Payamvdn/NorthPersian_fa_wiki huggingface dataset:
بایوود (به انگلیسی: Baywood) یک منطقهٔ مسکونی در ایالات متحده آمریکا است که در لوئیزیانا واقع شده است. بایوود ۳۲٫۰ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده است.
بیچس کورنرز (به انگلیسی: Beaches Corners) یک منطقهٔ مسکونی در ایالات متحده آمریکا است که در Ettrick واقع شده است. بیچس کورنرز ۲۴۵٫۰۶ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده است.
بیچس کورنر (به انگلیسی: Beachs Corner) یک منطقهٔ مسکونی در ایالات متحده آمریکا است که در شهرستان بونوویل، آیداهو واقع شده است. بیچس کورنر ۱٬۴۶۰٫۰۱ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده است.
بیچتون (به انگلیسی: Beachton) یک منطقهٔ مسکونی در ایالات متحده آمریکا است که در شهرستان گریدی، جورجیا واقع شده است. بیچتون ۸۴٫۱۳ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده است.
بیکن هیل (به انگلیسی: Beacon Hill) یک منطقهٔ مسکونی در ایالات متحده آمریکا است که در نیوجرسی واقع شده است.
بیل (به انگلیسی: Beal) یک منطقهٔ مسکونی در ایالات متحده آمریکا است که در شهرستان ناکس، ایندیانا واقع شده است. بیل ۱۲۴٫۰۶ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده است.
بیلز میلز (به انگلیسی: Bealls Mills) یک منطقهٔ مسکونی در ایالات متحده آمریکا است که در شهرستان لویس، ویرجینیای غربی واقع شده است. بیلز میلز ۲۶۳٫۰۵ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده است.
بیمن (به انگلیسی: Beaman) یک منطقهٔ مسکونی در ایالات متحده آمریکا است که در شهرستان پتیس، میزوری واقع شده است. بیمن ۲۴۹ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده است.
بینز میل (به انگلیسی: Beans Mill) یک منطقهٔ مسکونی در ایالات متحده آمریکا است که در شهرستان آپشور، ویرجینیای غربی واقع شده است. بینز میل ۵۴۰٫۱۱ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده است.
بیر ماونتین (به انگلیسی: Bear Mountain) یک منطقهٔ مسکونی در ایالات متحده آمریکا است که در شهرستان باربر، ویرجینیای غربی واقع شده است. بیر ماونتین ۳۵۹٫۹۷ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده است.
کارل راپان (; – ) بازیکن و مربی فوتبال اهل اتریش بود. از باشگاه هایی که در آن بازی کرده است می توان به باشگاه فوتبال سروت ۱۸۹۰، باشگاه فوتبال آدمیرا واکر مودلینگ، باشگاه فوتبال راپید وین و باشگاه فوتبال آستریا وین اشاره کرد. وی سرمربی تیم ملی فوتبال سوئیس در جام جهانی فوتبال ۱۹۳۸، جام جهانی فوتبال ۱۹۵۴ و جام جهانی فوتبال ۱۹۶۲ بوده است.
گارسی رودریگه دمونتالوو Garci Rodríguez de Montalvo حدود ۱۴۵۰ میلادی چشم به جهان گشود و در ۱۵۰۴ میلادی چشم از جان بست. یک نویسنده اسپانیایی در اواخر قرون وسطی بود. مهمترین اثر او "آمادیس" است. او از خانوادهٔ اصالتاً یهودی بود که کاتولیک را برگزید. رودریگه در یکی از آثار خود بنام «"Las sergas de Esplandián"» جزیره افسانه ای کالیفرنیا را اینگونه شرح می دهد: "آگاه باشید در هند شرقی (منظور جنوب غربی آسیا که از مستعمرات اسپانیا بوده است) جزیره ای به نام کالیفرنیا وجود دارد که بسیار شبیه «"بهشت زمینی"» (نام یک اثر نقاشی) است. در آنجا زنان سیاه چهره بدون هیچ مردی در میان آنها به شیوهٔ مردمان آمازون زندگی می کنند." این رمان کاشفان آن دوران را به شدت تحت تأثیر قرار داد. یکی از مشهورترین اشتباهات نقشه نگاری در تاریخ، در قرن هفدهم و هجدهم علی رغم شواهد متضاد از محققان مختلف در بسیاری از نقشه ها منتشر شد. توضیح آن در ابتدا اینگونه بود: کالیفرنیا بهشت زمینی مانند باغ عدن یا آتلانتیس.
ایجی نام یک عصر تاریخی ژاپنی (نِنگُو) بود. این عصر بعد از هوئن و قبل از کوجی (دوره هی آن) قرار داشت و از اوت ۱۱۴۱ تا آوریل ۱۱۴۲ میلادی به طول انجامید. در طی این عصر امپراتور سوتوکو و امپراتور کونوئه، امپراتور ژاپن بودند.
ائیمان نام یک عصر تاریخی ژاپنی (نِنگُو) بود. این عصر بعد از چوکان (دوره) و قبل از نین آن قرار داشت و از ژوئن ۱۱۶۵ تا اوت ۱۱۶۶ میلادی به طول انجامید. در طی این عصر امپراتور روکوجو، امپراتور ژاپن بود.
جفری آدام روزن (؛ زادهٔ ) یک وکیل آمریکایی است که از دسامبر ۲۰۲۰ تا ژانویه ۲۰۲۱، سرپرست دادستان کل ایالات متحده آمریکا بوده و از سال ۲۰۱۹ تا ۲۰۲۰ به عنوان قائم مقام دادستان کل ایالات متحده آمریکا خدمت کرد. پیش از پیوستن به وزارت عدالت، او یک شریک ارشد در شرکت حقوقی کرکلند و الیس بود. آدام روزن از سال ۲۰۱۷ تا ۲۰۱۹ نیز به عنوان قائم مقام وزیر ترابری ایالات متحده آمریکا فعالیت می کرده است. پیشه. روزن در سال ۱۹۸۲ از دانشگاه نورت وسترن فارغ التحصیل شد. او شرکت کیرکلند را در سال ۲۰۰۳ ترک کرد و در سمت دولتی در ایالات متحده به خدمت پرداخت. از سال ۲۰۰۳ تا ۲۰۰۶، روزن مشاور عمومی در وزارت ترابری ایالات متحده آمریکا بود و به عنوان مشاور وزیر حمل و نقل انجام وظیفه می کرد. در سال ۲۰۰۶، روزن به اداره مدیریت و بودجه پیوست که در آن مشاور عمومی و مشاور ارشد سیاست گذاری تا سال ۲۰۰۹ بود. او همچنین به عنوان نماینده دولت ایالات متحده در هیئت مدیره اداره مدیریت و بودجه خدمت کرده است. زندگی نامه و تحصیلات. روزن در سال ۱۹۷۹ فارغ التحصیل کارشناسی اقتصاد از دانشگاه نورث وسترن شد و در سال ۱۹۸۲ دکترای افتخاری خود را از مدرسه حقوق هاروارد
دریافت کرد. روزن بایک پزشک کاترین نیکولز روزن ازدواج کرد و و سه فرزند بزرگسال دارد. او یک مهاجر قدیمی از ایالت ویرجینیا است.
مامور قرمز (به انگلیسی: "Agent Red") یک فیلم اکشن آمریکایی محصول سال ۲۰۰۰ به کارگردانی دامیان لی و جیم وینورسکی با بازی دولف لاندگرن است. داستان مربوط به دو سرباز است که با گروهی از تروریست ها که قصد دارند از سلاح شیمیایی در آمریکا استفاده کنند، در زیردریایی گیر کرده اند. خلاصه داستان. داستان فیلم مربوط به دو سرباز است که با گروهی از تروریست ها که قصد دارند از سلاح شیمیایی در آمریکا استفاده کنند، در زیردریایی گیر کرده اند.
زیر آب یک فیلم اکشن آمریکایی به کارگردانی آنتونی هیکاکس محصول سال ۲۰۰۵ با بازی استیون سیگال، ویلیام هوپ، وینی جونز و کریستین آدامز است. این فیلم در ۳۱ مهٔ ۲۰۰۵ به صورت ویدئویی منتشر شد. داستان. کریس یکی از بهترین مزدورهای جهان است که به تازگی از زندان آزاد شده است. وی در فکر انتقام از یک گروه تروریستی که بسیار خطرناک اند است…
روبی ترنر (؛ زادهٔ ) بازیگر، ترانه سرا و خواننده سول جامائیکایی-بریتانیایی است. وی از سال ۱۹۸۳ میلادی تاکنون مشغول فعالیت بوده است. مابین سال های ۱۰۸۶ تا ۱۹۹۵، هشت تک آهنگ او به جدول تک آهنگ های بریتانیا راه یافت. از فیلم ها یا مجموعه های تلویزیونی که وی در آن ها نقش داشته است می توان به "در واقع عشق" اشاره نمود.
الیزابت مارگونی (؛ زادهٔ ) بازیگر اهل فرانسه است. از فیلم ها یا برنامه های تلویزیونی که وی در آنها نقش داشته است می توان به "در واقع عشق"، "دو سه چیزی که از او می دانم"، "معجون زمان ۲"، "حرفه ای"، "سوارکار روی بام"، "مادام رزا"، "کمیسر لسکو" و "جوان خام" اشاره کرد.
زلاتان ابراهیموویچ یک بازیکن فوتبال اهل سوئد است که بین سال های ۲۰۰۱ و ۲۰۱۶ در تیم ملی فوتبال سوئد بازی می کرد. علاوه بر سوئد، او می توانست در ردهٔ ملی، برای بوسنی و هرزگوین یا کرواسی نیز به میدان برود. نخستین بازی ملی او در ۳۱ ژانویهٔ ۲۰۰۱، در یک تساوی ۰–۰ در برابر تیم ملی فوتبال جزایر فارو بود؛ کمی بعد و در همان سال، توانست نخستین گل ملی خود را به تیم ملی فوتبال آذربایجان بزند. تیم ملی فوتبال سوئد موفق به راهیابی به جام جهانی فوتبال ۲۰۱۰ نشد و ابراهیموویچ برای مدت کوتاهی در بازی های ملی حضور نداشت. در سپتامبر ۲۰۱۴، در یک بازی دوستانه در فرندز آرنا، ابراهیموویچ توانست مقابل تیم ملی فوتبال استونی دو بار گلزنی کند تا از رکورد گلزنی اسون ریدل پیشی بگیرد و به برترین گلزن تیم ملی فوتبال سوئد تبدیل شود. در مجموع، او ۶۲ گل در ۱۱۶ بازی برای تیم ملی فوتبال سوئد زده است. در ۲۱ ژوئن ۲۰۱۶، ابراهیموویچ اعلام کرد که پس از بازی های جام ملت های اروپا ۲۰۱۶ از بازی های ملی خداحافظی می کند و آخرین بار در مسابقهٔ برابر بلژیک به میدان رفت. زلاتان پس از ۴ سال دوری از تیم ملی سرانجام در سال ۲۰۲۰ و درسن ۳۹ سالگی به عرصه ملی بازگشت.
در ۴ سپتامبر ۲۰۰۴، ابراهیموویچ ۴ گل به تیم ملی فوتبال مالت زد و نخستین هت تریک و پوکر بین المللی خود را انجام داد. با ۶ گل، تیم ملی فوتبال مالت بیش از دیگر تیم ها از ابراهیموویچ گل خورده است. ۴ گل به تیم ملی فوتبال مالت در مرحلهٔ مقدماتی جام جهانی فوتبال ۲۰۰۶، ۳ گل به تیم ملی فوتبال فنلاند در مرحلهٔ مقدماتی جام ملت های اروپا ۲۰۱۲، ۴ گل به تیم ملی فوتبال انگلستان در دیداری دوستانه در سال ۲۰۱۲ و ۳ گل به تیم ملی فوتبال نروژ در دیداری دوستانه در سال ۲۰۱۳، چهار هت تریک بین المللی ابراهیموویچ را تشکیل می دهند. او بیش از نیمی از گل های خود را در خانهٔ تیم ملی فوتبال سوئد زده است که شامل بیست گل در فرندز آرنا، یازده گل در ورزشگاه روسوندا، پنج گل در ورزشگاه اولوی، دو گل در ورزشگاه سوئدبانک و یک گل در ورزشگاه گاملا اولوی می شود. از نظر گونهٔ رقابت ها، ابراهیموویچ بیشتر در مسابقات مقدماتی گل زده است. او توانست در مسابقات مقدماتی جام ملت های اروپا ۱۹ گل بزند که ۱۱ گل آن در مرحلهٔ مقدماتی جام ملت های اروپا ۲۰۱۶ بود؛ جایی که دومین گلزن برتر رقابت ها شد و از روبرت لواندوفسکی، صدرنشین جدول گلزنان، تنها ۲ گل کمتر زده بود. او
در مسابقات مقدماتی جام جهانی فوتبال نیز ۱۹ گل زده است. او در جام جهانی گل نزد اما در جام ملت های اروپا موفق شد ۶ گل بزند. ۱۸ گل او نیز در مسابقات دوستانه به ثمر رسیدند. گل های بین المللی. ""گل زده" نتیجهٔ مسابقه را پس از گل ابراهیموویچ نمایش می دهد. گل های تیم ملی فوتبال سوئد در سمت راست آمده اند."
مگ وین اوون (؛ زادهٔ ) بازیگر اهل بریتانیا است. از فیلم ها یا برنامه های تلویزیونی که وی در آن نقش داشته است، می توان به "غرور و تعصب"، "گاسفورد پارک"، "دوئل بازها"، "تسخیر"، "خبر داغ" و "ونیتی فر" اشاره کرد. وی در سال های پایانی عمر مبتلا به آلزایمر بود. در نوامبر ۲۰۲۲، گزارش شد که دوستش، برایان مالام، که مگ به او وکالت تام داده بود، به جرم کلاهبرداری و سرقت ۶۵٬۰۰۰ پوند از حساب های بانکی او اعتراف کرده و به ۳۲ ماه زندان محکوم شده است.
روری مک گرگور (؛ زادهٔ ) بازیگر اهل بریتانیا است. از فیلم ها یا برنامه های تلویزیونی که وی در آن نقش داشته است می توان به "در واقع عشق" و "مأموران مخفی" اشاره کرد.
مایکل کولتر (؛ زادهٔ ۱۹۵۲) فیلم بردار اهل بریتانیا است.
جوانا پیج (؛ زادهٔ ) بازیگر اهل بریتانیا است. وی دانش آموخته آکادمی سلطنتی هنرهای دراماتیک است. از فیلم ها یا برنامه های تلویزیونی که وی در آن نقش داشته است، می توان به "در واقع عشق"، "از جهنم"، "مارپل آگاتا کریستی"، "دکتر هو"، "دیوید کاپرفیلد"، "مادمازل ژولی" و "روز دکتر" اشاره کرد.
بهرام پنجم یا وهرام پنجم (به پارسی میانه: 𐭥𐭫𐭧𐭫𐭠𐭭 ؛ ۴۰۰ تا ۴۳۸ میلادی)، مشهور به بهرام گور، پانزدهمین شاهنشاه ایران و انیران از دودمان ساسانی بود که در سال ۴۲۱ میلادی جانشین پدر خود، یزدگرد یکم، شد و بر تخت شاهنشاهی ایران شهر نشست. بهرام گور تا سال ۴۳۸ میلادی، نزدیک به ۱۸ سال، پادشاهی کرد. او را در کودکی نخست به لَخمیان—جامعه ای از اعراب که به عنوان دست نشاندهٔ شاهنشاهی ساسانی بخشی از جنوب عراق امروزی را در اختیار داشتند—سپردند تا نزد آن ها پرورش یابد. پس از مرگ یزدگرد، بهرام با سپاهی که مُنذِر بن نُعمان در اختیار او گذاشته بود، به تیسفون (پایتخت ساسانیان) رفت و پس از حل اختلافات با بزرگان و همچنین شکست دادن خسرو، دیگر مدعی مقام پادشاهی، به سلطنت رسید. بهرام در اولین سال حکومتش با امپراتوری بیزانس وارد جنگ شد. این جنگ زمینهٔ دینی داشت و به دلیل اختلافات میان مسیحیان و زرتشتیان آغاز شد. در این جنگ ابتدا رومیان به پیروزی هایی رسیدند ولی با فرارسیدن سپاه منذر به یاری ساسانیان، نبرد ادامه یافت تا جایی که طرفین ادامه جنگ را بیهوده دیدند و معاهده ای مبنی بر صلح دینی منعقد کردند، ولی طی نقض قراداد اختلافات آن ها شدت
گرفت تا با پیشنهاد بهرام صلح دیگری صورت گرفت. پس از بسته شدن قرارداد صلح، اهالی دیلم بر سر این مسئله بر ضد بهرام شوریدند اما بهرام آنها را سرکوب کرد. در دوران بهرام حملات هپتالیان از شرق شدت گرفت و او برادرش نرسه را موقتاً بر تخت نشاند و به مبارزه با هپتال ها پرداخت و بهرام در این نبرد پیروزی هایی به دست آورد. همچنین، به هندوستان حمله کرد. ارمنستان از جمله مسائل دیگری که همواره مورد توجه ساسانیان و هم چنین بهرام بوده است که از اصلی ترین دلایل کشمکش های ایرانیان و رومیان بوده است. در دورانی که بهرام درگیر جنگ با اقوام شرقی بود، خاندان اشکانی ساکن ارمنستان این فرصت را مغتنم شمردند و بر ارمنستان چیره شدند، ولی بعد از مدتی در اثر درگیری با ناخارارها تضعیف شدند و ارمنستان بار دیگر جزو ایالات ایران گشت. در دورهٔ بهرام در اثر رفتار خشونت آمیزی که با مسیحیان داشت به مهاجرت اجباری آن ها منجر شد اما رفتار او با یهودیان کاملاً مسالمت آمیز بود و عده ای آن را ناشی از یهودی بودن مادر بهرام می پندارند. بهرام از جمله شناخته شده ترین پادشاهان ساسانی است که داستان های بسیاری را در ادبیات فارسی به او نسبت داده و شعرهای فراوانی
را راجع به او سروده اند. مرگ بهرام نیز در ادبیات با افسانه پیوند خورده است، به طوری که در پی شکار گوری به باتلاق فرورفته است. او به شکار گورخر علاقه بسیاری داشت و در تاریخ های سنتی آمده است که نهایت یک روز در حین شکار گور در باتلاقی فرورفت از دنیا رفت. ریشهٔ نام. بهرام از کلمهٔ ایرانی باستان «Vṛθragna» و اوستایی «Vərəθraγna» به معنی «خدای پیروزی» گرفته شده است و معادل آن در زبان پارسی میانهٔ «Warahrān» و «Wahrām» (که بیشتر «wlhlʾn» تلفظ می شود)، در و زبان پارتی «*Warθagn» است که به صورت قرضی در زبان ارمنی «Vahagn» و به صورت «Wa(r)hrām» (که «wryhrm» تلفظ می شود) به صورت قرضی در زبان ارمنی «Vrām» تلفظ می شود. نام بهرام در اوستایی «وِرِثرَغنه» و در فارسی میانه «وَرَهران» و «وَهرام» بوده و معنی آن «آمادهٔ نبرد» و «پیروزمند» است. بهرام نه تنها در منابع اسلامی متقدم، بلکه در بعضی از متن های پهلوی مانند زَندِ وَهمَن یَسن و شهرستان های ایران نیز به لقب «گور» مشهور گشته است؛ و حتی در یک شعر فارسی مجعول منسوب به خود بهرام نیز این لقب آمده است. بر اساس برخی روایت ها، شهرت وی به «گور» به سبب علاقه یا چیره دستی او در شکار
گورخر بوده است. از وی در ادبیات فارسی با لقب های دیگری چون «گورخان» و «صحرانشین» نیز یاد شده است. وضعیت سیاسی و اجتماعی پیش از بهرام. در سده چهارم، می توان گفت که مسیحیت تبدیل به تهدیدی جدی برای کیش زرتشتی شده بود و پذیرش آن توسط ارمنی ها باعث شده بود تا پیوند آنان با رسوم باستانی شان فراموش شود. ارمنستان و گرجستان با پذیرش مسیحیت، به امپراتوری روم شرقی نزدیک تر شده بودند. امپراتورهای روم، خودشان را رهبران تمامی مسیحیان دنیا می شمردند و به این ترتیب، مسیحیان شاهنشاهی ساسانی مورد ظن بودند. شاهان قدرتمند ساسانی همچون شاپور دوم به گسترش مسیحیت واکنش نشان داده و مسیحیان را مورد آزار و اذیت قرار داده بودند. شاپور دوم که شاهی قدرتمند بود، امنیت را در داخل شاهنشاهی و در مرزهای آن برقرار کرده بود و در کنترل قبایل بیابان گرد هم موفق بود. پس از او، سه شاه بر تخت شاهنشاهی نشستند که یکی پس از دیگری توسط اشراف و بزرگان خلع شده و به شکل خشونت آمیزی به قتل رسیده بودند، پایان ناگهانی زندگی اردشیر دوم و بهرام چهارم، گواهی بر قدرت دسیسه بازی و توطئه گری اشراف زادگان در اجرای خواسته های خویش و تحمیل آن به حکومت مرکزی و ناکام ی
ابی کوشش های دراز مدت شاپور دوم در استواری اقتدار حکومت مرکزی است. فرمان روایان پی درپی از جهت توانایی رزمی یا برتری شخصیت، چندان برجسته نبودند. با وجود اینکه شاپور سوم، دست نشانده اشراف زادگان ساسانی بود، ولی به توطئه و تحریک همان ها کشته شد؛ چرا که سعی کرده بود روابط دوستانه با امپراتوری روم برقرار کند. با وجود اینکه یزدگرد، دست نشاندهٔ اشراف زادگان بود، اما در سلطنت خود بارها توفیق یافت تا از توسعهٔ نفوذ ایشان جلوگیری کند. قبل از رسیدن به پادشاهی به نیک رفتاری و خوش خلقی معروف بود و این مسئله، عامل عمدهٔ رضایت اشراف زادگان مخالف بهرام چهارم در به قدرت رسانیدن او بود. بنابراین یزدگرد یکم باید به این روند واکنش نشان می داد و او این کار را با کشتن بسیاری از اشراف و بزرگان انجام داد و در نتیجه «بزه کار» لقب گرفت. در طول سلطنت یک از این سه شاه، بهرام چهارم، ارمنستان استقلال خود را از دست داده، بخش غربی آن تبدیل به یکی از استان های روم شد و بخش شرقی آن تحت فرمان روایی ایرانی ها درآمد. از این مرحله به بعد، شاهان دیگر خودشان را از نژاد خدایان نمی دانستند و در عوض فرمان روایی این جهانی که پرستنده مزدا بودند، به شما
ر می رفتند. نسب و نیا. گزارش های تاریخیِ متفاوتی پیرامون نیا و نسب ساسانیان به ویژه اردشیر، بنیانگذار سلسله ساسانی وجود می دارد. براساس گزارش طبری، اردشیر پسر بابک پسر ساسان بوده است. روایت دیگری که در کارنامهٔ اردشیر بابکان می باشد، و شاهنامهٔ فردوسی نیز همان را بیان داشته، چنین آورده که اردشیر، زادهٔ ازدواج ساسان —فردی از نوادگان دارا— با دختر بابک، حاکمی محلی در ایالت پارس بوده است. در شاهنامهٔ فردوسی بر تبار شرقی ساسان یاد شده است که ممکن است نشان از آن بدارد که خاندان وی از شرق آمده بودند. به هرروی و با وجود همهٔ این دشواری ها می توان گفت که اردشیر که خود را از تبار ایزدان می نمایانده، ممکن است ساسانیان «ساسان» را به مرتبهٔ خدایی رسانده باشند. منابع اولیهٔ اسلامی که برگرفته از روایات ساسانی اند، بر عارف و زاهد بودن ساسان تأکید داشته اند و در حقیقت تبارجای ساسان را هندوستان —که مرکز ریاضت است— ذکر کرده اند. تنها بدین روش بود که اردشیر توانست تبار دوگانهٔ اشرافی-مذهبی برای خویش برسازد. شگفت نیست که در روایات مذهبی ساسانی، بر تبار مذهبی اردشیر و در گزارش های سلطنتی بر نیای اشرافی وی تأکید و سپس به روایات مذ
هبی از او پیوند داده می شود. به هرروی ساسان هر که بوده و هر کجا می زیسته، بومی پارس نبوده و در منابع، شرق و غرب فلات ایران به عنوان خاستگاه اش ذکر شده است. تولد و سال های پیش از حکومت. تولد. بهرام پنجم، پسر یزدگرد یکم، پانزدهمین پادشاه ساسانی، بود. منابع مختلف، نسبِ یزدگرد را مورد تردید قرار داده که در این باب اختلاف نظرهای فراوانی داشته اند. عده ای از مورخان اسلامی همان طور که بلعمی در ترجمهٔ تاریخ طبری نوشته است، او را فرزند شاپور سوم و عده ای نیز او را فرزند بهرام چهارم دانسته اند. برای نمونه، حمزهٔ اصفهانی او را پسر بهرام معرفی کرده است، اما دینوری ادعا کرده که یزدگرد پسر شاهپور بود و پس از عموی خود زمام حکومت را به دست گرفت، ولی ابن اثیر از قول دیگر مورخان می نویسد، یزدگرد پسر بهرام کرمانشاه نبوده است بلکه برادرش بوده است که بعد از او به سلطنت رسید. طبق گزارشی از "اخبار الطوال" دینوری، هنگام مرگ یزدگرد، پسرش بهرام در خورنق حیره تحت سرپرستی منذر بوده است که پدرش یزدگرد او را در کودکی بدانجا فرستاد تا در جایی خوش آب و هوا تربیت شود، بنابه گزارش "شهرستان های ایرانشهر"، او از یک زن یهودی به نام شوشان دخت زاد
ه شد. شوشان دخت همسر یزدگرد و فرزند راس جالوت رهبر یهودیان بوده است و به همین خاطر، یهودیان بهرام را نه تنها پادشاهی زرتشتی بلکه پادشاهی یهودی دانسته اند و بلعمی بر این باور بوده است که بهرام پسر یزدگرد اول بود که طبق خواسته او برای تربیت نزد منذر به حیره فرستاده شد و حمزه اصفهانی نیز در کتاب تاریخ پیامبران و شاهان این گفته را تأیید می کند. بر اساس آنچه ثعالبی گفته است، فرزندان یزدگرد در کودکی جان خود را از دست می دادند و با تولد بهرام در هشتمین سال حکومت پدرش، مهر او بر دل یزدگرد نشست و در نگاهداری از او تلاش زیادی کرد. اختربینان دربار طبق خواستهٔ یزدگرد به پیشگویی زندگی بهرام پرداختند. آن ها با نگاه کردن به حالات مختلف آسمان، از پادشاه شدن بهرام و کامیابی او در آینده و تربیتش در جای خوش آب و هوا خبر دادند و به یزدگرد توصیه کردند که بهرام جایی دور از خانه پرورش یابد، یزدگرد که از این خبر شاد گشت به آن ها هدایای ارزشمندی بخشید و در میان اقوام مختلف که در بارگاه او حضور داشتند، اعراب را به این منظور برگزید. فردوسی نیز می گوید: طبری از زاده شدن بهرام چنین روایت می کند: زندگی در حیره. یزدگرد، از منذر بن نعمان ــ
که حاکم دست نشانده ایران در حیره بود ــ خواست تا بهرام نزد خود در حیره ببرد و خود مسئولیت تربیت وی را برعهده بگیرد. یزدگرد، منذر را به واسطه قبول درخواست وی هدایا داد و او را "رام ابزود یزدگرد" (شادی یزدگرد افزود) خطاب کرد. در این دوره دولت حیره که توسط لخمیان اداره می شد که در اوج شکوفایی خود به سر می بردند اما از مناطق دست نشاندهٔ دولت ساسانی محسوب می شدند. طبق گفته اختربینان، حیره از هر نظر بهترین مکان برای رشد پادشاه آیندهٔ ایرانشهر بود. منذر بن نعمان که بهرام را به دربار خود برد، در بهترین جای حیره توسط داییگان تازی و ایرانی ــ که به داشتن خرد، فضیلت و تنی سالم مشهور بودند ــ پرورش داد و کاخ های زیبای خورنق و سدیر را برای استراحت بهرام بنا کرد و تمام تلاش خود را برای گرامی داشتن بهرام انجام داد. گفته می شود، هنگامی که بهرام به پنج سالگی رسید، از منذر در خواست کرد تا اسب سواری، تیراندازی و دبیری را به او بیاموزند. منذر در جوابش گفت که هنوز برای چنین هنرهایی بسیار جوان است اما بهرام هم به او یادآوری کرد که از تبار پادشاهان است و برای آمادگی رسیدن به پادشاهی، باید در انواع دانش را فرا بگیرد و در آن ها پیشر
فت کند و این ویژگی هایی است که او را به عنوان پادشاه از دیگران متمایز می کند. با سخنان بهرام، منذر از یزدگرد خواست تا تیراندازان، اسب سواران، دانشمندان پارسی و رومی و داستان گویان عربی را برای تربیت بهرام به درگاه او بفرستد. وقتی بهرام به ۱۴ سالگی رسید، در همهٔ هنرهایی که آموزش دیده بود حتی از استادان خود نیز پیشی گرفت و در انتخاب اسبان و رام کردن آن ها تبحر خاصی داشت. هم چنین فرهنگ مردمان حیره را نیز به خوبی فراگرفت. بازگشت به ایرانشهر. طبق گفتهٔ طبری، شاهزاده بهرام پس از آن که انواع هنرها و مهارت ها را فرا گرفت، به سوی یزگرد بازگشت اما یزدگرد که با پسران خود رفتار درستی نداشت او را به خدمت و رنج زیاد واداشت. در این هنگام، تئودئوس برادر امپراتور روم، آرکادیوس، که به نزد یزدگرد آمده بود، بهرام بااصرار او توانست بار دیگر به حیره بازگردد. اما ثعالبی می گوید که بهرام به دلیل این که روزی پیش تخت پدر به خواب رفته بود توسط پدر در ایوان شاهی محبوس شده بود و تنها در جشن نوروز و سده می توانست شاه را ملاقات کند تا این که با وساطت نماینده امپراتور روم آزاد شد و به حیره رفت و تا پایان کار او به عیش و نوش پرداخت. این پادش
اه که به پادشاه تاریخ و افسانه شهرت دارد، همان طور که پیداست در باب هر بخش از زندگی وی نظرات مختلفی وجود دارد که بعضی جنبهٔ تاریخی و بعضی جنبهٔ افسانه ای دارند. گزارش های تاریخی حاکی از شیوهٔ زندگی بهرام هیچ نشانه ای از تبعید وجود نداشته است و حتی او برای رسیدن به سلطنت در حیره تربیت می شده است. هم چنین طبق منابع تاریخی که از دوران ساسانی به دست آمده است و همچنین منابع ارمنی و گرجی همزمان با این دوره، در این دوره شاهزادگان به ویژه ولیعهد باید تمام دانش ها و فنون و رسوم مناسب با پادشاهی را فرا می گرفت و صفات های اخلاقی همچون خویشتن داری را می آموخت. بدین منظور نهادی به نام دایگانی وجود داشت که این کار را انجام می داد. مطابق با اسناد و گزارش های که به دست ما رسیده است در نهاد دایگانی که به پرورش شاهزادگان خاندان سلطنتی نیز شهرت داشت، بسیاری از شاهزادگان حتی خاندان های نژادهای ایرانشهر در دورهٔ ساسانی فرزندان خود را به این نهاد می سپردند و یکی از مشهورترین مثال هایی که درین باره وجود دارد، پرورش یافتن بهرام گور نزد منذر بن نعمان در حیره است. اما عدهٔ از پژوهشگران تاریخ معتقدند که بهرام در حیره زندگی تبعید گونه ا
ی داشته است، نولدکه می گوید که نوع تربیت بهرام سبک ایرانی داشته است و عربی نبوده است و این خود نشان دهنده این است که بهرام از کودکی در حیره پرورش نیافت و این خود ما را به شک در مورد تبعید شدن بهرام می اندازد و این نکته را نیز باید به یاد داشت که اگر تمام داستان پرورش بهرام در حیره توسط پادشاهی عرب افسانه باشد، پس علت این که بهرام در میان عرب ها بوده است را می توان درگیری و کشمکش های بزرگان دربار را پیش از مرگ یزدگرد دانست. حیات سیاسی. درگیری ها با بزرگان پیش از رسیدن به سلطنت. با مرگ یزدگرد در سال ۴۲۱ میلادی که احتمال داده می شود با دسیسهٔ اشراف از بین رفته باشد، بزرگان و خاندان های بزرگ که می توان "وستهم (یا گستهم)، اسپهبد بابل"، "یزدگشنسب پاذگسبان"، "پیرک" از خاندان مهران، "گودرز" دبیر لشکر، "گشنسب آذرویش" ناظر مالیات اراضی و "پناه خسرو روانگان" مدیر خیرات و وقف را نام برد. این افراد با توجه به سیاست که یزدگرد در پیش گرفته بود، با یکدیگر متحد شدند تا پسران او را برای نشستن بر تخت شاهی از میان بردارند. پسران یزدگرد، شاپور، بهرام، نرسه بودند. شاپور، پس از مرگ ورامشاپوه، شاه ارمنستان، از جانب پدر، به عنوان نائ
ب السلطنه به ارمنستان فرستاده شد که پس از مرگ یزدگرد، برای نشستن بر تخت شاهی به دربار تیسفون رفت اما توسط اشراف یا بنا به روایتی توسط شورشیان ارمنی به قتل رسید. با وجود این که بزرگان از لیاقت بهرام برای شهریاری آگاه بودند؛ ولی بر این باور بودند که چون او در نزد اعراب حیره تربیت شده، خوی عربی دارد و با فرهنگ و مناطق مختلف ایران آشنایی ندارد و اشراف، شاهزاده خسرو را که از نوادگان اردشیر بابکان به شمار می رفت را به سلطنت نشاندند و نرسه که کوچک بود، نمی توانست کاری انجام دهد. در این میان بهرام به شدت خشمگین شد از منذر که نزد او پرورش یافته بود کمک خواست و منذر نیز دو گروه از سواره نظام های خود به نام تنوخ که از اعراب تشکیل شده بودند و سواران ایرانی به نام سفید رخشان را به سرکردگی پسرش نعمان با بهرام راهی تیسفون شدند. در این هنگام بزرگان با دیدن اوضاع سخت آشفته و هراسان شدند و بنابراین با بهرام و منذر به مذاکره پرداختند و اقرار کردند که سیاست های یزدگرد آن ها را واداشت تا از به سلطنت رسیدن فرزندانش ممانعت کنند. طبق روایت هایی که با افسانه ترکیب شده، بهرام از رفتار و ظلم هایی که پدرش روا داشته ابراز تاسف کرد تا به
نحوی از بزرگان و روسا دلجویی کند، او به خداوند و فرشتگان و موبدان سوگند یاد کرد تا بدخویی ها و ستمگری های پدر را جبران کند هم چنین او وعده داد تا مالیات را کاهش دهد و موقعیت خاندان های کهن و مرزبانان و اسواران را بالا برد و حقوق سپاهیان را افزایش دهد و اگر تا پایان اولین سال فرمانروایی نتوانست کارهایی که متعهد شده را انجام دهد از سلطنت چشم پوشی کند و به فردی شایسته بسپارد؛ و به گفته های موبدان و پیشنهادهای خردمندان توجه کند و و بزرگان ایرانی از یک سو از گفته های بهرام خرسند شده و از سویی دیگر از جنگ با بهرام بیمناک شدند و برای هم اندیشی گرد آمدند و خود دو دسته را تشکیل دادند. دسته ای که با سخنان بهرام موافق بوده دسته ای نیز خواستار سلطنت خسرو بودند. با وجود اینکه تخت شهریاری حق بهرام بود ولی برای از بین بردن اختلافات پیشنهادی به آنان عرضه کرد به صورتی که به نبرد تن به تن با خسرو بپردازد یا این که با قرار دادن تاج و تخت پادشاهی در میان دو شیر، یکی از این دو آن را به دست آورد، در واقع انتصاب پادشاه را به خداوند واگذار کند. ایرانیان که از قدرت و جنگاوری بهرام آگاه بودند، دومین پیشنهاد را برگزیدند و سپهبذ بستام ش
یرها را نزدیک تاج آورد، بهرام که در انواع فنون جنگی تبحر داشت هر دو شیر را کشت و خسرو نیز از انجام این کار امتناع ورزید در نتیجه در میان حیرت همگان، صاحب تاج و تخت شد. خسرو و بزرگان شادباش خود را به بهرام عرضه داشتند و روز دیگر از نعمان خواستند تا شاه اشتباهات گذشته آنان را ببخشد. حیات نظامی. جنگ با روم. در سال ۴۲۱ میلادی میان ایران و بیزانس جنگ پس از اعدام تعدادی از مسیحیان که قصد حمله به آتشکده ها را داشتند، درگرفت. زمینه های این جنگ از قبل فراهم شده بود. فرمانده بیزانس، آردابوریوس، با گذشتن از ارمنستان و دجله به میان رودان رسید و در آن جا ایرانیان را به فرماندهی مهرنرسه از پای درآورد. مهرنرسه و سپاهیانش که از رومیان شکست خورده بودند و توان مقابلهٔ دیگری را نداشتند، به قلعه نصیبین گریختند و آردابوریوس آنان را تا پشت دیوار نصیبین تعقیب و محاصره کرد و این محاصره تا رسیدن بهرام و ایرانیان به همراه اعراب حیره به فرماندهی نعمان بن منذر ادامه داشت و با رسیدن آنان، رومیان تمام ادوات خود را سوزاندند و پا به فرار گذاشتند چون می دانستند که مقاومت در برابر سپاه پر قدرت بهرام بی فایده است و بهرام نیز به سوی آنان شتافت