Payamvdn/NorthPersian_fa_wiki huggingface dataset:
ی ماند، که این نیاز به تکرار بررسی گونه را در زمان اجرا از بین می برد. یک بررسی کننده گونه ایستا به سرعت خطاهای گونه ای را در مسیرهای کد کمتر مورد استفاده پیدا می کند اما بدون بررسی ایستا گونه حتی با وجود پوشش 100% کد با تست ممکن است این چنین خطاهایی کشف نشوند. نقطه منفی بررسی ایستا این است که اگر شما بخواهید در یک زبان با بررسی کننده گونه ایستا یک برنامه با خطا گونه ای را به صورت دستی اجرا کنید ، حتماً بررسی کننده گونه متوجه می شود و یک خطای گونه ای را ایجاد می کند و مانع اجرا برنامه شما می شود. بررسی گونه ای پویا. بررسی گونه پویا فرایندی است که ایمن بودن گونه های یک برنامه را در زمان اجرا تصدیق کند. زبان های معروف با بررسی کننده گونه پویا عبارتند از : Groovy, JavaScript, Lisp, Lua, Objective-C, PHP, Prolog, Visual Basic, Python, Ruby, Smalltalk and Tcl. بیشتر زبان های ایمن-گونه دارای سبکی از بررسی گونه پویا هستند حتی اگر آن ها از یک بررسی کننده ایستا نیز استفاده کنند. دلیل این امر این است که بررسی گونه ای ایستای بسیار از ویژگی ها و خواص مفید غیرممکن (یا بسیار دشوار) است. برای مثال برنامه ای را در نظر بگیرید
که دو گونه A , B را تعریف کرده که A زیرگونه B است. اگر برنامه سعی کند که یک مقدار از گونه A را به گونه B تبدیل کند که تبدیل رو به پایین این عمل زمانی مجاز خواهد بود که مقدار تبدیل شونده خود از گونه B باشد بنابراین یک بررسی کننده پویا گونه لازم است که تصدیق کند که این عمل ایمن است. از دیگر قابلیت های زبانی که بررسی پویا گونه اجازه می دهد می توان به dynamic dispatch, late binding, و reflection اشاره کرد. برخلاف بررسی کننده های گونه ایستا ، بررسی کننده های گونه پویا ممکن است باعث خرابی برنامه در زمان اجرا به علت خطاهای گونه ای شوند. در بعضی از زبان های برنامه نویسی این قابلیت وجود دارد که از این خطاها به وسیله روش های حل خطا و یا روش های ایمنی ضعیف خارج شد. در سایر زبان ها خطاهای گونه ای کشنده قلمداد می شود . به علت سخت بودن تشخیص خطاهای گونه ای در زبان های با بررسی گونه ای پویا یک روش مرسوم استفاده از «یگان آزمایی» می باشد. در مجموع زبان های با بررسی گونه ای پویا معمولاً کدهای غیربهینه تری را نسبت به زبان های با بررسی گونه ایستا تولید می کنند ، احتمال خطای گونه ای در زمان اجرا را زیاد می کنند و مجبور می شوند ک
ه بررسی های گونه ای زمان اجرا داشته باشند. ( در مقابل بررسی کننده های ایستا که فقط یک بار در زمان کامپایل بررسی می کنند). با این حال بررسی کننده های پویا امکان ساختن زبان هایی را می دهند که دارای با قدرت بیشتر و امکانات بهتری باشند و توسعه محصولات را به صورت چشم گیری آسان تر کنند.
ماکسیمیلیان ووبر (؛ زادهٔ ) بازیکن فوتبال اهل اتریش است. باشگاهی. از باشگاه هایی که در آن بازی کرده است می توان به راپید وین، آژاکس، سویا و ردبول زالتسبورگ اشاره کرد. تیم ملی. وی همچنین در تیم ملی فوتبال اتریش بازی کرده است.
واچه باگراتونی (؛ ; – ) یک بازیگر سینما اهل ارمنستان بود. وی بین سال های تا میلادی فعالیت می کرد. زندگی نامه. وی در ۲۸ مهٔ ۱۹۱۱ در واغارشاپات به دنیا آمد وی در ۲۷ اکتبر ۱۹۹۲ در سن ۸۱ سالگی در ایروان درگذشت. گزیده فیلمشناسی. از فیلم ها یا برنامه های تلویزیونی که وی در آن نقش داشته است می توان به "پپو"، "پرتگاه" اشاره کرد.
ماشین صف یک ماشین حالت متناهی است که توانایی ذخیره و بازیابی اطلاعات را از یک صف با حافظه بی نهایت دارد. این یک مدل محاسباتی معادل ماشین تورینگ است و بنابراین می تواند همان کلاس زبان رسمی را پردازش کند. تئوری. یک ماشین صف با شش تایی زیر تعریف می شود: یک "پیکر بندی" ماشین، به صورت دوتایی حالت و محتوای صف است و به صورت formula_8 نشان داده می شود، کهformula_9 به معنای ستاره کلین formula_4 می باشد. پیکربندی شروع با رشته ورودیformula_11 به صورت formula_12 تعریف می شود و انتقال formula_13 از یک پیکربندی به پیکربندی بعدی به صورت زیر بیان می شود: که formula_15 نشانه ای از صف الفبا،formula_16 یک دنباله از نمادهای صف(formula_17)، و formula_18. توجه داشته باشید که ویژگی "first-in-first-out" از صف در رابطه وجود دارد. ماشین رشته formula_19 را قبول می کند اگر پس از یک تعداد محدودی از انتقال، پیکربندی شروع آنقدر پیش برود تا رشته را تهی کند (به رشته صفر برسدformula_20) یاformula_21. تکامل تورینگ. ما می توانیم ثابت کنیم که یک ماشین صف معادل یک ماشین تورینگ است. با نشان دادن اینکه ماشین صف می تواند دستگاه تورینگ را شبیه سازی ک
ند و برعکس این امر اثبات می شود. ماشین تورینگ را می توان با یک ماشین صف شبیه سازی کرد که محتویات ماشین تورینگ را در صف خود در همه زمان ها نگهداری می کند و دو نشانگر مخصوص در نظر گرفته می شود: یکی برای موقعیت آغاز TM و یکی برای پایان.انتقالات آن، از طریق آن دسته از TM که در سراسر صف اجرا می شود شبیه سازی می شود. یک ماشین صف می تواند توسط یک ماشین تورینگ شبیه سازی شود، اما این شبیه سازی توسط ماشین تورینگ چندنواره بسیار راحت تر است. ماشین صف شبیه سازی شده ورودی را از یک نوار می خواند و در دومی ذخیره می کند و push و pop از صف با یک انتقال ساده به موقعیت آغاز و پایان نوار تعریف می شود. کاربرد. ماشین های صف می توانند مدل ساده ای را برای ایجاد معماری های کامپیوتری،زبان های برنامه نویسی یا الگوریتم ارائه دهند.
در علوم نظری رایانه به خصوص در زبان فُرمال، الگوریتم کلین یک ماشین تعیین پذیر حالات متناهی را به یک عبارت باقاعده تبدیل می کند. شرح الگوریتم. بنابه گفته های Gross و Yellen, این الگوریتم را می توان به کلینی نسبت داد. شرح این الگوریتم پیرو گفته های Hopcroft و Ullman است. یک ماشین تعیین پذیر حالات متناهی ("M" = ("Q", Σ, δ, "q"0, "F" با حالت های { "Q" = { "q"0... ,"q""n" داریم، محاسبه الگوریتم بدین صورت است: مجموعه های "R" شامل همه رشته هایی است که ماشین M از حالت "q""i" به حالت "q""j" می رود بدون اینکه از حالت هایی با شماره بالاتر از "k" عبور کند. "عبور کردن" را می توان "وارد شدن" یا "خارج شدن" تعبیر کرد، پس هر کدام از حالت های "i" و "j" می توانند بزرگتر از "k" باشد اما حالات میانی نمی توانند. هر مجموعه "R" با یک عبارت باقاعده نشان داده می شود؛ این الگوریتم عبارات را گام به گام برای "k" = -1, 0, … , "n" محاسبه می کند. از آنجایی که هیچ حالتی با شماره بزرگتر از "n" وجود ندارد، پس عبارت باقاعده "R" مجموعه همه رشته هایی است که ماشین "M" از حالت شروع "q""0" به حالت "q""j" می رود. در واقع اگر { "F" = { "q"1... ,"q""f"
حالات پذیرش باشد، عبارت باقاعده "R" | و.. | "R" نشان دهنده زبان پذیرفته شده توسط ماشین "M" است. عبارت باقاعده اولیه برای "k" = "-۱" به صورت زیر محاسبه می شود: حال در هر قدم عبارت باقاعده "R" از گام های قبلی به صورت زیر محاسبه می شود: مثال. همان طور که در تصویر مشاهده می شود، یک ماشین تعیین پذیر حالات متناهی ("M" = ("Q", Σ, δ, "q"0, "F" با تفاسیر زیر داریم: الگوریتم کلینی عبارات باقاعده اولیه را به صورت زیر محاسبه می کند: سپس عبارت باقاعده "R" گام به گام از "R" برای "k" = -۱، ۰، … , محاسبه می شود. از ویژگی های جبر کلینی برای ساده سازی عبارات باقاعده تا حد امکان استفاده شده است. گام صفر: گام یک: گام دو: «گام دوم نیاز به ساده سازی دارد» "q"0 حالت شروع و "q"1 تنها حالت پایان می باشد، لذا عبارت باقاعده "R" نشان دهنده مجموعه تمام رشته های پذیرفته شده توسط ماشین "M" است.
یحیی بن اسد سامانی (؟ – ۲۴۱ ه . ق) یکی از چهار پسر اسد سامانی بود. او و برادرانش به خاطر خدمتی که به خاندان عباسی علی الخصوص مأمون کردند سزاوار تحسین اند. او و برادرانش به خاطر حمایت از مأمون در دفع شورش رافع بن لیث از طرف شخص مأمون پاداش حکومت در شهرهای مختلف را گرفتند و شهری که حکومت در آن به یحیی رسید چاچ (شاش) بود. یحیی در دوران حکومت و فرمانروایی خود زیاد جنب و جوش نداشت و تا آخرین دوران زندگانیش در قلمرو خود به غایت جلد و ضابط بود. او در سال ۲۴۱ هجری درگذشت و قلمرو فرمانروایی او به برادرش احمد بن اسد سامانی که مردی پارسا و کاربلد بود رسید.در زمان آن شهر کرج به پایتختی انتخاب شد.
ماهون های آفریقایی نام یک سرده از تیره زیتون تلخیان است.
در گرایش نظریه زبان ها و ماشین ها از علوم کامپیوتر، زبان های پشته ای عیان (Visibly Pushdown Languages) زبان هایی هستند که بین زبان های منظم (Regular Languages) و زبان های مستقل ازمتن تصمیم پذیر (Deterministic Context-free Languages) جای می گیرند. این زبان ها در سال ۲۰۰۴ میلادی توسط Alur and Madhusudan پیشنهاد شدند و در مدل کردن ساختارهای طبقاتی کاربرد دارند. این کلاس از زبان ها را به اختصار با نماد VPL نمایش می دهند. از تعریف زبان های پشته ای عیان بر می آید که زبان های پشته ای عیان تصمیم پذیر (Deterministic Visibly Pushdown Languages) یک کلاس خاص از زبان های پشته ای تصمیم پذیر (Deterministic Pushdown Languages) و به عبارتی زیرمجموعه ای از آن ها باشند. مجموعهٔ زبان های پشته ای عیان تحت اعمال اشتراک، اجتماع و متمم گیری بسته می باشد، لذا تشکیل دهنده یک جبر بولی (Boolean Algebra) می باشد. همین طور این مجموعه تحت اعمال ستاره کلین (Kleene Star ) و پیوست (Concatenation) نیز بسته می باشد. روابط متعددی برای زبان های فوق الذکر با دیگر زبان ها بیان شده است، که به عنوان مثال می توان به رابطه اَبَرکلاس بودن زبان های عطفی
خطی، که خود زیرمجموعه ای از زبان های عطفی در حالت کلی هستند، برای مجموعه زبان های پشته ای عیان اشاره نمود. همین طور مخترعین کلاس زبان های پشته ای عیان یک زِبَرکلاس از زبان های درخت دودویی منظم را به این کلاس از زبان ها ارتباط داده اند. تعریف رسمی. برای تعریف زبان های پشته ای عیان طبیعی است که ابتدا بایستی رابطه تناظر را تعریف نماییم. طبق روال معمول، برای هر عدد صحیح نامنفی همانند formula_1با نماد [formula_1] مجموعه یformula_3 را نمایش می دهیم. همین طور فرض می کنیم [ formula_4] برابر با مجموعه تهی است. در این صورت هر رابطه تناظر همانند ↝ بدین شکل خواهد بود که برای formula_5 زیرمجموعه ای ازformula_6خواهد بود چنان که: هر موقعیت (مقدمه) i نیز به یکی از صور زیر نام گذاری می شود: یک کلمه نهفته (Nested Word) به طول formula_1بر زبانی همچون Σ یک جفت همانند (↝,"w") است طوری که "w" کلمه ای به طول formula_1بر زبان Σ می باشد و ↝ رابطه تناظری به طول formula_1می باشد. زبان های مربوطه و ویژگی های آنها. همان گونه که از تعریف ماشین های پشته ای عیان (visibly pushdown automata) برمی آید، ماشین های پشته ای عیان تصمیم پذیر (determ
inistic visibly pushdown automata) یک حالت خاص از ماشین های پشته ای تصمیم پذیر (deterministic pushdown automata) می باشند، لذا مجموعهٔ زبان های پشته ای عیان (VPL) بر هر زبان دلخواه زیرمجموعه ای از مجموعهٔ زبان های پشته ای مستقل از متن تصمیم پذیر (DCFL) را تشکیل می دهند. عملگرهایی که این مجموعه زبان ها تحت آنها بسته هستند. مجموعهٔ زبان های پشته ای عیان (VPL) تحت عملگرهای زیر بسته هستند: لذا مجموعهٔ زبان های پشته ای عیان (VPL) تشکیل دهندهٔ یک جبر بولی می باشد. مدارهای بولی. توصیفات کلاس زبان های پشته ای عیان متعدد است، به عنوان مثال می توان با مدارهای بولی بدین نحو آن ها را بیان کرد که معادل مساله تعیین کردن این هستند که آیا کلمه ای به طول L توسط یک چنین اتوماتایی پذیرفته می شود یا خیر، توسط یک چنین مداری با عمق از formula_15قابل حل هست یا خیر.
حذف عبارت های مشترک در نظریه کامپایلر، حذف عبارت های مشترک یک بهینه سازی کامپایلر است که نمونه هایی از عبارت های یکسان را جستجو می کند و تجزیه و تحلیل می کند که آیا جایگزین کردن عبارت ها با یک متغیر نگهدارنده مقدار آن ارزش دارد یا نه. نمونه. در کد زیر: ;a = b * c + g ;d = b * c * e ممکن است ارزش داشته باشد که اینطور تغییر دهیم: ؛tmp = b * c ;a = tmp + g ;d = tmp * e اگر هزینه های ذخیره سازی و بازیابی "tmp" کمتر از هزینه محاسبه "b * c" باشد. اصل. امکان انجام CSE بر اساس تجزیه و تحلیل عبارت در دسترس است. در یک برنامه عبارت codice_1 در نقطه p در دسترس است اگر: تجریه و تحلیل هزینه/سود انجام شده توسط یک بهینه ساز بیان می کند که آیا هزینه ذخیره سازی در codice_5 کمتر از هزینه ضرب است یا نه؛ در عمل عوامل دیگر مانند اینکه مقادیر در چه ریجسترهایی نگه داری می شوند نیز قابل توجه است. نویسندگان کامپایلر بین دو نوع CSE تمایز قایل اند: در هر دو نوع، بر تجزیه و تحلیل جریان داده ها تکیه می شود که کدام عبارات در کدام نقاط یک برنامه در دسترس هستند. مثال های حذف عبارت های مشترک محلی و سراسری. کد سی پلاس پلاس زیر را در نظر بگیرید
: int main() { int x; int y; int z; y = 137; if (x == 0) z = y; else x = y; برنامه بالا را به کد ماشین تبدیل می کنیم: main: _t0 = 137; y = _t0; IfZ x Goto _L0; _L1: _t2 = y; x = _t2; Goto end; _L0: _t1 = y; z = _t1; end: endFunc; با حذف عبارت های مشترک محلی داریم: main: y = 137; IfZ x Goto _L0; _L1: x = x; Goto end; _L0: z = y; end: endFunc; همچنین با حذف عبارت های مشترک سراسری داریم: main: y = 137; IfZ x Goto _L0; _L1: x = 137; Goto end; _L0: z = 137; end: endFunc;
علویان طبرستان یا سفیدجامگان زیدی علوی سلسله ای از سادات زیدی بودند که دولت آنان در طبرستان، نخستین دولت شیعی در ایران بود که در شرق اسلامی به دور از تأیید خلفای عباسی، تشکیل شد. این تهدیدی جدی برای خلافت عباسی بود و آنها به هر قیمت در صدد نابودی آن بودند. این علوی ها پیرو مذهب زیدیه بودند و با قیام داعی کبیر، توانستند قدرت سیاسی جدیدی ایجاد کنند. داعی کبیر توانست با فتح قسمت های بسیاری از شمال ایران، حکومت خود را استقرار دهد؛ ولی پس از مرگ او، اختلاف میان برادر و دامادش موجب ضعف علویان شد و سامانیان به این حکومت حمله کردند. چندی والیان سامانی در طبرستان قدرت را در دست داشتند تا این که ناصر کبیر توانست با مسلمان کردن گروهی از اهالی دیلمان، ارتشی فراهم کند و حکومت علویان را دگرباره مستقر گرداند. با این حال اندک اندک، حکومت علویان در طبرستان دچار اختلافات داخلی شد و فروپاشید. اسفار بن شیرویه، مرداویج زیاری، ماکان کاکی و آل بویه، از فرماندهان نظامی سپاهیان علوی بودند که پس از مدتی استقلال اعلان کردند و قدرت یافتند. پیش زمینهٔ تاریخی. از آغاز ورود عرب های مسلمان به ایران، مردمان در مناطق مختلف به دین اسلام گرویدن
د؛ اما مردمان طبرستان تا سال ۹۸ ه .ق در برابر تغییر دین خویش، از آیین زرتشت (مَزدَیَسنا) به اسلام، ایستادگی کردند و سرانجام با کشتار وسیع یزید بن مهلب رویارو شدند و منطقهٔ طبرستان به سیطرهٔ عرب ها درآمد. به گزارش جعفریان در اواخر خلافت عثمان، مسلمانان به مناطق شمالی ایران، از جنوب و سمت غربی در ناحیهٔ گرگان تاختند. از آن پس تا سدهٔ دوم، مردمان مازندران با شرط پرداخت جزیهٔ مسلمانان موافقت کردند؛ اما در منطقهٔ گیلان و دیلم، تا مدت ها در این خصوص ایستادگی شد. سرانجام، این مناطق با پذیرش اسلام زیدی به تسلیم مسلمانان درآمدند. حاکمان و مردمان این نواحی تا روی کار آمدن علویان، از سرسخت ترین دشمنان مسلمانان بودند. آنان بارها به مناطق جنوبی خود، به ویژه قزوین، می تاختند. این دشمنی ها سبب شد تا شیعیان و خوارج از مخالفان خلافت عباسی، به دنبال مقرّی برای خویش در این منطقه باشند. سادات علوی نیز در برابر فشار منصور و پس از او هادی، مهدی و رشید، به این نواحی کوچیدند. اهالی طبرستان با وجود حاکمانی مسلمان، اما به جهت رفتار خشن و ضعف مدیریتی آنان، از پذیرش اسلام سرباز زدند. میرتبار یکی از دلایل گرایش مردم طبرستان به سادات علوی
را، الفت و مهربانی آنان با مردمان دانسته است. شرایط سیاسی حاکم بر منطقه. رویکرد عباسیان اغلب به علویان قهرآمیز بود و آزار آنان در عهد خلافت متوکل عباسی به اوج خود رسید. به دستور عبدالله بن یحیی بن خاقان، وزیر متوکل، در این هنگام حرم امام حسین در کربلا را به آب بسته شد و به کشتزار تبدیل گردید و وی شماری را گماشت تا زائران را به قتل رسانند. به واسطهٔ سیاست های اداری، مالی و نظامی متوکل از جمله ولخرجی فراوان، بی ثباتی مقام های اداری و تغییر پایتخت از بغداد به سامرا و نیز چرخش مذهبی وی به سمت حنبلیان، خلافت تضعیف شده بود و با جان باختن وی در ۲۴۷ ه جری (۸۶۱ میلادی) به دست غلامان ترک، زمینهٔ زوال قدرت عباسیان فراهم شد. پس از مرگ، متوکل رویکرد منتصر به علوی ها تغییر کرد و او خود را «شیعه» نامید. اما خلافت پایدار نبود؛ با درگرفتن جنگ داخلی در بغداد و سامرا طی یک دهه پس از مرگ متوکل که به کشته شدن چهار خلیفه انجامید، خلافت عباسی درعمل تکه تکه شد و دودمان های به نسبت مستقلی توسط قدرت های نظامی محلی با عنوان «امیر» در جای جای سرزمین های اسلامی برآمدند. این دودمان های نوبنیاد مانند صفاریان، برخلاف امیران پیشین همچون طاه
ریان، در پی خودمختاری و مرکزگریزی بودند. محمد بن طاهر، واپسین فرمانروای حکومت نیمه مستقل طاهری از ۲۴۸–۲۵۹ ه .ق (۸۶۲–۸۷۲ م) بر خراسان حکم می راند، اما اندک اندک چیرگی بر دیگر مناطق ایران از جمله طبرستان را از دست داد. او در ۲۵۹ ه .ق به دست یعقوب لیث صفاری دستگیر و زندانی شد و با از میان رفتن او، حکومت طاهریان نیز پایان یافت. از سوی دیگر، یعقوب لیث حکومت صفاریان را پی افکند و بخش های بزرگی از ایران شامل سیستان، خراسان، کرمان، فارس و خوزستان را تسخیر کرد، اما موفق نشد بر طبرستان چیره شود. شرایط سیاسی و مذهبی در زمان خلافت معتمد عباسی (۲۵۶–۲۷۹ ه .ق /۸۷۶–۸۹۲ م) نیز بسیار پرچالش بود. این دوران به جهت سیاسی مصادف بود با عصر ضعف خلافت عباسیان؛ بدین صورت آنان از اعمال مؤثر حاکمیت خود جز در بخش محدودی از سرزمین عراق ناتوان بودند. در این دوره، کسان گوناگون در جای جای قلمرو عباسیان شوریده بودند و سرزمین مسلمانان دچار تجزیهٔ سیاسی شده بود. معتمد عباسی، حسن عسکری، امام یازدهم امامیه را که رقیبی بالقوه برای خلافت به شمار می رفت، در سامرا زیر نظارت و مراقبت قرار داده و او را حتی از ملاقات با پیروانش نیز بازداشته بود. از سوی
دیگر، معتمد عباسی، خود، زیر سلطهٔ برادرش موفق بالله بود که فرماندهی سپاه را در اختیار داشت و دیوان را زیر تسلط داشت، به طوری که از ۸۸۲ م درعمل خلیفه تحت اسارت خانگی قرار داشت و قدرتی نداشت. مهاجرت علویان به طبرستان و خیزش ها. آموزه های دینی زیدیان نخستین بار در حاشیهٔ جنوبی دریای مازندران توسط برخی از شاگردان «قاسم بن ابراهیم رسی حسنی» آغاز گشت. وی که در اطراف مدینه ساکن بود، مجموعه ای از پاسخ هایش به پرسش های زیدیان ساکن طبرستان را تألیف کرده بود. پس از وی نیز، «جعفر بن محمد نیروسی طبری» در زادگاهش، نیروس که در کوه های شرقی رود چالوس بود، این آموزه ها را انتقال داده است. بدین ترتیب، مناطق غربی طبرستان، رویان، کلار و چالوس، نخستین مرکز زیدیان در منطقه شد. یکی از نخستین کوچ های علویان به سوی دیلم، حرکت یحیی بن عبدالله بن حسن بن حسن بن علی بن ابی طالب بود که به نخستین خیزش شیعی در دیلم انجامید. یحیی در ۱۶۹ ه .ق در قیام فخّ شرکت کرد و پس از پایان جنگْ مخفیانه و به همراه حجّاج ایرانی به سوی ایران آمد و در مناطق کوهستانی و دور دست سکنی گزید. نشانه هایی در دست نیست که اقامت کوتاهش در این کوهستان ها پیش از آنکه به ف
ضل بن یحیای برمکی تسلیم شود، نفوذ فعال کیش زیدی را در این ناحیه سبب شده باشد. در سال ۲۱۹ ه .ق اندکی پس از به خلافت رسیدن معتصم، محمد بن قاسم حسنی با گروهی کوچک از زیدیان کوفه به طالقان در خراسان آمد و در آنجا شورشی به راه انداخت که به زودی سرکوب شد. نشانه هایی در دست نیست که هیچ یک از پشتیبانان محلی او پیروان فرقهٔ زیدی بوده باشند. آموزش های زیدی را نخست در ایران برخی از پیروان امام قاسم بن ابراهیم رسی حسنی رواج دادند. امام قاسم در جبل الرس واقع در خاور مدینه می زیست و تدریس می کرد. در نگاشته هایش از برخی مردم تبرستان یاد می کند که دربارهٔ کارهای مذهبی از او پرسش هایی می کرده اند. یکی از راویان اصلی نظریهٔ فقهی او جعفر بن محمد نیروسی تبری بود که شهر زادگاهش نیروس در کوه های تبرستان باختری در چند میلی خاور رودخانه چالوس بوده است. مرگ «قاسم بن ابراهیم رسی»، رهبر زیدیان قاسمیه، در سال ۲۴۶ هجری و کشته شدن «یحیی بن عمر علوی»، رهبر بعدی قیام زیدیان کوفه، دو سال بعد در سال ۲۴۸ هجری، که به دست «محمد بن عبدالله طاهری» انجام شد، محرک زیدیان محلی ساکن سواحل خزر برای قیام و شورش بوده؛ زیرا محمد بن عبدالله طاهری که شورش ز
یدیان مذکور را سرکوب کرده بود، برادر «سلیمان بن عبدالله طاهری» والی وقت طاهریان در طبرستان بود. از دیگر سو، خلیفه مستعین به پاس سرکوب خیزش زیدیان، املاک زیادی در طبرستان به او بخشیده بود. طبرستان در دوران طاهریان و به گزارش جعفریان از نیمهٔ نخست سدهٔ سوم، تحت نظر آنان اداره می شد. شخصی به نام «محمد بن اوس بلخی» از نمایندگان طاهری در طبرستان، زمینی بایر و بدون مالک در مرز دیلم، که مردم کلار و چالوس از آن بهره می بردند و از نظر چرای دام و برداشت هیزم برای آنها حیاتی محسوب می شد را اشغال کرد. این رویداد باعث ایجاد خشم و نارضایتی مردم آن دو ولایت شد. او همچنین غافلگیرانه وارد دیلم شده، مردم را مورد ضرب و شتم قرار داده، کشتار به راه انداخته و از مردم اسیر گرفت. این مسئله سبب بدنامی طاهریان شد. در سال ۲۵۰ هجری «محمد بن رستم کلاری» و «محمد»، شهریاران رویانی از خاندان معدان، و دو نفر با نام های محمد و جعفر فرزندان رستم، رهبری این شورش را عهده دار بودند. از اسامی آنها چنین به دست می آید که پیش از این خود از پدری نامسلمان با نام رستم متولد شده، اما مسلمان گشته اند و از قضا نام جعفر نشان می دهد که بر مذهب تشیع بوده اند.
به یاری مردم کلار، چالوس و دیلم، شورشی در طبرستان برپا نمودند و از عبدالله پادوسبانی نیز تقاضای کمک کردند. مردم منطقه «دارفو»، در دیلم، نیز به روستاهای دیلمی نشین می رفتند و مردم آن ولایت را به قیام علیه عوامل طاهری فرا می خواندند. سازماندهی این قیام در غرب رود چالوس به آسانی انجام می شد؛ زیرا والیان خلیفه با توجه به اقتدار دیلمیان هنوز به این ناحیه نفوذ نکرده نبودند و حاکمان دیلمی نیز با خلفای عباسی و طاهری دشمنی و مخالفت داشتند؛ بنابراین، دیلمی های این ناحیه با آزادی به سازماندهی این جنبش دست زده و مردم کلار و چالوس نیز با آنها متحد بودند تا «در نبرد با سلیمان بن عبدالله و محمد اوس و دیگر کسان که آهنگ نبرد آنها کنند، همدیگر را یاری دهند». مردم طبرستان و دیلم پس از آماده کردن شرایط جنبش، پس از آن برای آن که میان خویش اتحادی استوار بر پا کنند، در اندیشه دعوت یکی از علویان ری به این ناحیه برآمدند. جعفریان در تشریح علل رفتن مردم طبرستان به دنبال یک فرد علوی، به دو علت اشاره دارد: آنها از «محمد بن ابراهیم»، که یکی از علویان معروف ناحیه بود، خواستند که رهبری قیام را بپذیرد؛ ولی او که خودش را درخور این کار نمی دی
د، «حسن بن زید» را به آنان معرفی نمود. بزرگان کجور، طوماری نوشتند و پس از امضاء به قاصدی سپردند تا در ری به دست حسن بن زید برساند. حسن بن زید، پس از تحقیق و اطمینان از پدیدار شدن زمینه های قیام در منطقهٔ طبرستان، این دعوت را پذیرفت و به همراه خویشان و بستگان از ری به طبرستان کوچید. وی، که به "داعی کبیر" معروف است سرانجام در رمضان ۲۵۰ هجری وارد منطقه رویان شد با پذیرش این دعوت، حکومت علویان طبرستان را در کلار بنیان نهاد. دولت علویان در طبرستان، نخستین دولتی بود که در شرق اسلامی به دور از تأیید خلفای عباسی، شکل گرفت از همین رو این تهدیدی جدی برای خلافت عباسی محسوب می شد و آنها به هر قیمت در صدد نابودی آن بودند. این سلسله به نام علویان طبرستان یا سفیدجامگان زیدی علوی مورد معرفی منابع قرار گرفته اند. پس از به قدرت رسیدن این سلسله در ناحیه طبرستان، سادات باقی مناطق که تحت فشار سیاسی بودند، به این منطقه مهاجرت کردند. به قدرت رسیدن علویان در طبرستان، نتیجهٔ تحولات فکری، سیاسی و نظامی در طبرستان غربی و گیلان و دیلمستان علیه خلافت عباسی بود. مردم و اشراف طبرستان غربی و گیلان و دیلمستان، نقش مهمی در قدرت گیری علویان دا
شتند. تأسیس حکومت علویان طبرستان (برخلاف تصور عامه) نتیجهٔ تلاش های حسن بن زید نبود؛ بلکه علت اصلی این بود که مردم طبرستان و گیلان و دیلمستان، منفعت خود را در همکاری با علویان می دیدند؛ بنابراین، مردم مناطق مذکور، با دعوت از علویان، از آنها به صورت ابزاری برای مخالفت با خلافت عباسی استفاده کردند. حسین اسلامی دربارهٔ این واقعه می گوید: «مردم طبرستان از دست خودشان خسته شدند؛ دنبال بیگانه (عرب) رفتند.» کسروی در این باره می نویسد: «بزرگ ترین دشمنان خلافت، یعنی علویان و دیلمی ها، دست به دست هم دادند». دورهٔ آغازین حکومت. سادات علوی، که مذهب تشیع داشتند، از سمت غرب طبرستان بستر جنبشی شیعی را فراهم می کردند. بسترهای درونی و بیرونی جنبش علوی در خلال دو قرن شکل گرفت و کماکان گسترش می یافت. پیش از این، در زمان هارون الرشید، یحیی بن عبدالله با حمایت حاکم جستانی در دیلمان قیام کرده ولی با اعزام ۵۰٬۰۰۰ سرباز از بغداد، حاضر به پذیرش صلح شده بود. حسن بن زید، پس از قبول دعوت طبرستانی ها، به آن منطقه کوچ کرد و با ورود او به طبرستان، منطقه شکل جدیدی به خود گرفت. در ۲۵ رمضان ۲۵۰ ه . ق، حاکم نور اسپهبد وندااُمید، عبدالله بن سعید
، محمد بن عبدالکریم و بزرگان کجور در کلار با حسن بیعت کردند. حسن پس از بیعت اهالی کجور و کلار، سه نفر از یارانش با اسامی محمد بن عباس، علی بن نصر و عقیل بن مسرور را به چالوس فرستاد تا در آن شهر برایش بیعت بگیرند. «حسین بن محمد مهدی حنفی»، از بزرگان چالوس، مردم چالوس را در مسجد جامع این شهرگرد هم آورد تا بتوانند با نمایندگان حسن بن زید بیعت کنند. با این اقدام عملاً چالوس از سیطرهٔ طاهریان بیرون آمد. عامل طاهریان، محمد بن اوس، از شهر گریخت و اسپهبد جعفر به او و همراهانش پناه داد. همچنین امیران دیلم و بالاخص «جستانیان» نیز در میان کسانی بودند که با وی بیعت نمودند. حسن بن زید روز ۲۶ رمضان به «روستای کورشید» رفت و فردایش به سمت کجور حرکت کرد و تا روز عید فطر در آنجا ماند. وی برای نخستین بار در مصلای کلار نماز عید فطر را اقامه نمود و اهدافش را بیان کرد. از آن پس نمایندگانی به مناطق گوناگون گسیل نمود و مردم را به قیام علیه طاهریان فراخواند. خود نیز پس از اطمینان از وفاداری مردم کجور و کلار، برای کسب بیعت به ناتل و پایدشت رفت. سفرها و جابه جایی های پیاپی داعی از آغاز کار نشان می دهد که بستر برای او آماده بود و خبری ا
ز هیچ ممانعتی در برابر او نیست. به گزارش ابن اسفندیار، تمام مردم طبرستان با حسن بیعت کردند. بر این اساس، علویان توانستند در طبرستان و پس از مدت ها قیام پراکنده، برای نخستین بار دولتی تشکیل دهند. جنگ با طاهریان. پایتخت طاهریان در دوران ظهور حکومت علویان در طبرستان، شهر ساری بود. در دورهٔ ظهور داعی کبیر نیز عامل طاهریان در منطقه سلیمان بن عبدالله نام داشت. به عنوان نخستین درگیری، در پایدشت و بنا به قولی در ناتل نیروهای داعی به فرماندهی محمد علوی و محمد پسر رستم با نیروهای محمد بن اوس به جلوداری «محمد بن اخشید» درگیر شدند که محمد علوی توانست سر محمد بن اخشید را از بدنش جدا کند و برای داعی بفرستد. این نبرد نخستین پیروزی نظامی علویان و حامیانشان علیه حکام طاهری بود. مرگ محمد بن اخشید در نبرد موجب تضعیف روحیهٔ سپاهیان طاهری شد و باعث شد عقب نشینی کنند. محمد بن اوس نیز نزد سلیمان بن عبدالله طاهری، عامل طاهریان در طبرستان، رفت. سپس علویان به سوی آمل حرکت کردند ولی در میانهٔ راه به سپاه سلیمان برخوردند که محمد بن اوس این بار فرماندهی آن را در دست داشت. در جنگی که در منطقه «لیکانی» رخ داد، علویان شکست خوردند، محمد علوی