Payamvdn/NorthPersian_fa_wiki huggingface dataset:
ملاً توسعه یافتهٔ خود (اسطورهٔ جدید طوفان) چندین سنت متمایز را شامل شد. یکی از این سنت ها، بیانگر خشم یک خدا بر شهر روایتگر است که او آن را رها می کند و به نابودی می سپارد. این درون مایهٔ نسبتاً قدیمی در مرکز ژانر ادبی مرثیهٔ سومری قرار داشت. سنت دوم به پادشاهانِ پیش از طوفان می پرداخت و در فهرست های گوناگون نام آنها، شهری که بر آن حکومت می کردند و مدت حکمرانی آنها ذکر شده است. به نظر نمی رسد که این فهرست ها دارای یک سنت واحد بوده باشند. آخرین سنت بر درون مایهٔ خوابِ دچار وقفه شدهٔ خدایان و سر و صدای متداوم انسان ها متمرکز بود. در چنین متن هایی خدایان در حال استراحت و غیرفعال هستند. فعالیت خلاقانهٔ بشریتِ پرتلاش که مستقلانه وارث روح سرکش خدایان شده و هنوز تسلیم فرمان الهی نیست، به شکلی استعاری تصویر می شود. در "آترا-هاسیس"، انلیل برای دستیابی دوباره به آرامش تلاش کرد با طوفان بشریت را نابود کند تا خاموش شوند. پادشاهان اکد باستان (ح. ۲۴۰۰ تا ح. ۲۱۰۰ پیش از دوران مشترک) متوسل به کاتبان متخصص شدند تا با کاوش گذشته و دستکاری حافظه، بنیانی ایدئولوژیک را برای قدرت خود ایجاد کنند. «رویدادنامه پادشاهی واحد» یادبود قد
رت جدید بود، گرچه هنوز در حال شکل گیری بود اما تاریخِ خودش را می نوشت. رویکردی تاریخ نگارانه بر تصنیف آن حاکم بود زیرا که از همان ابتدا یک دوباره نوشتن بود. رویدادنامه به پادشاهی جدید گذشته ای طولانی ارائه داد و زمانی که تدوین شد، تنها نیاز به آن بود که پادشاهی آن را دوباره مرسوم کند. نخستین پادشاه. نام آلولیم، نخستین پادشاه اساطیری، به خط میخی به صورت A2-lu-lim یا A-lu-lim نوشته شده است و بسته به علامت اول متغیر، می توان آن را از زبان سومری به «شاخ گوزن قرمز» یا «تخمه گوزن قرمز» ترجمه کرد. جرمیا پترسون پیشنهاد می کند که نام او ممکن است بازتاب این باورِ بین النهرینی باشد که در سپیده دم تاریخ (زمانی که اعتقاد بر این بود که آلولیم در آن دوران زندگی می کند) انسان ها رفتاری شبیه حیوانات داشتند؛ این موضوع در متن هایی مانند «گوسفند و غله» یا «چگونه غله به سومر آمد» نیز گواهی شده است. املای گواهی شدهٔ دیگر، آلولو، ممکن است نشان دهندهٔ یک شکل اکدی باشد. نام آیالو که از "فهرست پادشاهان و حکیمان اوروک" شناخته می شود (در کنار آپکالو آداپا قرار گرفته است) احتمالاً گونهٔ دیگری از این نام باشد. آشورشناسان، آلولیم را شخصیتی
خیالی در نظر می گیرند. اغلب اشاره ها به او محدود به فهرست های حاکمان باستانی افسانه ای است. سنتاً او را نخستین پادشاه بین النهرین می دانستند که سلطنتش پیش از طوفان بزرگ اساطیری بوده است. همهٔ منابع شناخته شده که در آنان پادشاهان آغازین را فهرست می کنند، مکان زندگی او را در اریدو می دانند، مگر آن منابعی که به هیچ شهری اشاره نمی کنند. این سنت بازتاب جایگاه با اهمیت، خاص و نمادین شهر اریدو است. سلطنت او به شکلی فرا طبیعی طولانی توصیف شده است. مدت پادشاهی او ضرب المثل تلقی می شد، همانگونه که منجمی به نام آشارِدو در نامه ای به پادشاهی نامشخص در بابل نوشته است و در آن برای پادشاه آرزو می کند خدایان بابل «سالهای آلولو» را به او برکت دهند. بر اساس "فهرست پادشاهان سومری"، آلولیم به مدت ۲۸٬۸۰۰ سال بر جایگاه بود و پس از آن، آلالگار به مدت ۳۶٬۰۰۰ سال جایگزین او شد. معمولاً پژوهشگران محتوای "فهرست پادشاهان سومری" را منعکس کنندهٔ واقعیت تاریخی نمی دانند و معتقدند نمی توان از آن برای بازسازی گاهشماری اولیهٔ بین النهرین استفاده کرد. هیچ مدرکی وجود ندارد که شخصیت آلولیم از منبعِ قدیمی ترِ موجودی به متن فهرست راه یافته باشد.
سنت متفاوتی دربارهٔ طول سلطنت او در "تصنیف فرمانروایان نخستین" حفظ شده است که بیانگر حکمرانی ۳۶٬۰۰۰ سالهٔ او است. به گفتهٔ ایروینگ فینکل، سایر متن های مشابه مدت متفاوت دیگری مانند ۳۶٬۲۰۰ (لوح BM 40565) یا ۶۷٬۲۰۰ (لوح WB 62) به دست می دهند. در "تصنیف فرمانروایان نخستین"، قطعه ای که به دلیل تعداد زیادِ اشارات به دیگر آثار ادبیات بین النهرین مورد توجه قرار گرفته است، آلولیم در کنار و در میان شخصیت های معروف باستانی اتانا، گیلگمش، زیوسودرا، هومبابا، انکیدو، بازی و زیزی ذکر شده است. در این متن، آلولیم با شهرهای جنوبی در دوره بابلی باستان مرتبط است. آلولیم همچنین در طلسم های دورهٔ بابلی نو به عنوان «پادشاهی از پیش از طوفان» معرفی شده است. ارتباط بین آلولیم و آداپا در فهرست های حاکمان و حکیمان مربوطه که از دوره هلنیستی شناخته شده اند، به دست آمده است. این ارتباط همچنین در متن آسیب دیدهٔ پیشین از سلطان تپه گواهی شده است. مری آر. باچوارووا خاطرنشان می کند که در "آهنگ تولد" هوری، خدای آغازین آلالو که به عنوان «پادشاه در آسمان» اصلی (پادشاه خدایان) ظاهر می شود، نامی شبیه آلولیم دارد. او پیشنهاد می کند که این متن ممکن اس
ت تحت تأثیر "فهرست پادشاهان سومری" بوده باشد و فرمانروایان آغازین خدایان، از سنت های مربوط به پادشاهان افسانه ای اولیهٔ بین النهرین الگوبرداری شده باشند. جوزجانی، نویسنده قرن هفتم هجری قمری، در روایت خود در طبقات ناصری او را با گیومرت یکی می داند. یکی از لوح های «پیدایش اریدو» که در اور به دست آمده و در سال ۲۰۱۸ منتشر شده است، انتصاب آلولیم را توصیف می کند. این متنِ بازسازی شده نشان می دهد "داستان طوفان" شامل سبب شناسی منشأ نهاد پادشاهی است و این مفهوم را دربردارد که اولین فرمانروا از میان نوع بشر انتخاب شد تا شبانی باشد برای انسان های اولیه که هنوز مانند حیوانات بودند و در نتیجه هدایتگر به توسعهٔ تمدن بشری باشد. نسخه ها. چهار صورت از این داستان به دست آمده است. صورت بابلی باستان (یا صورت کلاسیک) دارای یک نسخهٔ خطی است که به قرن هفده پیشا دوران مشترک تعلق دارد. نسخه های خطی گوناگونِ دیگری و قطعه های متاخری نیز برای ترجمهٔ صورت بابلی باستان به کار می آیند. نسخهٔ خطی اصلی، شامل سه لوح و ۱٬۲۴۵ سطر است. شصت درصد از این نسخه سالم باقی مانده است. صورت بابلی میانه (۱۵۰۰ تا ۱۰۰۰ پیشا دوران مشترک)، دارای دو بازبینی اص
لی از شهر نیپور و از سوریه است. لوح سوریه در اوگاریت پیدا شده و داستان از زبان آترا-هاسیس بیان می شود؛ این لوح متعلق به حدود قرن سیزدهم پیش از دوران مشترک است. صورت بابلی متاخر (سال ۶۰۰ پیشا دوران مشترک تا آغاز دوران مشترک) اغلب شبیه به صورت بابلی باستان است اما تفاوت های چشمگیری نیز با آن دارد که احتمالاً ناشی از اشتباه کاتب بوده است. به نظر بنجامین فاستر، تنها در چند مورد است که صورت بابلی متاخر از جنبهٔ شاعرانه یا زبانی بر صورت بابلی باستان برتری دارد. صورت بابلی متاخر تلفیقی از نسخه های خطی گوناگون (از مکان ها و زمان های مختلف در هزارهٔ اول پیش از دوران مشترک) است؛ مهم ترین آنها نسخهٔ خطی سیپار (متعلق به اواخر قرن ششم پیش از دوران مشترک) است. در صورت بابلی متاخر، داستان بر روی تعداد بیشتری از الواح نسبت به بابلی باستان روایت شده است (بر روی شش لوح و نه سه لوح). صورت آشوری متاخر تلفیقی از منابع گوناگون است که در تمدن آشور و بابل در هزارهٔ اول پیش از دوران مشترک به دست آمده اند. احتمالاً از یک صورت آشوری میانه منشأ گرفته است و با صورت بابلی باستان (و نیز بابلی متاخر) تفاوت زیادی دارد. در صورت آشوری برخی از
بخش ها گسترش یافته و بعضی بازنویسی شده اند و به طور کلی ابتکار متن قدیمی به شکل اسلوبی یکنواخت و پرتکرار تثبیت شده است. در این نسخه نام شاسوراتو آمده است که دو گروه هفت نفری از الهه گان (بدون نام شخصی) هستند که یک گروه آفرینش مردان و دیگری آفرینش زنان را بر عهده دارند. نسخه دیگری از این داستان در لوح XI حماسه گیلگمش آمده است. مقطع های گوناگون داستان که با نسخه های گوناگون پوشش پیدا می کنند عبارتند از: پیشا-تاریخ و شورش خدایان؛ آفرینش انسان؛ بنیان گذاری تولد، ازدواج، تولید مثل؛ انسان ها به کار گرفته می شوند؛ طاعون و رهایی؛ خشکسالی و رهایی؛ قحطی و رهایی؛ سوگند و آمادگی برای طوفان؛ هشدار به آترا-هاسیس، ساختن کشتی؛ طوفان؛ پیامد. خلاصه و بررسی. اسطوره طوفان بابلی (نسخه قرن هفدهم پیشا دوران مشترک) تفسیری از آفرینش انسان، طوفان و منشأ تولد انسان، ازدواج، تولیدمثل و مرگ را ارائه می دهد. همهٔ این درون مایه ها در پیرنگی منسجم کنار هم قرار می گیرند. بشریت برای خدمتکاری خدایان آفریده شد؛ تولد برای آن ایجاد شد تا بتوانند تکثیر شوند. طوفان تلاشی برای کنترل جمعیت بود در زمانی که جمعیت انسان پرشمار شد. هنگامی که روشن شد طوفا
ن اقدامی بیش از حد شدید است، کنترل جمعیت با ممنوع کردن ازدواج و تولیدمثل برای گروه هایی خاص از مردم و مقدر کردن مرگ برای همگی انجام شد. این داستان در صورت های گوناگونی به دست آمده است. "حماسه آترا-هاسیس"، با نام باستانی «وقتی که خدایان انسان بودند»، اثری از ادبیات متاخر بابلی باستان است که تاریخ بشریت را از «آفرینش» تا «طوفان» بازگو می کند. روایت همین متن از «طوفان» است که شاعر "گیلگمش" به عنوان منبعی برای روایت خودش از اسطوره «طوفان بزرگ» به کار برد. علاوه بر آن، الگویی چشمگیر برای داستان طوفان نوح در کتاب مقدس می شود. انسان که به تازگی آفریده شده است، دارای نقصانی به خاطر شورشگری درونی اش است. چون این نقصان درونی است، چاره ناپذیر است. اما انسان نقصان دیگری نیز داشت: به راحتی زاد و ولد می کرد و به سرعت پرشمار می شد. در شعر آترا-هاسیس چنین آمده است که سه بار، هر بار با فاصله ۱٬۲۰۰ سال، انلیل (خدای اصلی بر روی زمین که معمولاً در مواجهه با انسان برخورد خشن و خصمانه دارد) از هیاهوی بی امان آفرینش جدید (انسان) به ستوه آمد که اسباب بیداری وی در خوابگاهش بودند. هر بار تصمیم گرفت جمعیت بشر را کم کند؛ نخست با طاعون،
سپس با خشکسالی و در نهایت با قحطی. هر بار در ابتدا موفق شد و جمعیت بشر به میزان زیادی کم گشت. اما هر بار ائا (نام اکدیِ خدای سومری انکی. خدای خرد، جادو، آبهای تازه و نیز حامی انسان) راه رهایی انسان را به آترا-هاسیس (نام دیگر اوتنپیشتی)، پادشاه شهر شوروپاک بازگو کرد. در پایان، انلیلِ خشمگین راه حل نهایی را برگزید؛ همه خدایان، از جمله ائا، سوگند خوردند که رازدار بمانند. انلیل «طوفان» را نازل خواهد کرد تا بشریت یکسره نابود شود. اما ائا با ترفندی، پیشاپیش به آترا-هاسیس خبر داد و او کشتی ساخت تا به قلمرو ائا («اقیانوس پایین») برود. «طوفان» از راه رسید اما آترا-هاسیس همراه با خانواده اش، ثروتش و نمایندگان همه حرفه ها و حیوانات زنده ماندند. خدایان را گرسنگی و تشنگی فرا گرفت. معابدشان را سیل برداشت. خدمتکاران بشری که آنها را غذا و آب می دادند، از بین رفتند. راه حل نهایی انلیل به طرز مرگباری دارای نقصان بود. خدایان به حال مرگ افتادند. پایان حماسه. طوفان فروکش کرد و کشتی بر قله کوهی بلند نشست. بوی خوش پیشکش آترا-هاسیس، به آسمان رفت و همه خدایان به غذا هجوم آوردند. انلیل به خاطر شکست برنامه اش به خدایان شکایت کرد و انگش
ت اتهام به سمت ائا نشانه رفت. ائای همیشه خردمند، با آشکارسازی غیرعاقلانه بودن «طوفان» پاسخ داد. اقتباس داستان در "حماسه گیلگمش" چنین ادامه پیدا می کند که ائا از خدایان پرسید با بازمانده طوفان چه کنند. انلیل به اوتنپیشتی و زنش زندگی «همچون خدایان» ― زندگی جاودان ― بخشید و آنها را به انتهای جهان فرستاد. در شعر "آترا-هاسیس"، کار بزرگتری انجام می شود که با درون مایه داستان مطابقت دارد. از آنجایی که مشکل سر و صدای بشر چاره نشده است، ائا به «الهه مادر» گفت تا انسان را به شکلی جزیی تغییر دهد و دوباره طراحی اش کند تا بشریت دیگر نتواند مانند گذشته زاد و ولد کند. زنان هم عقیم خواهند بود و هم بارور. مرده زایی و مرگ در سنین کودکی، آغاز شد. گروهی از زنان، برای مذهب باید پاکدامن باشند (مانند راهبه ها). به این شیوه، بچه های کمتری نطفه می بندند، همه شان زنده متولد نمی شوند و همگی شان به سن بلوغ نمی رسند. اما بزرگ ترین تغییر (که بیشترین تأثیر را بر تعداد انسان ها خواهد داشت) آن است که خدایان برای طول عمر انسان، پایانی قرار دادند. این روند هنوز در خود متن به دست نیامده است (افتادگی بسیار وجود دارد) ولی می توان آن را نتیجه گرفت
. راه حل ائا نقطه اوج شعر است. اتفاقی که افتاده است، باید چنین باشد که انکی به «الهه مادر» دستور می دهد تا مرگ را حقیقتِ گریزناپذیر زندگی قرار دهد. اشاره ضمنی به این است که پیش از این اصلاح، انسان ها ممکن بود به خاطر خشونت، بیماری یا خواستهٔ خدایان بمیرند (همانگونه که خود خدایان) اما نه طبیعی و ناشی از پیری. از زمان «طوفان بزرگ» به بعد، مرگ در مسیر زندگی قرار گرفت. متن. در آغاز داستان آنو، انلیل و انکی عالم را تقسیم می کنند: آسمان ها برای آنو، زمین برای انلیل و اعماق پرآب به انکی می رسند. انلیل بر شمار بسیاری از خدایان کار اجباری را تحمیل می کند تا مسیرهای رودهای دجله و فرات را ایجاد کنند. خدایان علیه بندگی خشن خود شورش و خانهٔ انلیل را محاصره می کنند. خدایان حاکم ملاقات می کنند و نماینده ای را نزد شورشیان می فرستند. این کار ظاهراً به این مقصود انجام می شود تا دلیل شورش را بدانند اما در واقع برای شناسایی رهبر شورش است. شورشیان متحد باقی می مانند، پس انلیل مضطرب می شود و از آنو می خواهد تا نظم جدیدی در جهان ایجاد کند. آنو دستور می دهد تا بشریت خلق شود و بیگاری خدایان به او محول شود. انکی و الههٔ مادر (با نام ه
ای نینتو، بلت-ایلی، ماما یا مامی) با آمیختن خون رهبر کشته شدهٔ شورشیان با گِل، انسان را خلق می کنند. یک روح جاودان، نمادش ضربان بشر، یادگار خدای کشته شده است. ازدواج و زایش نیز ایجاد می شوند تا خدایان از رنج کار رهایی یابند. ازدیاد جمعیت انسان ها چنان می شود که انلیل از سر و صدای آنها اذیت می شود. نخست برای نابودی بشر طاعون نازل می کند اما شکست می خورد زیرا انکی به انسان مورد علاقهٔ خود (آترا-هاسیس) راه چاره را نشان می دهد. سپس خشکسالی ایجاد می کند اما باز هم به همان دلیل قبلی شکست می خورد. در مرحلهٔ سوم قحطی ایجاد می کند که اینبار انکی با رها کردن شمار بسیاری از ماهی ها مانع می شود. در پایان، انلیل خدایان را گرد هم می آورد و مجبور به سوگند می کند تا اقدام بعدی اش (طوفان) را آشکار نکنند. انکی به شکلی غیر مستقیم به انسان هشدار می دهد؛ او دیوارهای مکانی که از نِی ساخته شده را مخاطب قرار می دهد (آترا-هاسیس برای دریافت پیام الهی در آنجا می خوابد). آترا-هاسیس کشتی ای می سازد، آن را با متعلقاتش، صنعتگران و حیوانات پر می کند و از طوفان نجات می یابد. در پسامد طوفان خدایان به وابستگی خود به انسان پی می برند و راه های
بهتری برای کنترل جمعیت بشر ایجاد می کنند، از جمله با تابو کردن موردهایی از ازدواج و زایش، و مقدر کردن مرگ برای همگی بشر در زمان ها و به روش های مختلف. لوح I. وقتی که خدایان انسان بودند، کار شاق و اجباری بر دوش آنها بود. خدایان قرعه انداختند و هر یک سهمی بردند. آنو به آسمان رفت، انلیل بر زمین ماند، دریا به انکی رسید. خدایان بزرگ (آنونا)، کار اجباری را بر خدایان کوچک (ایگیگی ها) تحمیل کردند. ایگیگی ها راه آب ها، کانال ها، دجله و پس از آن فرات را کندند. چهل سال گذشت، رئیس قدیمی آنها به شورش دعوتشان کرد. خدایان ابزار خود از جمله بیل و سبدهای خاک را آتش زدند و به دروازه اقامتگاه انلیل (اِکور) رفتند. انلیل خبر نداشت و در خواب بود، کالکال و نوسکو (ملازمان انلیل) نیز در خانه بودند؛ نوسکو، ارباب خود را بیدار کرد. انلیل به پیشنهاد نوسکو، آنو و انکی را فراخواند. هر سه با یکدیگر ملاقات کردند. انلیل ماجرای شورش را شرح داد. آنو به انلیل گفت بگذار دلیل شورش را با فرستادن نوسکو دریابیم. نوسکو به دیدار شورشیان رفت و گفته های انلیل را به آنها بازگفت. خدایان از سختی و کشنده بودن کار شاق و اجباری خود گفتند. انلیل پس از شنیدن حرف
های خدایان به آنو گفت که با او به آسمان خواهد رفت. آنو گفته های ایگیگی ها را تأیید کرد، ائا چاره ساز شد و پیشنهاد کرد انسان آفریده شود تا به جای خدایان خُرد کارها را انجام دهد. برای آفرینش، مامی فرا خوانده شد و او از انکی خواست برای خلقت انسان گِل فراهم کند. انکی گفت یک خدا باید کشته شود و گوشت و خون او با گِل آمیخته شود. آو-ایلو که آغازگر شورش بود، قربانی شد و نینتو گوشت و خون او را با گل در هم آمیخت. خدایان از نینتو تقدیر کردند، سپس هفت جنین مؤنث و هفت جنین مذکر توسط دو گروه هفت نفری از الهه گان ایجاد شدند. نخستین جفت انسان رشد کردند، بالغ شدند و قادر به تولید مثل بودند؛ نخستین مادر زایش کرد. انسان برای تأمین خوراک خدایان گماشته شد. ۱۲۰۰ سال سپری شد و انسانها با تولید مثل مداوم، افزایش یافتند. زمین از آنها پر شد، انلیل از سر و صدای آنها خواب راحت نداشت و تصمیم به نابودی انسان گرفت. او طاعون نازل کرد. انکی به آترا-هاسیس راه چاره را نشان داد. «خدایان خود را تکریم نکنید، الهه های خویش را نیایش نکنید، درگاه نامتار جویید، نان پخته به آنجا برید.» پس از دیدار آترا-هاسیس با بزرگان، در شهر برای نامتار معبدی ساختند و
نان پخته را تقدیم به او کردند. نامتار شرمنده شد و دست از کار خویش برداشت. تب و لرز پایان یافت و هیاهو دوباره آغاز گشت. انلیل اینبار خشکسالی نازل کرد. خشکسالی شش سال ادامه پیدا کرد، انسان ها به بردگی فروخته شدند، همدیگر را خوردند اما باز هم در آستانه مرگ بودند. آترا-هاسیس تلاش کرد بار دیگر با ائا گفتگو کند. خشکسالی با قحطی شش ساله ادامه پیدا کرد، انسان ها به بردگی فروخته شدند، همدیگر را خوردند اما باز هم در آستانه مرگ بودند. لوح II. اینبار پس از تکریم و نیایش نکردنِ سایر خدایان، نان پخته بر درگاه معبد ساخته شده برای ادد قرار گرفت. ادد شرمنده شد و از کار خویش دست برداشت. [قحطی؟] پایان یافت و هیاهو از سر گرفته شد. انلیل از ائا خشمگین شد و شروع به سخنرانی کرد. انلیل آماده برای نازل کردن طوفان شد، خواست ائا را به همراهی وادار کند. ائا گفت «چرا به سوگند وادار می کنی؟ آیا بر ضد [مردم خود] دست به عمل زنم؟ از کدام طوفان با من گویی؟ ندانم، من طوفان [فرستم]؟ کار [انلیل] است. بگذار شولات و [هنیش] [پیش] بروند، بگذار اراکال تیرک های مهار را از [بیخ بکند]، بگذار [نینورتا] [آب بندها] را سر ریز کند.» خدایان فرمان به نابودی ب
شر دادند. لوح III (طوفان). آترا-هاسیس رؤیایی دید که انکی به او نشان داده بود. انکی به بنده اش هشدار داد و پس از آن بیشتر گفته هایش را خطاب به دیوار نِی بازگفت "«دیوار، به من گوش فرا ده! / دیوار نی به همه واژگان من توجه کن! / بگریز از خانه، کشتی بساز، / ثروت را فراموش کن، و زندگانی را نجات ده.»" به راهنمایی انکی، سقفی چون اعماق باید بر کشتی قرار گیرد تا خورشید درونش را نبیند؛ کشتی باید در سینه و پاشنه پوشیده باشد، اسباب آن استوار باشند و سخت قیراندود گردد. "«پس از آن بر تو خواهم باراند / ثروت بادآورده ای از پرندگان … ماهی ها»". او خبر از هفت روز طوفان داد. به خواستهٔ آترا-هاسیس، افراد گوناگون برای ساختن کشتی آمدند و او هر آنچه از حیوانات داشت را کُشت و همراه با پرندگان آسمان، گله گاو و [موجودات؟] استپ به عرشه برد. آترا-هاسیس برای آدمهایش جشن بر پا کرد و خانواده اش را به عرشه برد. دورنمای آب و هوا دگرگون شد. آترا-هاسیس طناب های مهار را پاره کرد و کشتی رها گردید. طوفان همچون نبردی سهمگین بر سر مردمان فروآمد. نینتو لب هایش را می جوید؛ آنونا، خدایان بزرگ، در گشنگی و تشنگی نشستند. الههٔ مادر به گریه افتاد و شیون کر
د. خدایان همراه با او برای سرزمین گریستند. لب های خدایان از تشنگی به درد آمد، از گرسنگی در رنج بودند. هفت روز و هفت شب سپری شد. بوی قربانی به مشام خدایان رسید و همچون مگس به دور آن گرد آمدند. پس از تمام کردن قربانی، میان آنها بحث درگرفت. نینتو به توبیخ همه زبان گشود، انلیل خشمگین از راه رسید. انکی از کار خود دفاع کرد و خطاب به خدایان بزرگ گفت به خاطر خود آنها دست به چنین کاری زده است. خود را پاسخگوی نگاهداری از زندگانی دانست. انلیل از ائا خواست نینتو را فرا بخواند و به شور بنشینند. انکی نینتو را فرا خواند و برای همه مردمان مرگ را مقدر کردند. «سرودی خواندم دربارهٔ طوفان برای همه مردمان: گوش فرا ده!» بررسی تطبیقی. انکی و نینماه. در خاور نزدیک باستان، قراردادی ادبی وجود داشت که داستان پیدایش بشر، قرین روایت شود. در بخش نخست، داستان آفرینش بیشتر به صورتی کلی و انتزاعی بازگو می شد در حالی که در بخش دوم، بیشتر به صورت مشخص تر و واقعی تر بیان می شد. داستان سومری "انکی و نینماه" خلقت انسان را در دو بخش توصیف می کند. اهمیت بخش دوم در این است که به انسان قدرت تولیدمثل داده می شود. در "آترا-هاسیس" اکدی نیز دو روایت از آ
فرینش انسان به موازات هم وجود دارند. اولی انتزاعی تر از دومی است و دومی مشخص تر از اولی است اما نتیجه گیری هر دو یکی است: انسان از گِل آفریده شد تا کار کند. در این سنت ادبی، داستان خلقت دوگانه به عنوان مقدمهٔ تاریخ آغازین بشریت به کار می رود که در نهایت به «طوفان بزرگ» منجر می شود. زندگانی دراز "آترا-هاسیس" منجر به این تفکر شده که ممکن است او نخستین بشر یا حداقل نخستین کودک باشد. در "انکی و نینماه"، داستان با متولد شدن خدایان توسط نامو آغاز می شود و به دنبال آن، خدایان در مناطق گوناگون جهان به کار گرفته می شوند. کار بر خدایان سخت می شود و به خدایانِ برتر اعتراض می کنند. انکی در ابتدا سعی می کند با خوابیدن، شکایات را نادیده بگیرد. در اسطوره "انکی و نینماه" نامو پسرش انکی را بیدار می کند تا به او بگوید که خدایانِ دیگر از کار سختِ قرار داده شده بر عهده شان، شکایت دارند. برای راه حل، انکی آفرینش انسان را پیشنهاد می کند و به نامو می گوید که چگونه با کمک نینماه و دستیارانش (نینیما، شوزیانا، نینمادا، نینشار، نینموگ، مودومو و نینیگینا بنا بر ترجمه ویلفرد جی. لمبرت)، انسان را از گل بیافریند. پس از پایان کار، انکی جشنی
برای نامو، نینماه بر پا می کند که سایر خدایان همچون آنو و انلیل و هفت دستیار نیز در آن حضور دارند. حضور نامو، روایت آفرینشِ انسان در این اسطوره را از سایر آثاری که به همین موضوع می پردازند (مانند "آترا-هاسیس")، متفاوت می کند. نخستین مرحلهٔ آفرینش با جشن پایان می یابد. در مرحلهٔ دوم، نینماه انکی را دعوت به رقابت بر سر انسان-ساختن می کند. در این رقابت، یکی از این دو خدایی به آفرینش دست می زند و دیگری باید سرنوشت انسان را مقدر کند. اوج مرحلهٔ دوم در آفرینش زنی که قادر به تولید مثل باشد و نخستین کودک است. اگر داستان "انکی و نینماه" و داستان طوفان سومری در توالی هم دیده شوند، همتایی دقیق برای کلیت "آترا-هاسیس" می شوند. اسطوره آفرینش انسان در "انکی و نینماه" بسیار شبیه به "آترا-هاسیس" است. خدایان تکثیر می شوند و باید برای غذای خود زحمت بکشند. آنها از سختی کار شکایت می کنند و انسان آفریده می شود تا این زحمت را به عهده گیرد. انسان از آمیختن خون الهی با گِل آفریده می شود. در هر دو روایت، انکی، الههٔ مادر و الهه گان تولد در آفرینش حضور دارند. انوما الیش. "آترا-هاسیس" شعری پیچیده و بینامتنی است. بن مایه کم خوابی و صحنه
آفرینش انسان که در "آترا-هاسیس" حضور دارند، در "انوما الیش" اهمیت ویژه ای پیدا می کنند. تلمیح به "آترا-هاسیس" در "انوما الیش" به دو سرانجام ختم می شود: مردوک جایگزین انلیل و سپس ائا می شود. تلمیح ها را می توان به دو گروه اصلی تقسیم کرد؛ آنهایی که به خطر نابودی اشاره می کنند، و آنهایی که با خلقت جدید سروکار دارند. غوغای وحشتناکی که خدایی را از خوابیدن بازمی دارد، طراحی نقشه برای نابودی موجوداتی که سروصدا را ایجاد کرده اند، و مداخله ائا برای نجات آن موجودات در "انوما الیش" یک گروه از تلمیحات را تشکیل می دهد که یادآور رفتار عجولانه انلیل (پادشاه بیخردی که باید برکنار شود) در "آترا-هاسیس" است. بن مایه های آفرینش مجموعه دیگری است که مردوک را با ائا پیوند می دهند، زیرا هر دو شخصیت در "انوما الیش" قلمروهای جسمانی را از بدن دشمن شکست خوردهٔ خود ایجاد می کنند؛ و خلقت انسان در "انوما الیش" از همان بخشی تأثیر می گیرد که در "آترا-هاسیس" گفته شده است. بنابراین، اشاره ها به "آترا-هاسیس" در "انوما الیش" هم شامل جایگزین شدن مردوک در راس پانتئون خدایان و هم شامل پسری می شود که از پدرش رشد بیشتری کرده است. با این حال، مردوک ب
ه شیوه خاصی جای انلیل را می گیرد، زیرا سرنگونی انلیل در واقع با کشتن آپسو اتفاق می افتد که نشان از مرگ مجازی انلیل دارد. ویرانی ها: خلع انلیل. با سرنگونی آپسو، چندین اشاره به "آترا-هاسیس"، او را با انلیل مرتبط می کند. برکناری آپسو، برکناری نمادین انلیل نیز هست. هر دو از هیاهو شکایت می کنند و می گویند ریشه آن را نابود خواهند کرد. ائا در هر دو متن وارد می شود تا این موجودات از نابودی نجات پیدا کنند. در هر دو شعر، خدای فرمانروای بی مسئولیتی که در شرف سوء استفاده از قدرت خویش (با عواقب فاجعه بار) است، برکنار می شود و نظم (موقتا) برقرار می گردد. هیاهو و طوفان. همان طور که تعدادی از محققان اشاره کرده اند، آپسو و انلیل هر دو می خواهند منبع سروصدایی را که مانع از خواب آنها می شود، از بین ببرند. هر دو شعر آن را یک واکنش بیش از حد غیرمسئولانه نشان می دهند. اولین اشاره به "آترا-هاسیس" در "انوما الیش" غوغای وحشتناک فرزندان آپسو و تیامات است. این بن مایه به شکایت انلیل برمی گردد که طاعون، قحطی و در نهایت طوفان را به دنبال خود دارد. نگرش به انلیل در "آترا-هاسیس" اصلاً ستایشی نیست و او به دلیل فرستادن طوفان محکوم می شود. به
گفته موران، «انلیل جنگجو» پیش از آن به هنگام محاصره خانه اش «در تنها فرصتی که باید شجاعت خود را نشان دهد، به نوسکو برای محافظت التماس می کند و با ترس در پشت او پناه می گیرد». تصویر رقت برانگیز خدایان که در "آترا-هاسیس" از گرسنگی و تشنگی شدید رنج می برند و سپس با ناامیدی همچون مگس به گرد قربانی جمع می شوند، تصویرگر پیامدهای تصمیم انلیل است. طوفان به صراحت «عملی شیطانی» نامیده می شود اما با همه اینها در خاتمه، "آترا-هاسیس" با ستایش انلیل و تصدیق قدرت مهیب او پایان می یابد. همین روند در "انوما الیش" برای آپسو دیده می شود و او بی رحم تر از انلیل رفتار می کند. سرنگونی پادشاهان بد. آپسو پادشاهی بد است، به همان بدی انلیل و حتی بدتر. این دو شخصیت نماد نظمی هستند که باید از سر راه برداشته شود. تشابهات این دو نفر یادآور میزان بد بودن انلیل است و در "انوما الیش" این موضوع سبب افزایش مشروعیتِ به قدرت رسیدن مردوک است. از طرفی دیگر، این موضوع می تواند به هنگام خواندن "آترا-هاسیس"، بینامتنیِ معکوس ایجاد کند. زمانی که انلیل از هیاهوی بشریت شکایت می کند و به سبب ایجاد ویرانی محکوم می شود، دنیای جدید مردوک و رویدادهای "انوما
الیش" و نیز خروج انلیل از صحنه را به خواننده یادآوری می کند. زمانی که خدایان (همچون) انسان بودند. ائا در هر دو متن خدایی است که نقشه های شیطانی را برهم می زند. در "انوما الیش"، با دخالت ائا، خدایان از نابودی به دست آپسو نجات می یابند. در اینجا نیز ائا به نجات کسانی می آید که در همان مخمصه ای هستند که در "آترا-هاسیس" انسان در آن گرفتار بود (تهدید به نابودی برای هیاهو). این مسئله خدایان را در "انوما الیش" در همان جایگاه انسان ها در "آترا-هاسیس" قرار می دهد که یادآور سطر اول شعر است: زمانی که خدایان (همچون) انسان بودند. دومین اختلال در خواب. همانگونه که خدایان خُرد در "آترا-هاسیس" برای اعتراض به شرایط طاقت فرسا در اطراف خانه انلیل گرد آمدند، در این بخش از "انوما الیش" نیز خدایان خرد تیامات را تحریک می کنند تا در مقابل حاکمان بایستد. همانگونه که در "آترا-هاسیس" مشکل سروصدا مقدمه ای برای فاجعه طوفان است در "انوما الیش" سروصدا نشانهٔ نزدیک شدن خطر است. باری که در "انوما الیش" به شکلی استعاری به یوغ تعبیر می شود، خستگیِ ناشی از ناتوانی در خوابیدن است؛ در "آترا-هاسیس" به صورت کار اجباری و خستگی ناشی از آن وجود دارد.