Payamvdn/NorthPersian_fa_wiki huggingface dataset:
ریاضی یک نام خانوادگی ست. افراد شاخص با این نام از این قرارند:
مارک مَنسن (؛ زادهٔ ) نویسنده اهل ایالات متحده آمریکا است. کتاب "هنر رندانه به تخم گرفتن" و "اوضاع خیلی خراب است" و "عشق کافی نیست" اثر این نویسنده است. او فارغ التحصیل دانشگاه بوستون است. او توانست با نوشتن آثاری بسیار جذاب، به محبوبیتی مثال زدنی دست یابد. مطابق آمار مجله نیویورک تایمز، مارک منسن عنوان پرفروش ترین نویسنده را از این مجله دریافت کرده است. همچنین کتاب های مارک به بیش از ۶۵ زبان از جمله زبان فارسی ترجمه شده و فروش بیش از ۱۴ میلیون نسخه را در ۲۰ کشور به همراه داشته است.
لی جو-یونگ (؛ زادهٔ ) هنرپیشه اهل کره جنوبی است. لی جو یونگ بازیگر اهل کره جنوبی متولد ۱۴ فوریه ۱۹۹۲ است که از سال ۲۰۱۱ فعالیت خود را آغاز نمود. وی سابقه بازی در فیلم و سریال هایی همچون کلاس ایته وون، مگی، دختر بیسبال، کارآگاه روح، معتقد و جین را در کارنامه هنری خود دارد.
پرواز شماره ۲۹۶ ایر فرانس یک پرواز از پاریس به مقصد بازل بود که با ۱۳۶ مسافر و ۶ خدمه بودند، در تاریخ ۲۶ ژوئن ۱۹۸۸ در هابشیم دچار سانحه شد و ۳ نفر جان باختند بیشتر سکانس تصادف که در مقابل چندین هزار تماشاگر رخ داد، در فیلم هایشان ضبط شد شرح حادثه. این پرواز خاص، اولین پرواز مسافربری A320 بود و بیشتر آن هایی که در هواپیما بودند روزنامه نگاران و برندگان مسابقه قرعه کشی بودند و بلیت هایی را به عنوان بخشی از یک رویداد تبلیغاتی توسط کسب وکارهای محلی برنده شده بودند. قرار بود پل هوایی با سرعت پایین با ارابه فرود در ارتفاع انجام شود. در عوض، هواپیما پرواز را در انجام داد، درختان جنگل را در انتهای باند فرود (که در نقشه فرودگاه نشان داده نشده بود) رد کرد. خلبانان) و سقوط کرد. همه 136 مسافر از برخورد اولیه جان سالم به در بردند، اما 3 نفر بر اثر استنشاق دود ناشی از آتش سوزی بعدی جان باختند. یک پسر چهار ساله در صندلی 4F، یک دختر بچه 7 ساله در صندلی 8C، که توسط صندلی خود به جلو هل داده شده و تلاش می کند کمربند ایمنی را باز کند، و یک بزرگسال که به گفته شریک زندگی اش، با او به خروجی رسیده بود اما سپس برگشت تا سعی کند به کود
ک 7 ساله کمک کند. (کودک با برادر بزرگترش سفر کرده بود، اما جدا از هم نشسته بود؛ هنگامی که او سعی داشت خواهرش را پیدا کند، توسط جریانی از فراریان از بین رفت). گزارش های رسمی به این نتیجه رسیدند که خلبان ها خیلی پایین، و خیلی آهسته پرواز کردند که نتوانستند جنگل را ببینند و به طور تصادفی به داخل آن پرواز کردند. کاپیتان، میشل آسلین، این گزارش را رد کرد و ادعا کرد که یک خطا در کامپیوتر fly-by-wire مانع از اعمال نیروی رانش و بالا کشیدن او شد. پنج نفر، از جمله کاپیتان و افسر اول، بعداً به جرم قتل غیرعمد مجرم شناخته شدند. کاپیتان آسلین که بی گناه خود را حفظ کرد، ده ماه در زندان و ده ماه دیگر به حبس تعلیقی ادامه داد. این اولین سقوط مرگبار ایرباس A320 بود.
۱۹۴۵ () فیلمی در ژانر درام به کارگردانی فرانک توروک است که در سال ۲۰۱۷ منتشر شد. این فیلم برای نمایش در بخش پانوراما شصت و هفتمین جشنواره بین المللی فیلم برلین انتخاب و برنده جایزه سوم نگاه از مخاطبین شد. داستان فیلم. ۱۲ اوت ۱۹۴۵، یازده شب. دو غریبه مرموز سیاه پوش در ایستگاه قطاری در مجارستان ظاهر می شوند. در طی چند ساعت همه چیز تغییر می کند.
فرنتس توروک (؛ زادهٔ ) کارگردان فیلم، و فیلم نامه نویس اهل مجارستان است.
میلاد عظیمی (زادهٔ ۱۳۵۷) استادیار دانشگاه و نویسندهٔ ایرانی است. او دانش آموختهٔ دکتری زبان و ادبیات فارسی از دانشگاه تهران، استادیار زبان و ادبیات فارسی و عضو هیئت علمی این دانشگاه است. عظیمی در سال ۱۳۹۷ برای نگارش "کتابشناسی موضوعی – تاریخی از چاپکرده ها و نوشته های ایرج افشار (منتشر شده در سال های ۱۳۹۵–۱۳۲۳)" برندهٔ جایزهٔ سی و ششمین دورهٔ جایزهٔ کتاب سال جمهوری اسلامی ایران در بخش کلیات شد.
صابر کاظمی(زادهٔ )، بازیکن تیم ملی والیبال مردان ایران و در حال حاضر عضو باشگاه پرسیسی اندونزی است. وی از ترکمن های ایران است که برای لیگ ملت های والیبال مردان ۲۰۱۸ برای نخستین بار به تیم ملی بزرگسالان دعوت شد و مقابل ایتالیا نخستین بازی ملی خود را تجربه کرد.. وی در بازی های المپیک ۲۰۲۰ توکیو نیز در فهرست ایران جای داشت.
برای آزادی، نام مستندی ۱۱۱ دقیقه ای ست به کارگردانی حسین ترابی، دربارهٔ انقلاب ۱۳۵۷ ایران که در سال ۱۳۵۸ ساخته شده است. این اثر در دو ساعت، آتش سوزی سینما رکس آبادان در مرداد ۱۳۵۷ تا زمان برگزاری انتخابات در فروردین سال ۱۳۵۸ را به تصویر می کشد. این مستند، چندین سال پیش توسط «مارک کازینز» مورخ و منتقد سینما در مؤسسه بی اف آی لندن (bfi) به عنوان ۱۰ فیلم مستندی که دنیا را تکان داد، در کنار آثاری از لنی ریفنشتال و مایکل مور و … انتخاب شد.
سرزمین آزاد یک فیلم سینمایی محصول سال ۱۹۹۸ به کارگردانی جری جیمسون و با بازی جف اسپیکمن و ویلیام شاتنر می باشد.
زنبورک در گام مینور نام فیلم مستندی است ساختهٔ مریم سپهری که به گوشه ای از زندگی حمید نفیسی، مؤلف دورهٔ چهارجلدی «تاریخ اجتماعی سینمای ایران» می پردازد. این فیلم در دهمین جشن مستقل سینمای مستند ایران، در مرداد ۱۳۹۷، «تندیس بهترین کارگردانی فیلم مستند بلند» و «تندیس بهترین موسیقی» را از آنِ خود کرد. سپهری دربارهٔ انتخاب این نام برای فیلمش گفته است: «به نوعی با شنیدن این عنوان تعبیر دوپهلو به ذهن می رسد، از سویی در اینجا با آوردن زنبورک مفاهیمی مثل صمیمیت، نزدیکی و احساسی بودن این ساز مد نظر بود، مفاهیمی با درون مایه اصلی فیلم که پرداختن به درونیات و وجهه واقعی، انسانی و عاطفی استاد نفیسی نسبت به خانواده، زبان و وطن است، هم خوانی دارد؛ از سویی دیگر گام مینور در موسیقی فضای اندوه، نوستالژی و دوری را تداعی می کند و در واقع هدف من این بود که هر دو این مفهوم را به تصویر بکشم تا هم به درونیات ایشان نزدیک شویم و هم اندوهی که به واسطه دوری از ایران احساس می کند را دریافت کنیم.» «زنبورک در گام مینور» که در قالب مستندهای پرتره ارائه شده، به روایتی «پرتره ای کمتر رئالیستی و بیشتر امپرسیونیستی» است. از ویژگی های دیگر این
مستند، نشان دادن حمید نفیسی به عنوان نمونه و مثالی از یک مفهوم گسترده تر است، یعنی جمعیت پرشماری که با موضوع مهاجرت درگیرند. مجید اسلامی، منتقد سینما، در این باره گفته است: «من به عنوان یکی از مخاطبان چنین موضوعی، در آینهٔ این فیلم خودم را دیدم که شاید اگر مهاجرت را به ماندن در وطن ترجیح داده بودم، الآن چه وضعیتی داشتم. به نظر می رسد اندوهی که بر سرتاسر فیلم سایه انداخته و در لایه های پنهان آن نفوذ کرده، در تضاد با موفقیت چشم گیر و خیره کنندهٔ دکتر نفیسی در خارج از کشور قرار دارد و از این نظر می توان گفت پیچیدگی احساس فیلم در تضاد با ابراز رضایت سوژهٔ فیلم از وضعیت و زندگی فعلی خود قرار گرفته است. موضوعی که مهم ترین و کلیدی ترین نکتهٔ مستند مورد بحث به شمار می آید.» یکی دیگر از ویژگی های این مستند بیوگرافیک نشان دادن این است که «چطور حمید نفیسی در غربت و دور از وطن در ارتباطی مدام و ناگسستنی با سرزمینش به سر می برد و در راه والایی و ماندگاری فرهنگ مادری اش می کوشد.» در جایی دیگر به این موضوع اشاره شده است که مریم سپهری تأثیر حوادث تاریخی پیش و پس از انقلاب اسلامی ایران را بر زندگی نسلی از ایرانیانی بررسی کرده
است که کودکی خود را در ایران و بزرگسالی را در تبعید طی کرده اند.
آکیرا ناکائو ؛ زادهٔ ) هنرپیشه، ستاره، هنرمند اهل ژاپن است. از فیلم هایی که وی در آن نقش داشته است، می توان به "گودزیلا در برابر گودزیلای فضایی" و "گودزیلا در برابر گودزیلای مکانیکی ۲" اشاره کرد.
محمد نور (؛ زادهٔ ) بازیکن فوتبال اهل نیجریه است که در پست مهاجم برای باشگاه فوتبال الکانمی واریوس بازی می کند. وی در سن ۱۵ سالگی به تیم ملی فوتبال نیجریه دعوت و با انجام نخستین بازی برای این تیم در سال ۲۰۱۸، به جوان ترین ملی پوش تاریخ نیجریه تبدیل شد.
کاجیوارا کاگه سوئه، ; – ) پسر کاجیوارا کاگه توکی، سامورایی در خدمت خاندان میناموتو در جنگ گنپی در دوره هی آن اهل ژاپن بود.
ویسنته فرناندز (؛ زادهٔ ) بازیکن فوتبال اهل شیلی است که در پست مدافع برای باشگاه فوتبال یونیون لا کالرا در لیگ برتر فوتبال شیلی بازی می کند. وی با بازی در سن ۱۳ سالگی در لیگ برتر فوتبال شیلی تبدیل به جوان ترین بازیکن تاریخ این لیگ شد.
محمدرضا حضرت پور (زادهٔ ۱۱ فروردین ۱۳۷۸ در ارومیه) بازیکن والیبال اهل ایران است که برای باشگاه والیبال شهرداری ارومیه و تیم ملی والیبال مردان ایران بازی می کند. وی در مسابقات والیبال قهرمانی زیر ۱۹ سال پسران جهان در سال ۲۰۱۷ در بحرین به همراه تیم ملی والیبال نوجوانان ایران به مقام قهرمانی جهان رسید. حضرت جزو بهترین لیبرو های حال حاضر جهان است. وی به همراه تیم ملی والیبال جوانان ایران در مسابقات والیبال قهرمانی زیر ۲۱ سال مردان جهان ۲۰۱۹، قهرمان جهان شد و به مدال طلای جهان دست یافت. دوران باشگاهی. محمدرضا حضرت پور در تیم های والیبال شمس تهران، شهرداری ارومیه، سایپا تهران، پیکان تهران و شهداب یزد سابقهٔ بازی دارد.
خط بی ام تی جامائیکا () یکی از خط های متروی نیویورک سیتی در بخش بروکلین و کویینز است. این خط که در سال ۱۸۸۵ تأسیس شده دارای ۲۲ ایستگاه است.
خط آی آرتی خیابان جروم () یکی از خط های متروی نیویورک سیتی در بخش برانکس است. این خط که در سال ۱۹۱۷ تأسیس شده دارای ۱۴ ایستگاه است.
ابوطَیِب طاهر بن عبدالله (درگذشت ۲۴۸ هجری قمری/ ۸۶۲ میلادی) ملقب به طاهر دوم، چهارمین امیر طاهری است که پس از مرگ پدرش عبدالله بن طاهر، به فرمان واثق، خلیفهٔ عباسی، در سال ۲۳۰ هجری حکومت خراسان بزرگ و مناطق شرقی فلات ایران را بر عهده گرفت و تا پایان عمر این منصب را برعهده داشت. طاهر پیش از قدرت گیری، به فرمان پدر، سلسله عملیات های نظامی موفقیت آمیزی را در غور عهده دار شد و به مناطقی دست یافت که پیش از آن به تصرف مسلمانان درنیامده بود. او همچنین مدتی نیز حکومت طبرستان را بر عهده داشت و پس از مرگ پدر، به نیشابور مراجعه کرد و با فرمان واثق، حکومت خراسان را بر عهده گرفت. به رغم موافقت و اقبال دربار خراسان و مردمان آن سرزمین به طاهر، واثق در ابتدا تمایلی به واگذاری حکومت به وی نداشت و قصد داشت تا با واگذاری حکومت به اسحاق بن ابراهیم، که از شاخه طاهریان بغداد بود، از وراثت حکومت خراسان در میان فرزندان طاهر بن حسین جلوگیری کند و در این میان محمد بن عبدالملک، وزیر خلیفه، نیز از نقش برجسته ای برخوردار بود. اما در نهایت واثق از نامزدی حکومت اسحاق بن ابراهیم چشم پوشی کرد و حکومت خراسان را به طاهر بن عبدالله واگذار نمود.
طاهر دارای روابط نیکویی با خلفای هم عصر خویش از جمله متوکل، منتصر و مستعین بود و خود را مولی امیرالمؤمنین می خواند. طاهر به ویژه دارای رابطهٔ نیکو و تنگاتنگی با متوکل بود و فرمان های وی را به دقت اجرا می کرد، که نمود آن را می توان در ماجرای علی بن جهم و قطع درخت سرو کاشمر مشاهده کرد. همچنین با مرگ اسحاق بن ابراهیم و برادرش، محمد بن ابراهیم حاکم فارس، متوکل مراتب تسلیت خویش را به طاهر در خراسان ابلاغ کرد. در عصر حکمرانی طاهر، محمد بن عبدالله طاهری، برادر طاهر، در اثر سلسله رقابت های درون خاندانی طاهریان، امارت بغداد و مناصب مربوط به آن را بر عهده گرفت که این واقعه، تقویت موقعیت نوادگان طاهر بن حسین به ویژه فرزندان عبدالله بن طاهر را در خراسان و بغداد به دنبال داشت. طبق دیدگاه اکبری، دورهٔ حکومت طاهر بن عبدالله، مقارن با آغاز ضعف حکومت طاهریان بود، زیرا با وجود کفایت وی در امور حکومت، عدالت به خوبی پیاده سازی نشد. علاوه بر آن طبرستان و سیستان نیز از وضعیت مطلوبی برخوردار نبودند. در طبرستان نایب عامل طاهر، دست به ظلم و اجحاف در حق مردم زد که موجبات نارضایتی و وخامت اوضاع در آن سرزمین را فراهم کرد. سیستان نیز صح
نهٔ درگیری مدعیان گوناگون قدرت همچون خوارج، عیاران و مطوعه شد که این امر کنترل اوضاع را برای عاملان طاهری دشوار نمود و آنان را در تسلط بر اوضاع آن ناحیه، با ناکامی مواجه ساخت. عاملان طاهری در این ناحیه به نبردهای پی درپی با گروه های مختلف اقدام کردند و گاهی به پیروزی نیز دست یافتند و حتی به اتحاد با بعضی از آنان علیه گروه دیگر اقدام نمودند؛ اما در نهایت کاری از پیش نبردند و با فوت عامل طاهری آن ناحیه، ابراهیم بن حضین و وقوع سلسله درگیری ها، سرانجام در واپسین سال زندگانی طاهر بن عبدالله، یعقوب لیث در سال ۲۴۷ ه .ق / ۸۶۱ م قدرت سیستان را در دست گرفت که این واقعه آغاز سقوط طاهریان بود. طاهر را فردی عادل، عاقل، حساس و با کفایت در امر حکومت معرفی کرده اند که به خواسته های مردم توجه نشان می داد و از فساد اخلاقی رایج در میان امیران به دور بود. او همچنین فردی علم دوست بود و به شعرا و عالمان اهمیت می داد و سعی در آشنایی فرزندانش با علوم زمان داشت. در عصر حکمرانی وی، شاعران زیادی در دربارش حاضر بودند که مورد لطف وی قرار داشتند و وی بر آنان سخت نمی گرفت. همچنین منجمان نیز در دربار وی حضور داشتند و به رصد ستارگان می پرداخ
تند. طاهر بن عبدالله در سال ۲۴۸ ه .ق/ ۸۶۲ م درگذشت. منبع شناسی. منابع مربوط مربوط به عهد طاهریان را می توان به چند گروه تقسیم کرد: منابع اولیه. منابع معاصر با موضوع بحث که به صورت مستقیم در سیر برخی از حوادث حضور داشتند یا با فاصلهٔ زمانی کمی به روایت آنان پرداخته اند را می توان به چند دسته تقسیم کرد که شامل تاریخ های عمومی و محلی می شود. تاریخ های عمومی سده سوم هجری با توجه به دورهٔ حکومت طاهریان از منابع معاصر و اولیه به شمار می آیند و به علت نزدیکی با جریان حوادث، حاوی اطلاعات مفیدی در این زمینه هستند. منابع ثانویه. منابعی نیز برای مطالعهٔ این عصر موجودند که در قرون بعدی تألیف شده اند اما حاوی اطلاعات مفیدی پیرامون موضوعات مختلف از جمله عباسیان و سرداران و امیرانشان همچون طاهر بن حسین می باشند. پیشینهٔ پدران طاهر. نسب طاهریان. مجموعه روایاتی پیرامون نسب طاهر بن حسین، پدربزرگ طاهر بیان شده است که به کمک آن می توانیم از پیشینه و نسب طاهر نیز اطلاع یابیم. بر اساس این روایات، نسب طاهر به یکی از دو شکل ذیل است: طاهر بن حسین بن مصعب بن رزیق بن ماهان یا طاهر بن حسین بن مصعب بن زریق بن اسعد بن زادان. طاهریان دارای
تبار ایرانی بودند و لقب خزاعی را به سبب این که از موالی قبیلهٔ خزاعه بودند، به دست آورده اند. حکومت طاهریان. نخستین امرا و بزرگان طاهری. بر اساس روایاتی که مطرح شده است، رزیق، جد طاهر، از موالی طلحه بن عبدالله خزاعی معروف به طلحه الطلحات بوده که این شخص امارت سیستان را در اواخر سدهٔ اول هجری/ هفتم میلادی یا اوایل حکومت عباسیان، بر عهده داشته است. مصعب، نیای طاهر، نیز در آغاز جنبش عباسیان به آنان پیوست و به عنوان دبیر در خدمت یکی از داعیان عباسی به نام سلیمان بن کثیر خزاعی درآمده است. پس از پیروزی عباسیان، مصعب به پاداش خدمات خود و خاندانش از سوی عباسیان، امارت هرات و پوشنگ را عهده دار گردید. در سال ۱۶۰ هجری/ ۷۷۶ میلادی که مصادف با خلافت مهدی عباسی بود، در نواحی تحت حکومت مصعب، شورشی به رهبری یوسف بن ابراهیم ثقفی صورت گرفت که به سبب آن مصعب از قلمرو خود رانده شد. اما در دورهٔ هارون الرشید و به فرمان او، حکومت پوشنگ به حسین، پدر طاهر، واگذار گردید. پس از پدر نیز، طاهر عهده دار این سمت گشت. طاهریان خراسان. طاهر بن حسین و تشکیل حکومت طاهریان. پس از مرگ هارون الرشید و نمودار شدن اختلاف و درگیری میان مأمون و امین
بر سر خلافت، طاهر عهده دار وظایف سنگین تری از سمت مأمون گشت و به کنشگری فعال و عنصری مهم در روند تصاحب قدرت توسط مأمون تبدیل گشت. وی پس از شکست علی بن عیسی، به همراهی هرثمه بغداد را تا سال ۱۹۸ هجری/ ۸۱۳ میلادی محاصره کرد و در محرم همین سال با افزایش حملات خود موفق شد بغداد را فتح کند. سرانجام به علت تمایل مأمون برای واگذاری خراسان به طاهر و همچنین تلاش بی وقفهٔ طاهر، حکومت خراسان بزرگ و ایالات شرقی در سال ۲۰۵ هجری / ۸۲۱ میلادی به طاهر واگذار شد. طاهر که مترصد فرصتی مناسب برای اعلام استقلال بود، تنش موجود را دستاویزی قرار داد و یک سال و شش ماه پس از حکومت خود بر خراسان، در سال ۲۰۷ هجری/ ۸۲۲ میلادی با حذف نام خلیفه از خطبهٔ نماز جمعه، استقلال حکومت خود را اعلام کرد. طاهر در همان شبی که نام مأمون را از خطبه حذف کرد یا مدت کوتاهی پس از آن در سال ۲۰۷ هجری/ ۸۲۲ میلادی، درگذشت. حکمرانی طلحه بن طاهر. پیرامون انتخاب عبدالله یا طلحه به حکومت خراسان دو گروه گزارش از منابع برجای مانده است. بر اساس نخستین گروه از گزارش ها و بنابر نقل ابن اثیر، مأمون تمامی کارها و مسئولیت های طاهر را بر عهدهٔ عبدالله، فرزندش، قرار داد که ا
و طلحه را به جانشینی خود در خراسان منصوب کرد اما «طلحه به نام خود با مأمون مکاتبه می کرد و نام عبدالله را نمی برد» اما طبق گروه دوم از گزارش ها، طلحه برای جانشینی طاهر برگزیده شد؛ زیرا مأمون در راستای سرکوب شورش نصر بن شبث و آرام کردن بحران های غرب به شخصیت عبدالله بن طاهر نیاز داشت و علاوه بر آن، با توجه به مشکلات و پیشامدهای خراسان و لزوم اتخاذ تصمیمی سریع برای امارت آن ناحیه، حضور سریع عبدالله در خراسان میسر نبود و در نتیجه طلحه بن طاهر در سال ۲۰۷ هجری / ۸۲۲ میلادی، به حکومت خراسان منصوب شد. بررسی سراسر دوران حکومت طلحه بر خراسان، نمایانگر نبردهای پیاپی او با خوارج و رهبر آنان، حمزه بن آذرک، است. طلحه مدتی پس از مرگ حمزه آذرک، سه روز مانده از ربیع الاول سال ۲۱۳ هجری / مه ۸۲۸ میلادی، به طور ناگهانی در بلخ وفات یافت و در همان شهر نیز به خاک سپرده شد. حکمرانی عبدالله بن طاهر. به هنگام اقامت عبدالله در دینور، اسحاق بن ابراهیم و یحیی بن اکثم از سوی مأمون به نزد عبدالله آمدند و پیغام مأمون مبنی بر اختیار عبدالله در برگزیدن حکومت خراسان و آذربایجان یا جنگ با بابک را به وی اعلام داشتند و عبدالله نیز در پاسخ حکومت
خراسان را پذیرفت. ورود عبدالله بن طاهر به خراسان مقارن با تاخت وتاز خوارج در آن ناحیه بود، چنان که در سراسر این سرزمین پراکنده بودند و در نیشابور و پیرامون آن حضور داشتند. عبدالله پس از انتقال مرکز حکومت خویش از مرو به نیشابور و همجواری با این گروه، نبردهای پیاپی را علیه آنان در پیش گرفت و با قتل بسیاری از آنان، نظم و آرامش را بر خراسان حاکم گرداند. یکی از اقدامات مهم عبدالله در خراسان به منظور برقراری آرامش در آن ناحیه، خاموش کردن طغیان یکی از نوادگان حسین بن علی به نام محمد بن قاسم بن علی بود. مدتی بعد مازیار با اطمینان خاطر از پشتیبانی افشین، در سال ۲۲۴ ه .ق/ ۸۳۸ م علیه طاهریان و خلیفه، آشکارا طغیان نمود. معتصم، عبدالله بن طاهر را مأمور سرکوب مازیار کرد، زیرا طغیان او را تنها معطوف به عبدالله بن طاهر نمی دانست، بلکه خود و اسلام را نیز هدف این جنبش به شمار می آورد. سرانجام مازیار به واسطهٔ خیانت و نقشهٔ کوهیار، به اسارت سپاهیان عبدالله بن طاهر درآمد. سرانجام عبدالله بن طاهر در روز چهارشنبه که مصادف با ۱۰ ربیع الثانی سال ۲۳۰ ه .ق و ۲۶ دسامبر ۸۴۴ م بود به علت بیماری وفات یافت و در مقبرهٔ خانوادگی خویش که در ن
یشابور قرار داشت، دفن شد. طاهریان بغداد. حضور خاندان طاهری در بغداد با تصرف و امارت طاهر بن حسین بر این شهر در سال ۱۹۸ ه .ق و سپس مراجعهٔ مأمون به بغداد آغاز شد. ممکن است که عده ای از ایشان در همان آغاز کار به همراه طاهر به بغداد رفته باشند یا در رکاب مأمون عازم این شهر شده باشند. محل اقامت افراد این خاندان نیز در بالای شهر بغداد و غرب آن قرار داشت که هرکس بدان بناه می برد، امان می یافت؛ بدین سبب آن را حریم طاهریان نامیدند و ظاهراً این محل توسط عبدالله بن طاهر بنا شده بود. عبدالله بن طاهر که رئیس شرطه بغداد بود، در سال ۲۰۶ ه .ق/۸۲۱ م عازم مأموریت سرکوب شورشیان شام و مصر و تمامی مناصب خویش را به اسحاق بن ابراهیم، پسر عموی خود، واگذار کرد. آنچه در این میان آشکار است، پس از انتقال مقر خلافت به شهر سامرا در سال ۲۳۰ ه .ق توسط معتصم، دو منصب حکمران سیاسی و فرماندهٔ نظامیان، تحت عنوان شرطه، توسط خلیفه برای ادارهٔ بغداد تعیین می شد که مناصب مذکور بیش از ۵۰ سال در اختیار افرادی از خاندان طاهری بود. در حدود نیم قرن، ده تن از افراد خاندان طاهری امارت بغداد را بر عهده داشتند. زندگانی طاهر بن عبدالله پیش از حکومت خراسان.
طاهر بن عبدالله در زمان حیات پدر، موفق شد که کفایت بیشتری از خود در امور حکومت و هدایت سپاهیان در مقایسه با برادرانش به نمایش بگذارد. وی پیش از قدرت گیری، از سوی عبدالله، مسئولیت جنگ در منطقهٔ غور را بر عهده گرفت و لیاقت خود را در این مأموریت به تصویر کشید، چنان که «شهرهایی را فتح کرد که پیش از او کسی پای بدانجا ننهاده بود». واپسین مسئولیت وی پیش از وفات پدر نیز، حکومت طبرستان بود که به مدت یک سال و سه ماه به طول انجامید. طاهر با اطلاع از مرگ پدر، به سرعت به نیشابور رفت و واثق، خلیفهٔ عباسی، حکومت خراسان را به همراه تمامی مناصبی که در اختیار عبدالله در عراق بود، در سال ۲۳۰ ه .ق به وی واگذار کرد. برگزیدن طاهر بن عبدالله به حکومت خراسان. اگرچه تمامی اطرافیان و درباریان مستقر در خراسان حکومت طاهر بن عبدالله را پذیرفتند و شعرا نیز به ذکر مرثیه برای عبدالله و وصف فرزندش پرداختند و حتی مردم آن سرزمین نیز به او گرایش داشتند، اما ظاهراً حکومت طاهر در خراسان با رضایت کامل خلیفه همراه نبود. واثق در آغاز به علت نارضایتی و واهمه از استمرار قدرت در میان فرزندان عبدالله بن طاهر در شرق خلافت، تمایلی به واگذاری حکومت خراسان
به طاهر بن عبدالله نداشت. خلیفه قصد داشت تا حکومت خراسان را به اسحاق بن ابراهیم، که از شاخه های جانبی خاندان طاهری بود، واگذار نماید. به گفتهٔ شابشتی، با وصول خبر وفات عبدالله بن طاهر به واثق، محمد بن عبدالملک، وزیر خلیفه، وی را به برگزیدن اسحاق بن ابراهیم بن مصعب به حکومت خراسان توصیه کرد. احمد بن ابی داوود، قاضی القضات واثق، پس از آگاهی از این موضوع، به خلیفه یادآوری کرد که اسحاق در نزد خلیفه همچون گروگان خاندان طاهری در بغداد است و در صورت ارسال وی به خراسان به همراه سپاهیان و ثروت زیاد، قطعاً رفع خطر احتمالی او، مستلزم صرف هزینهٔ سنگینی است و در همین راستا بهتر است که با تسلیت فوت عبدالله به پسرش طاهر، حکومت خراسان به او واگذار شود زیرا با این اقدام میزان فرمانبرداری طاهر بن عبدالله نیز افزایش خواهد یافت. اگرچه نمی توان مخالفت واثق با حکومت طاهر را امری مسلم دانست اما ظاهراً امر وراثت طاهریان در جریان حکومت بر سرزمین خراسان، موجب نارضایتی واثق همچون معتصم، خلیفهٔ پیشین شده بود که به رغم کینهٔ فراوان نسبت به عبدالله، قدرت برکناری وی را نیز از حکومت خراسان نداشت. وجود همین نارضایتی موجب شده بود که واثق درصد
د نصب اسحاق بن ابراهیم به حکومت خراسان برآید. دربارهٔ اسحاق بن ابراهیم ذکر این نکته لازم است؛ او جانشین عبدالله بن طاهر در بغداد بود و مناصب شرطگی، امارت فارس و سواد را نیز از جانب وی بر عهده داشت که واثق نیز به همین علت به واگذاری حکومت، به او تمایل داشت. آغاز خلافت واثق در سال ۲۲۷ ه. /۸۴۲ م. همزمان با اوج اقتدار و عظمت حکومت عبدالله بن طاهر در سرزمین خراسان بود و این وضعیت، موجبات نارضایتی وی را از قدرت عبدالله فراهم آورده بود. در همین راستا ممکن است که واثق به علت قدرت عبدالله در خراسان، از جانب وی احساس خطر کرده باشد. در مجموعه تمایلات و آمادگی های واثق برای اعمال تغییراتی در روند حکومت خراسان، باید به نقش برجستهٔ وزیر وی، محمد بن عبدالملک اشاره کرد که همان طور که پیش از این اشاره شد، بر طبق گفتهٔ شابشتی، پیشنهاد جانشینی اسحاق بن ابراهیم به واثق از جانب وزیرش صورت پذیرفت و میان آنان نیز روابط دوستانه برقرار بود. به گفتهٔ اکبری، روابط میان محمد بن عبدالملک و عبدالله بن طاهر خصمانه بود و مخالف هایی نسبت به محمد بن عبدالملک از جانب عبدالله صورت می گرفت. ابن طِقطَقی محمد بن عبدالملک را دارای صفات ناشایستی همچ
ون تکبر، ظلم، خشونت و … ذکر کرده است که به همین علت، وی قادر به سازش با عبدالله که از صفات نیکو بهره داشت، نبود و همین سابقه را می توان در روند جانشینی طاهر و بدبین کردن خلیفه به وسیلهٔ وزیر، تأثیرگذار دانست. اگرچه به رغم تمام وقایع، در پایان واثق از نامزدی اسحاق بن ابراهیم برای حکومت خراسان چشم پوشی کرد و طاهر بن عبدالله را به همراه تمامی اختیاراتی که پیش از این در دستان عبدالله بود، به حکومت خراسان برگزید و عهد و لوا برایش ارسال کرد. حکومت طاهر بن عبدالله بعدها نیز توسط خلفای دیگری همچون متوکل، منتصر و مستعین تأیید شد. او نیز در مقابل، خود را مولی امیرالمؤمنین می نامید و روابطی نیکو با خلفای مذکور داشت. او اسحاق بن ابراهیم را به همراه مناصبی که در بغداد داشت، به جانشینی خود برگزید. وضعیت زمانه طاهر بن عبدالله. آغاز انحطاط عباسیان در عصر متوکل. با شروع حکومت متوکل در سال ۲۳۲ ه .ق / ۸۴۷ میلادی، خلافت عباسیان در گردابی گرفتار شد که انحطاط تدریجی آن را در پی داشت. در این عصر خلافت اسلامی شاهد کاهش روزافزون قدرت خلیفه به رغم اقداماتی بود که در جهت توقف این روند انجام می شد. به تبع آن همزمان بر دامنهٔ رقابت میان
مقامات حکومت و دیوان سالاران افزوده می شد که تلاش آنان برای مداخله در امور متعدد را به نمایش می گذاشت. همچنین متوکل سیاست دینی ضد معتزله ای را در پیش گرفت که دامن شیعیان را نیز گرفت و به اتفاقاتی چون تخریب آرامگاه حسین بن علی منجر شد. علاوه بر آن سران ترک در این عصر قدرت چشمگیری را تصاحب کرده بودند، به طوری که بر روند جانشینی تأثیر می گذاشتند و حتی به قتل متوکل اقدام کردند و نشانگر بروز هرج و مرج و بازیچه شدن مقام خلافت در دستان فرماندهان ترک تبار می باشد. اگرچه شاید بتوان نقطهٔ بروز این قدرت گیری شگرف ترکان را در پیروزی ترکان بر مقامات و بزرگان دولت عباسی در رقابت سیاسی بزرگی دانست که حاصل آن انتخاب متوکل به خلافت بود و موجب شد که زین پس تا مدت ها خلفای بعدی با نظر مستقیم ترکان انتخاب گردند. یکی از تأثیرات مخرب این واقعه بروز ناتوانی در ارکان خلافت و کاهش شدید قدرت تصمیم گیری خلفا بود که نظارت بر انتخاب و عزل ارکان دولت را از کف داده و تحت نفوذ ترکان درآمدند و نتیجهٔ آن عزل یا حبس عده ای از افراد لایق و مصادرهٔ اموالشان و جانشینی نالایقانی بود که با توسل به رشوه به مقام هایی مهم دست یافتند. همچنین نفوذ ترکان
به حدی فزونی یافت که استبداد آنان در عمل را به دنبال داشت و متوکل را به فکر سرکوب قدرت آنان انداخت. او در این راه با قتل چندی از بزرگان ترک و محدود نمودن اختیاراتشان، عزل تعدادی دیگر و خروج از سامرا درصدد احیای قدرت خلیفه برآمد و سعی کرد تا با تکیه بر عرب ها خود را از سلطهٔ ترکان برهاند، اما به دلیل رنجش شدید اعراب از عباسیان به دلیل سرکوب امویان که سمبل اعراب محسوب می شدند، متوکل موفق به دست یافتن به مقصود خویشتن نشد. نقطهٔ اوج ضعف خلافت در این دوره و انحطاط عباسیان را در واقعهٔ قتل متوکل می توان شاهد بود که به رغم همهٔ تلاش های متوکل در راه مهار قدرت افسارگسیختهٔ ترکان، این امر محقق نشد و آنان علاوه بر این که خلیفه را وادار به بازگشت به سامرا نمودند، در طی توطئه ای نیز وی را از پا درآوردند و نشان دادند که تا چه حد قدرتشان بر خلافت اسلامی سایه انداخته است. قدرتی که تا چندین دهه سرنوشت حکومت اسلامی را تعیین می کرد. منابع تاریخی اسلامی و به تبع آن تاریخ پژوهان مدرن متوکل را عامل ضعف عباسیان می دانند؛ زیرا هزینه های گزاف متوکل در توسعه قصرها و بناها را باعث هدر رفتن خزانه عباسیان برمی شمارند. با این حال به نوش
ته الحبری در "تاریخ جدید اسلام کمبریج" سیاست های متوکل منحصراً عامل این زوال نبوده است. وی انتقال پایتخت خلافت از بغداد به سامرا را از عوامل اصلی این انحطاط می داند؛ زیرا این شهر فاقد منابع حیاتی لازم برای توسعه زندگی شهری و تجاری بود و منابع خزانه باید صرف بقای شهر می شد. به هر حال متوکل، آخرین خلیفه مقتدر عباسی بود و با قتل وی، قدرت سیاسی به طور قاطع از پایتخت به استان ها منتقل شد، هرچند مرکزیت فرهنگی و اقتصادی در بغداد باقی ماند. نافرمانی و شورش در سیستان و طبرستان. به گفته زرین کوب حکومت طاهر که مقارن با دوره ضعف خلفای عباسی بود، در نتیجه، برخی مدعیان قدرت در قلمرو وی قیام کردند و در سرزمین های تابع طاهریان هرج و مرج پدید آمد. بنابر نظر اکبری، حکومت طاهر بن عبدالله دورانی از ضعف طاهریان را آغاز کرد چرا که وی معتقد است طاهر در ادارهٔ حکومت فردی توانا بود، اما موفقیت چندانی در بسط عدالت به دست نیاورد. وصیف، سپهسالار خلیفه در سال ۲۳۱ ه .ق / ۸۴۵ م برای همین ناآرامی های پیش آمده در جبال و فارس به این مناطق لشکرکشی کرد و موفق شد شورش ها را سرکوب کند و درست یک سال بعد، محمد بن ابراهیم، حاکم فارس شد. طبرستان و سی