Payamvdn/NorthPersian_fa_wiki huggingface dataset:
ی اطراف منفذ است؛ در حالی که Quantapore یک رویکرد اختصاصی نانوپور دارد. Stratos Genomics با ورود پلیمری، بازهای دی اِن اِی را خارج می کند، "Xpandomers"، برای غلبه سیگنال بر سر و صدای خوانش مولکول های تک رشته ای دی اِن اِی نانوپور استفاده می شود. همچنین رویکرد فلورسانس مولکول منفرد شرکت Helicos، قابل توجه است، اما این شرکت در پاییز سال ۲۰۱۵ ورشکسته شد. مزایا. مزیت بارز توالی یابی نسل سوم در مقایسه با نسل حاضر فناوری های توالی یابی، تولید خوانش های طویل تر است. انتظار می رود که این طول خوانش طولانی تر، چالش های محاسباتی متعددی پیرامون مونتاژ ژنوم، بازسازی رونوشت و متاژنومیکس را در میان دیگر زمینه های مهم پزشکی و زیست شناسی مدرن کاهش دهد. واضح است که ژنوم های یوکاریوتی از جمله پریمات ها و انسان ها پیچیده هستند و تعداد زیادی مناطق طویل تکراری دارند. خوانش های کوتاه از توالی یابی نسل دوم باید به استراتژی های تقریبی متوسل شوند تا بتواند توالی های طولانی را برای مونتاژ و فراخوانی واریانت های ژنتیکی به دست آورند. برای غلبه بر این محدودیت ها، خوانش های دو طرفهٔ توالی یابی نسل دوم اعمال شده است. با این حال، طول دقیق قط
عهٔ دو طرفه خوانده شده اغلب ناشناخته است و باید تخمین زده شود. مزایای فناوری های توالی یابی نسل سوم با ممکن ساختن خوانش های طویل واضح است. اپی ژنتیک. نشانگرهای اپی ژنتیکی تغییرات پایدار و بالقوهٔ ارثی در مولکول دی اِن اِی هستند که در توالی آن نیستند. یک مثال متیلاسیون دی اِن اِی در محل های CpG است که مشخص شده است بر بیان ژن تأثیر می گذارد. یک نمونه دیگر تغییرات هیستونی است. نسل حاضر فناوری های توالی یابی برای تشخیص نشانگرهای اپی ژنتیکی به روش های آزمایشگاهی مانند توالی یابی ChIP متکی هستند. این روش ها شامل برچسب زدن به رشتهٔ دی اِن اِی، شکستن و فیلتر کردن قطعاتی است که حاوی نشانگر هستند و به دنبال آن توالی یابی. توالی یابی نسل سوم ممکن است به دلیل سیگنال متمایز از چهار باز دیگر نوکلئوتیدی، شناسایی مستقیم این نشانگرها را ممکن سازد. قابلیت حمل و سرعت. از دیگر مزایای مهم فناوری های توالی یابی نسل سوم می توان به قابلیت حمل و سرعت توالی یابی اشاره نمود. از آنجا که حداقل پردازش نمونه در مقایسه با توالی یابی نسل دوم مورد نیاز است، امکان طراحی تجهیزات در اندازه کوچک وجود دارد. اخیراً شرکت Oxford Nanopore Technology د
ستگاه توالی یابی Minion را تجاری کرده است. این دستگاه توالی یابی تقریباً اندازه فلش مموری یواس بی معمولی است و با اتصال به لپ تاپ به راحتی قابل استفاده است. علاوه بر این، از آنجا که فرایند توالی یابی در مناطق ژنوم موازی نیست، داده ها را می توان در زمان واقعی جمع آوری و تجزیه و تحلیل کرد. این مزایای توالی یابی نسل سوم ممکن است در بیمارستان که نیازمند جمع آوری و تجزیه و تحلیل سریع داده ها است، مناسب باشد. چالش ها. توالی یابی نسل سوم، همان طور که در حال حاضر مواجه است، با چالش های مهمی که عمدتاً در شناسایی دقیق بازهای نوکلئوتیدی وجود دارد روبه رو است. نرخ خطا در مقایسه با توالی یابی نسل دوم هنوز بسیار بیشتر است. این امر به طور کلی به دلیل ناپایداری ماشین های مولکولی درگیر است. به عنوان مثال، در فناوری توالی یابی مولکولی منفرد و زمان واقعی PacBio، مولکول دی ان ای پلیمراز همان طور که روند توالی یابی انجام می شود، به طور فزاینده ای آسیب می بیند. علاوه بر این، از آنجا که این روند به سرعت اتفاق می افتد، ممکن است سیگنال هایی که توسط بازهای منفرد خاموش می شوند با سیگنال های بازهای همسایه محو شوند. این یک چالش محاسباتی
جدید برای رمزگشایی سیگنال ها و در نتیجه استنباط توالی است. به عنوان مثال، بدین منظور روش هایی مانند مدل های مارکوف پنهان با موفقیت هایی به کار گرفته شده است. به طور متوسط، حدود ۹۹٫۹٪ از ژن های افراد مختلف جمعیت انسانی مشترک است. به عبارت دیگر، تقریباً از هر هزار باز فقط یک بازبین دو فرد متفاوت است. نرخ خطای بالای ناشی از توالی یابی نسل سوم به منظور تعیین تفاوت های فردی بین اعضای یک گونه، ناگزیر مشکل ساز است. مونتاژ ژنوم. مونتاژ ژنوم بازسازی توالی دی اِن اِی کل ژنوم است که به طور کلی با دو رویکرد کاملاً متفاوت انجام می شود. ردیف سازی مرجع. هنگامی که یک ژنوم مرجع در دسترس باشد، همان طور که در مورد انسان وجود دارد، خوانش های توالی تازه می توانند به منظور تعیین خصوصیات آن با ژنوم مرجع ردیف شوند. چنین مونتاژ مبتنی بر مرجع سریع و آسان است اما عیب آن «پنهان کردن» توالی های جدید و واریانت های تعداد نسخهٔ بزرگ است. علاوه بر این، ژنوم مرجع برای بیشتر جانداران هنوز وجود ندارد. مونتاژ از نو. مونتاژ از نو روش جایگزین مونتاژ ژنوم برای ردیف سازی مرجع است. این کاملاً به بازسازی توالی های کل ژنوم از خوانش های توالی خام بر می
گردد. این روش زمانی انتخاب می شود که ژنوم مرجع وجود نداشته باشد، هنگامی که گونهٔ ارگانیسم مورد نظر ناشناخته باشد مثل متاژنومیکس، یا هنگامی که واریانت های ژنتیکی مورد نظر با ردیف سازی ژنوم مرجع تشخیص داده نمی شوند. با توجه به خوانش های کوتاه تولید شده توسط نسل حاضر فناوری های توالی یابی، مونتاژ از نو یک مشکل بزرگ محاسباتی است. به طور معمول با یک روند تکرار شونده برای یافتن و اتصال خوانش های توالی با همپوشانی معقول خوانده می شود، نزدیک می شوید. روش های مختلف محاسباتی و آماری مانند نمودارهای de bruijn و نمودارهای مورد توافق طرح همپوشان، برای حل این مشکل به کار گرفته شده است. با این وجود، با توجه به ماهیت بسیار تکراری ژنوم یوکاریوتی، بازسازی دقیق و کامل توالی ژنوم در مونتاژ از نو چالش برانگیز است. خوانش های دو طرفه به عنوان یک راه حل ممکن مطرح شده است، اگرچه طول قطعه دقیقاً شناخته شده نیست و باید تقریبی محاسبه شود. مونتاژ دورگه - استفاده از خوانش های موجود در پلتفرم توالی یابی نسل سوم با خوانش های کوتاه پلتفرم نسل دوم - ممکن است برای رفع ابهامات در ژنوم هایی که قبلاً با استفاده از توالی یابی نسل دوم مونتاژ شده ان
د، استفاده شود. از خوانش های کوتاه نسل دوم نیز برای اصلاح خطاهایی که در خوانش های طویل نسل سوم وجود دارد، استفاده می گردد. مونتاژ دورگه. خوانش طویل که توسط توالی یابی نسل سوم ارائه شده است، می تواند بسیاری از چالش های کنونی که مونتاژ ژنومی از نو با آن مواجه می شود را کاهش دهد. به عنوان مثال، اگر کل یک منطقهٔ تکراری بتواند به طور واضح در یک خوانش توالی یابی شود، هیچ نتیجه گیری محاسبه ای دیگری لازم نیست. روش های محاسباتی برای کاهش میزان خطای بالا پیشنهاد شده اند. به عنوان مثال، در یک مطالعه، نشان داده شد که مونتاژ از نو ژنوم میکروبی با استفاده از توالی یابی PacBio به تنهایی عملکرد برتری از توالی یابی نسل دوم دارد. توالی یایی نسل سوم ممکن است همچنین همراه با توالی یابی نسل دوم نیز استفاده شود. به این روش اغلب با عنوان توالی یابی دورگه اشاره می شود. به عنوان مثال، خوانش های طویل از توالی یابی نسل سوم ممکن است برای رفع ابهامات در ژنوم هایی که قبلاً با استفاده از توالی یابی نسل دوم مونتاژ شده اند، استفاده گردد. از طرف دیگر، خوانش های توالی یابی نسل دوم کوتاه، برای اصلاح خطاهای موجود در خوانش های طویل نسل سوم استفاد
ه شده است. به طور کلی، این رویکرد دورگه به طور قابل توجهی موجب بهبود مونتاژ ژنوم از نو می شود. نشانگرهای اپی ژنتیکی. متیلاسیون دی اِن اِی (DNAm)-تغییر کووالانسی دی اِن اِی در محل های CpG که منجر به اتصال گروه های متیل می شود - بهترین جزء قابل درک ماشین اپی ژنتیک است. تغییرات دی اِن اِی و بیان ژن ناشی از آن می تواند در انواع سلول ها متفاوت باشد. دورهٔ تکوین، با دودمان ژنتیکی، به دلیل محرک های محیطی می تواند تغییر کند و قابل توارث هستند. محققان پس از کشف DNAm، همبستگی آن را با بیماری هایی مانند سرطان و اوتیسم نیز پیدا کردند. در سبب شناسی این بیماری ها بستر DNAm یک راه مهم برای تحقیقات بیشتر است. مزایا. متداول ترین روش های حاضر برای بررسی وضعیت متیلاسیون نیازمند سنجش قطعات دی اِن اِی قبل از توالی یابی نسل دوم استاندارد، بر روی پلت فرم Illumina می باشد. در نتیجه خوانش کوتاه، اطلاعات مربوط به الگوهای طولانی تر متیلاسیون از بین می رود. فناوری های توالی یابی نسل سوم، قابلیت توالی یابی مولکول های منفرد در زمان واقعی را از خوانش های طویل تر و شناسایی تغییرات دی اِن اِی بدون سنجش هایی که ذکر شد را ارائه می دهد. فناوری
PacBio SMRT و Oxford Nanopore می توانند از دی اِن اِی تغییر نیافته برای تشخیص متیلاسیون استفاده کنند. دستگاه MinION شرکت Oxford Nanopore Technologgies برای تشخیص DNAm استفاده شده است. از آنجا که هر رشته دی اِن اِی از یک منفذ عبور می کند، سیگنال های الکتریکی تولید می کند که مشخص شده به تغییرات اپی ژنتیکی موجود در نوکلئوتیدها حساس هستند و از یک مدل مارکوف پنهان (HMM) برای تجزیه و تحلیل داده های MinION برای شناسایی تغییرات ۵-متیل سیتوزین (5mC) دی اِن اِی استفاده شده است. این مدل با استفاده از دی اِن اِی متیله شدهٔ اشریشیا کلی که به صورت مصنوعی سنتز شده و سیگنال های حاصل از آن که با استفاده از فناوری نانوپور اندازه گیری شده است، ارائه داده است. پس از آن، مدل برای تشخیص ۵- متیل سیتوزین در خوانش های ژنومیک MinION حاصل از یک رده سلولی انسانی که قبلاً یک متیلوم مرجع داشت، استفاده شد. طبقه بندی کننده دارای دقت ۸۲٪ در محل های تک نمونه ای تصادفی است، هنگامی که از حد آستانه های سخت گیرانه استفاده شود تا ۹۵٪ افزایش می یابد. روش های دیگر، انواع مختلفی از تغییرات دی اِن اِی را با استفاده از پلتفرم MinION ارائه می دهند. استو
یبر و همکاران ۴-متیل سیتوزین (4-mC) و ۶-متیل آدنین (6mA) را به همراه ۵-متیل سیتوزین (5mC) مورد بررسی قرار دادند، و همچنین یک نرم افزار ایجاد کردند تا مستقیماً داده های خام MinION را به روش آسانی بصری کند. در اینجا آن ها دریافتند که در اشریشیا کلی، که دارای متیلوم شناخته شده است، می توان از پنجره های رویداد به طول ۵ جفت باز برای تقسیم و تجزیه و تحلیل آماری سیگنال های الکتریکی خام MinION استفاده نمود. یک آزمون ساده Mann-Whitney U test می تواند بخش های تغییر یافته از توالی اشریشیا کلی را تشخیص دهد، و همچنین تغییرات را به مناطق 4mC، 6mA یا 5mC تقسیم کند. به نظر می رسد در آینده از داده های خام MinION برای تشخیص بسیاری از علائم گوناگون اپی ژنتیکی در دی اِن اِی استفاده شود. برای تعیین متیلاسیون دی اِن اِی از توالی یابی PacBio نیز استفاده شده است. در این پلت فرم گستره پالس - گسترهٔ یک پالس نور فلورسنت - به یک باز خاص مربوط می شود. در سال ۲۰۱۰ نشان داده شد که فاصلهٔ بینابینی در نمونه های شاهد و متیله شده متفاوت است و برای هر نوع متیلاسیون یک گسترهٔ پالس «منحصر به فرد» وجود دارد. در سال ۲۰۱۲ با استفاده از پلتفرم PacBio
، محل های اتصال دی اِن اِی متیل ترانسفرازها مشخص شد. شناسایی متیلاسیون N6 در کرم الگانس (C.elegans) در سال ۲۰۱۵ نشان داده شد. متیلاسیون دی اِن اِی روی N6-adenine با استفاده از پلتفرم PacBio در سلول های بنیادی جنینی موش در سال ۲۰۱۶ نشان داده شد. اشکال دیگری از تغییرات دی اِن اِی -ناشی از فلزات سنگین، اکسیداسیون یا آسیب با پرتو فرابنفش - نیز راه های تحقیقاتی هستند که با استفاده از توالی یابی نسل سوم Oxford Nanopore و PacBio امکان پذیر هستند. معایب. پردازش داده های خام - مانند نرمال سازی با سیگنال میانگین - بر روی داده های خام MinION نیاز بود و باعث کاهش توانایی در زمان واقعی فناوری می شد. پایداری سیگنال های الکتریکی هنوز یک معضل است و فراخوانی دقیق نوکلئوتید را دشوار می کند. MinION توان عملیاتی کمی دارد؛ از آنجا که خوانش های هم پوشان متعدد بسیار دشوار به دست می آیند، این خوانش های بیشتر، منجر به رفع مشکلات شناسایی تغییرات پایین دست دی اِن اِی می شود. هم مدل مارکوف پنهان و هم روش های آماری که از داده های خام MinION استفاده نموده است نیازمند مشاهدات مکرر از تغییرات دی اِن اِی برای تشخیص است، به این معنی که نوکلئو
تیدهای تغییر یافتهٔ منفرد باید به طور مداوم در چندین نسخه از ژنوم حضور داشته باشند، به عنوان مثال در چندین سلول یا پلاسمید موجود در نمونه. برای پلتفرم PacBio نیز بسته به نوع متیلاسیون دلخواه، نیازهای پوشش متفاوت است. تا مارس ۲۰۱۷، سایر عوامل اپی ژنتیکی مانند تغییرات هیستونی با استفاده از فناوری های نسل سوم قابل کشف نبودند. الگوهای طویل متیلاسیون غالباً به علت این که هنوز نیاز به مونتاژ کانتیگ های کوچک تر است، از بین می روند. ترانسکریپتومیکس. ترانسکریپتومیکس به معنی مطالعهٔ ترانسکریپتوم است، معمولاً به عنوان فراوانی نسبی مولکول های آران ای پیام رسان بافت مورد مطالعه توصیف می شود. با توجه اصل بنیادین زیست شناسی مولکولی، اطلاعات ژنتیکی از مولکول های دی اِن اِی دورشته ای به مولکول های آران ای پیام رسان تک رشته ای جریان می یابند جایی که می توانند به آسانی به مولکول های پروتئین عملکردی ترجمه شوند. با مطالعهٔ ترانسکریپتوم، می توان درک ارزشمندی در مورد تنظیم بیان ژن به دست آورد. در حالی که میزان بیان به عنوان میزان ژن می تواند کم و بیش به طور دقیق توسط توالی یابی نسل دوم به تصویر کشیده شود، اطلاعات میزان رونوشت هنوز
یک چالش مهم است. در نتیجه، نقش پیرایش متناوب در زیست شناسی مولکولی تا حد زیادی مبهم است. فناوری های توالی یابی نسل سوم با توالی یابی کامل مولکول های آران ای پیام رسان، چشم انداز امیدوارکننده ای برای حل این مسئله دارند. پیرایش متناوب. پیرایش متناوب (AS) فرایندی است که با استفاده از آن یک ژن واحد می تواند چندین نسخهٔ متمایز آران ای پیام رسان و در نتیجه ترجمه های پروتئینی متفاوتی ایجاد کند. برخی شواهد نشان می دهد که پیرایش متناوب یک پدیدهٔ همه جایی است و ممکن است نقش مهمی در تعیین فنوتیپ های جانداران به ویژه در یوکاریوت های پیچیده ایفا کند. همهٔ یوکاریوت ها حاوی ژن هایی هستند که از اینترون ها تشکیل شده اند. به طور خاص، تخمین زده شده است که پیرایش متناوب در ۹۵٪ از کل ژن های چند اگزون انسانی رخ می دهد. پیرایش متناوب پتانسیل غیرقابل انکاری بر بسیاری از روندهای زیستی دارد. پیشرفت دانش در این زمینه به طور کلی پیامدهای اساسی برای مطالعهٔ زیست شناسی دارد. بازسازی رونوشت. نسل حاضر فناوری های توالی یابی فقط خوانش های کوتاه را تولید می کند، که محدودیت فوق العاده ای در توانایی تشخیص رونوشت های مجزا ایجاد می کند. خوانش های
کوتاه باید با مهندسی معکوس به رونوشت های اصلی تبدیل شوند که می تواند منجر به مشاهدهٔ خوانش ها گردد. این وظیفه توسط میزان بیان بسیار متغیر در رونوشت ها و در نتیجه پوشش متغیر خوانش توالی ژن پیچیدگی بیشتری می یابد. علاوه بر این، اگزون ها ممکن است در میان رونوشت های خاصی به اشتراک گذاشته شوند، لذا تفسیر واضح اساساً غیرممکن است. روش های محاسباتی موجود، تفسیرها را بر اساس تجمع خوانش های کوتاه در توالی های مختلف بیشتر با ساختن فرضیات ساده انجام می دهد. Cufflinks، یک رویکرد صرفه جویانه را در پیش می گیرد و در پی توضیح همه خوانش ها با کمترین تعداد ممکن از رونوشت ها است. از سوی دیگر، StringTie تلاش می کند تا ضمن جمع آوری خوانش ها، فراوانی رونوشت ها را هم برآورد کند. این روش ها، اگرچه منطقی هستند، همیشه رونوشت های واقعی را نمی توانند شناسایی کنند. مطالعه ای که در سال ۲۰۰۸ منتشر شد، ۲۵ پروتکل مختلف موجود در بازسازی رونوشت را مورد بررسی قرار داد. این شواهد نشان می دهد که روش های موجود معمولاً در مونتاژ رونوشت ها ضعیف هستند، اگرچه توانایی تشخیص اگزون های منفرد را به طور نسبتاً بی عیبی دارند. طبق برآوردها، میانگین حساسیت تشخ
یص اگزون ها در ۲۵ پروتکل برای ژن های کرم الگانس، ۸۰٪ است. در مقابل، حساسیت شناسایی رونوشت ها به ۶۵٪ کاهش می یابد. بر اساس نتایج این مطالعه در انسان، میانگین حساسیت تشخیص اگزون ۶۹٪ و میانگین حساسیت تشخیص رونوشت ها تنها ۳۳٪ است. به عبارت دیگر، برای انسان، روش های موجود قادر به شناسایی کمتر از نیمی از کل رونوشت های موجود هستند. فناوری های توالی یابی نسل سوم چشم انداز امیدوارکننده ای در حل مسئلهٔ تشخیص رونوشت و همچنین برآورد فراوانی آران ای پیام رسان در سطح رونوشت ها نشان داده است. در حالی که نرخ خطا همچنان بالاست، فناوری های توالی یابی نسل سوم این توانایی را دارند که طول خوانش بسیار بیشتری داشته باشند. شرکت Pacific Bioscience پلتفرم iso-seq را معرفی کرده است و ادعا می کند که مولکول های آران ای پیام رسان را در طول کاملشان توالی یابی می کند. پیش بینی می شود شرکت Oxford Nanopore فناوری های مشابهی را ارائه دهد. مشکلی که در نرخ خطای بالاتر وجود دارد ممکن است با خوانش های کوتاه با کیفیت بالا کاهش یابد. این روش قبلاً آزمایش شده و گزارش شده است که میزان خطا را بیش از ۳ برابر کاهش می دهد. متاژنومیکس. متاژنومیکس آنالیز مو
اد ژنتیکی است که به طور مستقیم از نمونه های محیطی بازیابی می شود. مزایا. مهم ترین مزیت فناوری های توالی یابی نسل سوم در متاژنومیکس سرعت توالی یابی آن ها در مقایسه با روش های نسل دوم است. سرعت توالی یابی برای مثال در کلینیک (مانند شناسایی پاتوژن) از اهمیت زیادی برخوردار است، تا امکان تشخیص کارآمد و اقدامات بالینی به موقع فراهم شود. دستگاه Minion شرکت آکسفورد نانوپور در سال ۲۰۱۵ برای تشخیص متابوژنومیک در زمان واقعی پاتوژن ها در نمونه های بالینی پیچیده و پر خطر استفاده شد. اولین ویروس ابولا (EBV)، ۴۴ ثانیه پس از جمع آوری داده ها توالی یابی شد. در این جا نقشه خوانی یکنواخت برای خوانش های ژنوم وجود داشت. حداقل یک خوانش با بیش از ۸۸٪ ژنوم نقشه برداری شده مطابقت داشت. خوانش های نسبتاً طویل، توالی یابی تقریباً کامل ژنوم ویروسی را با دقت بالا (مطابقت ۹۷–۹۹٪) مستقیماً از یک نمونهٔ بالینی اولیه امکان پذیر می سازد. یک نشانگر فیلوژنتیک رایج برای مطالعات تنوع جامعهٔ میکروبی ژن آران ای ریبوزومی ۱۶اس است. پلتفرم های SMRT Minion و PacBio برای توالی یابی این ژن استفاده شده اند. در این زمینه، میزان خطای PacBio قابل مقایسه با خو
انش های کوتاه تر ۴۵۴ و پلتفرم دستگاه MiSeq شرکت Illumina است. معایب. میزان خطای بالای MinION (۱۰ تا ۴۰ درصد) از شناسایی نشانگرهای مقاومت ضدمیکروبی جلوگیری می کند، که بدین منظور تفکیک تک نوکلئوتیدی لازم است. به همین علت، پاتوژن های یوکاریوتی شناسایی نشده اند. همچنین سهولت انتقال آلودگی هنگام استفادهٔ مجدد از flow cell (دستورالعمل های شست وشوی استاندارد کار نمی کنند) نگران کننده است. بارکدهای منحصر به فرد ممکن است امکان تعدد آزمایش را فراهم کنند. علاوه بر این، انجام شناسایی دقیق گونه های باکتریایی، قارچ و انگل ها بسیار دشوار است، زیرا آن ها بخش بیشتری از ژنوم را به اشتراک می گذارند، برخی از آن ها تنها کمتر از ۵٪ تفاوت دارند. هزینهٔ توالی یابی هر باز هنوز هم به طور قابل توجهی بیشتر از MiSeq است. با این حال، چشم انداز تکمیل پایگاه های داده های مرجع با توالی های کامل از جاندارانی که زیر حد تشخیص رویکرد سانگر هستند؛ احتمالاً می تواند تا حد زیادی در شناسایی جانداران در متاژنومیکس کمک کند.
مصطفی ولد سالک (؛ زاده ۱۹۳۶ – درگذشته ) سیاستمدار اهل موریتانی بود. وی از ۱۰ ژوئیه ۱۹۷۸ تا ۳ ژوئن ۱۹۷۹ رئیس جمهور این کشور بود. مصطفی ولد سالک در ۱۸ دسامبر ۲۰۱۲، در سن ۷۶ سالگی در پاریس درگذشت.
داویت باباخانیان (؛ زادهٔ ) کارگردان فیلم، فیلم نامه نویس، تهیه کننده اهل ارمنستان است. وی از سال ۱۹۹۵ میلادی تا کنون فعالیت می کند. زندگی نامه. وی در ۲ ژوئیهٔ ۱۹۷۵ در ایروان به دنیا آمد و از دانشگاه پزشکی دولتی ایروان فارغ التحصیل گشت. گزیده فیلمشناسی. از فیلم ها یا برنامه های تلویزیونی که وی در آن سمت داشته است می توان به آثار زیر اشاره کرد.
شیما بابایی (زادهٔ ۱۳۷۴)، فعال مدنی و زندانی سیاسی سابق در ایران است. وی در سال های ۱۳۹۵ و ۱۳۹۶ دو بار دستگیر شد. وی دختر ابراهیم بابایی زندانی سیاسی سابق و همسر داریوش زند آبدار است که در اعتراضات پس از انتخابات ریاست جمهوری ۸۸ به مدت چهار سال در زندان اوین به سر برد. پدر او به دست نیروهای امنیتی جمهوری اسلامی ایران ربوده شد و بعد از ربوده شدنش اطلاعی دربارهٔ پدرش در دست نیست. کنشگری سیاسی، بازداشت و محکومیت. شیما بابایی چند بار از سوی اطلاعات سپاه، اداره اطلاعات و نیز پلیس امنیت بازداشت شد؛ از جمله در خرداد ۱۳۹۵، به دست مأموران سازمان اطلاعات سپاه در خانه اش بازداشت شده و به بند ۲ الف منتقل شد. او در سال ۱۳۹۶ خورشیدی، به پنج سال حبس، محکوم شد. بنا به گزارش اطلس زندان های ایران، حکم محکومیت شیما بابایی به همراه چند تن دیگر، از جمله، همسرش (داریوش زند آبدار) در سال ۱۳۹۸ از سوی دادگاه تجدید نظر، عیناً تأیید شد. رد اتهام. شیما بابایی در رد یکی از اتهام هایش گفته بود که «در رأی دادگاه، آمده بود که ما قصد برهم زدن نظم و امنیت کشور را داشتیم و این کار را به پشتوانه گروهک ضدانقلاب انجام دادیم! در حالی که من و همسرم
فعالان مستقلی بودیم و به هیچ حزب و گروهی، وابستگی نداشتیم و حتی تعدادی از ما زندانیان، پیش از بازداشت، یکدیگر را نمی شناختیم.» بازداشت دوباره. شیما بابایی به دلیل همراهی با کمپین چهارشنبه های سفید و اعتراض به حجاب اجباری نیز از سوی پلیس امنیت، بازداشت و بازجویی شده و سپس توسط دادگاه، به طور غیابی، برایش حکم صادر شد. وی در سال ۱۳۹۷ خورشیدی، به اتهام بی حجاب بودن، به دو ماه حبس و یک میلیون تومان جریمه نقدی، محکوم شد. خروج از ایران. شیما بابایی و همسرش داریوش زند، در سال ۱۳۹۷ پس از احضار مجدد از سوی دستگاه های امنیتی، مجبور به خروج غیرقانونی از ایران شدند. آن ها مدت یک ماه را در کمپ دیپورت ترکیه گذراندند. ناپدیدسازی قهری ابراهیم بابایی. ابراهیم بابایی، زندانی سیاسی سابق که تحت تعقیب حکومت جمهوری اسلامی بود، در آذر ۱۴۰۰، زمانی که قصد داشت به صورت مخفیانه از ایران خارج شود در مرز ناپدید شد. شیما بابایی گفت که طبق شواهدی که به دست آورده، پدرش در مرز توسط مأمورین امنیتی بازداشت شده و تاکنون مشخص نیست با او چه کرده اند. او ادعا کرد کسانی که خود را قاچاقچی معرفی کردند با طرح نقشه ای سعی بر این داشتند تا او و همسرش را
نیز به مرز ترکیه و ایران بکشانند و آن ها را بربایند. سازمان عفو بین الملل با صدور بیانیه ای، با اعتراض به ناپدیدسازی قهری ابراهیم بابایی، فعال سیاسی در ایران، خواستار روشن شدن محل نگهداری و آزادی فوری وی شد. نامه پدر شیما بابایی به حسن روحانی. در بهمن ۱۳۹۶، ابراهیم بابایی، پدر شیما بابایی، در نامه ای سرگشاده به حسن روحانی به بازداشت دختر و دامادش اعتراض و از روحانی خواست به قوانین و حقوق شهروندی احترام بگذارد.
دکتر شخصیت اصلی برنامه تلویزیونی بلند مدت علمی تخیلی بی بی سی، "دکتر هو" است. از زمان شروع نمایش در ۱۹۶۳، این شخصیت توسط سیزده بازیگر نقش اصلی به تصویر کشیده شده است. این شخصیت یک ارباب زمان هزارساله است که نام مستعار دکتر را برای خود انتخاب کرد. او به طور مکرر با همراهانش به همراه سفینه اش تاردیس، در فضا و زمان سفر می کند. انتقال به هر بازیگر موفق در روایت نمایش از طریق دستگاه ترسیم «تجدید حیات» توضیح داده می شود، که یک عملکرد بیولوژیکی از نژاد اربابان زمان است که وقتی اتفاق می افتد که آسیب کشنده ای در آنها ایجاد شده باشند و خودشان را با تغییر ساختار سلولی و ظاهرشان ترمیم کنند. شماری از بازیگران دیگر این شخصیت را در نمایش های صحنه ای و شنیداری و همچنین در تولیدات مختلف فیلم و تلویزیون بازی کرده اند. دکتر با استقبال چشمگیر محبوبیت ماندگار مردم روبرو شده است، "دیلی تلگراف" به این شخصیت لقب «بیگانه مورد علاقه انگلیس» را داد. دکتر همچنین در فیلم ها و طیف گسترده ای از رمان های مشتق، پادکست ها و کمیک استریپ ها حضور داشته است. در ۲۵ دسامبر ۲۰۱۷، جودی ویتاکر اولین بار به عنوان سیزدهمین دکتر در پایان ویژه برنامه کریس
مس ۲۰۱۷ «دو بار در یک زمان» حضور یافت.
گویش های مازندرانی-فارسی یا گویش های فارسی-طبری(تاتپوری) (Perso-Tabaric Dialects) گویش های مازندرانی می باشد که فارسی را تحت تاثیر قرار داده اند، این گویش در محدوده شهر دماوند، پایین جاجرود و منطقه لواسانات، شمیرانات، شهرستان کرج و روستاهای جاده چالوس صحبت می شود. گلاتولوگ این خانواده زبانی را زیر مجموعه تاتی در نظر گرفته است. به گفته حبیب برجیان در دامنه جنوبی رشته کوه البرز طیف گسترده ای از لهجه های ترکیبی وجود دارند که می توانند به دو گروه تقسیم شوند: گروه نخست گویش های طبری هستند که تحت تأثیر زبان فارسی هستند که اصطلاحاً به آن گویش تاتروید گفته می شود و گروه دوم گویش های فارسی هستند که تحت تأثیر زبان طبری هستند و به گونه ای مرز انتقال دو زبان طبری و فارسی محسوب می شوند که اصطلاحاً به آن گویش فارسی تاتی گفته می شود. در گویش های فارسی-مازندرانی یک واگرایی در واژگان فارسی دیده می شود که با لهجه تهرانی تلفظ می شوند و از نظر ریخت شناسی بسیار شبیه به گویش تهرانی هستند ولیکن از نظر فعلی تحت تأثیر زبان گیلکی هستند و دراین گویش ها افعال مازندرانی در غالب فارسی صرف می شود. باوجود نزدیکی میان گویش های فارسی-مازندران
ی و فارسی، به علت وجود واژگان متفاوت و استفاده از افعال مازندرانی درک رو در رو میان گویشوران این دو زبان بسیار پایین می باشد و پژوهشگرانی همچون صادق کیا از زبان طبری برای فهم این گونه گویش ها بهره جسته اند این گونه زبانی درگذشته معمولاً با عنوان هایی همچون فارسی-طبری، فارسی-مازندرانی، مازندرانی-فارسی، فارسی قدیم و تاتی شناخته می شده است و مستشرق روسی والنتین ژوکوفسکی در قرن نوزدهم از آن به عنوان زبانی نزدیک به مازندرانی یاد می کند که اهالی تهران به آن زبان دهاتی (روستایی) می گفتند. دانشنامه ایرانیکا درباب زبان منطقه قصران آورده است که باید به دو بخش باید تقسیم شود. زبان بومیان شمال و شمال شرق منطقه بخش درونی قصران نزدیکی بسیار زیادی به زبان مازندرانی دارد. گویش منطقه جنوبی از اوشان در مرکز تا جیرود و تجریش در جنوب شمیران گونه ای فارسی-مازندرانی است و ویژگی های زبان های کاسپین را دارد در سال های دور آن دسته از بومیان تهران که در محدوده ونک و شمیران سکونت داشتند به دلیل مجاورت با استان مازندران لهجه مازندرانی داشتند. والنتین ژوکوفسکی خاورشناس و زبان شناس روس اواخر قرن ۱۹ میلادی در سفری که به ایران داشت در حوالی
شمیران با گویش تجریشی آشنا شده و در آثارش به این گویش اشاره می کند؛ گویشی که شباهت بسیاری با گویش مازندرانی دارد. تا امروز در محدوده هایی از جمله سرآسیاب دولاب، شاه عبدالعظیم و… هنوز هم افرادی با لهجه شمرانی صحبت کنند؛ لهجه ای که ملایم شده گویش مازنی است.گیتی دیهیم در کتاب بررسی خرده گویش های منطقهٔ قصران به انضمام واژه نامهٔ قصرانی آورده است: البته زبان رایج در لالان مانند اوشان، فشم، میگون و لواسان، کاملاً تاتی نیست و زبان مازندرانی بسیار در آن نفوذ یافته است. گویش مردم لالان به گویش روستاهای امامه، زایگان، آبنیک، گرمابدر، میگون و شمشک در قصران بسیار نزدیک است. نفوذ مازندرانی در زبان تاتی قصران به این دلیل است که قصران در گذشته تحت حاکمیت طبرستان قرار داشته اما در تقسیمات کشوری معاصر جزو استان تهران محسوب می شود.حسین کریمان در جلد دوم کتاب قصران کوهسران آورده است :منطقه قصران باستانی شامل مناطق اوشان، فشم، شمشک، گاجره و روستاهای کوهپایه ای توچال تا مناطق غربی رودخانه جاجرود. زبان عمومی مردم قصران لهجه ای از زبان باستانی پهلوی است که زبان طبری یا مازندرانی، که از ریشهٔ زبان های دیرین ایرانی است، و عربی و ان
دکی ترکی، بدان درآمیخته و از زبان دری نیز در قرون اسلامی تأثیر یافته است، و هر چه از ری به مازندران نزدیک تر شوند بر میزان لهجهٔ مازندرانی به همان نسبت افزوده می شود، چنان که در لهجهٔ میگون و شهرستانک و لالان و زایگان و روته و گرمابدر و شمشک و دربندسر لهجهٔ مازندرانی غلبه دارد. محدوده جغرافیایی. گویش های فارسی مازندرانی یا به نوعی گویش هایی که بخشی از زبان مازندرانی و تاثیر دهنده فارسی هستند در استان های تهران، البرز، سمنان و گلستان دیده می شود. استان تهران. گویش های فارسی-مازندرانی در در محدوده شهر دماوند، پایین جاجرود و منطقه لواسانات شمیرانات و نواحی جنوبی منطقه رودبار قصران گویش می شود گویش این سه منطقه به یکدیگر نزدیک است و گویشهای فارسی مازندرانی نواحی شرقی و جنوبی بخش رودبار قصران نسبت به دو منطقه دیگری به مازندرانی نزدیکتر است. استان البرز. گویش های فارسی-مازندرانی در شهرستان کرج گویش می شود. استان گلستان. گویش های فارسی-مازندرانی در بخش شرقی شهرستان گرگان و روستاهایی همچون تقی آباد و تقر تپه صحبت می شود اما در دهستان بهاران به مرکزیت نوده ملک به گویش کتولی صحبت می شود و در نواحی غربی شهرستان گرگان به