Payamvdn/NorthPersian_fa_wiki huggingface dataset:
zaman) فعل با افزودن -(i/e)r ایجاد می شود. اسم نیز با افزودن پسوند -ler جمع بسته می شود. در نتیجه، پسوند -ler هم می تواند نشان دهندهٔ اسم جمع باشد و هم فعل. با اکثر صفت ها می توان همچون اسم یا ضمیر رفتار کرد؛ مثلاً genç می تواند هم به معنی «جوان» باشد، هم «فرد جوان»، و هم «فرد جوان مورد اشاره». صفت و اسم می توانند به عنوان توصیف کننده قبل از اسم قرار گیرند. اگر توصیف کننده اسم باشد (ولی نه اسم جنس)، اسم دوم پسوند تصریفی -i می گیرد. مقایسهٔ صفت ها با تصریف صفت یا قیدها انجام نمی شود، بکه روش دیگری دارد که در ذیل توضیح داده خواهد شد. صفت ها را می توان در نقش قید به کار برد، گاهی با تکرار کردن آن ها: آرایش جمله. قاعدهٔ کلی دربارهٔ ترتیب کلمات در ترکی این است که توصیف گر پیش از توصیف شده می آید. هرچند رایج ترین آرایش برای جملات گذرای ترکی فاعل–مفعول–فعل است، هر شش آرایش ممکن هستند (فاعل و مفعول با پسوندِ حالتْ مشخص می شوند). آرایش جمله در خدمت بیان مبتدا و خبر جمله است. مبتدا که در ابتدای جمله قرار می گیرد موضوع جمله را مشخص می کند و جایگاه بلافاصله قبل از فعل برای بیان خبر استفاده می شود. جایگاه بعد از فعل برای
زمینه سازی یا توضیحات اضافه به کار می رود. جملات پایینی نشان می دهند چگونه آرایش های مختلف معنای جمله را تغییر می دهند. بسته به اینکه روی کدام کلمه تأکید است معانی شاید فرق کنند. در یک تحقیق مشخص شد فقط حدود نصف جملات گذرایی که نمونهٔ معینی از ترک زبانان استفاده می کردند آرایش فاعل–مفعول–فعل داشتند. هرگاه جمله ای حاوی چند جزء خبری باشد، جزئی که رویش تأکید است درست قبل از فعل قرار می گیرد. ترتیب تکواژها. ترتیب تکواژها اغلب برعکس فارسی است (اروپا در فارسی به انتها رفته ولی در ترکی در ابتدا مانده): مثال بالا نشان دهندهٔ زایایی پسوندهای ترکی در تولید افعال، اسامی و دیگر کلمات هم هست. توجه کنید که کلمهٔ Avrupalılaştıramadık هم می تواند فعل باشد، هم صفت فعلی و هم اسم. در این مثال صفت فعلی است که در نقش اسم به کار رفته. طولانی ترین کلمهٔ منتشرشدهٔ ترکی muvaffakiyetsizleştiricileştiriveremeyebileceklerimizdenmişsinizcesine است که یعنی «گویی شما از کسانی هستید که ظاهراً راحت نخواهیم توانست به ناموفق ساز تبدیلشان کنیم» (ناموفق ساز: کسی [مثلاً معلمی] که دیگران را بی سواد بار می آورد تا ناموفقشان کند). پسوندهای تصریفی.
پسوند جمع (çoğul eki) می تواند به اسم ها و افعال سوم شخص اضافه شود: اسم به چند روش از فعل مشتق می شود. تعداد روش های تشکیل اسم های مصدر (fiil isimleri) از ستاک فعل جای بحث دارد. در اینجا سه روش بیان می شود: چند مجموعه از پایانه ها شخص (kişi) را مشخص می کنند؛ اینان به همراه ضمایر شخصی در جدول زیر برای مقایسه آمده اند: نام هایی که اینجا روی پایانه های شخصی گذاشته شده استاندارد نیستند. این پایانه ها اغلب صرفاً انواع I و II و III و IV نامیده می شوند. در سوم شخص، شمار جمع همواره صراحتاً به کار نمی رود، و ممکن است صورت های یکسان برای شمارهای مفرد و جمع به کار برود. اگر پسوند جمع -ler به کار برود، با شناسه های شخصی آن طور که در آخرین ستون جدول نشان داده شده ترکیب می شود. به عبارت دیگر، پسوند -ler گاه قبل از شناسه می آید (‎-leri) و گاه بعد از آن (-‎sinler). پسوند ملکی، شخص و شمارِ مالکِ شیءِ نامبرده (که پسوند به آن اضافه می شود) را مشخص می کند. همچنین نهاد صفت فعلی را مشخص می کند ( را ببینید). پایانهٔ اسنادی می تواند شخص را به اسم نسبت دهد و یک جملهٔ کامل ایجاد کند: همچنین و اسناد در ترکی استانبولی را ببینید. همهٔ پس
وندهای شخصی می توانند در تشکیل فعل به کار روند. ستاک فعل قبلاً توضیح داده شده است. پایهٔ فعل از اضافه کردن پسوندها یا «مشخصه های» مخصوصی که پایین ذکر شده به ستاک فعل به دست می آید. سپس پایانه های شخصی نوع I و II که در این مقاله «اسنادی» و «فعلی» نامگذاری شده اند فقط به پایهٔ فعل می چسبند؛ شناسه های تمنایی و امری به ستاک فعل اضافه می شوند. هجای اول پسوند زمان ناکامل/حال (-iyor) تحت هماهنگی واکه ای قرار می گیرد ولی هجای دوم چنین نیست. وقتی این پسوند به ستاکی اضافه می شود که به واکه ختم شده، آن واکه حذف می شود: ye- + -iyor → yiyor. صورت های منفی و ناتوانی زمان گسترده در اینجا ارائه شده چون این صورت ها سامان گریز و بی هنجار هستند. توجه کنید که -z در صورت منفی (-mez) و صورت ناتوانی (-(y)emez) زمان گسترده در اول شخص مفرد و جمع می افتد تا بتوان به آن پسوند افزود (اما وقتی حرف پرسشی mi وارد ماجرا می شود، باقی می ماند؛ پایین را ببینید). (اول شخص مفرد منفی زمان گسترده: -mem؛ اما: سوم شخص جمع ناتوانی زمان گسترده: -(y)emezler.) همچنین "منفی کردن و توانایی ستاک فعل" را ذیل ببینید. برخی افعال سوم شخص در نقش صفت فعلی نیز عم
ل می کنند: صفات فعلی اگر پسوند ملکی بگیرند شخصی خوانده می شوند و اگر نگیرند غیرشخصی نامیده می شوند. پسوندهای زیر به ستاک فعل اضافه می شوند: حرف پرسشی (soru eki) به عنوان پسوند نوشته نمی شود، بلکه از نظر آواشناختی پی بست است؛ مخصوصاً که در معرض هماهنگی واکه ای قرار می گیرد: اسم ها. تصریف. اسم در ترکی جنس ندارد. صورت فرهنگ لغتی اسم می تواند تا چهار نوع پسوند تصریفی بپذیرد، معمولاً به ترتیب زیر: پایانهٔ جمع از طریق بود یا نبودش شمار را مشخص می کند. شمار. اسم با افزودن -ler یا -lar (بسته به هماهنگی واکه ای) جمع بسته می شود. با وجود این، وقتی یک عدد همراه اسم است، پسوند جمع معمولاً اضافه نمی شود. همچنین با استفاده از پایانهٔ جمع می توان یک خانواده (که در یک خانه زندگی می کنند) را تنها با یک عضو مورد اشاره قرار داد: در مثال بالا، پسوند اول شخص مفرد ملکی "قبل" از پایانهٔ جمع قرار گرفته، که استثنایی است بر ترتیب پسوندها که بالاتر ذکر شد. با ترتیب معمولی داریم: در صورت رسمی تبریک ها و احوالپرسی ها، اسم هایی که به زمان اشاره دارند جمع بسته می شوند. مالکیت. همان طور که گفته شد، پسوندهای مالکیت شخص (و شمار) "مالک" شیء نا
مبرده را مشخص می کنند. وقتی یکی از پایانه های مالکیت به کلمه ای اضافه می شود، آن کلمه نام مال (ملک، شیء تملک شده) است، نه مالک. کلمهٔ مالک، در صورت حضور، پایانهٔ حالت اضافی می گیرد. پایانهٔ جمع دو بار به یک کلمه اضافه نمی شود، لذا بروز ابهام ممکن است: ابهام را می توان با استفاده از #ضمایر رفع کرد. حالت. معمولاً می گویند زبان ترکی شش حالت دستوری دارد. پایانه های حالت (durum ekleri «پسوندهای موقعیت») قاعده مندند و تحت هماهنگی واکه ای قرار می گیرند. حرف اضافه ile اغلب به شکل -(y)le به اسم قبلی اش جذب می شود، و برخی مؤلفان این را حالت ابزاری و بایی تحلیل می کنند. از آنجایی که این مورد با سایر حالت نماها از چند لحاظ فرق دارد، می توان آن را «نشانه گر تصریف» دانست ولی نه حالت نما. به طور خاص، -(y)le برخلاف سایر حالت نماها هرگز مؤکد نمی شود. همچنین وقتی با ضمایر شخصی، ضمایر اشاره، یا ضمیر پرسشی kim ترکیب می شود، آن ضمایر در حالت اضافی می آیند، مثلاً kiminle «با که»، نه *kimle. اگر یکی از پسوندهای حالت به ضمیر اشاره (مختوم به o یا u) یا اسمی که قبلاً پسوند ملکی سوم شخص گرفته یا ترکیبی اضافی که در آن کلمهٔ دوم قبلاً پس
وند گرفته، متصل شود، قبل از پسوندِ حالت n قرار می گیرد و y درون پرانتز دیگر استفاده نمی شود؛ مثلاً «غذاهای ترکی را دوست می دارم.» حالت مطلق. حالت مطلق ترکیب استفاده ها از حالت های فاعلی، ندایی، و (تا حدی) مفعولی است. این حالت برای نهاد و نام افراد مورد خطاب استفاده می شود. همچنین برای مفعول بی واسطهٔ نامعین نیز استفاده می شود. مفعول بی واسطهٔ معین در حالت مفعولی معین می آید. حالت برایی. حالت برایی جایی که کار به سمت آن انجام می شود را مشخص می کند؛ بنابراین، تقریباً معادل حروف اضافهٔ «به» و «برای» و حتی گاهی «در» در فارسی است. حالت برایی برای مفعول — معمولاً مفعول باواسطه، اما حتی مفعول هایی که در فارسی بی واسطه در نظر گرفته می شوند — هم استفاده می شود. قابل توجه است که اگر در همین ترجمهٔ بالا به جای فعل "نگریستن" از "نگاه کردن" استفاده شود، مفعول بی واسطهٔ فارسی به مفعول باواسطه تبدیل می شود. حالت دری. حالت دری محل را مشخص می کند، بنابراین معادل حروف اضافهٔ «در» و «بر» در فارسی است. حالت اضافی. حالت اضافی، مضاف الیه (tamlayan «متمِّم، تمام کننده» از "تامّ" عربی) را در یک ترکیب اضافی مشخص می کند. کلمهٔ دیگر تر
کیب یعنی مضاف (tamlanan «تمام شده») پسوند مناسب مالکیت را می گیرد. این جفت کلمه ها «اضافهٔ معین» (belirtili tamlama) می سازند. اما اگر دو اسم با هم ترکیب شوند ولی رابطهٔ بین این دو مالکیت نباشد، فقط اسم دوم (که در ترکیب فارسی اسم اول می شود) پسوند مالکیت می گیرد، بی آنکه اسم اول (در ترکیب فارسی اسم دوم) هیچ پسوندی بپذیرد. حاصل اضافهٔ نامعین (belirtisiz tamlama) نامیده می شود: اگر یکی از اسم ها، اسم جنس (ماده) باشد، اسمِ دیگر پسوند نمی گیرد: همچنین، حالت اضافی می تواند برای مشخص کردن نهاد برخی بندهای متممی یا افزوده به کار رود: حالت ابزاری. حالت ابزاری هم وسیلهٔ انجام کار را نشان می دهد و هم همراهی (حالت بایی) را. اسناد. اگر اسمی باید به صیغهٔ اول شخص یا دوم شخص برود، از یکی از پسوندهای اسنادی (یا پسوندهای شخصی نوع I) استفاده می شود. در صیغهٔ سوم شخص لازم نیست پسوندی اضافه کرد. با وجود این، می توان از پسوند -dir استفاده کرد که گفته می شود بازماندهٔ فعل turur «بر جا بودن» است. همچنین، پسوند جمع را در صیغهٔ سوم شخص می توان استفاده کرد. چند پسوند را می توان با هم ترکیب کرد: اسامی مصدر. مصدر — که با استفاده از -me
k ساخته می شود — پسوند ملکی یا پایانهٔ حالت اضافی نمی گیرد. اما سایر پایانه های حالت ها را می گیرد. به طور خاص، مشخصهٔ استمرار کار با افزودن پایانهٔ مصدر و پایانهٔ حالت دری شکل می گیرد. با استفاده از -me می توان اسم فعلی ساخت که می تواند پسوند ملکی یا پایانهٔ هر یک از حالات را بگیرد. از پسوند -iş نیز می توان برای ساختن اسم فعلی استفاده کرد: فعل et- «کردن» را می توان فعل کمکی در نظر گرفت، زیرا اغلب در کنار اسم های فعلی وام گرفته شده از سایر زبان ها چون عربی استفاده می شود: این کلمات روی هم یک فعل گذرا محسوب می شوند، اما اسم آن ها می تواند خودش به تنهایی مفعول بی واسطه نیز بگیرد: پسوند -meden به نظر اسم فعلی در حالت ازی می آید، اما معمولاً قید است و معنی «بدون» را می رساند. بخش #قیدها را ببینید. مصدر در حالت مطلق می تواند مفعول یک فعل مثلاً iste- «خواستن» باشد: که یعنی، «برخی می خواهند ادامه تحصیل دهند و برخی هم کار کنند». توجه کنید که در اینجا فعل مرکب devam et- «ادامه دادن» مفعول بی واسطه نمی گیرد، بلکه متممی در حالت برایی می گیرد. روش دیگر برای بیان اجبار (جز استفاده از لغت lâzım که در مثال بالا آمده) استفاد
ه از لغت zor «زور» به اضافهٔ یک مصدر است. در گفتاورد زیر، هم مصدر و هم اسم فعلی در نقش مفعول حرف اضافهٔ için «برای» به کار رفته اند. ترجمهٔ سلیس تر متن بالا چنین است: مسئولان مؤسسه گفتند: «اهالی این منطقه [شهر ادرمیت] عموماً سنتی اند. آن ها نمی توانند به شکلی راحت وارد دریاچه شوند، چون ساحل نزدیک جاده است. ما نیز هم برای بستن زاویهٔ دید رهگذران جاده و هم اینکه مردان نتوانند ناراحتی ایجاد کنند از پردینه استفاده می کنیم» با وجود این، نمی توان جلو بچه ها را گرفت تا از منافذ پردینه به آن طرف دید نزنند. افعال کمکی. برخی افعال در ترکی به معنی دیگر افعال می افزایند یا با چسبیدن به اسم، فعل می سازند. این افعال کمکی خوانده می شوند. فهرست زیر خلاصه ای از این افعال است. افعالی که به اسامی می چسبند تا فعل های جدید تولید کنند: مثال ها وقتی فعل در کنار اسم قرار می گیرد، اگر ریشهٔ اسم تغییر شکل دهد (مثل تبدیل af به aff یا kayıp به kayb)، فعل به اسم می چسبد وگرنه جدا نوشته می شود. این کلمات اغلب وام واژه های عربی هستند که در این فرایند به شکل اصیلشان تبدیل می شوند. در کلمات ترکی، دو همخوان در یک هجا به یک واکه برای تلفظ شدن
نیاز دارند. استثنائاتی در میان وام واژه ها هست، اما آن هایی که شکل اصیلشان را از دست داده اند رایج ترند. این فرایند به دو شکل انجام می شود: افعالی که با افعال دیگر می آیند و به معنای آن ها می افزایند: مثال ها صفات. صفات اگر در نقش انتسابی به کار روند قبل از اسم می آیند و اگر در نقش اسنادی به کار روند بعد از اسم می آیند، مگر آنکه چیزی جز آرایش جمله مشخص کند صفت در نقش اسنادی به کار رفته است. صفات بیانی. اکثر صفات فرهنگ های لغت بیانی هستند. دو صفت بیانی که از همه پایه ای تر هستند در زیر آمده اند: این صفات فقط در نقش اسنادی به کار می روند: صفات نامعین. عدد شمارشی bir «یک» را می توان به عنوان نشانهٔ نکره استفاده کرد. آرایش جمله در معنی اثر می گذارد: مقایسه کنید: مقایسه. در مقایسهٔ مثبت، مفعول حالت ازی می گیرد. استفاده از قید daha «تر» اختیاری است، مگر آنکه مفعول نیامده باشد. در مقایسهٔ منفی (که در فارسی رایج نیست)، ذکر قید az «کم» لازم است. مفعول همچنان در حالت ازی خواهد بود و استفاده از قید daha نیز ممکن است. درجهٔ عالی با قید en «ترین» بیان می شود. صفات فعلی. در بخش #اجزای کلام گفته شد که صفات فعلی (sıfat-fiill
er) به دو دسته تقسیم می شوند: در صفات فعلی شخصی، پسوند ملکی نهاد فعل داخلی را مشخص می کند؛ اگر این مالک سوم شخص باشد، مالک را می توان با آوردن اسم در حالت اضافی مشخص تر کرد. اسمی که با صفت فعلی توصیف می شود خود می تواند مفعول بی واسطهٔ فعل داخلی باشد؛ هرچند رابطه می تواند گنگ تر باشد. اسمی که با صفت فعلی غیرشخصی توصیف می شود معمولاً فاعل فعل داخلی است. زمان گسترده (geniş zaman) برای اعمال عادتی به کار می رود و زمان حال (şimdiki zaman) برای اعمالی که همچنان ادامه دارند یا به آن ها فکر می شود. حال. که ترجمهٔ سلیس آن می شود، «فرایند قانونی علیه اعضای حزب عدالت و توسعه که سلاح ها را بیرون کشیده و در هوا آتش گشوده بودند آغاز نشد». برای -ip #قیدها را ببینید. که یعنی «هفتهٔ گذشته». گذشته/حال. صفت فعلی شخصی را می توان به عنوان اسم تعبیر کرد و همراه اسامی مصدر استفاده کرد که یعنی، «۶۸ درصد بچه ها برای برآوردن احتیاجات خانواده شان، ۲۱ درصدشان به دلیل خواست خانواده، ۶ درصدشان به دلیل یادگیری شغل یا حرفه، و ۴ درصدشان برای رفع نیازهای [خود] کار می کنند.» جملهٔ زیر که تیتر یکی از روزنامه هاست ۲۲ کلمه دارد: ۹ کلمهٔ مشتق از
افعال، که از این بین ۴ تایشان صفت فعلی هستند و ۳ تا اسم فعلی. همچنین به کاربرد کلمهٔ فرانسوی kontrol به عنوان اسم مصدر همراه با فعلی کمکی et توجه کنید. به عبارت دیگر دوریو، سناتور فرانسوی، که می گوید ترکیه با وارد نشدن به اتحادیهٔ اروپا و نزدیک شدن به دنیای اسلام، به سمت طرفداران شریعت هل داده خواهد شد، توضیح داد که لازم است جریانات اسلامی را کنترل کرد. تشدید. صفات در ترکی با استفاده از پیشوندهای تشدید (pekiştirme) شدت می یابند. اگر صفت با همخوان آغاز شود، پیشوند نیز از همان همخوان و واکهٔ بعدی به اضافهٔ یکی از حروف m یا p یا r یا s تشکیل می شود. پیش فرض حرف p است که رایج ترین نیز هست. r و m به ندرت به کار می روند. انتخاب حرف آخر بر هیچ قاعدهٔ خاصی استوار نیست. به نظر می رسد حرفی انتخاب می شود که کمترین شباهت را به همخوان های صفت پایه داشته باشد، به ویژه متفاوت از همخوان های نخست و دوم. اگر صفت با واکه آغاز شود، پیشوند با همان واکه و حرف p تشکیل می شود: گاه واکه نیز بعد از همخوان می آید: پیشوندهای بی قاعده هم هستند: برخی صفات به چند صورت تشدید می شوند: این فرایند مرکب اتباعی نیز نامیده می شود و فقط بر برخی از
صفات رایج معین اعمال می شود که شمار آنان در منابع بین ۱۰۰ تا ۲۱۵ آمده است، نه بر صفات تازه ای که به ترکی اضافه می شود. با وجود این، اگر از گویشوران بومی خواسته شود می توانند صورت های جدیدی ایجاد کنند. قیدها. قید منفی ساز değil است. از این قید برای منفی کردن جملاتی استفاده می شود که فعل ندارند یا فعل var دارند؛ در نتیجه پایانهٔ شخصی مناسب نیز به آن اضافه می شود. برخی از قیدها از فعل مشتق شده اند: پایانهٔ -e در موارد زیر دیده می شود: پایانهٔ -erek عملی که همزمان یا قبل از فعلی دیگر انجام گرفته را مشخص می کند: از ol- «بودن، شدن» olarak پدید می آید که عبارت هایی قیدی می سازد که در فارسی مشابهشان با لفظ «به عنوان» ساخته می شود: پایانهٔ -meden وقتی به پایهٔ افعال اضافه می شود شبیه به اسم مصدر در حالت ازی می ماند، اما چنین نیست. این پسوند عملی را بیان می کند که اصلاً اتفاق نیفتاده، یا پس از فعل اصلی اتفاق افتاده است: sonra «بعد» مکمل önce «قبل» است، که می تواند به واسطهٔ پایانهٔ -dikten پس از پایهٔ افعال بیاید: مفهوم همزمانی با استفاده از iken یا صورت پسوندی اش (که البته پی بست نیست) یعنی -(y)ken بیان می شود، اما ا
گر بعد از فعل بیاید، فعل نه به صورت ستاک بلکه به صورت پایه می آید؛ بخش #پایه های افعال را ببینید. اگر دو فعل با یک صورت دستوری نهاد یکسانی داشته باشند، پایانه های فعل اول را می توان با -ip جایگزین کرد. مثال بخش صفات فعلی را ببینید. ضمایر. ضمیر شخصی سوم شخص o «او» چنان صرف می شود که گویی اسم on است. سایر ضمایر، ben «من»، sen «تو»، biz «ما»، siz «شما»، همچون اسم صرف می شوند جز تغییر واکه در حالت برایی و سامان گریزی در حالت اضافی. حالت ابزاری همهٔ ضمایر شخصی به استثنای onlar به کمک حالت اضافی این ضمایر ساخته می شود. حالت مطلق ضمایر معمولاً فقط برای تأکید به کار می رود: ضمیر سوم شخص می تواند در رفع ابهامی که بالاتر ذکر شد کمک کند: ضمیر o همچنین یکی از ضمایر اشاره هم هست: این دو تای آخر همچون o صرف می شوند یعنی طوری صرف می شوند که گویی bun و şun بوده اند و حالت ابزاری شان با کمک حالت اضافی شان ساخته می شود. ضمایر (و صفات) پرسشی این هایند: این پرسش واژه ها در سؤال های داخل جمله می آیند اما نقش موصول را ایفا نمی کنند: پسوند -ki «که» نقش موصول را ایفا می کند و در ترکی همچون فارسی بند موصولی می سازد. این پسوند، جز در
پاره ای استثنائات رایج، تحت هماهنگی واکه ای قرار نمی گیرد: ضمیر مشترک (dönüşlü zamir از dön- «بازگشتن») در ترکی kendi «خود» است: بسیاری از صفات نامعین با گرفتن پایانهٔ حالات می توانند در نقش ضمیر به کار روند. افعال. ستاک های فعل. بسیاری از ستاک های ضبط شده در فرهنگ های لغت تجزیه ناپذیر هستند، اما برخی نیز متشکل از پایانه هایی هستند که به یک ریشه وصل شده اند. ستاک های فعلْ مشتق از اسم. ستاک فعل temizle- «تمیز کردن» متشکل از صفت temiz «تمیز» و پسوند -le است. به این پسوند قبلاً در بخش #اجزای کلام حین بحث دربارهٔ فعل köpekle- اشاره کردیم. بسیاری از افعال از افزودن -le به اسامی و صفات تشکیل می شوند: جهت. ریشه های فعل یا ستاک های فعل که به -le مختومند را می توان با افزونه هایی گسترش داد. این افزونه ها، در صورت حضور، به ترتیب زیر می آیند و جهت فعل را مشخص می کنند: ممکن است این پایانه ها تصریفی (به همان معنای ذکرشده در ) به نظر آیند، اما معنایشان همیشه از روی ظاهرشان راحت به دست نمی آید و فرهنگ های لغت نیز معمولاً آن ها را جداگانه ضبط می کنند، بنابراین به این اعتبار پایانه های سازنده (اشتقاقی) هستند. افزونهٔ سببی فعل
ناگذر را گذرا می کند یا ظرفیت فعل گذرا را بیشتر می کند. افزونه های دوسویه و سببی همراه با هم افزونهٔ مکرر -(i)ştir را پدید می آورند: نفی و توانستن در ستاک های فعل. ستاک های ضبط شده در فرهنگ های لغت مثبت هستند و می توان: می توان با افزودن -e و سپس -bil به هر یک از این سه نوع ستاک، مفهوم توانایی را رساند. -bil پی بست نیست، بلکه نمایندهٔ فعل bil- «دانستن، توانستن» است. هجای اول پایانهٔ ناتوانی بازماندهٔ فعل منسوخ u- «توان داشتن» است. در نتیجه، شش نوع ستاک هست: از این ستاک ها برای زمان گسترده (geniş zaman) استفاده نمی شود، زیرا روش های مخصوص به خود را برای ساخت های منفی و توانی دارد. توجه کنید که -ebil یکی از افعالی است که می توانند به افعال دیگر اضافه شوند و مفاهیمی را به معنایشان بیفزایند. بخش #افعال کمکی را ببینید. پایه های فعل. مشخصه هایی که پایه های فعل به کمک آن ها از ستاک ها ساخته می شوند ذیل آمده اند. مجدداً توجه کنید که فعل های زمان گسترده صورت های منفی و ناتوانی مخصوص به خود را می دارند. پایهٔ استمراری که با -mekte ساخته می شود قبلاً ذیل بحث شده است. پایهٔ بایستگی (gereklilik) نیز از اسم مصدر ساخته می
شود. مشخصهٔ آن -meli است که در آن -li از اسم صفت می سازد و -me از ستاک فعل اسم مصدر می سازد. ممکن است گویشوران بومی پایانهٔ -meli را تجزیه ناپذیر بپندارند؛ تحلیلی که در اینجا ارائه شده برداشت جفری لوئیس است. پایهٔ حال از فعل باستانی yorı- «رفتن، راه رفتن» اخذ شده؛ از این پایه می توان برای کنش های در جریان یا کنش های آینده که درباره شان فکر می شود استفاده کرد. معنای پایهٔ فعل گسترده ذیل #صفات فعلی شرح داده شد. قدری بی نظمی در اول شخص منفی و ناتوانی فعل های گسترده هست. صورت کامل پایهٔ -mez (یا (y)emez) قبل از حرف پرسشی mi ظاهر می شود: گذشتهٔ معین یا گذشتهٔ diدار برای بیان اینکه اتفاقی در گذشته روی داده استفاده می شود. از گذشتهٔ نقلی یا گذشتهٔ mişدار چنین برداشت می شود که اتفاقی که در گذشته رخ داده در زمان حال هنوز پابرجاست؛ در نتیجه این زمان وقتی استفاده می شود که نفس رخ دادن عمل در گذشته مهم نیست (نتیجه اش که هنوز پابرجاست مهم است)؛ به طور خاص، گذشتهٔ نقلی زمانی استفاده می شود که شخص رخ دادن عمل را به چشم خود ندیده است. روزنامه ها معمولاً از گذشتهٔ diدار استفاده می کنند، چرا که قرار است معتبر باشند. نیاز به نش
ان دادن شک و استنتاج با استفاده از گذشتهٔ mişدار شاید دلیل استفادهٔ گسترده از ki «که» در بریدهٔ روزنامه در واژگان ترکی استانبولی#حرف ربط که را توضیح دهد. فعلی شرطی را می توان فرضی هم نامید؛ از این افعال برای امکان های بعید، یا آرزوها استفاده می شود (#پایه های مرکب را نیز ببینید). در نتیجه پایه های گوناگونی زمان و نمود و وجه فعل را مشخص می کنند. این پایه ها را می توان در جدول زیر خلاصه کرد: پرسشی. حرف پرسشی mi قبل از پایانه های اسنادی (نوع I) می آید (بجز در سوم شخص جمع -ler)؛ اما اگر فعل با پایانه های نوع II ساخته شود، بعد از صورت کامل فعل می آید: وجوه تمنایی و امری. معمولاً در وجه تمنایی (istek kipi) فقط صورت های شخص اول به کار می روند، و اینان نبود صورت های شخص اول در وجه امری (emir kipi) را جبران می کنند؛ بنابراین در عمل، فقط یک مجموعه پایانه برای بیان خواسته ها وجود دارد. فعل ناقص i-. فعل باستانی er- در ترکی در سه پایه هنوز زنده مانده است: صورت iken که در بخش #قیدها شرح داده شد نیز بازماندهٔ er- است. از آنجایی که پایه های دیگر روی ستاک i- ساخته نمی شوند، این فعل را می توان ناقص خواند. به طور خاص، i- ستاک ه
ای منفی و ناتوانی تشکیل نمی دهد؛ منفی کردن آن با کمک #قید منفی ساز، değil، صورت می گیرد که پیشتر شرح داده شد. پایه های i- اغلب بدون تغییر معنا دادن به شکل پسوندهای پایه ساز در می آیند؛ پسوندهای متناظر این هایند: که در آن ها y فقط پس از واکه ها ظاهر می شود. به عنوان مثال، جفت Hasta imiş و Hastaymış به معنای «بیمار شده است» هستند. فعل i- در نقش فعل ربطی ظاهر می شود. وقتی به فعل ربطی نیاز است، ولی پایهٔ مناسب از i- وجود ندارد، پایهٔ متناظر از ol- به کار می رود؛ این ستاک اخیرالذکر در سایر جاها به معنای «شدن» است. نحوهٔ استفاده از فعل i- در سؤالات خلاف قاعدهٔ معمول است: حرف mi همیشه قبل از فعل ناقص می آید. پایه های مرکب. پایه هایی را که تا اینجا توضیح داده شدند می توان ساده خواند. پایه های i- می توانند به پایه های دیگر متصل شوند و پایه های مرکب تشکیل دهند. فهرست زیر کامل نیست و فقط چند مورد را نمایندگی می کند: فعل با استفاده از ise یا -(y)se شرطی می شود به این معنی که بند شرط (در مقابل جزای/جواب شرط) جملهٔ شرطیه را مشخص می کند: شرطی ساده برای شرایط محال استفاده می شود:
مجازات اعدام در نوار غزه مجازاتی برگرفته از شریعت اسلامی است که قوه قضاییه در نوار غزه آنرا به عنوان مجازات پانزده جرم که عمدتاً مسائل سیاسی هستند که بر امنیت دولت تأثیر می گذارد و در قانون مجازات شماره ۷۴ مصوب ۱۹۳۶ ذکر گردیده اجرا می کند. تا دسامبر ۲۰۱۸، دادگاه های نوار غزه ۱۸۶ حکم اعدام صادر کرده بودند که ۱۲۸ مورد آن پس از سال ۲۰۰۷ بوده است.
جشنواره فیلم ساندنس ۲۰۰۸ (۲۴ امین جشنواره فیلم ساندنس)،از ۱۷ ژانویه ۲۰۰۸ تا ۲۷ ژانویه در پارک سیتی، یوتا برگزار شد. فیلم شب افتتاحیه "در بروژ" فیلم شب پایانی "CSNY Déjà Vu" بود. فیلم ها. از بین ۲۰۲۱ فیلم بلند آمریکایی و ۱۶۰۳ فیلم بلند بین المللی ارسال شده برای بررسی، ۱۲۱ فیلم برای نمایش در جشنواره انتخاب شدند.
زن آمریکایی فیلمی محصول سال ۲۰۱۸ و به کارگردانی جک اسکات است. در این فیلم بازیگرانی همچون سیه نا میلر، کریستینا هندریکس، آرون پال، ویل ساسو، پت هیلی، ایمی مدیگان و اسکای فریرا ایفای نقش کرده اند.
رئیس جمهور تیمور شرقی، به طور رسمی رئیس جمهور جمهوری دموکراتیک تیمور شرقی ( , )، رئیس دولت در تیمور شرقی است که با رای مردم برای یک دوره پنج ساله برگزیده می شود. رئیس جمهور به صورت "رسمی" رئیس شورای دولتی تیمور شرقی است. اختیارات اجرایی رئیس جمهور محدود است. رئیس جمهور می تواند قانون را وتو کند. پس از انتخابات، رئیس جمهور معمولاً رهبر حزب اکثریت یا ائتلاف اکثریت را به عنوان نخست وزیر منصوب می کند. به عنوان رئیس دولت، نخست وزیر ریاست کابینه را بر عهده دارد. رئیس جمهور همچنین فرمانده عالی نیروی پدافندی تیمور شرقی است.
بخش هایی که از دست می دهی فیلمی محصول سال ۲۰۱۸ و به کارگردانی کریستوفر کنتول است. در این فیلم بازیگرانی همچون آرون پال، اسکوت مک نری، مری الیزابت وینستد و دنی مورفی ایفای نقش کرده اند.
آدام راگا (زاده ۶ آوریل ۱۹۸۲) در اولدکونا، استان تاراگونا، کاتالونیا، اسپانیا) یک موتور تریال سوار اسپانیایی است. راگا در رزومهٔ حرفه ای موتورسواری خود سابقهٔ کسب ۴ مقام قهرمانی جهان در مسابقات داخل سالنی موتور تریال و ۲ مقام قهرمانی جهان در مسابقات خارج از سالن را دارد. منابع. ترجمه شده از ویکی پدیای انگلیسی
چه ربطی به عشق دارد؟ () فیلم کمدی رمانتیک بریتانیایی محصول ۲۰۲۲ به کارگردانی شکهار کاپور است که بر اساس فیلم نامه ای از جمیما خان ساخته شده است. لیلی جیمز، شازاد لطیف، شبانه اعظمی، اما تامپسون، سجل علی، الیور کریس، آسیم چودری، جف میرزا، آلیس اور-ایوینگ و راحت فتح علی خان در این فیلم به ایفای نقش پرداخته اند. "چه ربطی به عشق دارد؟" اولین نمایش جهانی خود را در جشنواره بین المللی فیلم تورنتو در ۱۰ سپتامبر ۲۰۲۲ داشت و در ۲۴ فوریه ۲۰۲۳ توسط استودیوکانال در بریتانیا اکران شد. تولید. در نوامبر ۲۰۲۰ اعلام شد که لیلی جیمز، اما تامپسون و شازاد لطیف به بازیگران این فیلم ملحق شده اند که با کارگردانی شکر کاپور بر اساس فیلمنامه ای از جمیما خان ساخته شده، و در کنار تیم بوان و اریک فلنر تهیه کننده فیلم نیز خواهد بود. فلنز تحت شرکت ورکینگ تایتل فیلمز آن را تولید خواهد کرد و استودیوکانال توزیع آن را بر عهده دارد. در ژانویه ۲۰۲۱، راب برایدون، شبانه اعظمی، سجل علی و آسیم چودری به بازیگران این فیلم پیوستند. مراحل تصویربرداری اصلی در دسامبر ۲۰۲۰ آغاز شد. بازخورد. این فیلم در اجماع منتقدان راتن تومیتوز که از بازبینی جمعی استفاده می
کند، بر اساس نظر ۴۶ منتقد امتیاز ۷۴٪ با میانگین نمرهٔ ۵٫۹/۱۰ را کسب کرده است.
در مخابرات، به ویژه در فرکانس رادیویی، شدت سیگنال به توان خروجی فرستنده اشاره دارد که توسط آنتن مرجع در فاصله ای از آنتن فرستنده دریافت می شود. ارسال های پرقدرت، مانند مواردی که در پخش همگانی مورد استفاده قرار می گیرند، برحسب دی بی-میلی ولت بر متر (dBmV/m) بیان می شوند. برای سیستم های بسیار کم-توان، مانند تلفن های همراه، شدت سیگنال معمولاً برحسب دی بی-میکروولت بر متر (dBμV/m) یا برحسب دسی بل برروی سطح مرجع یک میلی وات (dBm) بیان می شود. در اصطلاحگان پخش همگانی، 1 میلی ولت بر متر (۱۰۰۰ میکروولت بر متر) یا ۶۰ میکرو دی بی (اغلب dBu نوشته می شود) است. شدت سیگنال دریافتی تخمینی. شدت سیگنال دریافتی تخمینی در یک تگ آراف آی دی فعال را می توان به صورت زیر تخمین زد: به طور کلی، می توانید نما تلف مسیر را در نظر بگیرید: از تلف مسیر به فرکانس، عارضه نگاری و شرایط محیطی بستگی دارد. در واقع، می توان از هر "سیگنال" شناخته شده dBm0 در هر فاصله r0 به عنوان مرجع استفاده کرد: