Payamvdn/NorthPersian_fa_wiki huggingface dataset:
سقوط رژیم هایله سلاسی و روی کار آمدن حکومت درگ (Derg)، وضعیت در اوگادن بحرانی تر شد. خشکسالی گسترده منطقه را دربر گرفت و پیامدهای اجتماعی و انسانی سنگینی به همراه داشت، در حالی که دولت جدید با سانسور رسانه ای و تشدید سرکوب نظامی بر شدت بحران افزود. در سال های ۱۹۷۴–۱۹۷۵، فشار شدید سومالیایی ها اوگادن بر دولت زیادباره به سرعت افزایش یافت. تا سال ۱۹۷۵، دولت سومالی قانع شد که از این جنبش حمایت کند. به گفتهٔ پروفسور حجی الرلیخ (Haggai Erlich)، جنگ در اوگادن همچنین دارای جنبهٔ مذهبی بود، زیرا جبههٔ آزادی بخش سومالی غربی (WSLF) در سال ۱۹۷۶ ارتباطاتی با سازمان همبستگی کشورهای اسلامی برقرار کرد. بعدها، جبههٔ آزادی بخش سومالی آبو (SALF) که توسط واکو گوتو تأسیس شد، شامل شبه نظامیان مسلمان اورومو بود که با جبههٔ آزادی بخش سومالی غربی همکاری می کردند. واحد دیگری نیز به نام احمد بن ابراهیم الغازی، رهبر اسلامی قرن شانزدهم، توسط هرری ها تشکیل شد که یادآور جنگ های قرون وسطایی میان اتیوپی و سلطنت عدل بود. جنگ چریکی در اوایل سال ۱۹۷۶ در هر دو منطقه شمالی و جنوبی آغاز شد و تا پایان همان سال به بخش های جنوب شرقی باله و سیدامو گس
ترش یافت. زمین منطقه ـ ترکیبی از بیابان های خشک و کم گیاه، کوه ها و جنگل ها ـ برای جنگجویان آشنا بود و ساکنان محلی نیز با آنان همراهی می کردند. شورشیان که از جمهوری سومالی وارد می شدند، به سرعت پیشروی کرده و با نابود کردن ادارات دولتی و ضربه زدن به پلیس و مدیریت شهری، عملاً حضور دولت را از میان می بردند. جبههٔ آزادی بخش سومالی غربی چهار گردان داشت که در زبان سومالیایی با نام «آفار گاس» شناخته می شدند. در آغاز سال ۱۹۷۷، جبههٔ آزادی بخش سومالی غربی حملات خود علیه نیروهای اتیوپی را شدت بخشید. در اوایل سال ۱۹۷۷، به جز شهرهایی که به طور راهبردی در مسیرها و تقاطع های حیاتی قرار داشتند، «جبهه آزادی بخش سومالی غربی» (WSLF) عملاً بیشتر نواحی پست اوگادن را در کنترل خود داشت. آن ها با به کارگیری تاکتیک های چریکی و حملات بزن دررو، ارتش اتیوپی را در نقاط آسیب پذیر هدف قرار داده و سپس در میان جمعیت محلی پنهان می شدند. در ۱ ژوئن ۱۹۷۷، جبههٔ آزادی بخش سومالی غربی خط ریلی بین اتیوپی و جیبوتی را قطع کرد. این تاکتیک ها روحیهٔ نیروهای اتیوپی را تضعیف کرد و آن ها را مجبور به عقب نشینی به مواضع مستحکم نمود. ارتش اتیوپی خود را محدو
د به شهرهای دارای پادگان یافت که بسیاری از آن ها در محاصره بودند. هرگونه تلاش جبههٔ آزادی بخش سومالی غربی برای حمله به این شهرها با آتش سنگین مدافعان مواجه می شد و حرکت بین شهرها برای نیروهای اتیوپی خطرناک بود. وسایل نقلیهٔ نظامی و غیرنظامی نیاز به اسکورت مسلح داشتند و اغلب در کمین گرفتار می شدند یا با مین های زمینی روبه رو می شدند. استراتژی سومالی. در سال ۱۹۷۷، تحت رهبری ژنرال محمد علی سمتر، همراه با عبدالله ارو و دیگر مقامات ارشد نظامی، سومالی مأمور شد تا یک استراتژی ملی برای جنگ علیه اتیوپی و پشتیبانی از جبههٔ آزادی بخش سومالی غربی تدوین کند. رئیس جمهور زیادباره بر این باور بود که مداخلهٔ نظامی مستقیم سومالی به جبهه آزادیبخش سومالی غربی امکان خواهد داد تا برتری خود را تثبیت کرده و به پیروزی کامل دست یابد. این طرح بخشی از تلاش گسترده تر برای اتحاد تمام سرزمین های سومالی نشین در شاخ آفریقا و تشکیل «سومالی بزرگ» (Soomaaliweyn) بود. ژنرال سمتر، که از فارغ التحصیلان برجستهٔ آکادمی نظامی فرونزه شوروی بود، بر کل استراتژی نظامی سومالی نظارت داشت و در طول جنگ اوگادن به عنوان فرماندهٔ کل نیروهای مسلح سومالی ایفای نق
ش کرد. او و افسران ارشد خط مقدمش در برابر مربی و هم دانش آموختهٔ پیشین فرونزه، ژنرال واسیلی پتروف که از سوی شوروی برای مشاوره به ارتش اتیوپی فرستاده شده بود، قرار گرفتند. علاوه بر این، حدود ۱۵ هزار نیروی کوبایی به فرماندهی ژنرال آرنالدو اوچوآ نیز از اتیوپی حمایت می کردند. ژنرال سمتر در این تهاجم توسط چندین فرمانده میدانی که بیشتر آن ها نیز فارغ التحصیل آکادمی فرونزه بودند یاری می شد: نیروی هوایی سومالی. نیروی هوایی سومالی عمدتاً بر اساس ساختار شوروی سازمان دهی شده بود، زیرا بیشتر افسران آن در اتحاد جماهیر شوروی آموزش دیده بودند. هواپیماهای عملیاتی نیروی هوایی سومالی درگ. در سپتامبر ۱۹۷۴، امپراتور هایله سلاسی توسط شورای نظامی «درگ» سرنگون شد و دوره ای از آشفتگی در اتیوپی آغاز گردید. دِرگ به سرعت درگیر اختلافات داخلی شد تا مشخص شود چه کسی کنترل قدرت سیاسی را در دست خواهد گرفت. در همین زمان، گروه های مختلف ضد دِرگ و همچنین جنبش های جدایی طلب در سراسر کشور پدیدار شدند. یکی از گروه های جدایی طلبی که می خواست از این شرایط بهره برداری کند، جبههٔ آزادی بخش سومالی غربی بود که در منطقهٔ سومالی نشین اوگادن فعالیت می کرد
. تا اواخر سال ۱۹۷۵، این جبهه چندین پایگاه دولتی را مورد حمله قرار داده بود و بخش بزرگی از اوگادن را تحت کنترل داشت. این نخستین بار پس از جنگ جهانی دوم بود که تمام سومالی متحد شده بود (به استثنای منطقه مرزی شمالی در کنیا). پیروزی در اوگادن عمدتاً به دلیل حمایت جمعیت هرری بود که با این جبهه هم سو شده بودند. از سال ۱۹۷۶ تا ۱۹۷۷، دولت سومالی تسلیحات و دیگر کمک ها را در اختیار جبههٔ آزادی بخش سومالی غربی قرار داد. مخالفت با حکومت دِرگ علت اصلی آغاز جنگ داخلی اتیوپی بود. آغاز این درگیری ها به سال های ۱۹۷۵ تا ۱۹۷۷ بازمی گردد؛ دوره ای که در تاریخ سیاسی اتیوپی با عنوان «ترور سرخ» شناخته می شود. در این مقطع، درگ برای تحکیم قدرت خود، نخست با گروه های مخالف داخل کشور و سپس با سازمان هایی که در پی تبدیل شدن به حزب پیشتاز بودند، وارد رویارویی شد. اگرچه نقض حقوق بشر توسط همهٔ طرف ها صورت گرفت، اما بیشتر خشونت ها علیه غیرنظامیان و اقداماتی که به قحطی فاجعه بار منجر شد، توسط دولت درگ انجام گرفت. نخستین نشانهٔ تلاش برای بازگرداندن نظم در درون دِرگ، اعلام ریاست جمهوری منگیستو هایله ماریام در ۱۱ فوریه ۱۹۷۷ بود. با این حال، کشور
همچنان در هرج ومرج باقی ماند، زیرا ارتش می کوشید مخالفان غیرنظامی را در دوره ای موسوم به «ترور سرخ» (به زبان آمهری: Qey Shibir) سرکوب کند. با وجود این خشونت ها، اتحاد جماهیر شوروی که تحولات را از نزدیک دنبال می کرد، به این نتیجه رسید که اتیوپی در حال تبدیل شدن به یک دولت مارکسیست–لنینیست واقعی است و در راستای منافع شوروی است که از این رژیم حمایت کند. به همین دلیل، شوروی به طور محرمانه به منگیستو پیشنهاد کمک داد و او نیز آن را پذیرفت. در آوریل ۱۹۷۷، دولت اتیوپی مأموریت نظامی آمریکا و مرکز ارتباطات آن را تعطیل کرد. در ژوئن ۱۹۷۷، منگیستو هایله ماریام، رهبر دِرگ، رسماً سومالی را متهم کرد که نیروهای ارتش ملی سومالی را به اوگادن اعزام کرده تا در کنار جبههٔ آزادی بخش سومالی غربی بجنگند. محمد زیاد باره، رئیس جمهور سومالی، این اتهام را به طور قاطع رد کرد و تصریح نمود که تنها داوطلبان ارتش اجازه یافته اند به جبههٔ آزادی بخش سومالی غربی کمک کنند نه واحدهای رسمی نیروهای مسلح. نیروی هوایی اتیوپی. نیروی هوایی اتیوپی در دهه های ۱۹۴۰ و ۱۹۵۰ با کمک های بریتانیا و سوئد تأسیس شد و از دههٔ ۱۹۶۰ حمایت قابل توجهی از ایالات متحده
دریافت کرد. با وجود اندازهٔ کوچک، این نیرو به عنوان یک واحد نخبه شناخته می شد که افسران برگزیده را در بر می گرفت و برنامه های آموزشی فشرده ای برای خلبانان، هم در داخل کشور و هم در خارج، اجرا می کرد. این نیرو از برنامهٔ کمک نیروی هوایی آمریکا بهره مند بود. گروهی از افسران و درجه داران نیروی هوایی ایالات متحده، به عنوان بخشی از گروه مشاوره و کمک نظامی، مأمور ارزیابی و ارائهٔ توصیه های لازم شدند. در نتیجه، ساختار سازمانی نیروی هوایی اتیوپی بر اساس الگوی آمریکایی بازسازی گردید و توجه ویژه ای به مؤسسات آموزشی آن شد. تعدادی از کارکنان برای آموزش به ایالات متحده اعزام شدند؛ از جمله ۲۵ خلبان برای آموزش پرواز با جت های جنگنده. همچنین، شمار زیادی از نیروهای اتیوپیایی به طور محلی توسط مستشاران آمریکایی آموزش دیدند. پیش از سال ۱۹۷۴، تجهیزات این نیرو شامل حدود دوازده فروند جنگندهٔ اف-۸۶ سیبر و دوازده فروند اف-۵ای بود. در همان سال، اتیوپی درخواست دریافت جنگنده های اف-۴ فانتوم را مطرح کرد، اما ایالات متحده به جای آن، ۱۶ فروند اف-۵ئی مجهز به موشک های هوابه هوای ایم-۹ سایدوایندر و دو رادار متحرک ای ان/تی پی اس دی۴۳ وستینگهاوس
در اختیار این کشور قرار داد. یکی از این رادارها بعدها در شهر جیجیگا مستقر شد. با این حال، به دلیل نقض حقوق بشر در اتیوپی، روند تحویل تجهیزات متوقف گردید و تا سال ۱۹۷۶ تنها هشت فروند از جنگنده های اف-۵ئی به ارتش اتیوپی تحویل داده شد. هواپیماهای عملیاتی نیروی هوایی اتیوپی سفر فیدل کاسترو به عدن. در آغاز سال ۱۹۷۷، فیدل کاسترو در چارچوب ابتکاری دیپلماتیک، رهبران سومالی، اتیوپی و یمن جنوبی (یمن دموکراتیک) را در نشستی در شهر عدن گرد هم آورد. او در این نشست پیشنهاد تشکیل یک فدراسیون سوسیالیستی متشکل از اتیوپی، سومالی و یمن جنوبی را مطرح کرد. هیئت نمایندگی سومالی با اصل ایدهٔ فدراسیون به طور مشروط موافقت کرد، اما تأکید داشت که چنین اتحادی باید به صورت فدراسیونی غیرمتمرکز شکل گیرد. شرط اصلی سومالی این بود که حق تعیین سرنوشت برای منطقهٔ اوگادن به رسمیت شناخته شود تا مردم سومالی بتوانند در قالب یک ملت واحد متحد گردند. مذاکره کنندگان سومالیایی با این انتظار به عدن آمده بودند که این نشست آغازگر گفت وگوهای طولانی مدت برای حل وفصل مسئلهٔ اوگادن باشد. در جریان نشست عدن، رئیس جمهور سومالی، محمد زیاد باره، به طور مفصل دربارهٔ
اشغال منطقهٔ اوگادن و تلاش های سومالی برای به دست آوردن حق تعیین سرنوشت صحبت کرد. رئیس جمهور اتیوپی، منگیستو هایله ماریام، سخن کوتاهی ایراد کرد و اعلام نمود که پیشنهادی ندارد، زیرا اوگادن بخشی جدایی ناپذیر از اتیوپی است. منگیستو به باره هشدار داد که وضع موجود را بپذیرد، اما باره تأکید کرد که این مسئله قابل چشم پوشی نیست. یک نمایندهٔ کوبایی در نشست مداخله کرد و پیشنهاد داد که از دیدگاه سوسیالیستی، سومالی باید وضع موجود را بپذیرد و موضوع اوگادن را با تلاش مکزیک برای بازپس گیری تگزاس مقایسه کرد. باره این پیشنهاد را رد کرد و اظهار داشت که او تنها به دنبال حق تعیین سرنوشت مردم سومالی تحت اشغال اتیوپی است نه الحاق خاک. وی استدلال کرد که یک دیدگاه واقعی سوسیالیستی باید از حق تعیین سرنوشت حمایت کند. میانجی ها پیشنهاد کردند که اوگادن به یک منطقهٔ خودمختار تبدیل شود، اما اتیوپیایی ها آن را زیاده روی و سومالیایی ها ناکافی دانستند. با شکست مذاکرات، باره درخواست جلسهٔ خصوصی با منگیستو کرد، اما این درخواست رد شد و بحث ها به سرعت فروپاشید. نمایندگان سومالی نشست را ترک کردند و معتقد بودند که این نشست به منظور فشار بر آن ها
در مسئلهٔ اوگادن برگزار شده است. کنفرانس عملاً از سومالی می خواست حمایت خود از حق تعیین سرنوشت را کنار بگذارد؛ اما باره چنین درخواستی را نپذیرفت، باره استدلال کرد که تصمیم گیری دربارهٔ آیندهٔ اوگادن باید توسط خود مردم و نمایندگان جبههٔ آزادی بخش سومالی غربی انجام شود و او نمی تواند به جای این جنبش تصمیم گیری کند. در ماه مه ۱۹۷۷، پرسنل نظامی کوبا وارد اتیوپی شدند. سومالی و اتیوپی هرکدام دیگری را مسئول شکست نشست عدن دانستند، اما کاسترو از منگیستو حمایت کرد؛ منگیستو نیز بر وفاداری خود به اتحاد جماهیر شوروی تأکید داشت، در حالی که باره بر حق تعیین سرنوشت سومالی ها و پایان دادن به حکومت اتیوپی بر منطقه اوگادن تمرکز کرده بود. در ژوئیه سال ۱۹۷۷، برای جلوگیری از جنگ تمام عیار بین سومالی و اتیوپی، چند دور مذاکرات کارشناسی در مسکو برگزار شد. با این حال، هیئت های اعزامی اتیوپی و سومالی هرگز به صورت مستقیم با یکدیگر ملاقات نکردند زیرا روس ها جایی برای سازش بین مواضع سرسختانه دو طرف نمی دیدند و مذاکرات به صورت جداگانه انجام شد. هدف نهایی این بود که از اعمال زور و خشونت جلوگیری شود. این مذاکرات آخرین فرصت برای حل وفصل مسئله
در چارچوب اتحاد سوسیالیستی بودند، اما مذاکرات راه به جایی نبرد و از هم فروپاشید. تاریخچه. روند جنگ. مدت ها پیش از آغاز تهاجم گسترده، جبههٔ آزادی بخش سومالی غربی در منطقه اوگادن عملیات های چریکی انجام می داد. تا ژوئن ۱۹۷۷، این گروه موفق شد نیروهای اتیوپی را از بخش بزرگی از منطقه بیرون براند و آن ها را ناچار به عقب نشینی به مراکز شهری مستحکم کند. حمله سومالی (ژوئیه-اوت ۱۹۷۷). بنا بر اسناد وزارت دفاع اتیوپی در ۱۲ ژوئیه ۱۹۷۷، ارتش ملی سومالی حملهٔ خود به اوگادن را آغاز کرد. (برخی منابع دیگر ۱۳ یا ۲۳ ژوئیه را ذکر کرده اند) به گفتهٔ مورخ گبرو تارکه، نیروهای سومالی شامل ۲۳ گردان مکانیزه، ۹ گردان زرهی، ۴ گردان هوابرد و ۹ گردان توپخانه بودند که شمار کلی آن ها بین ۳۱ تا ۳۹ هزار نفر تخمین زده می شد. سومالی همچنین دارای ۵۳ فروند جنگنده، ۲۵۰ تانک، ۳۵۰ نفربر زرهی و ۶۰۰ قبضه توپخانه بود. در مقابل، ارتش اتیوپی تنها ۳ تیپ پیاده، یک تیپ مکانیزه، ۲ گردان زرهی، ۲ گردان توپخانه و ۲ گردان پدافند هوایی در اختیار داشت که همراه با نیروهای شبه نظامی، مجموعاً بین ۳۵ تا ۴۷ هزار نفر می شدند. اگرچه از نظر تعداد نیرو برتری نسبی با اتیوپی
بود، اما سومالی در زمینهٔ تجهیزات زرهی، توپخانه و نفربرهای زرهی به طور کامل دست بالا را داشت. ارتش اتیوپی در آن زمان به شدت پراکنده بود؛ یگان های آن در دشت های وسیع اوگادن پخش شده بودند و بهترین واحدهای نظامی کشور نیز درگیر جنگ استقلال اریتره در شمال بودند. تیپ دهم مکانیزه در جیجیگا مستقر بود، تیپ های پنجم، نهم و یازدهم پیاده به ترتیب در گُده، قبر دهر و دگه هابور مستقر بودند. افزون بر این، در هر پاسگاه مرزی همچون آوَره، وردر، گلادین و موستاهیل یک گردان پیاده مستقر بود. همهٔ این واحدها تحت فرماندهی لشکر سوم، مستقر در هرر، قرار داشتند. حملهٔ اصلی در ساعت سه بامداد آغاز شد؛ زمانی که دو تیپ زرهی و سه تیپ مکانیزهٔ سومالی به فرماندهی سرهنگ عبدالله عسکر به سوی شهر گُده یورش بردند. تیپ پنجم ارتش اتیوپی چند روزی مقاومت کرد، اما زیر ضربات سنگین حملات هوایی و توپخانه ای سومالی دچار تلفات شدید شد. واکنش اتیوپی کند و ناکارآمد بود، زیرا سومالی هیچ گاه به طور رسمی اعلان جنگ نکرده بود و روابط دیپلماتیک دو کشور نیز از اوایل ۱۹۷۷ قطع شده بود. بسیج عمومی نیروهای مسلح اتیوپی از ۱۵ ژوئیه آغاز شد، اما جذب و سازمان دهی حدود ۲۵۰ هزا
ر نیروی تازه نفس چندین هفته به طول انجامید. در آن زمان، عمدهٔ نیروهای اتیوپی از واحدهای پیاده نظام تشکیل شده بود که به سلاح های ضدتانک مجهز بودند و در شرایط دشواری قرار داشتند. تانک های سومالی با سرعت به سمت غرب پیشروی کردند، تا عمق ۷۰۰ کیلومتری خاک اتیوپی نفوذ نمودند و حدود ۳۵۰ هزار کیلومتر مربع از خاک اتیوپی را به اشغال خود درآوردند. برتری سومالی در تجهیزات و سازمان دهی ــ به ویژه در عرصهٔ زرهی ــ عامل اصلی این موفقیت ها بود. استراتژی آنان بر سرعت عمل، نفوذ به خطوط پشتی دشمن، بمباران های گستردهٔ توپخانه ای و حملات هماهنگ یگان های مکانیزه استوار بود. سرانجام، با وجود مقاومت تیپ پنجم، شهر گُده در ۲۵ ژوئیه سقوط کرد. مدافعان اتیوپی که هیچ پوشش توپخانه ای یا هوایی برای عقب نشینی در اختیار نداشتند، عملاً نابود شدند؛ از میان ۲۳۵۰ نفر نیروی شبه نظامی تنها ۴۸۹ نفر موفق شدند خود را به هرر برسانند و بقیه مفقود یا کشته شدند. برتری تجهیزات نظامی سومالی عاملی تعیین کننده در این پیروزی ها به شمار می رفت. تانک های تی-۵۴ و تی-۵۵ ساخت شوروی ــ به روایت مورخ «گبرو تارکه» ــ از نظر قدرت آتش، زره، بُرد و مانورپذیری به مراتب برت
ر از تانک های فرسودهٔ آمریکایی ام-۴۱ و ام-۴۷ موجود در ارتش اتیوپی بودند. افزون بر این، توپ های ۱۵۵ میلی متری آمریکایی نیروهای اتیوپی در برابر هویتزرهای ۱۲۲ میلی متری دی-۳۰ ساخت شوروی که در اختیار سومالی قرار داشت، از نظر بُرد و سرعت عمل بسیار ضعیف تر عمل می کردند. در سال های پیش از جنگ، شوروی پیشرفته ترین تسلیحات خود را در اختیار سومالی گذاشته بود. محاسبات فرماندهان سومالی حاکی از آن بود که زرادخانهٔ تأمین شده از سوی شوروی، توانایی لازم برای ادامهٔ جنگ را حداقل به مدت شش ماه فراهم خواهد ساخت. آنان پیش بینی می کردند ممکن است به محض اطلاع شوروی از آغاز تهاجم، ارسال سلاح متوقف شود؛ بنابراین هدف سومالی این بود که تا دسامبر ۱۹۷۷ سراسر اوگادن را اشغال کند، پیش از آنکه قطع احتمالی کمک های نظامی شوروی تأثیر منفی بر عملیات بر جای گذارد. نیروهای سومالی در همان آغاز تهاجم در برخی جبهه ها با بن بست و شکست مواجه شدند؛ در ۱۷ ژوئیه، تنها چهار روز پس از شروع یورش، سومالیایی ها حمله ای غافلگیرانه به دیرداوه ترتیب دادند. این حمله با یک تیپ پیاده نظام، دو گردان توپخانه، یک گردان زرهی، یک راکت انداز و سه تیپ از چریک های جبههٔ آز
ادی بخش سومالی غربی (WSLF) انجام گرفت. نیروهای مدافع اتیوپی شامل تیپ ۷۸، گردان ۷ پیاده، گردان ۲۱۶ و گردان ۷۵۲ بودند از نظر تعداد نیرو و تجهیزات به طور قابل توجهی ضعیف تر از نیروهای سومالی بودند. نبرد تا ساعت ۱۱ صبح ادامه یافت و نیروهای سومالی مدافعان را تا حومهٔ شهر عقب راندند؛ سرنوشت این شهر راهبردی اهمیت تعیین کننده ای در جنگ اتیوپی و سومالی داشت. نه تنها دومین پایگاه هوایی بزرگ اتیوپی در آنجا قرار داشت، بلکه این شهر نمایانگر مسیرهای ورودی به اوگادن و همچنین خط آهن حیاتی به دریای سرخ در این شهر واقع شده بود. در این لحظات حساس، نیروهای کمکی از هرر وارد عمل شدند. با پشتیبانی نزدیک هوایی، نیروهای هرر به مدافعان کمک کردند تا نیروهای سومالی را تا بیست کیلومتری شهر عقب برانند. تقریباً در همان زمان، نیروی هوایی اتیوپی (ETAP) نیز با استفاده از جنگنده های اف-۵ به تدریج برتری هوایی خود را اعمال کرد، هرچند در ابتدا از نظر تعداد در برابر میگ-۲۱های سومالی کمتر بودند. با اینکه نیروهای سومالی در ماه های ابتدایی جنگ دارای تعداد بیشتری هواپیما (۵۳ فروند در برابر ۳۶ فروند) بود، اما از نظر توان عملیاتی و مهارت، مغلوب نیروی هو
ایی اتیوپی شد. اتیوپیایی ها نه تنها بر آسمان خود تسلط نسبتاً کاملی یافتند، بلکه موفق شدند وارد حریم هوایی سومالی نیز شوند و شهرهای هارگیسا و بربره را بمباران کنند. طبق گزارش وزارت دفاع ملی اتیوپی، بین ژوئیه ۱۹۷۷ تا ژوئن ۱۹۷۸، نیروی هوایی ۲٬۸۶۵ سورتی پرواز انجام داد. جنگنده های نیروی هوایی اتیوپی موفق شدند تجهیزات زرهی سومالی را درهم بکوبند و همچنین ۹ فروند میگ ۱۷ و ۱۸ فروند میگ ۲۱ را در نبردهای هوایی سرنگون و ۶ فروند هواپیمای دیگر را داخل خاک سومالی نابود کنند به دلیل کمبود شدید قطعات یدکی، نیروی هوایی سومالی در طول بیشتر جنگ زمین گیر بود و تجهیزات پدافند هوایی آن ها محدود بود. در ۱۷ اوت، نیروهای سومالی حمله ای علیه شهر دیرداوه آغاز کردند. یگان های مهاجم شامل دو تیپ موتوری، یک گردان زرهی تانک و یک راکت انداز بی ام-۱۳ بودند که به سمت شهر پیشروی کردند. در برابر آن ها، نیروهای مدافع اتیوپی متشکل از لشکر دوم، گردان ۲۰۱، گردان ۷۸۱، گروهان چهارم مکانیزه و یک دسته تانک – مجهز به تنها دو دستگاه تانک – صف آرایی کرده بودند. در همین روز و در طول شب بخشی از نیروهای سومالی نیز از منطقه هاروا به سوی بخش شمال شرقی شهر حرکت
کردند. با وجود از دست دادن سه تانک در اثر برخورد با مین های زمینی در طول مسیر، نیروهای سومالی روز بعد حمله زمینی خود را آغاز کردند. گردان ۷۸۱ اتیوپی چندین ساعت در شینیله مقاومت نمود، اما سرانجام به داخل شهر عقب نشینی کرد. هنگامی که نیروهای سومالی به شهر نزدیک شدند، شروع به گلوله باران آن با توپخانه کردند. یک گردان زرهی سومالی توانست خطوط دفاعی اتیوپی را درهم بشکند و به طور موقت دومین فرودگاه بزرگ کشور را از کار بیندازد؛ در این حمله، برج کنترل پرواز و حدود ۹ فروند هواپیما که روی زمین مستقر بودند نابود شد. طی ۲۰ ساعت بعدی، دو طرف درگیر نبردی شدید شدند تا اینکه نیروی هوایی اتیوپی با حملات پی درپی توانست ضربات سنگینی به دشمن وارد کند و ۱۶ تانک تی-۵۵ سومالی را منهدم سازد. نیروهای سومالیایی که توان رزمی خود را از دست داده بودند، ناچار به عقب نشینی شدند و حجم قابل توجهی از تجهیزات خود را رها کردند؛ از جمله تانک ها، خودروهای زرهی، توپخانه و صدها قبضه سلاح انفرادی و تیربار. اتحاد جماهیر شوروی که در آغاز خود را هم زمان در کنار هر دو طرف جنگ می دید، ابتدا تلاش کرد نقش میانجی برای برقراری آتش بس ایفا کند. در همان زمان که
نیروهای اتیوپی برای متوقف کردن پیشروی های سومالی شدیداً درگیر نبرد بودند، منگیستو هایله ماریام به طور مداوم از مسکو درخواست تسلیحات و تجهیزات جدید می کرد. شوروی نیز به این درخواست ها پاسخ مثبت داد و از اوایل سپتامبر ۱۹۷۷ محموله های سنگینی شامل توپخانه، تانک و دیگر تجهیزات نظامی را در اختیار اتیوپی گذاشت. دو هفته بعد، دولت درگ خبر مهمی دریافت کرد: توقف ارسال سلاح از شوروی به سومالی. این تصمیم نشان می داد که مسکو عملاً طرف اتیوپی را گرفته است. از اواخر سپتامبر، شوروی حجم وسیعی از تجهیزات شامل تانک های تی-۵۵، راکت اندازها و جنگنده های میگ-۲۱ را به اتیوپی تحویل داد و همزمان یک پل هوایی عظیم برای انتقال سلاح و اعزام صدها مستشار نظامی شوروی برقرار کرد (از نظر مقیاس، این عملیات پس از پشتیبانی گسترده شوروی از سوریه در جنگ یوم کیپور ۱۹۷۳ در رتبه دوم قرار داشت) علاوه بر این، حدود ۱۵ هزار سرباز کوبایی به عنوان نیروی رزمی به اتیوپی اعزام شدند. یمن جنوبی نیز در اواخر سپتامبر دو گردان زرهی به این کشور فرستاد. در پاسخ، سومالی در ۱۳ نوامبر دستور داد که تمامی مستشاران شوروی ظرف یک هفته خاک این کشور را ترک کنند، استفاده شوروی
از پایگاهای دریایی در سومالی خاتمه یابد و روابط دیپلماتیک با کوبا نیز قطع شود. از این مقطع به بعد، مستشاران شوروی در اتیوپی نقش های متنوعی بر عهده گرفتند. در حالی که بیشتر وظایف آنان شامل آموزش و عملیات ستادی بود، برخی نیز با جنگنده های میگ و بالگردها مأموریت های رزمی انجام می دادند. دیگر کشورهای کمونیستی نیز به اتیوپی کمک های نظامی ارائه کردند؛ برای مثال، یمن جنوبی و کره شمالی در تأمین تجهیزات و مشاوره نظامی نقش داشتند. آلمان شرقی نیروهایی را برای آموزش سربازان، مهندسی و همچنین واحدهای پشتیبانی را در اختیار ارتش اتیوپی گذاشت. گزارش ها حاکی است که اسرائیل نیز بمب های خوشه ای و ناپالم در اختیار اتیوپی قرار داده و خلبانان اسرائیلی در طول جنگ با جنگنده های اف-۵ اتیوپی پرواز رزمی انجام داده اند. منگیستو در طول جنگ به دنبال جلب حمایت اسرائیل بود، اگرچه حضور نیروهای اسرائیلی در اتیوپی برای شوروی و کوبا چندان خوشایند نبود. با این حال، تمام کشورهای کمونیستی در کنار اتیوپی قرار نگرفتند. به دلیل رقابت چین و شوروی، چین از سومالی حمایت دیپلماتیک کرد و کمک های نظامی محدودی نیز به سومالی ارائه کرد. همچنین رومانی تحت حکومت
نیکولای چائوشسکو که معمولاً با سیاست های شوروی مشکل داشت روابط دیپلماتیک خوبی را با رئیس جمهور باره برقرار کرد. پیروزی های سومالی و محاصره هرر (سپتامبر تا ژانویه). بزرگ ترین موفقیت ارتش ملی سومالی (SNA) و جبهه آزادی بخش سومالی غربی (WSLF) در جریان جنگ اوگادن، تصرف جیجیگا در اواسط سپتامبر ۱۹۷۷ بود. سومالیایی ها که از ناکامی خود در دیره داوه دلسرد نشده بودند، نیروهای تقویت شده را به سوی سومین شهر بزرگ استان روانه کردند. در ۲ سپتامبر، حمله ای گسترده با پشتیبانی توپخانه، خمپاره انداز و تانک آغاز شد. یک هفته بعد، در ۹ سپتامبر، حمله ای تازه و با اراده ای راسخ تر صورت گرفت؛ واحدهای سومالیایی بدون وقفه مواضع اتیوپیایی ها را با آتش توپخانه و راکت در هم کوبیدند. در جریان این حملات، رادار مستقر بر فراز کوه کارامارا نابود شد؛ رخدادی که توان نیروی هوایی اتیوپی برای ارائهٔ پشتیبانی نزدیک هوایی را به شدت کاهش داد و موجب عقب نشینی نیروهای اتیوپی به آداو گردید. با شدت گرفتن آتش توپخانه سومالی بر آداو، ارتش اتیوپی به ناچار دست به عقب نشینی کامل به کوره زد. سرانجام در ۱۲ سپتامبر ۱۹۷۷، جیجیگا به تصرف سومالی درآمد. بدتر آنکه در
۱۳ سپتامبر، گذرگاه راهبردی مردا در کوه کارامارا نیز به دست نیروهای سومالی افتاد. تا پایان ماه سپتامبر، دولت اتیوپی اعتراف کرد که حدود ۱۰ درصد از منطقه اوگادن در اختیارش باقی مانده و مدافعان این کشور به نواحی غیرسومالی نشین هَرارگ، باله و سیدامو عقب رانده شده اند.نیروهای در حال عقب نشینی ارتش اتیوپی سرانجام در کوره، در میانه راه بین جیجیگا و هرر، توقف کردند. زیر آتش سنگین توپخانهٔ سومالی، بار دیگر فضای وحشت و آشفتگی بر سربازان مستقر در کوره سایه انداخت. لشکر سوم که مقر فرماندهی خود را در کوره مستقر کرده بود، برای جلوگیری از عقب نشینی نیروها به تدابیری سخت گیرانه متوسل شد و حتی دستور داد در صورت تداوم عقب نشینی، نیروی هوایی مواضع نیروهای خودی را نیز هدف قرار دهد. این ناکامی ها فوراً به «ستون پنجم» نسبت داده شد و در نتیجه، چندین افسر و درجه دار به اتهام همدستی با «آنارشیست ها» —که عمدتاً وابسته به گروه های سیاسی چپ گرا به ویژه جبهه دموکراتیک انقلابی خلق اتیوپی (EPRP) بودند—اعدام شدند. با این حال، فرمانده لشکر سوم نیز از توبیخ و انتقاد فرماندهان عالی رتبه در امان نماند. منگیستو هایله ماریام به او دستور داد برای ج
بران سقوط کارامارا، خط دفاعی تازه ای در کوره ایجاد کند و در نهایت گذرگاه کارامارا را باز پس گیرد. در همین مقطع، دولت اتیوپی فرمان بسیج عمومی صادر کرد. از ۱۴ تا ۲۱ سپتامبر، منگیستو چندین فرمان بسیج را اعلام نمود و از شعارهایی همچون «همه چیز برای جبهه جنگ» و «میهن انقلابی یا مرگ» برای برانگیختن مردم بهره گرفت. پس از سقوط جیجیگا و کارامارا، نبردها به مدت یک هفته متوقف شد. در این فاصله، منگیستو راهبرد عملیاتی تازه ای به نام «آوروا» طراحی کرد و فرماندهی جبههٔ شرقی را بازسازمان دهی نمود؛ به این صورت که آن را به دو بخش دیرداوه و هرر تقسیم کرد. هدف اصلی عملیات «آوروا» دفاع سرسختانه از این دو شهر کلیدی و جلوگیری از دستیابی سومالی به اهداف راهبردی خود بود. از اواخر سپتامبر، روند تهاجمی نیروهای سومالی به سرعت رو به افول گذاشت. شرایط نامساعد جوی، زمین ناهموار و خستگی مفرط نیروها از عوامل اصلی این کاهش شتاب بودند. بدین ترتیب، مرحله نخستین حمله برق آسای سومالی به پایان رسید و نبرد وارد فاز فرسایشی شد. این تغییر شرایط، فرصتی ارزشمند در اختیار اتیوپی قرار داد تا نیروهای خود را بازآرایی کند، یگان های تازه نفس و تسلیحات بیشتری
به میدان آورد و هم زمان پناهگاه ها و مواضع مستحکمی بر دامنهٔ تپه ها ایجاد نماید. سپس نیروهای سومالی حمله ای تازه آغاز کردند و به سوی شرق، در جهت هرر، پیشروی نمودند. هدف اصلی آنان نفوذ در خطوط مقدم جبههٔ شرقی و اعمال فشار از محورهای کارامارا و فیق بود. با وجود ضعف موقعیت در خط دفاعی اتیوپی، بیش از هفت هفته طول کشید تا سومالیایی ها موفق به شکستن آن شوند. از اواخر سپتامبر، شوروی مقادیر زیادی سلاح، از جمله هواپیما و تانک، در اختیار اتیوپی قرار داد. علاوه بر این، با افزایش تجربه رزمی ارتش اتیوپی، آن ها در استفاده از تسلیحات جدید شوروی نیز ماهرتر شدند. اگرچه نیروهای سومالی در اوگادن از پشتیبانی گسترده برخوردار بودند، اما ساکنان نواحی کوهستانی به شدت با حضور آنان مخالف بوده و حمایت همه جانبه ای از ارتش اتیوپی به عمل می آوردند؛ از جمله در زمینه شناسایی، دیده بانی و حفاظت از گذرگاه های راهبردی. با پیشروی بیشتر نیروهای سومالی در سرزمین های اتیوپی، خطوط تدارکات آنها بیش ازپیش در معرض خطر قرار گرفت و امکان ایجاد اختلال در آن ها افزایش یافت. در طول چهار ماه، از اواخر سپتامبر تا اواسط دسامبر، نیروهای سومالی تلاش گسترده ای