Payamvdn/NorthPersian_fa_wiki huggingface dataset:
چرخند آیدای () یک چرخند حاره ای شدید استوایی است که از سال ۲۰۰۸ به بعد، شدیدترین چرخندی بوده که به موزامبیک اصابت کرده و پرتلفات ترین چرخند استوایی سال ۲۰۱۹ است. این چرخند از یک آشفتگی هوای استوایی در جنوب شرقی اقیانوس هند در ۴ مارس نشأت گرفت و در ۹ مارس مجدداً در سواحل موزامبیک ظاهر شد و روز بعد به صورت چرخند استوایی با قدرت متوسط درآمد، سپس به سرعت قوت گرفت و در ۱۱ مارس به یک چرخند استوایی شدید با سرعت ۱۷۵ کیلومتر بر ساعت تبدیل شد. در ۱۴ مارس به حداکثر قدرت خود رسید و سرعت آن بالغ بر ۱۹۵ کیلومتر بر ساعت شد و در ۱۵ مارس بارش شدیدی را در سواحل موزامبیک برجا نهاد. به علت باد و باران شدید سیلاب بزرگی در ماداگاسکار، مالاوی و موزامبیک ایجاد کرد و دست کم ۳۱۴ کشته شامل ۱۵۰ نفر در موزامبیک، ۹۸ نفر در زیمبابوه، ۵۶ نفر در مالاوی، ۷ نفر در آفریقای جنوبی و ۳ نفر در ماداگاسکار برجا نهاد.
رابیز یا رابیس () سبکی جوان گرا در موسیقی عامه پسندِ ارمنی است که دارای عناصری چون موسیقی فولک ارمنی است. خوانندگان موسیقی رابیز با چند استثنا تماماً مرد هستند. رابیز نوعی رقص با ضرب آهنگ های مهیج است که به موضوعاتی چون عشق، مهمانی، خانواده و سرزمین ارمنی می پردازد. در حال حاضر آهنگ های رابیز شاهد تنظیم های جدیدی با سازهای بیشتر و عناصری چون موسیقی رقص الکترونیک بوده است. شرح نظری. اصطلاح رابیز بر طبق منابع بسیاری از واژهٔ روسی رابوچس ایسکوستوو (raboche'e iskustvo) به معنی «هنرکار» یا «هنر کارگری» است که در شوروی سابق مورد استفاده قرار می گرفته است، با این حال برخی معتقدند که این کلمه ریشه در زبان های ترکی و عربی دارد. کلمهٔ (rab) یا رب، به معنی خالق و خدا است در حالی که نام عربی (aziz) در میان ارمنی ها به عنوان «عزیز» و گرامی مورد استفاده قرار می گیرد و به معنای «سازندگان عزیز» معنا می دهد و شاید یکی از ریشه های اصطلاح رابیز باشد. رابیز اگر چه در میان گروه بزرگی از خوانندگان و شنوندگانِ موسیقی به «سبک رابیز» اشاره دارد، اما این کلمه به طور گسترده ای و به طور خاص، به نوعی از مد و شیوهٔ زندگی می پردازد و زبان
ارمنی تحت تأثیر فرهنگ رابیز قرار دارد. منتقدان بسیاری معتقدند که موسیقی رابیز شباهت زیادی به موسیقی خاورمیانه (arabesque) دارد. موسیقی رابیز در میان جوانان ارمنستان و جماعت ارمنیان پراکنده گسترش یافته است و از هنرمندان این سبک می توان به آرام آسادریان اشاره کرد.
قلعه کردشت در ساحل رود ارس و نزدیک مرز ارمنستان قرار دارد و به لحاظ تاریخی و نظامی دارای جایگاه بسیار مهمی بوده است، زیرا مقر اصلی مبارزه های عباس میرزا، ولیعهد قاجار، در دوران تجاوز روسیه تزاری به خاک ایران بوده است. طبق کتاب های تاریخی این قلعه به دستور عباس میرزا و به لحاظ موقعیت راهبردی در این منطقه بنا شده، ولی شواهد حاکی از آن است که پیش از استفاده نظامی از قلعه کردشت در دوران قاجار، این قلعه وجود داشته و قدمت بنا به سده های نخست اسلام منسوب است. این قلعه به دستور عباس میرزا و توسط مهندس مسیو لامی فرانسوی طراحی و پی ریزی گردید. مکان قلعه. قلعه عباس آباد کردشت در سمت چپ جاده کردشت به خاروانا در بالای تپه ای صخره ای بنا شده است و در ورودی در جبهه شمالی آن است. در ارتفاعات قلعه دیواره ها از جنس سنگ و آجر ساخته شده است و ۶ برج نگهبانی به فاصله تقریباً یکصد متر از یکدیگر وجود داشته هم اکنون قسمتی از این برج ها پابرجاست. عهد نامه ترکمنچای. وقتی در سال ۱۲۴۳ قمری (۱۸۴۱ میلادی) سپاهیان روس از رود ارس عبور کرده و جلفا، نخجوان، مرند و اصلاندوز را تصرف کرده و به سوی تبریز روانه شدند، قلعه کردشت نیز به دست قوای دشمن
سقوط کرد. این قلعه علی رغم اینکه در ساحل جنوبی ارس قرار دارد مطابق فصل چهارم عهدنامه ترکمنچای به روسیه واگذار شده بود. پس از قرارداد ۲۸ می ۱۸۹۳ (۷ خرداد ۱۲۷۲) ایران و روسیه که به موجب آن روستای فیروزه با دو قطعه زمین به نامهای حصار و قلعه عباس آباد که در تصرف روسیه بود تعویض گردید. و به تدریج با تخلیه قوای روسی، قلعه مزبور مورد انهدام و ویرانی قرار گرفت و قسمتی از تأسیسات آن به غارت رفت. در اواخر دوره قاجار و اوایل حکومت پهلوی این قلعه خاصیت نظامی خود را از دست داد. با این وجود قلعه اکنون جز کشور ایران است. منابع. 3. "تاریخ مفهومی مهندس در نیمه نخست دوره قاجاریان. مهرداد قیومی بیدهندی و زهرا گلشن
غلامرضا شریفی اقدس (۱۲۹۱تبریز-...) استاد دانشگاه و دادستان کل کشور بود. تولد و تحصیلات. شریفی اقدس در سال ۱۲۹۱ در تبریز و محله نوبر به دنیا آمده و تحصیلات خود را در آن شهر و به صورت علوم جدیده و علوم اسلامی انجام داد. او سپس به دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران رفته و در سال ۱۳۱۴ لیسانس حقوق جزا دریافت کرد. شریفی در سال ۱۳۲۶ از رساله دکترای با عنوان «نظارت در انطباق قوانین عادی با قوانین اساسی» دفاع کرد. وی سالها به تدریس دروس آیین دادرسی مدنی و کیفری در دانشکده حقوق دانشگاه شهید بهشتی مشغول بود. فعالیت اداری. شریفی بعد از فراغت از تحصیل به وزارت دادگستری پیوست و تا پایان فعالیت های خود در این وزارتخانه فعالیت کرد. برخی از سمت های او عبارتند از: تالیفات. غلامرضا شریفی در زمینه ها گوناگون اعم از علمی، ادبی، فلسفی، حقوقی، اجتماعی و تفسیر قرآن کریم مقالاتی را منتشر کرده است. او همچنین دارای کتاب های زیر می باشد:
عابدین جاف (۱۳۲۰–۱۳۹۴ میلادی) از شخصیت های مهم آیین یارسان و از یاران سلطان سهاک است. از وی اشعاری به کردی سورانی باقی مانده که در دوره عابدین ثبت گشته است. وی در شهرزور در خانواده ای سنی زاده شد و نزد ملا الیاس شهرزوری و ملا غفور شهرزوری درس خواند، اما بعد به صف یاران سلطان سهاک گروید. اشعار او به سورانی و به وزن هجایی و بیشتر دربارهٔ آیین یارسان است.
خوزه کاسادو دل آلیسال نقاش پُرترهٔ اهل اسپانیا بود. وی آثار برجسته ای در سبک اورینتالیسم از خود باقی گذاشته است.
گارد جمهوری خواه که برخی اوقات به عنوان نگهبان ملی نیز نامیده می شود، یک سازمان دولتی یک کشور (اغلب جمهوری) است که معمولاً برای محافظت از رئیس دولت و دولت و به همین ترتیب اغلب مترادف با گارد ریاست جمهوری است. این اصطلاح از واحد اصلی ژاندارمری فرانسه گرفته شده است. چندین کشور دیگر این اصطلاح را نیز به تصویب رسانده اند و واحدهای محافظتی فعال دارند.
میبل آلاباما پرل مک وی (به ؛ زادهٔ ) خواننده-ترانه پرداز انگلیسی می باشد. میبل کار حرفه ای خود در سال ۲۰۱۵ با اولین تک آهنگ خود با عنوان «یابنده صاحبه» مرا بهتر بشناس آغاز کرد در سال ۲۰۱۷ میبل به موفقیت بی نظیری در مسابقه انتخابی خواننده های محبوب با تک آهنگ خود «یابنده صاحبه» در شماره ۸ جدول قرار گرفت. وی در همان سال اولین قطعه آهنگ طولانی خود با عنوان «اتاق خواب» و آهنگ میکس شده با عنوان "از پیچک تا رزها" را منتشر نمود. اولین آلبوم استادیویی وی با نام "توقع های زیادی" در ۱۱ مرداد ۱۳۹۸ منتشر شد و در جدول آلبوم های انگلستان در شماره ۳ قرار گرفت. در سال ۲۰۱۸ تک اهنگی با جکس جونز خواند با نام رینگ رینگ که از این اهنگ به عنوان بهترین آهنگ او یاد می شود.
خاطرات و تألمات مصدق عنوان کتابی از محمد مصدق سیاستمدار، حقوقدان و نخست وزیر سابق ایران و یکی از بنیانگذاران و عوامل اصلی نهضت ملی شدن نفت جمهوری اسلامی ایران است. موضوع کتاب. این کتاب به قلم محمد مصدق و به کوشش ایرج افشار تدوین شده است. این اثر، دو کتاب با عنوان های شرح مختصری از زندگی و خاطراتم و مختصری از تاریخ ملی شدن صنعت نفت در ایران را دربردارد که نگارنده آن ها را در روزهای زندان لشکر دوم زرهی و سکونت مقید و اجباری در احمدآباد نوشته و به یادگار گذاشته که به عنوان سند تاریخی منتشر شده است. بخش های کتاب. در یادداشت آغاز کتاب به قلم ایرج افشار ایران شناس برجسته آورده شده است: «کتاب اول «شرح مختصری از زندگی و خاطراتم» در بیست و چهار فصل نگارش یافته و شرح سرگذشت دوران جوانی و روزگار تحصیل و سپس تصدی چند مقام دولتی را دربردارد و مصدق در آن کوشیده است حوادث مهم دوران زندگی خویش را تا پایان ایام تصدی وزارت امور خارجه در سال ۱۳۰۲ را بنویسد. کتاب دوم «مختصری از تاریخ ملی شدن صنعت نفت در ایران» از سه بخش تشکیل شده است. نام دارد و عبارت است از پاسخ به آن قسمت از مطالب کتاب «مأموریت برای وطنم» که ذکر مصدق در آن ها
شده است.» ترجمه. کتاب با یادداشت غلامحسین مصدق و توضیح ایرج افشار در تهران انتشارات علمی در سال ۱۳۶۴ منتشر گردید و ترجمه آن از فارسی به انگلیسی توسط محمدعلی همایون کاتوزیان و سید حسن امین در سال ۱۹۸۸ توسط جبهه ملی خارج از کشور در لندن چاپ و منتشر شد.
احمد فلاح رستگار(۱۲۹۰-) دادستان کل کشور در سالهای ۱۳۵۲–۱۳۵۷ بود. تولد و تحصیلات. احمد فلاح متولد سال ۱۲۹۰ متولد بوده و پس از اتمام تحصیلات متوسطه مدرسه عالی علوم سیاسی شد و لیسانس علوم قضائی را دریافت کرد. او مدتی نیز در دانشگاه ملی به تدریس مشغول بود. فعالیت های اداری. احمد فلاح رستگار در تیر ۱۳۲۴ از دادیاری دیوان کیفر به بازپرسی این دیوان ارتقا یافت و مدارج ترقی را تا دادستانی کل کشور طی کرد. برخی از مشاغل وی عبارتند از: ریاست شعبه بدایت، مستشاری و ریاست شعبهٔ استیناف، ریاست کل محاکم دیوان کیفر، ریاست شعبهٔ ۱۲ دیوان عالی کشور
لیزا جنوا (؛ زادهٔ ) رمان نویس و عصب پژوه آمریکایی است. نخستین رمان وی هنوز آلیس در سال ۲۰۰۷ منتشر شد و لیست پرفروش ترین کتاب های نیویورک تایمز قرار گرفت.
سهروردی یکی از محله های شمالی شهر تهران پایتخت ایران است که نام از شهاب الدین یحیی سهروردی فیلسوف ایرانی گرفته شده است. این محله از پل سیدخندان آغاز شده و تا خیابان بهار شیراز ادامه می یابد.
هنوز آلیس () رمانی نوشتهٔ لیسا جنوا است که در سال ۲۰۰۷ منتشر شد و در لیست پرفروش ترین کتاب های سال قرار گرفت. داستان دربارهٔ زنی است به نام الیس که استاد دانشگاه هاروارد است و مبتلا به بیماری آلزایمر زودرس می شود که زندگی اش را دگرگون می کند. موفقیت کتاب منجر به ساخت نسخهٔ سینمایی آن در سال ۲۰۱۴ با بازی جولین مور شد.
رسالت محله ای در شرق تهران پایتخت ایران است. بزرگراه رسالت این محدوده را به سیدخندان در شمال بخش مرکزی تهران و در ادامه به بخش های غربی این کلان شهر متصل می کند.
سید جمال الدین اخوی (۱۲۷۰–۱۳۶۲) از مقامات قضائی و قانونگذاران دوره پهلوی، عضو پیوسته فرهنگستان و رئیس بنیاد پهلوی بود. تحصیلات. پدرش سید نصرالله اخوی مجتهد و دادستان کل کشور در زمان رضا شاه بود. تحصیلات مدرن را در دارالفنون به انتها رسانید و بعد به تحصیل علوم اسلامی پرداخت و سپس دوباره به علوم جدید روی آورده و در مدرسه سن لوئی مشغول یادگیری دروس علمی و زبان فرانسه شد. بعد ازآن به دانشگاه تهران رفت و لیسانس قضائی گرفت؛ و برای دوره تکمیلی در سال ۱۳۰۸ به فرانسه اعزام شده و از انستیتوی جرم شناسی پاریس مدرک خود را اخذ کرد. فعالیتها. اخوی در کابینهای مختلفی حضور داشت وی در دوره دولت ملی محمد مصدق به سمت دادستان کل کشور فعالیت داشت. وی بعد از کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ در کابینه تیمسار زاهدی به سمت وزارت دادگستری منصوب شد که در این سمت قضاتی را که در زمان مصدق برکنار شده بودند، به سر کار برگرداند و قانونی برای تشدید مجازات سارقین مسلح به تصویب رساند. او در آذر ۱۳۳۳ از وزارت دادگستری کنار رفت و وزیر مشاور شد. سال بعد با روی کار آمدن کابینه حسین علاء بار دیگر وزارت دادگستری را برعهده گرفت. اخوی در انتخابات زمستانی دوره بیست
م به عنوان عضو حزب میلیون به نمایندگی مجلس انتخاب شد. اعتراض الهیار صالح به نحوه انتخاب شدن او و عدم جلوگیری وی در زمان ریاست انجمن نظارت بر انتخابات در دوره تابستانی مجلس دوره بیستم باعث شد که دیگر در عرصه سیاسی نتواند فعالیت کند.&lt; و پس از این ماجرا از سیاست گناره گیری کرده و در دانشگاه الهیات دانشگاه تهران و مدرسه سپهسالار به تدریس مشغول شد.&lt; اخوی ۱۳۵۷ به ریاست کمیسیون ویژهٔ رسیدگی به دارائی های بستگان خاندان پهلوی و بنیاد پهلوی منصوب شد.
پل ساراسین پلی در کشور تایلند است که قسمت اصلی استان پوکِت و استان پهانگ نگا در جنوب تایلند را به یکدیگر متصل می کند. این پل یکی از زیباترین پل ها شناخته شده و حاوی تاریخ فراموش نشدنی ای از کشور تایلند است. این پل در سال ۱۹۵۱ ساخته و در ۷ ژوئیهٔ ۱۹۶۷ رسماً افتتاح شد؛ و اولین پل متصل کننده Phuket و Phang Nga، با طول کل ۶۶۰ متر است که با بودجه کل ۲۸٬۷۷۰٬۰۰۰ بات ساخته شده است. نام ان از Pote Sarasin، نخست وزیر سابق تایلند، زمانی که وزیر توسعه ملی بود برگفته شده است. این پل در تاریخ ۲۲ فوریه سال ۱۹۷۳ فاجعه فراموش نشدنی ای را رقم زد. دو عاشق جوان اهل پوکت با نام های دام و گیو به خاطر عشق نافرجامشان، خود از روی پل به داخل آب پریدند. دام از یک خانواده ضعیف و راننده اتوبوس محلی ("songthaew") و راننده و کارگر تعویض لاستیک ماشین بود. Gew از یک خانواده ثروتمند و دانشجو بود که سوار اتوبوس دام می شد. گیو عضوی از یک خانواده متول بود و انتظار می رفت که با فردی ثروتمند نیز ازدواج کند. شناخت آنها از یکدیگر موجب ایجاد عشق میانشان شد. آنها به دنبال جلب رضایت پدر برای ازدواجشان بودند اما او درخواست آنها را ردکرد. این امر موجب شد
تا آنها دوباره یکدیگر را ببینند. پس از فرونشاندن عشق توسط پدر گیو، آنها تصمیم گرفتند حال که نمی توانند با هم زندگی کنند، پس زندگی خودشان را می گیرند. در شب ۲۲ فوریه سال ۱۹۷۳، آنها خود را با یک لنگ به هم بسته و از پل Sarasin به داخل اب پریدند. داستان این دو عاشق برای همیشه در حافظه پوکت باقی می ماند. در سال ۱۹۸۷ نیز یک فیلم تایلندی با نام "Saphan Rak Sarasin"؛ "ساراین، پل عشق،" با بازیگری دو ستاره بازیگر Chintara Sukapatana و Ron Banjongsang ساخته شده است. پل Sarasin از آن زمان به یکی از جاذبه های توریستی تبدیل شده و یکی از شناخته شده ترین مکانها در پوکت است. در حال حاضر، پل Sarasin دیگر برای عبور و مرور اتومبیل ها خدمات ارائه نمی دهد. از آنجا که پل جدیدی به نام "Thepkasattri "، یا به اصطلاح پل جدید Sarasin یا Sarasin II ساخته شده است، از سال ۲۰۱۱، پل Sarasin تنها به صورت پل عابر پیاده مورد استفاده قرار می گیرد. این پل نور پردازی شده و غرفه هایی نیز برای گشت و گذار در ان برپا شده است.
کاترین هیوز (؛ زادهٔ ) رمان نویس، روزنامه نگار اهل بریتانیا است. وی همچنین برندهٔ جوایزی همچون جایزه یادبود جیمز تیت بلاک شده است.
"ارنست فوینه" (زاده ۱۷۹۹ شاعر، نویسنده ادبیات کودک و نوجوان و مترجم فرانسوی در سدهٔ نوزدهم میلادی است. زندگی نامه. ارنست فوینه در ۱۷۹۹ در نانت زاده و در ۱۸۴۵ در پاریس درگذشته است. او عضو انجمن آسیایی بوده است و به رغم اشتغال در وزارت دارایی، به ترجمه از زبانهای عربی، سانسکریت و فارسی مبادرت می ورزیده است. علاوه بر شارل-آگوستن سنت-بوو، ویکتور هوگو در چندین یادداشتی که برای منظومهٔ شرقی ها نوشته، از نبوغ شعری و ترجمه های عربی و فارسی فوینه که منبع الهام او بوده، نام برده است.
بازیابی گرانش و آزمایش اقلیم () که به اختصار گریس (GRACE) نامیده می شود، پروژه مشترک ناسا و مرکز هوافضای آلمان بود که دو ماهواره آن از زمان پرتاب در مارس ۲۰۰۲ تا پایان مأموریت در اکتبر ۲۰۱۷ به اندازه گیری دقیق ناهنجاری گرانشی در میدان گرانش زمین می پرداختند. گریس با اندازه گیری ناهنجاری های گرانش نشان داد که چه اجرامی پیرامون زمین پراکنده شده و تغییرات آنها در طول زمان چقدر است. داده های ماهواره های گریس ابزاری مهم در مطالعه اقیانوس ها، زمین شناسی و اقلیم شناسی به شمار می رود. دو ماهواره گریس (گریس-۱ و گریس-۲) از پایگاه فضایی پلستسک در روسیه در ۱۷ مارس ۲۰۰۲ به فضا پرتاب شدند. کاوش ها و کاربردها. نقشه های ماهانه نمایش ناهنجاری گرانشی تهیه شده توسط گریس تا ۱۰۰۰ برابر دقیق تر از نقشه های پیشین بود و به طور قابل ملاحظه ای دقت تکنیک های مورد استفاده در اقیانوس نگاری، آب شناسی، یخچال شناسی، زمین شناسی و دیگر علومی که به مطالعه پدیده های تأثیرگذار بر اقلیم می پردازند را بهبود بخشید. اندازه گیری های گریس از کاهش ضخامت یخسارها تا جریان آب در آبخوان ها و نمایش جریان ماگمای درون زمین به دانشمندان کمک کرد تا درک بهتری از
این فرایندهای طبیعی داشته باشند.
میشائیل کلور-برشتولد دیپلمات اهل آلمان، سفیر پیشین آلمان در ایران است. برشتولد از سال ۲۰۱۶ تا ۲۰۲۰ سفیر آلمان در ایران بوده است. تحصیلات. میشائیل کلور دانش آموخته رشته حقوق است. سوابق. میشائیل کلور در سال ۱۹۹۰ وارد وزارت امور خارجه شد. بعد از آن مسئولیت معاونت بخش سیاسی در بن و برلین، رئیس دفتر قائم مقام وزیر در وزارت امور خارجه، نماینده وزارت امورخارجه در امور بحران و رئیس ستاد بحران دولت فدرال در سطح سفیر، و معاون رئیس اداره اطلاعات جمهوری فدرال آلمان، ریاست بخش همکاریهای اقتصادی و توسعه در آدیس آبابا، ریاست بخش امور حقوقی و کنسولی سفارت آلمان در تل آویو، ریاست دفتر شخصی دبیرکل سازمان امنیت و همکاری اروپا (OSZE) در وین را تجربه کرده است.
دانلد ادوین وستلِیک، (۱۲ ژوئیهٔ ۱۹۳۳–۳۱ دسامبر ۲۰۰۸) نویسندهٔ آمریکایی، در طول دوران نویسندگی اش بیش از صد رمان نوشت. تخصص او ادبیات جنایی، به خصوص داستان هایی دربارهٔ سرقت های کمیک بود و گاهی در ژانر علمی ـ تخیلی و ژانرهای دیگر هم می نوشت. وستلیک بیشتر به خاطر خلق دو شخصیت تبهکار حرفه ای معروف بود که هرکدام ستارهٔ یک مجموعهٔ طولانی بودند: پارکر، شخصیتی خشن و بی رحم (که با نام مستعار ریچارد استارک منتشر شده)، و جان دورتموندر که داستان هایش بیشتر طنزگونه است. جوایز. او سه بار موفق به دریافت جایزهٔ ادگار شد، و در کنار جو گورسند ویلیام ال. دی آندریا یکی از معدود نویسندگانی بود که در سه دستهٔ مختلف برندهٔ ادگار شد (۱۹۶۸، بهترین رمان، God Save The Mark؛ ۱۹۹۰، بهترین داستان کوتاه، Too Many Crooks؛ ۱۹۹۱، بهترین فیلمنامه، The Grifters). در سال ۱۹۹۳، انجمن معمایی نویسان آمریکا به وستلیک لقب استاد بزرگ داد؛ بالاترین افتخاری که نویسندگان این ژانر از سوی این انجمن کسب می کنند. درگذشت. او در روز ۳۱ دسامبر سال ۲۰۰۸، هنگامی که به همراه همسرش برای مسافرت به مکزیک رفته بود، سر شام سال نو بر اثر حملهٔ قلبی درگذشت.
پریا فیلمی محصول سال ۱۹۷۸ و به کارگردانی اس.پی. موتارامن است. در این فیلم بازیگرانی همچون راجینیکانت، سری دوی، آمبارش، میجر سوندراجان ایفای نقش کرده اند.
ابوزید عبدالرحمن بن محمد بن خلدون حضرمی معروف به ابن خلدون تاریخ نگار و جامعه شناس مشهور عرب بود که در سال ۷۳۲ ه جری قمری/ ۱۳۳۲ میلادی در تونس به دنیا آمد. خانوادهٔ او از اعراب جنوبی عربستان بودند که پس از پیروزی مسلمانان بر مردم اسپانیا وارد این کشور شدند و تا زمانی که بین آن ها و مسیحیان اختلافی پیش آمد در این کشور بودند و پس از آن به سمت تونس حرکت کردند و در آنجا ساکن شدند. در دوران کودکی ابن خلدون، بزرگان دینی که از اسپانیا به تونس سفر می کردند در خانهٔ آن ها توقف می کردند و همین امر باعث شد ابن خلدون از کودکی و به وسیلهٔ این افراد قرآن، فقه، تصوف، اخلاق، کلام، مردم شناسی، جامعه شناسی، نجوم، اقتصاد، تاریخ، هندسه، جبر، حساب، لغت، فلاحت، طلسمات، شعر، آداب و تعلیم، منطق، ریاضی، فلسفه، سیاست، منشی گری و کارهای مربوط به حکومت را بیاموزد. ابن خلدون کتاب «العبر و دیوان المبتداء و الخبر فی ایام العرب و العجم و البربر» را نوشت. این کتاب مقدمه ای بسیار معروف دارد و در آن به خوبی می توان دانش و چندبعدی بودن ابن خلدون را مشاهده کرد. او به رویکرد انتقادی و تحلیلی بسیار اهمیت می داد؛ نکته ای که مورخان پیش از او در نظر
نمی گرفتند. او در مقدمهٔ خود گفته هایش را به روش های مختلف اثبات کرده و گاهی منابعی که استفاده کرده را نیز مورد انتقاد قرار داده است. او جامعه شناسی را بنیان نهاد. علمی که ما امروزه به آن جامعه شناسی می گوییم و برای شناخت و بررسی اخبار تاریخی مورد استفاده قرار می گیرد و در واقع علم اصول تاریخ است. ابن خلدون در سال ۸۰۸ ه جری قمری/ ۱۴۰۶ میلادی در سن ۷۳ سالگی در قاهره فوت کرد. نسب ابن خلدون. اصالت خانوادهٔ ابن خلدون به اعراب جنوبی عربستان می رسید که به هنگام پیروزی مسلمانان بر مردم اسپانیا، وارد این کشور شده بودند. در اواخر سدهٔ ۹ به علت رهبریِ تلاش های انقلابی سویله، خانوادهٔ او اهمیت و اعتبار پیدا کرد و شناخته شد؛ آن ها جز مقامات معروف و کسان مهم شدند. اما مدتی بعد در سدهٔ ۱۳ میلادی سویله از جانب مسیحیان تهدید شد. پس آن ها اسپانیا را ترک کرده و به سمت تونس رفتند و در این شهر دارای زمین و مرتبه شدند. عده ای وارد کارهای اداری و کشوری شدند و فردی از خاندان کتابی برای پادشاه حفصی نوشت؛ شاید به دلیل سرنوشتی که پادشاه حفصی داشت، اعضای خاندان ابن خلدون درک کردند که بهتر است به عنوان استاد یا اعضای یک فرقه صوفی زندگی
بگذرانند. زندگی. ابوزید عبدالرحمن بن محمد بن خلدون حَضرَمی معروف به ابن خلدون در سال ۷۳۲ ه .ق/ ۱۳۳۲ م در تونس متولد شد. وی تاریخ نگار، سیاست مدار و قاضی بود. به هنگام کودکی، بزرگان مذهبی که از اسپانیا به تونس سفر می کرد در خانهٔ آن ها سکونت می گزیدند. ابن خلدون از کودکی، قرآن، فقه، تصوف، اخلاق، کلام، مردم شناسی، جامعه شناسی، نجوم، اقتصاد، تاریخ، هندسه، جبر، حساب، لغت، فلاحت، طلسمات، شعر، آداب و تعلیم، منطق، ریاضی، فلسفه ماوراءطبیعی و سیاست را آموخت. وی همچنین منشی گری و کارهای مربوط به حکومت را نیز آموخت. محمد بن ابراهیم الآبیلی، یکی از بزرگان عصر خود بود که ابن خلدون حدود ۵ سال نزد او به تحصیل پرداخت. آبیلی فردی بود که ابن خلدون را با آثار ابن رشد، ابن سینا و آثار جدید فلسفی قلمرو اسلامی آشنا ساخت. اولین اثر او مربوط به سال ۷۵۱ ه .ق مطابق با ۱۳۵۱ م است و اندیشه های فلسفی وی در روش شناسی این اثر به خوبی مشخص شده است. او کتابی با عنوان «العبر و دیوان المبتداء و الخبر فی ایام العرب و العجم و البربر» نوشته که یک «مقدمه» دارد و این مقدمه مربوط به کتاب های تاریخی اش است؛ چندبعدی بودن و عمق دانش ابن خلدون در این مق
دمه مشخص می شود. او فعالیت های سیاسی خودش را از دربار حاکم مرینی، ابوعنیان شروع کرد و در ۷۵۷ه .ق/۱۳۵۷ م به جرم توطئه علیه حاکم ابوعنیان دستگیر و زندانی شد. مدتی بعد ابن خلدون در توطئه ای که پسر عموی ابوعنیان ترتیب داده بود شرکت کرد؛ اما موفق نشد مقام درخوری کسب کند. وی در سال ۷۶۳ه .ق/۱۳۶۲ م به قرناطه رفت. چرا که از اوضاع فرهنگی بهتری برخوردار بود؛ اما در این شهر تحت فشار مسیحیان شمال قرار گرفت. در این زمان لسان الدین بن خطیب که وزیرِ حاکم شهر بود، نظرش به ابن خلدون جلب شد و مورخان این وزیر را علت موفقیت ابن خلدون می دانند. در سال ۷۶۵ ه .ق/۱۳۶۴ م بود که نزد پادشاهان کاستیل و لئون رفت تا دوستی مابین حکمرانان اسپانیا و قرناطه را ایجاد کند. ابن خلدون در این زمان از نفوذ خود و عقاید سیاسی اش استفاده کرد و اندرزهایی به پادشاه جوان داد؛ ابن خطیب که از این کار به خشم آمده بود، ابن خلدون را مجبور ساخت قرناطه را ترک کند. ابن خلدون در سال ۷۶۶ه .ق/۱۳۶۵ م نزد شاهزاده ابوعبدالله، دوست حفصی خود رفت و در طول یک سالی که او حکومت را در دست داشت سعی کرد حکومت دوست خود را استوار کند و پایداری بخشد؛ اما رفتارهای نسنجیده و نامعقول
ابوعبدالله و حاکمان شهرهای اطراف، از جمله کنستانتین و تلمسن باعث شد فعالیت های ابن خلدون تماماً بی اثر جلوه کند. ابن خلدون بیشتر عمر خود را در باسکره در حال آموزش و پژوهش گذراند. وی در سال (۷۷۴–۷۷۶ ه .ق) بود که کتابی در مورد تصوف نوشت، او پیشنهاد و درخواست حاکمان را مبنی بر ایجاد صلح میان چادرنشین ها، قبایل و سرزمین های مختلف را رد می کرد و ترجیح می داد به آموزش بپردازد. وی در سال ۷۷۵ه .ق/۱۳۷۴ م به کوشک ابن سلامه در اران رفت و به مدت ۴ سال در آنجا زندگی کرد. ابن خلدون باقی ماندهٔ عمرش را نیز صرف کارهای سیاسی در اسپانیا کرد؛ و این چنین به بسیاری از سندها و مدارک رسمی دسترسی پیدا کرد. او در ۸۰۸ ه .ق/ ۱۴۰۶ م در سن ۷۶ سالگی در قاهره فوت کرد. ابن خلدون و ابن اثیر. ابن خلدون در کتاب مقدمهٔ خود تاریخ نگاران را به دو دسته تقسیم می کند. دستهٔ اول شامل افرادی می شود که مقلدانه عمل می کنند، و دستهٔ دوم مورخان بزرگ اسلام نامیده می شوند. وی پس از تفکیک مورخان، چند تن از آن ها را جز این دو دسته نام می برد، اما نکتهٔ عجیب این است که او هیچ نام و نشانی از ابن اثیر نمی آورد و کوچک ترین اشاره ای هم به وی نمی کند. ابن خلدون به
صورت دوپهلو عمل کرده است. او در کتاب العبر خود مدام به «الکامل» ابن اثیر اشاره می کند و به گفته های او استناد می کند، در حالی که در مقدمهٔ العبر کوچک ترین اشاره ای به وی نکرده است. تاثیرپذیری العبر از الکامل. ابن خلدون در کتاب العبر خود نقل قول هایی از ابن اثیر ذکر کرده و به مضامین و مفاهیمی پرداخته است که نشان می دهد چند بار کتاب ابن اثیر توسط ابن خلدون خوانده شده است. ابن اثیر در دو بعد «مکان و جغرافیا» و «تاریخ و زمان» در زمان خود آن چنان معروف و برجسته بود که حتی ابن خلدون هم از مطالعات او استفاده کرده و گاهی در پایان نقل قول هایش نوشته: «پایان کلام ابن اثیر.» ابن خلدون در ذکر وقایع سلجوقی، مغول، زنگیان، ایوبیان، جنگ های صلیبی و… از کتاب الکامل ابن اثیر بهره برده است، تا حدی که مورخان دوران بعد برای تکمیل و تصحیح بعضی از مسائل کتاب ابن خلدون به کتاب ابن اثیر رجوع می کردند. استفاده از کتاب الکامل به حدی می رسد که خود ابن خلدون هم تلاش می کند از منابع دیگری برای تکمیل کتاب خود استفاده کند و در اینجا به تاریخ عتبی، سیرت جلال الدین، وفیات الاعیان ابن خلکان و … روی می آورد؛ اما بازهم کتاب های دیگر را درحد الک
امل نمی داند. ابن خلدون شخصاً به رونویسی از کتاب الکامل هم اشاره کرده است؛ او در مورد شکست سنجر از ختاییان می نویسد: «اخبار این واقعه را از کتاب ابن اثیر خلاصه می کنم.» استفادهٔ ابن خلدون از کتاب ابن اثیر به این معنا نیست که او هیچ تحقیقی به انجام نرسانده است، او به تحقیق و بررسی بسیار علاقه داشت و گاهی از ابن اثیر هم ایراد می گرفت و نقدهایی به او وارد می ساخت. دیدگاه و تحلیل ابن اثیر در مورد روایت های گوناگون در ابن خلدون هم اثرگذار بوده است. ابن اثیر در مورد جنگ جمل این چنین می نویسد: «من در تاریخ جنگ جمل جز روایت ابوجعفر طبری روایت دیگری را نقل نکرده ام؛ زیرا او موثق و معتمد بوده، مورخان دیگر روایات را پر از حشو و زائد کرده و هریک به میل خود تصرفاتی نموه اند.» ابن خلدون هم به این صورت به این واقعه اشاره می کند: «این بود واقعهٔ جمل، آن سان که ما از کتاب ابوجعفر طالبی خلاصه کردیم. از این رو برکتاب طبری اعتماد کردیم که از یک سو نگری هایی که در کتاب این قتیبه و مورخان دیگر هست به دور می باشد.» مقدمهٔ ابن خلدون و ابن اثیر. طبق آنچه گفته شد، ابن خلدون شخصی بود که بیش از بقیه با گفتار، سبک و کتاب ابن اثیر آشنایی
داشت، اما هیچ نامی از او در مقدمهٔ کتاب خود به میان نیاورده و این در حالی است که ابن اثیر بزرگ ترین سهام دار کتاب العبر است. ابن خلدون تصمیم می گیرد که در نقد و تحلیل دیدگاه و نوشتهٔ مورخان دیگر در مقدمهٔ کتاب خویش، اشاره ای به ابن اثیر نداشته باشد و احتمالاً این تصمیم وی به تأثیرپذیری اندیشه هایش از ابن اثیر بازمی گردد؛ زیرا ابن خلدون نگاه نقادانه را از ابن اثیر می آموزد و در واقع ابن اثیر در این زمینه پیشگام او بوده است. ابن اثیر برای رد بسیاری از وقایع تاریخی به آمار و ارقام دقت می کرد و به بررسی آن ها می پرداخت؛ مثلاً وی به هنگام بررسی شمار لشکریانی که در خدمت بلقیس بودند، این چنین می گوید: «۴۰۰ پادشاه تحت امر او بودند و هرکدام ۴ هزار سرباز داشتند. بلقیس دارای ۳۰۰ وزیر و ۱۲ سپهسالار بود و هرکدام ۱۲ هزار نزد خود داشتند. وی می گوید: گروهی در این باره مبالغه کردند و با بی خردی حتی زحمت حساب کردن این تعداد هم به خود ندادند تا متوجه شوند با هیچ منطقی قابل باور نیست. ابن اثیر می گوید: ابن خلدون در موراد دیگری هم مثل تأیید صحت نسب علویان مصر گفته های ابن اثیر را دوباره بازگو می کند و آن ها را صادق می داند یا در