Payamvdn/NorthPersian_fa_wiki huggingface dataset:
گردنه گدوک نام منطقه و گردنه ای در جنوب استان مازندران و شمال شرق استان تهران است که جاده شهرستان سوادکوه به شهرستان فیروزکوه از آن می گذرد. گردنه گدوک به طول ۱۷ کیلومتر در جاده فیروزکوه قرار دارد؛ این گردنه در حوزه شهرستان سوادکوه در استان مازندران قرار داشته؛ و محله ی گدوک در حوزه شهرستان سوادکوه در استان مازندران قرار گرفته است. این منطقه کوهستانی بلندترین بخش این مسیر است و در اغلب مواقع سال، برف گیر و سرد بوده و برای مسافران دشواری ایجاد می کند. گدوک به خاطر قرار داشتن در ارتفاع در تابستان نیز خنک است و حتی مدت ها بعد از بهار نیز نشست برف در این محل نمایان است. راه آهن سراسری ایران از این منطقه می گذرد که جلوه ای خاص به این منطقه بخشیده است و دارای تونل های متعددی است و در واقع چیز دیگری که این منطقه بدان شهرت دارد یکی از تونل های راه آهن است که بسیار طویل است و به تونل گدوک مشهور است و ساخت آن به دوران رضاشاه کبیر بر می گردد. از محله های گدوک، دوگل است که در آن پل هایی موازی به نام "سه خط طلا" قرار دارد و نیز دارای یک ایستگاه راه آهن است. یکی دیگر از محله های گدوک، شوراب است که در آن پلی به نام "شوراب"
قرار دارد و نیز دارای یک آبشار فصلی است، محله ای نیز به نام گدوک قرار دارد که دارای یک ایستگاه راه آهن است. همچنین در منطقه نیز آش و دوغ و ماست محلی عرضه می شود. گدوک زمستان های نسبتاً سرد دارد ولی هوای آن در بهار و تابستان ملایم است و ضمناً نشست سنگین برف وجود دارد. مراسم محلی خاصی نیز هر ساله در مناطق ییلاقی گدوک در سوادکوه برگزار می شود. نام. دلیل نام گذاری گردنه گدوک روشن نیست. واژه گدوک در زبان ترکی آذربایجانی، با املای gədik و تلفظ درست گَدیک، معادل گردنه است. ناصرالدین شاه، که از خانواده ای ترک زبان بود و ترکی را هم در کنار فارسی می دانست، در سفر سال ۱۲۵۴ هجری خورشیدی به مازندران، می نویسد: ناگفته نماند که او در تمام طول سفر درازش، تنها یک بار واژه "گدوک" را به معنای "گردنه" به کار برده و بارها (دقیق، ۲۳ بار) از واژه فارسی "گردنه" بهره برده است. در مدخل گدوک در لغت نامه دهخدا هم نوشته نشده که خاستگاه این واژه از کجاست. بنابراین معلوم نیست که واژه گدوک، از زبان مازندرانی (و یا زبان فارسی) وارد زبان ترکی آذربایجانی شده است یا برعکس. کوهنوردی. مهم ترین قلل منطقه گدوک در شهرستان سوادکوه که در بخش البرز شرق
ی واقع شده است و برای کوهنوردی نیز مناسب می باشد، عبارت اند از: قله اروان بیگ به ارتفاع ۲۸۰۰ متر و از قله های تپه ای می باشد. این قله از شمال به چپ دره، از جنوب به منطقه، از شرق به جاده فیروزکوه و از غرب به کتالان محدود می باشد و در فراز قله اروان بیگ، از غرب: خط الراس ارفع کوه، از جنوب غرب، دماوند و پاشوره و خط الراس دو برار و از شمال شرق، قدمگاه، اتابک، نرو و سرخیل دیده می شوند. در این منطقه، درخت ارس (سرو کوهی)، گون، گل لاله و گیاهان دارویی مانند آویشن و چندین نوع گیاه دیگر وجود دارد. کم کم بر شیب مسیر افزوده می شود؛ زمان تقریبی رسیدن به قله، یک ساعت و نیم می باشد. برای رسیدن به قله اروان بیگ، مسیرهایی وجود دارند که شناخته شده ترین آن ها چنین هستند: قله ورسه سر به ارتفاع ۳۱۵۰ متر می باشد؛ این قله روی خط الراس قله بزگوش قرار دارد. این کوه یال طولانی دارد و جبهه شمالی این کوه با دیواره های بلند و ریزشی تشکیل شده است. برای رسیدن به قله ورسه سر، مسیرهایی وجود دارند که شناخته شده ترین آن ها چنین هستند: قله اتابک به ارتفاع ۳۲۰۰ متر می باشد؛ این قله در ضلع شمالی قله قدمگاه با چشم اندازی به قله های ارفع کوه، قدمگا
ه، خرونرو، نیزوا و تیزکوه می باشد. برای رسیدن به قله اتابک، مسیرهایی وجود دارند که شناخته شده ترین آن ها این مسیرها هستند: پوشش گیاهی. در مراتع ییلاقی منطقه گدوک، انواع درخت، درختچه و گیاهان از جمله: لاله، گون و پیرو (گونه ای درخت سرو) می رویند. بر اساس تحقیقات صورت گرفته، ۴۰۶ گونه گیاهی از ۶۲ خانواده و ۲۶۲ جنس در گدوک مشاهده شده است، ۵۱ گونه گیاهی شناسایی شده است که دارای ارزش دارویی هستند که متعلق به ۴۴ جنس و ۲۲ خانواده گیاهی هستند. نتایج آماری نشان می دهد که بیشترین درصد گیاهان دارویی مربوط به خانواده های نعنائیان، گلسرخیان، کاسنیان، باقلاییان و شب بویان می باشد. برخی گیاهان دارویی گدوک عبارتند از: گل گاو زبان، اسطوخودوس، قارچ، آویشن، زرشک، ولیک و باریجه که از آن ها در برخی از غذاها نیز استفاده می شود. منطقه گدوک به لحاظ شرایط آب و هوایی، موقعیت جغرافیایی و زمینه رشد گیاهان دارویی، یکی از مناطق مستعد تولید گیاهان دارویی است. جانوران. در منطقه گدوک، جانورانی از جمله: بز، قوچ، شوکا، گوزن، خرس، پلنگ، گراز و گرگ می باشند و پرندگانی نظیر کبک و قرقاول نیز در این منطقه می باشند.
پنتوپرازول یا پانتوپرازول ، که با نام تجاری "پنتوسک ،پنتومید و یا پانتوپرازول" در ایران شناخته می شود ، برای درمان و پیشگیری کوتاه مدت ازوفاژیت مرتبط با ریفلاکس گاستروازوفاژیال (GERD) و یا بیماری های مرتبط با ترشح بیش از حد اسید معده مثل سندروم زولینگر- الیسون تجویز می شود. پنتوپرازول از مهار کننده های پمپ پروتون است که منجر به کاهش ترشح اسید معده می شود. این دارو در سلول های جداری معده با مهار برگشت ناپذیر Hydrogen potassium ATPase ، ترشح اسید معده را سرکوب می کند. این دارو برای اولین بار در سال ۱۹۹۴ در کشور آلمان فروخته شد و از سال ۲۰۱۰ به عنوان یک داروی عمومی در دسترس قرار گرفت. موارد تجویز. ۱- درمان کوتاه مدت ازوفاژیت مرتبط با رفلاکس برای بزرگسالان و کودکان بالای ۵ سال ۲- کنترل بیماری های مرتبط پس از بدست آمدن نتایج اولیه از بیماری ، به مدت کمتر از ۱۲ ماه . ۳- درمان ترکیبی زخم های گوارشی ناشی از هلیکوباکتر پیلوری . در این درمان از یک آنتی بیوتیک نیز در کنار پنتوپرازول استفاده می شود. ۴- درمان طولانی مدت سندروم زولینگر- الیسون عوارض جانبی. برخی از عوارض جانبی استفاده از پنتوپرازول در بزرگسالان عبارتند از:
سردرد، اسهال، تهوع، شکم درد، استفراغ، یبوست ، نفخ شکم سرگیجه و درد مفاصل . استفاده از پنتوپرازول در طولانی مدت ، ممکن است باعث بیماری گاستریت اتروفیک گردد . همچنین فقر ویتامین B-12 و منیزیم از عوارض دیگر مصرف سر خود و بیش از اندازه ی پنتوپرازول هستند. در کل مصرف طولانی مدت پنتوپرازول مستلزم تجویز پزشک و انجام پایش های آزمایشگاهی منظم به منظور ارزیابی ایمنی و کارآیی درمان و پیشگیری از بروز عوارض دارویی می باشد. تداخلات دارویی. مهم ترین تداخل دارویی پنتوپرازول با وارفارین میباشد که میتواند باعث افزایش سطح سرمی وارفارین و افزایش خط خونریزی شود. اما به طورکلی پنتوپرازول میتواند در موارد زیر نیز تداخلات دارویی ایجاد کند: تداخلات دارویی پنتوپرازول عموماً خود را به صورت افزایش و یا کاهش اثر سایر داروها نشان می دهد و معمولا عوارض شدیدی به دنبال ندارد.( خطرناک ترین تداخل آن با وارفارین است.) رده بارداری. رده بارداری دارو : B
جزایر خرم () جزایری نیمه افسانه ای در اقیانوس اطلس بود که قهرمان های اساطیر یونانی از آن ها به عنوان بهشت بدون زمستان یاد می کنند. در اساطیر یونانی این جزیره ها مختص کسانی است که سه بار دچار تناسخ شده اند و هر سه بار به پاکی قضاوت شده و اجازه یافته اند به الوسیون راه یابند. مفهوم برازیل در اسطوره شناسی سلتی نیز در مفهوم جزایر خرم یونانی تنیده شده است.
دریاچه لوئیس () که اقوام اولیه کانادا آن را دریاچه ماهی های کوچک می نامیدند، یک دریاچه یخچالی در پارک ملی بنف در ایالت آلبرتای کانادا است. این دریاچه در ۵ کیلومتری غرب لیک لوئیس، آلبرتا و بزرگراه ترنس کانادا قرار دارد.
شهرستان هورفانو (به انگلیسی: Huerfano County) یکی از شهرستان های کلرادو در ایالات متحده آمریکاواقع شده است. شهرستان هورفانو ۴٬۱۲۵٫۸۷ کیلومتر مربع مساحت دارد. یکی از استان های شهرستان های کلرادو ۶۴ در ایالت کلرادو ایالات متحده است. این شهرک در سرشماری سال ۲۰۱۰ میلادی، ۶،۷۱۱ نفر جمعیت داشته است مرکز شهرستان والسنبورگ، کلرادو است. این شهرستان که نامش از اسپانیایی به معنای "یتیم" است، به نام "[ بوت"، یک نقطه عطف محلی نامگذاری شد. منطقه در اوایل دهه ۱۹۰۰ با کشف ذخایر زغال سنگ عظیم رشد کرد. پس از جنگ جهانی دوم، ذخایر زغال سنگ در دهه ۱۹۴۰ به پایان رسید و هورفانو شاهد کاهش تدریجی اقتصادی تا سال ۲۰۱۵ بود.
چای دارجیلینگ، در باغ های چای منطقه دارجیلینگ در ایالت بنگال غربی، در شمال هند، در پای کوه های هیمالیا، کشت، تولید و فرآوری می شود. این چای، هنگامی که دم می کشد، عطر و مزه متمایز و رنگ روشنی دارد. داستان چای دارجیلینگ در حدود سال ۱۸۵۰ آغاز شد؛ زمانی که دکتر کمپبل، بذر چای را در باغچه خود در منطقه دارجیلینگ و ۷۰۰۰ فوت بالاتر از سطح دریا به طور آزمایشی کاشت. او در پرورش این گیاه موفق بود چرا که دولت، در سال ۱۸۴۷، این منطقه را برای تأسیس گلخانه های چای انتخاب کرده بود. دارجیلینگ قبل از آن، تنها یک دهکده کم جمعیت بود که به عنوان یک تفریحگاه توسط ارتش و برخی از مردم مرفه استفاده می شد. خواص. آرامش معده. طبق مطالعه ای در سال ۲۰۱۱، چای دارجیلینگ، در مقایسه با سایر چای های سیاه مورد آزمایش، حاوی مقادیر زیادی EGCG بود. بر اساس نتایج پژوهش منتشر شده در مجله "ANTIMICROBIAL AGENTS AND CHEMOTHERAPY ,EGCG" نسبت به دیگر کاتچین های چای، قویترین فعالیت ضد باکتری در برابر هلیکوباکتر پیلوری نشان داده است. در نمونه های حیوانی آلوده به این میکروب، درمان با کاتچین در غلظت ۳۶–۱۰ درصد به طور معنی داری خونریزی و فرسایش مخاطی را کاهش
داده بود و باکتری هلیکوباکتر پیلوری نیز از بین رفته بود. در سال ۲۰۱۱، "Journal of Medicinal Food" یک مطالعه را در ارتباط با اثر عصاره چای های مختلف بر هلیکوباکتر پیلوری، باکتری دخیل در توسعه زخم معده و سرطان معده منتشر کرد. در شرایط آزمایشگاهی عصاره ها در برابر هلیکوباکتر پیلوری، بدون آسیب رساندن به باکتری های مفید لازم برای هضم سالم، مؤثر بودند. عصاره چای دارجیلینگ و سفید در زمان کوتاه تری نسبت به انواع دیگر چای مؤثر بودند. گفته می شود چای دارجیلینگ می تواند رژیم غذایی مؤثری برای درمان زخم معده باشد. البته برای اثبات این امر به مطالعات بیشتری نیاز است. بهبود عملکرد قلب و عروق. در سال ۲۰۰۸ مطالعه ای که دربارهٔ اثر چای دارجیلینگ بر عملکرد اندوتلیال (لایه داخلی سیستم قلبی و عروقی) انجام و نتایج آن در مجله "British Journal of Nutrition" منتشر شد نشان داد مصرف چای باعث بهبود عملکرد اندوتلیال می شود. محققان، کاتچین های چای را مسئول این اثرات مفید می دانند. در چای سیاه دارجیلینگ، غلظت کاتچین ها به میزان قابل توجهی کمتر از چای سبز دارجیلینگ بود و محتوای کافئین بالاتری نسبت به چای سبز دارجیلینگ داشت. عملکرد اندوتلیال
در پاسخ به هر دو نوع چای سبز و سیاه (دارجیلینگ) در سلول های اندوتلیال آئورت گاو و حلقه های آئورت رت مورد بررسی قرار گرفت و مشاهده شد که هر دو چای سبز و سیاه به یک میزان و به طور قابل توجهی فعالیت آنزیم نیتریک اکسید سنتتاز (آنزیم تولیدکننده مولکول نیتریک اکسید) (عامل گشادکننده عروق) در اندوتلیال را افزایش دادند. برای روشن شدن اینکه آیا این یافته ها در انسان نیز قابل اجرا هستند، شل شدن رگ های خونی در بیست و یک زن سالم قبل و ۲ ساعت پس از مصرف چای سبز و سیاه دارجیلینگ، در مقایسه با آب (شاهد)، بررسی شد و بر اساس نتایج، مصرف چای دارجیلینگ (سبز و سیاه) منجر به افزایش قابل توجهی در شل شدن رگ های خونی (FMD) شد. ضد سرطان. در یک مطالعه مقدماتی، آزمایشی قبل از برداشتن پروستات بیمار سرطانی (پروستاتکتومی)، با چای سیاه دارجیلینگ طراحی شد. افزودن عصاره ۵ درصد چای سیاه دارجیلینگ به رژیم غذایی موش نژاد C57BL/6 نشان داد که تئافلاوین ها می توانند به کبد، پروستات، روده کوچک و بزرگ (کولون) جذب شوند. در مطالعه انسانی، مشاهده شد که پلی فنل های چای در نمونه های پروستات مردانی که چای سبز و سیاه استفاده می کردند نسبت به گروه کنترل بیش
تر بود. در شرایط آزمایشگاهی هم تکثیر سلول های سرطانی پروستات، پس از مصرف چای سیاه و سبز کم تر بود. این مطالعه انسانی نشان می دهد که پلی فنل ها و تئافلاوین های چای، زیست فراهمی در پروستات دارند که ممکن است در پیشگیری از سرطان پروستات فعال باشند. بهبود عملکرد کبد. نتایج مطالعه ای که روی اثر آنتی اکسیدانی تئافلاوین ها و تئاروبیجین های چای سیاه دارجیلینگ بر پراکسیداسیون لیپید در هموژنات بافت کبد را انجام و در ژورنال "Biological and Pharmaceutical Bulletin" منتشر شد نشان داد تئافلاوین ها و تئاروبجین چای سیاه دارجیلینگ در مهار پراکسیداسیون لیپید در شرایط بیولوژیک، همانند اپی کاتچین های چای سبز عمل می کنند. این فعالیت آنتی اکسیدانی قوی چای سیاه دارجیلینگ به کاتچین ها، تئافلاوین ها و تئاروبجین ارتباط داده می شود. مواد مؤثر. پلی فنول ها (کاتچین ها، فلاونول ها، تئوگالین، تئافلاوین ها، تئاروبیگین ها، گالیک اسید)، آلکالوییدها (مانند کافئین)، اسیدهای آلی (اگزالیک اسید، مالیک اسید، سیتریک اسید، ایزوسیتریک اسید، سوکسینیک اسید و آسکوربیک اسید) (ویتامین ث)، رنگدانه ها (کلروفیل ها، کاروتنوییدها)، ترکیبات عطر و طعم فرار (گرانوئ
یک اسید، چهار نوع لینالول اکسیدها، لینالول، ژرانیول، هگزنوئیک اسید، بنزیل الکل، ۲-فنیل اتانول، ترانس گرانیک اسید، (E) 2- هگزنوئیک اسید، (Z)3- هگزنوئیک اسید، متیل سالیسیلات و ۲٬۶-دی متیل-۳٬۷-اوکتادین-۲٬۶-دیول. حد مجاز مصرف. ۱ تا ۵ فنجان در روز. بهترین زمان مصرف. ۲ ساعت پیش یا پس از غذا عوارض جانبی. نوشیدن چای سیاه بیش از حد و بیش از پنج فنجان در روز، ممکن است مضر باشد. بارداری و شیردهی: بیش از ۳ فنجان در روز چای سیاه مصرف نشود. این مقدار چای حدود ۲۰۰ میلی گرم کافئین دارد. مصرف بیش از این مقدار در دوران بارداری احتمالاً ناامن است و با افزایش خطر سقط جنین، افزایش خطر ابتلا به سندرم مرگ ناگهانی نوزاد (SIDS) و وزن کم در زمان تولد مرتبط است. کم خونی: نوشیدن چای سیاه ممکن است کم خونی را در افراد مبتلا به فقر آهن بدتر کند. مشکلات قلبی: کافئین چای سیاه می تواند باعث ضربان قلب نامنظم در افراد خاص شود. افراد مبتلا به بیماری قلبی، با احتیاط کافئین مصرف کنند. دیابت: کافئین موجود در چای سیاه ممکن است قند خون را تحت تأثیر قرار دهد. گلوکوم (آب سیاه): نوشیدن چای سیاه کافئین دار، فشار داخل چشم را افزایش می دهد. افزایش فشار در
عرض ۳۰ دقیقه رخ می دهد و حداقل ۹۰ دقیقه طول می کشد. شرایط حساس به هورمون (مانند سرطان پستان، سرطان رحم، سرطان تخمدان): چای سیاه ممکن است مانند استروژن عمل کند. اگر شما در شرایطی هستید که ممکن است استروژن آن را تشدید کند، چای سیاه استفاده نکنید. پوکی استخوان: نوشیدن زیاد چای سیاه کافئین دار می تواند میزان دفع کلسیم در ادرار را افزایش دهد و باعث تضعیف استخوان شود. منابع. E.Harbowy, M. , &amp; A.Balentine, D. (1997). Tea Chemistry. Critical Reviews ill Plant Sciences, 16(5), 415-480. retrieved fromhttps://www.researchgate.net/profile/Matthew_Harbowy/publication/216792045_Tea_Chemistry/links/0912f4fb863f786725000000/Tea- Chemistry.pdf Gardner, E.J. , Ruxton, C.H.S &amp; Leeds, A.R. (2007). Black tea – helpful or harmful? A review of the evidence. European Journal of Clinical Nutrition, 61, 3–18. retrieved from http://www.nature.com/ejcn/journal/v61/n1/full/1602489a.html Gohain, B. , Borchetia, S. , Bhorali, P. , Agarwal, N. ,/ Bhuyan, L. P. , Rahman, A. , &amp; Das, S. (2012). Understanding Darjeeling tea flavour
on a molecular basis Plant Molecular Biology. Plant Molecular Biology, 78(6), 577–597. retrieved from https://link.springer.com/article/10.1007/s11103-012-9887-0 Jochmann, N. , Lorenz, M. , von Krosigk, A.L. , Martus, P. , Bo¨hm, V. , Baumann, G. , … Stangl, V. (2008).The efficacy of black tea in ameliorating endothelial function is equivalent to that of green tea. British Journal of Nutrition, 99, 863–868. retrieved fromhttps://www.researchgate.net/publication/5929284_The_efficacy_of_black_tea_in_ameliorating_endothelial_function_is_equivalent_to_that_of_green_tea
امیر شمس الدین علی چشمی یا خواجه علی شمس الدین (حک. ۷۴۸–۷۵۲ ق) از برجسته ترین حاکمان سربداران بود که در سال ۷۴۸ قمری به حکومت رسید و در سال ۷۵۲ قمری کشته شد. او در زمانی که دولت سربداران دچار هرج و مرج شده بود، حکومت را به دست گرفت و توانست با تدابیر و لیاقت خود، دولت سربداران را از نابودی نجات دهد و آن را تقویت و به یک قدرت مستقل منطقه ای تبدیل کند. او در دوران حکومت خود دست به اصلاحات موفق زیادی در جنبه های مختلف دستگاه اداری سربداران زد و به آبادانی مملکت توجه زیادی کرد. تقریباً تمامی منابع در کاردانی و لیاقت او اتفاق نظر دارند. نام. نام او را به دو شکل ثبت کردند: شمس الدین علی و علی شمس الدین. مولف ناشناس کتاب تاریخ سربداران (منبع اصلی میرخواند و دولتشاه و حافظ ابرو) نام او را به شکل علی شمس الدین ثبت کرده است و دولتشاه هم همین نام را آورده است. در مجمل فصیحی و دیگر کتبی چون روضة الصفا و حبیب السیر این نام به صورت شمس الدین علی آمده است. حافظ ابرو و عبدالرزاق سمرقندی نام او را به صورت خواجه کریم شمس.الدین علی نوشته اند. پیشینه. همانند دیگر رهبران سربداران، از زندگی و پیشینه اطلاعاتی در دست نیست. اگر گفتهٔ
دولتشاه را دربارهٔ مدت عمر و تاریخ مرگش قبول کنیم، باید گفت که او در سال ۷۰۰ قمری متولد شده است. دولتشاه در کتابش نوشته است که مردم سبزوار شمس الدین علی را از نسل حجاج بن یوسف می دانستند که البته این به احتمال زیاد نادرست است. لقب او، چشمی، احتمالا اشاره به این دارد که او در روستای چشم سبزوار متولد شده یا اجدادش ساکن آنجا بودند. حافظ ابرو و عبدالرزاق سمرقندی او را پسر شمس الدین فضل الله دانسته اند. اما این سخن درست نیست و احتمالا این اشتباه بدلیل تشابهات اسمی ایجاد شده و دیگر منابع این را تایید نکردند.. جان ماسون اسمیت خواجه شمس الدین علی را یکی از اشراف سبزوار و شریک یکی از اصناف شهر (غسالان: مرده شویان) می کند. او در زمان حکومت امیر وجیه الدین مسعود، در زمرهٔ بزرگان دولت سربداران بود و امیرمسعود بسیار به وی، به دلیل اینکه مردی بزرگ زاده و اصیل بود، احترام می گذاشت و علاوه بر آن از نزدیکان و مشاوران شیخ حسن جوری نیز بود و شیخ حسن با مشورت با او به امور مهم می پرداخت. میرخواند نوشته است که او به درویشان (جناح تندرو از نظر پطروشفسکی) بسیار احترام می گذاشت و آنان را به سرهنگان سربدار (یا جناج میانه رو از نظر پ
طروشفسکی) ترجیح می داد و دائم بر زبان می آورد: «کار حکومت ما [سربداران] بعد از ارادهٔ حق سبحانه و تعالی، یمن همت حضرت شیخ [حسن جوری] و توجه درویشان، تمشیت پذیرفت.» او دائما با درویشان می نشست و حتی خود نیز تظاهر به درویشی می کرد و با آنان به گوشه نشینی و زهد می پرداخت، بی آنکه عضوی از سازمان آنان باشد. اما روی هم رفته مشی سیاسی شمس الدین علی چندان روشن نیست؛ ولی گویا به جناح تندرو گرویده بود و در سخنان خویش می گفت «اداره مملکت باید به درویشان تعلق داشته باشد و نه لشکریان» و این سبب نظر منفی مورخان نسبت به او شد. حکومت جانشین امیر وجیه الدین مسعود، آقا محمد تیمور چندان مورد رضایت جناح تندروی شیخی نبود؛ زیرا آقا محمد تیمور، نمایندهٔ جناح رقیب، جناح میانه روی سربداران، بود و در نتیجه شیخیان با او مبارزه را آغاز کردند. در این زمان، شمس الدین علی بانفوذترین رهبر جناح شیخیان بود و با آنان در برکناری آقا محمد تیمور همراه شد. روزی شمس الدین با تعدادی از درویشان وارد مجلس آقا محمد تیمور شد و او را مورد خطاب قرار داد که: «عجب حالتی است که درویشان را پیش تو اصلا قدر و قیمت نمانده با وجود آنکه مهم و خواجه تو (مقصود امیر
وجیه الدین مسعود است) به یمن تقویت این فرقه واجب العظیم تمشیت پذیرفته. [ولی تو] پیوسته اراذل و اوباش را بر ایشان تقدم می نمایی.» دیگر درویشان نیز سخنان خواجه را تایید کردند و خواستار استعفای آی تیمور شدند. آی تیمور نیز متحیر شد و چون سلاح و محافظی با خود نداشت، سعی در آرام کردن مخالفان برآمد و گفت: «من تا غایت هیچ درویشی را نرنجاندم و در ضبط این مملکت لوازم سعی و اهتمام به تقدیم رسانیده ام، اکنون آنچه صلاح باشد، همان می کنم.» مخالفان نیز به اتفاق برکناری او را خواستار شدند و در نتیجه آی تیمور نیز به این رضا داد و مقر حکومت را ترک کرد و توسط درویشان در اتاقی محبوس شد. پس از این درویشان با هم به مشورت پرداختند. درویشان ابتدا حکومت را به خود شمس الدین علی پیشنهاد دادند. اما شمس الدین، با وجود اینکه در باطن خواهان ریاست بود، آن را نپذیرفت و گفت: «من درویشی و گوشه نشینی را بر سلطنت ربع مسکون برابر نمی کنم.» شاید مهمترین دلیل شمس الدین علی برای نپذیرفتن حکومت این بود که ابراز تمایل به حکومت برای او که در سلک درویشان زاهد بود مناسب نیست و به حیثیت و نفوذ معنوی و محبوبیت خود میان عامه مردم ضربه وارد می کرد. همچنین بر
ای اینکه از عکس العمل هواداران آی تیمور و قشون او در امان باشد. بعد از امتناع شمس الدین برای به حکومت رسیدن، درویشان به پیشنهاد او کلو اسفندیار را، که به گفته شمس الدین با درویشان به مدارا رفتار میکرد، به حکومت برمی گزینند و آی تیمور را میکشند. شمس الدین توصیه بسیاری کرد تا درویشان در کار حکومت حامی کلو اسفندیار باشند و با او همراهی کنند. احتمالا به این دلیل که خود کلو اسفندیار هم نظامی و از نزدیکان مسعود و از اهالی باشتین بود و میتوانست از عکس العمل سپاهیان نسبت به قتل ای تیمور جلوگیری کند و مورد مقبولیت آنان قرار گیرد. دولتشاه در تذکره الشعرا اما سپاهیان سربداران را نیز در برکناری آی تیمور دخیل میداند. احتمالا این نشان از روابط و نزدیکی شمس الدین به جناح میانه رو هم میدهد. اندکی بعد سربداران (هم جناح تندرو و هم میانه رو) از شخص کلو اسفندیار نیز ناراضی میشوند و روی به درگاه شمس الدین علی میاورند و از بی لیاقتی کلو اسفندیار سخن میرانند و شمس الدین علی را هم در کار برکناری کلو اسفندیار مواقق میکنند و روی به درگاه کلو اسفندیار کرده و او را متهم به خوار و بی مقدار کردن درویشان و سرداران و متقدم کردن اراذل و اوبا
ش میکنند. کلو اسفندیار هم که انتظار این را داشت گفت: «روزی که قصد محمد آی تیمور کردید من میدانستم که شما را وفا و مروت و دیانت و حیا نیست. زیرا آی تیمور مدت مدید در میان شما بود و مسعود او را حرمت تمام میداشت. حالا من ترک ریاست شما دادم، کنون هر که را خواهید بر مسند قدرت بنشانید.» پس از این سخن، سربداران او را دشنام میدهند و وقتی کلو اسفندیار خواست از مقر حکومت بیرون برود، دو تن از سربداران به نام های محمد حبش و فخرالدین عصار مشهدی او را می کشند. وقتی خبر قتل کلو اسفندیار به شمس الدین علی میرسد، اظهار ناراحتی کرده و سربداران را مورد سرزنش و ملامت قرار میدهد که بدون مشورت با او به چنین کاری دست زدند. پس از ملامت سربداران، شمس الدین از آنها درباره حاکم بعدی نظرخواهی میکند. آنها نیز تعیین حاکم بعدی را به او میسپارند. شمس الدین نیز فرزند مسعود، میرزا لطف الله، را برای حکومت پیشنهاد میدهد. بزرگان سربدار نیز لطف الله را به سلطنت تعیین میکنند. اما هنگامی که قرار شد لطف الله به تخت بنشیند خواجه شمس الدین اظهار میکند که چون میرزا لطف الله هنوز به بلوغ نرسیده است و از عهده اداره مملکت برنمیایید، شایسته است که عمویش، شم
س الدین فضل الله سرپرستی و نیابت سلطنت او را برعهده بگیرد تا زمانی که لطف الله به سن بلوغ برسد. فصیحی اما مینویسد که لطف الله بعد آی تیمور به حکومت میرسد و ده روز بعد برکنار شده و پس از او کلو اسفندیار میاید و پس از برکناری کلو اسفندیار، شمس الدین فضل الله به حکومت میرسد. مورخان امیر شمس الدین فضل الله را امیری بی لیاقت و سرگرم لهو و لعب توصیف میکنند که در زمان او سربداران تضعیف شدند و شاهزاده طغاتیمور خان، حاکم استرآباد، با آگاهی از اختلافات داخلی سربداران به عزم نابودی آنان به سوی سبزوار حرکت میکند. شمس الدین نیز از رویارویی با طغاتیمور خان به هراس می افتد و اعلام میکند که به درد اداره حکومت نمیخورد و از اداره حکومت استعفا میدهد. روایت میرخواند چنین است که وقتی خبر حمله طغاتیمور خان میرسد، بزرگان سربدار به نزد خواجه شمس الدین علی رفتند و اوضاع بد مملکت را یادآور شدند و ضعف امیر شمس الدین فضل الله را یادآور کردند و گفتند که اگر این امیر به جنگ طغاتیمور برود افتضاح به بار خواهد آورد. سپس از او تقاضا کردند تا حکومت را بپذیرد. خواجه شمس الدین هم به ظاهر با اکراه، حکومت را پذیرفت و شمس الدین فضل الله نیز امور حک
ومت را به او واگذاشت و از سیاست کناره رفت. حافظ ابرو هم نوشته است که شمس الدین فضل الله نتوانست حقوق سربازان خود را پرداخت کند و چون شمس الدین علی به آنها وعده پرداخت کردن حقوق شان را داد، سربازان شمس الدین فضل الله را میکشند و خواجه شمس الدین علی را به حکومت میرسانند. فصیح احمد خوافی در کتابش مینویسد که شمس الدین علی با اتفاق تمام جناح سربداران، به حکومت میرسد. بنابراین خواجه شمس الدین به نمایندگی از هر دو جناح میانه رو و تندرو به حکومت میرسد. حکومت. فصیح خوافی سال آغاز حکومت خواجه شمس الدین علی را سال ۷۵۰ قمری ذکر میکند. حافظ ابرو و غیاث الدین علی فریومدی، مولف ذیل مجمع الانساب شبانکاره ‏ای، نیز تاریخ آغاز حکومت خواجه شمس الدین را سال ۷۴۸ و دولتشاه سمرقندی آغاز حکومت او را سال ۷۴۹ ذکر میکند. میرخواند و خواندمیر هم تاریخی ذکر نکردند. مورخان میان ۷۴۸ و ۷۴۹ با یکدیگر اختلاف دارند. هنگامی که خواجه شمس الدین علی به حکومت رسید، با مشکلات زیادی درگیر بود. از جمله تهدید دولت های مجاور و اختلافات داخلی میان دو جناح تندرو و میانه رو که باعث تضعیف سربداران شده بود. او برای بازگرداندن ثبات به دولت سربداران دست به اقدام
ات اصلاحاتی زیادی در زمینه ارتش و دیوانسالاری زد که توانست ثبات را به دولت سربداران باز گرداند. درگیری با دشمنان خارجی. طغاتیمور خان، حاکم مغول استرآباد، وقتی که از اوضاع نامساعد قلمروی سربداران آگاه شد، تصمیم گرفت از فرصت استفاده کند و بار دیگر سربداران را مطیع کرده و خراسان را تحت تسلط خودش درآورد. اما وقتی طغاتیمور از به حکومت رسیدن خواجه شمس الدین علی و شجاعت و سیاستمداری او خبردار شد، از فتح خراسان منصرف شد و با خواجه شمس الدین علی صلح کرد. آذر آهنچی، مولف بخش تاریخ سربداران در مجموعه تاریخ جامع ایران، معتقد است این تفسیر، تفسیر درستی نیست، زیرا ثبات و استحکام سربداران به یکباره حاصل نشده بود و همچنین تنها معلول اوضاع داخلی نبود. در نتیجه دو شکست سربداران در زاوه و مازندران، شرایط سیاسی جدیدی در خراسان به وجود آمد که باعث شد فکر اتحاد اتحاد سیاسی این منطقه، تحت حکومت طغاتیمور خان، از بین برد. رقیبان قدرتمند جدیدی در منطقه ظهور کردند و در نتیجه مهمترین متحد ظغاتیمور، ارغونشاه جانی قربانی، مجبور شد به جای اتحاد سیاسی خراسان، به حفظ قلمروی خود بکوشند و با دولت های سربداران و آل کرت سیاست ترک مخاصمه پیش بگیر
ند. این وضع به تحکیم موازنه قدرت در خراسان کمک کرد و بنابراین تلاش های طغاتیمور هم برای مطیع کردن سربداران ناکام ماند و او مجبور شد با آنان صلح کند. در هر حال، میان دو طرف پیمانی منعقد شد که در آن توافق شد که ولایاتی که تحت تصرف امیر وجیه الدین مسعود بود، در اختیار خواجه شمس الدین علی قرار بگیرد. عقد این عهدنامه اهمیت زیادی در تاریخ سربداران دارد، زیرا این نشانه به رسمیت شناخته شدن استقلال سربداران در خراسان، توسط دیگر قدرت های منطقه، بود. دیگر نیرو های خارجی که سربداران در زمان خواجه شمس الدین علی با آن روبرو شدند عبارتند بودند از جانی قربانیان و آل کرت. حاکم وقت جانی قربانیان، امیر ارغونشاه بود که نواحی توس و ابیورد و قوچان را در اختیار داشت. در این زمان، حاکم توس، امیر علی رمضان، شورش کرد و دم از استقلال زد و امیر ارغونشاه نتوانست او را سرکوب کند. خواجه شمس الدین هم از این وضع استفاده کرد و سپاهی فراهم کرده و عزم تسخیر توس کرد و آنجا را به محاصره گرفت. چیزی به گشودن توس نمانده بود که به خواجه شمس الدین خبر رسید پادشاه آل کرت، ملک معزالدین حسین کرت، با لشکر خود به سوی فراه جرد آمده است. خواجه تا این خبر را