Payamvdn/NorthPersian_fa_wiki huggingface dataset:
خط متروی المشاعرالمقدسه () یک خط مترو در شهر مکه عربستان سعودی است. این خط با ادعای اینکه بالاترین ظرفیت بردن مسافر در جهان را دارد اما فقط هفت روز در سال کار می کند و یک قطار شاتل است که انحصارا برای زائرین اماکن مقدس در مکه. کوه عرفات. موزدلفه و مینا گذاشته شده تا ازدحام هزاران اتوبوس و خودرو در مراسم حج کم کند. این مترو در ۱۳ نوامبر ۲۰۱۰ درست در زمان حج سال ۱۴۳۱ بین ۲۵ تا ۲۹ نوامبر ۲۰۱۰ افتتاح شد. این خط مترو جداگانه است و به طور فیزیکی متصل به شبکه متروی آینده مکه نخواهد بود. خدمات. سعودی ها تخمین می زنند این مترو جای ۵۳۰٫۰۰۰ اتوبوس را خواهد گرفت و قول یک زیارت امن تر و راحت تر را می دهند. تا موسم حج ۲۰۱۳ (حج ۱۴۳۳) این مترو توانست با ظرفیت حد اکثرش کار کند و تخمین زده می شود که بیش از ۳٫۹۵ میلیون مسافر را جابجا کرده باشد که برای آن زمان در بین شلوغ ترین سیستم ها در جهان این خط مترو بیشترین استفاده را داشته است و ۱۲ واگن با ظرفیت ۳۰۰۰ مسافر را دارد. در شلوغی مترو یک زمانبندی خاص گروه شاتل، که به تردد قطار D شناخته شده است، با سه ایستگاه خروج و سه ایستگاه ورود انجام می گیرد. (در هر مکان مقدس روی خط مترو سه
ایستگاه وجود دارد) در زمان ها ی خلوت، مترو در تمامی ایستگاه ها می ایستد. طراحی و عملیات. در مارس ۲۰۱۰ شرکت سرکو خاورمیانه قراردادی از شرکت ساختمان راه آهن چین برای مشاوره در عملیات و تعمیر و نگهداری متروی مکه بدست آورد. شرکت چینی قرارداد طراحی-ساختمان-کارکرد در سال ۲۰۰۸ از وزارت امور شهر و روستا گرفت. در نوامبر ۲۰۱۴ شرکت پیش برنده، پروژه شرکت حمل ونقل ریل مکه آژانس حمل و نقل کوالاالامپور؛ پراسارانا؛ را برای خدمات مشورتی در طول فاز ۱ برنامه حمل و نقل عام مکه برگزید. فاز ۱ ساختمان دو خط مترو در کل ۱/۴۵ کیلومتر و ۲۲ ایستگاه با زمانبندی راه اندازی ۲۰۱۹ را می پوشاند. در طول حج ۲۰۱۴ کارکنان شرکت های پراسارانا و اکسپرس ریل لینک به اتمام کار شرکت ساختمان راه آهن چین کمک کرده و کمبودهای پرسنلی آن را تأمین کردند. در آغاز ۲۰۱۸ بعد از سه سال انجام آن توسط پراسارانا مالزی بار دیگر قرارداد توسط شرکت ساختمان راه آهن چین گرفته شد. بعضاً ادعا می شود که این مترو سریعترین مترو در جهان در نوع خود است. اجرای این طرح در ۲۲ ماه به پایان رسید و اگر مراسم مذهبی مانع ان نمی شد ۱۶ ماهه تمام می شد. این مترو ابتدا با ۳۵٪ ظرفیتش با کنترل
دستی و با استفاده از سیستم حفاظت اتوماتیک – که سرعت مترو را در همان سطحی که از بیرون فرمان داده می شود نگه می دارد کار می کرد. شرکت ساختمان راه آهن چین مسئول ساختن زیربنا و ادغام سیستم ها تحت قرارداد ۷/۶ بیلیون ریالی فاز یک بود که دولت عربستان پس از دیدار هو جینتائو رئیس جمهور چین در فوریه ۲۰۰۹ به آن اعطاء کرد. شرکت ساختمان راه آهن چین پروژه زیربنا و ادغام را انجام داد و برخی سیستم ها را حذف کرد. خط مترو فقط در ۲۱ ماه با حدود ۸٫۰۰۰ کارگر ماهر و غیر ماهر و تقریباً ۵٫۰۰۰ مهندس ساخته شد.
موری آرینوری ; – ) دیپلمات، وزیر، آموزگار در دوره میجی اهل ژاپن بود. موری بنیانگذار نظام آموزشی نوین در ژاپن بود. اوایل زندگی. موری در قلمرو ساتسوما (استان کاگوشیما کنونی) در یک خانواده سامورایی متولد شد و در مدرسه «کایزنجو» (Kaisenjo) تحصیل کرد؛ مدرسه ای که برای یادگیری جهان غرب توسط قلمرو ساتسوما دایر شده بود. موری در سال ۱۸۶۵ به عنوان دانشجو به کالج دانشگاهی لندن در بریتانیا فرستاده شد و در آنجا به مطالعه فنون غربی در ریاضیات، فیزیک و نقشه برداری دریایی پرداخت. دولتمرد در حکومت میجی. به دنبال شروع اصلاحات میجی، موری در ژوئن ۱۸۶۸ به ژاپن بازگشت و تعدادی از مناصب دولتی را در حکومت تازه تأسیس میجی به عهده گرفت. او در ۲۲ سالگی به عنوان قاضی امور خارجه منصوب شد که یک سمت عالی رتبه بود. حقوق ماهیانه موری ۲۰۰ ین بود اما او و «سامه شیما نائونوبو» (Sameshima Naonobu) مبلغ ۳۰ ین را کافی می دانستند و در ۱۰ سپتامبر دادخواستی مبنی بر کاهش حقوقشان ارائه کردند. از سال ۱۸۷۱ تا ۱۸۷۳ موری به عنوان اولین سفیر ژاپن در ایالات متحده آمریکا خدمت می کرد. او در طول اقامت خود در ایالات متحده، به روش های آموزشی و نهادهای اجتماعی در
غرب علاقه زیادی پیدا کرد. موری در هنگام بازگشت به ژاپن، به همراه «فوکوزاوا یوکیچی»، «نیشی آمانه» و تعداد دیگری از روشنفکران وقت ژاپن، «مِ ایروکوشا» (Meirokusha)، اولین انجمن روشنفکری نوین ژاپنی را تشکیل داد. موری پس از آن به ترتیب در عناوین زیر مشغول به کار شد: سفیر در سلسله چینگ، معاون ارشد وزیر امور خارجه، سفیر در بریتانیا، عضو «سانجیین» یا شورای مشورتی قانونگذاری (Sanjiin) و وزیر آموزش. موری در سال ۱۸۷۹ سفیر بریتانیا شد. او تلاش کرد که معاهده نابرابر بین ژاپن و بریتانیا را (که در حکومت سابق ایجاد شده بود) لغو کند که موفق به انجام اینکار نشد. موری در سال ۱۸۷۵، «شوهو کوشوجو» (Shoho Koshujo) را تأسیس کرد (دانشگاه هیتوسوباشی کنونی) که اولین دانشکده بازرگانی در ژاپن بود. وزیر آموزش. موری از سال ۱۸۸۶ تا ۱۸۸۹ وزیر آموزش ژاپن بود. او در اولین کابینه حکومت توسط نخست وزیر «ایتو هیروبومی» (Itō Hirobumi) به عنوان وزیر آموزش منصوب شد و در دومین کابینه کشور تحت نخست وزیری «کورودا کیوتاکا» (Kuroda Kiyotaka) نیز در همین مقام مشغول به کار بود. موری در دوران وزارتش سلسله تغییراتی را در نظام آموزشی ژاپن، تحت عنوان «اصلاحات م
وری»، به اجرا گذاشت. شش سال آموزش مختلط و اجباری از جمله این اصلاحات بود. موری همچنین مقطع دبیرستان را جهت تربیت دانش آموزان ممتاز و برگزیده پایه گذاری کرد. موری همچنین در زمینه تحصیل زنان فعال بود و بیانیه ای صادر کرد که «آموزش برای همسران خوب و مادران عاقل» باید یک سیاست ملی باشد. بر اساس این خط مشی، دستورالعمل تحصیلی برای دانش آموزان در مدارس و دبیرستان های دخترانه سراسر کشور توزیع شد. تحت رهبری موری، وزارت مرکزی در برنامه درسی مدارس اختیار بیشتری به دست آورد. موری در مقاطع تحصیلی پایین تر، به وفاداری ملی و اخلاقیات براساس اصول نئوکنفوسیونیسم سفارش می کرد؛ در عین حال در آموزش عالی، آزادی تفکر را تا حدودی مجاز می دانست. موری در سال ۱۸۸۶ درجات علمی دکترا و فوق دکترا را ایجاد و برای برقراری نظام آموزشی نوین تلاش زیادی کرد. ترور. موری در روز مراسم اعلام قانون اساسی میجی در ۱۱ فوریه ۱۸۸۹ ترور شد. قاتل او «بونتارو نیشینو»، یک ملی گرا افراطی بود. درست در زمانی که موری از اقامتگاه رسمی خود برای شرکت در مراسم خارج می شد، بونتارو با یک شمشیر کوتاه به پهلوی او ضربه زد. اگرچه موری کمک های اولیه دریافت کرد، اما زخمش عم
یق بود و پنج صبح روز بعد در ۴۳ فوت کرد. طبق گزارش روزنامه های روز، «یکی از وزیران در هنگام بازدید از زیارتگاه بزرگ ایسه، برای کنار زدن پرده های داخلی حرم از عصا خود استفاده کرده و بدون درآوردن کفش وارد تالار عبادت شده بود». (تردد با کفش در تالار عبادت قدغن بود) این امر توهین به مقدسات و امپراتوری تلقی می شد. با توجه به غرب گرایی افراطی موری، گمانه زده می شد که او وزیر مذکور باشد. با وجود اینکه صحت این ادعا اثبات نشده و «کوبا ساداتاکه»، مشاور موری در وزارت آموزش، بعدها در یادداشتی از بی اساس بودن آن نوشته؛ بی احترامی به زیارتگاه از دلایل اصلی ترور موری بود. تفکرات و تاثیرات. موری در مدتی که در لندن دانشجو بود، مسیحی شد. موری از اعضا جنبش روشنگری میجی بود و از آزادی ادیان، آموزش سکولار، حقوق برابر زنان (به جز حق رای) و حقوق بین الملل حمایت می کرد. موری مدافع کنار گذاشتن زبان ژاپنی و تبدیل انگلیسی به زبان ملی بود. موری تنها عضو ژاپنی انجمن آسیایی ژاپن در زمان تاسیس آن بود. او در یکی از جلسات انجمن، نظر خود را درباره آیین شینتو، اینگونه بیان کرد: ازدواج موری با «تسونه هیروسه» (Tsune Hirose) اولین ازدواج دارای عقد
نامه در ژاپن بود که شاهد آن فوکوزاوا یوکیچی بود. این عقدنامه سه بند داشت: «ما زن و شوهر یکدیگر هستیم»، «تا زمانی که این قرارداد برپا هست، باید به یکدیگر احترام گذاشته و همدیگر را دوست داشته باشیم»، «ما نباید ملک مشترک خود را بدون رضایت طرفین اجاره یا خرید و فروش کنیم». موری و تسونه پس از 11 سال ازدواج، با رضایت یکدیگر از هم طلاق گرفتند. موری توسط معاصران خود به افراطی بودن محکوم شد که غرب گرایی نامطلوب را به بهای از دست رفتن فرهنگ و رسوم ژاپن به جامعه تحمیل می کرد. همچنین موری پس از جنگ جهانی دوم، توسط گروه های آزادی خواه محکوم به واپسگرایی شد و او را مسئول نظام آموزشی نخبه گرا و دولت گرای ژاپن می دانستند. آثار. موری دو کتاب به نامهای «آموزش در ژاپن» (Education in Japan) و «آزادی ادیان در ژاپن» (Religious Freedom in Japan) به زبان انگلیسی در ایالات متحده آمریکا منتشر کرد. او از اولین ژاپنی زبان هایی بود که به انگلیسی کتاب نوشته هست. منتخبی از نوشته های موری که در مجله انجمن مِ ایروکوشا منتشر شده بود، در کتاب «Meiroku Zasshi: Journal of the Japanese Enlightenment » به چاپ رسیده هست.
سوئه جیما تانه اومی ; – ) دیپلمات، سیاستمدار در دوره میجی اهل ژاپن بود.
نوازنده ویولنسل نقاشی رنگ روغن است که در سال ۱۸۹۴ توسط پل گوگن کشیده شده است. این نقاشی در موزه هنر بالتیمور قرار دارد. پل گوگن در این نقاشی تصویر دوست خود فریتز سینکلد، را که نوازنده حرفه ای می باشد به تصویر کشیده است.
فالون فاکس (زاده ) مبارز هنرهای رزمی ترکیبی آمریکایی است. او یک زن ترنس است او در بانکوک تایلند عمل تطبیق و بازتایید جنسیت ، کاشت مو و درون کاشت پستان را انجام داد.
تیم ملی فوتبال جزایر ماریانای شمالی () نماینده کشور جزایر ماریانای شمالی در مسابقات بین المللی و آسیا است که زیر نظر فدراسیون فوتبال جزایر ماریانای شمالی فعالیت می کند.
بیمارستان امام خمینی بیمارستانی در شهر کرمانشاه در خیابان جمهوری اسلامی است. این بیمارستان در سال ۱۳۵۰ با عنوان مرکز سرطان شناسی تأسیس شد. مرکز آموزشی درمانی امام خمینی یک بیمارستان ۲۲۰ تخت خوابه با ۲۰۰ تخت فعال است. مساحت کل این مرکز درمانی ۲۷۰۰ متر مربع، و مساحت زیر بنای آن ۱۲۰۰ متر مربع است. این مرکز خدمات درمانی در عرصه های مختلف پزشکی از جمله: چشم، گوش، حلق و بینی، عفونت، داخلی، جراحی، جراحی ترمیمی فک و صورت به شکل تخصصی به بیماران خدمات درمانی ارائه می دهد. این بیمارستان همچنین یکی از مراکز اورژانس مسمومیت و سوختگی در شهرستان کرمانشاه و استان کرمانشاه است. این مجموعه همچنین مجهز به واحدهای پیراپزشکی نظیر: فیزیوتراپی، سنجش شنوایی، سنجش بینایی و واحدهای پارا کلینیک چون: آزمایشگاه، سونوگرافی، سی تی اسکن، رادیولوژی، داروخانه، اتاق عمل و CSR می باشد. جستارهای وابسته. بیمارستان امام خمینی
خاطرات فیلمی محصول سال ۱۹۶۴ و به کارگردانی سونیل دات است. در این فیلم بازیگرانی همچون سونیل دات، نرگس دات ایفای نقش کرده اند.
دولورس ظهراب لیبمان (; ؛ زاده ۱۳ ژانویه ۱۸۹۶ – درگذشته ) نویسنده و بشردوست ارمنی تبار اهل ایالات متحده آمریکا که در کنستانتینوپل متولد شد.و در شهر نیویورک درگذشت. وی بنیاد دولورس ظهراب لیبمان را تأسیس نمود، این بنیاد مدرک تحصیلی را به دانشجویان فارغ التحصیل اعطا می کند. مدال نرسس شنورهالی مقدس از سوی وازگن یکم جاثلیق کل ارمنیان به وی اعطا گردید.
سیمون ماروتیان (; زاده ۱۹۲۳ – درگذشته ۱۹۸۰) ارمنی تبار اهل ایالات متحده آمریکا بود. یک فعال سیاسی و یک قاضی دادگاه عالی فرسنو، کالیفرنیا بود. او نخستین قاضی در تبعید ارمنی در دادگاه عالی فرسنو بود. منابع.
استیون کیورکجیان (؛ زادهٔ) روزنامه نگار ارمنی تبار اهل ایالات متحده آمریکا است. کیورکجیان همچنین یک نویسنده است و به خاطر گزارشات تخصصی تحقیقاتی در سالهای ۱۹۷۲و ۱۹۸۰موفق به دریافت جایزه پولیتزر شد. علاوه بر این، درهمکاری با روزنامه بوستون گلوب در تیم انعکاس رسوایی اسقف کاتولیک روم در بوستون شرکت کرد و همین باعث شد جایزه پولیتزر را به خاطر خدمات عمومی اش در سال ۲۰۰۳به او اهدا کنند. او همچنین در سالهای ۱۹۸۲و ۱۹۹۴ جایزه جورج پولک را دریافت کرد. او در سال ۱۹۹۵برنده جایزه خبرنگاران محقق اعزامی و ویراستاران شد. منابع.
سوزان هارلی (؛ زاده ۱۶ سپتامبر ۱۹۵۴ – درگذشته ۱۶ اوت ۲۰۰۷) فیلسوف ارمنی تبار اهل بریتانیا بود. استاد بخش سیاست و مطالعات بین المللی در دانشگاه وارویک در سال ۱۹۹۴ بود، همچنین از سال ۲۰۰۶ استاد فلسفه در دانشگاه بریستول و اولین زنی بود که با کالج آل سولز ثروتمندترین کالج آکسفورد همکاری کرد. او با نوشتن کتاب در زمینه فلسفه عملی و ذهنی این رشته ها را به هم نزدیک تر کرد. مطالعات او در زمینه منابع مختلف علوم اجتماعی و علوم انسانی متمرکز بود و او را به طور گسترده ای می توان یک طبیعت گرا و محقق در رشته های مختلف علمی دانست. منابع.
وارتکس یغیایان (؛ زادهٔ ) اهل اتیوپی است. یغیایان یک وکیل ارمنی آمریکایی متخصص در حقوق بین الملل است. او در راه اندازی چند پرونده دعوی علیه شرکت های بیمه در زمینه سیاست های بیمه ای که در اوایل قرن بیستم در زمان قتل عام ارامنه برای ارمنیان صادر شده بود شناخته می شود. منابع.
تیم کیورکجیان (؛ زادهٔ ) ارمنی تبار اهل ایالات متحده آمریکا است. مفسر لیگ اصلی بیس بال در برنامه تلویزیونی ESPN بیسبال امشب و اسپورت سنتر است. او همچنین عضو مجله ESPN و سایت ESPN.com است. کیورکجیان صبح های جمعه ۷:۴۴ میهمان گولیک و وینگو است تا آخرین اتفاقات لیگ اصلی بیس بال را مورد بحث قرار دهد. او به طور مداوم در پادکست بستر اولینی همکاری دارد. کیورکجیان همچنین به طور منظم در شوهای دن لیبتارد و تونی کورنهیسر ظاهر می شود. منابع.
ورا نازاریان (؛ زادهٔ ) رمان نویس ارمنی تبار اهل ایالات متحده آمریکا است. نویسنده فانتزی، داستان های علمی-تخیلی و «شگفت انگیز» از جمله داستان میت پانک است. او یک هنرمند و ناشر کتابهای مؤسسه انتشاراتی نوریلانا می باشد. نازاریان عضو نویسندگان داستان های علمی تخیلی و فانتزی آمریکا (SFWA) و نویسنده ده رمان است، از جمله رمان ""رویاهای گلباد" و رمان "کلاژ"" که مجموعه ای از داستان های مرتبط با داستان های عربی هزار و یک شب است مانند "ارباب رنگین کمان"، "یک فانتزی حماسی مستقل در مورد یک جهان بدون رنگ"، "تارعنکبوت عروس سه تایی" و کتابهای "آتلانتیس گریل". منابع.
اجی فیلمی محصول سال ۱۹۹۶ و به کارگردانی سونیل دارشان است. در این فیلم بازیگرانی همچون سانی دئول، کاریسما کاپور، رینا روی، کیران کومار، سورش اوبروی، فریده جلال، شارات ساکسنا، موهنیش باهل، لاکسیمیکانت برد ایفای نقش کرده اند.
فدراسیون فوتبال جنوب شرق آسیا (AFF) یا آسه آن () اتحادیه ای از فدراسیون های فوتبال کشورهای منطقه جنوب شرق آسیا است که در سال ۱۹۸۴ توسط کشورهایی تأسیس شد: برونئی، اندونزی، مالزی، فیلیپین، سنگاپور و تایلند. ASEAN مخفف فدراسیون فوتبال جنوب شرق آسیا است، اگرچه ای اف اف همچنین دربر گیرنده استرالیا و تیمور شرقی هم هست. در سال ۱۹۹۶، فدراسیون برای اولین بار مسابقات قهرمانی فوتبال جنوب شرق آسیا را اجرا کرد (در آن زمان به دلایل حمایت مالی به عنوان جام ببر شناخته می شد). پیوستن استرالیا به این فدراسیون. در شهریور سال ۱۳۹۲ بزرگ ترین رویداد در این فدراسیون رخ داد و ۱۱ عضو فدراسیون فوتبال آسه آن به اجماع با پیوستن استرالیا به این فدراسیون موافقت کردند.
تعطیلات عمومی در ژاپن تعطیلاتی هستند که بر اساس قانون تعطیل عمومی در سال ۱۹۴۸ در کشور ژاپن وضع شده اند. مقررات قانونی حاکی از آن است که وقتی در یک سال یک روز ملی به روز یکشنبه بیفتد روز کاری بعدی باید به تعطیلات عمومی تبدیل شود، (این قانون به نام «فوریکائه کیوجیتسو» (振 替 休 日، به معنای واقعی کلمه «انتقال تعطیلات»). علاوه بر این، هر روزی که بین دو تعطیلی ملی دیگر بیفتد باید تبدیل به تعطیلات شود. (این قانون به عنوان «کوکومین نو کیوجیتسو» 国民 の 休 日 شناخته می شود، به معنای واقعی «تعطیلات شهروندان»).
تاریخ گراش به سیر تاریخی شهر گراش در استان فارس اشاره دارد. گراش از نظر تاریخی یکی از شهرهای مهم در جنوب استان فارس محسوب می شود. وجود قلعهٔ گراش یا همایون دژ بر روی کوه کلات که در مرکز شهر قرار دارد و به گواه اکثر مورخانی که به این موضوع پرداخته اند، از لحاظ استراتژیکی از موقعیت بسیار مناسبی برخوردار است، یکی از جنبه های اهمیت شهر گراش در طول تاریخ است. به دلیل استراتژیک بودن قلعهٔ گراش، در دوران قاجار، سلسله حکامی بر جنوب فارس و بنادر و جزایر جنوب ایران حکمرانی می کردند که اغلب این حاکمان، قلعهٔ گراش را برای استقرار خود مناسب می دیدند. آخرین حاکم این سلسله، زادان خان گراشی بود که در سال ۱۳۰۹ خورشیدی و طی مبارزه با نیروهای دولتی رضاشاه پهلوی، شکست خورده و به تهران منتقل شد. دوران پیشاتاریخ. تپهٔ گال که در زبان محلی به آن "بئر گال" گفته می شود، یکی از آثار دوران پیشاتاریخ در گراش است. در گزارش کارشناسان سازمان میراث فرهنگی که جهت ثبت این تپه در فهرست آثار ملی ارائه شده است، با توجه به کشف سازه هایی از خشت خام در اندازه های بزرگ و در عمق ۳ متری از سطح زمین و نیز ظروف سفالی و دست سازهای سنگی، قدمت تپهٔ گال و سک
ونت در اطراف آن، ۴۰۰۰ سال ذکر شده است. در امتداد تپهٔ گال، تپه های دیگری نیز قابل مشاهده هستند که در زبان محلی به آن ها "جاشهر" گفته می شود. با توجه به این که این جاشهرها هنوز مورد کاوش های کارشناسانه و مطالعات تخصصی قرار نگرفته اند، می توان به روشن شدن زوایای تاریکی از تاریخ کهن گراش و منطقهٔ جنوب فارس امیدوار بود. دوران باستان. اشکانیان. در کتاب های دره التواریخ نوشتهٔ شیخ علی ادبی لاری و نیز منتخب التواریخ نوشتهٔ حبیب الله انصاری اشکنانی، چگونگی شکل گیری و تلاش برای استحکامات قلعهٔ گراش (همایون دژ) توسط فرهاد پسر سیامک آمده است. فرهاد در سدهٔ اول پیش از میلاد، یعنی هم زمان با حکومت بلاش پسر پیروز از پادشاهان اشکانی، به حکومت لارستان می رسد. ساسانیان. وجود آثاری مانند سد ساروجی تنگ آب، موید رونق کشاورزی گراش در دورهٔ ساسانیان می باشد. سد تنگ آب که در تنگه ای در جنوب شهر گراش قرار دارد، با جوی های کوچکی به دشت گراش متصل می شده و آب موردنیاز برای کشاورزی آن مناطق را تأمین می کرده است. همچنین آثاری مانند چاه زیت و برکهٔ کده بان (که متأسفانه تخریب شده است) رونق کشاورزی در مناطق دیگر گراش را نیز تأیید می کنند. س
اخت وسازهایی از جنس سنگ و ملات گچ در تپهٔ باستانی گال، که بر روی سازه های خشتی پیش از تاریخ بنا شده است و بنا به گزارش کارشناسان سازمان میراث فرهنگی، مربوط به دورهٔ ساسانی می باشد، بیانگر بخشی دیگر از حیات تاریخی گراش در دوران ساسانیان است. دوران اسلامی. قرون اول تا هفتم هجری. اتفاقات تاریخی گراش نیز همچون دیگر نقاط کشورمان، در قرون اولیهٔ اسلامی به درستی معلوم نیست. امّا همراهی سپاهی از گراش با لشگریان جهانگیریه و دیگر نقاط در مقابل لشگریان عمادالدوله علی بن بویه از پادشاهان دیالمه در اواخر قرن سوم، موضوعی است که در کتب تاریخی محلی آشکارا ذکر شده است. در نیمهٔ دوم قرن چهارم، بر اساس مندرجات تذکرهٔ شاه زندو، امیرمحی الدین از جانب ایشان به فتح قلعهٔ گراش نائل می شود و فرماندهٔ قلعه را که شخصی به نام صارم بن خوره مجوسی بوده، به اسلام دعوت می کند؛ و مؤید این نکته، متن شجره نامهٔ سادات و امیران گراش از همراهان شاه زندو است که برداشتی از تذکره بوده و بازماندگان سادات شاه زندو در گراش را که به سادات فعلی گراش ختم می شود، به صورت مشروح ذکر می کند. به جز تذکره ای که در ابتدای قرن چهاردهم توسط سید علی اکبر بیرمی نوشته
شده است، در هیچ کدام از کتب تاریخی در دسترس، به فتح قلاع منطقه توسط شاه زندو، کوچک ترین اشاره ای نگردیده است. پناه بردن عبدالله خان پسر صدرالدین ابوالقاسم حاکم لار به قلعهٔ گراش در حملهٔ ابوبکربن سعد زنگی از اتابکان سلغوری به لار در قرن هفتم که طبق نوشتهٔ منتخب التواریخ و دره التواریخ «مدتی قلعه را محاصره کردند و دیدند علاج بردار نیست؛ پس بنا بر صلح گذاشتند…» و هم چنین ذکر نام گراش تحت عنوان جریس در کنار ایراهستان، صحرای کندران، جویم، فال، کران، رم و سیراف در کتاب تاریخ وصاف نوشته وصاف الحضره، درجهٔ اهمیت و آبادانی گراش و تسخیرناپذیری قلعهٔ آن را در مقابل تهاجمات در قرن هفتم هجری نشان می دهد. ظهور شیخ رکن الدین دانیالی معروف به شیخ دانیال هنگی در قرن هفتم که طبق نوشتهٔ محمودبن عثمان در کتاب فردوس المرشدیه فی اسرارالصمدیه، از ده گریش بوده است و تأیید دکتر ایرج افشار و پروفسور اُبن (Aubin) فرانسوی، که گریش همان گراش کنونی است، به نظر دو محقق نشان دهندهٔ این است که این شهر در قرون ششم و هفتم نیز از آبادی و رونق برخوردار بوده است. شیخ دانیال با مهاجرت به خنج و پایه گذاری سلسلهٔ مشایخ دانیالی، خنج را به مقر خانقا
هی از دراویش تبدیل می کند و در سرنوشت بنادر و جزایر خلیج فارس تأثیر زیادی بر جای می گذارد. با توسعهٔ فعالیت های مشایخ دانیالی در منطقه، گراش به عنوان زادگاه شیخ دانیال نیز در قرون ششم و هفتم محل استقرار مشایخ و بزرگان صوفیه دانیالی می گردد؛ به نحوی که سید کامل پیرقتالی (۶۲۸–۷۱۷ ه . ق) در ایام شباب به دستور پدر، با شیخ دانیال که در کبر سن بود ملاقات نمود و در گراش نیز «در یکی از روزهای ماه مبارک رمضان با شیخ غیاث الدین، و دیگر بزرگان و صوفیان گراش ملاقات داشته و نماز مغرب و عشاء به امامت ایشان برگزار می شود و بعد از نماز خفتن سید کامل پیر سخنرانی مفصلی ایراد می فرمایند که حاضرین شدیداً تحت تأثیر قرار می گیرند» (بخشایش، ۱۳۷۷). «به این ترتیب، طی قرن هفتم هجری، خانقاه او به قدری شهرت یافت که به عنوان یکی از چهار رکن دراویش جنوب ایران مشهور شده بود. پس از او، مریدانش در سراسر حوزهٔ جنوب ایران و به ویژه دربار «هرمز» از قدر و ارزش والایی برخوردار شدند و اصولاً قرن هفتم را باید عصر «دانیال» و اخلاف او نامید. قرون هشتم تا دوازدهم هجری. در ابتدای قرن هشتم «تحولاتی در خنج باعث شد که شاخهٔ «دانیالی» و مشایخ آن دیار از قد
رت پیشین افول نموده و جانشینان دانیال بنا به دلایل نامشخصی به دربار ملوک هرمز مهاجرت نمایند و ریاست طریقت پس از شیخ عبدالسلام خنجی (متوفی به سال ۷۴۶ ه . ق) به شیخ محمد ابونجم (۷۰۴–۷۸۶ ه . ق) منتقل گردید.» (وثوقی، ۱۳۷۴). سلسلهٔ ابونجمی تحت حمایت حکام لار توانستند تا ابتدای قرن دهم به حیات سیاسی-اجتماعی خویش تداوم بخشند. در ابتدای قرن دهم با روی کار آمدن شاه اسماعیل صفوی و ترویج مذهب تشیع و تشدید اختلاف فرقه ای در منطقه و هم چنین انتقال مسیرهای تجاری منتهی به خلیج فارس از طریق خنج به مسیر جهرم، باعث ایجاد ناامنی در منطقه گردید. به نحوی که بنا به گفتهٔ وثوقی در کتاب خنج گذرگاه باستانی و محمداعظم بنی عباسیان در تاریخ جهانگیریه، بسیاری از مشایخ و علما از منطقه مهاجرت کردند. مسئلهٔ ناامنی در منطقه باعث تقویت قلاع نظامی از سوی حکام منطقه گردید که قلعهٔ گراش نیز از این امر مستثنی نبود؛ به طوری که نقش قلعهٔ گراش در تأمین امنیت منطقه و هم چنین محلی برای نگهداری ذخایر و مهمات، از ابتدای قرن دهم تا پایان دورهٔ قاجاریه به مدت چهارصد سال، در تاریخ منطقه مشهود است و نام سلسله حکام گراش از این تاریخ به بعد، بلاانقطاع در تاری
خ های محلی ذکر شده است. اولین حاکم گراش شخصی به نام احمدخان بود که از سوی نورمحمدخان که از جانب شاه اسماعیل صفوی منصب امیر دیوانی به وی تفویض شده بود، در سال ۹۲۳ هجری به قدرت رسید. «احمدخان از جانب پدر، حکمران جراش بود با توابع آن، و قلعهٔ جراش نسلاً بعد نسل بر اولادان احمدخان باقی ماند.» (ستاری، ۱۳۴۹ه . ق). در قرن یازدهم چهار نسل از پسران احمدخان به نام های طالب خان پسر احمدخان (۱۰۴۲–۱۰۱۰ ه . ق)، محمدخان پسر طالب خان (۱۰۶۲–۱۰۴۲ ه . ق)، حاج طاهرخان پسر محمدخان (۱۰۸۷–۱۰۶۲ ه . ق) و حاجی حسن خان پسر طاهرخان (۱۱۵۴–۱۰۸۷ ه . ق) به حکومت رسیدند. در ابتدای این قرن شهر لار توسط علی ویردی بیک (الله وردی خان) غارت و ابراهیم خان حاکم لار اسیر گردید؛ ولی پسر او میرزاتقی خان همراه با چند نفر به قلعهٔ گراش نزد عمویش احمدخان حاکم گراش پناه برده و در امان ماند، اما پس از حکومت علی ویردی بیک بر لار، وی احمدخان را از حکومت گراش برکنار و پسرش طالب خان را به حکومت گراش برگزید. در این دوران گراش از آبادی و رونق نسبی برخوردار شده بود. وجود مساجد جامع و آخوند که از آن دوره باقی مانده اند، هم چنین حضور مشایخ بزرگواری چون شیخ مشهداسما
عیل، شیخ حسین، حاجی صدره و شیخ عُزیر مشهور به پیر پنهان به عنوان مبلغین مذهبی در گراش، مؤید این نکته می باشد. هم اکنون آرامگاه این بزرگواران در گراش محل زیارت و احترام اهالی است. در این دوره با احداث آب انبارهای متعدد، حفر چاه ها و تعمیر و مرمت سد تنگ آب، کشاورزی نیز در گراش رونق گرفت و وجود کاروانسراهایی که تا دورهٔ معاصر در شهر گراش وجود داشت (جای مدرسهٔ اسدی، جای زورخانه و جای سپاه) و به محلی برای دادوستد تبدیل شده بود، حکایت از رونق تجاری و امنیت راه در این دوره دارد. در نیمهٔ دوم قرن یازدهم، در زمان حکومت حاجی طاهرخان، مصطفی خان بستکی آغاز سرکشی و یاغی گری نهاد و مالیات نمی پرداخت، لشگری از گراش به همراهی دیگر مناطق برای تأدیب مصطفی خان روانهٔ بستک شدند و مدت شش ماه به جنگ پرداختند تا بستک را به قهر و غلبه فتح کردند و مصطفی خان سر اطاعت فرود آورد (اشکنانی، ۱۳۵۲ ه . ق). تمام نیمهٔ اول قرن دوازدهم را حاجی حسن خان حاکم گراش بود. حاکم لار با وی اظهار خویشی و ارادت می کرد و نسبت به وی و جانشین او حاج علی خان به نیکی رفتار می کرد؛ اما در نیمهٔ دوم قرن دوازدهم، امیرحسین خان پس از مرگ پدرش حاج علی خان به حکومت گ
راش رسید. وی فردی «ذوالاقتدار بودی و با حاکم لار یاغ شدی و مالیات ندادی و باقی برادران را گرفته محبوس ساختی و بنای ظلم و تعدی گذاشتی» (اشکنانی، ۱۳۵۲ ه . ق). پس از شش ماه، مردم از دست وی به تنگ آمده و او را کشتند و برادرش محمدخان را به جای وی به حکومت رساندند. بنا به روایت محمداعظم بنی عباسیان در تاریخ جهانگیریه، به دنبال اختلاف و درگیری بین نصیرخان لاری و شیخ محمدخان بستکی، وی تصمیم گرفت «قلعهٔ گراش را تسخیر نماید. این قلعه بر یک تپهٔ بسیار مرتفع به قریهٔ گراش که از سه طرف آبادی ها را در آغوش گرفته در جلگه ای واقع شده، عمارات و برج و باروی مفصلی بالای کوه ساختمان شده که محل سکونت و انبار ذخایر و قورخانه و مهمات حکام لار مخصوصاً نصیرخان بوده است؛ و چندین فقره قشون دولت های وقت از گرفتن آن قلعه عاجز مانده بودند. با هزار تفنگ چی در سال ۱۱۶۶ ه .ق قلعهٔ گراش را متصرف و نیروی محمدخان همان شب تمام اسلحه و مهمات متصرفی را به بستک حمل و قلعه را خراب کردند. چو از سال غوسق ز هجرت گذشت، گراش دژکوه تسخیر گشت (غوسق= ۱۱۶۶). لازم به توضیح است در دیگر کتب تاریخی از جمله منتخب التواریخ و دره التواریخ، تسخیر قلعهٔ گراش در سال ۱
۲۱۲ ه . ق؛ و در زمان عبدالله خان بیگلربیگی پسر نصیرخان اتفاق افتاده است و شروع حکومت نصیرخان نیز در این کتب از سال ۱۱۹۴ ه .ق آغاز شده است و عملاً طبق روایت اخیر، در سال ۱۱۶۶ نصیرخان حاکم لار نبوده است. قرن سیزدهم هجری. در ابتدای قرن سیزدهم هجری، بین حاجی محمدخان گراشی حاکم گراش و عبدالله خان بیگلربیگی حاکم لار که قرابت نزدیکی نیز با هم داشتند، نزاع ملکی واقع شد و حاجی محمدخان از اطاعت عبدالله خان سرپیچی کرد و عبدالله خان نیز با نیروهای سواره و پیاده، به صورت غافلگیرانه به قلعهٔ گراش حمله کرد و حاجی محمدخان را کشت. قلعه بعد از سه ماه فتح شد و تمام اموال قلعه را عبدالله خان به یغما برد و میرهاشم اوزی را به عنوان نایب قلعهٔ گراش تعیین کرد ولی مردم گراش با همدیگر اجماع کرده، قلعه را از دست میرهاشم اوزی گرفتند و پسر حاجی محمدخان را که طالب خان نام داشت و در سن ده سالگی بود، به جای پدر نشاندند و چون این خبر به عبدالله خان که در گاوبندی بود رسید، از این غم دق کرده و هلاک شد و او را در آن جا به خاک سپردند (اشکنانی، ۱۳۵۲ ه . ق) و (ستاری، ۱۳۴۹ ه . ق). پس از عبدالله خان، نصیرخان دوم پسر وی نیز قلعهٔ گراش را به مدت سه ما