (؛ زادهٔ ) تاریخ نگار ادبی اهل ارمنستان است. زندگی نامه. وی در ۱۴ فوریه ۱۹۴۲ در وایک به دنیا آمد و از دانشگاه دولتی علوم پرورشی خاچاطور آبوویان ارمنستان فارغ التحصیل گشت. از سال ۲۰۰۱ عضو اتحادیه نویسندگان ارمنستان می باشد. وی برنده جوایزی همچون مدال خاچاطور آبوویان (۲۰۰۸)، چهره فرهنگی شایسته جمهوری ارمنستان، مدال موسس خورناتسی (۲۰۰۳) و مدال طلای وزارت فرهنگ جمهوری ارمنستان (۲۰۱۲) است.
آناهید آرامائیسی ساهاکیان (؛ زادهٔ ) خواننده اهل ارمنستان است که از سال میلادی تا کنون مشغول به فعالیت می باشد. زندگی نامه. وی در ۸ فوریه ۱۹۶۳ در هوویت به دنیا آمد و از کنسرواتوار دولتی کومیتاس ایروان فارغ التحصیل گشت. وی برنده جوایزی همچون مدال موسس خورناتسی (۲۰۱۷) است.
ابرویی قفقازی یک گیاه گل دهنده از سردهٔ ابرویی است. این گیاه بومی قفقاز است و در مناطق متعددی در ارمنستان، آذربابجان، گرجستان و روسیه یافت می شود. پراکنش کلی این گونه به گفته دلفورگ، از توده های ساحلی شمال شرق آناتولی، از ترابزون در غرب تا دریای خزر در شرق است. نمادگرایی. گیاه ابرویی قفقازی در جمهوری آذربایجان از قدیم به نام «خاری بلبل» خوانده می شود. در جمهوری آذربایجان به عنوان نمادی از یاد و خاطره سربازان کشته شده در جنگ دوم قره باغ پذیرفته شده است. از آغاز درگیری قره باغ، خاری بلبل به نمادی از مبارزه مردم آذربایجان تبدیل شد. پس از اشغال قره باغ نیز، خاری بلبل برای بسیاری نماد درد، اندوه و حسرت بود. هرگاه خاری بلبل در فرهنگ، هنر و ادبیات آذربایجان به کار رفته مشخصا اشاره به قره باغ بوده است. خاری بلبل همچنین در اسطوره های باستانی ترک ها بسیار ذکر شده است؛ مثلاً بلبل غمگین در اساطیر ترکی باستان به عنوان آخرین امید سربازی که در نبرد به شدت مجروح شده بود، شناخته می شد. همچنین بر اساس افسانه های باستانی ترک، یکی از جانفشانان «اغوزخان»، پیراهن خونین خود را پاره کرده و بر پای بلبلی که همیشه همراهش بوده، می بندد
و برای معشوق خود «آیبوکه» می فرستد. ارلان جورابکوف، نویسنده قرقیز نیز در داستان «جارخی بلبل» در مورد اساطیر باستانی ترک بسیار صحبت کرده است. به گفته بسیاری، خاری بلبل پرنده ای اهلی بود. برخی از محققان معتقدند که این نوع بلبل فقط توسط رزمندگان و سرداران جنگی استفاده می شد. آغابیگم جوانشیر دختر خان قره باغ اصالتاً اهل شوشی بود او بین سال های ۱۸۰۱ تا ۱۸۳۲ همسر فتحعلی شاه قاجار شد و بعدها به عنوان حاکم قم در این شهر زندگی می کرد. شعر ترکی منسوب به آغابیگم در مورد خاری بلبل به جا مانده است: خاری بلبل پس از جنگ دوم قره باغ و به مناسبت بزرگداشت کشتگانی که در جنگ دوم قره باغ جان خود را از دست دادند، به عنوان نمادی از یاد کشته شدگان و پیروزی ارتش آذربایجان رواج یافت. این جنگ که از ۲۷ سپتامبر تا ۱۰ نوامبر ۲۰۲۰ ادامه داشت، پس از غلبه ارتش آذربایجان و پس از آزادسازی شوشی به پایان رسید و نماد خاری بلبل که در شبکه های اجتماعی هم بسیار منتشر می شد به نماد پیروزی و غرور آذربایجان تبدیل شد. در سال ۲۰۱۴، نمایشگاهی با عنوان «گل صلح و عشق، خاری بلبل» توسط خودمختاری فرهنگی فدرال ملی آذربایجانی ها در روسیه برگزار شد. در مارس ۲۰۱۴،