Payamvdn/NorthPersian_fa_wiki huggingface dataset:
یافت تا تاب گلوله های ۲ سانتی متری را داشته باشد. چگالی صفحات زرهی همگون نوردکاری شده تانک با سخت کاری به ۱۲۵ کیلوگرم در هر میلی متر مربع رسید. این مدل از سیستم تعلیق اولیه بهره می گرفت. طراحی مجدد صفحه پیشین بدنه جایگاه عقب رفته بیسیم چی را اصلاح کرد. صفحه جلوی راننده و بیسم چی به شکل صاف قرار گرفت. مسلسل درون بدنه با یک محافظ حفره دید جایگزین گردید و یک حفره تپانچه با محافظ مخروطی شکل نیز در کنار آن تعبیه شد. دریچه های بالای سازه فوقانی یک تکه شدند و تعداد حفره های منور آن به یک حفره در مرکز دریچه کاهش یافت. سایر ویژگی های برجک تغییری نکرد اما کلاهک استوانه ای فرمانده با یک کلاهک زرهی با پنج حفره دید جایگزین گردید. برجک دیده بانی جدیدی برای فرمانده که از مدل سی پانزر ۳ اقتباس شده بود، به سقف برجک اضافه گشت. یک محافظ هشت وجهی به هر یک از دو درگاه جلوی برجک در جناحین توپ، اضافه گردید. یک محافظ زرهی بیرونی ابتدای توپ بر روی محافظ درونی آن به صفحه جلویی برجک پیچ شد تا شکاف بین محافظ درونی و صفحه جلوی برجک پوشش داده شود. بین محافظ درونی و بیرونی چرم و ورق فلزی قرار گرفت. پوشش دریچه جانبی برجک در قسمت زیرین پوشش
درگاه دید، به یک حفره کوچک تپانچه مجهز شد. پوشش مربعی برجسته درگاه تپانچه پشت برجک با یک درگاه دایره ای شکل مسطح تعویض شد که با چرخش به بالا جلوی درگاه را باز می کرد. یک محافظ مخروطی بر روی ابزار سیگنال دهی و یک محافظت زرهی دور درگاه تهویه، هر دو در سقف برجک در کنار کلاهک، افزوده شد. محافظ هایی برای حلقه برجک روی سقف سازه فوقانی قرار گرفت تا گلوله های کالیبر کوچک موجب گیر کردن برجک نشوند. یک درگاه ورودی هوا برای موتور در گوشه بالا سمت راست سازه فوقانی تعبیه گردید. این تغییرات مجموعاً ۴۰۰ کیلوگرم به وزن تانک افزود. عرض سازه فوقانی و اندازه محل ذخیره سازی مهمات جهت کاهش وزن، تقلیل یافت. این مدل نیز در کارخانه به صورت کلی به رنگ خاکستری تیره رنگ آمیزی می شد. در مجموع ۴۵ عراده از مدل ب تولید گردید و در نبردهای لهستان، فرانسه و شوروی به کار گرفته شد. این مدل تدریجاً از اواخر سال ۱۹۴۳ کنار گذاشته شد. چندین عراده از مدل ب پس از پیاده شدن قوای متفقین در نرماندی، وارد این نبردگاه گشتند. مدل سی. ماه اکتبر سال ۱۹۳۷ کروپ-گروسون ورک قراردادی جهت تولید ۱۴۰ عراده عملیاتی از سری سوم توسعه پانزر ۴ دریافت کرد. با توجه به این ک
ه در پی تصمیم بر استفاده از شاسی سری چهارم به عنوان شاسی استاندارد تولیدات آینده و توقف توسعه سری سوم، در این مدل تحت عنوان مدل سی، بهبود بسیار اندکی پدید آمده بود. مدل سی از منظر ظاهری تقریباً با مدل ب یکسان بود. در مدل سی از موتور بهبود یافته HL 120 TRM استفاده شد که تا پایان جنگ به عنوان موتور استاندارد پانزر ۴ باقی ماند. در این مدل محافظ درونی دهانه توپ تغییرات جزئی به خود دید. یک صفحه زرهی به بالای مسلسل هم محور جهت ارتقا محافظت از آن افزوده شد که عامل اصلی تمایز ظاهری آن با مدل ب بود. نقاط اتصال قطعات یدکی زنجیر به همراه دسته استارت موتور به جانب چپ تانک منتقل شد. قفل دریچه های پشت تانک ساده سازی گردید. مجموع این تغییرات مجدداً باعث افزایش وزن تانک این بار به ۱۸٫۵ تن گردید. با این وجود سرعت و برد آن همچنان همانند مدل ب بود. در مجموع ۱۳۴ عراده دارای برجک از ۱۴۰ عراده سفارش داده شده از مدل سی بین ماه های اکتبر سال ۱۹۳۸ تا اوت سال ۱۹۳۹ تولید شد. شش شاسی مدل سی برای تبدیل به پل گذار کنار گذاشته شد. شانزده شاسی دیگر نیز اوایل سال ۱۹۴۰ بدین منظور اختصاص یافت. این شاسی ها جهت سوار شدن سازه فوقانی اصلاح شده پل
گذار به شرکت های ماگیروس و کروپ تحویل داده شدند. ماه اوت همان سال دو شاسی مرجوع و مجدداً به تانک هایی با برجک تبدیل گشتند. این مدل نیز در کارخانه به صورت کامل به رنگ خاکستری تیره رنگ آمیزی می شد. این افزایش تولید یگان های خط مقدم را قادر ساخت تعداد بیشتری از تانک های سبک خود را به تانک های متوسط بدل کنند. این مدل تا سال ۱۹۴۳ در خدمت فعال باقی ماند تا اینکه خسارات میدان نبرد و پدیداری مدل های جدیدتر موجب جایگزینی کامل آن ها گردید. مدل دی. ماه ژوئیه سال ۱۹۳۸ قرارداد دیگری این بار برای تولید ۲۰۰ عراده از سری چهارم و در ماه نوامبر همان سال قراردادی برای تولید ۴۸ عراده از سری پنجم توسعه تانک پانزر ۴ با کروپ-گروسون ورک منعقد گردید. این دو سری از منظر طراحی مشابه یکدیگر بودند و مدل دی نام گرفتند. بسیاری از ویژگی های مدل دی و مدل سی از جمله موتور مورد استفاده در آن ها، مشابه بود. با این حال صفحه زاویه دار جلوی بیسیم چی و مسلسل درون بدنه با یک جایگاه جدید زرهی تقویت شده برای آن، مجدداً بازگردانده شدند. یک درگاه کوچک تپانچه در صفحه زاویه دار بین مسلسل و ابزار زرهی دید راننده، عموماً جهت استفاده راننده قرار داده شد. ضخا
مت زره اطراف بدنه به ۲۰ میلی متر افزایش پیدا کرد. این اقدام باعث افزایش ۱۰ میلی متری عرض تانک به ۲۸۴۰ میلی متر و وزن آن به ۲۰ تن شد. تجربیات میدانی نشان داد محافظ بیرونی بر روی بخش ابتدایی توپ می تواند در اثر برخورد گلوله تغییر شکل دهد و خود موجب گیر کردن و عدم امکان خرچش توپ شود. بدین جهت این محافظ بیرونی به صورت سنتی تری باز طراحی و محافظ درونی حذف گردید. دو قلاب و دو زنجیر جهت یدک کشی در پشت تانک نصب شد. یک لوله مکالمه در سقف اتاقک جهت ارتباط فرمانده و توپچی تعبیه گشت. از مدل دی از شنی جدیدی در تانک پانزر ۴ استفاده گردید. این شنی قابل استفاده در سه مدل پیشین نبود اما امکان استفاده از شنی قبلی همچنان در تانک های جدید بدون هیچ مشکلی وجود داشت. یک عراده از مدل دی سال ۱۹۴۱ به صورت آزمایشی با توپ کالیبر ۵ سانتی متر Pak 38 L/60 مسلح شد. این مدل نیز در کارخانه تماماً به رنگ خاکستری تیره رنگ آمیزی می شد. مجموعاً ۲۲۹ عراده از این مدل تا ماه مه سال ۱۹۴۱ تولید گردید که بیش تر از مجموع تولیدات سه مدل قبلی بود. بدین جهت زره بخش ابتدایی توپ به صورت سنتی تر باز طراحی شد. مدل دی تا اوایل سال ۱۹۴۴ در میدان ها نبرد فرانسه،
روسیه و آفریقا حضور پیدا کرد. تعدادی از عراده های باقی مانده مدل دی نهایتاً پس از سال ۱۹۴۴ به رنگ زرد تیره رنگ آمیزی شدند. مدل ایی. در پی تصمیم برای تولید ۴۸ عراده تانک پانزر ۴ برای اس اس سری ششم این تانک با عنوان مدل ایی پدید آمد. ماه ژوئیه سال ۱۹۳۹ تولید ۲۲۳ عراده از مدل ایی به کروپ-گروسون ورک سفارش شد. این مقدار ماه مارس سال ۱۹۴۱ به ۲۰۶ عراده تقلیل یافت. در مدل ایی تغییرات بیشتری نسبت به مدل های پیشین اعمال گردید. طراحی چرخ ها تغییر کرده و چرخ زنجیر جلو ساده سازی شد. در این مدل ضخامت زره پیشین با پیچ شدن صفحه ای به ضخامت ۳۰ میلی متر به ۵۰ میلی متر افزایش پیدا کرد و صفحات فولادی دیگری به ضخامت ۲۰ میلی متر به طرفین و پشت بدنه پیچ شد. ابزار دید جدیدی برای راننده با شیشه زرهی بزرگی زیر یک پوشش زرهی تعبیه گردید. با اعمال تغییراتی در برجک، طراحی کلاهک فرمانده نیز تغییر کرد. افزایش طول برجک سبب شد دیگر بخشی از کلاهک فرمانده در صفحه پشتی برجک قرار نگیرد. طراحی جدید برجک کار تولید را سریع تر و ارزان تر می کرد و محافظت بالستیکی را افزایش می داد چرا که هیچ بریدگی در زره وجود نداشت تا موجب ایجاد نقطه ضعف شود. زره کلاه
ک فرمانده به ۵۰ تا ۹۵ میلی متر افزایش یافت. برجک دیده بانی جدیدی برای فرمانده بر گرفته از مدل گه پانزر ۳ در این مدل به کار رفت. دریچه دسترسی به سامانه ترمز علاوه بر به کارگیری لولایی بزرگ تر و ساده تر، با سطح صفحه زاویه دار پیشین یکی شد. در مدل های پیشین این دریچه مقداری بالاتر از سطح این صفحه بود که برخورد گلوله های ضد تانک به آن آسیب می زد. درگاه سیگنال و دریچه تهویه در سمت راست برجک حذف شد. فن تهویه جدیدی به همراه پوشش در جایگاه پیشین قرار گرفت. مجموع این تغییرات وزن تانک را به ۲۱ تن رساند. مدل های قدیمی تر نیز برای اعمال تغییرات جدید به کارخانه تولیدکننده فرستاده شدند. تولید این مدل از ماه فوریه سال ۱۹۴۰ آغاز گردید و آخرین عراده آن ماه مه سال ۱۹۴۱ از خط تولید خارج گشت. تقریباً ۲۲۰ عراده از این مدل تا ماه آوریل سال ۱۹۴۱ از خط تولید خارج و تا اوایل سال ۱۹۴۴ در بالکان، جبهه شرقی و شمال آفریقا به کار گرفته شد. تغییرات اندکی در طول فرایند تولید بر این مدل اعمال شد. از چهار شاسی مدل ایی به عنوان خودروی پل گذار استفاده گشت. تعدادی از تولیدات مدل ایی نیز اوایل سال ۱۹۴۱ به نمونه زیر سطحی تبدیل گردید. این مدل نیز م
انند مدل دی در ابتدا در کارخانه به شکل کلی به رنگ خاکستری تیره رنگ آمیزی شد اما در نهایت عراده های باقی مانده از آن پس از سال ۱۹۴۴ به رنگ زرد تیره درآمدند. مدل اف. مدل اف-۱. ماه دسامبر سال ۱۹۳۸ سفارش تولید ۱۲۸ عراده از سری هفنم به شرکت کروپ-گروسون ورک صادر شد. با این حال با آغاز جنگ این مقدار ماه نوامبر سال ۱۹۳۹ به ۵۰۰ عراده عراده افزایش یافت. تا ماه ژوئن سال ۱۰۴۰ دو شرکت ووماگ و نیبلونگن ورکه نیز هر یک تولید صد عراده از این مدل را دریافت کردند. ماه ژانویه سال ۱۹۴۱ تولید ۳۰۰ عراده دیگر نیز به کروپ-گروسون ورک سفارش شد. در مدل اف زره پیشین بدنه به یک صفحه تک لایه ۵۰ میلی متری تبدیل گردید. زره اطراف بدنه نیز به یک صفحه ۳۰ میلی متر بدل شد. با افزایش ضخامت صفحه پیشین، طراحی ابزار دید راننده و جایگاه مسلسل درون بدنه تغییر کرد. یک حفره دید راننده برگرفته از زره پوش "اشتورم گشوتس" و یک جایگاه توپی مسلسل در صفحه مسطح شده جلوی سازه فوقانی نصب شد. ضخامت زره پیشین برجک به ۵۰ میلی متر و جناحین آن به ۳۰ میلی متر افزایش یافت. زره محافظ ابتدای لوله توپ نیز به ۵۰ میلی متر ارتقا داده شد. همه این تقویت ها در برابر افزایش قابلیت
توپ های ضد تانک متفقین صورت می گرفت. دریچه یک تکه جانبی برجک، با یک دریچه دو تکه با حفره های دید شیشه ای با حفاظ های زرهی تعویض شد. این طراحی بدنه و برجک طراحی نهایی در تانک پانزر ۴ به حساب می آمد. چند حفره زرهی تهویه جهت سرد کردن ترمزهای چرخش، به دریچه دسترسی به ترمزهای جلویی اضافه شد. این تغییرات وزن تانک را به ۲۲٫۳ تن افزایش داد که باعث ایجاد لزوم افزایش پهنای زنجیر آن از ۳۶ سانتی متری به ۴۰ سانتی متری شد. پهنای چرخ زنجیر مطابق بیشتر شدن عرض زنجیر، افزایش یافت و چرخ پشتی نیز کاملاً از نو طراحی گردید. ساده سازی چرخ پشتی کار تولید را سریع تر و به صرفه تر می کرد. انبار اگزوز موتور اصلی و موتور چرخاننده برجک در صفحه پشتی بدنه با نمونه جدیدی جایگزین شد. قفسه زرهی سر اگزوزها به سمت راست در پشت تانک منتقل گردید. تغییراتی در جریان تولید این مدل ایجاد شد که عبارت بودند از: افزوده شدن یک گیره بکسل برای یدک کشی مخزن سوخت در ماه آوریل سال ۱۹۴۱، تبدیل تعدادی به تانک مناطق گرمسیری، حذف مخزن شمعی نارنجک دود زا در ماه فوریه سال ۱۹۴۲ و افزوده شدن زره فاصله دار ۲۰ میلی متری به برجک و جلوی سازه فوقانی در ماه فوریه سال ۱۹۴۲
کروپ ۳۹۳ عراده، ووماگ ۶۴ عراده و نیبلونگن ورکه ۱۳ عراده از این مدل بین ماه های آوریل سال ۱۹۴۱ تا فوریه سال ۱۹۴۲ تولید کردند. تولیدات با رنگ آمیزی سراسری خاکستری تیره، از خط تولید خارج و در تمامی جبهات عمده نبرد به کار برده شد. تعدادی از این تانک ها که مقرر شده بود برای عملیات به شمال آفریقا ارسال شوند، با رنگ زرد بیابانی رنگ آمیزی گشتند. از ماه ژوئیه سال ۱۹۴۲ توپ جدید ۷۵ میلی متری KwK 40 از مدل جدیدتر بر روی این مدل نیز نصب شد. پس از ایجاد مدل اف-۲، نام نمونه قبلی که صرفاً مدل اف نامیده می شد، جهت ایجاد تمایز به اف-۱ تغییر کرد. مدل اف-۲. تا به این نقطه از تولید پانزر ۴، از این تانک به عنوان تانک پشتیبانی پیاده نظام استفاده می شد و مقابله با تانک های دشمن به تانک های پانزر ۳ با توپ هایی با سرعت شلیک بالای گلوله محول شده بود. افزایش مقاومت تانک های دشمن و عدم کفایت ظرفیت پانزر ۳ برای سوار کردن توپی بزرگ تر از توپ های ۵۰ میلی متری، موجب استفاده از توپی بهتر در تانک پانزر ۴ شد. روز ۲۶ مه سال ۱۹۴۱ و تنها چند هفته پیش از آغاز عملیات بارباروسا، تصمیم به ارتقا تسلیحات اصلی پانزر ۴ گرفته شد. قراردادی با کروپ منعقد گرد
ید تا مجدداً توپ ۵۰ میلی متری Pak 38 L/60 در برجک تانک جای داده شود. قرار بر تحویل نخستین پیش نمونه در ۱۵ نوامبر همان سال گردید. پس از برخورد قوای آلمانی با تانک متوسط تی-۳۴ و تانک سنگین کی وی-۱ شوروی، لزوم استفاده از توپ قدرتمندتری عیان شد. ماه نوامبر سال ۱۹۴۱ جایگزینی توپ ۵۰ میلی متری کنار گذاشته شد و کروپ بر اساس قرارداد جدیدی فعالیت مشترک با راین متال بر روی طراحی توپ ضد تانک ۷۵ میلی متری این شرکت (بعدها Pak 40 L/46) را آغاز نمود. با توجه به شدت بالای لگد توپ جدید نسبت به توان برجک، جان لوله توپ و مکانیسم لگد کوتاه تر شد. این تغییر باعث ایجاد توپ ۷۵ میلی متری جدیدی تحت عنوان KwK 40 L/43 گردید. این توپ می توانست گلوله های ضد زره Pzgr. 39 را با سرعت ۷۵۰ متر بر ثانیه که نسبت به توپ قدیمی تر KwK 37 L/24 با سرعت ۴۳۰ متر بر ثانیه، ۷۵ درصد بیشتر بود، شلیک کند. یک ترمز دهانه توپی شکل برای این توپ طراحی و اعمال گردید که تنها می توانست کمتر از ۵۰ درصد توانایی ترمز سیستم لگد را ارائه کند. توپ KwK 40 L/43 با شلیک گلوله های Pzgr. 39 می توانست در فاصله ۱۸۳۰ متری ۷۰ میلی متر در زره فولادی اهداف نفوذ کند. گلوله این توپ م
سیر پیمایش صاف تر و برد بلندتری داشت. توپ جدید ۷۵ میلی متری معایب خود را داشت. با وجود تلاش طراحان در کاهش وزن آن، این توپ دماغه تانک را به اندازه ای سنگین کرده بود که فنرهای بخش جلویی سیستم تعلیق همواره در حالت فشرده شده قرار داشت. این شرایط نوسان وارده به تانک را حتی در حالت عدم چرخش افزایش می داد. مدلی از پانزر ۴ که برای نخستین باز از توپ KwK 40 L/43 استفاده کرد، مدل اف-۲ نامیده شد. وزن این مدل به ۲۳٫۶ تن افزایش و سرعت آن به ۴۰ کیلومتر بر ساعت کاهش پیدا کرد. تفاوت بین مدل های اف-۱ و اف-۲ مربوط به تسلیحات اصلی آن می شد. این تغییرات شامل زره بخش ابتدایی توپ، قفل حرکت درونی آن، تثبیت کننده جدید توپ، چشمی جدید آن، محل ذخیره بهبود یافته مهمات برای جای گرفتن گلوله های بزرگ تر در آن و حذف مخزن قدیمی نارنجک دود زا و جایگزینی آن با مدل جدید تر مستقر بر روی برجک تانک می شد. در طول فرایند تولید حفره های دید کناری برجک با وجود فراهم آوردن میدان دید بهتر برای خدمه، به عنوان یک نقطه ضعف در زره برجک، از این مدل حذف گشت تا صفحه این قسمت یک تکه شود. در مجموع ۲۰۰ عراده از مدل اف-۲ تا تابستان سال ۱۹۴۲ با رنگ سراسری خاکستری ت
یره تولید گردید و در تمامی جبهات عمده جنگ به کار برده شد. ۲۵ عراده از مجموع تانک های مدل اف-۲ از مدل اف-۱ تبدیل شدند. مدل گه (G). سه ماه پس از آغاز تولید مدل اف-۲ این مدل به مدل گه (G) تغییر عنوان داد. در طول فرایند تولید مدل گه بین ماه مارس سال ۱۹۴۲ تا ماه ژوئن سال ۱۹۴۳، این مدل بهبودهای دیگری را نیز تجربه کرد. بسیاری از تغییرات بر روی این مدل به منظور افزایش سرعت تولید یا قدرت بقای تانک در میدان نبرد بود. طراحان از بسیار نزدیک بودن وزن تانک به حد نهایی تحمل شاسی آن آگاه بودند؛ از این رو تغییرات با فدا کردن برخی خصوصیات انجام گرفت. از جمله این بهبودها اضافه شدن یک صفحه جوش زده شده فولادی ۳۰ میلی متری دیگر به بخش زاویه دار جلویی بدنه تانک بود که مجموع ضخامت زره را به ۸۰ میلی متر افزایش می داد. با وجود ایجاد مشکلاتی در سیستم حرکت تانک با توجه به افزایش وزن، این تغییر مورد استقبال نیروهای به کار برنده آن قرار گرفت. به همین جهت تصمیم بر اعمال این تغییر بر ۵۰ درصد تولیدات پانزر ۴ گرفته شد. به هر حال از روز ۵ ژانویه سال ۱۹۴۳ با دستور مستقیم آدولف هیتلر، پیشوای آلمان تمامی تولیدات با صفحه اضافه ۳۰ میلی متری انجام پ
ذیرفت. هفت تکه یدکی زنجیر نیز برای افزایش قدرت تدافعی در جلوی بدنه نصب شد. جایگاهی برای دو چرخ یدکی دیگر در سمت چپ بدنه قرار گرفت. دو حفره دید از اطراف برجک و حفره های سیگنال از دریچه های بالایی راننده و بیسیم چی حذف و همچنین مخزن زرهی نارنجک دود زا از پشت سازه فوقانی برچیده شد. در تولیدات انتهایی حفره سیگنال بالایی در سقف برجک هم حذف شد. با این حال تولیدات اولیه مدل گه سه نارنج انداز دود زا در گوشه جلویی برجک داشتند. در تولیدات انتهایی دریچه دو تکه فرمانده با دریجه ساده تر تک تکه جایگزین و زره آن از ۵۰ میلی متر به ۹۵ میلی متر افزایش یافت. با ایجاد شکاف هایی بر روی بخش پشتی بدنه فرایند خنک سازی موتور برای عملیات در مناطقی با درجه حرارت بالا بهبود یافت و دستگاهی نیز برای ایجاد گرما به همراه یک انژکتور سیالات در هنگام استارت جهت ارتقا عملکرد موتور در مناطق سردسیر اضافه گشت. چراغ های جلوی تانک با نمونه جدید جایگزین شد. ماه مارس سال ۱۹۴۳ نخستین پانزر ۴ با زره فاصله دار در اطراف بدنه و برجک، توسط تولیدکننده ارائه گردید. این زره موسوم به «دامن» به صورت صفحات فولادی قطعه قطعه به ریلی هایی که به اطراف بدنه جوش شده بو
دند، اتصال داشت و در نتیجه جدا شدنی بود. هدف از این زره منفجر کردن یا کاهش سرعت گلوله های ضدتانک پیش از اصابت آن با زرهی اصلی تانک بود. دامن حلقه ای شکل برجک در هر طرف یک در داشت تا امکان دسترسی به دریچه های اطراف برجک وجود داشته باشد. به کارگیری دامن حدود ۴۵۰ کیلوگرم به وزن تانک می افزود. از ماه آوریل سال ۱۹۴۳ توپ KwK 40 L/43 با مدل کالیبر مشابه KwK 40 L/48 با ترمز دهانه چند سوراخه و عملکرد بهتر در مقابل لگد جایگزین شد. این تغییر باعث تغییر چشمی توپ نیز گردید. توپ جدید حدود ۴۰ سانتی متر بلند بود و سرعت گلوله هنگام شلیک را افزایش داد ویژگی های بالستیکی و قدرت نفوذ آن را بهبود بخشید. بعداً در تعدادی از آخرین تولیدات مدل گه برخی از ویژگی های اولیه مدل بعدی نیز اعلام شد تا تقریباً با آن همسان شود. تولیدات اولیه مورد گه به رنگ خاکستری تیره از خط تولید خارج می شدند. از اواخر ماه فوریه سال ۱۹۴۳ بنا بر تصمیم مقامات ارشد فرماندهی رنگ استتار به زرد تیره تغییر کرد و تانک ها با این رنگ در کارخانه رنگ می شدند. علاوه بر این، از دو رنگ سبز زیتونی و قهوه ای مایل به قرمز نیز در یگان های مختلف و بنا بر نظر فرماندهان محلی در ر
نگ آمیزی بخش هایی از تانک استفاده می شد. بین ماه های مه سال ۱۹۴۲ تا ژوئن ۱۹۴۳، حدود یک سال، مجموعاً ۱۶۸۷ عراده از مدل گه تولید گردید و از آن ها در تمامی گروهان های لشکرهای زرهی استفاده شد. این درحالی بود که از تمامی مدل های پیشین در عرض پنج سال گذشته تنها ۱۳۰۰ عراده تولید شده بود. مدل ها (H). ماه دسامبر سال ۱۹۴۲ از شرکت کروپ خواسته شد مدلی از تانک پانزر ۴ با زره زاویه دار در جلو و اطراف طراحی کند. پروژه مربوط به این باز طراحی به جهت رساندن وزن تانک به ۲۸ تن ماه فوریه سال ۱۹۴۳ لغو شد و به جای آن مدل "ها" بر پایه بدنه اولیه طراحی گردید. تولید مدل "ها" با عنوان تدارکاتی Sd.Kfz 161/2 از ماه آوریل سال ۱۹۴۳ آغاز شد و تا ماه ژوئیه سال ۱۹۴۴ ادامه پیدا کرد. با خروج ۳۷۷۴ عراده از خط تولید در کروپ-گروسون آگه در ماگدبورگ، ووماگ آگه در پلاوئن و نیبلونگن ورکه آگه در سنت والنتین مدل "ها" به پرشمارترین مدل پانزر ۴ بدل گشت. این مدل به زرد تیره از کارخانه خارج می شد اما از رنگ های مختلفی از جمله قهوه ای سرخ گون به منظور استتار آن در یگان ها گشت. مدل "ها" اساساً گونه متاخری از مدل گه بود. در این مدل ضخامت زره جلویی با یک لایه ک
ردن آن به صفحه ۸۰ میلی متری فولادی افزایش یافت. در جعبه دنده بهبود صورت پذیرفته بود. برای جلوگیری از چسبانده شدن مین های مغناطیسی ضد تانک، لایه ای از ماده "سیمریت" بر روی تمامی صفحات عمودی زره تانک قرار گرفت. زره سقف برجک از ۱۰ میلی متر به ۱۶ میلی متر ارتقا پیدا کرد و به بخش هایی از آن نیز صفحات ۲۵ میلی متری جوش شد. محافظت از طرفین بدنه و برجک با پدیداری و اعمال زره فاصله دار ۵ میلی متری برای بدنه و ۸ میلی متری برای برجک بهبود یافت. این امر باعث حذف شدن حفره های دید از اطراف بدنه به جهت پوشانده شدن با زره فاصله دار جدید گشت. چرخ های با دور پلاستیکی با چرخ های ریخته گری شده و چرخ زنجیر با نمونه سبک تر جایگزین شد. نارنجک انداز نیز در این مدل تغییر کرد. این تغییرات وزن تانک را به ۲۵ تن افزایش داد و با وجود به کارگیری سیستم انتقال قدرت جدید SSG 77 حداکثر سرعت تا ۱۶ کیلومتر بر ساعت در خارج از جاده کاهش یافت. میانگین سرعت در جاده ۲۵ کیلومتر بر ساعت و حداکثر آن ۳۸ کیلومتر بر ساعت بود. گونه ای از سیستم انتقال قدرت هیدرواستاتیک به شکل آزمایشی در این مدل استفاده شد که وارد مرحله تولید نگردید. مدل یوت (J). آخرین مدل تول
یدی پانزر ۴ یعنی مدل "یوت" حالتی از پس رفت نسبت به مدل "ها" به حساب می آمد. ایجاد ضرورت جایگزینی تلفات سنگین میدان نبرد، باعث ساده سازی های گسترده جهت افزایش میزان تولیدات شد. ژنراتور الکتریکی برای چرخاندن برجک از این مدل حذف گردید تا این عمل به شکل دستی صورت پذیرد. مکانیسم چرخش برجک با اضافه کردن یک چرخدنده دیگر برای سهولت کار چرخاننده دستی آن در اراضی شیبدار بهبود یافت. در مناطق نسبتاً مسطح چرخش ۱۲٫۵ درجه ای در عرض ۴ ثانیه و چرخش ۱۲۰ درجه ای در عرض ۲۹٫۵ ثانیه حاصل این تغییرات بود. از فضای خالی ایجاد شده پس از حذف ژنراتور، بعدها برای قرار دادن یک مخزن ۲۰۰ لیتری سوخت دیگر استفاده شد که این مسئله برد تانک را در جاده به ۳۲۰ کیلومتر افزایش داد. تمامی حفره های دید و تسلیحات دیگر در اطراف برجک حذف گردید. اطراف زاویه دار محفظه رادیاتور برای ساده سازی با حالت مسطح جایگزین شد. ضخامت سقف بدنه از یازده میلی متر به شانزده میلی متر افزایش پیدا کرد. صداخفه کن سیلندری اگزوز با یک صداخفه کن دارای دو شعله پوش تعویض شد. پس از به مخاطره افتادن تولیدات ادوات تانک کروپ در شهر اسن با توجه به بمباران های دشمن، سخت کاری پوسته صفحات
با مواد با کیفیت پایین تر جایگزین شد. از اواخر سال ۱۹۴۴ لایه "سیمریت" از تمامی ادوات زرهی آلمانی حذف و زره با فاصله اطراف پانزر ۴ با توری فلزی جایگزین گردید. حفره دید توپچی از بخش جلویی برجک حذف شد. تعداد چرخ های بالای زنجیر که شکل آن را حفظ می کردند، برای افزایش سرعت تولیدات از چهار عدد به سه عدد کاهش یافت. در تلاش برای تقویت قدرت آتش، اقدام برای جایگذاری برجک جدیدی برای استفاده از توپ بلندتر ۷۵ میلی متری L/70 که از تانک در حال توسعه پانتر مدل اف عاریه گرفته شده بود، در بدنه پانزر ۴ صورت گرفت که با توجه به رسیدن شاسی به حداکثر توان تحمل وزن و حجم با شکست مواجه شد. از مارس تا سپتامبر سال ۱۹۴۵ هشتاد عراده مدل "ها" و 17 عراده مدل "یوت" با افزوده شدن تجهیزات رادیویی فو ۵ و فو ۷ جهت ارتباط با نیروی هوایی (Sd.Kfz 267) و فو ۸ برای ارتباط یگان های زمینی (Sd.Kfz 268)، به تانک های متوسط فرماندهی تبدیل شدند. در این مدل ها بارگذار به عنوان بیسیم چی دوم عمل می کرد. طرحی نیز برای نصب آنتن های اضافه بر تانک های پانزر۴ به منظور تغییر میدانی آن توسط نیروها به خودروی فرماندهی مطرح گشت. از برجک این دو مدل همچنین در قطارهای زر
ه پوش و واگن های ریلی ضدتانک استفاده شد. بین ماه های ژوئن ۱۹۴۴ تا مارس ۱۹۴۵ نیبلونگن ورکه ۲۹۷۰ و ووماگ تعداد دیگری از مدل "یوت" را تولید کردند. در همین مدت 90 عراده از تولیدات این مدل با افزدون شدن تجهیزات رادیویی برای ارتباط با توپ های خودکششی "هومل"، به تانک دیده بان توپخانه تبدیل گردید. گونه های دیگر. از یک شاسی بر پایه طراحی پانزر ۴، ماه فوریه سال ۱۹۴۱ برای ساخت یک توپ خودکششی زره پوش با توپ ۱۰٫۵ سانتی متری استفاده شد. تا ماه سپتامبر سال ۱۹۴۱ تانک های پانزر ۳ و پانزر ۴ نقش مشابهی را در میدان نبرد ایفا می کردند. با توجه به این که طراحی این دو تانک نقاط اشتراک زیادی داشت به نظر می رسید تلفیق این دو مزایای زیادی از جمله استانداردسازی قطعات، به همراه خواهد داشت. تانک ترکیبی که بدین شکل پدید آمد «پانزر ۳/۴» نام گرفت. چندین پیش نمونه از این تانک تولید شد که بدنه و برجک آن ها کاملاً مشابه دو تانک والد بود. با این حال سامانه تعلیف شش چرخ بزرگ هم پوشان داشت. به هر حال این طراحی نتوانست در مسابقه تسلیحاتی که بین آلمان و دشمنانش وجود داشت، قرار بگیرد و در نهایت سال ۱۹۴۴ کار بر روی آن رها شد. برخلاف پانزر ۳، از پانزر
۴ در تعداد زیاد به عنوان خودروی فرماندهی استفاده نمی شد. با این حال چندین پانزر ۴ مدل ها به بی سیم دوم و آنتن بیشتر مجهز گشتند تا در صورت لزوم نقش فرماندهی را ایفا کنند. این گونه «خودروی فرماندهی ۴» (Panzerbefehlswagen IV) نامیده شد. بین ماه های سپتامبر سال ۱۹۴۴ تا مارس سال ۱۹۴۵ حدود ۹۶ تانک پانزر ۴ با افزوده شدن یک پریسکوپ بلند به طرف چپ کلاهک فرمانده، به خودروی زرهی دیده بانی پیشین توپخانه (Panzerbeobachtungswagen) تبدیل شدند. تولیدات. در ابتدا کروپ تنها تولیدکننده تانک پانزر ۴ بود. تا پیش از تهاجم آلمان به لهستان تنها ۲۱۷ عراده از این تانک تولید شد: ۳۵ مدل آ، ۴۲ مدل ب و ۱۴۰ مدل سی. با توجه به ظرفیت صنعتی پایین تولید تانک های جدید در آلمان شمار مجموع تانک های تولید شده در سال ۱۹۴۰ تنها ۲۷۸ عراده بود. هیتلر روز ۲۰ اوت سال ۱۹۴۰ با صدور فرمانی تولید تانک های پانزر ۳ و ۴ را در «اولویت ویژه» قرار داد. در سال ۱۹۴۱ فرایند تولید این تانک به کارخانه فوماگ در پلاوئن و نیبلونگ ورکه در سن فالنتین گسترش یافت. در سال ۱۹۴۱ به شکل میانگین ۳۹ عراده در ماه پانزر ۴ تولید شد. این میانگین در سال ۱۹۴۲ به ۸۳ عراده در ماه و در سا
ل ۱۹۴۳ به ۲۵۲ عراده در ماه افزایش پیدا کرد. در ماه دسامبر سال ۱۹۴۳ فعالیت کارخانه کروپ به تولید اشتوگ ۴ و در بهار سال ۱۹۴۴ تولید کارخانه فوماگ به یاگپنتسر ۴ تغییر یافت تا کارخانه نیبلونگ ورکه تنها به تولید پانزر ۴ ادامه دهد. در جریان فروپاشی تدریجی صنایع آلمان زیر فشار عملیات های زمینی و بمباران های هوایی متفقین، کارخانه نیبلونگ ورکه نیز در اکتبر سال ۱۹۴۴ به شدت در اثر یک بمباران هوایی آسیب دید به گونه ای که تولیدات آن تا ماه مارس و آوریل سال ۱۹۴۵ به کمتر از تولیدات سال ۱۹۴۲ سقوط کرد تا فقط ۵۵ عراده در ماه از خط تولید آن خارج شود. صادرات. پانزر ۴ یکی از بیشترین تانک های آلمانی صادر شده آلمانی در جنگ جهانی دوم بود. در سال ۱۹۴۲ یازده عراده به رومانی و ۳۲ عراده به مجارستان تحویل داده شد که بسیاری از آن ها از اواخر سال ۱۹۴۲ تا اوایل سال ۱۹۴۳ در جبهه شرقی و عموماً در نبرد استالینگراد با منهدم شدن نیروهای مجار و رومانیایی توسط قوای ارتش سرخ از بین رفتند. رومانی مجموعاً قریب به ۱۲۰ تانک پانزر ۴ در تمامی طول جنگ جهانی دوم از آلمان دریافت کرد. بین ۵۰ تا ۹۰ تانک نیز به بلغارستان ارسال شد. تعدادی از تانک های پانزر ۴ در
خدمت ارتش ایتالیا، نقش هستهٔ واحدهای جدید زرهی این کشور را ایفا نمودند. از این تانک ها برای آموزش خدمه تانک های ایتالیایی استفاده شد. دولت راست گرای ژنرال فرانکو در اسپانیا در ماه مارس سال ۱۹۴۳ سفارشی برای خرید ۱۰۰ عراده تانک پانزر ۴ به آلمان ارسال کرد که نهایتاً تا پایان سال تنها ۲۰ عراده از آن ها را دریافت نمود. فنلاند ۳۰ عراده از این تانک خریداری کرد که مجدداً فقط ۱۵ عراده از آن در سال ۱۹۴۴ تحویل داده شد. ۶۰ تا ۷۰ پانزر ۴ برای تقویت ارتش مجارستان به این کشور فرستاده که ۲۰ عراده از آن توسط خود آلمانی برای پر کردن جای ادوات منهدم شده استفاده گردید. ۱۵ عراده پانزر ۴ نیز به نیروهای مسلح دولت دست نشانده کرواسی سپرده شد. در مجموع نزدیک به ۳۰۰ عراده از انواع مدل های پانزر ۴ به سایر کشورهای متحد آلمان صادر شد. تاریخچه عملیاتی. لهستان، جبهه غربی و شمال آفریقا (۱۹۴۲–۱۹۳۹). هنگام آغاز جنگ جهانی دوم در ۱ سپتامبر سال ۱۹۳۹ مجموعاً ۲۱۱ تانک پانزر ۴ در اختیار نیروی زمینی آلمان بود. 19 عراده از این تانک های در جریان نبرد لهستان در اقدامات دشمن از دست رفتند. تانک پانزر ۴ در میدان رزم پشتیبانی خوبی از نیروها می کرد. پس از قر