Payamvdn/NorthPersian_fa_wiki huggingface dataset:
لتای رودهای کایا و ریبِیرا د کونکوش را به دلیل اشغال اولیونسا از سوی اسپانیا در سال ۱۸۰۱ به رسمیت نمی شناسد. این سرزمین، اگرچه در عمل تحت کنترل اسپانیاست، در نظر حقوقی همچنان بخشی از پرتغال محسوب می شود، و بنابراین هیچ مرزی در آن ناحیه به طور رسمی به رسمیت شناخته نمی شود. جغرافیای طبیعی. پرتغال در سواحل غربی فلات شبه جزیره ایبری قرار دارد؛ این فلات خشکی های دریای مدیترانه را از اقیانوس اطلس جدا می کند. پرتغال در ساحل اقیانوسی این فلات قرار گرفته و رودخانه های متعددی آن را می پیمایند که بیشترشان از اسپانیا سرچشمه می گیرند. بیشتر این رودها از شرق به غرب جریان یافته و به اقیانوس اطلس می ریزند. از شمال به جنوب، مهم ترین رودها عبارت اند از: مینهو، دورو، موندگو، تاقو و گادیانا. خط ساحلی. فلات قاره ای پرتغال مساحتی برابر با دارد، اگرچه عرض آن از در شمال تا در جنوب متغیر است. این منطقه دارای ناهمواری های قابل توجهی است که با دره های ژرف زیرآبی و ادامهٔ رودخانه های اصلی شناخته می شود. برآمدگی استرِمادورا میان دشت های ژرف دریایی ایبری و تاقو قرار دارد، در حالی که شیب قاره ای با کوه های دریایی احاطه شده و به تپه زیرآبی
برجستهٔ گورینگه در جنوب متصل است. در حال حاضر، دولت پرتغال ادعای حاکمیت تا عمق زیر سطح دریا یا تا عمق قابل بهره برداری را دارد. ساحل پرتغال گسترده است؛ در کنار حدود خط ساحلی پرتغال قاره ای، مجمع الجزایر آزور (به طول ۶۶۷ کیلومتر) و مادیرا (۲۵۰ کیلومتر) عمدتاً دارای سواحل صخره ای و ناهموار هستند. این چشم اندازها عمدتاً میان صخره های تند و ساحل های شنی نرم متناوب اند؛ منطقهٔ آلگاروه به دلیل ساحل های شنی اش که محبوب گردشگران اند، شناخته می شود، در حالی که ناحیهٔ ساحلی اطراف دماغهٔ سنت وینسنت به صخره های پرشیب و هولناک معروف است. یکی از ویژگی های جالب خط ساحلی پرتغال ریا فورموزا است که با جزایر شنی و اقلیمی دلپذیر همراه با تابستان های گرم (اما نه داغ) و زمستان های ملایم مشخص می شود. در مقابل، خط ساحلی ریا د آویرو (در نزدیکی آویرو، که «ونیز پرتغال» خوانده می شود) توسط دلتایی به طول حدود و عرض حداکثر شکل گرفته که غنی از ماهی و پرندگان دریایی است. چهار کانال اصلی از میان جزایر و جزیره چههای مختلف در مصب رودهای ووگا، آنتوا، بوکو و فونتائو می گذرند. از قرن ۱۶ میلادی، این پیشروی های باریک خشکی تالابی را شکل داده اند که
باعث تولید نمک شده است. این ناحیه همچنین در دوران رومیان شناخته شده بود، و نمک ارزشمند آن به روم صادر می شد. در مجمع الجزایر آزور، ساحل هایی با شن های سیاه و سنگ ریزه ای رایج اند؛ فقط در موارد نادری شن های سفید وجود دارد (مانند جزیرهٔ سانتا ماریا در آلماگرِیرا). جزیرهٔ پورتو سانتو در مجمع الجزایر مادیرا یکی از معدود سواحل ماسه ای گسترده در پرتغال را دارد. دستگاه های اندازه گیری مد در سواحل پرتغال افزایش در سطح دریا را ثبت کرده اند که باعث طغیان مصب ها و دلتاهای داخلی برخی از رودخانه های اصلی شده است. در نتیجهٔ مالکیت های دریایی و خط ساحلی طولانی، پرتغال دارای منطقه اقتصادی ویژه ای به وسعت است. این سومین منطقه اقتصادی ویژهٔ بزرگ در میان کشورهای اتحادیه اروپا و بیستمین در جهان است. این منطقهٔ دریایی که پرتغال در آن حقوق ویژهٔ سرزمینی برای بهره برداری اقتصادی و استفاده از منابع دریایی دارد، منطقه ای به وسعت را در بر می گیرد (شامل: پرتغال قاره ای ۳۲۷٬۶۶۷ کیلومتر مربع، جزایر آزور ۹۵۳٬۶۳۳ کیلومتر مربع، جزایر مادیرا ۴۴۶٬۱۰۸ کیلومتر مربع). قاره. قلمرو پرتغال در جریان تشکیل گندوانا شکل گرفت و پس از آغاز جدایی پانگه آ
به صفحات کوچکتر، به خشکی های اروپا پیوست. صفحه ایبری در جریان کوه زایی کادومی در اواخر پیشین زیستی نو (حدود ۶۵۰ تا ۵۵۰ میلیون سال پیش) از حاشیه های گندوانا شکل گرفت. به واسطهٔ برخورد و پیوستگی، گروهی از کمان های جزیره ای (از جمله صفحهٔ ایبری مرکزی، اوسّا-مورنا و صفحهٔ پرتغال جنوبی) از گندوانا جدا شدند، اما این صفحات از آن زمان به طور قابل توجهی از هم جدا نشده اند. در دوره میانه زیستی، این سه صفحه «پرتغالی» بخشی از صفحه آرموریک فرانسه شمالی بودند تا زمانی که خلیج بیسکای جدا شد. پس از جدا شدن دشت ژرف ایبری، ایبری و اروپا به تدریج از آمریکای شمالی فاصله گرفتند و منطقهٔ شکست میانه اطلس این سه صفحه را از قارهٔ بزرگ جدا کرد. در نهایت، ایبری با جنوب فرانسه برخورد کرده و به صورت شبه جزیره ای در اروپا درآمد (در دوره کهن زیستی نوین). از اواخر الیگوسن، صفحه ایبری بخشی از صفحه اوراسیا شده و مرز میان اوراسیا و آفریقا در امتداد گسل انتقالی آزور-جبل الطارق قرار گرفته است. شبه جزیره ایبری که با خط ساحلی اش تعریف می شود، بخشی از ناحیهٔ شکست زمین ساختی واریسکان موسوم به جرم سنگ ایبری-هسپریایی است که بخش مرکز-غربی فلات را در بر
می گیرد. این ساختار توسط رشته کوه مرکزی قطع می شود که از شمال شرق به جنوب غرب امتداد دارد و با رشته کوه بائتیک اروپا (بخشی از زنجیره آلپ) موازی است. این رشته کوه مرکزی به دو بخش تقسیم می شود و سه سامانه رودخانه ای عمده، نواحی زمین ریخت شناسی متفاوت را زهکشی می کنند: میستهٔ شمالی (با میانگین ارتفاع ۸۰۰ متر که توسط رود دورو (از شرق به غرب) زهکشی می شود. میستهٔ جنوبی (با ارتفاعی در حدود ۲۰۰ تا ۹۰۰ متر که توسط رود تاقو (از شرق به غرب) و رود گادیانا (از شمال به جنوب) از اسپانیا تغذیه می شود و حوضه های تاقوی سفلا و سادو را در بر می گیرد. در شمال، چشم انداز در مناطق داخلی کوهستانی است و فلات هایی با چهار گسل، امکان ایجاد مناطق کشاورزی حاصل خیزتر را فراهم کرده اند. مناطق جنوبی تا آلگاروه عمدتاً دشت های پست موج دار دارند و اقلیمی گرم تر و خشک تر از شمال خنک و پربارش دارند. دیگر رودهای مهم، دورو، مینهو و گادیانا هستند که مانند تاقو، از اسپانیا سرچشمه می گیرند. موندگو که از سرا دا استرلا (بلندترین کوه های پرتغال قاره ای با ۱۹۹۳ متر) سرچشمه می گیرد نیز مهم است. فهرست کامل تر در فهرست رودهای پرتغال آمده است. هیچ دریاچه ط
بیعی بزرگی در پرتغال قاره ای وجود ندارد و بزرگ ترین منابع آب درون مرزی آن دریاچه های پشت سد هستند، مانند سد آلکِوا که با طول ۸۳ کیلومتر و مساحت ۲۵۰ کیلومتر مربع، بزرگ ترین دریاچه مصنوعی اروپا است. با این حال، چند دریاچه آب شیرین کوچک در پرتغال وجود دارند که مشهورترین آن ها در سرا دا استرلا، یعنی دریاچهٔ کومپریدا ("Lagoa Comprida") و دریاچهٔ اسکورا ("Lagoa Escura") هستند که از یخچال های طبیعی کهن به وجود آمده اند. دریاچه پاتِیرا د فِرمِنتلوس در نزدیکی آویرو یکی از بزرگ ترین دریاچه های طبیعی شبه جزیره ایبری و سرشار از حیات وحش است. در مجمع الجزایر آزور، دریاچه ها در دهانهٔ آتشفشان های خاموش شکل گرفته اند؛ دریاچه فوگو و دریاچه هفت شهر (دو دریاچهٔ کوچک متصل به هم) از جملهٔ این موارد در جزیره سائو میگل هستند. تالاب هایی نیز در سواحل اطلس وجود دارند، مانند تالاب آل بوفیرا و تالاب اوبیدوس (نزدیک فوش دو آرلیو، اوبیدوس). مجمع الجزایر. علاوه بر بخش اروپایی، پرتغال شامل دو ناحیهٔ خودگردان در اقیانوس اطلس است که از مجمع الجزایر مادیرا و آزور تشکیل شده اند. مادیرا که بر روی صفحهٔ تکتونیکی آفریقا قرار دارد، شامل جزیرهٔ اصل
ی مادیرا، پورتو سانتو و جزایر کوچک ساواج می شود. مجمع الجزایر آزور که در محل تلاقی صفحات آفریقا، اروپا و آمریکای شمالی واقع شده اند، بر پشته میانی اقیانوس اطلس گسترده شده اند. این مجمع الجزایر دارای ۹ جزیره است که معمولاً به سه گروه (غربی، مرکزی و شرقی) تقسیم می شوند و چندین صخرهٔ کوچک به نام فورمیگاش نیز بین جزایر سائو میگل و سانتا ماریا قرار دارند. هر دو گروه جزیره دارای منشأ آتشفشانی هستند و فعالیت های آتشفشانی و لرزه ای تاریخی در آن ها تا امروز ادامه دارد. مجمع الجزایر آزور، یکی از نواحی خودگردان پرتغال، در اقیانوس اطلس شمالی و حدود ۱۶۰۰ کیلومتری غرب سرزمین اصلی پرتغال واقع شده و از ۹ جزیرهٔ اصلی تشکیل شده است. این جزایر در سه گروه شرقی، مرکزی و شمال غربی تقسیم می شوند. مرکز این جزایر شهر پونتا دلگادا در جزیره سائو میگل است. آزور بخشی از پشته میانی اقیانوس اطلس است و در واقع رشته کوهی آتشفشانی در دل اقیانوس محسوب می شود. بلندترین نقطه آن کوه پیکو با ارتفاع ۲۳۵۱ متر است که بلندترین نقطه پرتغال نیز به شمار می آید. زمین لرزه ها و فوران های آتشفشانی در این منطقه رایج اند، از جمله فوران بزرگ کاپلینیوش در ۱۹۵۷–
۵۸. اقلیم آزور نیمه گرمسیری مرطوب است و پوشش گیاهی آن ترکیبی از گونه های اروپایی و مدیترانه ای است. کشاورزی گسترده شامل غلات، سبزیجات، میوه ها، انگور شرابی و آناناس در آن رواج دارد. جزیره پیکو به خاطر تاکستان هایش در فهرست میراث جهانی یونسکو قرار دارد و سائو ژرژه به تولید پنیر باکیفیت شهرت دارد. همچنین در سائو میگل دو مزرعه چای فعال وجود دارد که از معدود نمونه های این صنعت در اروپاست. تماشای نهنگ ها از جاذبه های گردشگری مهم منطقه است و حدود ۲۰ گونه نهنگ و دلفین در پیرامون جزایر دیده می شوند. افزون بر این، در آزورها چندین آتشفشان زیرآبی نیز وجود دارد، مانند دم ژوآئو ده کاسترو، که در گذشته فوران هایی داشته اند، از جمله فوران «سراتا» در نزدیکی جزیره ترسیرا. آخرین رویداد مهم آتشفشانی در سال های ۱۹۵۷ تا ۱۹۵۸ در ساحل غربی جزیره فایال رخ داد و منجر به شکل گیری آتشفشان کاپلینیوش شد. رویدادهای زمین لرزهای در آزور رایج است. سواحل قاره ای پرتغال نیز گاه گاهی دچار زمین لرزه های شدید می شوند. آتش سوزی جنگل ها عمدتاً در فصل تابستان در سرزمین اصلی پرتغال رخ می دهند و پدیده های شدید جوی مانند بادهای نیرومند و سیل نیز بیشتر د
ر زمستان اتفاق می افتند. مجمع الجزایر آزور گاه به گاه در معرض توفندهای گرمسیری قرار می گیرند، مانند توفند ژان (۱۹۹۸) و توفند گوردون (۲۰۰۶). آب وهوا. کشور پرتغال دارای آب و هوای عمدتاً معتدل و مدیترانه ای است. آب و هوای این کشور در فصل زمستان مانند شهرهای ساحلی اسپانیا می باشد. میانگین دمای هوا در طول روز حداکثر تا ۱۷ درجه سانتی گراد (۶۴ درجه فارنهایت) می شود؛ اما رطوبت هوا در کشور پرتغال بسیار بیشتر از شهرهای ساحلی اسپانیا است. در فصل زمستان به طور متوسط تنها ۱۵ روز خشک در پرتغال حاکم است و ساعت تابش آفتاب در این فصل ۶ الی ۷ ساعت می باشد. در بهار فرایند گرم شدن به صورت تدریجی رخ می دهد. به طور متوسط حداکثر دمای هوا در ماه مهر ۲۵ درجه سانتی گراد (۷۴درجه فارنهایت) گرمتر از صفر می باشد در این فصل همچنین سواحل اقیانوس اطلس مرطوب تر از سواحل کشور اسپانیا است. در فصا تابستان نسیم با طراوتی از سمت دریا برفراز کشور پرتغال می وزد و شرایط آب و هوایی را بسیار دلپذیر می کند. درجه حرارت حداکثر ۲۶ درجه سانتی گراد (۷۹ درجه فارنهایت) است و ساعت تابش آفتاب ۱۲ الی ۱۳ ساعت است و تقریباً در تمام فصل های سال هوا خشک می باشد. در ف
صل پاییز دوباره رطوبت به هوای پرتغال برمی گردد و در ماه تقریباً ۱۳ الی ۱۸ روز خشک وجود دارد. در طول فصل های پاییز و زمستان ممکن است بارندگی رخ بدهد اما در تابستان و بهار این احتمال کمتر است و درجه حرارت تا ۳۹ درجه سانتی گراد بالای صفر می رسد. شمال پرتغال دارای آب و هوایی معتدل تر است اما شمال شرق دارای زمستان هایی طولانی تر و تابستان هایی گرم تر است. تابستان در جنوب کشور همچنین بسیار گرم است و در زمستان امکان بارش برف در شمال کشور وجود ندارد. تقسیمات کشوری. کشور پرتغال به هفت ناحیه و دو منطقه خودمختار (عبارت از مجمع الجزایرها) بخش شده است «پرتغالی» (در سمت چپ)]]
رومانی (به رومانیایی România) کشوری است در جنوب شرقی اروپا. پایتخت آن بخارست است. رومانی از غرب با مجارستان و صربستان، از شمال شرقی و شرق با مولداوی و اوکراین و از جنوب با بلغارستان همسایه است. مساحت رومانی ۲۳۸٫۳۹۱ کیلومتر مربع و مجموع مرزهای زمینی آن ۳۱۴۹٬۹ کیلومتر است. رومانی با داشتن مساحت ۲۳۸٬۴۰۰ کیلومتر مربع نهمین کشور اتحادیه اروپا از نظر مساحت است. کوه های کارپات، رومانی را به سه منطقه تقسیم می کنند: در شمال غربی ترانسیلوانیا، در جنوب والاچیا، در و شرق مولدووا. در امتداد ساحل، در شرق دانوب، دوبروجا واقع شده است. جنوب رومانی عمدتاً از دو دشت اصلی «کامپا رومانا» (دشت رومانی)، و دشت دانوب سفلی تشکیل شده است. در میانه کشور یعنی در ترانسیلوانیا زمین های مرتفعی به حالت فلات قرار دارند. زمین های منتهی الیه غرب رومانی نیز به صورت دشت است که در زبان رومانیایی به آن دشت غربی (câmpia de vest) می گویند. در شمال دوبروجا دلتای رود دانوب واقع شده که بزرگ ترین دلتای اروپا است و پرندگان و ماهیان زیادی در آن زندگی می کنند. بزرگ ترین رودخانه رومانی دانوب است که عمدتاً در مرز این کشور با بلغارستان جریان دارد. شهرهای بندرگ
اهی مهم رومانی چون گالاتی، برایلا، و تولسئا نیز در کناره رود دانوب واقع شده اند. رودهای دیگر کشور که اهمیت بازرگانی چندانی ندارند عبارتند از مورش، سومش، اولت، سیرت، و پروت. بلندترین نقطه کوهستان کارپات، مولدووئانو با ۲۵۵۴ متر ارتفاع است. رومانی از نظر منابع طبیعی غنی است. از جمله، نفت خام، گاز طبیعی، زغال سنگ قهوه ای و سخت، سنگ آهن، بوکسیت، نمک، طلا، نقره و اورانیوم در این کشور یافت می شود. نفت خام عمدتاً در مجاورت پلویشت در دره پراهووا تولید می شود. مهمترین کانسارهای سنگی در جنوب غربی کشور وجود دارد. ناهمواری ها. چشم انداز طبیعی رومانی تقریباً به طور مساوی بین کوه ها (۲۳ درصد)، دشت ها (۳۹ درصد) و تپه ها (۳۵ درصد) تقسیم شده است. این اشکال متنوع از عوارض جغرافیایی به طور نسبتاً متقارن از کوه های کارپات، که به ارتفاعی بیش از ۲۵۰۰ متر می رسد، تا دلتای دانوب، که تنها چند متر از سطح دریا ارتفاع دارد، گسترش یافته است. کمان کوه های کارپات بیش از ۱۰۰۰ کیلومتر در مرکز کشور ادامه یافته و مساحت آن ۷۱۰۰۰ کیلومتر مربع است. این کوه ها دارای ارتفاع کم تا متوسط هستند و پهنای این کوهستان بیش از ۱۰۰ کیلومتر نیست. آنها عمیقاً ت
وسط دره های طولی و عرضی تکه تکه شده اند و چندین رودخانه اصلی از آنها گذر می کنند. این ویژگی و این واقعیت که گردنه های گذرپذیر بسیاری در این کوهستان وجود دارد - برخی در ارتفاع تا ۲٬۲۵۶ متر - کوهستان کارپات را کمتر از سایر رشته کوه های اروپایی مانع جابه جایی مردم کرده است. یکی دیگر از ویژگی های متمایز کارپات، سطوح مسطح فرسایش یافته بسیاری است که در ارتفاعات نسبتاً زیاد قرار گرفته اند. در این محل ها، روستاهایی در ارتفاع بیش از ۱۲۰۰ متر وجود دارد. آب و هوا. رومانی به دلیل موقعیت خود در قسمت جنوب شرقی قاره اروپا دارای آب و هوایی است که حالت انتقالی بین معتدل و بَرّی دارد. شرایط آب و هوایی آن تا حدودی تحت تأثیر ناهمواری ها از منطقه به منطقه تفاوت هایی دارد. کوهستان کارپات به عنوان سدی برای توده های هوای اقیانوس اطلس عمل می کند. این سد باعث شده است که تأثیرات هوای اقیانوسی به غرب و مرکز کشور محدود شود. توده های هوای اقیانوسی در این بخش ها از کشور زمستان های معتدل و بارندگی های بیشتری را رقم می زنند. این کوه ها همچنین در برابر تأثیرات هوای بَرّی دشت وسیع اوکراین ایستاده و از ورود زمستان های سخت و هوای خشک کم باران از
آن دشت شمالی به جنوب و جنوب شرق رومانی جلوگیری می کنند. در منتهای جنوب شرق رومانی، تأثیرات اقلیم مدیترانه ای، آب و هوای دریایی معتدل تری را فراهم آورده است. میانگین دمای سالانه در رومانی ۱۱ درجه سانتی گراد در جنوب و ۸ درجه سانتی گراد در شمال کشور است. در بخارست، درجه حرارت از منفی ۲۹ درجه سانتی گراد در ماه ژانویه تا ۲۹ درجه سانتی گراد در ماه ژوئیه متغیر است. میانگین دما در ماه ژانویه ۳ درجه سانتی گراد و در ژوئیه ۲۳ درجه سانتی گراد محاسبه شده است. بارش ها، اگرچه در سراسر کشور کافی است، اما از غرب به شرق و از کوه به دشت کاهش می یابد. بارش در برخی مناطق کوهستانی بیش از ۱۰۱۰ میلی متر در سال است. میانگین بارش سالانه حدود ۶۳۵ میلی متر در مرکز ترانسیلوانیا، ۵۲۱ میلی متر در یاسی در مولداوی و تنها ۳۸۱ میلی متر در کنستانتسا در کنار دریای سیاه است. زمستان در رومانی معمولاً از نوامبر تا مارس است. بهار کوتاه است و گاهی اوقات به تابستان تبدیل می شود. تابستان از ماه مه تا اوت ادامه دارد. پاییزها طولانی است و از سپتامبر تا نوامبر ادامه می یابد. رودها. رود دانوب پس از ورود به رومانی در بازیاس، در جنوب غرب کشور، حدود ۱۰۷۵ کیل
ومتر را در خاک این کشور یا در امتداد مرزهای آن طی می کند. دانوب مرز جنوبی رومانی را با صربستان و بلغارستان تشکیل می دهد. تقریباً ۴۰ درصد از کل طول دانوب در رومانی پیموده می شود. تقریباً همه رودخانه های رومانی به صورت مستقیم یا غیر مستقیم از شاخه های رود دانوب هستند. مهم ترین این رودها عبارتند از: رود مورش، رود اولت، سیرت، یالومیتا، سامز و آرجش. رود اولت با ۶۱۵ کیلومتر درازا، طولانی ترین رودخانه ای است که کاملاً در داخل خاک رومانی قرار دارد. رودخانه های رومانی در درجه اول از شرق، غرب و جنوب از ستیغ مرکزی کوه های کارپات جاری هستند. این رودها از بارش باران و ذوب برف تغذیه می کنند که این امر باعث نوسان قابل توجهی در دبی آنها و گاهی اوقات سیل های فاجعه بار می شود. در شرق، آب رودخانه های کوچک تر توسط رودهای سیرت و پروت جمع آوری می شود. در جنوب، رودخانه ها مستقیماً به دانوب می ریزند و در غرب، آب ها توسط رود تیسا در قلمرو مجارستان جمع آوری می شوند. جنگل ها. حدود ۲۷ درصد مساحت کشور پوشیده از جنگل و بخش بزرگی از آن شامل جنگل های برگریز است. در مناطق پایین تر (تا حدود ۶۰۰ متر) بلوط، بلوط همیشه سبز، زغال اخته، افرای شبه
چناری، نمدار و زبان گنجشک می روید. به ویژه در مسیر دانوب و در دلتای دانوب جنگل های آبرفتی با بید و صنوبر وجود دارد. در ارتفاعات بالاتر (حدود ۱۲۰۰–۱۴۰۰ متر) عمدتاً راش و بلوط رشد می کنند. در بالای این ارتفاع نیز عمدتاً درختان با چوب نرم (صنوبر و کاج) یافت می شود. خط درخت حدود ۱۹۰۰ متر است. در مناطق جنوبی کشور درختان مدیترانه ای مانند شاه بلوط شیرین رشد می کند.‎ به طور کلی، راش (۳۱٪) شایع ترین درخت است، پس از آن صنوبر (۲۲٪) و بلوط قرار دارند.‎
جمهوری سان مارینو کشوری است در جنوب اروپا که در شبه جزیره ایتالیا و در بخش شرقی کوه های آپنین واقع شده است. پایتخت آن شهر "سان مارینو" است. سان مارینو سومین کشور کوچک اروپاست. (پس از واتیکان و موناکو.) این کشور کاملاً در درون ایتالیا قرار گرفته، و در میان دو استان امیلیا رومانیا و مارکه محصور شده است. کوه تیتانو با بلندای ۷۴۹ متر، بلندترین مکان این کشور است. سان مارینو آب و هوای مدیترانه ای، تابستان های گرم و زمستان های معتدل دارد. تقسیمات کشوری. کشور سان مارینو به نه استان (که در سان مارینو Castello نامیده می شوند) بخش می شود که بزرگ ترین شهر سان مارینو به نام دوگانا در استان سراواله قرار دارد. استان های کشور سان مارینو عبارت اند از:
صربستان (به صربی: Србија)، با نام رسمی جمهوری صربستان، یک کشور محاط در خشکی در مرکز جنوب خاوری اروپا است که بخش جنوبی جلگهٔ پانونی و جنوب شبه جزیره بالکان را دربرگرفته است. این کشور با مجارستان در شمال، رومانی و بلغارستان در شرق، جمهوری مقدونیه و مونته نگرو در جنوب، کرواسی و بوسنی و هرزگوین در غرب هم مرز است. بلگراد پایتخت این کشور است. صربستان در اروپا، در شبه جزیره بالکان و در جلگه پانونین قرار دارد. جایی که پیوندگر میان مرکز، جنوب و خاور اروپاست. رودخانه دانوب (۲۸۵۰ کیلومتر) در یک سوم شمال کشور جاری است. طول ۵۸۸ کیلومتری این رودخانه در کشور، مرز با کرواسی و بخشی از مرز با رومانی را تشکیل داده است. از دیگر رودخانه های صربستان می توان «ساوا»، «تیمیش»، «درینا» و «بگج» را نام برد. بیش ار یک چهارم سرزمین صربستان بیست و هفت درصد پوشیده از جنگل است. شرایط طبیعی و به ویژه ناهمواری ها و شرایط توپوگرافیک صربستان به گونه ای است که برخلاف دیگر جمهوری های پیشین یوگسلاوی که غلبهٔ مناطق کوهستانی در آن ها چشمگیر است، بهره مند از دشت های واسطه ای کوچک و بزرگ است که به همراه اقلیمی نسبتاً مساعد و متنوع و وجود منابع آب تقریب
اً کافی به بزرگترین مرکز تولیدات فراورده های کشاورزی یوگسلاوی تبدیل شده بود. عبور رودخانه دانوب و شاخه های آن نیاز آب کشاورزی نود و چهار درصد از زمین های زیر کشت صربستان و وویوودینا را بر طرف می کند. تقسیمات کشوری. صربستان به ۲۹ ناحیه علاوه بر شهر بلگراد بخش شده است. ناحیه ها و شهر بلگراد نیز به چندین شهر تقسیم شده اند. صربستان دو استان خودمختار دارد: کوزوو و متوهیا در جنوب (۵ ناحیه و ۳۰ شهر)، و وُیوودینا در شمال (۷ ناحیه و ۴۶ شهر). کوزوو اعلان استقلال کرده است، اما کماکان زیر نظر نمایندگان موقت سازمان ملل اداره می شود. کوزوو در ۱۷ فوریه ۲۰۰۸ با وجود مخالفت بلگراد اعلان استقلال کرد. آن بخش از صربستان که نه در کوزوو قرار دارد و نه در وویوودینا، صربستان مرکزی نام دارد. صربستان مرکزی بر خلاف دو استان خودمختار، بعنوان یک تقسیم کشوری به شمار نمی آید و حکومت محلی جداگانه ای ندارد. آنچنان که می توان صربستان مرکزی را یک «صربستان سره و کامل» دانست. شهرها. جمعیت شهرهای بزرگ (بیشتر از ۵۰٬۰۰۰ نفر) بر اساس سرشماری ۲۰۰۲
جمهوری لتونی (که لاتویا و لِتلَند هم نامیده شده)، کشوری است در شمال اروپا که کشور میانی در بین سه کشور حوزه بالتیک به شمار می آید. لتونی توسط روسیه از مشرق، استونی از شمال، لیتوانی از جنوب، بلاروس از جنوب شرقی و دریای بالتیک از مغرب احاطه شده است. پایتخت لتونی ریگا است. عرض جغرافیایی لتونی بین ۵۵ تا ۵۸ درجه و طول جغرافیایی آن بین ۲۰ تا ۲۸ درجه است. تنها سه کشور اروپایی دیگر وجود دارد که کل خاک آنها شمالی تر از لتونی قرار گرفته است: استونی، فنلاند و ایسلند. جمعیت این کشور دو میلیون و ۲۰۰ هزار نفر و واحد پول آن لاتس است. مساحت این کشور ۶۴٬۵۸۹ کیلومتر مربع است و از کم جمعیت ترین و کم تراکم ترین کشورهای اتحادیه اروپا به شمار می آید. آب وهوای این کشور معتدل و فصلی است. لتونی در شمال اروپا و در کرانه های خاوری دریای بالتیک قرار دارد. مساحت این کشور ۶۴٫۵۸۹ کیلومتر مربع است که ۶۲٫۲۴۹ ک.م. آن را خشکی و ۲٫۳۴۰ ک.م. را پهنه های آبی تشکیل می دهد. کل طول مرزهای خاکی این کشور ۱۰۷۸ کیلومتر است (۳۴۳ کیلومتر با استونی، ۲۹۲ کیلومتر با روسیه، ۱۷۱ کیلومتر با بلاروس و ۵۷۶ کیلومتر با لیتوانی). طول خط ساحلی آن با دریای بالتیک نیز ۴۹
۴ کیلومتر است. بزرگ ترین دریاچه کشور دریاچه لوبانس و عمیق ترین دریاچه آن دریدزیس است که ۶۵٫۱ متر عمق دارد. طولانی ترین رودخانه ای که از لتونی می گذرد داوگاوا نام دارد که ۱۰۰۵ کیلومتر درازا دارد که ۳۵۲ کیلومتر آن از خاک لتونی می گذرد. ناهمواری ها. لتونی اساساً دشتی موج دار است، با دشت های نسبتاً مسطح که قسمت به قسمت در آن تپه هایی دیده می شود. بخش شرقی این کشور مرتفع تر است، برجسته ترین ویژگی آن ارتفاعات مرکزی ویدزمه است که بیشینه بلندی آن به ۳۱۱ متر می رسد. بلندترین نقطه لتونی گایزینکالنس با ۳۱۱.۶ متر ارتفاع است. در جنوب شرق بلندترین نقطه لیلائیس لیپوکالنس نام دارد با ۲۸۹ متر ارتفاع که بخشی از قلمرو پارک ملی رازنا است. ارتفاعات کورزمه (سرزمین کور) در غرب توسط رودخانه ونتا به دو بخش غربی و شرقی تقسیم می شود. بین ارتفاعات مرکزی ویدزمه و لاتگاله در جنوب خاوری، دشت لتونی شرقی قرار دارد که در بخشی از آن برآمدگی های یخ رُفتی که مانع از زهکشی می شوند، عبور می کند. در این منطقه باتلاق های زغال سنگ نارس متعددی وجود دارد. از نظر زمین شناسی، خاک این کشور در بخش شمال شرقی پوسته پایدار اروپای شرقی واقع شده است. آب وهوا. ل
تونی آب وهوایی معتدل، بَرّی و نیمه مرطوب دارد. لتونی کشوری چهارفصل است. تابستان ها در این کشور گرم، زمستان ها سرد و یخبندان، و شمار روزهای مرطوب و بارانی نیز نسبتاً زیاد است. زمستان های سخت و برفی با دماهای منفی ۳۰ درجه به طور مکرر پیش می آید. هوای بهار و پاییز ملایم و معتدل است. در بیشتر ماه های دسامبر و ژانویه، خورشید تا ساعت ۹ صبح طلوع نمی کند و تا ساعت ۳ بعد از ظهر غروب می کند. از سوی دیگر، برای جبران، طولانی ترین روز تابستان تقریباً ۱۸ ساعت طول می کشد. به رغم موقعیت شمالی لتونی، دمای هوای زمستان در طول روز به دلیل وجود دریای بالتیک و جریان خلیج به طور متوسط تنها کمی زیر صفر است. میانگین دمای تابستان در طول روز حدود ۲۱ درجه سانتی گراد است. آب و هوای دریایی این کشور باعث ابری بودن زیاد و بارندگی قابل توجه (میانگین سالانه حدود ۲۵ اینچ) است. تقسیمات کشوری. لتونی استان به معنای رایج در دیگر کشورها ندارد و به ۱۱۰ شهرستان و ۹ «شهر جمهوری» تقسیم شده است. این ۹ شهر عبارتند از: داوگاوپیلس، یکاب پیلس، یلگاوا، یورمالا، ویدزمه، لیه پایا، رزکنه، ریگا، والمیه را، و ونتس پیلس. در لتونی چهار منطقه تاریخی وجود دارد با نام
های کورلند (کورزمه)، لاتگالیا، ویدزمه، و زمگاله. به منظور ایجاد توازن در توسعه اقتصادی مناطق مختلف کشور، در سال ۲۰۰۹ پنج «منطقه برنامه ریزی» برای لتونی در نظر گرفته شد. شهرها. لتونی از کم تراکم ترین کشورهای اروپا است. از ۷۷ شهر این کشور، تنها ۲۳ شهر جمعیتی بالاتر از ده هزار نفر دارند. ۶۸ درصد از مردم لتونی در محیط های شهری زندگی می کنند و ۳۲ درصد روستانشین اند. جمعیت بزرگ ترین شهرهای لتونی:
لوکزامبورگ ، کشور کوچکی در شمال اروپا است. پایتخت آن شهر لوکزامبورگ می باشد. لوکزامبورگ با آلمان، فرانسه و بلژیک مرز مشترک دارد. مناطق پست این کشور در گوت لاند (Gutland) واقع است که دو سوم مساحت این کشور را در برمی گیرند و دارای جمعیت بیشتری هستند و مناطق مرتفع در یک سوم شمالی کشور که اوسلینگ (Osling) نام دارد و دارای جمعیت محدودی است. سردترین و مرتفع ترین شهر در لوکزامبورگ وایس واپاخ Weiswampach است. توپو گرافی برای لوکزامبورگ مانند موقعیت جغرافیایی لندن برای انگلیس است، زیرا نسبت مساحت لندن به انگلیس برابر است با مساحت پایتخت لوکزامبورگ به خودش. این منطقه دارای آب و هوای معتدل و بدون هیچ گونه افراط و تفریط است. تقسیمات کشوری. لوکزامبورگ به سه بخش تقسیم می شود: در ادامه این سه بخش به ۱۲ ناحیه (کانتون) تقسیم شده اند که شامل ۱۰۶ کمون می شوند.
لِهِستان کشوری است در مرکز اروپا، از غرب با آلمان، از جنوب غربی با جمهوری چک، از جنوب با اسلوواکی، از شمال شرقی با لیتوانی و روسیه (منطقه برون بومی کالینینگراد)، از شرق با بلاروس، از جنوب شرقی با اوکراین و از شمال با دریای بالتیک همسایه است. مساحت این کشور عددی بالغ بر ۳۱۲٫۶ هزار کیلومتر مربع است که آن را شصت و نهمین کشور بزرگ جهان و نهمین کشور بزرگ اروپا کرده است و پایتخت آن ورشو نام دارد. پایتخت لهستان شهر ورشو (Warsaw)، با جمعیت بالغ بر ۱٫۷۱۶٫۰۰۰ نفری (طبق سرشماری سال ۲۰۱۰) بزرگ ترین و پرجمعیت ترین شهر این کشور محسوب می شود. این کشور دارای قدمت تاریخی است. مساحت آن ۳۱۲۶۸۵ کیلومتر مربع است که در رده شصت و هشتم کشورهای جهان قرار می گیرد. در سال ۱۹۹۷ جمعیتی بالغ بر ۳۸۸۰۲۰۰۰ نفر را دارا بود که بدین ترتیب در رده بیست و نهم کشورهای جهان قرار می گرفت. از مهم ترین شهرهای لهستان می توان به کراکوف ۷۵۶ هزار نفر، ووچ ۷۴۲ هزار نفر، وروتسلاو ۶۳۲ هزار نفر، پوزنان ۵۵۶ هزار نفر، گدانسک ۴۵۵ هزار نفر، اشچچین و کاتوویتس اشاره کرد. جنوب لهستان را کوه های کارپات دربر گرفته اند، رودهای او در (Oder) و نیسه (Neisse) هم نیز در غرب
لهستان جریان دارند، از جمله رودهای مهم لهستان می توان به، ویستولا (Vistula)، وارتا (Warta) و باگ (Bug) اشاره کرد که نقش مهمی در تجارت لهستان ایفا می کنند. بلندترین نقطهٔ لهستان، کوه ریسی (Rysy) با ارتفاع ۲۴۹۹ متر می باشد که در جنوب لهستان و هم مرز با اسلوواکی در میان کوهستان کارپات قرار دارد. تقسیمات کشوری. لهستان شامل ۱۶ استان می باشد: