Payamvdn/NorthPersian_fa_wiki huggingface dataset:
پیمان مولوتوف-ریبنتروپ اساساً به جریان مستمر واردات مواد اولیه از شوروی وابسته شده بود و آغاز جنگ با این کشور و قطع این واردات اقتصاد نظامی و غیرنظامی آلمان را به شدت تضعیف کرد. میزان اندک زاد و ولد در سال های جنگ جهانی اول برای آلمان به این معنی بود که پس از تأمین نیاز نیروهای مسلح، تعداد اندکی از مردان جوان به عنوان نیروی کار باقی مانده بودند. اقتصاد صنعتی آلمان پیش از آغاز جنگ با شوروی، به قریب به سه میلیون کارگر خارجی وابسته بود و همین کمبود کارگر با هر فراخوان جدید برای سربازگیری شدت بیشتری میافت. از این رو به منظور رهاسازی کارگران برای حضور در فعالیت های صنعتی، ساز و کاری از تعریف شد که در آن سربازان با تجربه به «تعطیلات تسلیحاتی» فرستاده می شدند تا به تولید ادوات جنگی بپردازند و به جای آن ها سربازان جدیدی برای نیروی زمینی آموزش می دیدند. در موعد بازگشت این سرباز-کارگران تولید مجدداً متحمل آسیب می شد. تلاش صنایع تسلیحاتی برای ایجاد تأخیر تا جای ممکن در بازگرداندن این سربازان مشکلات نیروی زمینی را افزایش می داد و آن را مجبور می ساخت زمان دوره های آموزشی لشکرهای جدید را کاهش دهد. با این تفاسیر به هر صورت،
فعالیت های اقتصادی آلمان به هیچ وجه پاسخگوی نیازهای این کشور در جنگ با شوروی نبود و مقابله با محدودیت های به وجود آمده برای آن غیرممکن می نمود. کمبود نفت و مواد اولیه دیگر. بر خلاف تصور هیتلر و عده ای دیگر در ارتباط با منافع حاصل از کشورگشایی نظامی، برخی همچون هالدر می پنداشتند سلطه بر اراضی شوروی پتانسیل اقتصادی آلمان را ارتقا نخواهد داد. ماه اکتبر سال ۱۹۴۰، گبهارت والتر، یکی از کارکنان سفارت آلمان در مسکو با ارسال برآوردی بدبینانه نسبت به این تصورات، با ناچیز دانستن دست آوردهای آلمان در جنگ جهانی اول در این منطقه، دستیابی بلافاصله به هرگونه منفعت اقتصادی در اوکراین به خصوص مواد غذایی را غیر محتمل دانست. وزیر دارایی آلمان نیز معتقد بود روس ها تمامی مزارع و ذخایر مواد غذایی منطقه را از بین خواهند برد. متخصصان وزارت کشاورزی رایش برآورد می کردند هر گونه تهاجم برداشت عادی محصولات در اوکراین را حداقل برای دو سال با اختلال مواجه خواهد ساخت. از این رو انتظار وجود مازاد در این محصولات غیرممکن بود. بدین شکل پس از آغاز عملیات آلمانی ها به جای بهره مند شدن از مزایای منابع سرشار مواد اولیه و کسب آزادی راهبردی، به شکل ش
دیدتری خود را گرفتار محدودیت ها یافتند. آلمان که پیش از جنگ بسیاری از نیازهای خود را از شوروی وارد می کرد و بدین طریق محاصره دریایی بریتانیا را بی اثر ساخته بود، با ورود به جنگ با شوروی به شکل کاملی توسط دشمنانش احاطه و دسترسی آن به بازارهای خارجی قطع شد. نیروهای این کشور فاصله زیادی با منابع نفتی قفقاز داشتند و بهره مندی از اوکراین نابودشده در کوتاه مدت میسر نبود. بدین شکل تنها ۵ قطار در روز از «سبد نان» اوکراین راهی آلمان می شد. آلمان پیش از آغاز جنگ، در تلاش برای بدل شدن به «الگوی مدرن سازی» و حصول پیشرفت فنی، توسعه ادوات موتوری به عنوان جایگزین خطوط آهن را در دستور کار قرار داده بود؛ به وجهی که زوال حاصل بی توجهی به شبکه راه آهن موجب شد آلمان سال ۱۹۳۹ لوکوموتیو و ادوات ریلی کمتری نسبت به سال ۱۹۱۴ داشته باشد. به هر صورت موتوریزه سازی نتوانست خلع ترابری در این کشور را پر کند. برای جایگزینی ظرفیت یک خط آهن دو ریله، به ۱۶۰۰ کامیون احتیاج بود؛ درحالیکه از منظر مصرف سوخت و قطعات یدکی در مسافت های بالای ۳۰۰ کیلومتر، خطوط آهن کاملاً به صرفه تر بودند. به علاوه آلمان در داخل قادر به تولید نفت و لاستیک مورد نیاز موت
وریزه سازی نبود؛ درحالیکه به زغال سنگ و فولاد مداوما دسترسی داشت. در ارتباط با نیروهای مسلح بسیاری از افسران نسبت به این رویکرد یک جانبه هشدار می دادند. در نهایت به وضوح عیان شد که با پیگیری موتوریزه سازی و بی توجهی به خطوط آهن، آلمان شرایطی را برای خود پدیدآورد که هیچ کدام از این دو نوع زیرساخت قادر به پاسخگویی به نیازهای جنگ نبودند. کمبود ذخایر فراورده های نفتی و سایر مواد اولیه در تمامی طول جنگ باعث ایجاد محدودیت های بیشتر در تولید و ترابری در آلمان شد. جیره بندی به اندازه ای شدید شده بود که والتر فونک، وزیر امور اقتصادی رایش سوم، ماه ژوئن سال ۱۹۴۱ گزارش کرد اقتصاد آلمان تنها «۱۸ درصد از مصرف دوره صلح خود» در زمینه نفت را دریافت می کند. پیش از آغاز جنگ برآورد می شد ذخایر سوخت آلمان تنها کفایت بخش سه ماه نخست عملیات باشد؛ از این روز پیروزی سریع در یک جنگ کوتاه نه یک راه حل خوب بلکه یک ضرورت حیاتی برای آلمان به حساب می آمد. با وجود این که در مرحله نخست عملیات با غنیمت گرفته شدن ذخایر سوخت دشمن، نیروهای زرهی توانستند با تأمین نیاز خود به پیشروی ادامه دهند، با طولانی تر شدن خطوط تدارکات، کامیون های تدارکاتی بر
ای رسیدن به خط مقدم، خود سوخت بیشتری مصرف می کردند که این باعث کاهش انتقال سوخت به این نیروها می شد. به هر صورت همان سوخت غنیمت گرفته شده از شوروی نیز اکتان کمتری داشت و تا پیش از اصلاح در تأسیسات خاصی قابل استفاده نبودند. علاوه بر این، شرایط بد راه های بدوی شوروی و گرد و خاک برخاسته از آن ها مصرف سوخت را در یگان های آلمانی به شدت افزایش می داد و فشار را بر نظام تدارکاتی ناکافی ورماخت بیشتر می کرد. برآورد مصرف سوخت روزانه ۹ هزار تنی آلمانی ها تنها تا ۱۱ ژوئیه به ۱۲ هزار تن رسید. کمبود نفت و فراورده های آن از جمله بنزین، ورماخت را شدیداً به اسب ها جهت مقاصد ترابری وابسته کرده بود. این امر اختلاف فجیعی بین سرعت پیشروی نیروهای مکانیزه و پیاده نظام ایجاد و به دنبال رسیدن به اهدافی در فواصل دور، با انداختن فاصله های گاهی ۱۰۰ تا ۲۰۰ کیلومتری تقریباً خالی از نیروهای آلمانی بین آن ها، از همکاری نزدیک بین این دو بخش اصلی نیروی زمینی جلوگیری می کرد؛ به گونه ای که، در نتیجه موتوریزه سازی جزئی، گویی ورماخت با دو نیروی زمینی مجزا با دکترین عملیاتی کاملاً متفاوت به شوروی حمله برده است. به هر صورت پیاده نظام سرعت حقیقی پیشر
وی ورماخت را تعیین می کرد. این فاصله ها همچنین با حضور عناصر قدرتمند دشمن در طول آن ها، خطوط تدارکاتی و ارتباطی قوای زرهی را مداوما در معرض خطر قرار می داد. بدین ترتیب، پیشروی برای پیاده نظام به سادگی صورت نمی گرفت و راه پیمایی اجباری شدید و مداوم زیر گرمای هوا و گرد و خاک غلیظ و نفس گیر برخواسته از جاده های شنی، آن را بسیار دشوار ساخته بود و فشار زیادی را بر نفرات و اسب ها وارد می کرد. نیروهای آلمانی در جریان این راهپیمایی های طولانی (۴۰ تا ۵۰ کیلومتر در روز) و مداوم، فرصت اندکی برای خواب و استراحت می افتند؛ به وجهی که راهپیمایی ها گاهی از ساعت ۲ بامداد شروع می شد و تا ۱۰ شب ادامه پیدا می کرد و در مواردی حتی به مرگ افراد در اثر خستگی مفرط می انجامید. بدین شکل فشار راهپیمایی های اجباری طولانی مدت لشکرهای پیاده نظام ورماخت را حتی پیش از برخورد آن ها با آرایش های اصلی ارتش سرخ به شدت خسته می کرد. از طرفی اسب های آلمانی در آب وهوای معتدل اروپای مرکزی پرورش یافته بودند و تحمل این شرایط را نداشتند. این مسئله در کنار فرسودگی حاصل از ساعت های طولانی فعالیت، تلفات سنگینی به اسب های ورماخت وارد می آورد. کمبود ادوات و
تسلیحات. پس از شکست فرانسه، نیروی زمینی آلمان در ابتدا می بایست از ۱۲۰ لشکر به ۱۸۰ لشکر گسترش میافت اما تا هنگام آغاز عملیات بارباروسا به ۲۰۹ لشکر رسید. برداشت غیر واقع بینانه رهبران آلمان از حقایق بر برنامه تسلیحاتی ورماخت اثر سو گذاشت. افزایش زیاد تعداد لشکرهای پیاده نظام و موتوریزه به اندازه ای نیاز تولیداتی برای آلمان ایجاد کرد که بدون تابع شدن هر چیز به نیروی زمینی امکان مرتفع شدن آن وجود نداشت. این مسئله سبب اولویت گذاری در تولید تسلیحاتی شد که در آن نیروی زمینی جانب تولید تانک های بسیار مورد نیاز پنزر ۳ و ۴ و توپ جدید ۵۰ میلی متری ضد تانک را می گرفت. حتی در همین گزینش محدود نیز برآوردها از ظرفیت تولید با خروجی حقیقی بسیار تفاوت داشت. در ماه ژوئیه سال ۱۹۴۰ هدف ماهیانه ۳۸۰ تانک مشخص گردید که با وجود کاهش آن به ۲۰۰ تانک در ماه اوت، در مجموع تولید تنها ۱۲۱ تانک در ماه سپتامبر محقق گشت. با این وجود روز ۱۴ سپتامبر مجدداً رقم خارق العاده تولید ۲۰۰۰ تانک پنزر ۳ و ۸۰۰ تانک پنزر ۴ تا ماه آوریل سال ۱۹۴۱ تعیین شد که خواهان دستیابی به میانگین تولید ماهانه ۴۶۶ تانک بود. چنین هدف گذاری هایی به روشنی نشان گر تمایل رهب
ران آلمان به اقدامات غیر واقع بینانه بدون در نظر گرفتن محدودیت ها بود. گسترش نیروی زمینی پیامدهای عمیقی بر کمبود جدی در زمینه ادوات ترابری موتوری گذاشت. در قالب هیچ برنامه واقع بینانه ای ظرفیت تولید جهت پوشش دادن نیاز پدید آمده در اثر دو برابر شدن تعداد لشکرهای زرهی و رسیدن تعداد لشکرهای موتوریزه به ۱۰ لشکر وجود نداشت. از این رو کاهش توان لشکرهای پیشین برای پر کردن نیاز لشکرهای جدید، مسئله را تنها بر روی کاغذ مرتفع ساخت و هیچ منفعت عملی نصیب توان نیروی زمینی نکرد. در همین حال، گسترش مشابهی در یگان های تدارکاتی جهت تأمین لشکرهای جدید، به جهت کمبود ادوات، مخصوصاً کامیون، کاملاً غیرممکن بود. به علاوه، جنگ جدید آلمان در شرق خواهان انواع کاملاً متفاوتی از تسلیحات نسبت به جنگی بود که این کشور با بریتانیا داشت. از همین رو منابع از پیش محدود آلمان می بایست بین برنامه های متعدد و مختلف تسلیحاتی پخش می شد که این مسئله منجر به کاهش کلی در تولیدات گردید. با فرض کوتاهی جنگ با شوروی، هیتلر از همان ابتدا در فکر عملیات های بعد از آن در شمال آفریقا و آسیای صغیر، در حال برنامه ریزی برای ایجاد آرایش های جدید مکانیزه و هوایی بود
و با صرف بسیاری از تولیدات جدید آلمانی به آن ها، نیروهای جبهه شرقی را در یک کمبود ی مزمن قرار داده بود. بدین ترتیب پس از اتمام مرحله نخست عملیات و رسیدن نیروهای آلمانی به رود دنیپر، روز ۱۴ ژوئیه هیلتر به تصور مختومه شدن قریب الوقوع جنگ، دستور به در اولویت قرار گرفتن تولیدات تسلیحاتی نیروی هوایی و دریایی داد. این دستور درحالیکه شوروی در حال جبران خسارات وارد آمده به قوای زرهی خود بود، باعث شد تولید تانک های آلمانی کاهش پیدا کند. از آن جایی که صنعت آلمان نمی توانست به سرعت و به سادگی از یک نوع تولید به نوع دیگری تبدیل شود، تأخیر در تولیدات اجتناب ناپذیر بود. بدین شکل بین ماه های ژوئن و دسامبر سال ۱۹۴۱ تولید تسلیحات نیروی زمینی به طور میانگین ۳۸ درصد کاهش پیدا کرد. یکی از آثار این موضوع کمبودهای جدی در زمینه مهمات بود. این کمبود در زمینه تولید گلوله های ضد زره توپ های ضد تانک پیاده نظام بیشتر احساس می شد. با وجود این که بیشتر تانک های چندین برابری شوروی از مدل های قدیمی بودند، لزوم از میان برداشته شدن آن ها مقادیر بسیار زیادی مهمات نیاز داشت که آلمان به راحتی از عهده تأمین آن برنمی آمد و نبردهای قبل از عملیات ب
ارباروسا نیز ذخایر آلمان را مستهلک ساخته بود. یگان های لوفت وافه نیز از میانه ماه ژوئیه دچار کمبود جدی سوخت و مهمات شدند. به شکلی که ارتشبد وولفرام فن ریشتوفن، فرمانده سپاه ۸ هوایی بزرگ ترین مشکل نیروهای خود در این عملیات را تدارکات دانست. ظرفیت پایین جایگزینی آلمان را وادار ساخته بود سعی کند صرفاً با همان نیروها و ادواتی که از پیش در اختیار داشت بر دشمن فائق آید. از این رو فرماندهی عالی ورماخت روز ۱۹ ژوئن سال ۱۹۴۱ یعنی سه روز پیش از آغاز عملیات، با صدور فرمانی مقرر کرد نیروهای جبهه شرقی می بایست تا جای ممکن با همان ذخایر تجهیزاتی خود سر کنند و در صورت وارد آمدن خسارات سنگین، لشکرهای زرهی می بایست با یکدیگر تلفیق گردند و نیروهای مازاد آن به آلمان بازگردانده شوند. این فرمان همچنین تمامی تولیدات جدید تانک را مختص پوشش دادن خسارات نیروهای شمال آفریقا دانست تا هیچ ذخیره ای برای جبهه شرقی باقی نماند. همین مسئله سبب کاهش کیفیت رزمی لشکرهای آلمانی در شرق و گرفته شدن قابلیت تحرک از آن ها گردید. تا پایان ماه اوت نیروهای آلمانی در جبهه شرقی مجموعاً ۱۴۸۸ خودروی زرهی رزمی از دست دادند اما تنها ۹۶ دستگاه به عنوان جایگزین
از تولیدات جدید دریافت کردند. همان تانک های باقیمانده نیز در بسیاری از موارد در حالت تعمیر موقتی بودند و ادامه عملیات آن ها به شدت مشروط بود. به نقل از گروه زرهی ۲ در روز ۲۸ ژوئیه، ماهانه تنها ۴۵ موتور تانک به عنوان قطعه جایگزین به تمامی جبهه شرقی تعلق می گرفت. محدودیت های تولیدی و تدارکاتی در کنار فواصل گسترده مناطق عملیاتی، باعث کاهش چشم گیر تراکم تسلیحاتی آلمان در منطقه عملیاتی بارباروسا شده بود، به گونه ای که اگر در جبهه غربی برای هر ۷۵ کیلومتر مربع یک زره پوش آلمانی موجود بود، این مقدار در جبهه شرقی به ۲۹۰ کیلومتر مربع برای هر زره پوش رسیده بود. این آمار در مورد لوفت وافه به شکل شدیدتری از یک هواگرد در هر پنج کیلومتر مربع به یک هواگرد در هر ۲۵۰ کیلومتر مربع تنزل پیدا کرده بود. بدین شکل "لوفت وافه" هیچگاه هواگرد کافی جهت برآورده کردن تمامی نیاز دائمی پشتیبانی از نیروی زمینی در اختیار نداشت؛ از همین رو غالباً تمرکز خود را تنها بر پشتیبانی از نیروهای زرهی می گذاشت و با ادامه عملیات، قادر به تأمین کامل پشتیبانی و امنیت عمومی هوایی برای پیاده نظام نبود. در پی این شرایط با قرار گرفتن برتری هوایی در قسمت های بی
دفاع در اختیار نیروی هوایی دارای برتری عددی شوروی، نیروهای آلمانی متحمل خسارات و تلفات گسترده ای در اثر حملات هوایی دشمن می شدند. در این وضعیت و با توجه به شرایط وخیم راه ها و عوامل میدان های نبرد، تا پایان ماه اوت ۷۰ درصد تانک های گروه زرهی ۴، ۵۰ درصد تانک های گروه زرهی ۱، ۴۰ درصد تانک های گروه زرهی ۳ و تنها ۲۵ درصد تانک های گروه زرهی ۲ عملیاتی بودند؛ درحالیکه ظرفیت تولیدات صنایع آلمان پاسخگوی جایگزینی کردن آن ها نبود. یادداشت های جنگی گروه ارتش مرکز روز ۲۲ اوت شرایط را چنین شرح می کند: تا روز ۱۱ سپتامبر تنها ۳۴ درصد از مجموع تانک های گروه ارتش مرکز «آماده رزم» بودند. سرهنگ والتر چلس دو بولیو، رئیس ستاد گروه زرهی ۴ آورده است که در پایان ماه سپتامبر «آنچه که یک «لشکر» نامیده می شد در حقیقت تنها نیمی از یک لشکر بود.» از طرفی کمبود ادوات موتوری علاوه بر این که مشکلات جدی در زمینه انتقال تدارکات برای آلمانی ها ایجاد کرده بود بلکه با توجه به فواصل طولانی تا اهداف عملیاتی در شوروی و محاصره های متعدد ایجاد شده در آن، موجب گسسته شدن اتصال بین نیروهای پیاده و قوای زرهی هنگام پیشروی می شد. خسارات به ادوات زرهی و موتو
ریزه هسته اصلی ابزار دستیابی آلمان به طرح راهبردی خود را با اختلال شدیدی مواجه می ساخت. در حقیقت نیروی زمینی آلمان در جبهه شرقی تنها تعداد اندکی گردان در اختیار داشت که می شد کاملاً عنوان «پیاده نظام موتوریزه» بر آن ها نهاد. بسیاری دیگر از یگان ها که چنین عنوانی گرفته بودند چیزی جز یگان های پیاده نظامی نبودند که «بارشان را خود حمل نمی کردند.» همان تعداد اندک گردان های موتوریزه نیز به اندازه ای نبودند که تأثیر تعیین کننده ای بر نتیجه جنگ داشته باشند. با به کارگیری تعداد زیاد تسلیحات تهاجمی ضد تانک توسط شوروی، نیروهای زرهی ورماخت با توجه به نبود مقدار کافی ستون های موتوریزه در دسترس، هر چه بیشتر به پشتیبانی پیاده نظام وابسته شدند. تا میانه تابستان سرعت تهاجم رزم برق آسای ورماخت به سرعت پیاده نظام تقلیل یافت. بدین ترتیب، پس از پیشروی ۵۰۰ کیلومتری گروه ارتش مرکز در فاصله زمانی ۱۸ روزه بین ۲۲ ژوئن تا ۱۰ ژوئیه با میانگین سرعت ۲۵ تا ۳۰ کیلومتر بر روز، این نیرو در ۶۰ روز بعدی تنها ۲۰۰ تا ۳۰۰ کیلومتر یعنی میانگین ۴ تا ۵ کیلومتر بر روز، پیش رفت. آلمان به شکل جدی تعداد کمتری توپ نسبت به شوروی در اختیار داشت. در حالیکه و
رماخت توانسته بود حدود ۷۲۰۰ قطعه توپ از انواع مختلف در تمامی طول خط مقدم برای عملیات بارباروسا فراهم آورد، ارتش سرخ شوروی در آغاز جنگ قریب به ۷۶۵۰۰ توپ و خمپاره انداز با کالیبر بیش از ۵۰ میلی متر به کار گرفته بود. این مسئله تا هنگام اجرای رزم متحرک تأثیر کمتری داشت اما با بدل شدن جنگ به نبردگاه های کش دار موضعی اهمیت بسیار بیشتری یافت. در چنین شرایطی که از اواخر تابستان در صدها کیلومتر از خط مقدم پدید آمد، ارتش سرخ برتری آتش به دست می آورد و می توانست پاسخ بسیار شدیدتری به گلوله باران ورماخت بدهد و با گلوله باران مداوم پشتیبانی مستقیم گسترده تری برای پیاده نظام خود ایجاد نماید. این در حالی بود که آلمانی ها با گرفتاری به معضلات تدارکاتی، مشکلات بزرگی در تأمین مقادیر کافی گلوله برای همان مقدار توپ های خود داشتند. ارتباطات بسیار ضعیف رادیویی بین قرارگاه های مختلف نیز با تشدید مشکلات، موجب می شد فرماندهان عالی از چگونگی پیشرفت شرایط آگاهی حاصل نکنند. به شکلی در یک مورد عجیب در دیداری که والتر فن براوخیچ، فرمانده نیروی زمینی، از قرارگاه گونتر فن کلوگه، فرمانده ارتش چهارم زرهی داشت، با ناتوانی فن کلوگه در ارائه اطل
اعات در ارتباط با سپاه های موتوریزه هرمان هوت، این فن براوخیچ بود که ناچار اطلاعاتی را که از رئیس ستاد هوت دریافت کرده بود در اختیار فن کلوگه بگذارد. مسئله زیرساخت های اراضی عملیاتی. خطوط آهن. صرف انرژی فراوان توسط رهبران آلمان برای تأمین نیازهای تدارکاتی عملیات بارباروسا از جمله از طریق بهبود و گسترش زیرساخت های ترابری غرب لهستان، نتیجه چندانی دربر نداشت. با پیشروی هر چه بیشتر نیروهای آلمانی در عمق اراضی شوروی، طول خطوط تدارکاتی آن ها افزایش و در مقابل طول خطوط تدارکاتی دشمنشان کاهش میافت. این درحالی بود که تنها ۶۴ هزار کیلومتر راه تمام فصل با سطحی سخت و ۸۲ هزار کیلومتر راه آهن در شوروی وجود داشت. عرض همین خطوط آهن نیز بزرگ تر از عرض استاندارد خطوط آهن آلمانی و سایر کشورهای غربی بود. با وجود تلاش فراوان آلمانی ها هنگام پیشروی برای تغییر عرض این خطوط آهن، یگان های تدارکاتی مجبور بودند بیشتر تدارکات را به کمک هر تجهیزات ریلی که به غنیمت گرفته می شد و بر روی همان خطوط آهن اولیه انتقال دهند. در حالی که برنامه ریزی پیش از جنگ، آلمانی ها نیاز حداقلی برای تعمیر و عملیاتی کردن خطوط آهن در مناطق تسخیر شده و غنیمت گرف
تن گسترده ادوات ریلی شوروی با خسارت ناچیز را فرض گرفته بود، این امر بر اثر اجرای سیاست زمین سوخته توسط دشمن در از میان بردن زیرساخت ها و انهدام تجهیزات توسط "لوفت وافه" و یگان های خط مقدم نیروی زمینی در عملیات های رزمی اولیه، همواره ممکن نبود. برنامه ریزی آلمانی ها برای تغییر عرض ریل ها اثر سیاست زمین سوخته شوروی را در نظر نگرفته بود. بدین ترتیب تا پایان ماه اوت آلمانی ها تنها حدود ۱۰۰۰ لوکوموتیو به غنیمت گرفتند که تنها نیمی از آن ها عملیاتی بودند. در این حال، برای مثال، در قسمت جنوبی تنها دو خط آهن تمام گروه ارتش جنوب را تأمین می کرد؛ درحالیکه طبق دکترین عملیاتی آلمان به هر ارتش می بایست حداقل یک خط آهن تعلق می گرفت. در جریان نبرد کی یف، یادداشت های جنگی افسر تدارکات گروه زرهی ۱ روز ۲۵ اوت می آورد: «به منظور دوره باز تجهیز ده روزه مقرر شده، لازم است گروه زرهی هر روز ۱۴ قطار تدارکات دریافت کند.» این در حالی بود که برای کل گروه زرهی تنها ۱۲ قطار تدارکات وعده شده بود و برخی روزها تنها نیمی از آن دریافت می شد. بدین ترتیب از مجموع ۷۲۴ قطاری که می بایست در ماه سپتامبر به پایگاه های این گروه ارتش در رود دنیپر می رس
ید تنها ۱۹۵ قطار محقق شد. درحالیکه کار تغییر عرض خطوط آهن در ظاهر ساده می آمد اقدام نیروهای ارتش سرخ در شکستن و خم کردن این خطوط، این عمل را برای آلمانی ها به بازسازی کامل بدل می ساخت. از طرفی، کمبود جدی در زمینه نیروی انسانی ماهر و تجهیزات سنگین ساخت وساز در نیروهای مربوط به نگهداری و تغییر خطوط آهن، پیشبرد سریع کار را برای آلمانی ها غیرممکن می کرد. این نیروها با وابستگی به گروه ارتش ها برای دریافت سوخت، در رده های پایین اولویت قرار می گرفتند و مشکلات با توجه به موتوریزه بودن کامل کمتر از یک ششم این آرایش ها افزون می شد. تنها ۱۰۰۰ خودرو (عموما از مدل های ضعیف فرانسوی و بریتانیایی) در سرتاسر جبهه شرقی به نیروهای خطوط آهن آلمان اختصاص یافته بود و دو سوم از آن ها هیچ خودرویی در اختیار نداشتند. از این رو، با وجود تلاش شبانه روزی، تا روز نخست ماه ژوئیه راه آهن برست-لیتوفسک تنها تا باراناویچی در فاصله ۳۰۰ کیلومتری و تا ۴ ژوئیه تا مینسک، با یک خط عرض آلمانی و یک خط عرض بزرگ تر روسی، عملیاتی شده بود. بدین ترتیب بخش های بزرگی از نیروهای آلمانی بیش از ۷۲۰ کیلومتر با نزدیک ترین خط ریلی تدارکاتی فاصله پیدا کرده بودند. ب
دین شکل فشار هر چه بیشتری بر ناوگان کامیون های تدارکاتی آلمان می افتاد؛ در حالیکه این ناوگان نیز به شکل ناامیدکننده ای قادر یه پوشش دادن چنین شکافی نبود. آلمانی ها مجبور شدند برای جبران کمبودها حدود ۲۵۰۰ لوکوموتیو و ۲۰۰٬۰۰۰ واگن را از شبکه حمل ونقل داخلی خود به جبهه شرقی منتقل نمایند که منجر وارد آمدن فشار بیشتر بر اقتصاد آن می شد. در این میان برخی موضوعات فنی برای آلمانی ها مشکل آفرین شده بود. لوکوموتیوهای شوروی با اندازه ای بسیار بزرگ تر که امکان حمل سوخت و آب بیشتری برای آن ها فراهم می کرد، قادر به طی مسافت های دو برابری نسبت به لوکوموتیوهای آلمانی بودند. این مسئله موجب کمبود ایستگاه های خدماتی برای قطارهای آلمانی در اراضی شوروی شده و آلمانی ها را مجبور به احداث ایستگاه های جدید با قسمت های متعدد، می کرد. جاده ها. آلمانی ها بر این باور بودند که جاده ها و ریل های اراضی غربی رودخانه های دوینا و دنیپر وضعیت بهتری نسبت به مناطق شرقی آن دارد. درحالیکه این موضوع تنها از منظر بسیار نسبی صحیح بود. بلافاصله پس از گذر نیروهای آلمانی از مرز، ظرفیت حرکتی به یک عامل محدود کننده برای آن ها بدل شد. تنها در حدود ۳ درصد از
راه های روسیه در سال ۱۹۴۱ دارای سطحی سخت بودند و این به معنای وارد آمدن فشار بالا به سازمان تدارکاتی آلمانی ها بود که می بایست تا هنگام تعمیر و تغییر خطوط آهن سرزمین های اشغالی، تقریباً تماماً از وسایل نقلیه چرخ دار استفاده می کرد؛ درحالی که سیستم تعلیق ضعیف بسیاری از همین وسایل نقلیه که بخش اعظمی از آن ها را تجهیزات غنیمتی تشکیل می دادند، نیز تحمل شرایط راه های ضعیف روسیه را نداشت. با این حال که این خودروهای غنیمت گرفته شده مقدار زیادی از کمبود ادواتی آلمان را جبران کردند اما در حقیقت سیستم تعلیق آن ها متناسب با بزرگراه های اروپایی طراحی شده بود و کشش وضعیت راه های اروپای شرقی را نداشت. بدین ترتیب تنها در عرض ۱۹ روز از آغاز عملیات ورماخت ۲۵ درصد از خودروهای خود را با شانس اندکی برای جایگزینی، از دست داد. با ادامه این وضعیت تا میانه ماه نوامبر، اواخر عملیات، تنها ۷۵ هزار خودوری قابل استفاده برای آلمانی ها در جبهه شرقی باقی مانده بود. این راه ها با کوچک ترین بارندگی حتی در ماه های تابستان به مسیرهای باتلاقی غیرقابل عبور بدل می شدند که هنگام خشک شدن، با گذر خودروها از روی آن ها ابری از گرد و خاک بسیار غلیظ ایج
اد می کردند. این گرد و خاک با بی تاثیر کردن فیلترهای هوا، ابتدا مصرف روغن خودروها را افزایش می داد و در نهایت موتور آن ها را از بین می برد. این شرایط حتی موجب خراب شدن قطعات ثانویه متحرک همچون چرخاننده برجک و ابزار بالا و پایین کردن توپ تانک ها می شد. از بسیاری از این راه ها برای تردد کم شمار اسب ها و گاری ها استفاده می شد. تردد تانک ها و صدها کامیون با بار سنگین، حتی بدون بارش باران، آن ها را به سرعت به باتلاق بدل می ساخت. ناهمواری راه ها اثر بسیار مخربی بر کامیون های با بار سنگین داشت؛ به خصوص هنگامی که گودال های حاصل از گلوله های توپ و خمپاره و چاله های عمیق، تا عمق ۱٫۵ تا ۲ متر، از آب پر و عمق آن ها پوشیده می شد. تایر کامیون های آلمانی طاقت ساییدگی این راه های خاکی را نداشتند؛ درحالیکه تأمین لاستیک با کمبود جدی مواجه بود و تایرهای اندکی به عنوان جایگزین در دسترس وجود داشت؛ به وجهی که فرماندهی عالی نیروی زمینی روز ۱۰ ژوئیه اعلام کرد دیگر هیچ تایری ارسال نخواهد شد. بسیاری از کامیون های ورماخت در اصل کاربرد غیرنظامی داشتند و از ارتفاع و سیستم تعلیق لازم برای به کارگیری در چنین شرایط سختی برخوردار نبودند. نتی
جه خیل بزرگی از خودروهایی بودند که بدون امکان پیشروی، آسیب دیده بودند. گزارشی از لشکر سیزدهم زرهی می گوید تنها تا ۳۰ ژوئن، یک سوم خودروهای یکی از گروهان های آن بلااستفاده شده و منتظر تعمیر هستند. درحالیکه یگان های تعمیرات به سرعت پر شده بودند و محدودیت یا فقدان قطعات یدکی ایجاد شده بود. با این حال که تا جای ممکن از قطعات خودروهای غنیمتی از جمله لاستیک های آن ها استفاده می شد، کمبود در این زمینه در نیروهای آلمانی جدی بود و رفته رفته بسیار بدتر شد. به وجهی که گزارش دیگری از گروه زرهی ۱ در ۳ ژوئیه می گوید در اثر نبود قطعات یدکی ۵۰ درصد تانک های معیوب دیگر قابل تعمیر نیستند و دو روز بعد اضافه می کند تنها با گذشت چهارده روز از آغاز عملیات، تنها ۵۵ درصد از تانک های گروه زرهی ۱ همچنان عملیاتی هستند. گزارش روز ۲۶ اوت سرلشکر ادوارد واگنر، رئیس بخش تدارکات فرماندهی عالی نیروی زمینی به هالدر می گوید: «وضعیت کامیون ها در حال دشوار شدن است. جایگزینی تنها در مقادیر بسیار کوچک ممکن است.» دور روز بعد در ۲۸ اوت هالدر گزارشِ از دست رفتن ۳۸ هزار کامیون از ابتدای عملیات را ارائه می کند که نیمی از آن ها مربوط به گروه های زرهی است
. در آغاز ماه سپتامبر بیش از نیمی از کامیون های نیروهای آلمانی در جبهه شرقی دیگر عملیاتی نبودند و پیش بینی می شد بسیاری از کامیون های باقیمانده نیز پس از طی ۳۰۰ تا ۴۰۰ کیلومتر دیگر از دست بروند. در این شرایط، کامیون های آلمانی گاهی تنها چند متر می توانستند پیش بروند تا این که در گل ولای یا پستی و بلندی راه های نامناسب گیر می کردند و لازم می شد با ادوات یدک کش بیرون کشیده شوند. ماه اکتبر و نوامبر عمق گل چسبناک سطح راه ها ۵۰ تا ۷۵ سانتی متری برآورد می گردید و خودروها را حتی تا بالاتر از شاسی در خود فرو می برد تا برخی از آن ها به اندازه ای سنگین شوند که امکان بیرون کشیدن نیز نداشته نباشد. بیشتر همان هایی هم که بیرون کشیده می شدند نیز در اثر مقاومت گل، در حین این عمل آسیب می دیدند. این شرایط مصرف سوخت و سایر موارد مصرفی همچون روغن موتور در این خودروها را تا چندین برابر افزایش می داد؛ به گونه ای که امکان تدارکاتی تأمین آن وجود نداشت. تانک های پنزر ۳ و پنزر ۴ آلمان در این وضعیت در جاده ها حدود ۳۰۰ لیتر سوخت در هر ۱۰۰ کیلومتر مصرف می کردند. این مقدار با اقدام آن ها برای تردد خارج از جاده ۱۰۰ تا ۲۰۰ درصد افزایش میافت
. گزارش روز ۲۲ اوت سپاه ۲۴ موتوریزه در این باره می گوید: «هر تانک تنها به صورت موقت آماده خدمت است. در نتیجه کمبود روغن، هیچ تعویض روغنی قابل انجام نیست. اگر این تانک ها در وضعیت کنونی در یک عملیات بزرگ به کار گرفته شوند پس باید منتظر از دست رفتن بیشتر آن ها بود.» موضوع تشدید کننده مشکلات آلمانی ها این بود در سال ۱۹۴۱ مفهوم «تانک بر»، عمل جابه جا کردن تانک ها بر روی تریلر یا واگن قطار جهت جلوگیری از فرسایش و استهلاک آن ها، هنوز ابتدایی بود. در نتیجه تانک های آلمانی با نیروی خودشان هر جا می رفتند که با توجه به شرایط وخیم راه های شوروی موجب نرخ بسیار زیاد خرابی در بین آن ها می گشت. تعداد زیاد جریان های کوچک آب در مناطق عملیاتی و تقاطع آن ها با مسیرها که امکان دور زدن آن ها وجود نداشت، خود صورت مشکل آفرین دیگری برای آلمانی ها بود. پل های بر روی این جریان ها که ضعیف تر از آن بودند که قادر به طاقت آوردن زیر تحرک ادوات نظامی باشند، می بایست تقویت یا بازسازی می شدند. این امر در برخی قسمت های با وضعیت بدتر حتی با به کارگیری تمامی یگان های مهندسی، ساعت ها پیشروی آلمانی ها را با تأخیر مواجه می کرد. در بسیاری از موارد ه