Payamvdn/NorthPersian_fa_wiki huggingface dataset:
وان فرماندار بحرین منصوب کرد. شاپور شهر جدیدی در آنجا بنا کرد و به نام پدرش آن را باطن اردشیر نامید. در این زمان، بحرین استان جنوبی ساسانی را که کرانه جنوبی خلیج فارس به اضافه مجمع الجزایر بحرین را پوشش می داد، در بر گرفت. ایالت جنوبی ساسانیان به سه ناحیه تقسیم می شد. هگر (استان الحفوف فعلی، عربستان سعودی)، باذان اردشیر (استان القطیف فعلی، عربستان سعودی) و میش ماهیگ (جزیره بحرین فعلی). تمدن دیلمون. سرزمین و تمدنی کهن در سواحل خلیج فارس است. مکان احتمالی دیلمون استان الحساء و ناحیه قطیف در شرق عربستان، جزایر بحرین و قطر امروزی بوده است. دیلمون در نوشته های به جامانده در میان رودان به عنوان یک شریک تجاری، گذرگاهی که بین میان رودان و تمدن واقع در دره رود سند (جنوب پاکستان کنونی) واقع شده و منبع مواد خام از جمله مس و چوب ذکر شده است. بحرین محل اصلی تمدن باستانی دیلمون بود. دیلمون به نظر می رسد برای اولین بار درلوح های گلی سومری به خط میخی در پایان هزاره چهارم قبل از میلاد، در معبد الهه اینانا، در شهرستان اوروک پیدا شده است. امپراتوری پارس. از قرن ششم قبل از میلاد تا قرن سوم قبل از میلاد بحرین بخشی از محور امپراتو
ری ایران در شاهنشاهی هخامنشی بود. از قرن ۳ قبل از میلاد تا ورود اسلام در قرن ۷ میلادی، بحرین جزئی از شاهنشاهی های اشکانیان و ساسانیان بود. در حدود ۱۳۰ سال قبل از میلاد، سلسله اشکانیان خلیج فارس را تحت کنترل خود درآورد و نفوذ خود را عمان گسترش داد. از آنجا که آنها نیاز به کنترل مسیر تجارت خلیج فارس داشتند، پادگان هایی را در سواحل جنوبی خلیج فارس تأسیس کردند. در سده سوم میلادی، ساسانیان جانشین اشکانیان شدند و این منطقه را تا زمان ورود اسلام چهار قرن بعد، به عنوان بخشی از ایران نگه داشتند. اردشیر بابکان، نخستین حاکم سلسله ساسانیان ایران به عمان و بحرین رفت و ساناتروق (یا ساتیران) شکست داد، احتمالاً فرماندار اشکانی در بحرین بوده است. وی پسرش شاپور یکم را به عنوان فرماندار بحرین منصوب کرد. شاپور در آنجا شهر جدیدی بنا کرد و پس از پدرش آن را باتان اردشیر نامگذاری کرد. در این زمان، بحرین استان جنوبی ساسانی را در بر می گرفت و ساحل جنوبی خلیج فارس را به علاوه مجمع الجزایر بحرین درآورد. استان جنوبی ساسانیان به سه ناحیه هاگر (اکنون استان الحفوف ، عربستان سعودی)، باتان اردشیر (اکنون استان القطیف، عربستان سعودی) و میشماگیگ
(اکنون جزیره بحرین) تقسیم شده بود.. اسلام. از زمان ظهور اسلام در قرن هفتم تا اوایل قرن شانزدهم، نام "بحرین" به منطقه تاریخی گسترده تر بحرین اشاره کرد که از بصره تا تنگه هرمز در امتداد ساحل خلیج فارس امتداد داشت. این "اقلیم البیره"، یعنی استان بحرین بود و ساکنان عرب این استان فرزندان قبیله عرب بنی عبد القیس بودند. قرمطیان. در حدود سال ۹۰۰، ابوسعید جنابی فارسی رهبری انقلاب قرمطیان را برعهده گرفت، شورش توسط یک فرقه اسماعیلی مسیحا مستقر در کوفه در عراق کنونی آغاز شد. ابوسعید شهر حاجر، پایتخت بحرین در آن زمان و احساء را به دست گرفت که ان را پایتخت جمهوری خود را ساخت. تاریخچهٔ جنبش. برتلس خاورشناس روسی دربارهٔ سابقهٔ قرمطیان می نویسد: در هر صورت قرمطیان یک جنبش اجتماعی مذهبی کاملاً سازماندهی شده را به وجود آوردند که با تشکیل سه حکومت؛ بحرین از ۲۸۶ تا ۳۶۶ هجری ومولتان هند از ۳۱۸ تا ۳۹۶ هجری و حکومت مصر و تونس به نام فاطمیان از سال ۲۹۷ تا ۵۵۵ هجری قمری، یعنی جمعاً ۲۶۴ سال در مقابل خلفای اسلام در بغداد ایستادگی نمودند. در واقع آنچه به حاکمیت اعراب در ایران مربوط می شود، قرمطیان آن را باضعف روبرو ساختند که تا در نهایت
به دست هولاکوخان مغول به طور کامل انقراض یابد. عبدالقاهر گوید: " اصحاب تواریخ گفته اند که واضعین اساس مذهب باطنیه از اولاد مجوس (زرتشتیان) و مایل به دین اسلاف خود بوده اند، و چون جرئت نمی کردند این عقیده را صراحته بیان کنند، دعوت خود را در لباس مذهب باطنی انتشار دادند. سلسله عیونی. خاندانی از حکام محلی بودند که از سال در ۴۶۹ ق. / ۱۰۷۶ م. در منطقهٔ بحرین بر سر کار آمدند و به دلیل نام مؤسس خود، امیر عبدالله بن علی بن ابراهیم عیونی، به حکام عیونی مشهور شدند. حکام عیونی حدود ۱۶۳ سال (۴۶۹–۶۳۶ه .ق) بر بخشی از کرانه جنوبی خلیج فارس در نقاطی چون احسا، قطیف و اوال (کشور بحرین امروزی) حاکمیت داشتند. محدوده حکومت اینان از جایی که امروزه کویت نامیده می شود آغاز و تا سرزمینی برابر قطر فعلی امتداد داشت. برخی منابع آن ها را شیعه. عیونی ها بازمانده های عشیره بنی عبدالقیس بودند که منطقه بحرین را با کمک نظامی ملک شاه سلجوقی از کنترل قرمطی ها درآوردند. برخی بررسی ها نشان می دهد که حکام عیونی بحرین به لحاظ سیاسی و اقتصادی تابع فرمانروایان بنی قیصر کیش بوده اند. ملوک بنی قیصر کیش در اواخر سدهٔ پنجم یا اوایل سدهٔ ششم هجری، حملاتی
از کیش به بحرین ترتیب دادند و سرانجام موفق شدند حکام عیونی بحرین را به تابعیت خود درآورند. پس از آن خاندان شیعی آل عصفور به کمک اتابکان فارس بر عیونی ها غلبه کردند. استعمار پرتغال. تصرف بحرین با کمک امیر هرمز و یک فرمانده بنام دریابیگی رئیس خرافو انجام شد و با کشته شدن مقرن ابن زبیل حاکم بحرین خلافت آل جابر پایان یافت. مقرن که تابع هرمز بود ولی از پرداخت مالیات به امیر هرمز سرباز زد و بدین وسیله مجازات شد پرتغالی ها به وسیلهٔ امیر هرمز بحرین را تابع خود نمودند. بحرینی ها همگی شیعه بودند در حالیکه هرمز سنی بود و این مایه اختلاف و درد سر بود. بر اساس نوشته های بلگریو در یک مورد شورشیان فرماندار هرمز را به صلیب کشیدند. صفویان. در زمان حکومت صفویان (۱۶۰۲–۱۷۱۷)، بحرین تحت صلاحیت اداری بیگلر بیگی کوهگیلو با محوریت بهبهان در جنوب ایران قرار گرفت. در حقیقت، صفویان از راه دور به بحرین حکومت می کردند. حکومت صفویه دوره شکوفایی فکری در بین نخبگان کلامی شیعه بود که حوزه های علمیه بحرین نظریه پردازانی چون شیخ یوسف آل بحرانی ظهور می کردند. صفویان از روحانیون برای سرکوب حکومت خود استفاده می کردند و امیدوار بودند که با ایمن
سازی کامل تشیع امامی بتوانند جزایر بحرین را با محوریت خود در مسیرهای تجاری و ثروت مروارید ایمن کنند. حمله عمان و بی ثباتی متعاقب آن. در سال ۱۷۳۰، شاه جدید ایران، نادر شاه، در صدد ادعای مجدد حاکمیت ایران در بحرین بود. وی به لطیف خان، دریاسالار نیروی دریایی فارس در خلیج فارس دستور داد ناوگان تهاجمی را در بوشهرآماده کند. ایرانیان در مارس یا اوایل آوریل ۱۷۳۶ هنگامی که حاکم بحرین، شیخ جبیر، در حج بود، حمله کردند. تهاجم این جزیره را دوباره تحت سیطره مرکزی و به چالش کشیدن عمان در خلیج فارس قرار داد. وی از انگلیس و هلند کمک خواست و سرانجام در سال ۱۷۳۶ بحرین را پس گرفت. در طول دوران قاجاریان ، کنترل ایرانی ها بر بحرین رو به افول نهاد و در سال ۱۷۵۳، بحرین توسط اعراب اشغال شد، که به نام ایران بر بحرین حکومت کرد و با کریم خان زند بیعت کرد.. استقلال. از سال ۱۷۸۳، جزیرهٔ بحرین به دست آل خلیفه (که از اعراب شبه جزیرهٔ عربستان بودند) افتاد که از قرن نوزدهم تا سال ۱۹۷۱ تحت الحمایهٔ انگلیس بودند. با این حال، در دوران قاجار و پهلوی، ایران هنوز مدعی مالکیت بر بحرین بود. در سال ۱۹۲۷ ایران در شکوائیه ای رسمی به بریتانیا نسبت به قرا
رداد این کشور با سلطان نجد و حجاز (که پس از مدتی به عربستان سعودی تبدیل شد) اعتراض کرد. چون در بخشی از این پیمان، از «... تعهد به حفظ روابط دوستانه و صلح آمیز با سرزمین های کویت و بحرین...» یاد شده بود. اما انگلیسی ها امیر بحرین را حاکمی مستقل و جزیره و اهالی آن را تحت الحمایه دولت بریتانیا دانستند و مدعی شدند که ادعای حاکمیت ایران بر بحرین بر هیچ مبنای معتبری استوار نیست. ادعاهای ایران بر بحرین در سال های بعد نیز ادامه یافت. در حالی که موضع انگلستان در حمایت از استقلال بحرین با استقبال کشورهای عربی مواجه شده بود، دولت شوروی اعلان حاکمیت ایران بر بحرین را مورد تأیید رسمی قرار داد. در سال ۱۹۶۸ با تصمیم انگلیسی ها به خروج نیروهای خود از منطقه شرق سوئز و خلیج فارس بحث بر سر وضعیت بحرین دوباره به اوج رسید. پیشنهاد انگلیسی ها تشکیل فدراسیونی از قطر و بحرین و هفت امیرنشین حاشیه خلیج فارس بود که با مخالفت شدید ایران روبرو شد. در ۴ ژانویه ۱۹۶۹ شاه ایران در نشستی خبری در دهلی نو موضع معتدل تری اتخاذ کرده و از حق اهالی بومی برای تعیین سرنوشت خود از طریق یک همه پرسی سخن گفت؛ «... چنانچه مردم بحرین علاقه مند به الحاق به
کشور من نباشند، ایران ادعای ارضی خود را نسبت به این جزیره پس خواهد گرفت…»، اما شیخ عیسی حاکم بحرین که می ترسید چنین رفراندومی باعث ایجاد دشمنی و تنش بین ایرانی ها و اعراب منطقه شود پیشنهاد شاه را رد کرده و پاسخ تهدیدآمیزی را از شاه دریافت کرد که در آن آمده بود ایران نه تنها استقلال بحرین را به رسمیت نمی شناسد بلکه در صورت عضویت آن در سازمان ملل از این سازمان خارج خواهد شد. رویدادها. خیزش بحرین. مجموعه ای از راهپیمایی ها، اعتراضات و نافرمانی های مدنی در کشور بحرین است که بخشی از اعتراضات در جهان عرب (۲۰۱۰-۲۰۱۱) به شمار می رود. خواسته های اصلی معترضان بحرینی شامل برکناری شیخ خلیفه بن سلمان آل خلیفه نخست وزیر و پسرعموی امیر بحرین که از سال ۱۹۷۱ ریاست دولت را در اختیار دارد، آزادی زندانیان سیاسی که البته دولت قول آن را داده است و تدوین یک قانون اساسی جدید می شود.
موش شالیزار نام یک گونه از سرده موش صحرایی است. موش شالیزار در سراسر جنوب شرق آسیا زندگی می کند. توصیف. موش شالیزار موشی میان جثه است با خز زرد-قهوه ای جوگندمی و مشکی است. شکم آن در خط وسط خاکستری و در دو طرف سفید است. دم به طور یکنواخت قهوه ای ملایم است. دندان پیشین آنها شبیه به اسکنه هستند. موش شالیزار بین ۳۰۴ تا ۴۰۰ میلی متر طول دارد. طول دم آن ۱۴۰–۲۰۰ میلی متر و طول جمجمه اش ۳۷–۴۱ میلی متر است. متوسط وزن موش شالیزار حدود ۹۷ تا ۲۱۹ گرم است. ماده ها ۱۲ پستان دارند. جوان ترها در جلوی هر گوش یک کاکل نارنجی رنگ دارند. رفتار. موش شالیزار در گروه های بزرگ زندگی می کند که یک نر حاکم و یک ماده دارای رتبه بالا در آن حضور دارند. هنگامی که به موش های شالیزار حمله شود یا در زمان اضطراب، صدای جیر جیر و سوت از آن ها شنیده می شود. خوراک های اصلی موش شالیزار شامل موریانه ها، حشرات، ملخ، حلزون، دانه های روغنی، برنج، سبزیجات و میوه است. آنها شب ها تغذیه می کنند و به طور فعال در غروب و سپیده دم حرکت می کنند. در طول روز، می توان آنها را در بین گیاهان، علف های هرز یا کشتزارهای نورُسته مشاهده کرد. دوران بارداری موش شالیزار ۳ هف
ته است و هر بار حدود ۵ تا ۱۰ بچه موش می زاید. زیستگاه. موش های شالیزار در درجه اول در کشتزارهای برنج و در مراتع زندگی می کنند. این گونه از موش تا حد زیادی به کشاورزی انسانی وابستگی دارد. موش شالیزار در شیارهای خاک، زیر صخره ها و در الوارها پناه می گیرد. پراکنش. موش شالیزار در سرتاسر آسیای جنوب شرقی یافت می شود شامل منطقه هندوچین، تایلند، شبه جزیره مالزی، اندونزی، فیلیپین و گینه نو و در این مناطق آفت اصلی جونده در مزارع برنج است. در برخی مناطق روستایی تایلند و کامبوج و ویتنام اهالی گوشت این موش ها را می خورند. بازار گوشت موش شالیزار رو به رشد است که بیشتر صادرات آن به ویتنام می رود. فصل صید موش پس از برداشت برنج در ماه ژوئن و ژوئیه یعنی هنگامی که موش ها غذای کمی برای خوردن دارند، به اوج خود می رسد. این کمبود غذا همزمان با باران های فصلی است که جوندگان را به سمت زمین های مرتفع تر می کشد، جایی که اهالی تله هایی برای گرفتن آن ها قرار می دهند.
موش برنج پاراگوئه نام یک گونه از تبار موش های برنجی است.
موش برنج گالاپاگوس نام یک گونه از سرده موش های کرانه است.
موش برنج زرد نام یک گونه از سرده موش های کرانه است.
شاشامانه (به لاتین: Shashamane) یک شهرک در اتیوپی است که در منطقه اورومیا واقع شده است. شاشامانه ۱۲۲٬۰۴۶ نفر جمعیت دارد.
سودو (به لاتین: Sodo) یک شهرک در اتیوپی است که در منطقه اقوام، قومیت ها و قلمرو مردم جنوبی واقع شده است. سودو ۲۰۰٬۴۵۰ نفر جمعیت دارد و ۱٬۶۰۰ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده است.
آربا مینچ (به لاتین: Arba Minch) یک شهر در اتیوپی است که در منطقه اقوام، قومیت ها و قلمرو مردم جنوبی واقع شده است. آربا مینچ ۲۰۰٬۳۷۳ نفر جمعیت دارد و ۱٬۲۸۵ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده است.
دیلا (به لاتین: Dila) یک شهرک در اتیوپی است که در منطقه اقوام، قومیت ها و قلمرو مردم جنوبی واقع شده است. دیلا ۷۹٬۸۹۲ نفر جمعیت دارد و ۱٬۵۷۰ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده است.
هوساینا (به لاتین: Hosaena) یک شهرک در اتیوپی است که در منطقه اقوام، قومیت ها و قلمرو مردم جنوبی واقع شده است. هوساینا ۷۵٬۹۶۳ نفر جمعیت دارد و ۲٬۱۷۷ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده است.
نکمته (به لاتین: Nekemte) یک شهر در اتیوپی است که در منطقه اورومیا واقع شده است. نکمته ۲۱۰٬۶۸۸ نفر جمعیت دارد و ۲٬۰۸۸ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده است.
دبره برهان (به لاتین: Debre Berhan) یک شهرک در اتیوپی است که در منطقه امهارا واقع شده است. دبره برهان ۱۴٫۷۱ کیلومتر مربع مساحت و ۱۶۰٬۴۰۸ نفر جمعیت دارد و ۲٬۸۴۰ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده است.
آسلا (به لاتین: Asella) یک شهرک در اتیوپی است که در منطقه اورومیا واقع شده است. آسلا ۱۱۰٬۰۸۸ نفر جمعیت دارد و ۲٬۴۳۰ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده است.
دبره مارکوس (به لاتین: Debre Marqos) یک شهر در اتیوپی است که در منطقه امهارا واقع شده است. دبره مارکوس ۲۶۲٬۴۹۷ نفر جمعیت دارد و ۲٬۴۴۶ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده است.
کومبولچا (به لاتین: Kombolcha) یک شهر در اتیوپی است که در منطقه امهارا واقع شده است. کومبولچا ۱۸۸٬۶۶۷ نفر جمعیت دارد و ۱٬۸۴۲ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده است.
دبره تابور (به لاتین: Debre Tabor) یک شهرک در اتیوپی است که در منطقه امهارا واقع شده است. دبره تابور ۱۹۵٬۵۹۶ نفر جمعیت دارد و ۲٬۷۰۶ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده است.
هشام بن عبدالملک دهمین خلیفه اموی بود که از سال ۷۲۴ تا ۷۴۳ میلادی حکومت کرد. هنگامی که وی در سال ۶۹۱ میلادی به دنیا آمد، مادرش نام پدرش را بر وی نهاد. هشام با به ارث بردن خلافت از جانب برادرش، یزید دوم، حکمرانی خلافت را بدست گرفت. با وجود مشکلات فراوانی که از درون حکومت وی شکل گرفت، وی ادامه دهنده اصلاحات عمر بن عبدالعزیز بود. هشام اصلاحات قابل توجهی در خصوص هنر و اسب سواری، عمران اراضی و … انجام داد. در زمان حکومت وی درگیرهای فراوانی از جانب جبهه شرق و غرب شکل گرفت. در جبهه شرق شاهد برخی ناآرامی ها و عقب نشینی ها می باشیم که از جمله آنها می توان به عقب نشینی مسلمانان از برخی سرزمین های ماوراءالنهر از جمله بخارا اشاره نمود. در جبهه ارمنستان و آذربایجان که امیران مسلمان در آن حکمرانی می کردند، به دلیل ضعف نیروهای نظامی مسلمان، این مناطق تحت تصرف ترکان درآمد و در جبهه روم، مسلمانان شهرهای زیادی را فتح و محاصره کردند اما در نهایت، زمانی که آنان به سمت آسیای صغیر پیش می رفتند جنگی میان رومیان و امویان رخ داد که شکست امویان را در پی داشت. این جنگ آخرین جنگ میان امویان و رومیان به حساب می آید. در جبهه شمال آفریقا ا
مویان در دو جنگ احنام و قرن پیروز شدند. در جبهه اندلس هم مناطقی را فتح کردند اما مسلمانان در نبرد تور از شارل مارتل فرمانده فرانک ها، شکست خوردند و پراکنده شدند. مدت زمان خلافت هشام ۱۹ سال و شش ماه و چند روز بود که سرانجام در روز چهارشنبه در ربیع الثانی ۱۲۵/فوریه ۷۴۳ درگذشت. اوضاع حکومت. اوضاع داخلی. روابط با علویان. علویان برای مدتی تا زمان هشام در آرامش می زیستند. در حقیقت می توان گفت که پیروزی و غلبه بر جنبش مختار، سبب آرام گرفتن جنبش شیعی و مخالفان شیعی در آنجا نشد. تعداد زیادی از پیروان مختار بعد از مرگ وی به شیعیان پیوستند. در واقع حرکت های آنان با حوادث کوفه در خلال حکومت عبدالملک بن مروان ارتباط داشت. با روی کارآمدن سیاست حجاج بن یوسف ثقفی و دیگر استانداران بنی امیه حرکت شیعیان با رکود مواجه شد و نتوانستند حرکت فعالی در مقابل بنی امیه داشته باشند. احتمالاً سبب آن شکست های پی درپی، خسارت های سنگین و نبود شرایط رهبری بوده است. علویان تا زمانی که فرصت مناسبی پیدا کنند جنبشی را تشکیل ندادند اما همچنان شورش های خود را ادامه دادند. از جمله رفتارهایی که آنان در آن شهرت داشته اند، برخورد آنان با زید بن علی (ر
هبر جنبش در زمان هشام)، بکار بردن احساسات بسیار زیاد در آغاز آن و دست برداشتن از آن قبل از رسیدن به هدف بوده است. زید بن علی یکی از علمای بزرگ اهل بیت بود که خلافت را حق خود می دانست. هشام بن عبدالملک از وی دوری می جست و از وی وحشت داشت بنابراین تا زمانی که وضعیت خود را روشن بسازد، زید را به عنوان متهم نزد خالد بن عبدالله قسری تحت نظر قرار داد؛ و هنگامی که بی گناهی وی اثبات شد به کوفه رفت و در آنجا منزل گزید و شیعیان را گرداگرد خود جمع نمود. هشام که وجود وی را برای امنیت کوفه خطرناک دانست، به کارگزار خویش یوسف بن عمر دستور داد که وی را از کوفه براند. آنان تصمیم گرفتند که زید به سمت مدینه حرکت کند اما هنگامی که وی به سمت مدینه حرکت می نمود چهل هزار نفر از کوفیان پیرو او شدند و از او خواستند که به کوفه بازگردد و رهبری آنان را در برابر قیام بر ضد امویان بر عهده گیرد. پس از چندی زید پذیرفت که به کوفه بازگردد. در این راه گروهی از ساکنان مدائن و بصره، واسط، موصل و خراسان به او پیوستند. یوسف بن عمر که در آن زمان استاندار عراق بود، از اوضاع خطرناک با خبر شد و تصمیم گرفت در صورت بحرانی شدن اوضاع آن را متوقف کند. در هم
ین زمان زید به یاران خویش وعده داد که در شب اول صفر ۱۲۲/۷۴۰ قیام را آغاز کنند. اما یوسف بن عمر زودتر اقدامات خویش را آغاز کرد و به حکم بن ابی صلت (کارگزار کوفه) دستور داد که حرکت آنان را متوقف نماید. یک روز قبل از شروع قیام زید، کارگزار کوفه مردم را در مسجد کوفه به دور خویش جمع کرد و آنان را تهدید نمود و سرانجام آنان را زندانی کرد. در نهایت زید به همراه ۲۱۸ نفر از یاران خویش در داخل خیابان های کوفه با نیروهای استاندار رو به رو گشتند و سرانجام زید را به قتل رساندند. روابط با محمد بن علی. پس از مرگ سجاد، محمد بن علی بن حسین ملقب به «محمد باقر» هدایت شیعیان را بر عهده گرفت. یک انشعاب شیعه، تشیع زیدی بود که به پیروی از زید بن علی شناخته می شد؛ که آن حرکت یک حرکت سیاسی و انقلابی بود اما حرکت باقر یک حرکت علمی و فکری و فقهی بود. در زمان باقر فشارهای زیادی از جانب خلفای بنی امیه و حکام آنها بر شیعیان عراق وارد شد؛ و علت عمده فشارها از این رو بود که عراق مرکز شیعه در آن زمان بود. شیعیان معمولاً در مناسبات حج با باقر در ارتباط بودند و این دیدارها معمولاً در مکه یا بازگشت زائرین بیت الحرام و گذر آنها از مدینه صورت می گ
رفت. انشعابات داخلی از جمله مشکلات شیعه در این دوره بود و علاوه بر جریان های انقلابی، جریان غلو هم روی کار آمد و این جریان همزمان با فشارهای امویان رو به فزونی می رفت. غالیان با سوءاستفاده از روایت ها و احادیث علی بن ابی طالب و فرزندان آن، می کوشیدند از حیثیت استفاده کنند و با کشاندن شیعیان ساده لوح به سمت خویش به اهداف خویش برسند؛ و در نهایت توانستند آنان را از مدینه طرد کنند. اوضاع خارجی. جبهه شرق. در دوران هشام جبهه شرقی دچار ناآرامی خطرناکی بود که سبب کاهش متصرفات اسلامی شد؛ و علل آن بی کفایتی استانداران و رفتار بد آنان و عدم مشارکت برخی از گروه های عربی در حملات بود. در سال ۱۱۰/۷۲۸ اشرس بن عبدالله سلمی به دستور استاندار خراسان نزد مردم سمرقند و فرارود (ماوراءالنهر) فرستاده شد تا آنان با پذیرش دین اسلام از پرداخت جزیه معاف شوند؛ و این دعوت با استقبال فراوانی روبه رو گشت و در نهایت خراج از میان برداشته شد و بیت المال در انجام دادن کارهای حکومتی با مضیقهٔ مالی مواجه شد. استاندار هنگامی که بر این موضوع آگاه شد، ناچار بود اقداماتی در خصوص برقراری موازنه در خزانه انجام دهد؛ بنابراین نامه ای به حاکم سمرقند نوشت
: «در کار کسانی که ختنه شده اند، فرائض را انجام می دهند و سوره ای از قرآن می خوانند، بنگر آنگاه آنان را از خراج معاف کن.» تلاش هایی که برای گرفتن مالیات از نومسلمانان می شد و از این رو سبب بروز درگیری های شدید شد و باعث برانگیخته شدن آنان گردید و آنان را به دامان خاقان ترک انداخت. در نتیجه هر دو طرف برای بیرون راندن مسلمانان از آن سرزمین همکاری نمودند. در نزدیکی شهر آمل مسلمانان با آنان درگیر شدند اما هیچ کدام از طرفین سودی نبردند. از این رو آنان با مسلمانان وارد مذاکره شدند و توافقی کردند و طبق این توافق مسلمانان از برخی سرزمین های فرا رود از جمله بخارا عقب نشینی کردند. هشام در سال ۱۱۱/۷۲۹ به سبب بازگشت مسلمانان و ناآرامی اوضاع، اشرس بن عبدالله لخمی را برکنار کرده و جنید بن عبدالرحمن مری را جانشین وی نمود. جنید اختیار نیروی های باتجربه پیشین در جنگ با ترکان را از دست داده بود. از این رو هنگامی که با آنان روبه رو گشت مرتکب اشتباه شد و مسلمانان به سختی توانستند از تنگنای نظامی خارج شوند. با وجود اینکه وی اقداماتی همچون برگرداندن بخارا و مناطقی که مسلمانان طبق قرارداد از آن عقب نشینی کرده بودند، اما خلیفه در سا
ل ۱۱۶/۷۳۴ وی را برکنار کرد و عاصم بن عبدالله هلالی را جانشین او کرد. خلیفه برای اینکه بتواند اوضاع وخیم خراسان به ویژه مسائل مربوط به قبایل عربی را حل نماید، سازماندهی اداری جدیدی را در خراسان تشکیل داد. بیشتر ساکنان خراسان به علت داشتن زندگی آرام از حملات نظامی دوری می جستند؛ بنابراین خلیفه به استاندار دستور داد که فقط به سازماندهی پانزده نفر از آنان اکتفا کند و اسامی باقی مانده را از دیوان حذف نماید. وی قبایل مخالف را به مکانهای جدیدی در خارج از شهر منتقل نمود و اجازه داد که قبایل پشتیبان در مرو مرکز استان سکونت نمایند. این حرکت خلیفه، عکس العمل های مختلفی از قبایل را روی کار آورد. قبایلی که به مکانهای جدید منتقل شده بودند، این اقدام خلیفه را نوعی تبعید از درآمدهای فراوانی می شمردند که طی اقامت در خراسان بدست آورده بودند و در نهایت آنان این درآمد را نصیب تازه واردها می دانستند. در سال ۱۱۶/۷۳۴ سرکشی نظامی به رهبری حارث بن سریح در برابر این سیاست خلیفه صورت گرفت. وی به سوی بلخ حمله کرد و به نشانهٔ عذاب دادن بنی امیه لباس سیاه بر تن کرد. حارث مردم را به سنت رسول خدا و بیعت برای رضا و کتاب خدا دعوت می کرد. حارث
با خاقان ترک هم پیمان شد و هیاطله به این توافق پیوستند. با وجود اینکه اینان اختلافاتی با یکدیگر داشتند اما تنها منفعت مشترکشان دشمنی با بنی امیه بود. نیروهای آنان حملات خود را در مرو آغاز کردند. قبایل شورشی عربی که به حارث پیوسته بودند پیمان خود را شکستند. از جمله آنان هیاطله بودند که این پیمان را تحت تأثیر قرار دادند و بعد از جدایی از حارث به صفوف استاندار پیوستند. موالی نیز برای جلوگیری از حملات هیاطله به سپاه اموی پیوستند و در نتیجه با عقب نشینی هیاطله و بازگشت خاقان ترک این پیمان از بین رفت. عاصم استاندار خراسان، پس از مدت کوتاهی متوجه گشت که اهل بیت در خراسان نفوذ گسترده ای دارند بنابراین برای از بین بردن این نفوذ تصمیم گرفت که خراسان را ضمیمه عراق کند. خلیفه این پیشنهاد را پذیرفت و آن منطقه را ضمیمه عراق نمود؛ و عاصم را برکنار کرد و برادرش اسد را استاندار خراسان کرد. اسد جنگ با حارث را ادامه داد و بر ترکان تخارستان پیروز گشت؛ و با شکست خوارج، امنیت راه های تجاری را برقرار کرد؛ و در نهایت در سال ۱۲۰/۷۳۸ در بلخ درگذشت. پس از مرگ وی، هشام نصر بن سیار (شیخ مضر) را جانشین وی کرد. وی سیادت اسلامی را به سیحون
بازگرداند و پس از حل مشکل خراج، جزیه را برای مسلمانان برداشت و پرداختن آن را برعهده غیرمسلمانان گذاشت. خراسان در زمان وی به امنیت و رفاه رسید. با این وجود برقراری نظام همه جانبه محال بود و نصر نتوانست میان دو گرایش متعصبانه عربها توافقی ایجاد نماید؛ و پس از مرگ هشام رنجهای حقیقی در سال ۱۲۵/۷۴۳ روی کار آمد. جبهه غرب. جبهه ارمنستان و آذربایجان. امیران مسلمان در این جبهه حاکم شدند؛ و ضعف نظامی این جبهه به ویژه در منطقه اطراف سرزمین خزر از سال ۱۰۷/۷۲۵ آغاز گشت. در نتیجه ترکان قدرت پیدا کردند و توانستند برخی از شهرها و روستاها را به تصرف درآورند. جبهه روم. در دوران هشام جنگ میان مسلمانان و رومیان دوباره احیا شد و این جنگ برای رومیان رنگ مقدسی به همراه داشت. هشام ابتدا برای جلوگیری از حملات رومیان دژهایی در مناطق مرزی بنا نمود و از این دژها برای حمله به رومی ها استفاده کرد. وی در راه نظامی میان انطاکیه و مصیصه شش قلعه را بنا نمود و قلعه ملطیه را ترمیم نمود. یک سال بعد از به حکومت رسیدن هشام، مسلمانان حملات خویش را به این منطقه آغاز کردند و شهرها و قلعه های زیادی را به فتح نمودند از جمله آنها می توان به خنجره، خرشن
ه، قیصریه، صمالو اشاره نمود و همچنین شهرهای دیگری هم همانند دورریلیوم، نیقیه، طوانه، برجمه را محاصره نمودند. همچنین مسلمانان توانستند از طریق راه های دریایی، به جزایر قبرس و سیسیل حمله کنند. در این هنگام که مسلمانان به روم حمله نمودند، روم درگیر مشکلات داخلی خویش بود از این رو خلیفه از این موقعیت استفاده نمود و فشار نظامی خویش را افزایش داد. در سال ۱۲۲/۷۴۰ لشکر مسلمانان به سمت آسیای صغیر پیش رفت و موفق شدند اکران را محاصره نماید. لئوی سوم شخصاً در راس سپاه روم توانست با سپاه مسلمانان مقابله کند و پیروزی چشمگیری را بدست آورد و توانست خسارت فراوانی را به مسلمانان وارد کند. این جنگ که آخرین درگیری بزرگ میان مسلمانان و رومی ها بود و از آن پس مسلمانان از آسیای صغیر عقب نشینی کردند و به سمت شرق بازگشتند. هنگامی که مسلمانان قسطنطنیه را رها کردند و به سوی شرق بازگشتند، پایان یکی از مراحل جنگی میان آنان و رومی ها بود و این منطقه به دلیل نظام مرزبانی رومی جزء جدایی ناپذیر امپراتوری به حساب می آمد. جبهه شمال آفریقا. امویان در دورهٔ هشام از وجود بربرها که — در آن زمان جذب خوارج شده بودند — رنج می بردند. بربرها به علت این
که تمام مقام ها و امتیازات به دست خود اعراب بود و سنگینی مالیاتی که بر دوش آنان بود، تصمیم گرفتند که از حکومت اموی انتقام بگیرند. این دشمنی با فشار مالیاتی که استاندار طنجه بر آنان اعمال کرده بود به انقلاب گسترده ای در سال ۱۲۲/۷۴۰ تبدیل شد؛ و شورشیان بربر توانستند بر سپاه اموی چیره شوند. در نهایت خلیفه تصمیم گرفت که کارگزار مصر، حنظله بن صفوان کلبی، را به این منطقه اعزام کند. وی توانست در دو جنگ اصنام و قرن پیروزی را از آن خود کند و سرانجام کار امویان از نو سامان گرفت. جبهه اندلس. به دلیل دوری مسافت و ضعف مرکز حکومت در دمشق و سرگرم بودن حاکمان شمال آفریقا به امور داخلی، مسلمانان اندلس چاره ای جز دفاع از خودشان نداشتند. شروع مرحلهٔ اولیه تاریخ اسپانیای اسلامی- استانی که در اندلس با حکومت مرکزی ارتباط داشتند- با کوشش های توسعه طلبانه در آن سوی کوه های پیرنه از جمله: سرزمین گاله فرانسه همراه بود. از سال ۱۰۰/۷۱۸ سمح بن مالک الخولانی برای حرکت به آن سوی کوه های پیرنه شروع توسعه طلبانه ای را در پیش گرفت. وی توانست بر استان سبتمانیا و شهر ساحلی آن در ناربن چیره شود و در نهایت نیروهای وی توانستند در منطقه آکیتن نفوذ
کنند و پس از رسیدن به تولوز، به استان پروونس حمله کنند. سپاه سمح در نزدیکی تولوز با حاکم اکیتن درگیر شدند و در نهایت حاکم اکیتن پیروز گشت و سمح کشته شد. پس از مرگ وی عبدالرحمن الغافقی یمنی فرماندهی سپاه را بر عهده گرفت و با موفقیت توانست به سوی ناربون بازگردد. یکی از اقدامات وسیع اسلامی حمله به سرزمین گل بود که در زمان جانشین عبدالرحمن _ عنبسه بن سحیم الکلبی _ صورت گرفت. وی به منطقه سبتمانیا یورش برد و توانست قرقشونه و نیم و اوتون را فتح کند. پس از آن به منطقه پروونس و بورگوندی حمله کرد و به رودخانه رن رسید و شهرهایی را درنوردید که مهمترین آنها عبارت بودند از: لیون، ماسون، شالون وسانس که بیش از صد مایل از پاریس فاصله نداشتند اما در نهایت سپاه فرانسه نیروهای وی را محاصره کرد و پیروزی را از آن خود کرد و عنبسه در جنگ به قتل رسید. مرگ عنبسه باعث واپس رفتن مسلمانان شد و سیاست توسعه طلبی به مدت پنج سال تا سال ۱۱۲/۷۳۰ که عبدالرحمن الغافقی زمام کارها را به دست گرفت، متوقف کرد. بر اساس نوشتهٔ طقوش در کتاب دولت امویان، غافقی از جمله فرماندهان باتجربه مسلمان بود. وی علاوه بر اینکه حاکمی با تجربه بود، نگرش یکسانی نسبت به