Payamvdn/NorthPersian_fa_wiki huggingface dataset:
خانم فدوی علاقه پیدا می کند؛ اما خانم فدوی به خواستگاری ارسطو جواب منفی داده و فرد دیگری را برای ازدواج با ارسطو معرفی می کند. "پایتخت ۳" (۱۳۹۳). ارسطو که راننده ترانزیت شده، به مناسبت ازدواج خود مراسمی را در خانهٔ نقی برگزار می کند اما در جریان این جشن، سقف خانه تازه ساز نقی فرو می ریزد و ازدواج او به هم می خورد و همین موجب قهر نقی با او می شود. همچنین ارسطو در یکی از سفرهای خود، با چو چانگ آشنا شده و با او ازدواج می کند. "پایتخت ۴" (۱۳۹۴). ارسطو که همسر خود، چو چانگ را در حادثه سقوط هواپیما از دست داده است، در خانه ای بزرگ، اما اجاره ای همراه نقی و خانواده اش و فهیمه خواهر نقی زندگی می کنند و به همراه نقی و به صورت شریکی، یک بار مواد شوینده تاژ می خرند. همچنین ارسطو با مادر خود سر ازدواج مجدد ارسطو دچار اختلاف می شوند و این اختلافات موجب سوءتفاهم با سوسن، دختر اوس موسی که برای ساخت خانه فهیمه بازگشته بودند می شود. "پایتخت ۵" (۱۳۹۷). ارسطو که با استفاده از پول خسارت بیمه هواپیمایی که چو چانگ با آن سقوط کرده بود توانست به زندگی خود سر و سامان ببخشد، در ابتدای مجموعه به همراه نقی و خانواده اش دچار تصادف شدیدی
می شوند که این تصادف باعث قهر شدن نقی با ارسطو می شود؛ همچنین خود ارسطو هم خسارت زیادی می بیند. در ادامه همچنین ارسطو برای آوردن لباس برای بوتیک لباس فروشی خود مجبور به سفر به ترکیه می شود که در این سفر نقی و خانواده اش هم همراه ارسطو می شوند و در این سفر اتفاقات غیرمنتظره ای برای این افراد می افتد. "پایتخت ۶" (۱۳۹۹). ارسطو که به علت برگشت خوردن یکی از چک هایش به زندان افتاده و دارایی های خود را از دست داده بود، از زندان آزاد می شود و متوجه می شود که اتفاقات زیادی در زمان زندانی بودن او افتاده است؛ از جمله تغییر شغل نقی و فوت باباپنجعلی. همچنین ارسطو به طور ناخواسته باعث حمل مواد مخدر با ماشین نقی می شود که باعث زندانی شدن مجدد او می شود که نهایتاً به طور مشروط و با پابند الکترونیکی آزاد می شود. همچنین ارسطو در میانه های مجموعه عاشق طاهره دختر محمود نقاش می شود که با مخالفت های مادر خودش، نقی و هما روبرو می شود. همچنین ارسطو بعد از آزاد شدن دوباره، به همراه رحمت به کار تولیدی شلوار جین مشغول می شود. "پایتخت ۷" (۱۴۰۴). ارسطو صاحب یک کمپر شده است و زنی به نام شهربانو تقی پور (شری) ازدواج کرده است که فضانورد است
، در شب مهمانی رحمت سنگی در خانه نقی و فهیمه را پیدا می کند و معلوم می شود که شهاب سنگ است و ارسطو، رحمت و بهتاش شهاب سنگ را از نقی مخفی می کنند. تکیه کلام. از تکیه کلام های او می توان به موارد زیر اشاره کرد: «آخ آخ آخ»، «به من که دیگه نگو»، «حساس نشو حساس نشو»، «وات تو دو وات نات تو دو (به انگلیسی: What to do, what not to do)»، «آقا نگو نقی نگو نقی نگو نقی»، «فدای تو بشم من»، و «آی لاو یو داری پسر» و «پیرمرد پرحاشیه (خطاب به پنجعلی)» و «زنم بود پارهٔ تنم بود» و همچنین جمله ای نظیر «چرا بچه مچه حرف می زنی تو؟» از تیکه کلام های ارسطو عامل است. همچنین در فصل ۶ دیگران را با عنوان «گُل» مورد خطاب می کرد. از دیگر دیالوگ های او که در فصل ۶ به کار رفته: «اسکندر زمانی»، «یه لقمه نون بربری من بخورم یا اکبری»، «گل فرمایش کردی»، «لعنت به قفس، لعنت به دیوار» و «من حبس کشیده ام» می باشد. همچنین در فصل ۷ تیکه کلام وی «صفا باشه، عشق باشه، معرفت باشه» بود
همه پرسی کبک () یک همه پرسی نافرجام برای جدایی استان فرانسوی زبان کِبک از کشور کانادا بود. این همه پرسی در ۳۰ اکتبر ۱۹۹۵ برگزار شد. این همه پرسی دومین رفراندوم برای جدایی کبک از کانادا بود. همه پرسی قبلی در سال ۱۹۸۰ برگزار شده بود. این همه پرسی با هدایت ژاک پاریزو، فرماندار وقت کبک، و همراهی حزب او یعنی پارتی کبکوآ انجام شد. نتایج. همه پرسی ۱۹۹۵ کبک، با درصد مشارکت ۹۳٫۵۲٪ انجام شد و در نهایت با شکست جدایی طلبان همراه بود. با این حال اختلاف اندک رای های آری و نه باعث تغییر قابل توجه روابط دولت مرکزی کانادا و استان کبک شد. پاریزو پس از شکست رای گیری، استعفا داد. این همه پرسی با مشارکت بیش از ۹۳ درصد جمعیت ۵٬۰۸۷٬۰۰۹ رای دهندگان، پرمشارکت ترین انتخابات تاریخ کانادا بود. پس از همه پرسی. این همه پرسی باعث بحث و گفتمان هایی دربارهٔ نحوه انجام استانی و فدرال انتخابات ها و شمارش آن ها در کانادا شد. پس از پایان همه پرسی کبک، این استان توسط دولت فدرال کانادا به عنوان یک جامعه مستقل شناخته شد. اما پس از ارجاع موضوع به دادگاه عالی کانادا، این دادگاه حکم کرد که جدایی یک جانبه کبک در صورت موفقیت آمیز بودن این همه پرسی، غیرق
انونی محسوب می شد. پنج روز بعد از انجام همه پرسی، یکی از هواداران جدایی کبک که مبتلا به اسکیزوفرنی بود سعی کرد ژان کرتین، نخست وزیر وقت کانادا، را ترور کند. این فرد که آندره دالیر نام داشت، با چاقو وارد خانه کرتین شد و می خواست او را در خواب بکشد. دالیر با مقاومت همسر نخست وزیر نتوانست این کار را انجام دهد و ژان کرتین سالم ماند. دالیر بعداً در دادگاه به دلیل اقدام به قتل محاکمه شد اما به خاطر مشکل روانی مورد مجازات قرار نگرفت.
بویوک دکه (به لاتین: Böyük Dəkkə) یک منطقه مسکونی در جمهوری آذربایجان است که در شهرستان زردآب واقع شده است.
کالج برد یک سازمان غیرانتفاعی با هدف رساندن دانش آموزان به موفقیت و فرصت تحصیل در کالج ها و دانشگاه ها می باشد. این مؤسسه در کشور آمریکا قرار دارد و در دسامبر سال ۱۸۹۹ تأسیس شد تا دسترسی به آموزش عالی را گسترش دهد. امروزه بیش از ۶۰۰۰ هزار مؤسسه آموزش عالی برتر در همکاری با کالج برد می باشد. مرکز اصلی مؤسسه کالج برد در شهر نیویورک قرار دارد و رئیس هیئت کالج برد هم اکنون آقای دوید کلمن می باشد که از سال ۲۰۱۲ این سمت را به دست گرفته است. بخشی از هزینه های مؤسسه کالج برد توسط بنیادهای مالی مانند بنیاد بیل و ملیندا گیتس تهیه می شود. کالج برد علاوه برگزاری آزمون های ورودی کالج کمک های مالی، استخدام و پذیرش و … نیز برای برخی از دانش آموزان خود در نظر می گیرد. تاریخچه. کالج برد در تاریخ ۲۲ دسامبر ۱۸۹۹ توسط نمایندگان ۱۲ دانشگاه و سه آکادمی مقدماتی دبیرستان در دانشگاه کلمبیا تأسیس شد؛ که عبارت است از: هدف این مؤسسه برگزاری آزمون ورودی کالج برای رشته های: " گیاه شناسی، شیمی، انگلیسی، فرانسوی، آلمانی، یونانی، تاریخ، لاتین، ریاضیات، فیزیک، جانورشناسی " بود؛ که پس از گذشت سال ها حوزه فعالیت مؤسسه نیز پیشرفت کرد. آزمون ها و
برنامه ها. اس ای تی (SAT): آزمون SAT در سال ۱۹۰۱ شروع به فعالیت کرد و در سال ۱۹۲۶ اولین بار در کشور آمریکا توسط کالج برد برگزار شد. SAT توسط کالج برد در ایالات متحده اداره می شود و توسط سرویس تست آموزشی (ETS) تهیه و منتشر می شود. آزمون SAT نوشتن (writing)، خواندن (reading) و ریاضیات (mathematics) را در بر می گیرد. نمره آزمون اس ای تی از ۴۰۰ تا ۱۶۰۰ محاسبه می شود. مدت زمان اعتبار بین المللی آزمون اس ای تی در تمامی کشور ها 5 سال و در ترکیه 2 سال می باشد. قیمت پایه برای ثبت نام در آزمون ۴۹٫۵۰ دلار می باشد. البته باید اشاره کرد که هزینه آزمون فقط این مورد نمی باشد و به ازای هر درخواست اضافه مانند اعلام نتایج از طریق تلفن، بخش مقاله اختیاری و … هزینه های دیگری باید پرداخت کرد. علاوه بر این ها متقاضیان خارج از کشور آمریکا باید هزینه دیگر به هزینهٔ منطقه ای پرداخت کنند که حدود ۴۳ تا ۵۳ دلار است. در کل هزینه آزمون برای افراد خارج از کشور ممکن است تا ۲۰۰ دلار یا بیشتر نیز بشود. با این وجود یکی از آزمون های کم هزینه در دنیا می باشد و افراد کم درآمد نیز می توانند در آن شرکت کنند. PSAT / NMSQT : یک آزمون برای آمادگی بیشت
ر در آزمون SAT می باشد تا متقاضیان با آمادگی بیشتری در آزمون SAT شرکت نمایند. برنامه تعیین سطح پیشرفته (Advanced Placement Program): برنامه تعیین سطح پیشرفته کالج برد یک برنامه گسترده است که به دانش آموزان دبیرستانی این فرصت را می دهد تا در آنچه که کالج برد به عنوان کلاس های هم سطح کالج (دانشگاه) توصیف می کند، شرکت کنند. طبق گزارش ها، افق فکری دانشجویان را گسترش داده و آنها را برای کار در کالج آماده می کند. CSS / مشخصات کمک مالی. ----موسسه کالج برد همچنین کمک های مالی هم ارائه می دهد که تحت سرویس درخواستی در وبسایت می باشد و افراد می توانند جهت کمک های مالی خانوادگی و یا بسته های کمک مالی درخواست دهند. در کمال تعجب برای درخواست کمک مالی 25 دلار و برای درخواست های بیشتر باید 16 دلار پرداخت نمایید. منابع. __نمایه__
کورپو کند (به لاتین: Körpükənd) یک منطقه مسکونی در جمهوری آذربایجان است که در شهرستان زردآب واقع شده است. کورپو کند ۱۴۰۹ نفر جمعیت دارد.
گلمه (به لاتین: Gəlmə) یک منطقه مسکونی در جمهوری آذربایجان است که در شهرستان زردآب واقع شده است. گلمه ۲۱۴۲ نفر جمعیت دارد.
ارشلی (به لاتین: Ərşəli) یک منطقه مسکونی در جمهوری آذربایجان است که در شهرستان کردامیر واقع شده است. ارشلی ۷۳۷ نفر جمعیت دارد.
انیق اوبا (به لاتین: Əniqoba) یک منطقه مسکونی در جمهوری آذربایجان است که در شهرستان قوسار واقع شده است. انیق اوبا ۷۳۷ نفر جمعیت دارد.
جوانه های چشایی یا پرزهای چشایی حاوی سلولهای گیرنده مزه هستند که به سلول های چشایی نیز معروف هستند. گیرنده های مزه در اطراف سازه های کوچکی معروف به پاپیلای زبان واقع در سطح بالای زبان، کام نرم، مری فوقانی، گونه و اپیگلوت قرار دارند. این ساختارها در شناسایی پنج عنصر درک مزه نقش دارند: شور، ترش، تلخ، شیرین و اومامی. اختصاص این سلیقه های مختلف را به سطح های مختلف زبان تصوری نادرست است؛ در حقیقت این سلیقه ها توسط همه سطح زبان قابل تشخیص است. از طریق دهانه های کوچک در روبافت زبان، به نام منافذ مزه، قسمت هایی از مواد غذایی حل شده در بزاق با گیرنده های طعم در تماس قرار می گیرند. اینها در بالای سلولهای گیرنده مزه قرار دارند که جوانه های طعم را تشکیل می دهند. سلول های گیرنده طعم اطلاعاتی که توسط خوشه های گیرنده های مختلف و کانال های یونی شناسایی شده اند را از طریق اعصاب مغزی هفتم، نهم و دهم به مناطق گوارشی مغز می فرستند. به طور متوسط، زبان انسان دارای ۲۰۰۰ تا ۸۰۰۰ جوانه چشایی است. متوسط طول عمر آنها ۱۰ روز تخمین زده شده است.
«یاد آر ز شمع مرده یاد آر» که با نام «ای مرغ سحر» نیز شناخته می شود، شعری در قالب مسمّط و شامل پنج بندِ نه مصراعی است که علی اکبر دهخدا در رثای جهانگیرخان صور اسرافیل سرود. این شعر نخستین بار در ۱۷ اسفند ۱۲۸۷ ه .خ در آخرین شمارهٔ نشریهٔ "صور اسرافیل" در ایوردون، سوئیس منتشر شد. جهانگیرخان صور اسرافیل، مدیر نشریهٔ "صور اسرافیل" و در زمرهٔ مشروطه خواهانی بود که در سال ۱۲۸۷ ه .خ پس از به توپ بستن و تعطیلی مجلس به دست عوامل محمدعلی شاه قاجار دستگیر، شکنجه و اعدام شدند. دهخدا که به عنوان سردبیر و نویسنده در این نشریه همکاری می کرد، پس از مدتی از ایران تبعید شد و به سوئیس رفت و تصمیم گرفت انتشار "صور اسرافیل" را در تبعید از سر بگیرد که موفق به انتشار سه شماره از آن شد. این شعر در زمان جنبش مشروطه ایران سروده شده است؛ زمانی که موج ادبی جدیدی در زبان فارسی شروع شد که بر تحولات سیاسی و اجتماعیِ وقت متمرکز بود. موج ادبی جدید، با رنگ وبوی سیاسی عموم جامعه را مخاطب قرار می داد. در این دوران، بسیاری از نویسندگان و شاعران از زبانی ساده و بعضاً از زبان محاوره کمک می گرفتند و بسیاری از واژه ها را با بار معنایی جدیدی به کار م
ی بردند. شاعر در زمان سرودن این شعر، در حالی که سوگوارِ قتلِ دوست و همکار خود، میرزا جهانگیرخان صور اسرافیل بوده، به آینده ای روشن برای جنبش مشروطه ایران امید داشته و از این رو، تقابلِ «سوگ» و «امید به پیروزی» درون مایه اصلی شعر را تشکیل داده است. در این شعر برخی از عناصر نمادین، از ناخودآگاه جمعی فرهنگ ایران باستان انتخاب شده است، ولی شاعر در به کارگیری بعضی از آن ها، سنت شکنی کرده و برایشان وجهی اجتماعی قائل شده است. همچنین نمونه های متعددی از جان بخشی، استعاره، تشبیه و تلمیح در آن مشهود است و شاعر با استفاده از ترکیبات آوایی مناسب، موسیقی درونی شعر را غنی کرده است. زبان این شعر روایی و لحن آن حزن انگیز است. برخی از ادیبان ایران مانند منوچهر آتشی، یحیی آرین پور و غلامحسین یوسفی، آن را شعری بدیع تلقی کرده اند که قالب های کهنه در ادبیات فارسی را به چالش کشیده است. به نظر می رسد که شعری ترکی الهام بخش سرایش شعر بوده است. با این حال، نشانه هایی از تأثیر اشعار شاعران اروپایی هم در آن به چشم می خورد. این شعر الهام بخش شاعران دیگری مانند محمدتقی بهار و پروین اعتصامی در سرودن اشعار بوده است. زمینه. زمینهٔ سیاسی. در
۲۱ آذر ۱۲۸۴ علاءالدوله، حاکم تهران در تلاش برای پایین آوردن قیمت شکر، دو تن از تاجران خوشنام را فلک کرد. با انتشار این خبر، دو هزار تن از کسبه و طلاب به رهبری سید محمد طباطبایی و سید عبدالله بهبهانی در حرم شاه عبدالعظیم بست نشستند و خواسته های خود را چنین اعلام کردند: برکناری حاکم تهران، برکناری رئیس بلژیکی گمرک، اجرای شریعت و تأسیس عدالتخانه. در پی ناآرامی ها، اعتراضات و بست نشینی های مردم، سرانجام مظفرالدین شاه، فرمان مشروطیت را در ۱۳ مرداد ۱۲۸۵ امضا کرد. پس از تشکیل مجلس و تدوین قانون اساسی، مظفرالدین شاه، نهایتاً در تاریخ ۸ دی ۱۲۸۵ آن را امضا کرد، اما پنج روز بعد درگذشت و فرزندش محمدعلی شاه بر تخت نشست. او نمایندگان را به مراسم تاجگذاری دعوت نکرد و وزرای کابینه را به نادیده گرفتن مجلس تشویق می کرد و برای تضعیف مخالفان خود به اختلافات مذهبی و قومیتی در مناطق مختلف کشور دامن می زد. اگرچه مخالفت محمدعلی شاه با مشروطه، عملاً راه به جایی نبرد و شاه ناگزیر به تسلیم در مقابل مجلس شد، اما اختلاف در بین نمایندگان مجلس و طیف های مختلف سیاسی و مذهبی، آرام آرام نمایان شد. دموکرات ها در مجلس طرح ها و پیشنهادهایی را م
طرح می کردند که با مخالفت میانه روها مواجه می شد. نشریاتی مانند "صور اسرافیل" و "حبل المتین" با دخالت روحانیان در سیاست مخالفت کردند که اعتراض محافظه کاران و برخی از میانه روها را در پی داشت. آنها این گروه را ضد دین معرفی می کردند. در روز دوم تیر ۱۲۸۷ نیروهای نظامی قزاق به دستور محمدعلی شاه مجلس شورای ملی را به توپ بستند و آن را تسخیر کردند. بهانه اصلی این لشکرکشی، پناهنده شدن چند نفر از روزنامه نگاران و واعظان مخالف شاه از جمله ملک المتکلمین، سید جمال واعظ، میرزا جهانگیرخان صوراسرافیل و سیدمحمدرضا مساوات بود که بیشترین و تندترین انتقادها به شاه را داشتند. شاه خواهان دستگیری این عده بود، اما مجلس با تحویل این اشخاص مخالفت ورزیده بود. این نویسندگان و سخنوران از شاه بدگویی می کردند، عزل یا اعدام او را می خواستند و او را «پسر ام الخاقان» خطاب می کردند. با پیروزی قوای دولتی، نیروهای مشروطه خواه تحت تعقیب قرار گرفتند و بسیاری از آنان، از جمله میرزا ابراهیم تبریزی، شیخ احمد روح القدس، ملک المتکلمین، میرزا جهانگیرخان، سید جمال الدین واعظ و قاضی ارداقی دستگیر، شکنجه و کشته شدند. در شهرهای دیگر مانند انزلی و اردبیل هم
مشروطه خواهان شاخص شکنجه و اعدام شدند. عده دیگری نیز به کشورها یا سفارتخانه های خارجی پناه بردند یا به نحوی پنهان شدند تا از گزند نیروهای دولتی در امان بمانند. دفاتر روزنامه ها و انجمن ها در هم شکسته و غارت شد. زمینهٔ ادبی. همزمان با وقوع انقلاب مشروطه در ایران، موج ادبی جدیدی در زبان فارسی شروع شد که بر تحولات سیاسی و اجتماعیِ وقت متمرکز بود. موج ادبی جدید، رنگ وبوی سیاسی داشت و در آثار شاعران و نویسندگان این دوره، مفاهیمی مانند وطن پرستی، مبارزه با استبداد، عدالت خواهی و حکومت مبتنی بر قانون مطرح می شد. بعضی از واژه ها، که کاربرد آنها در ادبیات فارسی کهن سابقه داشت، در ادبیات مشروطه، رنگ وبوی جدیدی گرفتند. به طور مثال، در این دوره، واژهٔ "آزادی" به مفهوم غربی آن، که دربردارندهٔ مضمون حکومت مبتنی بر قانون و حفظ حقوق شهروندان جامعه است، مورد استفاده قرار گرفت. بر اساس اظهار نظر محمد کلهر، استاد دانشگاه ادبیات در دوران انقلاب مشروطه از کنترل و انحصار دربار و اشراف خارج شد و در سطح عموم جامعه مخاطبان خود را پیدا کرد، چنان که بسیاری از نویسندگان و شاعران برای ارتباط بهتر با طبقات مختلف جامعه، از زبانی ساده و بع
ضاً از زبان محاوره کمک گرفتند و حتی از واژه های فرنگی در اشعار خود استفاده نمودند. دربارهٔ شاعر. علی اکبر دهخدا در سال ۱۲۸۲ از مدرسه علوم سیاسی فارغ التحصیل شد و برای کار در سفارتخانه ایران در بالکان، راهی اروپا شد، اما به دلایل نامعلومی، دو سال بعد به ایران بازگشت. میرزا جهانگیرخان صور اسرافیل در سال ۱۲۸۶ از او برای همکاری در نشریهٔ صور اسرافیل دعوت کرد. همکاری دهخدا با این نشریه به عنوان نویسنده و سردبیر تا زمان به توپ بستن مجلس و تعطیلی نشریه ادامه داشت. دهخدا در این نشریه ستونی با نام چرند و پرند با امضای «دخو» می نوشت که آغاز سبکی جدید در نثر فارسی محسوب می شود. او مطالب سیاسی و اجتماعی را با زبان طنز انعکاس می داد. در روز دوم تیر ۱۲۸۷ که محمدعلی شاه مجلس را به توپ بست، نیروهای مشروطه خواه تحت تعقیب قرار گرفتند و میرزا جهانگیرخان هم دستگیر، شکنجه و کشته شد. اما علی اکبر دهخدا که در انتشار این روزنامه با میرزا جهانگیرخان از نزدیک همکاری داشت، از ایران تبعید شد و به اروپا رفت. او در شهر ایوردون کشور سوئیس، انتشارِ روزنامه "صور اسرافیل" را از سر گرفت. دهخدا در سال ۱۲۸۷ سه شماره از صور اسرافیل را در سوئیس من
تشر کرد. سرودن شعر «یاد آر ز شمع مرده یاد آر» به همین دوران بازمی گردد که دهخدا از رویدادهای ایران و به خصوص اعدام همکار و دوست سابقش متأثر بود و دور از خانواده و دوستان خود به سر می برد. او سپس برای همکاری با انجمن سعادت به استانبول رفت و پس از پیروزی مشروطه خواهان و عزل محمدعلی شاه، دوباره به ایران بازگشت. سرایش و انتشار. درباره چگونگی سرایش این شعر، دهخدا در خاطرات خود نقل کرده است که یک شب میرزا جهانگیرخان را در خواب دید که به او می گوید «چرا نگفتی که او جوان افتاد؟» دهخدا در عالم رؤیا چنین برداشت کرد که منظور جهانگیر خان این است که «چرا مرگ مرا در جایی نگفتی یا ننوشتی؟» و بلافاصله «یاد آر ز شمع مرده یاد آر» به او الهام شد. او همان شب تا صبح سه بند اول این شعر را نوشت و روز بعد، ضمن اصلاح آنها، دو بند دیگر بر آن افزود. به این ترتیب، شعر شامل پنج بندِ نه مصراعی و جمعاً دارای ۴۵ مصراع است. دهخدا شعر را در ۱۷ اسفند ۱۲۸۷ ه.خ برابر با ۱۵ صفر ۱۳۲۷ ه.ق و ۸ مارس ۱۹۰۹ م، در سومین و آخرین شماره نشریه "صور اسرافیل"، به همراه عکسی از میرزا جهانگیرخان چاپ کرد و بر بالای شعر نوشت: «وصیت نامه دوست یگانه من هدیه برادری ب
ی وفا به پیشگاه آن روح اقدس و اعلی». این شعر بعداً در کتاب های مختلفی نیز به چاپ رسید که از آن جمله می توان به "از صبا تا نیما"، "چشمه روشن" و "دیوان دهخدا" اشاره کرد. نسخه های این شعر بعد از انتشار در نشریه "صور اسرافیل" دارای اختلافاتی جزئی با نسخهٔ اولیه بودند. ادوارد براون، خاورشناس انگلیسی، در کتاب "تاریخ مطبوعات و ادبیات ایران جدید" که در سال ۱۹۱۴ میلادی به انگلیسی منتشر شد، متن فارسی و ترجمهٔ انگلیسی این شعر را منتشر کرد. محتوا. «یاد آر ز شمع مرده»، یک مرثیه است که در سوگ میرزا جهانگیرخان صور اسرافیل سروده شده است. البته شاعر در این شعر نه به نام میرزاجهانگیرخان و نه محمدعلی شاه اشاره ای ندارد و اگر خود شاعر در نوشته های خود سبب سرایش آن را ننوشته بود، نمی شد قرینه ای مابین این شعر و آن واقعه یافت. به نوعی بدون اطلاع از این سابقه، می توان آن را با هر ظلم، ظالم و مظلوم دیگری نیز منطبق کرد. شاعر در زمان سرودن این شعر، در حالی که سوگوار به قتل رسیدن دوست و همکار خود بود، به آینده ای روشن برای جنبش مشروطه ایران امید داشت و از همین رو، تقابل «سوگ» و «امید به پیروزی» درون مایهٔ اصلی آن را تشکیل می دهد. شاعر،
به عقیده کریمی حکاک، این شعر را از زبان میرزاجهانگیرخان نوشته و آن را وصیت نامه وی تلقی کرده است؛ چنان که انگار خود وی زنده است و این مضمون را می گوید. در هر پنج بند از این شعر، الگوی معنایی واحدی تکرار شده است؛ «ای "ب"! زمانی که وضعیت "A" جای خود را به وضعیت "B" داد، "الف" را به یاد بیاور.» به گفته کریمی حکاک، هر یک از بندهای شعر، شگردهای خاص خود را به کار گرفته اند تا این معنا را به صورت متفاوتی بیان کنند و به آن عمق و گستردگی بدهند. بند نخست این قطعه شعر، ضمن خلق تصویری از آشفتگی سیاسی و اجتماعی ایران در آن روزگار، نوید پیروزی و رهایی می دهد. مرغ سحر در نخستین بیت شعر، «ای مرغ سحر چو این شب تار/بگذاشت ز سر سیاه کاری»، نمادی از به پایان رسیدن شب و فرارسیدن صبح است. او با استفاده از تعبیر «شمع مرده» در آخرین مصراع این بند، میرزا جهانگیرخان را شمعی توصیف کرده است که روشنایی بخشِ جمع بوده و اینک خاموش شده است. شاعر در بند دوم از شعر به داستان یوسف پیامبر اشاره می کند که در زندان، خوابِ هم بندش را «رهایی از زندان» تعبیر کرد و آن هم بند پس از مدتی از زندان آزاد شد، اما یوسف را از یاد برد. شاعر در این بند نوعی ت
ذکر و هشدار می دهد که در صورت پیروزی و بازگشت به جمع خویشان و یاران، نباید مرارت های کشتگان راه آزادی را از یاد بُرد. یکی دیگر از بندها که با «ای همره تیه پور عمران» شروع شده است، به داستان موسی و قوم بنی اسرائیل اشاره دارد که از موسی پیروی نمی کنند و وارد سرزمین موعود نمی شوند و در بیابان تیه سرگردان می شوند. شاعر سال های سرگردانی را «سنین معدود» دانسته که «به گناه مردم نادان» تحمیل شده است. با استفاده از عبارت «سنین معدود» شاعر، گستره زمانی خود از «سحر شدن شب» یا «فرا رسیدن بهار پس از سپری شدن زمستان» فراتر برده و به آن بُعدی تاریخی بخشیده است. در بند آخر، شاعر تحقق قطعی آرزوی خود را در آینده پیشگویی کرده است؛ همان طور که یوسف از زندان آزاد شد و همان طور که قوم موسی به سرزمین موعود وارد شدند، روزگار طلاییِ رهایی از استبداد نیز فرا خواهد رسید و شاعر از مردمان آن روزگار می خواهد تا خاطرات دوران استبداد را به یاد داشته باشند. فرم و ویژگی ها. موسیقی. قالب این شعر مسمط است و در وزن «مفعول مفاعلن فعولن» یا بحر هزج مسدس اخرب مقبوض محذوف سروده شده است. به گفته ناتل خانلری، این وزن از وزن های قدیمی است که قدمت آن به
دوران پیش از اسلام می رسد. منظومه های "لیلی و مجنون" نظامی گنجه ای، "مجنون و لیلی" امیرخسرو دهلوی و ترجیع بند «ای سرو بلندقامت دوست» سعدی از اشعار مشهوری هستند که بر این وزن سروده شده اند. این وزن، شاد و ضربی است و علی الظاهر برای سرودن مرثیه مناسب نیست، اما مؤلفه های عاطفی شعر «یاد آر ز شمع مرده یاد آر» باعث رفع این عدم تناسب شده است. در این شعر، علاوه بر قافیه های اصلی، مصراع های اول هر بیت، قافیه مستقلی دارند. بنابراین موسیقی شعر از آواهای موزون غنی است. قافیهٔ مصراع های اول (تار، اسحار، زرتار و پدیدار)، با قافیهٔ مصراع آخر (یاد آر) یکی است. قافیهٔ این مصراع ها با قافیهٔ مصراع های بعدی شان (سیاهکاری، خماری، عماری و حصاری) نیز شباهت آوایی و کتبی زیادی دارند (ار و اری). علاوه بر این، ایجاد شباهت های آوایی در درون هر بند، باعث غنای موسیقی درونی شعر شده است، چنان که به باورِ هرمز مالکی، نویسنده، قافیهٔ اصلی بند چهارم، که در آن آوای «ان» تکرار می شود، «آن» شاهد نغز بزم عرفان را تداعی می کند که به گناه «آن» مردم نادان، در بادیه «جان» سپرده است. تکرار عبارت «یاد آر» به عنوان ردیف در انتهای هر بند، ضرباهنگی برانگ
یزاننده به شعر داده است و عامل قدرتمندی در انتقال عاطفهٔ شاعر به مخاطب است. استفادهٔ مکرر از این فعل امر، نوعی تداعیِ سرزنشِ شاعر هم هست؛ گویی شاعر با دیدنِ خوابِ دوستِ از دست رفته اش، خود را برای فراموشکاری سرزنش می کند و به خود نهیب می زند. از نظر مالکی، در این شعر چند آوای ناساز وجود دارد، از جمله استفاده از دو حرف قریب المخرجِ «چ» و «ش» در «چو شد...» و استفاده از دو حرف «ز» پیاپی در «ز زلف زرتار». زبان. زبان شعر، روایی و لحن آن حزن انگیز است. می توان آن را اثری مابین دوره ادبی بازگشت و دوره ادبی تجدد شمرد که با توجه به معیارهای ادبی زمان خود، شعری با زبان سلیس، اما باستان گرا محسوب می شود. شعر حاویِ تلفیقی از واژه هایی با ریشهٔ فارسی و عربی است. در کنار کلماتِ نسبتاً ثقیلی که ریشهٔ عربی دارند (مانند نفحه یا محسود)، از کلماتی با ریشهٔ فارسی (مانند ژاژخایی و سپرغم) استفاده شده است که کاربرد آنها در دوران مشروطه متداول شده بود. این شعر، به جز حروف اضافه و ربط و ضمیر و امثال آن، ۱۶۴ واژه دارد که در حدود سه پنجمِ آنها فارسی و مابقی عربی است. این ترکیب بندی، در کلِ شعر تعادل ایجاد کرده و مانع از آن شده است که و
جود ترکیبات و مفردات عربی آن را ناهموار کند. عناصر زبانی این شعر، برگرفته از واژه های غزل (مانند بلبل، یار، محبوبه و...) و قصیده (مانند باغ و نگارخانه چین)، به ویژه قصیده های سبک خراسانی است. واژه ها و ترکیب ها از سه حوزهٔ «زندگی اجتماعی»، «طبیعت» و «معارف دینی» اخذ شده است. همچنین شش مصراع از آن با حرف عطف «و» شروع شده است که امروز در شعرهای نیمایی و سپید کاربرد دارد. صور خیال. دهخدا در بند نخست این شعر، شب را موجود زنده ای تصور کرده که سیاهکاری را بر سر گرفته است. در مقابل، خورشید به محبوبه ای موطلایی تشبیه شده که گره از گیسوی زرین خود باز خواهد کرد. این تصویر می تواند به «باز شدن گره از کار فروبسته خلق» تعبیر شود. نمونهٔ دیگری از جان بخشی در این شعر، «مردنِ شمع» است. شاعر برای توصیف روزگار بازگشت استبداد، بعد از به توپ بستن مجلس، از استعاره زمستان استفاده کرده است. تعابیری مانند «از سردی دی فسرده» گویای این استعاره است. نمادپردازی. شعر «یاد آر ز شمع مرده یاد آر»، آکنده از نمادهایی برخاسته از ناخودآگاه جمعی است. خورشید همچون نمادی برای غلبهٔ روشنایی بر تاریکی ریشه در اسطوره های هندواروپایی و سامی دارد. نبرد
اهورامزدا با اهریمن نیز که در نهایت با پیروزی اهورا به پایان می رسد، از وجه های نمادین این شعر به حساب می آید. در میان ایرانیان باستان، شمع مظهری از روشنایی بخشی و خورشیدگونگی در تاریکی بوده است. شمع در ادبیات عارفانه ایرانی، نور حق و هدایت الهی است. شمع، در این شعر نیز به همین نیت به کار رفته، شمعی که خاموش شده و مرده، اما روزگاری روشنایی بخشِ جمع و محفلی بوده است. دهخدا به جای این که دال های سنتی شعر فارسی را یکسره دور بریزد و دال هایی جدید ابداع کند، مفاهیم جدیدی در آنها گنجانده و دلالت های جدیدی به آنها داده است. او با استفاده از نمادهایی که در محیط فرهنگی وسیعی شناخته شده اند، توانسته است درون مایه شعر خود را در نهایت ایجاز بیان کند. دهخدا همچنین در یک سنت شکنی ادبی، با استفاده از صفات «مستمند» و «مسکین» برای بلبل، که در ادب فارسی معمولاً نماد «عاشق» است، یک وجه اجتماعی و اقتصادی به آن بخشیده است. این بلبلِ مستمندِ مسکین، یک رسالت تاریخی و سیاسی هم دارد و آن اینکه با فرا رسیدن بهار، به جای نغمه سرایی عاشقانه، در رثای کسی که جانش را فدای راه آزادی کرده است، ناله سر دهد. به گفته دهقانی و پاشایی، واژه «شب»
برای نخستین بار در این شعر به عنوان نمادی برای دوران استبداد به کار رفته است و چنین ارتباط نمادینی تا پیش از این در ادبیات فارسی سابقه نداشته است. همچنین استفاده از «شمع» به عنوان نمادی از «شهید» نیز در ادبیات فارسی بی سابقه بوده است. تلمیح. داستان یوسف پیامبر، دستمایهٔ شاعر در بند دوم شعر است. در ایامی که یوسف در زندان است، رؤیای زندانیِ هم بند خود را تعبیر می کند و به او مژده آزادی می دهد. تعبیر یوسف، تحقق پیدا می کند، اما آن زندانی، یوسف را از یاد می برد. حال، شاعر که امروز به آزادی دست یافته است، همراهِ خود در ایامِ سیاه گذشته را یاد می کند. تلمیح به داستان یوسف، معنای دیگری را نیز به ذهن نزدیک می کند که رویای «تبعیدی» برای بازگشت به وطن است؛ رویایی که شاعر با اشاره به داستان یوسف، می گوید به طور قطع تحقق پیدا خواهد کرد. تلمیح دیگری که در این شعر استفاده شده است، داستان سرگردانی قوم بنی اسرائیل در صحرای سینا و محرومیت آنها از رسیدن به سرزمین موعود به علتِ نافرمانی و گمراهی عده ای از این قوم است. در بند چهارم شعر، با اشاره به این داستان، شاعر مژدهٔ پایان یافتنِ ایام سرگردانی را می دهد. دهخدا در بند آخر شع