Payamvdn/NorthPersian_fa_wiki huggingface dataset:
جمهوری لیتوانی کشوری است در شمال شرقی اروپا که از شمال به لتونی، از مشرق و جنوب شرقی به بلاروس، از جنوب به لهستان، از جنوب غربی به روسیه (منطقه برون بومی کالینینگراد) و از مغرب به دریای بالتیک محدود می شود. جمهوری لیتوانی بزرگترین و جنوبی ترین کشور در میان سه جمهوری حوزه بالتیک در اروپاست. لیتوانی از شمال با کشور لتونی، از جنوب شرقی با کشور بلاروس و از جنوب غربی با کشور لهستان و روسیه همسایه است. در غرب این کشور دریای بالتیک قرار دارد. لیتوانی در لبه دشت شمال اروپا قرار گرفته است. سطح سرزمین آن توسط حرکات آرام و سنگین یخچال های طبیعی آخرین عصر یخبندان هموار شده است. لیتوانی متشکل است از جلگهٔ کم ارتفاعی که دارای دریاچه های فراوان است و رشته های یخ رُفت در آن امتداد دارد. از دریاچه های مهم می توان به دریاچه ویشتیتیس اشاره کرد. رودهای مهم آن نمانوس (نمان)، و ویلنیا، و بلندترین نقطه لیتوانی تپه آوکشتویاس با ارتفاع ۲۹۴ متر است که در بخش شرقی کشور قرار دارد. نزدیک به ۳۳ درصد از این کشور را منطقه ای جنگلی و نیمه جنگلی پوشش می دهد. آب و هوا در نقاط مختلف لیتوانی متفاوت است. در مناطق غربی ملایم و معتدل است و در مناطق
شرقی تنوع دمایی بسیار است. نواره کورونی زبانه ای ماسه ای از خشکی که در دریای بالتیک واقع شده و بخش جنوبی آن در استان کالینینگراد کشور روسیه و بخش شمالی آن در کشور لیتوانی قرار دارد جزو میراث های جهانی یونسکو است. نواره کورونی بلندترین تلماسه های اروپا را در خود جای داده که میانگین بلندی آن ها ۳۵ متر است اما بلندای برخی از این تپه های ماسه ای به ۶۰ متر هم می رسد. شهر کلایپدا، بندر اصلی آب گرم لیتوانی در دهانه باریکی از تالاب کورونی واقع شده که مردابی کم عمق است که تا جنوب کالینینگراد ادامه می یابد. رود نمانوس و شاخه های آن محموله های بین المللی را از این بندر حمل می کنند. توپوگرافی. لیتوانی در لبه این کشور قرار دارد دشت اروپای شمالی. چشم انداز آن توسط یخچال های طبیعی شکل گرفته است آخرین عصر یخبندان، که حدود 25000-22000 سال BP عقب نشینی کرد (قبل از ارائه) زمین لیتوانی تناوبی از مناطق پست و مرتفع است. بالاترین ارتفاع 297.84 متر بالاتر از سطح دریا است که در قسمت شرقی جمهوری یافت می شود و از مناطق مرتفع منطقه غربی کشور جدا شده است ساموژیتا توسط دشتهای حاصلخیز مناطق جنوب غربی و مرکزی. این مناظر توسط 2،833 دریاچه ب
زرگتر از 10،000 متر مربع و 1600 حوضچه کوچکتر نقطه گذاری می شود. اکثریت دریاچه ها در قسمت شرقی کشور یافت می شوند. لیتوانی همچنین 758 رودخانه طولانی تر از ده کیلومتر دارد. بزرگترین رودخانه رودخانه است نموناس (طول کل 917 کیلومتر) ، که از بلاروس سرچشمه می گیرد. آبراهه های بزرگتر دیگر اینها هستند نریس (510 کیلومتر) ، ونتا (346 کیلومتر) ، و ešupė (298 کیلومتر) رودخانه ها. با این حال ، تنها 600 کیلومتر از رودخانه های لیتوانی قابل کشتیرانی هستند قلمرو لیتوانی که زمانی سرزمینی با جنگل های شدید بود ، امروز فقط 32.8 درصد تشکیل شده است زمینهای جنگلی - در درجه اول کاج, صنوبر، و توس جنگل ها خاکستر و بلوط بسیار کمیاب هستند. این جنگل ها از نظر قارچ و توت و همچنین گیاهان متنوع غنی هستند. تقسیمات کشوری. نام هر استان با نام شهری که مرکز آن استان است، یکی می باشد. بزرگترین و پرجمعیت ترین استان نیز، استان ویلنیوس می باشد. کشور لیتوانی به ده استان، تقسیم شده است. استان های لیتوانی، خود به شصت شهرستان تقسیم می شوند. شهرهای مهم. شهر ویلنیوس پایتخت و بزرگ ترین شهر لیتوانی و دومین شهر آن کاوناس است. بندر مهم کلایپدا سومین شهر این کشور
است. پلانگاه شهر فستیوالی و برگزارکننده سالانه حدوداً۱۰۰ مسابقه و جشن است.
لیختِن اِشتاین سومین کشور کوچک در اروپا است. این کشور محصور در خشکی در مرکز اروپا قرار دارد و از شرق و شمال توسط اتریش و از غرب و جنوب توسط سوئیس احاطه شده است. کوه های آلپ در شرق این شاهزاده نشین قرار دارد. غرب کشور متشکل از جلگهٔ سیلابی رود راین است. رودهای مهم آن راین و سامینا است. این کشور آب و هوای آلپی معتدل دارد، البته دارای زمستان هایی بسیار سرد و تابستان هایی خنک است. منابع طبیعی آن ظرفیت نیروی برق آبی و زمین های قابل کشت است. زمین قابل کشت در این کشور ۲۴ درصد، جنگل ها ۳۵ درصد و علفزار ۱۶ درصد است. (برآورد ۱۹۹۳). لیختن اشتاین مجموعاً ۷۶ کیلومتر مرز دارد که ۴۱ کیلومتر آن با سوئیس و ۳۵ کیلومتر آن با اتریش است. بلندترین نقطه کشور ۲٬۵۹۹ متر ارتفاع دارد (گراوشپیتز) و کم ارتفاع ترین نقطه نیز روگل نام دارد با ارتفاع ۴۳۳ متر. پایتخت لیختن اشتاین فادوتس است اما بزرگ ترین شهر این کشور، شان با ۵ هزار و ۵۰۰ نفر جمعیت می باشد. جغرافیای فیزیکی. لیختن اشتاین کشوری کوچک در قلب اروپا با مساحت حدود ۱۶۰ کیلومتر مربع (۶۲ مایل مربع) و جمعیتی نزدیک به ۴۰ هزار نفر است که از نظر وسعت با منطقهٔ واشینگتن دی سی هم اندازه به شم
ار می آید. این کشور در جنوب و غرب با سوئیس و در شرق و شمال با اتریش هم مرز است و مجموع طول مرزهای آن به ۷۶ کیلومتر (۴۷ مایل) می رسد. ارتفاع متوسط سرزمین لیختن اشتاین ۴۵۳ متر از سطح دریا است و بلندترین نقطهٔ آن قلهٔ گراوسپیتس با ۲٬۵۹۹ متر ارتفاع قرار دارد. حدود نیمی از خاک کشور را کف دره راین دربر می گیرد که حاصلخیزترین و پرجمعیت ترین بخش لیختن اشتاین محسوب می شود. این ناحیه از نظر خاک شناسی دارای تنوع بالایی است و از شن و رس تا خاک های آلی و رسوبی در آن دیده می شود. دامنه های دره بیشتر از رسوبات آبرفتی، نهشته های یخچالی و لُس تشکیل شده اند. در مقابل، دوسوم شرقی کشور در قلمرو رشته کوه های ناهموار رَتیکون قرار دارد که بخشی از آلپ مرکزی به شمار می روند. این ارتفاعات شامل سه درهٔ اصلی اند و رود سامینا از آن ها سرچشمه می گیرد. در میانهٔ دره، کوه اسشنربرگ با ارتفاع ۷۳۰ متر قرار دارد. غرب کشور نیز شامل جلگهٔ سیلابی راین و درهٔ ایل است که با شیب شمالی-جنوبی گسترش یافته اند. این منطقه در گذشته زمین های باتلاقی داشت، اما با احداث کانال زهکشی در دههٔ ۱۹۳۰ میلادی به یکی از حاصلخیزترین نواحی کشاورزی کشور بدل شد. از دیدگاه
زمین شناسی، لیختن اشتاین در نقطهٔ برخورد آلپ غربی و آلپ شرقی قرار دارد. مرز این دو واحد ساختاری از لوستین اشتایگ تا فادوتس امتداد می یابد. بخش عمدهٔ ارتفاعات به رخسارهٔ آلپ شرقی تعلق دارد، در حالی که برآمدگی های فلاشربرگ و شلنبرگ در حاشیهٔ درهٔ راین، بخشی از منطقهٔ هلوتیک را نشان می دهند. آب وهوا. آب وهوای لیختن اشتاین علی رغم موقعیت کوهستانی، معتدل توصیف می شود. بارش سالانه بسته به منطقه میان ۹۰۰ تا ۱۲۰۰ میلی متر متغیر است و در ارتفاعات کوهستانی به ۱۹۰۰ میلی متر نیز می رسد. دمای زمستان به ندرت به زیر ۱۵- درجهٔ سانتی گراد می رسد و میانگین دمای تابستان در محدودهٔ ۲۰ تا ۲۸ درجهٔ سانتی گراد نوسان دارد. یکی از عوامل مهم تأثیرگذار بر آب وهوا باد جنوبی گرم موسوم به «فُن» است که سبب افزایش طول دورهٔ رویش در بهار و پاییز و امکان کشت محصولات نامعمول در مناطق کوهستانی، مانند انگور و ذرت، می شود. با این حال، این باد گاه اثر منفی داشته و موجب خشک شدن خاک و آسیب به باغ های میوه می گردد. گیا و زیا. پوشش گیاهی کشور متنوع است؛ از گیاهان آبزی چون دم اسب و گونه های تالابی مانند نی و جگن تا گل هایی مانند پامچال چشم پرنده و گون
ه های متنوع ارکیده. جنگل های لیختن اشتاین ترکیبی از درختان پهن برگ نظیر راش مسی، افراهای گوناگون، نارون، زبان گنجشک و درخت نمدار است. حیات وحش نیز غنی و متنوع است و گونه هایی چون گوزن سرخ، شوکا، بز کوهی (شاموا)، خرگوش، موش خرما، خروس سیاه، قرقاول، کبک جنگلی، روباه، گورکن، سمور، راسوی کوچک و راسوی سفید در زیست بوم های مختلف کشور یافت می شوند. این تنوع جغرافیایی، زمین شناسی و زیستی در محدودهٔ کوچک لیختن اشتاین، آن را به یکی از نمونه های ویژهٔ هم نشینی کوهستان های آلپی و دره های حاصلخیز اروپای مرکزی بدل کرده است. پوشش گیاهی کشور به طور کل همان چیزی است که با آب وهوای کوهستانی سازگار است: کوه های راش سفید و چمنزارها در مناطق مسطح تر. صندوق جهانی طبیعت قلمروی لیختن اشتاین را در بوم ناحیه ی کوهستان های معتدل سوزنی برگان که به نام کوه های آلپ شناخته می شود، قرار داده است. ۱۰۱ هکتار به عنوان تالاب های دارای اهمیت بین المللی تحت کنوانسیون رامسر محافظت می شوند، در یک سایت رامسر: روگلر ریت (Ruggeller Riet). در میان مناطق حفاظت شده ی لیختن اشتاین، می توان چندین ذخیره گاه طبیعی را نام برد: آیله هاگ، ذخیره گاه آو، ذخیره گا
ه بیرکا، دریاچه گامپرینر، هایلوس، روگلر ریت، اِشنِکِن آیله، شواب برونن-آشر و ویسانلس. تقسیمات کشوری. کشور لیختن اشتاین به ۱۱ شهرستان تقسیم شده است که بیشتر آن ها تنها از یک شهر تشکیل شده اند. ۵ شهرستان لیختن اشتاین که در شمال کشور قرار گرفته اند بخش انتخاباتی اونترلاند را تشکیل می دهند و ۶ شهرستان باقی مانده بخش انتخاباتی اوبرلاند را. بخش انتخاباتی اونترلاند: بخش انتخاباتی اوبرلاند: جغرافیای انسانی. جمعیت ۳۷٬۸۰۲ نفر (برآورد اوت ۲۰۱۶) است. تراکم جمعیت ۲۳۵٫۳ نفر در هر کیلومتر مربع است. بر اساس سرشماری ۲۰۰۰، ۶۵٫۵٪ از جمعیت لیختن اشتاینی و ۳۴٫۴٪ بقیه اند. از نظر مذهب، بیشتر مردم کاتولیک (۷۶٫۲٪)، پروتستان (۷٪)، بی دین یا نامشخص (۱۰٫۶٪) و سایر ادیان (۶٫۲٪) هستند (ژوئن ۲۰۰۲). زبان های رایج آلمانی (زبان رسمی) و آلمانی آلپی هستند. مرکز کشور، فادوتس، ۵٬۰۱۴ نفر جمعیت دارد (۲۰۰۴). افزون بر این شهر ("Gemeinden"، مفرد: "Gemeinde"), ۱۰ دهستان دیگر در کشور هستند: بالزرس، اشن، گامپرین، ماورن، پلانکن، روگل، شاان، شلنبرگ، تریزن و تریزنبرگ. جغرافیای اقتصادی. منابع طبیعی: به دلیل کوهستانی بودن و وجود رودها، دارای ظرفیت نیروگاه بر
ق آبی و زمین کشاورزی است. استفاده از زمین: زمین کشاورزی ۲۴٪، کشت دائمی ۰٪، چراگاه دائمی ۱۶٪؛ جنگل ۳۵٪؛ سایر موارد ۲۵٪ (۱۹۹۳). زمین آبیاری شده ندارد. ترکیب تولید ناخالص داخلی بر اساس بخش ها: ۸٪ کشاورزی، ۳۹٪ صنعت و ۵۴٪ بخش خدمات (۲۰۰۷). کشاورزی ۱٫۷٪ از جمعیت فعال را به کار گرفته، ۴۳٫۵٪ در صنعت کار می کنند و اکثریت (۵۵٫۴٪) در بخش خدمات (۳۱ دسامبر ۲۰۰۶). با وجود اندازهٔ کوچک و منابع طبیعی محدود، لیختن اشتاین به اقتصادی بازار آزاد، بسیار صنعتی شده و شکوفا بدل شده، با بخش نیرومند خدمات مالی و بالاترین تولید ناخالص داخلی سرانه در جهان (۱۲۲٬۱۰۰ دلار، برآورد ۲۰۰۷). اقتصاد لیختن اشتاین بسیار متنوع است و شامل شمار زیادی شرکت کوچک. نرخ پایین مالیات بر درآمد شرکت ها (حداکثر ۲۰٪) و قوانین سادهٔ شرکتی، بسیاری از شرکت های هلدینگ را به ایجاد دفتر مرکزی در لیختن اشتاین ترغیب کرده است، که ۳۰٪ درآمدهای دولتی را تأمین می کنند. این کشور در اتحادیه گمرکی با سوئیس مشارکت دارد و از فرانک سوئیس به عنوان پول ملی استفاده می کند. بیش از ۹۰٪ از نیازهای انرژی خود را وارد می کند. از ۲۰۰۸، لیختن اشتاین تحت فشار فزایندهٔ بین المللی، به ویژه ا
ز سوی آلمان، برای بهبود شفافیت بخش بانکی و نظام مالیاتی اش بوده است. در اکتبر ۲۰۰۹، سازمان همکاری اقتصادی و توسعه (OECD) این شاهزاده نشین را از «فهرست خاکستری» کشورهایی که هنوز کنوانسیون های مالیاتی نمونهٔ این سازمان را اجرا نکرده بودند، خارج کرد. محصولات کشاورزی شامل: گندم، چاودار، ذرت و سیب زمینی است. همچنین دامداری گاو وجود دارد و محصولات لبنی تولید می شود. صنایع متنوع شامل الکترونیک، ساخت فلز، محصولات دندان پزشکی، سفال، پارا دارو، مواد غذایی، ابزارهای دقیق و ابزار نوری و همچنین گردشگری است. از نظر ترابری، ۲۰ کیلومتر خط لوله گاز (۲۰۰۹)، ۹ کیلومتر راه آهن و ۳۸۰ کیلومتر جاده (همگی آسفالت شده) دارد. همچنین ۲۸ مسیر آبی (۲۰۰۸) موجود است.
جمهوری مالت از کشورهای جنوب اروپا است. مالت مجموعه ای جزیره ای در مدیترانه است که در جنوب سیسیل و شمال لیبی قرار دارد. این کشور از سه جزیرهٔ اصلی به نام های مالت، غودش (گُزو) و کومینو و چند جزیرهٔ کوچک تشکیل شده است. بزرگ ترین جزیره، مالت، مرکز سیاسی و اقتصادی کشور به شمار می رود و والِتا، پایتخت کشور، در آن قرار دارد. جزیرهٔ غودش بیشتر روستایی و کشاورزی است و کومینو که کوچک تر است، عمدتاً برای گردشگری و استراحتگاه های ساحلی شناخته می شود. مجمع الجزایر مالت در ۹۳ کیلومتری (۵۷ مایلی) جنوب ساحل سیسیل واقع شده است. این کشور که از چندین جزیره تشکیل شده، به خاطر سه جزیرهٔ اصلی خود یعنی مالت، غودش و کومینو شهرت جهانی دارد و سالانه میزبان هزاران گردشگر است. مساحت کل کشور حدود ۳۱۶ کیلومتر مربع است که آن را به یکی از کوچک ترین کشورهای جهان تبدیل می کند. موقعیت جغرافیایی مالت در میانهٔ دریای مدیترانه، این کشور را به نقطهٔ راهبردی برای کشتیرانی و تبادلات فرهنگی و تجاری میان اروپا و شمال آفریقا بدل کرده است. موقعیت مرکزی مالت در مدیترانه و فاصلهٔ کوتاه آن تا سیسیل و شمال آفریقا، نه تنها اهمیت ژئوپولیتیکی این کشور را تقوی
ت کرده بلکه موجب شده است تا در طول تاریخ به عنوان چهارراهی میان تمدن های گوناگون شناخته شود. سواحل مالت عمدتاً صخره ای هستند و خلیج ها و بندرهای طبیعی متعددی دارند که برای کشتیرانی مناسب اند. به ویژه بندر بزرگ والتا از دیرباز نقش مهمی در تاریخ دریایی منطقه ایفا کرده است. زمین های داخلی جزایر بیشتر کم ارتفاع و شامل تپه های آهکی و دشت های حاصلخیز است. بلندترین نقطه کشور در غودش قرار دارد و «تاکا» نامیده می شود که ارتفاع آن به حدود ۲۵۳ متر از سطح دریا می رسد. مجمع الجزایر مالت در مکانی راهبردی میان جنوب اروپا و شمال آفریقا قرار گرفته است. جغرافیای این جزایر که عمدتاً از سنگ آهک تشکیل شده، در همه جا تقریباً یکسان است و به ندرت می توان در آن ها رودخانه یا کوهستان یافت. ویژگی برجستهٔ آن، صخره های شیب دار، خلیج ها و آب های فیروزه ای رنگ است که آن را به مکانی ایدئال برای فعالیت های آبی مانند غواصی بدل کرده است. از میان ۱۱ جزیرهٔ این کشور، تنها مالت (بزرگ ترین جزیره) و غودش مسکونی هستند. جزیرهٔ کومینو نیز، گرچه تنها دو ساکن دائمی دارد، به خاطر «تالاب آبی» خود بسیار پربازدید است. آب وهوای مالت مدیترانه ای است؛ با تابست
ان های گرم و خشک و زمستان های کوتاه، خنک و بارانی. جزایر اصلی. جزایر مالت روی هم رفته ۳۱۶ کیلومتر مربع پهناوری دارند و در ۹۳ کیلومتری جنوب جزیره سیسیل (ایتالیا)، ۲۹۰ کیلومتری خاور تونس و ۲۹۰ کیلومتری شمال لیبی جای گرفته اند. بلندای این جزایر کم است و بلندترین نقطه آن که در کرانه های جنوب باختری جزیره اصلی مالت جای گرفته، "تازوتا" ("Ta'Zuta") نامیده می شود و ۲۵۳ متر از سطح دریا بلندی دارد. آب و هوا. اقلیم مالت اقلیم مدیترانه ای است؛ تابستان ها گرم و خشک و زمستان ها معتدل و بارانی است. بارندگی بیشتر در ماه های پاییز و زمستان رخ می دهد و منابع طبیعی آب محدود است، به گونه ای که کمبود آب شیرین همواره یکی از مسائل عمده کشور بوده است. پوشش گیاهی طبیعی اندک است و عمدتاً شامل گیاهان مقاوم به خشکی می شود، در حالی که کشاورزی نقش مهمی در اقتصاد محلی جزایر دارد. میانگین بارش سالانه حدود ۵۵۰ میلی متر است که بیش از سه چهارم آن از اکتبر تا مارس می بارد و ماه های ژوئن تا اوت خشک اند. دمای سالانه پایدار و در حدود ۱۹ درجهٔ سانتی گراد است و میانگین های ماهانه از حدود ۱۲ تا ۲۹ درجه نوسان دارد. بادهای رایج عبارت اند از مایجیسترالِ
خنک از شمال باختری، گریگالِ خشک از شمال خاوری و شلوک/سیروکوی گرم مرطوب از جنوب خاوری. پوشش گیاهی. ماکیوی دره ها و زیرِ پرتگاه ها با گیاهانی چون بنه، خرنوب، زیتون و برگ بو دیده می شود و گاریگ، یعنی درمنه زارِ کم ارتفاعِ مدیترانه ای، بخش بزرگی از فلات های آهکی را می پوشاند. تالاب ها میزبان جگن زارها و نی زارها هستند و شوره زارهای ساحلی با سالیکورنیاها و ساروبیت ها شناخته می شوند. در شنزارهای اندکِ ساحلی، گیاهانی چون دم روباهِ دریایی و گل نرگس دریایی دیده می شود. پرتگاه ها و ریزشی های ساحلی پناهگاه گونه های بومی اند، از جمله اوراشِ پرتگاه های مالت (Cremnophyton lanfrancoi) و گل صخره ای مالت (Palaeocyanus crassifolius) که گیاه ملی است. جانوران. جانوران مالت شامل بیش از ۳۲۰۰ گونه حشره، ۲۵۰ گونه پرنده، ۲۰۰ گونه ماهی دریایی و کمتر از ۳۰ گونه پستاندار می شوند که بیشتر آن ها خفاش ها و دلفین ها و کوسه ها هستند. از جانوران بومی شاخص می توان به مارمولک دیواری مالتی و خرچنگ آب شیرین مالتی اشاره کرد. گونه های در معرض خطر شامل لاک پشت دریایی سرخ و آفتاب پرست مدیترانه ای هستند. در این جزایر پستانداران بزرگ خشکی زی و رودخانه
های آب شیرین وجود ندارند و همین امر به شکل گیری یک زیست بوم منحصربه فرد و محیط دریایی غنی انجامیده است. آب و هوا. خاک جزایر مالت بیشتر سنگلاخی و کم درخت است و در آن گیاه و سبزه کم می روید گرچه خاک برخی از دره ها بارور است. تنها استثناء قابل توجه، جنگل های "بوسکت" ("Buskett") در کرانه های جنوبی هستند که در دره ای پرآب و در میان انبوهی تخته سنگ جای گرفته اند. در این جنگل ها درخت های صنوبر و پرتقال می روید. آب و هوای مالت مدیترانه ای است، مالت زمستانهای خوش آب و هوا و بارانی و تابستان های گرم و خشک دارد.
مونته نگرو ( به معنی «کوه سیاه») کشوری در جنوب خاوری اروپا و در کرانه دریای آدریاتیک است. این کشور کوچک و کوهستانی در جنوب غربی بالکان جای دارد. پایتخت این کشور پودگوریتسا است. مونته نگرو با کرواسی، بوسنی و هرزگوین، صربستان، آلبانی، کوزوو و دریای آدریاتیک همسایه است. با وجود کوچکی مساحت، این کشور جغرافیای بسیار متنوعی دارد. مونته نگرو ۱۳۹۳۸ کیلومتر مربع مساحت دارد. خط ساحلی مونته نگرو ۲۹۳ کیلومتر است که ۷۳ کیلومتر آن شناگاه است. طول مرزهای مونته نگرو ۶۱۴ کیلومتر است. بلندترین نقطه مونته نگرو کوه بابوتوف کوف (۲۵۲۲ متر) است، اگرچه گاهی استدلال می شود که قله های توده پروکلتیه در مرز با آلبانی از آن کوه بلندتر هستند. بزرگ ترین دریاچه کشور اشکودر است با مساحتی برابر با ۳۹۱ کیلومتر مربع. عمیق ترین دره مونته نگرو تارا است با ژرفای ۱۳۰۰ متر. پایتخت اداری مونته نگرو پودگوریتسا است، اگرچه مرکز فرهنگی آن شهر قدیمی تر چتینیه است که پایتخت تاریخی این کشور بوده است. در بیشتر قرن بیستم مونته نگرو بخشی از یوگسلاوی بود و از سال ۲۰۰۳ تا ۲۰۰۶ نیز بخشی از اتحادیه فدرال صربستان و مونته نگرو بود. بیش از دو سوم کل اراضی این کشور کو
هستانی است. مونته نگرو دارای کوه، دشت های کوهستانی و دره است و پویا بودن مشخصات جغرافیایی آن باعث شده است تا تنوع و استراحتگاه های طبیعی غنی بالقوه در منطقه کوهستانی در مونته نگرو شکل بگیرد. بخش های شمالی مونته نگرو کوهستانی است و ارتفاع آن به سوی جنوب و غرب کاهش می یابد. تا جایی که به ساحل دریای آدریاتیک می رسد. یکی از بلندترین قله های مونته نگرو، بوبوتوف کوک در کوه دورمیتور با ارتفاع ۲٬۵۲۲ متر است. منطقه ساحلی کشور لرزه خیز است. هسته اصلی قدیمی مونته نگرو، در جنوب غرب، عمدتاً یک منطقه کارستی از تپه های خشک است، شامل برخی مناطق قابل کشت - به عنوان مثال، در اطراف چتینیه و در دره زتا. نواحی شرقی که شامل بخشی از رشته کوه های آلپ دیناری (کوه دورمیتور) می شود، حاصلخیزتر بوده و دارای جنگل های بزرگ و چمنزارهای مرتفع است. شبکهٔ رودخانه ای مونته نگرو در دو جهت مخالف جریان دارد. رودخانه های پیوا، تارا و لیم مسیرهای شمالی و رودخانه های موراچا و زتا مسیرهای جنوبی را دنبال می کنند. در ۵۰ سال گذشته، صنایع جدیدی در این کشور ظاهر شده اند: معدن، متالورژی، تولید انرژی، ترابری و گردشگری و توسعه آنها منجر به محیط های در معرض خط
ر، ویران و آلوده در منطقه کوهستانی مونته نگرو شده است. ناهمواری ها. دره رودخانه زتا، یا دشت بیلوپاولیچی، در جنوب شرق با دومین دشت مسطح مهم در مونته نگرو، یعنی دشت زتا، ادغام می شود. دشت زتا در شمال دریاچه اشکودر در ارتفاع امتداد دارد. این دو دشت امروزه پرجمعیت ترین مناطق مونته نگرو هستند که دو شهر بزرگ مونته نگرو، پودگوریتسا و نیکشیچ را در خود جای داده اند. کوه های مرتفع مونته نگرو شامل برخی از ناهموارترین زمین های اروپا است. میانگین ارتفاع آنها بیش از است. از جمله قله های قابل توجه بابوتوف کوف در کوه دورمیتور است که به می رسد. کوه های مونته نگرو بیشترین فرسایش یخ را در شبه جزیره بالکان در آخرین دوره یخبندان داشته اند. درازای سواحل مونته نگرو است. برخلاف همسایه شمالی خود کرواسی، مونته نگرو هیچ جزیره مسکونی بزرگی در امتداد ساحل ندارد. یکی از ویژگی های قابل توجه سواحل مونته نگرو خلیج کوتور است، خلیجی مانند آبدره، که در واقع یک دره رودخانه ای زیر آب است. خلیج کوتور توسط کوه هایی تا ارتفاع احاطه شده است که تقریباً به صورت عمودی در دریا فرومی روند. در جنوب خلیج کوتور، یک دشت ساحلی باریک وجود دارد که بیشتر از ۴ کیل
ومتر پهنا ندارد. این ساحل از شمال توسط کوه های مرتفع محافظت می شود. این دشت محیطی برای سکونتگاه های کوچک ساحلی فراهم کرده است. رودها. رواناب سطحی مونته نگرو در شمال توسط شبکه رودخانه ای لیم و تارا که از طریق رودخانه درینا در بوسنی و هرزگوین وارد دانوب می شود، منتقل می شود. در جنوب مونته نگرو، رودها به سمت دریای آدریاتیک می ریزند. بیشتر زهکشی منطقه کارستی روی سطح نیست بلکه در کانال های زیرزمینی حرکت می کند. بزرگ ترین دریاچه مونته نگرو و بالکان دریاچه اشکودر است. این دریاچه که در مونته نگرو با نام "Skadarsko Jezero" شناخته می شود، در نزدیکی ساحل قرار دارد و از مرز بین المللی تا شمال آلبانی امتداد می یابد. دریاچه اشکودر طول و عرض دارد و مساحت کل آن است. حدود ۶۰ درصد آن در قلمرو مونته نگرو قرار دارد. مناطق کوهستانی مونته نگرو به دلیل دریاچه های متعدد خود مورد توجه هستند. آب و هوا. در نوار ساحلی باریک مونته نگرو آب و هوای مدیترانه ای با تابستان های طولانی گرم و زمستان های کوتاه معتدل حاکم است. میانگین دمای ژوئیه حدود ۲۸ درجه سانتی گراد و بیشینهٔ آن ۳۰ درجه سانتی گراد است. میانگین ساعات آفتابی بیش از ۲۵۰۰ و در تابس
تان بیش از ۳۰۰ ساعت در ماه است، یعنی حدود ۱۰ ساعت آفتاب در روز. میانگین دما در زمستان ۹ درجه سانتی گراد است. مرطوب ترین ماه معمولاً نوامبر است. زمستان در دشت های بخش مرکزی مونته نگرو خنک تر از ساحل است و تابستان گرم تر است. میانگین دمای ژانویه در پودگوریتسا ۵ درجه سانتی گراد و در ماه ژوئیه ۲۶٫۵ درجه سانتی گراد است. بیشینهٔ دما در اینجا به ۴۰ درجه سانتیگراد و کمینهٔ دما به منهای ۱۰ درجه سانتیگراد می رسد. محدوده مناطق کوهستانی کارست فلاتی است به ارتفاع ۱۷۰۰ متر و قله هایی با ارتفاع حدود ۲۰۰۰ متر. آب و هوای نیمه کوهستانی با زمستان های سرد برفی (در کوهستان ها تا ۵ متر برف می بارد) و ۲۷۰ ساعت آفتاب در ماه است. بیشینهٔ دما در زمستان ۳ درجه سانتی گراد و کمینهٔ آن حدود منفی ۶ درجه سانتی گراد است. تغییرات دما در تابستان از ۹ درجه تا ۲۳ درجه سانتی گراد است. گیاهان و جانوران. وجود جنگل های سوزنی برگ تیره (کاج، کاج نوئل، نَرّاد) نام «کوه سیاه» را به این کشور داده است. بیوگرادسگا گورا، یکی از دو جنگل بکر اروپایی، در مونته نگرو قرار دارد. در این کشور بیش از سیصد گونه حیوانی زندگی می کنند که برخی از آن ها در جاهای دیگر نادر
هستند. بز کوهی اروپایی، سمور، وشق، دال معمولی، عقاب طلایی، شاهین بحری، باز، اردک سیاه کاکل، آپولوی کوهستان، موش کور صخره زی، اردک گونه سفید از گونه های قابل توجه در این کشور هستند. سمندرک آلپی جالب ترین گونه حیوانی مونته نگرو به شمار می آید.
جمهوری مولداوی کشوری محصور در خشکی در اروپای شرقی است که از غرب با رومانی و از شرق با اوکراین همسایه است. مرزهای مولداوی با رومانی در راستای رودهای پروت و دانوب کشیده شده است. پایتخت مولداوی شهر کیشیناو است. جمهوری مولداوی با ۳۳۷۰۰ کلیومتر مربع در شمال و جنوب و شرق با اوکراین و در غرب با رومانی همسایه است. کیشینف پایتخت و تیراسپول، بلتسی، تیگینا و ریبیتسا از شهرهای مهم این کشور بشمار می رود. بخشهایی از مناطق خاوری این کشور که در ساحل شرقی دنستر قرار دارند به دنبال استقلال این جمهوری در ۲۷ اوت ۱۹۹۱ از شوروی، تحت نام جمهوری ترنسنیستریا اعلام استقلال کردند. این تصمیم آنان مورد پذیرش دولت مرکزی قرار نگرفت و متعاقب آن مناقشه مسلحانه آغاز و چندین ماه بطول انجامید. در حال حاضر حفاظت از صلح در این جمهوری خودخوانده توسط صلح بانان روس و مولداو انجام می شود.
مََقدونیه شمالی کشوری است در جنوب شرقی اروپا و شمال یونان. این جمهوری در سال ۱۹۹۱ از یوگسلاوی پیشین مستقل شد. پایتخت آن شهر اسکوپیه است و از شهرهای مهم دیگر آن شهر اوهرید، بیتولا و استروگا است. مقدونیه شمالی کشوری در جنوب شرقی اروپا است که با مختصات جغرافیایی مشخص می شود. این کشور از شمال با کوزوو و صربستان، از شرق با بلغارستان، از جنوب با یونان و از غرب با آلبانی هم مرز است. مقدونیه شمالی بخشی از منطقهٔ وسیع تر مقدونیه است و بیشترِ مقدونیهٔ واردار را تشکیل می دهد. این کشور یکی از کریدورهای مهم ترابری از غرب و اروپای مرکزی به اروپای جنوبی و دریای اژه به شمار می رود. مقدونیه شمالی کشوری محصور در خشکی است اما سه دریاچهٔ طبیعی مهم دارد: دریاچه اوهرید، دریاچه پرسپا و دریاچه دوجران. مساحت آبی آن ۸۵۷ کیلومتر مربع و مساحت خشکی آن ۲۴٬۸۵۶ کیلومتر مربع است. مقدونیهٔ شمالی کشوری محصور در خشکی در مرکز شبه جزیره بالکان است که مساحت آن حدود ۲۵٬۷۰۰ کیلومتر مربع و جمعیت آن طبق سرشماری ۲۰۲۲ برابر با ۱٫۸۳ میلیون نفر است. این کشور به هشت ناحیهٔ آماری تقسیم می شود: اسکوپیه، پِلاگونیا، پولُگ، واردار، شرق، جنوب شرق، شمال شرق و جنو
ب غرب. جغرافیای کشور عمدتاً از درهٔ مرکزی رود واردار و رشته کوه های پیرامونی تشکیل شده است. دو سوم قلمرو آن کوهستانی است؛ کوه های رودوپ در شرق (کمتر از ۲۰۰۰ متر) و کوه های جوان دیناریک در غرب (بیش از ۲۵۰۰ متر). بلندترین نقطه، گولم کوراب با ارتفاع ۲٬۷۶۴ متر است. دشت ها و دره ها یک سوم کشور را پوشش می دهند؛ بزرگ ترین دشت، دشت پلاگونیا در جنوب غرب با مساحت حدود ۴٬۰۰۰ کیلومتر مربع است. بیشتر کشور مقدونیه را فلاتی با ارتفاع ۶۰۰ تا ۹۰۰ متر تشکیل می دهد. رودخانه واردار این کشور را به دو قسمت تقسیم می کند و در راه خود از وسط پایتخت (اسکوپیه) عبور می کند و در انتها به دریای آژه در نزدیکی شهر سالونیک یونان سرازیر می شود. دریاچه های مهم این کشور آورید و پرسپا هستند که در جنوب شرقی مقدونیه قرار دارند. دریاچه آورید عمیقترین و پرسپا بزرگ ترین دریاچه منطقه بالکان هستند. در قسمت شمال غربی هم کوه های سار پلانینا مرز مقدونیه و کوزوو را مشخص می کنند که بلندترین قله آن با ارتفاع ۲۷۵۰ متر بلندترین نقطه مقدونیه نیز هست. پارکهای ملی مقدونیه عبارت اند از پلیستر (غرب بیتولا)، گالیسیکا (بین دریاچه های آورید و پرسپا) و ماوروو (بین شهره
ای آورید و تتوو). از نظر گیاه جغرافیایی، مقدونیه بخشی از استان ایلیری در ناحیه دورشمالی درون پادشاهی شمالی است. بر پایهٔ رده بندی صندوق جهانی طبیعت و «نقشه دیجیتال نواحی بوم شناختی اروپا» که توسط آژانس محیط زیست اروپا تهیه شده، قلمرو مقدونیه شمالی به چهار بوم ناحیه تقسیم می شود: کوه های پیندوس با جنگل های مختلط پهن برگ معتدل، بالکان با جنگل های مختلط پهن برگ معتدل، رودوپ با جنگل های مختلط پهن برگ معتدل و دریای اژه با پوشش اسکلروفیلی و جنگل های مختلط پهن برگ معتدل. اقلیم. اقلیم کشور ترکیبی از اقلیم مدیترانه ای و اقلیم معتدل قاره ای است، با زمستان های سرد و مرطوب و تابستان های گرم و خشک. دما به شدت وابسته به ارتفاع است و میانگین سالانه از حدود ۴٫۷ درجه در کوه ها تا ۱۴٫۵ درجه در بخش های پایین رود واردار متغیر است. بارش ها توزیع نامتوازن دارند: کمتر از ۵۰۰ میلی متر در مرکز، ۵۰۰–۵۵۰ میلی متر در اسکوپیه و کومانوو، و بیش از ۱۰۰۰ میلی متر در کوه های بیسترا و شار. مقدونیه شمالی به دلیل موقعیت و ناهمواری هایش اقلیمی ویژه دارد. اقلیم جلگه ها، اقلیم مدیترانه ای است که با تأثیر دریای سیاه ترکیب می شود. این کشور همچنین ویژ