Payamvdn/NorthPersian_fa_wiki huggingface dataset:
مارینا سرگئیونا ویازوفسکا (؛ زادهٔ ) ریاضی دان اهل اوکراین است. جایزه فیلدز. مارینا ویازوفسکا ریاضیدان ۳۷ ساله اوکراینی دومین زنی بعد از مریم میرزاخانی شد که برنده جایزه فیلدز شده است. او برای کار در زمینه یک معمای قدیمی چند صد ساله موسوم «به هم پوشانی گوی ها» برنده این جایزه شده است. هم پوشانی گوی ها یعنی یافتن حداکثر تعداد کره هایی که می توان در یک فضای محدود و مشخص جا داد. ریاضی دان ها معمولاً برای حل این مسئله به هندسه سه بعدی و قرار دادن گوی ها در هرم روی می آورند. این جایزه هر چهار سال یکبار اهدا می شود و قرار بود مراسم آن در سنت پترزبورگ انجام شود که به دلیل حمله روسیه به اوکراین به هلسینکی پایتخت فنلاند منتقل شد. زندگی شخصی. ویازوفسکا در کیف به دنیا آمد. او بزرگترین خواهر بین سه خواهر است. پدر او شیمیدانی بود که در شرکت هوافضای آنتونوف کار می کرد و مادر او یک مهندس بود. او در مدرسه مخصوص دانش آموزان باهوش در علم و تکنولوژی ( در کیف تحصیلات دبیرستان خود را گذراند. جوایز. وی همچنین برندهٔ جوایزی همچون جایزه تحقیقاتی کلی و نشان فیلدز شده است.
برایان اوجدا (؛ زادهٔ ) بازیکن فوتبال اهل پاراگوئه است که در حال حاضر در پست هافبک برای باشگاه فوتبال ناتینگهام فارست، از باشگاه های حاضر در لیگ برتر فوتبال انگلیس به میدان می رود. از باشگاه هایی که در آن بازی کرده است می توان به باشگاه فوتبال ناتینگهام فارست اشاره کرد. وی همچنین در تیم های ملی فوتبال جوانان، امید و بزرگسالان پاراگوئه بازی کرده است. دوران باشگاهی. اوجدا کار خود را با باشگاه الیمپیا پاراگوئه آغاز کرد. او در پایان فصل ۲۰۱۸ به فوتبال بزرگسالان ارتقا یافت و در اولین بازی حرفه ای خود در ۲ دسامبر در پیروزی ۳–۲ مقابل سول دی آمریکا ظاهر شد. او در نیمه دوم تعویض شد. او همچنین در آن سال در سه بازی کوپا پاراگوئه شرکت کرد. در مارس ۲۰۱۹، اوجدا قرارداد خود را تمدید کرد. پس از بازی نکردن در طول فصل ۲۰۱۹، اوجدا به باشگاه دفنسا ی جاستیسیا از باشگاه های حاضر در لیگ برتر فوتبال آرژانتین قرض داده شد. در ۳۱ اوت ۲۰۲۱، اوجدا با قراردادی چهارساله، به باشگاه فوتبال ناتینگهام فارست در چمپیونشیپ ملحق شد. او اولین بازی خود را در تساوی بدون گل مقابل باشگاه فوتبال لوتون تاون در ۲۳ نوامبر ۲۰۲۱ انجام داد. دوران ملی. اوجدا س
ابقه بازی برای تیم های ملی پایه پاراگوئه را دارد. او ۸ بار در مسابقات کوپا آمریکا زیر ۱۷ سال در سال ۲۰۱۷ به میزبانی شیلی بازی کرد. وی هم چنین در سال ۲۰۱۹، در مسابقات زیر ۲۰ سال قهرمانی ملت های آمریکای جنوبی با پیراهن پارگوئه به میدان رفت. او اولین بازی خود را برای تیم بزرگسالان پاراگوئه در ۲ سپتامبر ۲۰۲۱ در مقدماتی جام جهانی مقابل اکوادور انجام داد که در نهایت با باخت ۰–۲ خارج از خانه همراه شد. او در دقیقه ۶۵ جانشین هوگو مارتینز شد.
باشگاه الیمپیا () یک باشگاه ورزشی پاراگوئه است که در شهر آسونسیون واقع شده است. این باشگاه انجام ورزش های مختلف را ترویج می کند که بیشترین اهمیت را به ورزش های فوتبال، راگبی و بسکتبال داده است که اولی بالاترین اولویت و موفق ترین است. آنها در ۲۵ ژوئیه ۱۹۰۲ توسط گروهی از جوانان پاراگوئه ای تأسیس شدند و نام آن از ایده بنیانگذار اصلی آن، ویلیام پاتس، هلندی مقیم پاراگوئه، که پدر فوتبال پاراگوئه به حساب می آید، زیرا این ورزش را در این کشور آمریکای جنوبی معرفی کرده است نشات می گیرد. در سطح بین المللی، این باشگاه به عنوان Olimpia Asunción شناخته می شود تا خود را از باشگاه های فوتبال آمریکای لاتین به همین نام متمایز کند. تاریخچه. در ۲۳ نوامبر ۱۹۰۱، قبل از تشکیل باشگاه المپیا، ویلیام پاتس اولین مسابقه ای را بین دو تیم از شاگردانش ترتیب داد که سپس جوانان را مشتاق ساختن یک تیم ورزشی در پاراگوئه کرد. المپیا در ۲۵ ژوئیه ۱۹۰۲ تأسیس شد و قدیمی ترین تیم فوتبال پاراگوئه بود. این باشگاه توسط ویلیام پاتس هلندی، همراه با یاران پاراگوئه ای اش، سیلا گودوی، فرناندو اس. پاسکوال، خوزه ای. تورس، گوستاوو ام. کرواتو، هکتور کاباناس، خوان
رودی، آنتونیو پدرازا، لوئیس مارکوس، خوان مارا و خنارو گوتیرز یگروس تأسیس شد. اساس نامه تأسیس باشگاه در خانه خانواده رودی، واقع در خیابان های آزارا و ایندیپندنسیا ناسیونال در مرکز شهر آسونسیون، پاراگوئه نوشته شد. آن شب سه نام برای باشگاه پیشنهاد شد: پاراگوئه، اسپارتا و الیمپیا. تصمیم نهایی به ویلیام پاتس رسید که «باشگاه الیمپیا» را به عنوان نام رسمی تیم، به افتخار شهر یونانی الیمپیا، جایی که بازی های المپیک در آنجا متولد شد، انتخاب کرد. ورزش ها. المپیا همچنین برای آموزش ورزشکارانی که به جز فوتبال در سایر ورزش ها مانند بوکس، شنا، تنیس و هندبال به رقابت می پردازند، به خوبی شناخته شده است. المپیا همچنین تیم فوتسال موفقی دارد که در حال حاضر در لیگ دسته اول فوتسال پاراگوئه بازی می کند. فوتبال. اصلی ترین رشته ورزشی این باشگاه فوتبال است و الیمپیا یکی از قدیمی ترین و موفق ترین باشگاه های تاریخ پاراگوئه به حساب می رود. بسکتبال. درست مانند فوتبال، المپیا موفق ترین تیم بسکتبال پاراگوئه است. از سال ۱۹۳۷، ۲۹ قهرمانی ملی را به دست آورده است، که دوازده عنوان متوالی از سال ۱۹۴۶ تا ۱۹۵۷ به عنوان شگفت انگیزترین شاهکار در رزومه
آنها حساب می شود. راگبی. در ۲۹ آوریل ۲۰۱۹، مارکو ترواتو، رئیس باشگاه، در توییتر پست کرد که المپیا یک بخش اتحادیه راگبی را برای رقابت در سوپرلیگا جدید آمریکانا د راگبی برای فصل افتتاحیه آن در سال ۲۰۲۰ راه اندازی خواهد کرد.این تیم که الیمپیا لاینز نام دارد، تنها نماینده پاراگوئه در این رقابت ها خواهد بود.
وِقاحَت یا قِباحَت به هر گفته یا عملی گفته می شود که به شدت به اخلاق رایج آن زمان توهین کند. این واژه برای نشان دادن انزجار و خشم شدید اخلاقی به کار می رود. به عنوان یک اصطلاح حقوقی، این کلمه معمولاً برای تعریف افرادی که درگیر فعالیت های بی شرمی جنسی و دفعی هستند، و همچنین به گفته های مرتبط با سخنان ناسزا اشاره می کند. واژهٔ انگلیسی آن از واژهٔ لاتین «'»، (بیمار، منزجرکننده، گستاخی) با ریشه شناسی نامشخص مشتق شده است. مترادف های فارسی آن همچنین می توانند بی شرمی، بی حیایی، هرزگی یا مستهجن باشند. ایالات متحده. در ایالات متحده، مسائل مربوط به وقاحت باعث ایجاد محدودیت در آزادی بیان و مطبوعات می شود، که در غیر این صورت توسط اولین متمم قانون اساسی ایالات متحده محافظت می شود. قانون وقاحت فدرال در ایالات متحده غیرعادی است زیرا استاندارد ملی یکسانی وجود ندارد. پاتر استوارت، قاضی سابق دیوان عالی ایالات متحده آمریکا، در تلاش برای طبقه بندی مواردی که دقیقاً «آنچه وقاحت را نشان می دهد» چنین نوشت: «من امروز تلاش نمی کنم تا تعریفی را برای انواع مطالبی که از نظر من پذیرفته شده هستند، ارائه کنم [...] اما اگر چنین چیزی را ببین
م، می دانم» در ایالات متحده، حکم دادگاه عالی در سال ۱۹۷۳ در مورد "میلر در برابر کالیفرنیا" یک آزمایش سه لایه برای تعیین اینکه چه چیزی وقیح—و در نتیجه محافظت نشده است، انجام داد؛ در مقابل آن همچنین موضوعاتی که صرفاً به عشق شهوانی اشاره می کنند مطرح شد که به صورت قانونی توسط متمم اول قانون اساسی ایالات متحده محافظت می شود. وارن برگر، رئیس قاضی دادگاه با ارائه نظر دادگاه نوشت: رهنمودهای اساسی باید چنین باشند: (الف) آیا یک فرد رایج که معیارهای جامعهٔ معاصر را می داند و به کار می گیرد، این اثر را به طور کلی، برای علاقهٔ اولیه جذاب می داند یا خیر، (ب) اینکه آیا اثر به شیوه ای آشکارا توهین آمیز، رفتار جنسی ای که به طور خاص توسط قانون قابل اجرا تعریف شده است را به تصویر می کشد یا توصیف می کند؛ و (پ) اینکه آیا اثر، در مجموع، فاقد ارزش جدی ادبی، هنری، سیاسی یا علمی است. نقد. قانون وقاحت در موارد زیر مورد انتقاد قرار گرفته است: با وجود این انتقادات، قوانین وقاحت دربارهٔ میلر اجرا شدند. برخی از ایالت ها قوانینی را تصویب کرده اند که سانسور را در مدارس، دانشگاه ها و کتابخانه ها الزامی می کنند، حتی اگر کمک های دولتی دریافت
نکنند که نیازمند سانسور در این مؤسسات باشد. این ها شامل آریزونا، کنتاکی، میشیگان، مینه سوتا، کارولینای جنوبی و تنسی است. در سال های ۲۰۰۱ تا ۲۰۰۲، بیست ایالت دیگر در حال بررسی چنین قانونی بودند. پورنوگرافی کودکان. هرزه نگاری کودک به تصاویر یا فیلم ها (همچنین به عنوان تصاویر کودک آزاری شناخته می شود) اشاره دارد. به این ترتیب، هرزه نگاری بصری کودک، سابقه سوءاستفاده جنسی از کودکان است. سوءاستفاده از کودک در طول اعمال جنسی که در تولید پورنوگرافی کودکان ثبت می شود، رخ می دهد، و چندین استاد روانشناسی بیان می کنند که خاطرات این سوءاستفاده ها تا زمانی که سوابق بصری وجود داشته باشد و به آنها دسترسی شود و «به طور هرزه یا فاسد» مورد سوءاستفاده قرار گیرد، حفظ می شود. برخی کشورها همچنین نوشته هایی را در این مورد ممنوع می کنند—که فعالیت های جنسی صریح مربوط به کودک را به قلم می کشند. در "نیویورک در برابر فربر"، دادگاه عالی ایالات متحده حکم داد که برای غیرقانونی شدن هرزه نگاری کودکان لازم نیست که از نظر قانونی وقیح باشد. دادگاه حکم داد که برخلاف انواع تصاویر در نظر گرفته شده در "میلر"، تصاویری که آسیب اساسی به کودکان را به تص
ویر می کشند، نیازی به توسل به «منافع محتاطانه افراد عادی» ندارند. به طور کلی، به منظور ممنوع شدن. یکی دیگر از تفاوت های قانون اساسی ایالات متحده در مورد وقاحت و قوانین مربوط به هرزه نگاری کودکان این است که دیوان عالی در "استنلی در برابر جورجیا"، که در اختیار داشتن مواد وقیح نمی تواند جرم انگاری شود، در حالی که در "آزبورن در برابر اوهایو"، دادگاه عالی حکم داد که داشتن پورنوگرافی کودکان می تواند جرم انگاری شود. دلیل آن این بود که انگیزهٔ جرم انگاری داشتن پورنوگرافی کودکان «تخریب بازاری برای استفاده استثمارگرانه از کودکان» به جای جلوگیری از مسموم کردن ذهن بینندگان آن بود. سه قاضی مخالف در آن پرونده استدلال کردند: «در حالی که استثمار جنسی از کودکان بدون شک یک مشکل جدی است، اوهایو از سلاح های دیگری برای مبارزه با آن استفاده می کند.» سانسور در فیلم. معمولاً فیلم های سانسورشده با درجه بندی «X؛ ایکس» نشان داده می شود که برخی از فیلم ها تحت آن دسته بندی می شوند. برجسته ترین فیلم هایی که درجهٔ «X» دریافت کردند، «"دیپ ثروت"» (۱۹۷۲) و "اهریمن درون دوشیزه جونز" (۱۹۷۳) بودند. این فیلم ها رابطهٔ جنسی آشکار، غیر شبیه سازی شد
ه و نفوذی را نشان می دهند که به عنوان بخشی از یک طرح معقول با ارزش های تولیدی قابل احترام ارائه شده است. برخی از مقامات ایالتی برای محافظت از «معیارهای جامعهٔ محلی» دستورهای علیه چنین فیلم هایی صادر کردند. نمایش "دیپ ثروت" در نیویورک در اواسط فیلم توقیف شد و غرفه داران فیلم به ترویج وقاحت مجرم شناخته شدند. در سال ۱۹۶۳، فیلم "موجودات شعله ور" منتشر شد که اکران سینمایی آن توسط پلیس قطع شده و بازیگران آن دستگیر و متهم شدند. طبق مستند "این فیلم هنوز رتبه بندی نشده"، فیلم هایی که شامل رابطهٔ جنسی همجنس گرایان (حتی اگر به طور ضمنی) یا لذت زنانه می شوند، نسبت به همتایان مرد دگرجنس گرای خود به شدت سانسور شده اند. انجمن تصاویر متحرک آمریکا (MPAA) برای فیلم هایی که به صورت تجاری در ایالات متحده به نمایش گذاشته شده و برای عموم توزیع می شوند، رتبه بندی می کند. رتبه بندی ها از طریق ادارهٔ طبقه بندی و رتبه بندی (CARA) صادر می شود. هدف سیستم رتبه بندی ارائه اطلاعاتی در مورد محتوای فیلم های سینمایی است تا والدین بتوانند تشخیص دهند که آیا یک فیلم برای تماشای فرزندانشان مناسب است یا خیر. انگلستان. قوانین فحاشی در انگلستان و ول
ز در حال حاضر توسط قوانین انتشار قباحت اداره می شود، اما قانون قباحت قدمت بسیار بیشتری به کامن لا انگلیس دارد. رمان "مردلاس زن" از استنلی کافمن توسط پنگوئن بوکس در سال ۱۹۵۷ منتشر شد و به دلیل قباحت تحت پیگرد قانونی ناموفق قرار گرفت. قانون انتشارات مستهجن بسیار مبهم است و وقاحت را با ارجاع به مطالبی که احتمالاً «هرزه و فاسد» هستند، تعریف می کند. قانون ۱۹۵۹ در زمانی تصویب شد که اکثر کشورهای غربی در آستانهٔ ورود به مرحله جدیدی از هنجار جنسی بودند. محاکمه پنگوئن بوکس به دلیل انتشار کتاب "عاشق لیدی چترلی" در سال ۱۹۶۰ همچنین ناموفق بود و محکومیت در دادگاه سال ۱۹۷۱ مجله "اوز" در دادگاه تجدید نظر لغو شد. تلاشی برای محاکمهٔ دانشگاه مرکزی انگلستان در سال ۱۹۹۷ به دلیل قرار گداشتن نسخه ای از کتاب رابرت مپل تورپ در دانشگاه، پس از تمسخر فرهنگستان و رسانه های خبری کنار گذاشته شد. قانون اصلی وقاحت در انگلستان و ولز، برای آثار هنری تا دههٔ ۱۹۶۰، همان قانون اوباشی ۱۸۳۸ بود؛ این قانون با موفقیت در پیگرد قانونی علیه دی.اچ. لارنس برای نمایشگاهی از نقاشی هایش در گالری وارن، لندن، در سال 1929 و در سال ۱۹۶۶ علیه هنرمند بریتانیایی اس
تاس پاراسکو برای نمایشگاهی از نقاشی هایش که در آن سال در شهر لیدز در شمال انگلیس، مورد استفاده قرار گرفت. بخش هایی از این قانون مدت کوتاهی پس از محاکمهٔ پاراسکوس لغو شد و از آن زمان به ندرت در رابطه با هنرهای تجسمی استفاده شده است. جرایم جنسی نگرانی خاصی ایجاد کرده است. هیئت رده بندی سنی فیلم های بریتانیا در سال ۱۹۷۶ اعلام کرد که در آن سال، ۵۸ فیلم را مشاهده کرده است که «تجاوز آشکار» را به تصویر می کشند و صحنه هایی را که این امر را تجلیل می کنند، «وقیح و ناپسند» اعلام کرد. برخلاف پرسش های «بی شرمی» که در مورد صراحت جنسی اعمال شده است، فیلم هایی که متهم به وقاحت هستند به عنوان «مایل به فسق و فساد» تلقی شده و قابل پیگرد قانونی هستند. بریتانیا در سال ۲۰۰۸ مردی را به دلیل نوشتن یک داستان جنسی تخیلی ("آر در برابر واکر") تحت تعقیب قرار داد. دادستانی سلطنتی در سال ۲۰۰۹ این پرونده را رد کرد. در طول دهه های ۱۹۶۰ و ۱۹۷۰ اکثر کشورهای غربی پورنوگرافی هاردکور را قانونی کردند. در دهه ۱۹۸۰ بریتانیا تقریباً تنها کشور لیبرال دموکرات بود که فروش پورنوگرافی هاردکور در آن هنوز کاملاً غیرقانونی بود، اگرچه مالکیت آن مجرمانه نبود (
به جز پورنوگرافی کودکان). نوار ویدئویی خانگی بازار پر رونقی بود و قاچاق مواد هاردکور از اروپا یا ایالات متحده برای افراد نسبتاً ساده بود، جایی که می توان آن را به صورت قانونی خریداری کرد. این منجر به بازار سیاه قابل توجهی از نوارهای ویدیویی بی کیفیت شد. در طول دهه ۱۹۹۰، ظهور اینترنت، دسترسی شهروندان بریتانیایی به مطالب هاردکور را آسان تر از همیشه کرد. سرانجام، در سال ۲۰۰۰، پس از رد یک پرونده توسط هیئت رده بندی سنی فیلم های بریتانیا، پورنوگرافی هاردکور به طور مؤثر قانونی شد، مشروط به شرایط خاص و محدودیت های صدور مجوز. فروش مطالب وقیح از طریق پست همچنان جرم است. پس از سال ۱۹۸۴، فروشندگان نوار ویدئویی بیشتر تحت پیگرد قانونی قرار گرفتند. چهار فیلمی که در اصل از دریافت گواهینامه رد شدند—"جن گیر"، "سگ های پوشالی"، "مرده شریر"، و "کشتار با اره برقی در تگزاس"—در اواخر دهه ۱۹۹۰ گواهینامه دریافت کردند و متعاقباً در تلویزیون اصلی به نمایش درآمدند. نیوزلند. در نیوزیلند، نمایش فیلم "دیپ ثروت" (۱۹۷۲) تنها در سال ۱۹۸۶ پاک شد. اما این فیلم اکران نشده است زیرا تنها سینمایی که اقدام به برگزاری اکران کرده بود توسط شورای شهر که
مالک ساختمان بود منع شد. چین. در سال ۲۰۱۶، وزارت فرهنگ چین ۲۳ شرکت را به دلیل میزبانی محتوای مستهجن به صورت آنلاین سانسور کرد. این حذف شامل بیش از ۲۰۰۰۰ فید زنده از ۲۶ وب سایت مختلف بود که محتوای متنوعی شامل پورنوگرافی و خشونت را میزبانی می کردند. کره جنوبی. در سال ۲۰۱۷، دادگاه عالی کره جنوبی حکم داد که تصویری از اندام تناسلی مرد بدون لباس، اگر در زمینه فرهنگی، هنری، پزشکی یا آموزشی ارائه نشود، ناپسند است. ایران. قوانین فعلی ایران در برابر پورنوگرافی اکنون شامل احکام اعدام برای افرادی است که به دلیل تولید چنین مواردی محکوم شده اند. کشورهای دیگر. کشورهای مختلف در مورد انواع موادی که به عنوان نهادهای قانونی به شهروندان خود اجازهٔ دسترسی و انتشار در میان جمعیت محلی خود را می دهند، موضع گیری های متفاوتی دارند. مجموعه محتوای مجاز این کشورها به طور گسترده ای متفاوت است و برخی از آنها مجازات شدید تا اعدام را برای اعضایی که محدودیت های خود را نقض می کنند، در نظر گرفته اند. در هند قانون وقاحت هنوز همان قانونی است که توسط دولت بریتانیا وضع شده بود. اتهامات وقاحت تا به امروز در برابر نویسندگان و شاعران مختلف مطرح شده اس
ت. این قانون هنوز اصلاح نشده است؛ محاکمه های معروف مربوط به هنگریالیست های است که در دهه ۱۹۶۰ دستگیر و تحت تعقیب قرار گرفتند.
تاریخچه حرم امام رضا شامل اتفاقات رخ داده در بازه زمانی دوران صفویه تا اکنون برای حرم امام رضا است. در این مقاله به تاریخچه صحن ها، ایوان ها، رواق ها، مسجدها، بست ها، مراکز وابسته به حرم، مقبره ها و وقایع مربوط به حرم پرداخته شده است. مقدمه. حرم امام رضا مرقد ابوالحسن علی الرضا بن موسی بن جعفر صادق بن محمد بن علی بن الحسین بن علی بن ابی طالب، هشتمین امام شیعیان است. با تأسیس سلسلهٔ صفوی، تشیع مذهب رسمی ایران اعلام شد. در اجرای این منظور، شاهان صفوی با گسترش فرهنگ وقف و ایجاد موقوفات، مکان های مقدس را در جایگاه مکانی برای مردمان شیعه توسعه دادند. حرم امام رضا در مشهد، تنها آرامگاه از امامان شیعه در ایران، مهم ترین آستانهٔ مذهبی بود و در توجه صفویان قرار گرفت. شاهان صفوی به شیوه های مختلف شامل اختصاص بودجه های دولتی، وقف و اعطاء زیورالات و صدقات به گسترش آن اهتمام ورزیدند. از نتایج مهم عملکرد آنان، افزایش موقوفات حرم امام رضا بود که در راستای ایجاد مرکزی برای اشاعهٔ فرهنگ شیعه، رونق و تداوم آن ادامه داشت. مشهد واژه مختصر شدهٔ مشهدالرضا و به معنی محل و مکان شهادت علی بن موسی الرضا است. در آغاز قرن سوم در قسمتی ا
ز قدیمی ترین بخش مشهد کنونی، در قریه ای به نام سناباد واقع در حاشیه نوغان از ولایت توس، کاخ حمید بن قحطبه «والی سابق خراسان» در وسط باغی بزرگ و سرسبز واقع شده بود که در آن زمان به دلیل وجود مدفن هارون الرشید، خلیفه عباسی، به بقعه هارونیه شهرت داشت. در سال ۲۰۳قمری، پیکر علی بن موسی الرضا در همان بقعه به خاک سپرده شد و این مکان مشهدالرضا نام گرفت. تاریخچه گنبد. گنبد و گلدسته حرم علی بن موسی الرضا، یک سازهٔ چهارطاقی است که ضریح را در خود جای داده است. شاه تهماسب یکم، دومین پادشاه صفوی برای اولین بار این گنبد را طلاکاری نمود. تالار مرکزی حرم امام رضا شامل یک سازهٔ چهارطاقی است که با گنبد، ضریح وی را در خود جای داده است. این تالار مرکزی، از شمال به رواق دارالفیض، از غرب به مسجد بالاسر، از شرق به گنبد حاتم خانی و از جنوب به رواق دارالحفاظ راه دارد. از این منطقه و بنا تا پیش از دوره سامانیان اطلاعاتی در دست نیست و گمانه زنی می شود که پیش از اسلام در این منطقه، آتشکده ای وجود داشته است که گنبدی بر فراز آن بوده است. پیش از دفن علی بن موسی الرّضا در سناباد، نام این منطقه «قُبّهٔ هارونی» بوده است. مشهور است که مأمون بر
قبر پدرش، گنبدی را ساخته بود. اکنون نیز دیوار چینی قدیمی حرم، که بنای آن منسوب به مأمون است، وجود دارد و بنای فعلی بر روی همان ساخته شده است. گنبد طلایی حرم امام رضا در صحن بیرونی آن قرار داشته و دارای دو پوشش است. پوشش ابتدایی آن، گنبدخانه حرم است که به آن قبه گفته می شود و پوشش دوم که بالای پوشش اول قرار دارد، گنبد نام گرفته است. در ابتدا به دستور سلطان سنجر سلجوقی و با یاری وزیر او، شرف الدین قمی با آجرهای زرد رنگ ساخته و با کاشی آذین شد. بعد از آن، شاه تهماسب صفوی در سال ۹۳۲ ه .ق) بدون تغییر در اصل سازه، آن را با خشت هایی از جنس طلا ساخت. سلجوقیان در قرن های ششم و هفتم تعمیرات و خدمات زیادی در آنچه امروز روضهٔ منوره نامیده می شود انجام دادند. ترکان زمرد ملک، دختر خواهرزادهٔ سلطان سنجر، در سدهٔ ششم ه .ق ازارهٔ گنبدخانهٔ حرم را با کاشی های ممتاز زرین فام — که به کاشی سنجری معروف است — مزین کرد. در همین دوران ها، شرف الدین ابوطاهر بن سعد بن علی قمی پس از مرمت بنا، گنبدی را نیز بر آن ساخت. بنابر گزارشی که ابن بطوطه در سال ۷۳۴ ه . ق، پس از یک سده از واقعه هجوم مغول به حرم امام رضا گزارشگر آن است؛ حرم امام رضا
عمارتی زیبا با کاشی کاری ها و ضریح نقره ای تصویر شده است و اثری از خرابی وجود ندارد. این احتمال داده شده است که این عمارت به تصویر کشیده شده، از ساخته های سلطان محمد خدابنده بوده باشد. همچنین گنبد حرم نیز از ساخته های اوست. بر همین اساس گنبد حال حاضر را مربوط به این دوره دانسته اند. ابنیه این دوره را مسجد بالاسر، یک مدرسه و چند بنای کوچک متصل به ضلع شمالی حرم دانسته اند. گنبد طلاکاری شده در عصر سلطان محمد و مناره های طلاکاری شده در روزگار غزنویان، در دوران شاه طهماسب اول به مرمت نیاز داشتند و به دستور شاه مرمت صورت پذیرفت. بعد از ساخت نمای طلایی گنبد به دست شاه تهماسب یکم، این سازه توسط دو نفر از جانشینان او یعنی شاه عباس یکم و شاه سلیمان یکم تعمیر شده و کتیبههایی به آن افزوده شد. علاوه بر این ها، دو مرتبه دیگر درسال های ۱۲۹۰ و ۱۳۵۹ خورشیدی، تعمیر و مرمت شد. در اثر یورش عبدالمؤمن خان ازبک در سال ۹۷۷ ه . ق، طلاکوبی ها و زیورآلات گنبد و گلدسته های حرم تخریب شده و به تاراج رفتند که در بین سال های ۱۰۱۰–۱۰۱۶ ه .ق توسط شاه عباس صفوی بازسازی شدند. در سال ۱۰۸۴ ه .ق و در زمان شاه سلیمان، در پی زمین لرزه ای، گنبد حرم آ
سیب دید و شماری از خشت های طلایی آن کنده شد. پس از این واقعه و به فرمان شاه، گنبد بازسازی گردید و کتیبه ای بر آن افزوده شد که این رخداد را حکایت می نماید. این کتیبه اکنون به صورت چهار ترنج در اطراف گنبد دیده می شود. شاه سلیمان گنبد مطهر را، که بر اثر زلزلهٔ ۱۰۸۴ق/ ۱۶۷۳م شکاف برداشته بود، به تصریح کتیبه ای که بر آن نصب شده است، مرمت کرد. در سال ۱۳۳۰ ه .ق گنبد توسط روس ها به توپ بسته شد که اکنون هم از درون گنبد جای اصابت گلوله ها قابل رویت است؛ پس از آن نیرالدوله والی خراسان به تعمیر این خرابی ها پرداخت. در سال ۱۳۵۹ آخرین طلاکاری گنبد به پایان رسید. در میانهٔ کتیبهٔ دورادور گنبد، بر لوحه ای، سال طلاکاری و تعمیر گنبد سال ۱۴۰۰ ه .ق گزارش شده است. در سال ۱۳۵۳ خورشیدی خشت های طلایی گنبد را — که شفافیت خود را از دست داده بود — برداشتند و پس از رنگ آمیزی مجدد با آب طلا، در جای خود قرار دادند. در دوره جمهوری اسلامی، طلای گنبد که بر اثر زمان ساییده شده بودند، با طلای جدید جایگزین شدند و گزارش این تعویض در لوحه ای نوشته و بر گنبد نصب شد. در سال ۱۳۵۹ فضای داخلی بنای حرم توسعه یافت و ایستایی گنبد افزایش پیدا کرد و درهای و
رودی به بنای حرم در سمت پیش رو و پایین پای مدفن، گشایش یافت. گنبد حرم دو پوسته ای است. پوستهٔ درونی (آهیانه) که از درون حرم دیده می شود، قدیمی ترین پوسته است و به روایتی پیش از خاکسپاری امام رضا موجود بوده و در اواخر سدهٔ نهم بر روی آن پوستهٔ بیرونی (خود) که گنبد طلایی کنونی است را ساختند. ارتفاع آن تا زیر نقطهٔ مرکزی حدود ۱۹ متر و تا بالای طوق گنبد ۳۱ متر است. گنبد دارای دو پوشش است که در بالای ضریح قرار دارند: پوشش اول گنبد، گنبدخانهٔ حرم است که از طاقی تاژ و مقرنس کاری شده تشکیل شده و به آن قبّه می گویند و پوشش دوم بر فراز آن است که به آن گنبد گفته می شود. اختلاف این دو پوشش، فضایی خالی به ارتفاع ۱۳ متر است. سنگینی گنبد بر دیوارهای تالار است که ضخامت آن حدود ۲٫۹ متر است. ارتفاع قبه از کف حرم ۱۸٫۸۰ متر و تا انتهای گنبد (راس گنبد) حدود ۳۱٫۲۰ متر است. محیط دور گنبد از سطح خارجی آن ۴۲٫۱۰ متر و ارتفاع آن تا نیزه گنبد برابر ۱۶٫۴۰ متر و ارتفاع سر طوق گنبد ۳٫۵ متر است. از ابتدای گنبد تا شروع انحنای گنبد ۴٫۷۹ متر است. گنبد ابتدا با آجرهای زردرنگ ایرانی ساخته شده بود و پس از آن با کاشی تزیین یافت. در سال ۹۳۲ ه . ق،
شاه طهماسب صفوی بدون آن که در اصل بنای گنبد تغییراتی ایجاد کند، برای نخستین بار گنبد را با خشت های طلا آراست. او نخست کاشی های گنبد را برچید و پس از آن روی گنبد را ورقه های مسی که رویه طلا داشت زراندود کرد و همچنین گلدستهٔ کنار گنبد را نیز به طلا آراسته نمود. از ویژگی های این گنبد، دو پوسته بودن آن است که هر پوسته در زمان مختلفی ساخته شده است و این موضوع آن را از گنبدهای دو پوسته متمایز کرده است. بر گنبد حرم امام رضا، کتیبه های مختلفی نقش بسته است. یک کتیبه که بر گرداگرد حرم نقش بسته است، به دستور شاه عباس و پس از مرمت حرم و گنبد بر روی آن نصب شده است. این کتیبه با خط ثلث و زمینه ای لاجوردی است. متن این کتیبه عبارت است از:بسم الله الرّحمَن الرحیم مِن عطائم توفیقاتِ الله سبحاَنُه أن وفّقَ السلطان الاعظمَ مولی ملوکِ العربِ و العجم صاحبَ النسبِ الطاهرِ النَّبوی و الحَسَبِ الباعر العلویِّ، ترابَ اقدامِ خدّامِ هذه العَتَبِة المطَّهرةِ الّلاهوتِیة غبارِ نِعال زُوارِ هذه الرَّوضَة المنوَّرةِ الملکوتیةََ، مروَّجَ آثارِ اجدادِهِ المعصومین، السلطانُ ابنُ السلطانِ ابنِ السلطان ، ابوالمظفَّرِ شاع عباسُ الحسینی الموسوی ال
صفوی بهادُرخان فاستُسعِدَ بالمَجیءِ ماشیاً علی قدَمَیهِ من دارالسلطنهِ اصفهانَ إلی زیارةِ هذا الحَرِم الاشرفِ و قد تشرّفَ بتزیین هذا القِبةَ من خالصِ مالهِ فی 1020 سنةِ ألفٍ و عشًر و تمَّ فی سنة ألفٍ و ستَّ عشرةً 1016. ترجمه: به نام خداوند بخشنده مهربان از بزرگترین توفیقات خداوند این بود که سلطان اعظم و مولایِ پادشاهان عرب و عجم و دارنده نسب پاک نبوی و افتخار درخشان علوی، خاک پای خادمان این روضه نورانی ملکوتی و رواج دهنده اثار پدران معصومش یعنی سلطان فرزند سلطان شاه عباس موسوی صفوی بهادرخان افتخار یافت که با پای پیاده از پایتخت اصفهان به زیارت این حرم شریف بیاید و از خالص ترین اموالش این گنبد را به طلا اذین کند که در سال 1010 هجری قمری اغاز شد و در 1016 به پایان رسید.کتیبه دیگر گنبد، چهار کتیبه ترنج شکل است که به کتیبه چهارگانه مشهور است. این کتیبه پس از زلزله سال ۱۰۴۸ و بازسازی گنبد بر روی آن نصب شده است. این متن را محمدرضا امامی اصفهانی خطاطی کرده است. متنی که در این ترنج نوشته شده است عبارت است از:بسم الله الرحمن الرحیم من مَیامِنَ مِنَنِ الله سبحانُهَ الَّذی زیَّنَ السَّماءَ الدّنیا بزینةِ الکواکبِ و رصَّ
عِ هذهِ القُبابَ العُلی بدُررِ الثَّواقِب الدُراری أنِ استَسَعد السلطانَ الاَعدَلَ الاعَظمَ و الخاقانَ الاضخمَ الاَکرَمَ أشرَفَ ملوکِ الارض حَسَباً و نسبت و أکرمَهُم خلقاً و ادباً مروج مذَهب أجدادِهِ الائمةِ المعصومین مُحیی مراسم آبائِهِ الطیبینَ الطاهرین السلطانُ ابن السلطان شاه سلیمان الموسوی الصفوی بهادرخان بتذهیبِ هذهِ القبَّةِ العِدسیَِّةِ الملَکوتیةِ و تزیینها و تَشرَّفَ بتتجدیدِها و تحسینِها اذ تطرَّق الانکسارُ و سَقَطَتِ بنیانُها الذَّهبیةِ الَّتی کانت تشرَّقَ کالشَّمس فی رابعة النَّهار بسبب حدوثِ الزّلزلةِ العظیمهِ فی هذه البَلدَةِ الکریمهِ الطیبهِ بسنَةِ أرَبعَ و ثمانینَ و ألفٍ و کان هذه التَّجدیدُ الجدیدُ بسنةِ ستَّ و ثمانینَ و ألفٍ. ترجمه: خداوند سبحان آسمان دنیا را با ستارگان زینت بخشید و گنبد گیتی را با انوار فروزان آن آرایش داد. از منت های خداوند این بود که سلطان اعظم و خاقان اکرم که از نظر حسب و نسب از اشرف پادشاهان روی زمین و از جهت اخلاق و ادب از گرامی ترین آنها می باشد. او مروج مذهب اجداد طاهرین و زنده کننده ی آثار پدران معصوم خود می باشد، شاه سلیمان صفوی موسوی این گنبد ملکوتی را که در اثر
زلزله آسیب دیده بود مرمت کرد، و خرابی های آن را تجدید بنا نمود و اکنون گنبد مطهر مانند آفتاب تابان نورافشانی می کند و این عمل در سال یک هزار و هشتاد انجام یافت.آخرین کتیبه گنبد حرم امام رضا به تاریخ آذر ۱۳۵۹ خورشیدی بر روی آن نصب شده است. این کتیبه پس از بتن کاری روی گنبد و افزود شدن قطر گنبد، فضا یافت تا افزوده شود. تاریخچه استفاده از پرچم برای حرم به درستی مشخص نیست؛ اما منابع از وجود علم و پرچمی در آستان قدس رضوی یاد کرده اند که مربوط به دوره تیموری بوده است و به هنگام استقبال از پادشاهان یا تسلیم شهر به مهاجمان، برافراشته می شد. در نسخ خطیی مربوط به قرن دهم هجری، نشان یا پرچم آستان قدس به صورت ترنجی نقاشی شده است که در حاشیه آن نام چهارده معصوم در چهارده دایره نقش بسته است و در وسط آن عبارت «مهر مشهد مقدس الرضا علیه افضل التحیه و الدعاء» نقش بسته است. در دوره محمدرضا شاه و به سال ۱۳۳۷ شمسی، متولیان آستان قدس قصد کردند تا نشانی خاص برای آستان قدس تهیه کنند. در اسناد مربوط به این اقدام، آمده است که چون رنگ سبز شعار بنی هاشم و امه اطهار است، رنگ سبز برای این پرچم در نظر گرفته شود و عبارات «لااله الاالله» و «