Payamvdn/NorthPersian_fa_wiki huggingface dataset:
وشت آن تصمیم گیری کردند». پلوتارک یونانی در مورد معاهدهٔ جدید میان این سه می گوید: در ۵۵ ق. م حالا نوبت کراسوس و پومپیئوس بود که کنسول شوند. پس از آنکه در این سال به کنسولی انتخاب شدند، به واسطهٔ یکی از تریبون های عوام به نام گایوس تربونیوس پیشنهاد کردند که حکومت پروکنسولی سزار (بر گالیا کیسالپینا، ایلیریکوم و گل ناربونی) ــ چنان که در معاهدهٔ لوکا در سال قبل قرارش را گذاشته بودند ــ برای پنج سال دیگر (تا ۵۰ ق. م) تمدید شود. کراسوس بدین ترتیب استان سوریه روم را از آن خود کرد تا نبرد در برابر پارتیان را رهبری کند، پومپیئوس نیز آفریکا، هیسپانیای سیتریور و اولتریور و چهار لژیون را تصاحب می کرد ــ دو تای آنان را به سزار (پدر همسرش) برای جنگ های گالی امانت می داد. اما معاهدهٔ تریوم ویرات اکنون رو به پایان خود بود: پس از مرگ جولیا ــ دختر سزار که با پومپیئوس ازدواج کرده بود ــ در سپتامبر ۵۴ پیش از میلاد، کراسوس نیز در نبرد حران در برابر پارت ها در ۱۲ ژوئن ۵۳ ق. م کُشته شد. افزون بر این حوادث سزار ناچار بود با شورشی در گل که توسط ورسینگتوریکس هدایت می شد مقابله کند، شورشی که در ۵۲ ق. م برای مدتی کوتاه عملیات فتح سرز
مین گل را با مشکل مواجه کرد. اینچنین بود که در پایان ۵۳ ق. م سزار در راونا با پومپیئوس دیدار کرد تا معاهدهٔ شخصی جدیدی میان خود منعقد کنند. وی موفق شد دو لژیون جدید بگیرد تا از دست رفتنِ لژیون چهاردهم را جبران کند که یکی از آنان را از داماد سابقش گرفت؛ پومپیئوس نیز به خاطر مصلحت جمهوری روم و حفظ دوستی با پدرهمسر سابقش پذیرفت. سزار به داماد سابقش پیشنهاد کرد که ازدواج نوهٔ خواهرش ــ اکتاویای کوچکــ با گایوس کلودیوس مارسلوس را به هم بزند تا اکتاویا را به همسری پومپیئوس دربیاورد، و در عوضِ این لطف از پومپیئوس خواست که دختر خود به نام پومپیئا را ــ که همسر شخص دیگری بود ــ به همسری او درآورد؛ امّا این ازدواج های خیالی رنگ واقعیت به خود نگرفتند. کارکوپینو می نویسد: اساساً سزار آرزوی فتح گل را داشت تا در اذهان عمومی با فتوحات پومپیئوس در شرق برابری کند و از منبع تقریباً بی پایانی از پول، ارتشی آماده و وفادار، و انبوهی از اتباع و هزاران بَرده بهره مند شود. این اهداف اساساً برآورده شدند و یولیوس سزار پس از فتح سرزمین گل نامش در شمار فاتحان بزرگ روم (از جمله پومپیئوس) درآمد. وی محبوب پلبی های روم بود، کسانی که سزار به
لطف غنایم جنگی عاقلانه به آنان مزایا (اعانه) یی از انواع گوناگون بخشید. اکنون سنا و پومپیئوس از وی می ترسیدند، و می دانستند که لژیون هایی آبدیده در استخدام خود دارد که متشکل از شهروندانی است که به آنان حقوق شهروندی اعطا نموده و به وی وفادارند. سوئتونیوس می نویسد: فتح گل توازن قدرت سیاسی ای که از زمان دیکتاتوری لوکیوس کورنلیوس سولا تا بدین هنگام برقرار بود را عیناً برهم زد. علل جنگ. پس از برخوردهایی که میان باندهای تیتوس آنیوس میلو (از اپتیمات ها) و پوبلیوس کلادیوس پولکروس (از پوپولارها) رخ داد و به کشته شدن دومی انجامید (۱۸ ژانویه ۵۲ پیش از میلاد)، سزار و پومپیئوس مخفیانه با یکدیگر موافقت کردند بر ضد میلو عمل کنند. فعالیت هایی که متعاقب آن انجام گرفتند سنا را واداشتند که پومپیئوس را ــ به پیشنهاد بیبولوس و با تأیید کاتوی کوچک ــ برای سال ۵۲ ق. م به منصب «کنسول بدون همکار» بگمارند. این اقدام دو علت داشت: پاتریسی ها با نفرتی که از دیکتاتوری داشتند با این عنوان حداقل به طور اسمی از دیکتاتوری اجتناب می کردند؛ افزون بر آن با اعطای چنین قدرت زیادی به پومپیئوس می توانستند او را اغوا کنند که در برابر سزار (که بیشتر
از پومپیئوس مورد نفرت پاتریسی ها بود) به خدمت آنان درآید. می افزاید که انتصاب پومپیئوس به عنوان «کنسول بدون همکار» در فوریه ۵۲ پیش از میلاد شوکی به تریوم ویرات وارد کرد، تریوم ویراتی که اکنون با مرگ کراسوس بدون سر شده بود. از این هنگام تا ۴۹ ق. م که جنگ داخلی آغاز شد، پاتریسی ها (اشرافیان) و پومپیئوس تلاش کردند سزار را در توری از فرامین سنا بپیچانند؛ و سزار را وادار می کردند با پایان یافتن جنگ های گالی، ارتش و استان گل را زودتر از پومپیئوس (پروکنسول اسپانیا) تحویل دهد. شایان ذکر است که بر طبق قانونی در سال ۵۵ ق. م موسوم به Lex Licinia Pompeia فرماندهی پروکنسولی سزار بر ایالت گل که در یکم مارس ۵۴ ق. م منقضی می شد تا پنج سال دیگر یعنی تا یکم مارس ۵۰ ق. م تمدید شده بود. سزار که حکم پروکنسولی اش در گل (فرانسه) در سال ۵۰ ق. م منقضی می شد مشتاق بود برای ۴۹ پیش از میلاد به کنسولی انتخاب شود. برای چنین کاری می خواست خود را به صورت «غیابی» نامزد کنسولی کند (زیرا وی از ۵۸ تا ۵۰ ق. م به عنوان پروکنسول در گل مشغول بود و در روم حضور نداشت)، امّا قانون ـ هرچند در دیگر مواقع نادیده گرفته می شد ـ چنین اجازه ای به وی نمی داد.
بایستی حتماً در روم حضور می یافت و تنها در قامت یک شهروند غیرمسلح می توانست چنین کاری کند و در نتیجه باید گالیا کیسالپینا و لژیون های خود را ترک کند؛ از سوی دیگر اگر شهامت آنرا می داشت که در روم حضور یابد، در بهترین حالت توسط دشمنانش از حیات سیاسی برکنار می شد و در بدترین حالت مقتول. پس از کشته شدن کراسوس، پومپیئوس کوشید اوضاع را به سود خود تغییر دهد، به طوری که التزام «وقفه ده ساله میان دو دوره تصدی متوالی کنسولی» که برخواسته از قوانین لوکیوس کورنلیوس سولا بود را ملغی ساخت. واضح بود که وی از این که بتواند در ۵۲ ق. م برای سومین مرتبه و تنها با سه سال فاصله از تصدی پیشینش (که در ۵۵ ق. م بود) به کنسولی منصوب شود بسی خرسند بود. سزار نه اعتراضی کرد و نه از طریق تریبون پلبی هایش آنرا وتو کرد. تاریخ نگاری حدس می زند که علت اعتراض نکردن سزار آن بود که شورش ورسینگتوریکس به وی مهلت اعتراض نداد. این چنین بود که وقتی پروکنسول سرزمین گل (سزار) دانست که آرام سازی سرزمین هایش زمان زیادی تلف کرده از دومین کاندیداتوری اش به کنسولی انصراف داد و درخواست کرد که همان طور که حکم پروکنسولی پومپیئوس در اسپانیا تا یکم ژانویه ۴۵ ق.
م تمدید شده، حکم پروکنسولی او در گل نیز تا ۳۱ دسامبر ۴۹ ق. م تمدید شود (پروکنسولی سزار در یکم مارس ۵۰ ق. م منقضی می شد). در ابتدای سال ۵۱ ق. م سرویوس سولپیکیوس روفوس و مارکوس کلادیوس مارسلوس به منصب کنسولی برگزیده شدند، مارسلوس پیشنهاد نمود که بر طبق قانون Lex Licinia Pompeia از یکم مارس ۵۰ ق. م سزار گل را ترک کند و فرد دیگری به جای وی منصوب شود. سپس مارسلوس در ژوئن ۵۱ ق. م یک شهروند کومو ــ شهرستانی با حقوق لاتین که سزار آن را به یک مستعمره رومی ارتقا داده بود ــ را شلاق زد و بدین گونه پروکنسول گل را به ریشخند گرفت. از این جا بود که گسست حاصل شد. در سال بعد (۵۰ ق. م) گایوس کلادیوس مارسلوس (خویشاوند مارسلوس نامبرده) و لوسیوس امیلیوس لپیدوس پاولوس به کنسولی برگزیده شدند؛ از یک سو گایوس اسکریبونیوس کوریو به عنوان تریبون مردم بیهوده پیشنهاد کرد که هم سزار و هم پومپیئوس ارتش های خود را معاف کنند، و از سوی دیگر کنسول جدید، مارسلوس، در دستورکار (آوریل ۵۰ ق. م) قید کرد که حکم پروکنسولی یولیوس سزار به پایان می رسد و باید مقدمات اعزام یک جانشین در سیزدهم نوامبر تدارک دیده شود. همچنین برای بدتر کردن آن، سنا با هدف حفاظ
ت از سوریه در برابر پارتها حکم کرد که دو لژیون به این استان خاوری اختصاص داده شود، و این لژیون ها را باید از دو پروکنسول غربی (سزار و پومپیئوس) می گرفتند. پومپیئوس در پذیرش این فرمان زرنگی (شتاب) کرد و لژیون هایی که در ۵۳ ق. م به سزار قرض داده بود را در اختیار سنا نهاد. اینچنین بود که قیصر (سزار) ناچار شد به خواست سنا تن در داده و دو تا از لژیون هایش (لژیون های یکم و پانزدهم) را تحویل دهد، لژیون هایی که فوراً به کاپوآ فرستاده شدند. در یکم دسامبر ۵۰ ق. م گایوس کوریو راه حل (سازش) تازه ای یافت: پیشنهاد کرد که هم سزار و هم پومپیئوس همزمان از پروکنسولی خود استعفا کنند. سنا با ۳۷۰ رأی موافق در برابر تنها ۲۲ رأی مخالف آنرا تأیید کرد؛ امّا این طرح بازهم در برابر جناح سزارـ ستیز راه به جایی نبرد. حال سزار از طریق دو تن از همکاران معتمد خود، مارکوس آنتونیوس و کوینتوس کاسیوس لونگینوس، به اطلاع سنا رسانید که آماده است از فرماندهی بر لژیون هایش کناره گیری کند و تا شروع دومین کنسولی اش (در یکم ژانویه ۴۸ ق. م) تنها دو لژیون را به علاوه حکومت پروکنسولی بر گالیا کیسالپینا و ایلیریکوم برای خود نگه دارد، همچنین تمدید حکم پروکن
سولی پومپیئوس در اسپانیا را نیز به رسمیت شناخت. پومپیئوس، که پیش بینی کرده بود در صورت انتخاب سزار به کنسولی از اهمیت فرماندهی خودش کاسته می شود، توافق را برهم زد و درنتیجه طرح سازش مزبور در سنا حتّی خوانده (بررسی) نیز نشد. در یکم ژانویه ۴۹ ق. م درست در همان روزی که کنسول های جدید آن سال یعنی لوسیوس کورنلیوس لنتولوس کروس و گایوس کلادیوس مارسلوس (با مارسلوس نامبرده هم نام است امّا یکی نیست) بر سر کار آمدند سزار به واسطه تریبونی به نام گایوس اسکریبونیوس کوریو نامه ـاولتیماتومی تحویل آنان داد. این نامه به زحمت در سنا خوانده شد امّا نتوانست مورد بحث قرار گیرد زیرا که اکثریت نمایندگان با سزار دشمن بودند. از میان دشمنان وی پدرهمسر جدید پومپیئوس یعنی کوینتوس شیپیو ناسیکا نیز حضور داشت. سزار در این نامه متعهد شد که از فرماندهی نظامی کناره گیری کند مشروط بر آنکه پومپیئوس نیز چنین کند. نتیجه این می شد که اگر پومپیئوس ارتش خود را نگه دارد طبیعتاً محروم کردن سزار از ارتشش نامنصفانه می نمود، و همین امر سبب غضب دشمنانش شد. برخی سناتورها همچون مارکوس کلادیوس و مارکوس کایلیوس روفوس موفق شدند به سود سزار ــ و البته بیشتر به س
ود صلح ــ نطق کنند؛ اینان معتقد بودند که پومپیئوس بایستی عازم استان های خود شود تا هرگونه بهانه برای جنگ داخلی از میان برود. آنان می پنداشتند که قیصر (سزار) احتمالاً نگران آن است که دو لژیونی که برای جنگ با پارتی ها از وی گرفته اند را درعوض در اختیار پومپیئوس نهاده باشند، شاید بدین خاطر که دو لژیون مزبور در نزدیکی روم مستقر هستند. مداخلهٔ خشونت آمیز کنسول لوسیوس لنتولوس تقاضاهای دو سناتور نامبرده را مسکوت گذارد و اکثریت سنا با شیپیو ناسیکا (دشمن سزار) همسخن شدند که گفت: هنگامی که نشست سنا به پایان رسید تمامی سناتورها توسط پومپیئوس فراخوانده شدند. برخی از آنان [به سبب مخالفتشان با سزار] مورد تحسین واقع شدند، برخی تشویق شدند که به رویکرد خصمانه خود در برابر پروکنسول گل ادامه دهند، و حتّی برخی اگر در اینکه چه باید بکنند مردد می بودند، سرزنش شدند. متعاقباً بسیاری از کهنه سربازان پومپیئوس با وعده جوایز و ترفیع از هر سوی فراخوانده شدند، و همین طور دو لژیونی که سزار به سنا تحویل داده بود (لژیون های یکم و پانزدهم). اینچنین بود که شهر از همرزمان پومپیئوس پُر شد. افزون بر اینان، تمامی رفقای کنسول ها و پومپیئوس و کسانی
که کینه ای قدیمی از سزار به دل داشتند نیز گرد آمدند. کنسور لوسیوس کایسونینوس که پدرهمسر سزار بود به همراه پرایتور لوسیوس روشیوس فاباتوس پیشنهاد کردند که با پروکنسول سرزمین گل وارد گفتگو شوند و برای اینکار شش روز مهلت خواستند، امّا با مقاومت کنسول لنتولوس، شیپیو و کاتوی کوچک مواجه شدند. برطبق آنچه سزار در کتاب خود "در باب جنگ داخلی" گفته است: سزار می افزاید که لنتولوس نیز به خاطر سنگین بودن بدهی هایش و نیز به امید اینکه یک ارتش و یک استان به وی اعطا شود، خود را در جناح اپتیمات ها قرار داده بود. شیپیو نیز انگیزه های مشابهی داشت و به علاوه می ترسید که مورد محاکمه قرار گیرد. پومپیئوس نیز که توسط دشمنان سزار تهییج شده بود، اجازه نمی داد که پدرهمسر سابقش (سزار) در قدرت با وی شریک و همتا شود و هرگونه پیوند دوستی با وی را قطع نمود و در شمار دشمنان وی درآمد. اینجا بود که دو تن از تریبون پلبی ها و از وفادارترین دوستان سزار یعنی مارکوس آنتونیوس و کوینتوس کاسیوس لونگینوس وتوی خود را در برابر اقدامات سنا اعمال کردند. بر طبق آنچه ولیوس پاترکولوس و آپیان برای ما نقل می کنند، این سزار بود که به این دو تریبون دستور داد در برا
بر سنا مقاومت کنند، و سنا را به خاطر محترم نشمردن حق وتوی تریبون ها سرزنش نمود. در هفتم ژانویه متعاقب یک اتمام حجت سنا برضد سزار که در آن به وی دستور داده شد فرماندهی نظامی را واگذار کند، آنتونیوس و لونگینوس از روم گریخته و در راونا به سزار پناه بردند. در روزهای بعد پومپیئوس نمایندگان سنا را در خارج از روم گردآورد، و شهامت و سرسختی آنان را ستود، و آنان را از نیروهای نظامی خود که بالغ بر ده لژیون بودند مطلع ساخت. سنا اکنون فرمان داد در سرتاسر ایتالیا سربازگیری انجام شود، پومپیئوس را با ذخایر مالیه عمومی (بیت المال) تغذیه کنند، پادشاه نومیدیه به نام که متحد جمهوری بود را نیز فرابخوانند. زمانی که سزار از آنچه که در روم اتفاق می افتاد آگاه شد، برای نیروهایش بانگ زد و به آنان گفت که هرچند از بی حرمتی هایی که در این مدت به وی روا شده ناراحت و منزجر است امّا از این بابت واقعاً متأسف است که داماد سابقش، پومپیئوس، بر اثر حسادتش به وی (سزار) به خطا رفته است، کسی که سزار وی را همواره دوست می داشت. وی همچنین تأسف خورد که حق وتوی دو تریبون پلبی (آنتونیوس و لونگینوس) با زور سلاح در نطفه خفه شده است. پس وی سربازان را تشجیع
کرد از وی در برابر دشمنانش دفاع کنند، به آنان نبردهای پیروزمندی که در گل و ژرمانیا تحصیل کرده بودند را یادآوری کرد. نیروهای طرفین. در بدو جنگ داخلی نیروهای طرفین به شرح زیر بودند: جنگ داخلی. سال ۴۹ پیش از میلاد. گذر از روبیکن (۱۱–۱۰ ژانویه). سزار پس از بانگ زدن بر نیروهایش و کسب موافقت آنان تصمیم گرفت با لژیون سیزدهم خود به سوی آریمینوم (ریمینی امروزی) روانه شود. می دانیم که در دهم ژانویه ۴۹ ق. م از روبیکن گذشت و شاید جمله معروف Alea iacta est ("تاس انداخته شده است") را بر زبان آورد و سپس از رود مزبور که مرز ایتالیای روم را مشخص می کرد با تنها یک لژیون گذر کرد و اینچنین آغازگر جنگ داخلی شد. تاریخنگاران بر سر آنچه که سزار در هنگام گذر از روبیکن بر زبان آورد اتفاق نظر ندارند. از بین دو نظریه رایج تر یکی می گوید سزار Alea iacta est را بر زبان آورد و دیگری می گوید عبارت "Alea iacta esto" ("تاس باید انداخته شود!") را بر زبان راند که شعری از کمدی سرای یونانی مورد علاقه اش، مناندروس، بود. سوئتونیوس می گوید که وی جمله «Iacta alea est» را ادا کرد. زمانی که سزار از روبیکن گذر کرد سیسرون کوشید دل وی را بدست آورد امّا سپ
س تصمیم گرفت به پومپیئوس بپیوندد. در این میان سزار که به آریمینوم رسیده بود با تریبون پلبی هایی که از روم گریخته و به وی پناه آورده بودند (مارکوس آنتونیوس و لونگینوس و فاباتوس) روبرو شد. حال پیک هایی به اردوگاه های دیگر لژیون هایش فرستاد و به آنان فرمان داد خود را به وی برسانند. پسرعمویش به نام لوسیوس یولیوس سزاردر آریمینوم به وی ملحق شد، کسی که از سزار خواست این حقیقت که وی همواره مصلحت جمهوری را فراتر از روابط شخصی اش با سزار قرار می داد را همچون قصور (گناه) در نظر نگیرد. این پسرعمو افزود که: همچنین پرایتور لوسیوس روشیوس فاباتوس همان استدلال های پسرعمو را تکرار کرد و نشان داد که این پومپیئوس بوده که این منصب را به او اعطا کرده است. امّا سزار ادعا کرد که همواره در پی سازش با دشمنانش بوده است، و انگ زد که قوانین را به ضرر وی زیر پا گذاشته اند: سوئتونیوس می گوید: سزار پیک هایی به جانب کاپوآ می فرستد (۲۵–۲۳ ژانویه ۴۹ پیش از میلاد). قیصر (سزار) بار دیگر تلاش کرد از جنگ داخلی اجتناب کند، از این رو پسرعمویش لوسیوس سزار و روشیوس فاباتوس را به جانب پومپیئوس در کاپوآ فرستاد. وی می دانست که اپتیمات ها قصد نابودی وی را
دارند، با این حال آماده بود «به خاطر مصلحت جمهوری» گفتگو و مذاکره کند. سزار به واسطه دو فرستاده مزبورش گفت: روشیوس فاباتوس و لوسیوس سزار هنگامی که به محل حضور پومپیئوس و کنسول ها یعنی کاپوآ رسیدند (و یا در تئانو، چنان که سیسرون نقل می کند) درخواست های سزار را تقدیم آن ها کردند، و آنان نیز پس از بحث و تفحص دربارهٔ نامه، ترجیح دادند با مکاتبه پاسخ سزار را بدهند. سیسرون نقل می کند که دو سفیر سزار با پومپیئوس و کنسول ها در ۲۳ ژانویه ملاقات کردند، در حالی که پاسخ دو روز بعد در ۲۵ ژانویه و در غیاب پومپیئوس تدوین شد. چیزی که پومپیئوس و اپتیمات ها می خواستند این بود که سزار به گل بازگردد، ریمینی را ترک کرده و ارتش را معاف کند. تنها در این شرایط بود که پومپیئوس به هیسپانیا بازمی گشت، امّا تا هنگامی که سزار به وعده ها وفا نکند، کنسول ها و پومپیئوس به سربازگیری برای لژیون های خود ادامه خواهند داد. پیشروی سزار و فرار پومپیئوس به بریندیزی (ژانویه-فوریه ۴۹ پیش از میلاد). سزار که با گذر از روبیکن به عنوان دشمن جمهوری اعلام شده بود، واضح بود که پاسخ پومپیئوس و کنسول ها را نامنصفانه ارزیابی کند: امّا محتملاً موضوع بزرگتری که
قیصر را نسبت به وجود هرگونه احتمال صلح ناباورمند می کرد همانا رد گفتگو میان خود و پومپیئوس بود. اینچنین بود که این پروکنسول گل مارکوس آنتونیوس را با پنج کوهورس از آرمینیوم به آرتیوم فرستاد و خود در آرمینیوم ماند تا جمع آوری نیرو را سازمان دهد. سپس پزارو (Pisaurum)، فانو (Fanum Fortunae) و آنکونا را با یک کوهورس برای هر کدام اشغال کرد. سپس دانست که پرایتور سابق، کوینتوس مینوسیوس ترموس، گوبیو (Iguvium) را با پنج کوهورس اشغال نموده و مواضع آنرا مستحکم کرده است امّا از آنجا که ساکنین آنجا کاملاً به وی علاقه داشتند تصمیم گرفت گایوس کوریوس را با سه کوهورس به آنجا بفرستد. به محض آنکه ترموس به پیشروی کوریوس پی برد ترجیح داد از شهر عقب نشینی کند، امّا در طول حرکت سربازانش وی را رها کرده و به اقامتگاه خود بازگشتند. در این میان کوریوس موفق شد گوبیو را در میان شور و شوق ساکنینش متصرف شود. سزار که خود هنوز در آرمینیوم بود پس از کسب اطمینان از پشتیبانی شهرستان ها اکنون تصمیم گرفت با تمامی کوهورس (گردان)های لژیون سیزدهم به سوی اوسیمو (Auximum)حرکت کند، جایی که پوبلیوس آتیوس واروس با چند کوهورس آنرا در اشغال خود داشت و در س
رتاسر پیچنوم مشغول سربازگیری بود و آنان را برای سنا می فرستاد. اشراف اوسیمو زمانی که از فرارسیدن سزار آگاهی یافتند رو به آتیوس واروس کرده و گفتند که شهروندان این شهر نمی توانند تحمل کنند که فاتح سرزمین گل در بیرون دیوارهای شهر بماند، «اینچنین فرماندهٔ ستودنیِ جمهوری که چنین شاهکارهایی [در گل] آفریده است». واروس از سخن آنان بر خود لرزید و ترجیح داد نیروهایش را به بیرون شهر برده و عقب نشینی کند، امّا پیش روی سزار وی را متوقف ساخت و جنگ آغاز شد. واروس پس از مدّتی توسط نیروهایش رها شد، نیروهایی که بخشی از آنان ترجیح دادند به خانه بازگردند و بخشی نیز به نیروهای سزار پیوستند. در میان این سربازان لوسیوس پوپیوس نیز دیده می شد، کسی که در گذشته در ارتش پومپیئوس کبیر خدمت کرده بود. سزار پس از ستایش سربازان آتیوس واروس به پوپیوس اجازه داد آزادانه برود، و در همان از اهالی اوسیمو به خاطر این حرکتشان که هرگز آنرا از یاد نبُرد سپاس گزاری کرد. هنگامی که خبر این حوادث به روم رسید وحشت و هراس آنجا را فرا گرفت. کنسول لنتولوس پس از آنکه به فرمان سنا خزانه عمومی را گشود تا پول لازم برای پرداخت به پومپیئوس فراهم شود، از روم گریخت.
کنسول دیگر، مارسلوس، و بخش اعظم کلانترها نیز از وی پیروی کردند. گنایوس پومپیئوس کبیر در عوض روز قبل روم را ترک کرده بود تا نزدیک دو لژیونی برود که از سزار گرفته بود (لژیون های یکم و پانزدهم)، که در اردوگاه زمستانی در پولیا مستقر بودند. در این میان سزار از اوسیمو حرکت کرد و در سر راه خود تمامی شهرستان ها با گرمی وی را پذیرفته و حوایج ارتش وی را از هر حیث تأمین کردند. حتّی از شهر چینگولی (Cingulum) سفیرانی فرا رسیدند که وفاداری خود را به سزار ابراز کردند و برای اطاعت از فرامین وی اظهار آمادگی کردند، از جمله در موضوع تأمین و تدارک سربازانش. هنگامی که لژیون دوازدهم به سزار ملحق شد، در معیت لژیون سیزدهم به سوی اسکولی پیچنو (Ausculum) حرکت کردند. این شهر از قبل با ده کوهورس (گردان) از سوی پوبلیوس کورنلیوس لنتولوس اسپینتراشغال شده بود. اسپینتر هنگامی که پی برد ارتشی عظیم به سوی وی در حرکت است تلاش کرد بگریزد امّا نیروهایش وی را رها کردند. وی نیز به نیروی اسکورتی کوچکی تحت هدایت لوسیوس ویبولیوس روفوس که از سوی پومپیئوس فرستاده شده بود تا سربازگیری کند، پناه برد. ویبولیوس موفق شد سیزده کوهورس جمع آوری کند. آنان همگی ب
ه دومیتیوس انوباربوس در کورفینیو (Corfinium) ملحق شدند که خود بیست کوهورس دیگر در اختیار داشت و بنابراین در مجموع سی وسه کوهورس (بیش از سه لژیون) در کورفینو منتظر رویارویی با سزار بودند. محاصره کورفینیو (۲۱–۱۵ فوریه ۴۹ پیش از میلاد). هنگامی که سزار و نیروهایش به نزدیکی شهر رسیدند، فوراً با پنج کوهورس مواجه شدند که انوباربوس فرستاده بود تا پُل روی رود را قطع کنند؛ پُلی که سه مایل درازا داشت. نیروهای انوباربوس عقب رانده شده و به درون شهر عقب نشستند، لژیون های سزار آنان را تعقیب کرده و در نزدیکی دیوارهای شهر اردو زدند تا محاصره کورفینیو (۱۵ فوریه) را آغاز کنند، انوباربوس نیز پیک هایی به جانب پومپیئوس ــ که در لوچرا در ناحیه پولیا اردو زده بود ــ فرستاد تا درخواست کمک کند. چند روز بعد ارتش سزار با رسیدن لژیون هشتم و بیست و دو کوهورس دیگر در سربازگیری های جدید و سیصد سواره تقویت شد. این نیروها تحت امر کوریوس در سوی مخالف شهر اردو زدند. وقتی حلقه محاصره تکمیل شد پیک ها از جانب پومپیئوس بازگشتند. نامبرده به انوباربوس نوشته بود که نیروهای خود را با شتافتن به کمک وی در معرض چنین خطر بزرگی قرار نمی دهد، و اینکه انوبارب
وس بدون خواست (فرمان) وی به شهر کورفینیو عقب نشسته است و باید در عوض در پولیا (جنوب شرقی ایتالیا) با همه نیروهایش به وی ملحق شود. امّا این امر دیگر ممکن نبود چراکه استحکامات سزار تقریباً کل شهر را محاصره کرده بودند. اینچنین بود که انوباربوس به اندیشه فرار افتاد، نیروهایش را رها کرده و با گفتن این که پومپیئوس به یاری آنان خواهد آمد آنان را فریب داد. هنگامی که سربازان پی بردند انوباربوس به آنان دروغ گفته، وی را به انظار عمومی کشانده و اسیرش کردند، و نمایندگانی به جانب سزار فرستادند و حاضر بودند دروازه را بگشایند و فرمانده شان را تسلیم وی کنند. امّا سزار به نشانه ترحم به صورتی غیرمنتظره وی را آزاد کرد و محاصره کورفینیو پایان یافت. مسئولان شهر شش میلیون سسترتیوس که انوباربوس در خزانه نهاده بود را به سزار تسلیم کردند و وی نیز آنان را به خودش بازگرداند. سزار نمی خواست که: سزار در نهایت برای تمامی سربازان انوباربوس سوگند یاد کرد و در همان روز از میان آنان سربازگیری کرد. پس از آنکه هفت روز در کورفینیو توقف کرده بود روانه پولیا شد. فرار پومپیئوس از بریندیزی به مقدونیه (مارس ۴۹ پیش از میلاد). پومپیئوس که از وقایع کورفی
نیو آگاه شده بود، با شتاب از لوچرا روانه بریندیزی در جنوب ـشرقی شد، جایی که تمامی نیروهای حاصل از سربازگیری را در آنجا متمرکز کرد. همچنین تصمیم گرفت بردگان و چوپان ها را نیز مسلح کند و بدانان اسب بدهد و نیرویی با حدود سیصد سواره تشکیل دهد. در این میان پرایتور مارکوس مانلیوس تورکواتوس با شش کوهورس (گردان) و پرایتور پوبلیوس روتیلیوس لوپوس با سه کوهورس ترجیح دادند به ترتیب از آلبا فوکنس و تراچینا بگریزند، امّا توسط سواره نظام سزار تحت فرماندهی ویبیوس کوریوس سد شدند. کوهورس های پوبلیوس لوپوس نه تنها فرمانده خود را رها کردند بلکه فوراً با پرچمداران خود به نیروهای کوریوس پیوستند. بالاخره قیصر (سزار) با شش لژیون در نهم مارس به بریندیزی رسید، سه تای لژیون ها (هشتم، دوازدهم و سیزدهم) کهنه کار بودند و سه تای دیگر نیز در اثر جذب نیرو در طول راه ایجاد شده بودند. وی همچنین کوهورس های انوباربوس مشتمل بر سه لژیون دیگر را از کورفینیو به سیسیل فرستاده بود. خبردار شدند که هر دو کنسول با بخش بزرگی از ارتش عازم دراج (آلبانی امروزین) شده اند، درحالی که پومپیئوس هنوز با بیست کوهورس (دو لژیون) در بریندیزی بود. سزار می ترسید پومپیئو
س بخواهد ایتالیا را ترک کند، برای همین آغاز به انسداد خروجی های بندر بریندیزی کرد و محاصره بریندیزی را آغازید. پس از نُه روز از عزیمت دو کنسول ــ درست هنگامی که سزار تقریباً نصف کار سنگربندی را به اتمام رسانده بودـ ناوگانی که این کنسول ها و ارتش هایشان را به دراج بُرده بودند بار دیگر وارد بریندیزی شدند. پومپیئوس که از تحرکات سزار نگران بود، به محض رسیدن ناوگان به بندر بریندیزی خود را مهیای سوار شدن بر آنها و عزیمت به اپیروس نمود. اهالی بریندیزی که از تکبر سربازان پومپیئوس به ستوه آمده بودند سزار را از عزیمت نیروهای پومپیئوس آگاه کردند، با این حال سزار نتوانست راه فرار پومپیئوس را سد کند و دو تا از آخرین کشتی های مملو از سرباز را بگیرد، کشتی هایی که درگیر موانعی بودند که سربازان سزار بر سر راهشان قرار داده بودند. بنابراین با وجود فرار کنسول ها و پومپیئوس، قیصر ناچار شد در ایتالیا بماند، و با خود پنداشت که بهتر است یک ناوگان تهیه نموده و پومپیئوس را در دریا تعقیب کند، پیش از آنکه این داماد سابق بتواند در مقدونیه و شرق به دیگر نیروهای اپتیمات ها ملحق شود. به علاوه پومپیئوس تمامی ناوگان آن منطقه را با خود بُرد و
اینچنین به سزار اجازه نداد فوراً به تعقیب او بپردازد. اکنون برای وی چاره دیگری نماند جز اینکه منتظر ناوگان های سواحل دور گالیا کیسالپینا، پیچنوم و تنگه مسینا بماند، امّا چنین عملیاتی آنهم در این فصلْ طولانی و مملو از دشواری می بود. در عوضْ چیزی که می توانست انجام دهد این بود که نگذارد نیروهای پومپیئوس در دو اسپانیا خود را تقویت کنند، جایی که ــ به ویژه هیسپانیا سیتریورــ بواسطهٔ منافع سرشاری که در طول جنگ سرتوریوسی توسط پومپیئوس حاصل شده بود، به پومپیئوس تعلق داشت؛ افزون بر آنکه ممکن بود گالیا کیسالپینا و گالیا ترانس آلپینا و ایتالیا از سوی نیروهای پومپیئوس دور زده شوند. حال که قیصر نقشه تعقیب پومپیئوس در مقدونیه را فعلاً رها کرد مقدمات سفر خود به اسپانیا (هیسپانیا) را فراهم کرد. لگاتوس والریوس را با یک لژیون به ساردنیا فرستاد و گایوس اسکریبونیوس کوریوس را با سه لژیون به سیسیل گسیل داشت، لوسیوس الیوس توبرو نیز با هدف تحصیل منابع گندم به حکومت ایالت آفریکا منصوب شد. در این هنگامه مارکوس آئورلیوس کوتا بر ساردنیا و کاتوی کوچک بر سیسیل حکمرانی می کردند. به محض آن که اهالی کالیاری (شهر اصلی ساردنیا) از رسیدن والری
وس مطلع شدند تصمیم گرفتند آئورلیوس کوتا را از شهر بیرون بیندازند و او را وادار به فرار به آفریکا کردند. از دیگر سو، کاتوی کوچک مشغول تعمیر کشتی های جنگی در سیسیل بود، آنان را دوباره در شهرها به صف کرد، مقدمات سربازگیری از میان شهروندان در لوکانیا و بروتسیو را فراهم کرد، و برای شهرهای سیسیل میزان مشخصی از سواره و پیاده نظام تعیین کرد. امّا هنگامی که از رسیدن کوریوس آگاهی یافت ــ در حالی که کارهایش رو به اتمام بودند ــ در برابر مجمع شهر از اینکه پومپیئوس وی را رها کرده است گله کرد. بعداً او هم ناچار شد از استان خود بگریزد. بنابراین والریوس و کوریوس بدون مشکل به ترتیب در جزایر ساردنیا و سیسیل پیاده شدند و آنجا را بدون حاکم دیدند. امّا در عوضْ توبرو وقتی به آفریکا رسید در آنجا پوبلیوس آتیوس واروس را حاکم یافت، کسی که ــ چنان که گفته شد ــ پس از از دست دادن کوهورس هایش در حوالی اوسیمو به آفریکا گریخت و چون دید حاکم جدید (توبرو) هنوز به آنجا نرسیده به ابتکار خود بر آن مسلط شد و دو لژیون جدید ایجاد کرد. وقتی توبرو و ناوگانش به (در تونس امروزی) رسیدند، واروس نه تنها هرگونه دسترسی وی به بندر را مانع شد، نه تنها اجازه