Payamvdn/NorthPersian_fa_wiki huggingface dataset:
د؛ اما قدرت وی کمتر از نیروهای صلیبی بود و نتوانست محاصره آن ها را بشکند. در این زمان که نیروهای صلیبی و ایوبی درگیر بودند، گی منتظر رسیدن نیروهای کمکی از اروپا بود، تا به کمک آن ها بتواند صلاح الدین را عقب براند و مناطق تصرف شده توسط وی را پس بگیرد. در مقابل صلاح الدین برای تقویت جبهه خود، سفیری عازم دربار موحدون کرد تا از ابو یوسف یعقوب المنصور تقاضای کمک کند و از او خواست تا ناوگان وی، راه را بر کمک های دریایی اروپاییان به نیروهای صلیبی در عکا ببندد. اما با جواب مساعدی از طرف موحدون روبه رو نشد. با وجود کمک های محلی که از جانب مصر و شام به ارتش ایوبی می شد، صلاح الدین توان و نیروی کافی برای شکستن محاصره را نداشت. هر دو ارتش طی زمستان به عملیات خود ادامه دادند، اما به نتیجه مشخص و کاملی دست نیافتند. این موقعیت تا آن جا پیش رفت که بین دو طرف توازن قدرت ایجاد شد، به طوری که نه صلیبیون می توانستند وارد شهر شوند و نه صلاح الدین می توانست آن ها را عقب بزند؛ بنابراین دو طرف در انتظار رسیدن کمک بودند، تا فرصت حمله به یکدیگر را بیابند. اما به مرور شرایط برای صلیبیون دشوار شد؛ زیرا دسترسی به آذوقه و مواد غذایی را از
دست داده بودند. با رسیدن یک کشتی حامل گندم و ادامه خبر پیاده شدن شاهان فرانسه و انگلستان در سواحل شرقی مدیترانه، صلیبیون برای ادامه نبرد امیدوار شدند. در سال ۱۱۹۱ فیلیپ دوم، پادشاه فرانسه، و ریچارد یکم، پادشاه انگلستان، حرکت خود را به سمت شرق آغاز کردند و پس از طی کردن مسافتی، در سیسیل یکدیگر را ملاقات کردند و پس از پایان یافتن زمستان، به سمت سواحل شرقی مدیترانه حرکت کردند. ابتدا فیلیپ در ۲۱ آوریل ۱۱۹۱ به صور رسید و از آن جا عازم عکا شد. وی پس از رسیدن به عکا، استحکامات محاصره را قوت بخشید و صفوف صلیبیون را منسجم و ادوات محاصره را تجدید کرد. با این حال حملات وی تا زمان رسیدن ریچارد به تعویق افتاد. ریچارد یکم نیز بعد از تصرف قبرس، در ۵ ژوئیه ۱۱۹۱ به سواحل شرقی و در ۸ ژوئیه به عکا رسید. صلاح الدین نیز با آگاهی از رسیدن نیروهای کمکی صلیبی، حملات خود را ادامه داد، اما به موفقیتی نرسید. در مقابل صلیبیون توانسته بودند حلقه محاصره را تنگ تر کنند. سرانجام بعد از مذاکرات بین محافظان عکا با صلیبیون، آن ها شهر خود را تسلیم نیروهای صلیبی نمودند و در مقابل صلاح الدین نیز نیروهای خود را به عقب راند. پیش از نبرد. پس از شکس
تن محاصره عکا و فتح شهر توسط نیروهای صلیبی، در ۳۱ ژولای ۱۱۹۱، فیلیپ دوم به سبب بیماری، عکا را ترک کرد و ابتدا عازم صور و سپس بریندیزی شد تا ریچارد، فرمانده نیروهای صلیبی در جنگ با صلاح الدین بشود. صلیبیون با رسیدن نیروهای کمکی و فتح عکا روحیه بالایی داشتند، و این امر سبب شد تا ریچارد درصدد بازپس گیری مناطق جنوبی و اورشلیم، که چند سال قبل توسط صلاح الدین فتح شده بود، برآید. شکست صلاح الدین در عکا و کشتار اسرای مسلمان توسط ریچارد، سرآغازی بر عقب نشینی مسلمانان بود؛ اما صلاح الدین با آگاهی از قدرت صلیبیون درصدد نشان دادن قدرت ایوبیان برآمد؛ بنابراین نیروهای خود را آماده نبردهای بعدی با صلیبیون کرد. ریچارد پیش از آن که متوجه بازگرداندن اورشلیم باشد، طرحی را اجرا کرد که در آن، شهرهای ساحلی از عکا تا عسقلان بازپس گرفته می شد. وی در اوت ۱۱۹۱ عکا را در راس سپاهی از صلیبیون ترک کرد و از راه ساحلی حرکت کرد، به طوری که سمت چپ سپاه او از حمایت و پشتیبانی ناوگان دریایی بهره مند شود. با این حال اوضاع سفر برای وی و سپاهیانش آسان و مساعد نبود؛ زیرا از گرمای شدید در عذاب بودند و با کمبود مواد غذایی و خرابی شهرهایی که از آن ها
عبور می کردند، مواجه شدند و مسلمانان نیز از پشت سر، آن ها را در تنگنا قرار داده بودند. از سوی دیگر، صلاح الدین با آگاهی از خبر حرکت نیروهای صلیبی به سمت عسقلان، درصدد سخت کردن شرایط برای حرکت صلیبیون به سمت جنوب برآمد؛ او از حمله ریچارد و نیروهایش به عسقلان و تصرف آن جا بیم داشت؛ زیرا عسقلان پایگاهی برای وی جهت ارتباط با اورشلیم و مصر بود؛ بنابراین نمی خواست این پایگاه را از دست دهد. لذا، پس از سقوط عکا، صلاح الدین ساکنان شهرهای آرسوف، طبریه، یافا و چند شهر دیگر را به بیروت منتقل کرد و حصار این شهرها را ویران کرد. پس از آن که حیفا توسط محافظان آن تخلیه شد و صلیبیون بر آن تسلط یافتند، ریچارد حمله به سمت قیساریه را آغاز کرد و در ۱۳ اوت، دو سپاه صلیبی و ایوبی در شرف نبرد با یکدیگر قرار گرفتند؛ اما صلاح الدین از امکان تحرک استفاده کرد و این زمانی بود که صلیبیون خودشان را بین مسلمانان و دریا محصور کرده بودند؛ بنابراین احتمال وقوع نبردی عظیم بین دو سپاه وجود داشت. صلاح الدین می کوشید تا صلیبیون را تدریجاً به سمت داخل سوق دهد و آن ها را از حرکت در امتداد ساحل منصرف کند، تا بدین وسیله حمایت ناوگان ها را از دست بدهند
؛ اما صلیبیون در دام صلاح الدین نیفتادند و مسیر حرکت خود را ادامه دادند. در ادامه صلیبیون بر قیساریه که پس از ویرانی آن توسط مسلمانان، خالی از سکنه شده بود، مسلط شدند؛ اما از دارایی آن بهره ای نبردند و حمله خود را به سمت جنوب ادامه دادند، تا این که به بلندی های آرسوف رسیدند و به سمت جنگلی که در شمال شرقی شهر و در امتداد دو مایلی دریا قرار داشت، حرکت کردند. جایی که محل مناسبی برای درگیری و نبرد با نیروهای مسلمان بود. صلاح الدین که در حرکت به سمت جنگل، از صلیبیون پیشی گرفته بود، تصمیم گرفت در این مکان با ریچارد بجنگد؛ لذا قوای خود را برای رویارویی با دشمن آماده کرد؛ اما با آگاهی ریچارد از این نقشه، در دو زمینه اقدام کرد: صلاح الدین در انتظار زمانی برای رسیدن نیروهای کمکی ترک بود؛ لذا گفتگو و مذاکره را پذیرفت و برادرش، عادل را در ۵ سپتامبر ۱۱۹۱ به نمایندگی از طرف خودش فرستاد، تا با ریچارد دیدار و مذاکره کند؛ اما با پافشاری و اصراری که ریچارد بر موضع خودش مبنی بر بازگرداندن صلیب صلیبیون و تخیله شهرهایی همچون اورشلیم داشت؛ گفتگو بی نتیجه ماند. به همین خاطر مذاکره قطع شد و دو طرف خود را آماده نبرد اجتناب ناپذیر با
یکدیگر کردند. استراتژی صلاح الدین. آهنگ حرکت ارتش صلیبی که توسط ریچارد رهبری می شد، به دلیل پیاده نظام سنگین بسیار کند بود؛ اما در مقابل ایوبیان به دلیل آن که بخش اعظمی از ارتش آن ها را سواره نظام سبک تشکیل می داد، از سرعت، قدرت و تحرک بیشتری برخوردار بودند. صلاح الدین با اتخاذ راهبرد زمین سوخته و نابودی مزارع و غلات، سبب شد تا ارتش صلیبی که در امتداد ساحل شرقی مدیترانه حرکت می کرد، دچار بیشترین آسیب از سختی راه و کمبود آذوقه بشود. در ۲۵ اوت ۱۱۹۱، عقبه سپاه صلیبی در حالی از بخش اصلی سپاه جدا افتاده بود و مشغول رژه رفتن و عبور از گذرگاه ها بود؛ در معرض حمله نیروهای ایوبی قرار داشت؛ با این حال بخش اصلی و عقبه سپاه در هنگام خطر به سرعت به یکدیگر نزدیک می شدند، که منجر به عقب نشینی سواران ایوبی می شد. از ۲۶ تا ۲۹ اوت، به دلیل عبور صلیبیون از کنار ساحل دریا و از حاشیه کوه کرمل، ارتش صلیبی از حملات غافلگیرانه صلاح الدین در امان ماند. صلاح الدین قبل از عبور نیروهای صلیبی از حاشیه کوه کرمل، به حومه قیصریه رسید و از ۳۰ اوت تا ۷ سپتامبر، در فاصله قابل توجهی از نیروهای صلیبی قرار گرفت و منتظر فرصتی برای حمله غافلگیرانه
به سپاه صلیبی در صورت جدا شدن عقبه و بخش اصلی سپاه بود. تا اوایل سپتامبر، صلاح الدین متوجه شد که سپاه صلیبی با حملات جزئی نیروهای ایوبی، پیشرفت و حرکت خود را متوقف نمی کند؛ بنابراین وی درصدد بود تا با تمامی سپاهیان خود، حمله ای همه جانبه و جدی علیه صلیبیون انجام دهد. در این زمان با نزدیک شدن صلیبیون به جنگل های متعدد منطقه، به خصوص جنگل آرسوف که در ۱۹ کیلومتری از ساحل دریا قرار داشت، موقعیت مناسب برای صلاح الدین پیش آمد؛ بنابراین با وجود جنگل، صلاح الدین می توانست حرکت سپاه ریچارد را کند و حمله همه جانبه خود را انجام دهد. صلیبیون با کمترین خسارت از جنگل هایی با محدوده اندک عبور کردند و در ۶ سپتامبر در نزدیکی رودخانه نهرالفلیک مستقر شدند. اما، ریچارد قبل از به دست گرفتن کنترل آرسوف، باید از دشتی که بین جنگل های آرسوف قرار داشت، عبور می کرد؛ و این محل، همان جایی بود که صلاح الدین برای حمله ناگهانی قاطع به صلیبیون در نظر گرفته بود. وی در نظر داشت با فاصله افتادن بین دو بخش سپاه صلیبی و قطع ارتباط بین آن دو، جنگ را پیش ببرد و صلیبیون را در آن جا شکست دهد. موقعیت نبرد. آرسوف یا آرسور، یکی از شهرهای تاریخی در منطقه
اسرائیل امروزی است که در دوره هلنیستی و روم، از مراکز مهم در سواحل شرقی مدیترانه محسوب می شد. این شهر بر روی صخره ای در ۱۳ کیلومتری دریای مدیترانه و در ۳۴ کیلومتری جنوب قیصریه قرار دارد. این شهر که تا عهد بیزانس استوار مانده بود، در سال ۶۴۰ میلادی در درگیری های اعراب و بیزانس سقوط کرد و به دست مسلمانان افتاد و بعد از آن به آرسوف معروف شد. در سال ۱۱۰۱ این منطقه توسط بالدوین یکم و پادشاه اورشلیم طی جنگ های صلیبی تصرف شد و به یکی از مهم ترین مقرهای نیروهای صلیبی تبدیل شد. این شهر که دوره قبلی تخریب و تقریباً نابود شده بود، دوباره توسط صلیبیون که آن را آرسور می نامید، بازسازی شد. اما در سال ۱۱۸۷ میلادی صلاح الدین توانست آن را تصرف کند، تا بار دیگر کنترل این منطقه به دست ایوبیان بیفتد. با شروع جنگ صلیبی سوم و حرکت ریچارد به سمت یافا، این شهر به عنوان مکانی برای نبردی بزرگ بین ریچارد و صلاح الدین انتخاب شد. از ویژگی های این شهر و ناحیه های اطراف آن می توان به وجود صخره های بزرگ و جنگل های متعدد اشاره کرد که این ویژگی ها بر روند جنگ بین ریچارد و صلاح الدین تأثیرگذار بود. نیروها. شمار نیروهای درگیر. براساس اشاره کتا
ب "ایتینراریوم رگیس ریکاردی" (Itinerarium Regis Ricardi)، صلاح الدین و ایوبیان از لحاظ نیرو ۳ برابر نیروهای صلیبی بودند. با وجود اعداد اغراق آمیز ۳۰۰ هزار و ۱۰۰ هزار نفر را در این کتاب شرح داده شده است، براساس منابع مدرن، ارتش صلاح الدین در حدود ۲۵ هزار نفر بوده است، که اکثریت آن را سواران (سواره نظام کماندار، سواره نظام سبک و سواره نظام سنگین اسلحه) تشکیل می داده؛ و مک لین تعداد سربازهایی که سه پادشاه فرانسه، انگلستان و امپراتوری مقدس روم آوردند و تعداد سربازهایی که پادشاهی اورشلیم می توانست جمع آوری کند را ۲۰ هزار نفر برآورد کرده است که به ترتیب: ۹۰۰۰ نیروهای انگلیسی و نورمن به رهبری ریچارد، ۷۰۰۰ نیروهای فرانسوی به رهبری فیلیپ و ۲۰۰۰ نیرو از ایالت های صلیبی و ۲۰۰۰ نیرو نیز از سایر منابع تأمین نیرو همچون دان ها، جنوایی ها و هلندی ها بوده است. بوئاس نیز اشاره و یادآور می شود که که نیروهای صلیبی که مک لین گفته است، بعد از تعدادی نبرد و تلفات به صحنه آرسوف رسیده اند؛ بنابراین، وی تعداد صلیبیون را حدود ۱۰ هزار نفر یا قدری بیشتر ذکر می کند. اطلس مصور جنگ کمبریج، ارتش ریچارد را شامل ۱۰ هزار نفر پیاده نظام سبک سنگی
ن (کمانداران و نیزه داران) و ۱۲۰۰ سواره نظام سنگین شامل شوالیه های معبد و شوالیه های هوسپیتالر بیان می کند، در حالی که در ارتش صلاح الدین تعداد سواران دو برابر پیاده نظام بوده است. آرایش دو سپاه. با شکست مذاکره، ریچارد خود را آماده نبردی اجتناب ناپذیر کرد. وی ارتش خود را در نزدیکی ساحل آرسوف مستقر کرد و پیاده نظامی را به رهبری هنری شامپانی، مأمور نگهبانی نمود. سپس کمانداران را در جلوی سپاه قرار داد و سواره نظام در پشت آن ها جای گرفتند. شوالیه های معبد در جناح راست در منتهی الیه جنوبی صف و در کنار آن ها، سربازان بریتانی و آنژو و سربازان ایالت های صلیبی به رهبری گی و برادرش جفری قرار گرفتند. خود ریچارد نیز به همراه سربازان انگلیسی و نورمن در قلب سپاه ایستاد و در پشت وی نیروهای فلاندری ها و نجبای بومی به رهبری جیمز آویسن و پس از آن ها، فرانسویان تحت امر هوگ بورگاندی و در منتهی الیه جناح چپ نیز شوالیه های هوسپیتالر جای داده شدند. و پس از اعمال تغییرات در سپاه، در ۶ سپتامبر در نزدیکی جنگل های آرسوف مستقر شد در حالی که از طرف غرب و سمت دریا از جانب کشتی های ایتالیایی حمایت می شد. در سپیده دم ۷ سپتامبر ۱۱۹۱، زمانی ک
ه نیروهای ریچارد، اردوگاه خود را ترک کردند، پیشاهنگان صلاح الدین در همه جهات قابل مشاهده بودند؛ در حالی که، اکثر سپاهیان صلاح الدین در جنگل پنهان شده بودند. ریچارد دچار مشکلی بزرگ در تمامی آرایش سپاهیان خود بود. تمامی پست های مهم به فرقه ها (شوالیه های معبد و شوالیه های هوسپیتالر) داده شده بود، که در موقعیت مهم و خطرناکی قرار داشتند. آن ها به دلیل تجربه ای که در جنگ های صلیبی به دست آورده بودند، با تجربه ترین افراد در مبارزه با مسلمانان بودند و مکرراً با سواره نظام ترک مشهور ایوبیان، ترکوپول، که در شرق مشهور بود، جنگیده بودند. پیشاهنگان سپاه صلیبی که شامل شوالیه های معبد می شدند، تحت فرمان رابرت د سابل بودند که به دنبال آن سه دسته از نیروهایی که توسط خود ریچارد، ترکیب شده بودند یعنی بریتون و آنژوین ها، سپس نیروهای ایالت های صلیبی که توسط گی لوزینیان و برادرش جفری لوزینیان هدایت می شدند و در آخر نیروهای انگلیسی که تنها گروهی بودند که قابلیت هدایت واگن های نظامی را داشتند؛ و ۷ دسته های جدا شده از بخش جلویی سپاه شامل فرانسوی ها، فلاندری ها و نیروهای ایالت های صلیبی و مقداری نیرو از سایر سرزمین های مسیحی بودند؛ و
قسمت انتهایی و دنبال کننده سپاه، شوالیه های هوسپیتالر بودند که توسط گارنیر د نابلس هدایت می شدند؛ و در ادامه ۱۲ دسته از نیروها به ۱۲ دسته بزرگ تر تبدیل شد که دلیل این کار ناشناخته مانده است. به علاوه گروه کوچکی از نیروها تحت امر هنری شامپانی مسئولیت گشتن و اکتشاف تپه ها را بر عهده داشتند و یک گردان که زیر نظر ریچارد و هوگ سوم، فرمانده فرانسوی ها، مسئولیت بررسی و زیرنظر داشتن حرکات صلاح الدین و بررسی نظم آرایش سپاهیان صلیبی را برعهده داشتند. اولین حرکت و حمله نیروهای ایوبی تا حرکت کامل نیروهای صلیبی و ترک کامل اردوگاه به سمت آرسوف آغاز نشد. بعد از حرکت صلیبیون بود که ارتش ایوبی جنبش و حرکات خود را آغاز کرد. بخش جلویی ارتش صلاح الدین متشکل از دسته های زیاد و انبوه سواران و پیاده نظام، بادیه نشینان، کمانداران نوبی و سواران کماندار ترک بود. در پشت بخش جلویی سپاه، گردان های سواره نظام سنگین ایوبی شامل مملوک ها، نیروهای کرد و نیروهای شاهزاده نشینان مصر و سوریه و عراق قرار داشتند؛ و سپاه به سه بخش تقسیم شده بود، که عبارت از جناح راست و چپ و مرکز بودند. صلاح الدین نیز در بخش مرکزی سپاه خود قرار داشت و به وسیله محافظ
انش نگهبانی می شد. نبرد. جنگ در ظهر ۷ سپتامبر ۱۱۹۱ میلادی / ۱۴ شعبان ۵۸۸ هجری آغاز شد. نخست مسلمانان تحت امر صلاح الدین نیروهای صلیبی را از جانب خشکی محاصره و احاطه نمودند و نبرد را آغاز کردند. ابتدا تیراندازی بادیه نشینان و نوبی ها به وسیله کمان و زوبین قبل از حرکت سواران کماندار ضربات شدیدی به صفوف صلیبیون به جز سواره نظام سنگین اسلحه وارد کرد و صفوف آن ها را شکافت. در مقابل نیز کمانداران صلیبی دست به اقدام متقابل زدند، اگرچه این کار برای حفظ صفوف در مقابل نیروهای ایوبی بود. با ایجاد شکافی در صفوف صلیبیون، سواره نظام ترک حملات خود را آغاز کردند و ضربات شدیدی بر نیروهای ریچارد به خصوص شوالیه های هوسپیتالر وارد کردند و چیزی نمانده بود بر سپاه صلیبی غلبه کنند. ریچارد در برابر با حملات صلاح الدین، ابتدا به سازماندهی مجدد نیروهای متلاشی شده خود پرداخت و توانست کنترل سپاه خود را به دست بگیرد و با کمک نیزه داران از حملات شدید سواره نظام ترک جلوگیری کند. ریچارد درصدد این بود با کمک کمانداران و پیاده نظام خود، سواران ترک را خسته کند، تا فرصت حمله سواره نظام خود را مهیا سازد. وی نیروهای اصلی خود را برای حملات پارتیزا
نی (حمله و گریز) علیه سواران خسته و بی رمق صلاح الدین آماده کرد؛ بنابراین، در حالی که نیروهای ایوبی از آرایش منظمی برخوردار نبودند، سواران صلیبی به خصوص شوالیه های هوسپیتالر توانستند در مقابل نیروهای مهاجم جناح راست صلاح الدین، تحت فرماندهی عادل، مقاومت کنند و آن ها را به عقب برانند و سپس با حملات سریع خود، صفوف از هم گسیخته ایوبیان را شکستند و فرصتی را برای ضدحمله نیروهای صلیبی و شخص ریچارد فراهم کردند. اما در این زمان، با مخالفت ریچارد روبه رو شدند و خودسری فرمانده آن ها سبب شد تا شوالیه ها اقدام به حمله برای شکستن صفوف دشمن بکنند. با این حال، در نهایت ریچارد خود وارد میدان نبرد شد و فرماندهی نیروها را بر عهده گرفت. سه بار حمله نیروهای صلیبی با رهبری شخص ریچارد به ایوبیان، در آخر منجر به شکسته شدن مقاومت نیروهای ایوبی شدّ تا آن ها راهی جز فرار نداشته باشند. تلاش صلاح الدین برای ممانعت از فرار افراد و فرماندهان بی نتیجه ماند و قبل از غروب خورشید، ایوبیان که یارای مقابله با شوالیه های صلیبی را نداشتند، با دستور صلاح الدین عقب نشینی خود را به سمت شرق آغاز کردند. مریم صادقی در دائرةالمعارف بزرگ اسلامی، به نقل ا
ز منابع تاریخ نگاری مسلمانان شامل الکامل فی التاریخ ابن اثیر، تاریخ ابن فرات، تاریخ الروضتین ابوشامه و الفتح القسی عمادالدین کاتب، نبرد را به صورت دیگری شرح می دهد. هنگامی که صلیبیون به دشت نزدیک آرسوف رسیدند، صلاح الدین که از پیش در آنجا کمین و آن ها را محاصره کرده بود، به سویشان یورش برد و آن ها را به سمت دریا عقب راند. اما صلیبیون موفق شدند آرسوف را تصرف کنند و صلاح الدین نیز نزدیک رود العوجا خیمه زد. روز بعد صلیبیون به مسلمانان حمله کردند، که طی آن جمعی از مسلمانان کشته شدند و گروه دیگری به سمت مقر صلاح الدین عقب نشینی کردند. صلاح الدین که در قلب سپاه مستقر بود، موفق شد تا سپاه را مجدداً سازماندهی کند و سپس دو سپاه وارد جنگ شدند. در نهایت، مسلمانان به جنگل نزدیک آرسوف پناه بردند و صلیبیون نیز بازگشتند. ملک عادل، برادر صلاح الدین، سپاه صلیبی را تعقیب کرد و یکی از فرماندهش به اسم سر ژاک را به قتل رساند. نتایج نبرد. نبرد آرسوف، نبردی با نتیجه قطعی نبود، با این حال برای صلیبیون پیروزی معنوی بزرگی محسوب می شد. در این نبرد، شماره کشته شدگان به طرز شگفت انگیری کم و اندک بود، اگرچه فرماندهانی نظیر جیمز آویسن در م
یان کشته شدگان اندک صلیبیون بود. در مقابل، تلفات مسلمانان نیز نسبت به سایر جنگ های آن ها ناچیز بود و فرمانده مشهوری از صلاح الدین کشته نشده بود. با این حال بعد از نبرد، صلاح الدین قصد نبردی دیگر کرد، اما نیروهایش آنچنان تضعیف شده بودند که توان کشاندن سپاه صلیبی به میدان جنگ را نداشتند. ارزش این پیروزی برای صلیبیون بیشتر در امیدی بود که برای مسیحیان ایجاد و زنده کرده بود. بعد از نبرد حطین، این نخستین نبردی بود که در دشت باز درگرفت و برای صلیبیون مشخص کرد که صلاح الدین شکست ناپذیر نیست. این پیروزی، آن هم بعد از مدت کوتاهی از فتح عکا، نشانه آن بود که ورق به نفع مسیحیان برگشته است و اورشلیم بار دیگر از آن صلیبیون خواهد شد. بعد از نبرد، نام ریچارد به بزرگی در همه جا پیچید. با اینکه حمله پیروزی بخش سواره نظام برخلاف خواست و میل او آغاز شده بود، اما خود او نیز در ادامه و پیشبرد حمله، شرکت کرد. خویشتن داری وی در آغاز کار و رهبری سواره نظام به هنگام حمله، نشانه کفایت بسیار او در سپهداری است، تا این چنین پیروزی برای آینده صلیبیون امیدبخش باشد. اما ریچارد و صلیبیون از پیروزی و موقعیتی که در حمله به مسلمانان در آرسوف عای
دشان شده بود، استفاده نکردند و به هدف خود یعنی بازپس گیری اورشلیم نرسیدند. از سوی دیگر، صلاح الدین محبوبیت سابق خود را از دست داد و از نظر شخصی و اجتماعی به وی لطمه وارد شد. طبق گفته قاضی عسکر، مورخ صلاح الدین و ابن شداد، این نبرد تأثیرات زیادی بر روحیه و قلب صلاح الدین گذاشت. ابن شداد دربارهٔ احساس او می نویسد: سپاه وی در عکا، کاری از پیش نبرده و اینک در نبرد با صلیبیون در دشت های باز شکست خورده بود. با توجه به شرایط سنی وی و بیماری مالاریای پی درپی وی، سبب شد تا او قدرت هدایت و نبرد خود را ازدست بدهد. وی برخلاف دوران جوانی که تاب شنیدن نظرات و انتقاد امیران خود را داشت، اکنون هیبت خود را از دست داده و تبدیل به مردی پرخاشگر شده بود، که این سبب شد تا امیران وی بعد از مرگش از مسئولیت خود شانه خالی کنند. تحمل این شکست برای وی سخت بود، بنابراین درصدد حفظ اورشلیم و عسقلان در مقابل حمله احتمالی ریچارد برآمد، تا همچنان بتواند هیبت خود را در آن دوران ثابت کند. با این حال ریچارد تصمیم بر فتح یافا طبق برنامه قبلی خود گرفت و از تصرف اورشلیم صرف نظر کرد، زیرا می دانست که سپاه ایوبی و صلاح الدین با وجود این شکست، همچنان
نیرومند و منشأ ترس و وحشت صلیبی هاست. این جنگ اثبات کرد پدیدهٔ توازن قوا در منطقه شام که از سال ۱۱۷۰ میلادی به نفع مسلمانان به رهبری صلاح الدین پدید آمده بود، پس از نبرد آرسوف تغییر کرد و به مدت شصت سال به نفع صلیبیون شد. هیبت و شوکت صلاح الدین، وقتی که سپاه او در عکا اثرگذار نبود و در آرسوف شکست خورد، آسیب دید و هرچه صلاح الدین پیش می رفت، از نیروی جسمی و تسلط او بر افرادش کم می شد؛ از این رو پس از نبرد آرسوف تصمیم گرفت که تلاش خود را در دفاع از عسقلان متمرکز سازد. او از این واهمه داشت که مبادا ریچارد به سمت عسقلان حرکت کند و از آن به صورت پایگاه استفاده کند و راه ارتباطی او با مصر را قطع کند. به همین علت به رمله رفت و با فرماندهان جنگی خود به مشورت پرداخت؛ ولی سران شورای جنگ با او مخالفت کردند و گفتند که نمی خواهند مصیبتی که بر آن ها در عکا رفته، در عسقلان نیز پیش بیاید. از سوی دیگر، ریچارد نیز در بهره برداری از پیروزی آرسوف اقدامی جهت بازگرداندن مرزهای اولیه پادشاهی اورشلیم نکرد. علاوه بر آن، در تغییر حرکتش به سمت مناطق داخلی برای حمله به اورشلیم نیز ماجراجویی نکرد؛ زیرا اورشلیم در آن وقت مورد عنایت نبود و
نیز از نظر دفاعی ضعیف بود و اقدام وی برای لشکرکشی به آن شهر به دلایل مختلف از جمله سرمای هوا نتیجه ای برای صلیبیون نداشت؛ لذا ترجیح داد جای پای خود را در شهرهای ساحلی محکم کند تا از باقی مانده سپاهش مراقبت نماید؛ بنابراین برای بازسازی یافا مدت دو ماه وقت صرف کرد و در طول این مدت صلاح الدین به تنظیم و سازماندهی صفوف نیروهای خود پرداخت و خود را برای نبرد دیگری با ریچارد آماده کرد. صلاح الدین نیز در نزدیکی اورشلیم اقامت داشت؛ تا به دشمن هرچه نزدیک تر باشد و به محض آن که صلیبیون قصد حمله به شهر را داشتند، آن ها را بازدارد. وی در نظر داشت که حملاتی پی درپی علیه ریچارد انجام دهد، اما با رسیدن خبر مرگ تقی الدین عمر و حسام الدین محمد بن عمر بن لاچین، از فرماندهان برجسته اش، از تصمیم خود منصرف شد و با مشورت با بزرگان ایوبی، تصمیم بر مستحکم کردن مواضع خود گرفت. ریچارد نیز با آگاهی از خبر مرگ دو تن از فرماندهان صلاح الدین و محکم شدن مواضع ایوبیان در نزدیکی اورشلیم، برای وارد شدن خسارت کمتری، درصدد مذاکره برآمد. می توان گفت علت این تصمیم ریچارد، حوادث عکا و کنراد دی مونفروا باشد؛ زیرا وی علاوه برآشفته کردن اوضاع عکا، به
تلاشی برای نزدیک شدن به صلاح الدین دست زده بود. علاوه بر حوادث عکا، می توان به وقوع شورش هایی در قبرس و ترس ریچارد از اقدام پادشاه فرانسه علیه انگلستان اشاره کرد. صلاح الدین با وجود این که تمایل زیادی برای مذاکره نداشت اما در ۹ نوامبر ۱۱۹۱، ریچارد نامه ای برای صلاح الدین فرستاد و از وی خواست که به دلیل کشته شدن نیروهای طرفین و نابودی و ویرانی شهرها، وارد مذاکره شود. صلاح الدین نیز عادل، برادرش را به نمایندگی از خود فرستاد اما با پیشنهاد ریچارد مبنی بر بازگرداندن اورشلیم و عسقلان و منطقه غرب اردن و رد آن توسط عادل، دور اول مذاکره بین دو طرف با شکست مواجه شد. پس از آن با طرح پیشنهادهای جدید از طرف ریچارد مبنی بر ازدواج برادر صلاح الدین با خواهر ریچارد، طرفین به صلح نزدیک شدند، ولیکن به دلیل عدم تمایل دو نفر، این مذاکره نیز شکست خورد. در نوامبر ۱۱۹۱ میلادی، نیروهای صلیبی پیشروی خود را به سمت اورشلیم آغاز کردند. در همین زمان صلاح الدین در شرایط دشواری قرار داشت؛ زیرا امیران دولتش وی را تحت فشار قرار داده بودند و بخش اعظمی از نیروهایش از بین رفته بود. با توجه به این اوضاع، ریچارد نیروهای خود را به نزدیکی لطرون هد
ایت کرد و زمستان را در این شهر گذراند. سپس نیروهایش تا ۱۲ مایلی اورشلیم یعنی بیت نوبا حرکت و پیشروی کردند. در این زمان روحیه نیروهای مسلمان در اورشلیم به سبب شکست های قبلی ضعیف و شکننده شده بود و احتمال سقوط سریع اورشلیم به دست صلیبیون زیاد شده بود اما بدی شرایط جوی و سرمای شدید به همراه باران های سنگین سبب شد تا صلیبیون از ترس حملات غافلگیرانه ایوبیان به سمت یافا عقب نشینی کنند. در طول زمستان سال ۱۱۹۱، نیروهای ریچارد اقدام به تصرف و بازسازی عسقلان، که توسط صلاح الدین آتش زده شده بود، کردند. ریچارد در طول بهار سال ۱۱۹۲ میلادی، مذاکرات خود را با صلاح الدین ادامه داد؛ اما همزمان اقدامات تهاجمی خود را پیش می برد. وی در این زمان توانست بار دیگر نیروهای خود را تا نزدیکی اورشلیم پیش ببرد، اما اختلافات دورنی بین فرماندهان سبب شد، تا وی به ناچار مجبور به عقب نشینی شود. اگرچه در ادامه تلاش هایی برای صلح بین مسیحیان و مسلمانان صورت گرفت، اما هیچ کدام حاصلی نداشتند و در این میان با رسیدن خبرهای نگران کننده برای ریچارد از انگلستان، وی تلاش مضاعف خود را برای حل مشکل صلیبیون در فلسطین پی گرفت؛ بنابراین حملات خود را برای با
زپس گیری اورشلیم آغاز کرد، اما بعد از مدتی از تصمیم خود منصرف شد و آمادگی دوباره خود را مبنی بر مذاکره دیگری اعلام کرد. اما این صلح تا بعد از نبرد یافا اتفاق نیفتاد، تا سرانجام در ۲ سپتامبر ۱۱۹۲، قرارداد صلح رمله بین دو طرف امضا شد. بدین ترتیب جنگ صلیبی سوم با بازگشت ریچارد به پایان رسید.
محاصره عکا نبردی در ماه اوت سال ۱۱۸۹ میلادی بین مسلمانان و صلیبیون در شهر عکا رخ داد. در واقع این نخستین ضد حمله گی لوزینیان بعد از شکست سنگین در نبرد حطین بود که علیه صلاح الدین انجام داد. این محاصره به مدت ۲ سال طول کشید و سرانجام با پیوستن نیروهای کمکی از انگلستان و فرانسه، صلیبیون موفق شدند که به پیروزی دست یابند. در پی سقوط اورشلیم در سال ۱۱۸۷ میلادی صور تنها جای پای صلیبیون در منطقه بود. با فرارسیدن شوالیه های فرانسوی به رهبری کنراد مونتفرات حمله صلاح الدین به صور دفع شد. کنراد سال بعد را صرف گردآوری نیرو از زائران سرزمین مقدس نمود. ماه ژوئیه سال ۱۱۸۸ میلادی صلاح الدین به شکل مشروط گی لوزینیان، پادشاه شکست خورده اورشلیم را آزاد کرد. با این وجود گی ماه اوت سال ۱۱۸۹ میلادی عکا را مورد حمله قرار داد. ماه بعد کنراد نیز چنین کرد. قلعه مستحکم عکا واقع در یک شبه جزیره در برابر صلیبیون پایداری کرد. دو رهبر صلیبی با ۳۰ هزار نفر نیرو شهر را به محاصره گرفتند. در این شرایط صلاح الدین از فاصله ای دورتر خط محاصره ای علیه محاصره کنندگان صلیبی ایجاد کرد. با گرفتاری به بن بست، دو طرف تلفات بیشتری از بیماری و قحطی پدید آ
مده نسبت به نبرد با یکدیگر، در سال ۱۱۹۰ میلادی متحمل شدند. در این حال نیروهایی از امپراتوری مقدس روم، پادشاهی فرانسه و پادشاهی انگلستان، بین ماه های اکتبر سال ۱۱۹۰ میلادی تا ژوئن سال ۱۱۹۱ میلادی به یاری صلیبیون رسیدند. تنگ تر شدن محاصره توسط کشتی ها و حملات مستمر به قلعه، در نهایت سبب تسلیم پادگاه مسلمانان در عکا در روز ۱۲ ژوئیه سال ۱۱۹۱ میلادی و پایان محاصره دو ساله آن شد. ریچارد یکم، پادشاه انگلستان که در اثر بروز اختلاف نظر بین صلیبیون و بازگشت دیگران، رهبری صلیبیون را در دست گرفته بود، در پی شکست در مذاکرات صلح، تمامی ۲۷۰۰ مسلمان به اسارت درآمده در عکا را اعدام کرد. پیش زمینه. نبرد حطین. در سال ۵۸۳ هجری / ۱۱۸۷ میلادی، صلیبیون خود را برای جنگ آماده کردند و نیروهای خود را در عکا گرد آوردند. شوالیه های معبد و دیگر شهسواران هرآنچه شوالیه در اختیار داشتند بسیج کردند و تنها شمار اندکی را برای نگهداری دژهایی که به آن ها سپرده شده بود، باقی گذاشتند. در طرف مسلمانان، صلاح الدین به همه شهرها نامه نوشت و آنان را به جهاد فراخواند. سپس، با لشکر و گارد ویژه خود از دمشق خارج شد و سپاهیان شام به او پیوستند. نبرد حطین در