Payamvdn/NorthPersian_fa_wiki huggingface dataset:
لشکر ۸۱ زرهی کرمانشاه لشکر زرهی نیروی زمینی ارتش ایران است، که ستاد فرماندهی آن در شهر کرمانشاه قرار دارد. لشکر ۸۱ کرمانشاه دارای ۳ تیپ تابعه بنام های؛ تیپ ۱۸۱ زرهی اسلام آباد غرب، تیپ ۲۸۱ زرهی بیستون و تیپ ۷۱ پیاده مکانیزه سرپل ذهاب می باشد و از نظر سلسه مراتب، تحت نظارت قرارگاه عملیاتی غرب نزاجا فعالیت می کند. این لشکر دارای ۲۴ هزار نفر نیروی انسانی فعال، ۳۵۰ عراده تانک، ۲۷۰ دستگاه نفربر زرهی و ۱۷ واحد توپخانه می باشد. لشکر ۸۱ زرهی کرمانشاه در خلال جنگ ایران و عراق از یگان های عمل کننده ارتش جمهوری اسلامی ایران بود. هم اکنون سرهنگ جلال صالحی فرماندهی این لشکر را برعهده دارد. سازمان. پس از اجرای «طرح ثامن الائمه نزاجا»، تیپ های زیر نظر این لشکر، از نظر عملیاتی مستقل شدند و هم اکنون نقش قرارگاه این لشکر، فرماندهی تاکتیکی تیپ های تابعه می باشد. ۳ تیپ زیرمجموعه لشکر ۸۱ زرهی کرمانشاه و محل استقرار هر یک:
فرودگاه داخلی شاهزاده عبدالمجید بن عبدالعزیز () یک فرودگاه با کد یاتا ULH است که یک باند فرود آسفالت دارد و طول باند آن ۳۰۵۰ متر است. این فرودگاه در کشور عربستان سعودی قرار دارد و در ارتفاع ۲۰۴۷ متری از سطح دریا واقع شده است.
فرودگاه داخلی عرعر () یک فرودگاه با کد یاتا RAE است که یک باند فرود آسفالت دارد و طول باند آن ۳۰۵۰ متر است. این فرودگاه در شهر عرعر، عربستان سعودی قرار دارد و در ارتفاع ۱۸۱۳ متری از سطح دریا واقع شده است.
آنا فورد (؛ زادهٔ ) روزنامه نگار، مجری، و گوینده اخبار اهل بریتانیا است. او در سال ۲۰۰۶ از گویندگی خبر بازنشست شد و تا سال ۲۰۱۲ در سمت مدیر غیراجرایی در سینزبوریس مشغول بکار بود.
در علوم رایانه مخصوصاً در نظریه زبان ها و ماشین ها، طرح حروف معین توسط و Madhusudan به عنوان تعمیم مشترکی از کلمه ها بیان شده است همان طور که به طور سنتی برای مدل سازی سازه های خطی و درختهای مرتب بدون درجه استفاده می شود که به طور سنتی برای مدل سازی ساختارهای سلسله مراتبی استفاده می شود. پذیرنده های حالت محدود برای حروف معین که ماشین حروف معین نامیده می شود که یک تعریف بیانگرانه تر از ماشین محدود را بر روی کلمات بیان می کند. کدگذاری خطی زبان های پذیرفته شده توسط ماشین حرف معین محدود یک کلاس از زبان های پشته ای عیان را ارائه می دهد. کلاس زبان دوم به طور صحیح بین زبان های منظم و زبان های مستقل از متن قطعی است. از زمان معرفی آنها در سال ۲۰۰۴ تحقیقات زیادی در این زمینه انجام داده اند. تعریف رسمی. برای تعریف کردن حروف معین، ابتدا باید رابطه های مربوط را تعریف کنیم. برای عددهای غیرمنفی 󠅟formula_1، formula_2 نشان دهنده مجموعه {۱٬۲,…, ι-۱, ι} می باشد، با مورد ویژه [۰] = ᶲ مطابق با رابطه ↝ از طول 󠅟formula_3 که یک زیرمجموعه از formula_4 می باشد از این رو: موقعیت "i" به عنوان های زیر اشاره می کند: حرف معین با طول formul
a_1 بالای حرف Σ یک جفت (w,↝) به طوری که w یک حرف یا رشته باشد با طول formula_1 در بالای Σ و ↝ یک رابطه مطابق با طول formula_1 می باشد. کدگذاری حروف معین به حروف متداول. حروف معین بر روی formula_8 می تواند به حروف متداول که بر روی حرف تگ شده formula_9 کدگذاری شود. هر علامت a از formula_10، ۳ همتا تگ شده دارد. علامت ⟨a برای کدگذاری یک موقعیت تماس در یک حرف معین با برچسب a، علامت a⟩ برای کدگذاری موقعیت برگشت که با برچسب a علامت گذاری شده و در نهایت علامت a خودش برای نشان دادن موقعیت درونی که با برچسب a علامت گذاری شده است. دقیق تر اگر" "یک تابع "φ" نقشه برداری حروف معین بر روی Σ تا formula_9 به طوری که هر حرف معین (↝,formula_12 بر روی کلمه formula_13 به طوری که حرف formula_14 معادل ⟨a و a و a⟩ و اگر formula_15 و "i" به ترتیب یک (ممکن هست در حال انتظار) موقعیت تماس، موقعیت داخلی، و یک (ممکن هست در حال انتظار) موقعیت بازگشتی باشد. مثال. برای تصویرسازی، (↝,"n"=("w" یک حرف معین بر روی الفبای ۳ گانه با w=abaabccca و مطابق با رابطه ↝ = {(−∞,۱),(۲,∞),(۳٬۴),(۵٬۷),(۸,∞)} باشد سپس کدگذاری آن بر اساس حرف به طور "φ"("n") =
"a"⟩⟨"b"⟨"aa"⟩⟨"bcc"⟩⟨"ca" خوانده می شود. ماشین ها. ماشین حرف معین. ماشین حرف معین حالات محدودی از اعداد دارد و تقریباً همان طور که ماشین قطعی محدود روی رشته های کلاسیک هست عمل می کند. ماشین محدود کلاسیک ورودی formula_16 را از چپ به راست می خواند و حالت ماشین بعد از خواندن "j" امین حرف formula_17 بستگی به حالت ماشین قبل از خواندن formula_17 دارد. در ماشین حرف معین، موقعیت "j" در حرف معین (w,↝) ممکن است موقعیت بازگشتی باشد. اگر چنین باشد، حالت بعد از خواندن formula_17 فقط به حالت خطی که در ماشین قبل از خواندن formula_17 هست وابسته نخواهد بود. بلکه در یک حالت سلسله مراتبی که در زمان تماس متناظر آن توسط ماشین پخش شد وابسته خواهد بود. در قیاس با زبان های منظم، مجموعه "L" از حروف معین منظم نامیده می شود اگر توسط چند حالت محدود ماشین حرف معین پذیرفته شود. ماشین پشته ای عیان. ماشین حرف معین مدل ماشینی می باشد که حرف های معین را می پذیرد. مدل معادلی وجود دارد که حروف متداول را کنترل می کند به طور مثال مفهوم ماشین قطعی پشته ای عیان محدودیتی برای مفهوم ماشین قطعی پشته ای می باشد. به پیروی از Alur و Madhusudan ماشین پشت
ه ای عیان توسط ۶-تاپل معرفی می شود formula_21 به طوری که: نظریه محاسبات ماشین پشته ای عیان به طور قابل ملاحظه ای محدودیتی است که برای ماشین های پشته ای استفاده می شود. ماشین پشته ای عیان فقط وقتی که خواندن علامت تماس formula_30 باشد علامت را به پشته اضافه می کند. آنها فقط می توانند عنصر بالایی را از پشته وقتی که علامت بازگشتی formula_31 می باشد حذف کنند و نمی توانند پشته را وقتی رویداد داخلی formula_32 اتفاق میفتد تغییر دهند. یک محاسبه که در حالت پذیرش پایان میابد یک محاسبه پذیر است. در نتیجه یک ماشین پشته ای عیان نمی تواند با علامت یکسان از پشته هم push و هم pop کند. بنابراین زبان formula_33 نمی تواند توسط ماشین پشته ای عیان برای هر قسمتی از formula_34 پذیرفته شود اگرچه ماشین پشته ای که این زبان را بپذیرد وجود دارد. اگر زبان formula_35 در بالای الفبای formula_36 توسط ماشین قطعی پشته ای عیان پذیرفته شده باشد، سپس formula_37 زبان پشته ای عیان نامیده می شود. ماشین غیرقطعی پشته ای عیان. ماشین غیرقطعی پشته ای عیان حاکی از آنهایی که قطعی هستند می باشد. از این رو می توان یک ماشین غیرقطعی پشته ای عیان را به قطعی تبد
یل کرد. اما اگر ماشین غیرقطعی formula_38 حالت داشته باشد ماشین قطعی آن formula_39 داراست. مشکلات تصمیم گیری. اگر formula_40 اندازه یک ماشین formula_41باشد، سپس می توان چک کرد که آیا حرف n توسط ماشین در زمان formula_42 پذیرفته است یا خیر. به طور خاص مسئله خالی در زمان formula_43 حل می شود. اگر formula_41 ثابت باشد در زمان formula_45 و فضای formula_46 که formula_47 عمق n در جریان دیده شده می باشد قابل حل می باشد. همین طور با فضای formula_48 و زمان formula_49 قابل حل است و به فرم مدار یکنواخت Boolean با عمق formula_50 . برای دو ماشین غیرقطعی A و B تصمیم گیری در مورد اینکه آیا مجموعه ای از کلمات پذیرفته شده توسط A یک زیرمجموعه از حروفی است که توسط B پذیرفته شده EXPTIME-Complete هست یا خیر. همین طور -complete برای کشف کردن اینکه حرف پذیرفته نشده است نیز می باشد. زبان ها. همان طور که تعریف ماشین پشته ای عیان نشان می دهد ماشین قطعی پشته ای عیان می تواند به عنوان یک مورد ویژه از ماشین قطعی پشته ای دیده شود؛ بنابراین مجموعه VPL از زبان های پشته ای عیان بر روی formula_51 زیرمجموعه ای را از مجموعه DCFL (زبان های قطعی مس
تقل از متن) بر روی مجموعه ای از علامت formula_51 تشکیل می دهد. به خصوص تابعی که مطابق با رابطه ای که از حروف معین که زبان های منظم را به زبان های مستقل از متن تبدیل می کند. خواص بسته شدن. مجموعه ای از زبان های پشته ای عیان که بر اساس عملیات زیر هستند: به این ترتیب به می رسیم. برای عمل تقاطع می توان یک متغیر M از VPA (ماشین پشته ای عیان) شبیه سازی کنیم و ۲ VPA داده شده formula_53 و formula_54 با ساخت یک ضرب ساده (Alur &amp; Madhusudan 2004): برای formula_55 فرض کنیم formula_56 داده شده باشد به صورت formula_57 سپس برای ماشین "M" مجموعه حالات formula_58 می باشد، حالت اولیه formula_59 و حالت های پایانی formula_60 می باشد و الفبای پشته توسط formula_61 داده شده است و علامت پشته اولیه formula_62می باشد. اگر formula_63 در حالت formula_64 بر روی علامت خواندن تماس formula_65 باشد سپس formula_66 علامت formula_67را Push می کند و به حالت formula_68 می رود به طوری که formula_69 علامت پشته ای است که توسط formula_70، Push شده است از حالت formula_71 به formula_72 بر روی خواندن ورودی formula_65 می رود. اگر formula_66 در حالت f
ormula_64 بر روی خواندن علامت داخلی formula_76 باشد سپس formula_63 به حالت های formula_68 می رود وقتی که formula_70 از حالت formula_71 به formula_72 بر روی خواندن "a" انتقال یابد. اگر formula_63 در حالت formula_64 بر روی خواندن نماد بازگشتی formula_84 باشد، سپس formula_63 نماد formula_86 را pop می کند از پشته و به حالت formula_68 می رود به طوری که formula_69 نماد پشته Pop شده توسط formula_56 وقتی که از حالت formula_71 به formula_72 انتقال میابد با خواندن formula_84 . صحت ساختار فوق به شدت بر این واقعیت متکی است که عملیات های push و pop از ماشین های شبیه سازی شده formula_53 و formula_54 هماهنگ با نمادهای ورودی خوانده می شود. در واقع شبیه سازی مشابه برای ماشین قطعی پشته ای وجود ندارد به عنوان کلاس بزرگتر از زبان های مستقل از متن قطعی بر روی تقاطع بسته می شود. در مقایسه با تلفیقی که در بالا نشان داده شده است، ساختار تکمیلی برای ماشین های پشته ای عیان با ساختار استاندارد ماشین های قطعی پشته ای همخوانی دارد. علاوه بر این شبیه کلاس از زبان های مستقل از متن کلاس زبان های پشته ای عیان زیر بستن پیشوند و برعکس بسته می
شود. از این رو بسته شدن پسوند نیز دارد. رابطه با کلاس های دیگر زبان ها. Alur &amp; Madhusudan (2004) اشاره کردند که زبان های پشته ای عیان عمومی تر از زبان های پرانتزی که توسط پیشنهاد شده است می باشد. همان طور که توسط نشان داده شده است VPL به نوبه خود به شدت در کلاس زبان های توصیف شده توسط گرامرهای عملگر اولویت که توسط معرفی شد و دارای خواص و مشخصات مشابه (دیده شده توسط Lonati et al. (2015) برای زبان های ω و منطق و خصوصیات مبتنی بر ماشین). در مقایسه با تعمیم دادن گرامرهای مستقل از متن نشان داد که همبستگی خطی زبان ها یک کلاس بزرگ از زبان های پشته ای عیان شکل می دهد. جدول آخر این مقاله گروهی از زبان های پشته ای عیان را در رابطه با گروه های دیگر زبان در وراثت چامسکی نشان می دهد. Rajeev Alur و Parthasarathy Madhusudan یک زیر کلاس از زبان های درختی باینری منظم تا زبان های پشته ای عیان را در برمیگیرد. توضیح مدل های دیگر. گرامرهای پشته ای عیان. زبان های پشته ای دقیقاً زبان هایی هستند که می توانند توسط گرامرهای پشته ای عیان بیان شوند. گرامرهای پشته ای عیان می توانند به عنوان محدودیتی از گرامرهای مستقل از متن تعریف شون
د. گرامر پشته ای عیان formula_95 توسط ۴- formula_96به طوری که: در اینجا ستاره بیانگر عملیات ستاره کلین و formula_121 حرف خالی است. مدارات بولی یکنواخت. مشکل اینکه آیا یک کلمه با طول formula_1 که توسط ماشین حرف معین پذیرفته شده است می تواند توسط مدارات بولی یکنواخت با عمق formula_123 حل شود. توضیح منطقی. زبان های منظم بیش از کلمات ناسازگار دقیقاً مجموعه ای از زبان ها هستند که توسط بیان شده اند با دو پیش فرض غیرمعمول تماس و بازگشت جانشین خطی و رابطه تطبیقی ↝.
دوربین لایکا () یک شرکت آلمانی سازنده دوربین های عکاسی، عدسی، دوربین دو چشمی، میکروسکوپ و دوربین تفنگ است که در سال ۱۹۱۴ تأسیس شد. نام لایکا برآمده از نام ارنست لایتز مؤسس این شرکت است. ۳ حرف اول اسم او (لای) و ۲ اول کَمرا (دوربین). ۴۵ درصد سهام این شرکت در اختیار بلک استون می باشد که مجوزی برای اعلام عدم وابستگی و مالکیت این شرکت توسط لایکا میکروسیستمز ارائه کرده است.
لشکر ۹۲ زرهی اهواز یا لشکر ۹۲ زرهی خوزستان لشکر زرهی نیروی زمینی ارتش ایران است، که از نظر توان رزمی و نیروی انسانی، مجهزترین لشکر فعال در نیروهای مسلح ایران شمرده می شود. لشکر ۹۲ زرهی اهواز با در اختیار داشتن ۳۲ هزار نفر نیروی انسانی، ۶۴۵ عراده تانک، ۵۶۰ دستگاه نفربر زرهی، ۱۴۰ واحد توپخانه و ۱۵ فروند بالگرد، به عنوان بزرگترین یگان زرهی خاورمیانه و غرب آسیا شمرده می شود. ستاد فرماندهی لشکر ۹۲ زرهی در شهر اهواز قرار دارد. لشکر ۹۲ زرهی در طول جنگ ایران و عراق از یگان های رزمی فعال نیروی زمینی ارتش به شمار می آمد، که کلیه صحنه نبرد، در حوزه استحفاظی این لشکر شمرده می شد و در طول جنگ ۴ هزار و ۵۰۰ نفر از نیروهای این لشکر کشته شدند. هم اکنون سرتیپ دوم مهرداد امجدیان فرماندهی لشکر ۹۲ زرهی اهواز را برعهده دارد. تاریخچه. لشکر ۹۲ زرهی اهواز در دهه ۱۳۴۰ به عنوان یکی از یگان های زرهی مدرن توسط ارتش شاهنشاهی ایران و به عنوان زیرمجموعه ای از نیروی زمینی شاهنشاهی ایران تأسیس شد. این لشکر به دلیل استقرار در جنوب غربی کشور و نزدیکی به مرزهای عراق، از همان ابتدا مسئولیت های حساس دفاعی برعهده داشت. با بهره گیری از تجهیزات پیشرف
ته زرهی، همچون تانک های چیفتن و ام۶۰ پاتون، همچنین نیروی انسانی ماهر، این یگان به یکی از ستون های اصلی دفاعی ایران تبدیل شد. با آغاز جنگ ایران و عراق در ۳۱ شهریور ۱۳۵۹، لشکر ۹۲ زرهی اهواز یکی از اولین یگان هایی بود که با تهاجم گسترده نیروهای مسلح عراق مواجه شد. این لشکر، با وجود غافلگیری اولیه، توانست با سازمان دهی سریع، جلوی پیشروی نیروی زمینی عراق را در بسیاری از مناطق راهبردی بگیرد. عملیات های دفاعی عمده این لشکر در خرمشهر، آبادان و دشت آزادگان انجام شد. در جریان محاصره خرمشهر، لشکر ۹۲ زرهی اهواز، با وجود کمبود نیرو و تجهیزات، ایستادگی از خود نشان داد. نیروهای این لشکر در کنار دیگر یگان های ارتش و بخش کوچکی از نیروهای مردمی، با استفاده از تاکتیک های جنگی، مانع از تصرف سریع این شهر توسط نیروهای عراقی شدند. هر چند خرمشهر در نهایت سقوط کرد، اما مقاومت لشکر ۹۲ در این نبرد، زمان ارزشمندی برای بازسازی خطوط دفاعی ایران فراهم کرد. لشکر ۹۲ زرهی همچنین در عملیات های آفندی همچون عملیات بیت المقدس (آزادسازی خرمشهر)، عملیات فتح المبین و عملیات رمضان نقش تعیین کننده ای ایفا کرد. در این عملیات ها، توان زرهی و تحرک سریع ا
ین لشکر به طور مؤثری برای شکستن خطوط یگان های عراقی و آزادسازی مناطق اشغالی به کار گرفته شد. پس از پایان جنگ، لشکر ۹۲ زرهی اهواز به عنوان یک نیروی واکنش سریع در منطقه جنوب غرب کشور باقی ماند. این لشکر علاوه بر مأموریت های دفاعی، در فعالیت های امدادی و خدمات رسانی به مناطق آسیب دیده نیز مشارکت داشته است. لشکر ۹۲ زرهی به دلیل استقرار در جنوب غرب ایران و نزدیکی به مرز عراق، مسئولیت حفاظت از مناطق وسیعی از استان خوزستان را برعهده دارد. این امر باعث شده تا از نظر منطقه تحت پوشش، یکی از یگان های بزرگ و پراهمیت در نیروهای مسلح ایران باشد. جنگ ایران و عراق. پس از شدت گرفتن اختلافات ایران و عراق به ویژه درگیری های مرزی در سال های ۱۳۵۸ تا ۱۳۵۹ و افزایش احتمال عملیات آفندی نیروهای مسلح عراق به داخل خاک ایران در ۱۵ شهریورماه ۱۳۵۹ نیروی زمینی ارتش ایران یک طرح عملیاتی پدافندی به نام طرح ابوذر تهیه کرد، سپس لشکر ۹۲ زرهی نیز بر مبنای طرح فوق، طرح پدافندی حر را تهیه نمود که بر پایه آن تیپ ۲ زرهی دزفول در منطقه شمالی (محورهای فکه-شوش، شرهانی-عین خوش و محورهای بیات و چیلات)، تیپ ۳ زرهی در منطقه میانی (محور چذابه-بستان-اهواز) و
تیپ ۱ زرهی در منطقه جنوبی (طلاییه تا شلمچه) مسئولیت پدافند در مقابل یگان های نیروی زمینی عراق را یافتند. در ابتدای جنگ ایران و عراق، لشکر ۹۲ زرهی اهواز مورد هجوم ۶ لشکر از نیروی زمینی عراق قرار گرفت، که در پی آن، تجهیزات و نیروی انسانی آن آسیب جدی دید. در طول سال های جنگ، این لشکر در اغلب عملیات های گسترده انجام شده توسط نیروهای مسلح ایران، به همراه ۶ تیپ زیرمجموعه خود حضور داشت. در خلال جنگ، تیپ ۱ در غرب خرمشهر، تیپ ۲ در جنوب اهواز، تیپ ۳ در غرب دزفول، تیپ ۴ در غرب اهواز، تیپ ۵ مکانیزه در اندیمشک و تیپ ۶ توپخانه در شلمچه مستقر بودند. در طول جنگ ایران و عراق بیش از ۴ هزار و ۵۰۰ نفر از اعضای لشکر ۹۲ زرهی خوزستان کشته شدند. سازمان. قرارگاه تاکتیکی لشکر ۹۲ زرهی در محدوده شهر اهواز قرار دارد و ۳ تیپ فعال تابعه در اختیار دارد، که در حین نبرد نیز می تواند ۳ تیپ دیگر را سازماندهی کند. تیپ های فعال این لشکر در شهرهای اهواز، دزفول، دشت آزادگان مستقر می باشند: تجهیزات. لشکر ۹۲ زرهی شامل چندین تیپ زرهی، مکانیزه، و توپخانه ای است. این یگان دارای انواع تانک ها، نفربرهای زرهی و توپخانه های سنگین بوده که در زمان تأسیس، از
پیشرفته ترین تجهیزات نظامی آن دوران شمرده می شدند. پس از پایان جنگ ایران و عراق، این لشکر بازسازی و تجهیز مجدد شد و امروز نیز به عنوان یکی از یگان های کلیدی ارتش در منطقه جنوب غرب ایران فعالیت می کند. قرارگاه تاکتیکی لشکر ۹۲ زرهی اهواز هم اکنون بیش از ۳۲ هزار نفر نیروی فعال در اختیار دارد.
یک حسگر مولکولی یا حسگر شیمیایی عبارت است از یک ساختار مولکولی (مجموعه های آلی یا غیر آلی) که به منظور تشخیص یک آنالیت برای تولید یک تغییر قابل شناسایی یا یک سیگنال به کار می رود. عملکرد یک حسگر شیمیایی، بستگی به فعل و انفعالاتی دارد که در سطح مولکولی رخ می دهد، و معمولاً مستلزم نظارت مستمر بر فعالیت یک گونه شیمیایی در یک ماتریس معین نظیر محلول، هوا، خون، بافت، فاضلاب، آب آشامیدنی و غیره است. عملکرد حسگرهای شیمیایی تحت عنوان حسگری شیمیایی نامیده می شود، که در واقع نوعی تشخیص مولکولی است. در طراحی همه حسگرهای شیمیایی یک بخش فرستنده سیگنال و یک بخش شناخت وجود دارد که این دو بخش یا به طور مستقیم یا از طریق یک نوع اتصال دهنده یا فضاگیر به یکدیگر متصل می شوند. این فرایند انتشار سیگنال اغلب از لحاظ نوری (اپتیکی) بر پایه تابش الکترومغناطیسی پی ریزی شده است و باعث تغییراتی در نور ماوراء بنفش و جذب مرئی یا خواص انتشار حسگرها می شود. حسگرهای شیمیایی همچنین ممکن است اساس الکتروشیمیایی داشته باشند. حسگرهای مولکولی کوچک با حسگرهای شیمیایی مرتبط هستند. با این حال این طور تصور می شود که این ها مولکول های دارای ساختاری ساده
هستند و منعکس کننده لزوم تشکیل مولکول های کی لیت برای ترکیب یون ها در شیمی تجزیه می باشند. حسگرهای شیمیایی آنالوگ های مصنوعی حسگرهای زیستی هستند، اما چنین حسگرهایی ترکیبی از گیرنده بیولوژیکی مانند پادتن ها، آپتامرها یا پلیمرهای زیستی بزرگ است. حسگرهای شیمیایی مولکول هایی با منشأ مصنوعی را توصیف می کنند که حضور ماده یا انرژی را سیگنال دهی می کنند. می توان حسگر شیمیایی را به عنوان نوعی ابزار تحلیلی مورد ملاحظه قرار داد. حسگرهای شیمیایی در زندگی روزمره مورد استفاده قرار می گیرند و در زمینه های مختلفی مانند شیمی، بیوشیمی، ایمنی شناسی، فیزیولوژی و غیره و در پزشکی عمومی نظیر مراقبت های ویژه در تجزیه و تحلیل نمونه های خونی کاربرد دارند. حسگرهای شیمیایی را می توان به منظور شناسایی یا سیگنال یک آنالیت واحد یا ترکیبی از این گونه ها در محلول طراحی نمود. این کار را می توان از طریق یک اندازه گیری واحد یا از راه نظارت مستمر به انجام رساند. بخش فرستنده سیگنال به عنوان یک مبدل سیگنال عمل می کند که اطلاعات (رویداد شناخت بین حسگر شیمیایی و آنالیت) را به شیوه ای واضح و تکرارپذیر به یک پاسخ نوری تبدیل می کند. اغلب اوقات تغییر (س
یگنال) از طریق اندازه گیری خواص فیزیکی گوناگون حسگر شیمیایی، همانند ویژگی های نوری-فیزیکی که در جذب یا انتشار دیده می شود قابل مشاهده است که در آن طول موج های متفاوت طیف الکترومغناطیسی به کار برده می شود. به این ترتیب، بیشتر حسگرهای شیمیایی یا به عنوان رنگ سنج (حالت زمین) یا با نام تابناک (حالت مضر، فلورسنت یا فسفرسنج) توصیف می شوند. حسگرهای شیمیایی رنگ سنج باعث تغییراتی در خواص جذبی (ثبت شده با استفاده از طیف سنجی مرئی-ماورای بنفش)، مانند شدت جذب و طول موج یا تغییراتی در کریستال (با استفاده از نور قطبی گرد و طیف سنجی سی دی) می شوند. در مقابل، در مورد حسگرهای شیمیایی تابناک، تشخیص یک آنالیت با استفاده از طیف سنجی فلورسانس باعث تغییرات طیفی در برانگیختی فلورسانس یا طیف های انتشار می شود که با استفاده از یک دستگاه فلوریمتر ثبت می گردد. چنین تغییراتی در سایر ویژگی های حالت برانگیخته مانند بهره کوانتومی فلورسانس و قطبش حسگر شیمیایی و غیره نیز می تواند رخ دهد. تشخیص فلورسانس در اکثر طیف سنج های فلورسانس با غلظت کم (کمتر از 10-6 M) قابل دست یابی می باشد. این قابلیت، مزیت کاربرد مستقیم حسگرها در سیستم های فیبر نوری
را به همراه دارد. نمونه هایی از کاربرد حسگرهای شیمیایی عبارتند از: نظارت بر محتوای خون، غلظت مواد مخدر و غیره و نیز نمونه های محیطی. یون ها و مولکول ها در سیستم های زیستی و محیطی به وفور وجود دارند و در فرایندهای بیولوژیکی و شیمیایی دخیل هستند. رشد و توسعه حسگرهای شیمیایی مولکولی به عنوان ردیاب هایی برای چنین آنالیتهایی، یک تجارت چند میلیارد دلاری سالانه است که هم SMEهای کوچک و هم شرکت های بزرگ داروسازی و شیمیایی است. در اوایل حسگرهای شیمیایی برای توصیف ترکیبی از تشخیص مولکولی با نوعی از گزارشگر مورد استفاده قرار گرفتند به گونه ای که حضور یک مهمان (که به آن آنالیت نیز گفته می شود) قابل مشاهده باشد. حسگرهای شیمیایی به گونه ای طراحی شده اند که دربر دارندهٔ یک بخش فرستنده سیگنال و یک بخش تشخیص مولکولی (که به آن شبکه اتصال یا گیرنده نیز می گویند) هستند. ترکیب این اجزا به شیوه های مختلفی صورت می گیرد از جمله به صورت یکپارچه، به هم پیچیده یا فاصله دار. حسگرهای شیمیایی به عنوان جزء اصلی حوزه تشخیص مولکولی در رشته شیمی فرا مولکولی مورد ملاحظه قرار می گیرند که بر تشخیص مولکولی متکی هستند. در حیطهٔ شیمی فرا مولکولی، حس
گری شیمیایی نمونه ای از شیمی میزبان-مهماناست که در آن حضور یک مهمان (آنالیت) در محل میزبان (حسگر) منجر به رویداد تشخیص (مانند دریافت) می شود که می تواند در زمان واقعی بر آن نظارت شود. این امر مستلزم اتصال آنالایت به گیرنده با استفاده از انواع تعامل های اتصالی نظیر پیوند هیدروژنی، دوقطبی و تعامل الکترواستاتیک، اثر حلال هراسی، کی لیت فلزات و غیره است. بخش تشخیص یا اتصال دهنده مسئولیت گزینش پذیری و کارایی اتصال مهمان یا آنالیت را بر عهده دارد که این به جانمایی لیگاند، ویژگی های هدف (شعاع یونی، اندازه مولکول، جذب، بار، سختی و تعدد هماهنگی و غیره) و ماهیت حلال (pH، قدرت یونی، قطبیت) بستگی دارد. حسگرهای شیمیایی معمولاً قادر به تعامل برگشت پذیر با گونه های هدف هستند که این پیش شرط لازم برای نظارت مستمر است. روش های سیگنال دهی نوری (نظیر فلورسانس) حساس و گزینشی می باشند و پایه ای را برای پاسخ در زمان واقعی و مشاهده مقطعی فراهم می کنند. از آنجایی که حسگرهای شیمیایی هم برای هدف قرار دادن (به عنوان مثال تشخیص و اتصال گونه های خاص) طراحی شده اند و هم برای حساسیت نسبت به طیف های غلظتی گوناگون، می توان از آن ها در مشاهدهٔ
رویدادهای زیستی واقعی در سطح سلولی استفاده کرد. از آنجایی که هر مولکول می تواند یک سیگنال یا بازخوانی را به همراه داشته باشد، که قابل اندازه گیری گزینشی است، حسگرهای شیمیایی اغلب غیر مهاجم نامیده می شوند و به همین دلیل توجه زیادی را به خود جلب کرده اند زیرا کاربردهای زیادی درون ماده بیولوژیک مانند سلول های زنده دارند. از جمله نمونه های زیاد حسگرهای شیمیایی که به منظور مشاهده عملکرد و خواص سلولی به کار رفته اند می توان به این موارد اشاره کرد:نظارت بر غلظت های جریان شار یون و انتقال های درون سلولی مانند Ca (II), Zn (II), Cu (II) و دیگر کاتیون های مهم فیزیولوژیکی و آنیون ها، و همچنین زیست مولکول ها. یکی از اهداف مهم شیمی فرا مولکولی طراحی لیگاندهایی برای تشخیص گزینشی مهمان های مناسب نظیر کاتیون های فلزی و آنیون ها است. اصطلاح شیمی تجزیه فرا مولکولی اخیراً به منظور توصیف کاربرد حسگرهای مولکولی در شیمی تجزیه ابداع شده است. حسگرهای مولکولی کوچک با حسگرهای شیمیایی مرتبط هستند. با این حال، به شکل سنتی این گونه تصور می شود که آن ها مولکول های دارای ساختارهای ساده ای هستند که ننشانگر نیاز به شکل گیری مولکول های کی لیت
برای ترکیب یون ها در شیمی تجزیه هستند. عملکرد حسگرهای زیستی نیز با حسگرهای شیمیایی مرتبط است، اما این ها کاربرد حسگرهای مصنوعی را واسطه گری نمی کنند. تاریخچه. در حالی که حسگرهای شیمیایی نخستین بار در دهه ۱۹۸۰ تعریف شده بودند، ولی اولین نمونه از یک حسگر شیمیایی فلورسنت را می توان در اسناد فریدریش گپپالزرودر یافت که در سال ۱۸۶۷شیوه ای را برای تشخیص یون آلومینیوم با استفاده از لیگاند یا کی لیت فلورسنت ابداع کرد. این کار و مطالعات بعدی سایر محققان، منجر به تولد شاخه ای از شیمی با عنوان شیمی تجزیه مدرن شد. در دهه ۱۹۸۰، پیشرفت قابل ملاحظه ای در حسگری شیمیایی توسط آنتونی زارنیک، پراسانا د سیلوا و راجر تسین، اتفاق افتاد. این افراد انواع گوناگونی از ردیاب های تابناکی برای یون ها و مولکول ها در محلول ها و درون سلول های زیستی برای کاربرد در زمان واقعی را ابداع کرده اند. تسین بعدها به مطالعه و پیشرفت در این حوزه پژوهشی ادامه داد و به تحقیق در زمینه پروتئین های فلورسنت برای کاربرد در زیست شناسی، مانند پروتئین های فلورسنت سبز (GFP) پرداخت و برای این مطالعه او جایزه نوبل شیمی در سال ۲۰۰۸ را دریافت کرد. لینسوسا در اواخر دهه
۱۹۷۰بر روی شناسایی یون های فلز قلیایی مطالعه کرد که این مطالعه احتمالاً منجر به یکی از نخستین نمونه های کاربرد شیمی فرا مولکولی در طراحی حسگری فلورسنت شد. و البته مطالعه لهن، بواس لارنت و همکارانشان در دانشگاه بوردکس فرانسه نیز ذز این زمینه تأثیر گذار بوده است. فابریتزی نیز در خصوص ابداع حسگری PET یون های فلز گذار مؤثر بوده است. در حسگری شیمیایی امروزه کاربرد فلوروفور متصل به گیرنده از راه فضاگیر کووالانس را گیرنده-فلوروفور-فضاگیر می نامند. در چنین سیستم هایی، رویداد حسگری معمولاً این گونه تعریف می شود که پدیده حسگری ناشی از تغییراتی در ویژگی های فیزیکی-نوری سیستم های حسگری شیمیایی در نتیجه کی لیت القایی تقویت شده فلوئورسانس (CHEF) و مکانیزم های انتقال الکترون القای نوری (PET) می باشد. در اصل این دو مکانیسم بر پایه یک ایده واحد استوار هستند و آن این است که مسیر ارتباطی به شکل انتقال الکترون از طریق فضا از گیرنده های سرشار از الکترون به فلئوقورهای دارای کمبود الکترونی (از طریق فضا) می باشد. این منجر به فرونشانی فلورسانس (انتقال الکترون فعال) می شود و در غیاب آنالیت ها، انتشار حسگر شیمیایی برای هر دو مکانیزم خا
موش می شود. با این حال، پس از تشکیل یک ارتباط پیچیده مهمان-میزبان بین آنالیت و گیرنده، مسیر ارتباطی شکسته می شود و انتشار فلورسانس از فلوروفورها تقویت شده یا «فعال» می شود. به عبارت دیگر، شدت فلورسانس و عملکرد کوانتومی به وسیله شناسایی آنالیت افزایش می یابد. فلوئوفورها و گیرنده همچنین می تواند در حسگر شیمیایی ادغام شوند. این منجر به تغییراتی در طول موج انتشار می شود که اغلب باعث تغییر رنگ می گردد. وقتی که پدیده حسگری باعث تشکیل یک سیگنال می شود، به گونه ای که برای چشم غیر مسلح قابل رویت باشد، به چنین حسگرهایی به طور معمول رنگ سنج گفته می شود. نمونه های زیادی از حسگرهای شیمیایی رنگ سنج برای یون هایی نظیر فلوراید ارائه شده است. شاخص pH می تواند به عنوان یک حسگر شیمیایی رنگ سنج برای پروتون ها مورد ملاحظه قرار گیرد. چنین حسگرهایی برای دیگر کاتیون ها و نیز آنیون ها و مولکول های آلی و زیستی بزرگ تر مانند پروتئین ها و کربوهیدرات ها مطرح شده اند. اصول طراحی. حسگرهای شیمیایی مولکول هایی در اندازه نانو هستند و برای کاربرد در بافت زنده به کار می روند زیرا غیر سمی هستند. یک حسگر شیمیایی باید بتواند یک سیگنال قابل اندازه