Payamvdn/NorthPersian_fa_wiki huggingface dataset:
ماعی داشته اند. اجزایی چون اجاق، تاقچه، و گربه رو هم در داخل اتاق ها بوده. در اواخر عصر نوسنگی، سیَلْک در جنوب غربی کاشان به مهم ترین سکونت گاه فلات ایران تبدیل شد. سیلک از دو تپه با فاصلهٔ ۶۰۰ متر تشکیل شده که تپهٔ شمالی در هزارهٔ ۵ و ۶ پیش ازمیلاد در دو دورهٔ مختلف و تپهٔ جنوبی در هزارهٔ ۴ پیش ازمیلاد تا ۲۸۰۰ سال پیش (عصر برنز) مسکون بوده. در دورهٔ اول تپهٔ شمالی (۸٫۲۰۰ تا ۷٫۵۰۰ سال پیش)، بناهای گلی بدون پی ریزی با دیوارهای چینه ای با ضخامت های مختلف از گل ساخته شده بودند. مرده ها در کف اتاق یافت شده اند که به حالت خمیده و عموماً در جهت شرقی-غربی دفن می شده اند. به نظر می رسد ساکنان آغازین سیلک شکارچی-گردآورندگانی بودند که به تدریج به کشاورزی و دامداری و یکجانشینی روی آوردند. در دورهٔ دوم تپهٔ شمالی (۷٫۵۰۰ تا ۶٫۰۰۰ سال پیش)، خانه های گلی با اتاق های راست گوشه ساخته شده اند که چینه های آن ها خوب ورز داده شده و به شکل مکعب مستطیل در آفتاب خشک شده. روی دیوارهای با رنگ قرمز تزئین شده. استفاده از کوره هایی برای پخت سفال و استفاده از خشت قالبی در معماری تحول مهمی به حساب می آید. در تپهٔ جنوبی سیلک دو دورهٔ سکونت
مربوط به دوران مس سنگی هست. در اوایل هزارهٔ چهارم پیش ازمیلاد به دلیل زلزله یا جنگ ساکنان تپهٔ شمالی به تپهٔ جنوبی کوچ کردند و در دورهٔ اول سکونت در تپهٔ جنوبی (۶٫۰۰۰ تا ۵٫۲۰۰ سال پیش) مجموعه اتاق های در ابعاد و اندازه های متنوع با نظم هندسی و گوشه های راست ساختند. این اتاق ها از طریق فضای کوچکی شبیه هشتی به هم متصل می شده اند. در دیوارهای طویل این اتاق ها پنجره هایی برای نورگیری تعبیه شده بود. در دیوارهای بیرونی برآمدگی ها و فرورفتگی هایی برای تزئین وجود داشته و دیوارهای داخلی به رنگ سفید یا قرمز اندود شده اند. در ازارهٔ دیوارها نیز قطعات سفالی گذاشته شده است که احتمالاً برای جلوگیری از نفوذ رطوبت بوده است. در این دوره نیز مرده ها در زیر خانه ها دفن می شده اند. مهمترین سکونت گاه عصر مس سنگی در فلات مرکزی ایران تپه قبرستان در ۶۰ کیلومتری جنوب قزوین است که در دوران اوجش محوطه ای به مساحت ۱۰ هکتار را در بر می گرفته. شروع سکونت در تپهٔ قبرستان همزمان است با پایان سکونت در تپه زاغه. شکل ساخت وسازها مشابه تپه زاغه است ولی بناها هندسی ترند و شکل معابر مستقیم تر. محل اتصال دیوارها نیز نسبت به تپه زاغه منظم تر ساخته
شده و ابعاد خشت ها منظم تر است و به وضعیتی که در زاغه هست نیست. عصر برنز. در ادبیات باستان شناختی ایران، عبارت عصر برنز به دوره ای اطلاق می شود که با برآمدن شهرهای بازرگانی در حدود ۵٫۴۰۰–۵٫۳۰۰ سال پیش آغاز شد و تا ابتدای عصر آهن در ۳٫۴۰۰–۳٫۳۰۰ سال پیش ادامه یافت و دوران گذار از فرهنگ های عصر حجر (یا به عبارت دقیق تر دوران مس سنگی) به تمدن های عصر آهن بود. در این دوران جمعیت فلات ایران به شدت افزایش یافت. شواهدی هست مبنی بر اینکه در اواخر هزارهٔ چهارم پیش ازمیلاد، سکونت گاه ها در سراسر ایران در شبکهٔ فرهنگی مشترکی با هم پیوند داشته اند. این شبکهٔ فرهنگی مشترک به «افقِ پیش ایلامی» معروف است. جنوب غربی ایران. مهمترین محوطهٔ عصر برنز در منطقهٔ جنوب غربی ایران، دوران یک شهر باستانی شوش (یا شوشِ پیش ایلامی) بوده که تخمین زده می شود محوطه ای حدود ۹۵ هکتار وسعت داشته، ولی کاوش ها اطلاعات چندانی دربارهٔ ساختار معماری آن به دست نمی دهد. در دیگر جاهای دشت شوش تنها روستاهایی کوچک و پراکنده ای وجود داشته. در غرب دشت شوش و در حوضهٔ رود کُر شهر ملیان ۵۰ هکتار وسعت داشته که این مساحت در اواخر دوران پیش ایلامی (معروف به دوران
بانش) به ۱۵۰ هکتار می رسد و دور شهر آن را حصاری می سازند. دیوار حصار پنج کیلومتر طول و احتمالاً ۲٫۵ متر ارتفاع داشته. کاوشگران حدس می زند برای ساخت این دیوار در یک دورهٔ ۱۴۰ روزه (فصل مناسب برای تهیهٔ خشت خام) حدود ۱٫۰۰۰ نفر لازم بوده، لذا با توجه به جمعیت حدوداً ۴۰۰۰ نفری ملیان در این دوره ساکنان غیر از ملیان هم در ساخت آن نقش داشته اند. قطع خشت دیوار ۴۴ در ۲۲ در ۸ سانتی متر است و با گل اندود شده. در همین منطقه شهر انشان نیز بین ۴٫۲۰۰ و ۳٫۶۰۰ سال پیش حصار و ساختار اجتماعی و دولتی داشته، ولی ازین دوران انشان اطلاعات دیگری در دست نیست. از ۳٫۶۰۰ تا ۳٫۳۰۰ سال پیش در جنوب غربی ایران نیز اطلاعات چندانی وجود ندارد. جمعیت در این دوران کاهش یافته و سکونت گاه های باقی مانده در قالب گروه فرهنگی مشخص (که ویلیام سامنر آن را «فرهنگ قلعه» یا «فرهنگ چغا تیموران» می نامد) مسکون ماندند. در اواخر عصر برنز، فرمانروایی ایلامی به نام تپتی آهار کاخ و آرامگاهی در هفت تپه، در حدود ۱۰ کیلومتری شهر شوش می سازد. این بناها از سالن های مستطیل شکل تشکیل شده اند و دیوارهایی به ضخامت ۴ تا ۷ متر دارند. آرامگاه مشتمل است بر دو تالار، که یکی
مدفن تپتی آهار بوده و دیگری معبد. سقف آرامگاه هلالی از آجر است که به شیوهٔ طاق ضربی ساخته شده. روی کف با لایه ای گچ به ضخامت یک تا دو سانتی متر پوشیده شده. راهرویی هم به عرض ۱٫۵ متر و طول ۵ متر معبر آرامگاه را به قسمت های خارج از محوطه متصل می کرده. حیاط مرکزی بنا حدود ۲۳٫۵ متر طول و ۱۵ متر عرض دارد و در مقابل هر سالن ایوانی طویل قرار دارد. به نظر می رسد این بنا در اثر آتش ویران شده باشد. جنوب شرقی ایران. در عصر برنز سکونت گاه هایی قابل توجه در جنوب شرقی ایران تشکیل می شوند که از مهمترین هایشان می توان به تپه یحیی، شهداد، کُنار صندل، و شهر سوخته اشاره کرد. برخی از لایه های به دست آمده از کاوش در تپه یحیی، واقع در دشت صوغان در ۲۲۵ کیلومتری جنوب کرمان، از اواخر هزارهٔ چهارم پیش ازمیلاد مسکون بوده اند. تپه یحیی در دوران پیش ایلامی (موسوم به «تپهٔ یحیی دوران ۴») روستایی بزرگ یا شهری کوچک در منطقه ای با جمعیت کم بوده. از کاوش ها بقایایی ساختمانی بزرگ حاصل شده که پنج اتاق داشته که در آن ها آثار مرتبط با امور بازرگانی از جمله لوح های گلی پیدا شده. دیوارهای این سازه از خشت های قالبی به ابعاد مختلف ساخته شده اند و داخ
ل دیوارها برای جابجایی آب تنبوشه قرار گرفته. باستان شناسان این سازه را نوعی «مقصدِ محصور» برای بازرگانان خارجی دانسته اند، چرا که بناهای مسکونی معاصر در این پشته وجود دارد که نشانگر وجود فرهنگی خاص بومی و متمایز از آثار فرهنگ های دیگر است. در شمال تپه یحیی و در لبهٔ غربی دشت لوت، شهداد قرار دارد که در نیمهٔ پایانی هزارهٔ سوم پیش ازمیلاد مرکز فعال ساخت آثار مسی و سنگ های گرانبها بوده. گورستانی بزرگ نیز در شهداد بوده که در آن به همراه مردگان ابزار فلزی، کوزه، و تزئینات دفن شده. بااین همه شناخته شده ترین محوطهٔ عصر برنز در جنوب شرقی ایران، شهر سوخته است. دوران ۱ شهر سوخته در حدود ۵٫۲۰۰ سال پیش بنیان گذاشته شد. تا اواسط هزارهٔ سوم پیش ازمیلاد (دوران ۳ و ۲) شهر سوخته به مرکز شهری بزرگی تبدیل شده بود که ۸۰ هکتار مساحت داشت و در اطراف آن روستاهایی، هر یک به مساحت ۰٫۵ تا دو هکتار تشکیل شده بودند. ارتفاع دیوار پیرامون شهر هم به ۳٫۳ متر می رسیده. در زمان اوجش شهر سوخته به حوزه های کاربردی مختلف تقسیم شده بوده که شامل بخش ساختمان های عمومی و مدیریتی، بخش مسکونی، و گورستانی به مساحت ۲۱ هکتار می شده. فعالیت های تولیدی در
سطح شهر پراکنده بودند ولی بعدهای در جایی که ممکن است بخش صنعتی بوده باشد تمرکز یافتند. بافت شهری شهر سوخته شامل سه خیابان اصلی به عرض ۳٫۵ متر بوده که خانه ها به صورت نامنظم در دو سوی آن واقع شده بوده اند. این محوطه شامل چهار منطقه بوده که عبارت بودند از: خانه ها در دوران ۲ شهر سوخته شامل «خانه پلکان» هستند که نشاندهندهٔ ارزش ارتباط سریع و آسان با بام خانه و رعایت مسائل حفاظتی و امنیتی است. در حدود ۴٫۰۰۰ سال پیش کاخ یا خانهٔ مسکونی مجللی در شهر سوخته ساخته شده که به «شهر سوخته دوران چهار» یا «کاخ سوخته» موسوم است. این بنا شالوده ای به عمق ۶۰ تا ۸۰ سانتی متر و دیواری از خشت خام به ارتفاع ۳ متر داشته. این کاخ در حریقی ویران شده. زاگرس مرکزی. شناخته شده ترین محوطهٔ عصر برنز در بخش مرکزی زاگرس گودین تپه در شش کیلومتری شهر کنگاور و کرانهٔ شاخهٔ شمال غربی رودخانهٔ گاماسب است. این سکونت گاه مجموعه ای بوده از ابنیه در محوطه ای باز که دور آن را حصاری با پلان بیضوی شکل کشیده بودند. از «گودین تپهٔ دوران ۵»، که از ۵٫۵۰۰ سال پیش تا ۴٫۹۰۰ سال پیش مسکون بوده، مجموعه ای از اتاق ها، حیاط ها، و انبارهای مربع یا مستطیلی منظم باز
مانده که با خشت خام در ابعاد مختلف ساخته و با آهک سفید اندود شده بوده اند. در عریض ترین قسمتش، حصار گرد محوطه ۱٫۵ متر پهنا داشته. گویا گودین در این دوره با شوش و جلگه خوزستان در ارتباط بوده. به نظر می رسد محوطهٔ بیضوی شکل را با عجله رها کرده بوده باشند. پس از وقفه ای مختصر، از حدود ۴٫۷۰۰ سال پیش مردمی با فرهنگ مادی کاملاً متفاوت در محوطه گودین تپه ساکن می شوند. از «گودین تپهٔ دوران ۴» که بین سال های ۴٫۷۰۰ تا ۳٫۸۰۰ سال پیش مسکون بوده بقایای دیوارهایی چینه ای و اجاقی احتمالاً جهت پخت نان به دست آمده، ولی اتاق های مجزا در پلان قابل تشخیص نیست. از ۳٫۸۰۰ سال پیش دورهٔ جدیدی از سکونت در گودین تپه آغاز شد که تا ۳٫۲۰۰ سال پیش ادامه یافت و به «گودین تپهٔ دوران ۳» موسوم است. ازین دوران مجموعه اتاق هایی با ابعاد میانگین ۱۰ در ۱۰ متر و ۱۰ در ۵ متر و انبارهایی به ابعاد ۲٫۵ در ۲ متر بازمانده است. بین خانهٔ مسکونی معبرهایی کوچکی با عرض متفاوت بوده که ورودی خانه ها به آن ها بازمی شده. بعضی معبرها ارابه رو بوده اند و فضاهایی، که به باور باستان شناسان مغازه یا کارگاه بوده اند، به این معابر اشراف داشته اند. به باور کاوشگران برخ
ی از این بناها سایبان پارچه ای هم داشته اند. برخی فضاها دارای عملکردی پیچیده تر از خانهٔ مسکونی هستند و احتمالاً کارگاه تولیدی بوده اند. در پیرامون اتاق های بزرگ سکوهایی خشتی با اندود گلی برای نشستن ایجاد شده بوده و در مرکز آن ها اجاقی قرار داشته. به باور باستان شناسان اتاق های بزرگ احتمالاً نشیمن اصلی و اتاق های کوچکتر فضای خواب بوده. حصیر در سقف برای پوشش و در کف برای زیرانداز به کار رفته. در کف درگاه ها و پی دیوارها هم از سنگ استفاده شده. مجموعهٔ بخاری مرکزی و نیمکت های اطراف آن در یکی از اتاق ها احتمالاً دارای عملکرد کرسی امروزی بوده است. در تپه ای کوچک بیرون شهر تعدادی از قبور به پهلو خوابانده شده قرار دارد. اغلب قبور ساده اند به جز یک قبر که دیوارهای آن با لاشه سنگ و سقفش با تخته سنگ پوشیده شده. در کنار این قبر، قبر یک اسب هم وجود دارد. فلات مرکزی و شمالی ایران. از ۵٫۲۰۰ سال پیش دوره ای دیگر از سکونت در تپهٔ جنوبی سیلک آغاز شد که تا ۴٫۸۰۰ سال پیش ادامه یافت. گل نوشته ها و مهرهای استوانه ای ازین دوران حاکی از حضور و نفوذ تمدن شوش است. درین دورهٔ سیلک محله هایی با خانه های مسکونی و کوچه هایی در اطراف خانه
ها ایجاد شده. خانه ها پی سنگی و دیوارهایی خشتی داشته اند که در بالا انحنایی پیش آمده داشته و روی سقف ها با گنبد خشتی پوشانده شده است. قبور در زیر کف اتاق ها به حالت چمباتمه یافت شده و مردگان به همراه آینه مسی، ظروف مرمری، آویز نقره ای، گوشواره طلا، نقره، یا لاجوردی و کمربند با حلقه دفن شده اند. در برخی قسمت ها کودکان در گورهای خمره ای دفن شده اند. سبک خانه های این دوران از سیلک شباهت بسیاری به خانه های روستایی امروزی اطراف کاشان دارد. مدتی کوتاهی پس از آغاز هزارهٔ سوم پیش ازمیلاد، سیلک رها شده و تا اواخر هزارهٔ دوم پیش ازمیلاد (در عصر آهن) مسکون نشد. در حدود ۵٫۰۰۰ سال پیش هم در تپهٔ حصار در ۳ کیلومتری دامغان شهری تشکیل شد که به «تپهٔ حصار دوران ۳» موسوم است. این مشتمل بر بناهای کوچک خشتی بود که با معابر خاکی و فضاهای باز از هم جدا می شدند. تقریباً یک سوم فضای شهر به فعالیت های تولیدی به ویژه ذوب مس و ساخت اشیاء مسی اختصاص داشت. از بخش های نامسکون پشته برای تدفین مردگان استفاده می شد. تعدد مدفن ها در حصار از میانهٔ هزارهٔ سوم پیش ازمیلاد شاهدی بر ثروت قابل توجه در این جامعه بوده. گرچه شهر در این زمان کمی کوچک
تر شده، ولی سازه ای خاص و خوش ساخت داشته که پر از فلزات و اشیاء گرانبها بوده است. این بنای بزرگ شامل هشت اتاق بوده و در آتش سوخته و منهدم شده. دور بنا را یک حصار دفاعی کشیده شده بودند که تنها یک ورودی دارد و احتمالاً یک برج دیده بانی از آن ورودی محافظت می کرده. این بنا یا معبد بوده یا به خانوادهٔ بزرگی تعلق داشته. بنا از اتاق های مستطیلی تشکیل شده بوده که از داخل با گچ یا آهک اندود شده بوده اند. این بنا در حدود ۴٫۰۰۰ سال پیش در آتش سوخته که به وضوح نتیجه ای حمله ای خشونت بار بوده. در فلات شمالی ایران هم تورنگ تپه در عصر برنز مسکون بوده و حدود ۴٫۰۰۰ سال پیش در آن سازهٔ بزرگ خشتی و پله پله ای ساخته بوده اند. این بنا ۸۰ متر طول و ۱۳٫۵ متر ارتفاع (در دو طبقه) داشته. به این ترتیب مقیاس این سازه با سازهٔ معاصر زیگورات بزرگ اور-نامو در شهر اور مشابه بوده. شمال غربی ایران. در طول عصر برنز، شمال غربی ایران (آذربایجان) یک حوزهٔ فرهنگی مجزا را تشکیل می داده. دو گونهٔ فرهنگی در این منطقه وجود داشته که با دریاچه ارومیه از هم جدا می شدند و به فرهنگ شمالی و فرهنگ جنوبی موسومند. محوطهٔ کلیدی فرهنگ شمالی هفتوان تپه است. در او
اخر هزارهٔ چهارم پیش ازمیلاد مردمانی در هفتوان مسکون شدند که خانه های گرد و سفالی جلاخورده و تیزه می ساخته اند و به نظر اصلیتشان از شمال (قفقاز جنوبی) بوده. این سکونت گاه به «هفتوان تپه دوران ۸» موسوم است. بعدها در دوران های ۷ و ۶ هفتوان تپه اتاق های مربع و مستطیل به همراه معبر و دیوار پیرامون شهر ساخته شدند. خانه ها بر روی مجموعه ای از تراس ها ساخته می شد و شواهدی مبنی بر تفاوت کارکردی بین فضاها هست. این خانه ها به الگوی تثبیت شده در آناتولی و قفقاز جنوبی در اوایل عصر برنز نزدیک است. ارتفاع دیوار پیرامون شهر با ۳٫۳ متر می رسیده. هفتوان تپه به دلیل تداوم استقرار تکامل و تحول معماری را در غرب ایران نشان می دهد. از فرهنگ جنوبی این منطقه (مستقر در جنوب دریاچهٔ ارومیه) تنها دو درهٔ اوشنو (استقرار معروف به دورهٔ دینخواه) و سولدوز کاوش شده اند. از دیوارهای خشتی ضخیم دورهٔ دینخواه به نظر می رسد سکونت گاهی شهری در منطقه وجود داشته، ولی معماری و الگوی سکونت این دوران به دلیل کاوش های محدود در دست نیست. پایان عصر برنز. پیشتر باور بر این بود که تمدن های عصر برنز در اثر حملات خشونت بار و مهاجرت های گسترده زوال یافتند، ول
ی بنابر پژوهش های موجود، زوال مراکز تمدن عصر برنز روندی تدریجی داشته که چند قرن طول کشیده. سکونت در برخی مناطق، مانند اطراف تپه سیلک، متوقف شد و برخی (مثل دشت اطراف تپه حصار) رها شدند. در جاهای دیگر (مثل گرگان) جمعیت به شدت کاهش یافت. در حوضهٔ هیرمند، شرایط آب نقش مهمی در رهایی شهر سوخته و حریمش داشت. به نظر می رسد شهر به تدریج رها شده بوده باشد. در دوران چهار این شهر، تنها یک ساختمان در محوطه برپا بود. بااین حال در همان زمان حدود چهل روستای کوچک در اطراف شهر سوخته مسکون بوده که حاکی از آن است که تغییر بیشتر در ساختار اجتماعی و سیاسی بوده تا در جمعیت. بازسازی زبان شناختی در شرق ایران نشان می دهد که منطقه در هزارهٔ دوم و سوم پیش ازمیلاد مردمانی پیشاهندوآریایی بودند و گروه های ایرانی زبان بین حدود ۳٫۴۰۰ سال پیش تا اوایل هزارهٔ اول پیش ازمیلاد، یعنی حدود سه-چهار قرن پس از شروع زوال شهرهای عصر برنز وارد ایران شدند. نتایج پژوهش ها در مورد گذار از عصر برنز به عصر آهن در غرب ایران هنوز چندان قطعی نیست. عصر آهن. عبارت «عصر آهن» در ایران برای اشاره به تغییرات فرهنگی ای به کار می رود که اینجا چند قرن زودتر از جاهای دیگ
ر در خاور نزدیک روی دارد و ربطی به ابداع فناوری یک فلز جدید ندارد. در این دوران مردمان آریایی وارد فلات ایران می شوند و تا زمان به قدرت رسیدن مادها تحت تسلط آشوری ها می مانند. شمال غربی ایران نیز در نیمهٔ اول هزارهٔ اول پیش ازمیلاد (دورهٔ موسوم به عصر آهن سوم) در تسلط اورارتوها بوده. شمال غربی ایران. باستان شناسان عصر آهن ایران را با تشکیل «حسنلوی دورهٔ ۵» در هفت کیلومتری نقده آغاز می کنند. در حدود ۳٫۴۵۰ سال پیش مردمانی در حسنلو ساکن می شوند و به همراه خود معماری تازه ای در این مکان برپا می کنند که با معماری بومی فلات ایران متفاوت است. پژوهشگران این معماری جدید را به آریایی های مهاجر نسبت می دهند که از مشخصات آن صفه، تالار ستون دار، ایوان، و حیاط است. از حسنلوی دوران ۵ بقایای دیوارهای خشت خام، دالان های کشیده که احتمالاً معبد بوده اند، و جاده های مخصوص ارابه های جنگی یافت شده است. برای نگهداری سقف اتاق های مرکزی از ستون های چوبی استفاده شده. حسنلوی دورهٔ ۴ مهم ترین محوطهٔ عصر آهن در غرب ایران است. معماری آن مستقیماً روی حسنلوی دورهٔ ۵ ساخته شده و شامل چند بنا با ابعاد و تزئینات قابل توجه است. این بناها مجموعه
ای به مساحت ۱٫۰۰۰ متر مربع را تشکیل می دهند که در گذر زمان با افزوده های معماری، حیاط ها، یک دروازه، و اتاق های انباری تکمیل شده است. ساختمان ها همه تالاری مرکزی با دو ردیف ستون، نیمکت های در راستای دیوارها، و اجاقی در وسط تالار دارند. ساختمان شماره ۲ (که بزرگترین این ساختمان هاست و در آن حدود ۱٫۵۰۰ دست ساخته پیدا شده) یا کاخ بوده یا به احتمال بیشتر معبد. همهٔ تالارهای ستون دار به شکل دقیق و پرزحمت ساخته شده اند و نشان از حضور طبقهٔ اربابی قدرتمندی می دهند. از این دوران حسنلو هنوز خانه هایی از شهروندان معمولی کاوش نشده. دیوار تدافعی و استحکامات نظامی دیگری هم در این شهر یافت نشده است. مجموعهٔ ساختمان هایی با تالار ستون دار اولین نوع شناخته شدهٔ این گونه ساخت وساز در ایران هستند و چیزی به ابعاد آن ها تا زمان تخت جمشید در ایران ساخته نشده. این بناها کم وبیش مرجع ساختمان هایی با تالارِ ستون دار در معماری قرن هشتم و هفتم پیش ازمیلاد در محوطه های مادی تپه نوشیجان و تپه گودین ۲ هستند. بعدها هخامنشیان نیز در پاسارگاد، تخت جمشید، و آپادانا این سنت را ادامه دادند. اینکه این امر حاکی از مهاجرت گستردهٔ آریایی ها یا همگ
ون سازی فرهنگی است هنوز نیاز به تحقیق دارد. حدود ۱۰۰ سال پس از برپایی حسنلوی ۴، در حدود ۲۸۰۰ سال پیش، حسنلو به شکلی ناگهانی خشونت بار با خاک یکسان شد. در پی این رویداد صدها مرده در خرابه های شهر دفن شدند. مهاجمان حسنلو احتمالاً اورارتویی هایی بودند که از شمال غربی می آمدند. این ها بر روی خرابه های سکونت گاه دیگری ساختند که به حسنلوی ۳ب معروف است. از دیگر محوطه های این منطقه می توان از تپهٔ کردلر (دوره ۱) و گورستان تپهٔ دینخواه (دوره ۲) یاد کرد. بخش مرکزی زاگرس. در حدود ۲۹۰۰ سال پیش در تپهٔ شرقی باباجان سکونت گاهی موسوم به «باباجان دوران ۳» تشکیل شد که تالار ستون دار و اتاق های متعددی دارد و این امر احتمال آیینی بودن این محل را تأیید می کند. وجود استحکامات نظامی هم ناظر به تهدیدهای نظامی برای این محل است. به باور باستان شناسان، باباجان می تواند حلقهٔ ارتباطی معماری حسنلو به معماری دوران هخامنشی باشد. تالارها با خشت منقوش در نقش های مختلف ساخته شده اند و ۵٫۵ متر ارتفاع و ۱٫۵ متر ضخامت داشته اند. سقف تالارها از تیرهای چوبی به قطر ۹۰ سانتی متر ساخته شده بوده که با ستون های چوبی نگه داشته شده بودند. باباجان دوران
سه در حدود ۲۸۰۰ سال پیش در اثر حملهٔ آشوری ها سوخت. جنوب غربی ایران. مهمترین اثر باقی مانده از عصر آهن در جنوب غربی ایران چغازنبیل است که آن را فرمانروای ایلام اونتاش ناپیریشا در سال ۳٫۲۶۵ سال پیش در ۳۰ کیلومتری شهر شوش برپا کرد. چغازنبیل و معبدش در آن دوران مهم ترین مرکز مذهبی مردمانی ایلامی بوده و از مهم ترین زیگورات های جهان باستان به شمار می رود. چغازنبیل شهری با سه حصار تودرتو بود که عبارتند از بین حصارهای میانی و بیرونی، بقایای ۱۲ معبد قرار دارند که هر کدام برای یکی از برای الهه های و خدایان دیگر ایلام ساخته شده اند. بین حصار میانی و داخلی نیز دو کاخ، دو معبد ناشناخته، و یک تصفیه خانه ساخته شده. این محدوده به «محلهٔ شاهی» معروف است. در داخل حصار درونی (محدوده ای که شهر مقدس یا تمنوس نامیده می شود)، زیگورات عظیمی هست با قاعدهٔ مربع شکل به طول ۱۰۲٫۲ متر، که در حال حاضر ۳ طبقهٔ آن موجود است. هر طبقه از زیگورات بر روی محوطه یا سکویی به ارتفاع ۱ الی ۱٫۵ متر ساخته شده. به باور باستان شناسان این زیگورات ۵ طبقه بوده که عبارتند بوده اند از: سازندگانِ ایلامی زیگورات هر کدام از طبقات را از زمین با پیِ مستقل و جدا
ساخته و بالا آورده اند، چنان که هر طبقه داخل دیگری قرار گرفته. این امر از نشست ساختمان در مرکز هم جلوگیری می کند و ایستایی بنا را افزایش می دهد. به باور رومن گیرشمن، ابتدا دو طبقهٔ زیرین پیرامون حیاطی باز بنا گردیده اند و بعدها طبقات بالایی را به شکل متحدالمرکز در این حیاط ساخته اند. در وسط هر ضلع زیگورات دروازه ای وجود داشته که امکان ارتباط با طبقات بالا (بر خلاف زیگورات های میانرودان) از طریق پلکان ممکن بوده. تنها پلکان جبهه جنوب غربی تا معبد در طبقهٔ پنجم امتداد داشته. زیگورات از دیوارهایی به ضخامت دو متر تشکیل شده که در داخل با خشت خام به ابعاد ۱۰ در ۴۰ در ۴۰ و در نما با آجر به ابعاد ۱۰ در ۳۵ در ۳۵ و ۸ در ۳۷٫۵ در ۳۷٫۵ ساخته شده اند. سقف طبقهٔ اول از خشت خام به شکل طاق آهنگ است و کف از خشت شکسته است و روی آن با ساروج اندود شده. کف پله ها و سنگفرش دروازه ها سنگی است. دیوارها با رنگ سفید اندود شده و با رنگ سرخ تزئین شده اند و روی آن ها در هر ۱۰ ردیف آجر گل میخ های سفالین لعاب دار جای داده شده است. درهای چوبی نیز با شیشهٔ رنگی تزئین شده اند. ناودانی ها با قیر اندود شده اند. بنای مدوری در ضلع جنوب غربی برپا اس
ت که برخی باستان شناسان آن را پایهٔ مجسمه و برخی محراب یا قربانگاه دانسته اند. چغازنبیل و زیگوراتش را آشوربانی پال ۲۶۴۰ سال پیش غارت کرد. شهر شوش، پایتخت تمدن ایلام که وسعتش به ۳۰۰ هکتار می رسید نیز در یورش آشوربانی پال با خاک یکسان شد، همهٔ آثار تمدنش از بین رفت، و بعدها روی آن شهر دیگر ساختند. از معماری شوشِ ایلامی هیچ دانسته ای در دست نیست، بااین حال می توان شکل پیرامون دیوارهای معبد خشتی عظیمی را دید. ژاک دو مورگان نیز بر این باور بوده که تپه ای در حریم شوش (که او آن را آکروپُل نامید) معبد یا کاخ فرمانروایان ایلامی بوده. فلات مرکزی ایران. حدود ۳٫۰۰۰ سال پیش، دورهٔ دیگری از سکونت در تپهٔ جنوبی سیلک (دوره ششم) آغاز شد که دویست سال ادامه یافت. مهمترین یافته های معماری از این دوران قلعه ای چندضلعی به مساحت ۲٫۰۰۰ مترمربع است که کف و دیوارهای خشتی داشته و برج و باروی خشتی اش با سنگ مستحکم شده بوده است. گورها در این سکونت گاه در مجموعه هایی منظم با پوشش خرپشته ای به شکل گودال قرار دارند که روی آن های پوشیده شده و در نتیجه سطح قبرها اندکی از سطح زمین بلندتر است. ایجاد صفه و ساخت بنا بر روی آن در این دوره از تپه س
یلک دیده می شود که از مشخصه های معماری آریایی بوده و بعدها در معماری مادی و هخامنشی به کار گرفته شده. نوشی جانِ دورهٔ یک نیز سکونت گاهی از مردم ماد بود که حدود ۲۷۵۰ سال پیش تشکیل شد. این مجموعه شامل حصار، قلعهٔ دفاعی، و دو نیایشگاه (معبد غربی قدیمی تر و آتشکده) بوده. نقشهٔ معبد غربی به شکل مربع است و اتاقی پیش ورودی در سمت چپ ورودی دارد. دیوارها از جنس خشت با پشت بند در سمت خارجی هستند و شالوده ای سنگی به عمق ۲۵ سانتی متر دارند. بعدها در مجاورت معبد غربی تالاری ستون دار ساخته اند که کف آن از کف معبد ۱٫۷ متر بالاتر است. ورودی های معبد غربی پیش از ساختن آتشکده مسدود شده. آتشکده با پلانی به شکل لوزی پلکانی (چلیپایی) ساخته شده و شامل پیشخوان، دالان مارپیچی و اتاق اصلی است. در اتاق اصلی محرابی به شکل مربع و ضلع ۰٫۸۵ متر قرار دارد. قلعهٔ دفاعی هم پلانی مستطیلی و اتاق هایی مارپیچی دارد. سقف پیشخوان آتشکده را با طاق آهنگی ساخته اند که بسیار شبیه به تویزه های گچی و قالب ریزی شده ای است که بعدها در معماری اسلامی ایران استفاده شد. از دیگر محوطه های مهم عصر آهن در فلات مرکزی ایران می توان به تپهٔ سِگْزآباد و تپهٔ هگمتانه
شورش ۱۰ اوت ۱۷۹۲ () از رویدادهای انقلاب فرانسه است. حمله گارد ملی کمون پاریس، فدره های مارسی و برتانی به کاخ تویلری باعث سقوط سلطنت در فرانسه شد. لوئی شانزدهم و خانواده اش در مجلس پناه گرفتند. پایان رسمی سلطنت فرانسه شش هفته بعد و به عنوان یکی از اولین اعمال کنوانسیون ملی جدید، انجام شد. مورخان انقلاب اغلب این شورش و نتایج آن را "وقایع ۱۰ اوت" یا "روز دهم اوت" می خوانند. در فرانسه آن را "انقلاب دوم" می گویند.
کوه سوریباچی () کوهی با ارتفاع ۱۶۹ متر در جنوب غربی انتهای جزیره ایوو جیما ژاپن است. این جزیره و کوه آن در شمال غرب اقیانوس آرام قرار گرفته و جزئی از شهرستان اُگاساوارا و کلان شهر توکیو به شمار می آید. نام این کوه از واژه ژاپنی سوریباچی گرفته شده که به معنی هاون است و شکل هاون گونهٔ این کوه دلیل این نام گذاری است. از آنجا که گازهای آتشفشانی و بخار از قله این کوه همواره به پایین سرازیر است و از دریا مانند یک چپق روشن دیده می شود به این کوه، کوه چپق (パイプ山، پایپو یاما) هم گفته اند. عکس نمادین جو رزنتال از جنگ جهانی دوم، با عنوان برافراشتن پرچم در ایوو جیما در نوک این کوه برداشته شده است. این عکس در قله این کوه و در جریان نبرد ایوو جیما در سال ۱۹۴۵ گرفته شده و تفنگداران دریایی ایالات متحده را در حال برافراشتن پرچم آمریکا نشان می دهد. یک کشتی آمریکایی مهمات به نام «یواس اس سوریباچی» با اشاره به این کوه نام گذاری شده است. زمین شناسی. از نظر زمین شناسی، این کوه یک مخروط خاکستر از آندزیت است که در اثر فعالیت های آتشفشانی به وجود آمده است. تصور می شود که این کوه دریچه ای خاموش به آتشفشانی فعال است (به نام ایو-تو که نا
م جزیره به طور کل هم به حساب می آید). از سال ۱۸۸۹ تا ۱۹۵۷، دولت ژاپن ۱۶ فوران آتشفشانی در قله ثبت کرد. یکی از فوران ها شصت و پنج دقیقه به طول انجامید و دهانه ای به قطر ۳۵ متر و عمق ۱۵ متر در باند یک فرودگاه سابق جنگ جهانی دوم ایجاد کرد. سازمان هواشناسی ژاپن گزارش داد که در ۲ مه ۲۰۱۲، یک فوران کوچک باعث تغییر رنگ آب در شمال شرق جزیره شد و پدید آمدن یک دودخان جدید را تأیید کرد. تاریخ. در طول جنگ جهانی دوم، ژاپنی ها در کوه سوریباچی و روی آن شبکه ای از دالان ها و پناهگاه های زیرزمینی ساختند. در فوریه ۱۹۴۵، تفنگداران دریایی ایالات متحده به جزیره حمله کردند و نبرد بزرگی آغاز شد. برای ایالات متحده، ایوو جیما یک نقطه راهبردی مهم بین ایالات متحده و سرزمین اصلی ژاپن بود که به عنوان محل فرود بمب افکن های بی-۲۹ آسیب دیده که پس از بمباران ژاپن به جزایر ماریانا بازمی گشتند مورد نیاز بود. نبرد ایوو جیما بسیار شدید بود و جان افراد زیادی را گرفت. نزدیک به ۷۰۰۰ آمریکایی و ۲۰۰۰۰ ژاپنی در این نبرد کشته شدند. در فرهنگ عامه. عکس جو رزنتال از خبرگزاری آسوشیتدپرس از برافراشتن پرچم ایالات متحده در بالای کوه ۱۶۹ متری سوریباچی در این ج
زیره توسط شش تفنگدار دریایی ایالات متحده به تصویری نمادین از نبرد و تلاش های جنگی آمریکا در اقیانوس آرام تبدیل شد. بر اساس داستان نبرد ایوو جیما تاکنون فیلم آمریکایی پرچم های پدران ما و فیلم ژاپنی نامه هایی از ایوو جیما هر دو فیلم با کارگردانی کلینت ایستوود در سال ۲۰۰۶، ساخته شده است. این فیلم مواضع هر دو طرف متخاصم را در این درگیری نشان می دهد. فیلم شن های ایوو جیما محصول ۱۹۴۹ به کارگردانی آلن دوان و با بازی جان وین نیز، یک جوخه از تفنگداراندریایی ایالات متحده را دنبال می کند که برای نبرد در ایوو جیما آماده می شوند.
ست یک شخصیت تخیلی ابرشرور در کتب می باشد و منتشر شده توسط مارول کامیکس است. این شخصیت اولین بار در ثور شماره ۲۴۰ (اکتبر ۱۹۷۵) حضور پیدا کرد و به‎دست روی توماس، بیل مانتلو و سل باسما ساخته‎شد. ست برادر اوزیریس است. او مدت‎هاست که علیه خدایان دیگر جنگیده است. در بعضی مواقع پس از ماجراجویان ونیر، امپراطوری مصر آنچه را در سن هیبوری استیگیا بود، ساخته بود، ست جعل‎شده بزرگان را جعل کرد و او را پرستش کرد. او این کار را با کمک گرگ انجام داد. حدود ۲۹۵۰ سال قبل از میلاد، ست به عنوان ان صباه نور ظاهر شد، که بعد از آن آپوکالیپس شد.