Payamvdn/NorthPersian_fa_wiki huggingface dataset:
غال شوروی توسط ارتش آلمان در ۱۹۴۱ میلادی، فنلاند نبردی تهاجمی را برای بازپس گیری بخش هایی از فنلاند که قبلاً در پیمان نامه صلح مسکو به شوروی واگذار شده بودند، آغاز کرد. فنلاند در این عملیات موفق به بازپس گیری این سرزمین ها شد. فنلاندی ها در ابتدا به خاطر ریشه فین واوگری خود، توسط متخصصان نژادی نازی ها، غیرمرتبط با دیگر کشورهای نوردیک شناخته شدند. به همین خاطر مردم سوئدی زبان فنلاند برای استخدام در ارتش و پیوستن به نیروی وافن اس اس ترجیح داده می شدند. باتوجه به نقش مهم فنلاند در بخش شمالی جبهه شرقی جنگ، هیتلر در نوامبر ۱۹۴۲ دستور داد که کشور فنلاند به عنوان یک کشور نوردیک شناخته شود و با فنلاندی ها نیز مانند آریایی های واقعی رفتار شود. رده های پایین تر. بریتانیا. طبق گفته های گونتر، خالص ترین آریایی ها مردم منطقه اسکاندیناوی و شمال آلمان بودند، مخصوصاً سوئد و نروژ، گونتر باور داشت سوئدی ها و نروژی ها حدود ۸۰٪ خون آریایی دارند. اما جنوب آلمان و بریتانیایی ها نوردیک به شمار نمی آمدند. در آن زمان ۵۵٪ مردم آلمان (بخش های شمالی) نوردیک و مابقی از نژادهای آلپی (جنوب آلمان)، دیناریک یا بالتیک شرقی (شرق آلمان) به شمار
می آمدند. به گفته گونتر مردم جزایر بریتانیا حدود ۶۰٪ دارای خون نوردیک، ۳۰٪ مدیترانه ای و ۱۰٪ آلپی هستند. او اضافه کرد که نژاد نوردیک در آلمان بیشتر در میان مردم پخش شده است اما در انگلستان نژاد نوردیک بیشتر میان طبقه های بالاتر اجتماعی وجود دارد. هیتلر از طبقه های پایین تر اجتماعی بریتانیا با اصطلاح «نامرغوب از لحاظ نژادی» یاد می کرد. فرانسه. هیتلر باور داشت فرانسوی ها از لحاظ نژادی به آلمانی ها نزدیک اند اما با آلمانی ها کاملاً یکسان نیستند. او در مورد فرانسوی ها اینگونه گفت: «فرانسه تا ابد با ما دشمن خواهد ماند. آن ها علاوه بر خون نوردیک خود، دارای خون دیگری هستند که با ما غریبه است.» گونتر گفت که فرانسوی ها اغلب از نژاد آلپی و مدیترانه ای هستند اما با این حال نژاد نوردیک نیز میان آنان وجود دارد. او ۲۵٪ فرانسوی ها را نوردیک، ۵۰٪ آلپی و ۲۵٪ مدیترانه ای می دانست. هیتلر قصد داشت شمار زیادی از فرانسوی ها را اخراج کند تا بتواند آلمانی ها را به جای آن ها ساکن کند. قرار بود حدود ۷ میلون از فرانسوی ها تبعید شوند و حداقل یک میلیون آلمانی به جای آن ها ساکن شوند. اما این طرح پس از عملیات بارباروسا متوقف شد و هرگز اجر
ا نشد. آریایی های مدیترانه ای: ایتالیایی ها، یونانی ها، فرانسوی ها، اسپانیایی ها. نازی ها ایتالیایی های جنوبی و مرکزی، اسپانیایی ها، پرتغالی ها، فرانسوی های جنوبی و یونانی ها را به عنوان مردمانی که ریشه نژادی مشترکی با آلمانی ها دارند، در نظر می گرفتند؛ اما آن ها را آریایی نوردیک نمی دانستند بلکه فرعی بنام آریایی های مدیترانه ای می دانستند. نازی ها نژاد مدیترانه ای را در زمینه هنر، برتر از نوردیک ها می دانستند اما آن ها را در زمینه صنعت پایین تر از نوردیک ها و بریتانیایی ها می دانستند. در متون نازی ها، نژاد مدیترانه ای با مشخصات ظاهری مو و چشم قهوه ای، پوست متمایل به قهوه ای یا سفید برنزی، کوتاه قد (میانگین ۱۶۳ سانتی متر) با جمجمه کشیده یا معمولی معرفی می شدند. آریایی های ایرانی: پارس ها، شمالی ها، پشتون ها، آذری ها، کردها، لرها و نورستانی ها. تعریف آریایی در ایران مانند برزیل متفاوت است، ایرانیان اغلب "استخر ژنتیکی با خون غالب آریایی" که بیشتر معنای پذیرش تمدن آریایی میدهد قبول دارند. سال ۱۹۳۶ میلادی آلمانی ها ایرانیان را «آریایی های پاکیزه خون» نامیدند و آن ها را در کنار سوئدی ها، نروژی ها، دانمارکی ها، هلن
دی ها، انگلستانی ها، فرانسوی ها و اسکاتلندی ها از قوانین نورنبرگ مصون ساختند، یکسال بعد یعنی سال ۱۹۳۷ میلادی داوود منشی زاده حزبی را تحت عنوان سومکا تأسیس کرد. نازی ها در اوایل سال ۱۹۳۳ میلادی قصد افزایش نفوذ خود را در ایران داشتند. روزنامه ای به نام "ایران باستان "توسط نازی ها اداره و تأمین مالی می شد. مسئول این روزنامه یک ایرانی به نام عبدالرحمان سیف آزاد بود. این نشریه و دیگر نشریه های نژادگرا در دهه ۱۹۳۰ میلادی در میان نخبگان جامعه ایرانی پرطرفدار بودند. در این نشریات گذشته پرافتخار ایران باستان و ایران پیش از اسلام بزرگ دانسته و داشته می شد و ترک -مغول ها (نه آذری ها) و اعراب برای عقب ماندگی ایران نکوهش می شدند. اندیشه های نازیسم بیشتر میان مقامات دولتی و قشر نخبگان و روشنفکران جامعه ایران محبوب بودند. حتی اقوام غیر پارسی ایرانی نیز تمایل داشتند خود را آریایی معرفی کنند. هیتلر ایران را کشوری آریایی اعلام کرد. نام کشور ایران نیز در سال ۱۹۳۵ میلادی با پیشنهاد سفیر آلمان، در مجامع بین المللی از پرشیا به ایران تغییر پیدا کرد. اداره سیاست نژادی ان اس دآپ در سال ۱۹۳۶ ترک های غیر یهودی را در رده اروپاییان به شم
ار آورد اما در مورد اعراب و ایرانی ها اظهار نظری نکرد. سال بعد در بازی های المپیک تابستانی ۱۹۳۶ نازی ها، مصری ها را مشمول قوانین نورنبرگ ندانستند. سفیر ایران در برلین در پیامی به مقامات آلمانی اظهار کرد که ایرانیان از لحاظ نژادی با آلمانی ها مرتبط هستند؛ وزیر امور خارجه آلمان اینگونه پاسخ داد که «تمایز ایرانیان و آلمانی ها، تمایز میان آریایی ها و غیر آریایی ها نیست؛ بلکه این تمایز میان آلمانی ها و نژادی از لحاظ خونی مرتبط در یک سو با یهودیان در سوی دیگر است که از لحاظ نژادی کاملاً با این دو بیگانه هستند». غیر آریایی ها: ژاپنی ها و چینی ها. بر پایه نوشته های خود آدولف هیتلر: هیتلر از سال ۱۹۰۴، پس از شکست امپراتوری روسیه از ژاپن در جنگ روسیه و ژاپن، از امپراتوری ژاپن حمایت می کرد زیرا در آن زمان باور داشت شکست روس ها از ژاپن در واقع شکست سیاست اسلاویسم اتریشی است. او در کتاب "نبرد من" احترام خود نسبت به ژاپنی ها را ابراز می کند. اگرچه ژاپنی ها از نژاد متفاوتی بودند اما ایدئولوگ های نازی مانند هاینریش هیملر آنان را دارای ویژگی های برتر کافی برای پایبندی به هم پیمانی با آلمان می دانستند. هیملر که خود تحت تأثیر فل
سفه شرق و ادیان شرقی قرار گرفته بود در جایی بیان می کند که دوست او، هیروشی اوشیما، باور داشت که طبقه های اجتماعی اشرافی در ژاپن، دایمیو و سامورایی، از جانب خدایان فرود آمده اند. این دیدگاه به اندیشه های خود هیملر مبنی بر اینکه نژاد نوردیک از بهشت به زمین آمده است، شبیه بود. کارل هاوسهفر، که اندیشه های وی در گسترش دیدگاه های توسعه طلبانه هیتلر تأثیر گذاشته بود، ژاپن را ملتی برادر با ملت آلمان می دانست. او در سال ۱۹۰۸ میلادی برای مطالعه ارتش ژاپن و نیز دادن توصیه هایی به آن ها به عنوان مربی توپخانه، توسط ارتش آلمان به توکیو فرستاده شد. با این همه قوانین ژاپنی ها هنوز مشمول قوانین نژادپرستانه نازی ها بودند. دولت نازی پس از به قدرت رسیدن در سال ۱۹۳۳ این قوانین را تصویب کرد و این امر مخالفت دولت ژاپن را برانگیخت. یوهان فون لیرس با نفوذ خود خواهان اجرا نشدن این این قوانین برای ژاپنی ها شد؛ هم باتوجه به ادعای ریشه آریایی ژاپنی ها و هم به دلیل هم پیمانی ژاپن و آلمان. وزارت امور خارجه نازی ها چندین بار خواهان معافیت ژاپنی ها از این قوانین شد اما این درخواست توسط دیگر نهادهای نازی از جمله اداره سیاست نژادی ان اس دآپ رد
شد. وزیر امورخارجه وقت آلمان، کنستانتین فون نویرات، در مقابل مخالفت های دولت ژاپن، به دروغ مدعی شد که ژاپنی ها از این قوانین معاف هستند. در آوریل سال ۱۹۳۵ قانونی به تصویب رسید که به سبب آن می بایست در برخی قوانین نژادپرستانه ای که روابط دیپلماتیک آلمان را به خطر می اندازند، استثنائاتی قائل شد. به سبب این قانون با ژاپنی ها به صورت فردی و جداگانه برخورد می شد. کسانی که مشمول این قوانین می شدند ممکن بود نتوانند کار پیدا کنند یا ازدواج بین نژادی بکنند. دولت آلمان بیشتر آلمانی-ژاپنی ها را از این قوانین معاف می کرد. همچنین دولت آلمان مطبوعات آلمانی را از مطرح کردن قوانین نژادپرستانه مربوط به ژاپنی ها، منع کرد. مادون انسان ها: کولی ها، یهودی ها، برخی اسلاوها. نازی ها باور داشتند اروپای شرقی، مخصوصاً بخش های اسلاوی زبان، پست ترین نقاط اروپا از لحاظ نژادی هستند. گونتر بیان کرد: «اروپای شرقی گذاری تدریجی از ترکیب نژادی مردم اروپای مرکزی به نژادهای عمدتاً بالتیک شرقی و زردپوست را نشان می دهد. به خاطر شباهات ظاهری نژادهای زردپوست و بالتیک شرقی مرز بندی این دو از یکدیگر دشوار است.» تصور می شد که روسیه ۲۵٪ از نژاد نوردیک
است و دیگر مناطق اروپای شرقی کم تر از نژاد نوردیک هستند. البته نازی ها در هنگام فتح لهستان از دیدن کودکان موبلوند و چشم آبی متعجب شدند و آن ها را آریایی قلمداد کردند. یهودی ها، اسلاوها، کولی ها (شامل لهستانی ها و صرب ها از دید نازی ها مادون انسان و از نژادهای پست به شمار می آمدند. در این طبقه بندی اسلاوها در جایگاه نخست، سپس کولی ها و در آخر یهودی ها به عنوان پست ترین نژاد قرار داشتند. برای نازی ها اصطلاح آریایی شامل اروپای های غیر یهودی نمی شد؛ بلکه تنها مردمانی که صورت قبیله ای به خون آلمانی مرتبط بودند، آریایی محسوب می شدند. هیتلر دشمنان داخلی را مقصر شکست آلمان در جنگ جهانی اول و تضعیف اقتصادی آلمان پس از پیمان ورسای می دانست. یهودی ها مسبب این خرابکاری ها در داخل آلمان شناخته می شدند؛ بنابراین نازی ها آن ها را جز پست ترین نژادها طبقه بندی کرده بودند و از اصطلاحاتی مانند "مادون انسان" و "خوک" برای تحقیر یهودیان استفاده می کردند. برچسب "مادون انسان" تمامی حقوق شهروندی یک انسان را از او سلب می کرد و حتی جان چنین انسان های دیگر هیچ ارزشی نداشت و آن ها تنها برای از بین بردن یا بردگی مناسب بودند. در دوران حکوم
ت نازی ها در مدارس تفاوت های میان "انسان های برتر" (آلمان های نوردیک) و "مادون انسان ها" (یهودی ها و اسلاوها) به کودکان آموزش داده می شد. منابع. یادداشت ها کتابشناسی
ییژی دراهوش (؛ زادهٔ ) سیاست مدار اهل جمهوری چک است. دراهوش شیمی دان است دیدگاه هایی لیبرال و متمایل به اتحادیه اروپا دارد، رئیس پیشین آکادمی علوم جمهوری چک است، اما در دنیای سیاست تجربه چندانی ندارد و در این انتخابات هم هیچ حزبی را نمایندگی نمی کرد. او گفته است که نگران اوج گیری افراط گرایی و عوام گری در کشور است. او همچنین روسیه را به لحاظ خصومتش با ناتو به عنوان یک تهدید امنیتی تلقی کرده بود.
جانور شکارشونده عبارت است از جانورانی که برای خوراک یا برای تفریح یا ورزش، شکار می شوند. بسته به موقعیت جغرافیایی نوع جانورانی که شکار می شوند متفاوت است. سلامت. در کشور نروژ، خوردن گوشت شکار که در بدنشان سرب دارد، بیش از یک بار در ماه برای زنان باردار، بچه ها، زنانی که در سن باروری اند و افراد با فشار خون بالا ممنوع است. انجمن سلامت بر این باور است که سرب باعث کاهش آی کیو بچه ها می شود و به رشد دستگاه عصبی مرکزی آسیب می زند. قاره ها. آفریقا. در بخش هایی از آفریقا جانوران وحشی شکار می شوند که به گوشت آنها گوشت شکار گفته می شود. برخی از جانورانی که برای این هدف شکار می شوند عبارتند از: برخی از این جانوران در خطر انقراض اند از این رو شکار آنها غیرقانونی است. آفریقای جنوبی. آفریقای جنوبی مکان شناخته شده ای برای شکار است؛ پستاندارانی که در این منطقه شکار می شوند عبارتند از: پرندگانی که در این منطقه شکار می شوند عبارتند از: اقیانوسیه. استرالیا. شکار در استرالیا به موارد زیر مربوط است: زلاند نو. شکار در زلاندنو به موارد زیر مربوط است: آمریکای شمالی. در ایالات متحده آمریکا و کانادا، تقاضای شکار برای گوزن دم سفید بیش
از دیگران است. موارد دیگر عبارتند از: منابع. ویکی پدیای انگلیسی
روبینشتاین یا روبنشتاین یا روبینستاین (Rubinstein) یک نام خانوادگی ست. افراد شاخص با این نام از این قرارند:
خط آی آرتی دایر () یکی از خط های متروی نیویورک سیتی در بخش برانکس است. این خط که در سال ۱۹۴۱ تأسیس شده دارای ۵ ایستگاه است.
غلامعلی رومی (زادهٔ ۱۳۱۰ در سنندج) خواننده محلی کردی اهل ایران است. زندگی. غلامعلی رومی در سال ۱۳۱۰ در شهرستان سنندج متولد شد. با آغاز شروع دوره متوسطه وی به طور تصادفی با سرهنگ دفتری از شاگردان ابوالحسن صبا آشنا می شود. به واسطه این آشنایی، پس از چند جلسه تمرین و به دعوت دفتری اولین برنامه خود را در پاییز سال ۱۳۲۷ در رادیو سنندج اجرا می کند. این برنامه که آهنگی بود در مایه «سه گاه» به شدت مورد استقبال قرار می گیرد و موجب شهرت فراوان او می گردد و از آن به بعد تا پایان دوره تحصیل هر هفته در رادیو برنامه اجرا می کند و همزمان آموختن ردیفهای آوازی را زیر نظر دفتری و سروان ناظری آغاز می کند. پس از پایان دوره متوسطه برای ادامه تحصیل در رشته ادبیات فارسی راهی تهران می شود. وی در ضمن تحصیل به واسطه آشنایی با محمد بهارلو (رئیس ارکستر برنامه ارتش) وارد رادیو می شود. در این میان آموختن ردیفهای آوازی را نزد استادانی همچون: محمود کریمی و غلامحسین بنان ادامه می دهد. وی با هنرمندانی نظیر: محمد میرنقیبی، محمد بهارلو، مجید وفادار و مشیر همایون شهردار همکاری داشته و حدود ۷۵ ترانه و تصنیف محلی خوانده که اکثر آنها ترانه های اصیل
و محلی کردی بوده است.
احمدرضا احمدوند (زادهٔ ۱۷ بهمن ۱۳۷۷) بازیکن فوتبال اهل ایران است که در پست مهاجم تیم ملی فوتبال امید ایران بازی می کند. احمدوند در بازی های آسیایی ۲۰۱۸ از اعضای کاروان ایران بود و در این مسابقات برای ایران به میدان نیز رفت. وی در بازی مقابل میانمار در مرحله گروهی و مقابل کره جنوبی در مرحله حذفی به میدان رفت. لغو قرارداد با پرسپولیس و شایعه مصرف متادون در شرایطی که تیم پرسپولیس در ترکیه حضور داشت، باشگاه با این بازیکن قرارداد بست. طبق روال در بازگشت تیم از ترکیه، آنها راهی ایفمارک شدند تا تست های پزشکی را پشت سر بگذارند. در اتفاقی عجیب اما بعد از اعلام تست ها مشخص شد این بازیکن از ماده غیرقانونی متادون استفاده کرده است. این ماده جزو مواد کاملا غیر قانونی و ممنوعه محسوب می شود. با این حال با نظر کادرپزشکی، بار دیگر از او خواسته شد تا صبح روز بعد در تست مجدد حضور یابد اما در اتفاقی عجیب او برخلاف نوبت تعیین شده، چند روز بعد در ایفمارک حاضر شد. محسن خلیلی در ادامه توضیحات عجیبش گفت: با توجه به اینکه هر ماده ای بعد از چند روز با برخی اقدامات اثرش از بدن خارج می شود باشگاه برای اینکه منافع خود و هواداران را حفظ کند
و همچنین ریسکی را متحمل نشود، از ثبت قرارداد او خودداری کرد. ما طی روزهای اخیر علیرغم شایعاتی که وجود داشت برای حفظ آبروی این بازیکن و آینده اش نمی خواستیم موضوع را رسانه ای کنیم و جزو اسرار محرمانه باشگاه می دانستیم اما او با رفتار خود باعث شد تا به توضیح این مساله بپردازیم ی سابقه مصرف تریاک با وافور هم دارد.
باشگاه فوتبال زیر ۱۹ سال استقلال تهران یا باشگاه فوتبال جوانان استقلال تهران، تیم جوانان استقلال تهران است که هم اکنون در لیگ جوانان استان تهران حاضر است.و هم اکنون حمید حسینی مربی تیم نوجوانان استقلال را به عهده دارد. پیشینه. تیم جوانان استقلال از میانه های دهه ۱۳۲۰ و همزمان با شکل گیری تیم بزرگسالان تشکیل شد و علی دانایی فرد سرمربی تیم بزرگسالان به طور همزمان مربی گری این تیم را نیز بر عهده داشت.
ورزشگاه ملی کاستاریکا یک ورزشگاه چندمنظوره است که در سان خوزه کاستاریکا قرار دارد. از این سازه به عنوان نخستین ورزشگاه مدرن آمریکای مرکزی یاد می شود. این ورزشگاه در سال ۲۰۱۱ تکمیل شد و در روز شنبه، ۲۶ مارس همان سال، رسماً درهای خود را برای عموم باز کرد تا از ظرفیت ۳۵٬۱۷۵ نفری آن استفاده شود. این ورزشگاه در واقع جایگزین ورزشگاه ملی پیشین کاستاریکا شد و اکنون میزبان بازی های خانگی تیم ملی فوتبال کاستاریکا است. خوانندگان و گروه های موسیقی سرشناسی نیز در این ورزشگاه کنسرت داشته اند.
یوسف بهزادی کلاش معروف به یوسف بهزادی (زادهٔ ۸ تیر ۱۳۶۹ در تهران) بازیکن فوتبال اهل ایران است که در پست دروازه بان بازی می کند.
توقته غول ساتیلغان اغلو (به قرقیزی: Токтогул Сатылган уулу، توقتوعۇل ساتىلعان ۇۇلۇ؛ – ) شاعر، خواننده، و عاشیق اهل قرقیزستان بود. توقته غول شاعر و آهنگساز مشهور و دارای دیدگاه های دموکراتیک حتی در دوره استعمار روسیه تزاری بود، در قرقیزستان جنوبی (1917- 1876) دیده به جهان گشود. در آستانه قیام به رهبری محمدعلی مادالی، اصفهانی صوفی، شاعر توقته غول به شدت با انتقاد شدید از اربابان محلی قرقیزستان در دره Ketmen-Tobe روبرو شد.
محمد قاسمی نژاد (زادهٔ ۱۴ اسفند ۱۳۶۷ بابل) بازیکن فوتبال اهل ایران است که در پست هافبک بازی می کند. جسارت های وابسته. محمد قاسمی نژاد پسر عموی امین قاسمی نژاد بازیکن مطرح لیگ برتری است. سوابق باشگاهی. قاسمی نژاد فوتبال خود حرفه ایی خود را از باشگاه فوتبال گهر دورود آغاز و برای تیم های
تلمبه یامحمد یک روستا در ایران است که در دهستان نگار استان کرمان واقع شده است. براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۹۵، تلمبه یامحمد ۱۸ نفر جمعیت دارد.
کله آهنی ، پنجمین قسمت از فصل چهارم مجموعه آنتولوژی علمی تخیلی بریتانیایی آینه سیاه است. این اپیزود توسط خالق سریال "آینه سیاه" یعنی چارلی بروکر نوشته شده و دیوید اسلید آن را کارگردانی کرده است. "کله آهنی" همچون دیگر اپیزودهای فصل چهارم سریال در تاریخ ۲۹ دسامبر ۲۰۱۷ توسط نت فلیکس منتشر شد. "کله آهنی" تنها اپیزود سریال "آینه سیاه" است که به صورت سیاه وسفید فیلم برداری شده است. داستان این اپیزود در جهانی پسارستاخیزی رقم می خورد. سه بازمانده به نام های بلا، کلارک و آنتونی در حال فرار و یافتن سرپناه هستند. به زودی مشخص می شود که علت فرار آن ها، هجوم ربات هایی آهنی به شکل یک سگ بزرگ است که از هوش مصنوعی بالایی برخوردار است و انسان ها را شکار می کند. این اپیزود به طور کامل در انگلستان جلوی دوربین رفت. چارلی بروکر، نویسنده این قسمت اعلام کرد که سگ های رباتیک این قسمت با الهام از ربات های بیگ داگ شرکت بوستون داینامیکس طراحی شده است. "کله آهنی" بعد از اپیزود "میزی دی" با مدت زمان ۴۱ دقیقه، کوتاه ترین قسمت در میان اپیزودهای "آینه سیاه" است. اپیزود با واکنش مثبتی از سوی منتقدان همراه بود و در زمینه فیلم برداری، فضاسازی
و کارگردانی مورد تحسین قرار گرفت. همچنین بعضی از منتقدان روایت بسیار ساده داستان و زمان کوتاه آن را از جمله نقاط ضعف این اپیزود دانستند. بسیاری این اپیزود را از نظر ایده داستانی با فیلم مشهور ترمیناتور مقایسه کردند. این اپیزود به خاطر فضای خود و هشدارهایی دربارهٔ پیشرفت هوش مصنوعی بحث های بسیاری به دنبال داشت.
ده این سون(درگذشت ۹۲۶) (دوران حکومت ۹۰۶–۹۲۶) پانزدهمین و آخرین پادشاه بالهایی بود. آخرین سالهای بالهائه. این زمان تغییرات مهمی برای بالهائه و همسایگانش بود. در مورد سیلا، اشراف به طور فزاینده ای مستقل شدند و شورش ها در سراسر کشور به وجود آمد. در همین حال، در چین، تانگ با بحران های جدی ناشی از شورش ان لوشان و بسیاری قیام های دیگر مواجه شد. سرانجام، ژو ون لیانگ بعدی را تأسیس کرد که پایان سلسله تانگ در سال ۹۰۷ بود. دائه بر افزایش قابلیت های دفاعی در برابر تهدید قدرت های جدید تمرکز کرد و طرفدار اتحاد با خاندان گوریو بود. با این حال، دخالت اشراف اجازه نداد که این اتفاق بیفتد. قدرت فزاینده خیتان ها در منچوری بیشترین تهدید را برای بالهائه داشت. در نهایت، آنها در سال ۹۲۵ به بالهائه حمله کردند و پایتخت سانگ گیئونگ (همچنین به عنوان قلعه هولهان شناخته می شود) پس از ده روز سقوط کرد. در سال ۹۲۶، بالهائه به پایان رسید، برخی از اشراف توسط سلسله لیائو به خیتان منتقل شدند، در حالی که بسیاری از مردم آن از جمله بسیاری از اشراف به گوریو گریختند. عواقب. خیتان ها پادشاهی دانگدان را در قلمروهای سابق بالهائه تأسیس کردند که توسط ولیع
هد یلو بی اداره می شد. به دلیل هرج و مرج سیاسی و فقدان یک اداره قوی پس از سقوط بالهائه، به خانواده سلطنتی بالهائه اجازه داده شد تا کنترل مناطق سابق بالهائه را با اشراف لیائو به اشتراک بگذارند. دائه اینسون احتمالاً در دوران حکومت یلو بی در مناصب بالا خدمت می کرد و احتمالاً قدرت را با یلو بی به اشتراک می گذاشت. پسر دائه اینسون و آخرین ولیعهد بالهائه، دائه گوانگ هیون، ارتشی را جمع آوری کردند و به رهبری مقاومت علیه لیائو ادامه دادند. بسیاری از اعضای قبیله دائه بالهائه بعدی را رهبری می کنند و مانند دائه اینسون از تسلیم شدن به لیائو خودداری کردند. در سال ۹۳۷، دائه گوانگ هیون ده ها هزار پناهنده بالهای را رهبری کرد و به گوریو گریخت، جایی که وانگ گئون، بنیانگذار سلسله گوریو، او را به گرمی پذیرفت، که به عقیده مورخان کره ای باعث اتحاد دو جانشین ایالت های گوگوریو شد. سقوط بالهایی. سرانجام در سال ۹۲۶ میلادی امپراتور تای زو از سلسله لیائو (خیتان) به پایتخت بالهایی حمله کرد و آنجا را تصرف کرد. مردم بالهایی بعد از آن به گوریو پناهنده شدند.
نَرْسه (به پارسی میانه: 𐭭𐭥𐭮𐭧𐭩) یا نرسیِ شاپور در "شاهنامه" یا نرسی، پسر شاپور یکم و گوردزاد، هفتمین شاهنشاه ایران و انیران از خاندان ساسان در ایران شهر بود که از سال ۲۹۳ تا ۳۰۲ میلادی پادشاهی کرد. همزمان با دوره پادشاهی شاپور، نرسه به عنوان شاهزاده ساسانی، حاکم ایالت های سکستان، سند و توران شد که پس از به سلطنت رسیدن برادرش هرمز یکم توانست عنوان و مقام جانشینی ارمنستان را به دست آورد. بعد از به سلطنت رسیدن برادر دیگرش بهرام یکم با حمایت کرتیر موبد موبدان، بهرام یکم برای جلب رضایت نرسه وی را به عنوان پادشاه ارمنستان به رسمیت شناخت و به وی مقام «شاه بزرگ ارمنستان» که ولیعهد و میراث دار قطعی حکومت به شمار می رفت را اعطا کرد. با این وجود بارها توسط برادرش بهرام یکم (۲۷۳–۲۷۶) از جایگاه پادشاهی دور ماند. با این حال بهرام پس از مدتی فرزندش، بهرام دوم (۲۷۶–۲۹۳) را به عنوان جانشین خود انتخاب کرد و همچنان برای دور کردن نرسه از قدرت، وی را به عنوان شاه ارمنستان ابقا کرد. در این دوره بود که قدرت و نفوذ کرتیر موبد زرتشتی، در دوران سلطنت بهرام دوم زیاد شد و به مرور به جایی رسید که شاه وی را عنوان نجات دهندهٔ روحانی بهرام (
بخت روان ورهران) لقب داد و به وی اختیارات و مقام های والایی اعطا نمود به نحوی که وی نه تنها متولی معبد آناهیتا در استخر شد بلکه در زمرهٔ بزرگان کشور هم درآمد و رئیس دادگاه عالی مملکت گردید. با این حال نرسه دعوی پادشاهی خود را در اواخر پادشاهی بهرام دوم آغاز کرد و به مرور کسانی از نجبا را که از دار و دستهٔ کرتیر و از سیاست بهرام دوم، ناراضی بودند، گرد خود جمع آورد. بهرام دوم در پایان پادشاهی خود، با شورش نرسه مواجه گشت با این حال زمانی که نرسه هنگام آغاز شورش و سکه زدن به نام خود بود، بهرام درگذشت. پس از مرگ بهرام، کرتیر موبد، پسر وی، یعنی بهرام سوم (سکانشاه) را به جای او بر تخت سلطنت نشاند. اما بهرام نتوانست سلطنت را برای خود حفظ کند؛ چراکه در همین زمان مخالفت هایی با شاهنشاهی وی شکل گرفت که بهرام نتوانست به آن ها پاسخ دهد بنابراین نرسه که دیگر مدعی حکومت بود، توانست مخالفان بهرام سوم را گرد خود جمع کند؛ بدینگونه بهرام سوم پس از چند ماه از سلطنت برکنار شد تا نرسه در سال ۲۹۳ میلادی به عنوان شاهنشاه ایران انتخاب شود. نرسه پس از رسیدن به سلطنت، دستور داد تا ویژگی های تاج گذاری و پادشاهی وی را بر تخته سنگ نقش رست
م کنده کاری کنند و این همان نقش معروف است؛ یعنی پادشاه، حلقه نواردار را که نشان پادشاهی است، از دست اهورامزدا می گیرد. همچنین وی دستور داد در پایکولی نقش برجستهٔ دیگر از وی حک کنند. وی پس از رسیدن به قدرت، تمامی مخالفان و حامیان بهرام سوم را سرکوب کرد و به قتل رساند که در این دوره قدرت موبد کرتیر نیز به پایان رسید. با کاهش قدرت موبدان، نرسه همانند پدرش به سیاست مدارای دینی به ویژه نسبت به مانویان روی آورد. با اینکه وی در برخورد با رومیان بر سر مسئله ارمنستان، در نبرد ساتالا از گالریوس، فرمانده رومی، شکست خورد تا با اسیر شدن خانواده اش مجبور به پذیرش عهدنامه نصیبین شود. به سبب این شکست سخت، وی پس از مدتی از مقام سلطنت استعفا داد تا پسرش هرمز دوم به جای وی به سلطنت برسد. سرانجام وی در سال ۳۰۲ میلادی درگذشت. ریشه نام. نام نرسه به احتمال زیاد برگرفته از نام قدیمی و خداگونه naryasa(n)ha در زبان های ایرانی باستان به معنی «ستایش مردان» است. نام نرسه در ایران و ارمنستان نیز نامی بسیار ستایش آمیز و مورد احترام بوده است. همچنین شکل کهن و اوستایی آن nairyō saŋha یا *nairyō saxᵛa که لقب اهورامزدا به معنای نمونهٔ کامل مرد
ی و مردانگی بوده است. معنای لغت به لغت کلمه «نَئیریّو-سَنگهَنه»، سخن یا آموزش انسانی است. معنای کلمهٔ «نریوسنگ» را «جلوه مرد یا جلوه مردان دانسته اند. نام نرسه در پارسی میانه به صورت nrshy () و در پارتی به صورت nryshw ضبط شده است. در نسخهٔ یونانی کتیبهٔ شاپور، این نام به صورت Narsaiēs یا Narsaios ضبظ شده است، اما در دیگر منابع یونانی به صورت Narsēs ضبط شده است که به صورت Narseus وارد لاتین شده است. در سریانی به صورت nrsy، در زبان عربی نرسه، در زبان ارمنی Nerseh و در زبان قبطی به صورت Narsaph ضبط شده است. نسب و نیا. منابع اولیهٔ مربوط به شجره نامه و دوران نیابت سلطنت نرسه به سه کتیبه محدود است. نخست کتیبهٔ سه زبانهٔ شاپور یکم بر کعبهٔ زرتشت، دوم کتیبهٔ دوزبانهٔ نرسه در پایکولی، و سوم کتیبهٔ بهرام یکم در بیشاپور. افزون بر سه کتیبهٔ مذکور، منبع عربی نسطوری، رویدادنامه سیرت، که متعلق به قرن یازدهم میلادی است، نرسه را فرزند شاپور یکم دانسته است. منابع دست دوم و سوم متعلق به سده های بعدی، یا دربارهٔ نسب نرسه سکوت کرده اند یا اطلاعاتی آشفته از نسبت وی با خاندان سلطنتی به دست داده اند؛ ترتیب سنی فرزندان شاپور یکم بسی
ار ناروشن است و اجماع قاطعی میان پژوهشگران تاریخی ساسانی در این باره نیست. شاپور یکم در بخشی از کتیبهٔ خود در کعبهٔ زرتشت، پس از گزارش پیروزی های خود در جنگ با رومیان، به شرح نشاندن آتش های ورجاوند برای برخی از هموندان خاندان پادشاهی و اعطای پیشکش هایی به آتشکده ها برای شادی روان آنان پرداخته است. در این بخش، شاپور پس از ذکر نام خود و دخترش آدورآناهید، از سه پسر خود به ترتیب نام برده است: هرمزد اردشیر ملقب به بزرگ ارمن شاه، شاپور ملقب به میشان شاه و نرسه ملقب به «مزداپرست آریایی/ایرانی، شاه هند، سگستان و تورستان تا کنارهٔ دریا». در بخش دیگری از کتیبهٔ مذکور، شاپور گزارش دیگری از پیشکش ها به آتشکده ها به منظور شادی روان هموندان خاندان پادشاهی به دست داده است. در این بخش، شاپور از چهار پسر خود بدین ترتیب نام برده است: بهرام گیلان شاه، شاپور میشان شاه، هرمزد بزرگ ارمن شاه و نرسه سگان شاه. چنان که پیداست، شاپور از پسر خود، بهرام گیلان شاه، در فهرست نخست نامی نبرده است. چنین استنباط کرده اند که مبنای فهرست نخست، توانایی و شایستگی هر یک از پسران شاپور در نبرد با رومیان بوده است. در نتیجه، بدان سبب که بهرام گیلان شا
ه در این نبردها حضور نداشته است، آتشکده ای نیز به نام وی ساخته نشده است. مبنای فهرست دوم را ترتیب سنی پسران شاپور دانسته اند. بر این اساس، بهرام گیلان شاه بزرگترین و نرسهٔ سگان شاه کوچکترین پسر شاپور بوده اند. بااین حال، در میان ساسانی شناسان، در این باره اختلاف نظراتی وجود دارد. گاه هرمزد پسر بزرگ شاپور دانسته شده است، گاه بهرام گیلان شاه. برخی حتی هرمزد را کوچکترین پسر شاپور خوانده اند. باری، به هرروی، نام نرسه در انتهای هر دو فهرست قرار گرفته است؛ لذا احتمالاً نرسه کوچکترین پسر شاپور بوده است. از دگرسوی، در بخش دیگری از کتیبهٔ شاپور یکم بر کعبهٔ زرتشت که نوه های او ذکر شده است، نام فرزندان هرمزد یکم، شاپور میشان شاه و نرسهٔ سگانشاه به ترتیب آمده است. در این فهرست خبری از نام فرزندان بهرام گیلان شاه نیست. از این بخش می توان چنین برداشت کرد که در هنگام نوشتن کتیبه، بهرام گیلان شاه چنان کم سن بوده که فرزندی نمی داشته است؛ لذا محتمل است که بهرام کوچکترین فرزند شاپور بوده باشد. در چنین چینشی است که پس از مرگ هرمزد یکم و نبود شاپور میشان شاه، نرسه بایستی به شاهنشاهی برگزیده می شد و نه بهرام گیلان شاه. این امر می