Payamvdn/NorthPersian_fa_wiki huggingface dataset:
مأموریت مشترک انرژی تاریک یا (جی دی ای ام JDEM) یک کاوشگر فضایی پروژهٔ انیشتین بود که برای تمرکز پیرامون بررسی انرژی تاریک برنامه ریزی شده بود. جی دی ای ام با همکاری بین ناسا و وزارت انرژی ایالات متحده آمریکا به وجود آمده است. در اوت ۲۰۱۰, کمیتهٔ فیزیک و اخترشناسیِ بنیاد ملی علوم مأموریت گستردهٔ تلسکوپ نقشه برداری میدان باز فروسرخ یا (دبلیوفیرست WFIRST) را پیشنهاد داد؛ برنامهٔ تغییر نام یافتهٔ پیشنهادهای منحل شدهٔ SNAP, Destiny, ADEPT و امگا JDEM، جایگزینی که به عنوان بالاترین اولویت برای توسعه و تکمیل در حدود ۲۰۲۰ پیشنهاد شد. این تلسکوپ ۱٫۵ متری با ۱۴۴ مگاپیکسل HgCdTe آرایه سطحی فاصله کانونی، واقع در نقطهٔ لاگرانژی L2 خواهد بود. انتظار می رود هزینهٔ انجام این پروژه در حدود ۱٫۶ میلیارد دلار باشد. پیشنهادهای مطرح پیشین. تلسکوپ فضایی انرژی تاریک (Destiny)Dark Energy Space Telescope کاوشگر فضایی ابرنواختر / Supernova/Acceleration Probe (SNAP). جستارهای وابسته. کاوشگر نقشه بردار فروسرخ میدان وسیع
"آواز اجساد بی گور (به انگلیسی: Sing, Unburied, Sing)" یک رمان سبک داستانی نوشته شده توسط جسمین وارد است که در سال ۲۰۱۷ توسط انتشارات پسران چارلز اسکریبنر منتشر شد. این رمان در مورد پویایی خانواده ای در شهر داستانی ای در منطقه میسیسیپی است. همچنین این رمان، نقدهای بسیار مثبتی را دریافت کرد و توسط نیویورک تایمز به عنوان یکی از ۱۰ بهترین کتاب سال ۲۰۱۷ انتخاب شد. تاریخ انتشار. این کتاب سومین رمان جسمین وارد است که در تاریخ ۵ سپتامبر ۲۰۱۷ توسط انتشارات پسران چارلز اسکریبنر منتشر شد.
گئومگوان گایا (۴۳ الی ۵۳۲)، همچنین شناخته شده با نام بون گایا (본가야, 本伽倻, "گایای اصلی")؛ یا گاراکگوک، شهرستان-ایالت حاکم بر کنفدراسیون گایا در دوره سه پادشاهی کره بود. اعتقاد بر این است که گئومگوان گایا در نزدیکی شهر امروزی گیم هه باشد. با رجوع به سامگوک یوسا، گئومگوان گایا از ۹ روستای متحد توسط امپراتور سورو به وجود آمد.
ویلیام آکرمن (؛ زادهٔ ) موسیقی دان، تهیه کننده موسیقی اهل ایالات متحده آمریکا است. وی از سال ۱۹۷۶ میلادی تاکنون مشغول فعالیت بوده است.
گریس کرولاین فولتن (زادهٔ ۱۷ ژوئیه ۱۹۹۶)، هنرپیشه، رقصنده و بازیگر تلویزیون اهل ایالات متحده آمریکا است. از فیلم ها یا برنامه های تلویزیونی که وی در آن نقش داشته است می توان به مجموعه تلویزیونی "استخوان ها" و فیلم های "،" "شزم!" و سقوط اشاره کرد.
جوره ( ; ) جزیره ای در هبریدهای داخلی اسکاتلند است. این جزیره ۳۶٬۶۹۲ هکتار مساحت دارد و در سال ۲۰۱۱ تعداد ۱۹۶ نفر ساکن داشته. در این جزیره بقایای سه اجاقی وجود دارند که حدود ۶٫۰۰۰ سال پیش ساخته شده اند.
اسکاتلند غیرکوهستانی یا دِ لُوْلَنْدْز () منطقه ای فرهنگی و تاریخی در اسکاتلند است که در جنوب و شرق این کشور قرار دارد. اسکاتلند غیرکوهستانی در تقسیمات جغرافیایی و کشوری به رسمیت شناخته نشده و مرزهای آن ها دقیق و به وضوح تعریف شده نیست.
گَلووِی () منطقه ای در جنوب غربی اسکاتلند است که شامل شایرهای تاریخی ویگ تاون شیر و کرککادبرایت شیر می شود. گالوی از غرب و جنوب به دریا و از شمال به تپه های گلووی و از شرق به رود نیث محصور می شود. مرز بین کرککادبرایت شیر و ویگ تاون شیر با رود کری معین می شود. این رود در طول تاریخی تغییر مسیر زیادی داشته و مرزهای این منطقه را دستخوش تغییر کرده. گونه ای گاو سیاه بدون شاخ به نام گاو گالووی به نام این منطقه نامگذاری شده است.
"نجات استخوان ها (به انگلیسی: Salvage the Bones)" رمان است که در سال ۲۰۱۱ توسط جسمین وارد نوشته و توسط انتشارات بلومزبری منتشر شده است، و در سال ۲۰۱۱ جایزه کتاب ملی را کسب کرده است. این رمان به بررسی وضعیت اسفبار خانواده طبقه کارگر آفریقایی-آمریکایی در می سی سی پی که برای رویارویی با طوفان کاترینا آماده می شوند، می پردازد.
نیمه دیگر من () کتاب خودزندگی نامه ای و آخرین اثر از نویسندهٔ آمریکایی سیدنی شلدون است که در سال ۲۰۰۵ منتشر شد.
بوف های ماهی خوار یا جغدهای ماهی خوار سرده ای از جغدان چندنیا از تیرهٔ جغدان راستین هستند که در شرق آسیا ،جنوب آسیا و جنوب شرق آسیا (از جمله بخش هایی از اندونزی) یافت می شوند .گرچه از نظر تاریخی در سردهٔ بوف های ماهی خوار قرار گرفته بودند، تجزیه وتحلیل ژنتیکی نشان داد که بهتر است آن ها را‎ در سردهٔ بوف ها قرار داد. چهار گونه به طور سنتی در این گروه قرار می گیرند:
اولْف کریسترسون (به ؛ زادهٔ ) سیاست مدار سوئدی است که از ۱۸ اکتبر ۲۰۲۲ به عنوان نخست وزیر سوئد خدمت می کند و از اکتبر سال ۲۰۱۷ رهبر حزب میانه رو است. او از سال ۱۹۹۴ تا ۲۰۰۰ از شهرستان استکهلم و از سال ۲۰۱۴ تا کنون از شهرستان سودرمانلاند نماینده ریکسداگ بوده است. وی در فاصله سال های ۲۰۱۰ تا ۲۰۱۴ وزیر خدمات اجتماعی بود. در ۱۱ دسامبر ۲۰۱۴، او به عنوان وزیر در سایه مالیه و سخنگوی سیاست اقتصادی حزب میانه رو منصوب شد. در ۱ اکتبر ۲۰۱۷ او به عنوان رهبر حزب میانه رو انتخاب شد. این حزب تحت رهبری او گشایشی نسبت به دموکرات های سوئد (SD) صورت داده و تا آخر سال ۲۰۲۱، یک ائتلاف دست راستی غیررسمی با آنان و دو حزب راست میانه حزب منحل شده آلیانس شکل داده بود. در انتخابات سراسری ۲۰۲۲ سوئد، این بلوک حزبی در ریکسداگ به اکثریت رسید که منجر به نخست وزیر شدن کریسترسون در ۱۷ اکتبر شد.
لوکاس تولنتینو کوئلو د لیما (؛ زادهٔ ) بازیکن فوتبال اهل برزیل است که برای باشگاه وستهام یونایتد بازی می کند.
یک هواکش پنجره یک نوع فن می باشد که در داخل قاب یک پنجره تعبیه می گردد. هواکش های پنجره برای چندین دهه برای حفظ دمای اتاق و تهویه در داخل خانه و محل کار در بخش کوچکی از هزینه های تهویه مطبوع مرکزی استفاده می شده اند. طراحی و عملیات. هواکش های پنجره برای قرار گرفتن شدن در پنجره های باز طراحی شده اند و معمولاً دارای پنل جداشونده برای پوشش کل پنجره می باشند. اکثر دستگاه ها یا یک هواکش بزرگ یا دو هواکش کوچک نصب شده در کنار هم دارند. اکثر هواکش های پنجره دو یا سه سرعت و برخی به صورت برگشت الکتریکی هستند به طوری که کاربر می تواند بین حالت ورودی و خروجی سوئیچ کند. تولیدکنندگان قابلیت هایی به مدل های خود در طول سالها افزوده اند. برخی از هواکش ها شامل ترموستات هستند که به نوبه خود فن خاموش اگر حرارت هوا قطره به یک نقطه خاص یا قابل تنظیم دریچه برای هدایت جریان هوا در یک جهت خاص است. هواکش های دیگر قابلیت های پیچیده الکترونیکی مانند کنترل از راه دور، به صورت خودکار خاموش کردن تایمرو دیمر-مانند متغیر-کنترل سرعت موتور. اکثر هواکش های پنجره ای امروزه از پلاستیک ساخته شده است. بسیاری از هواکش های قدیمی تر بیشتر از فلز از جا
مدات ساخته شده اند. هواکش های پنجره ای قدرتمندتر می تواند برای گردش هوا در سراسر خانه به عنوان یک کل خانه فن بکار گرفته شود.
روز آخر ژوئن یک بازی ویدئویی به سبک ماجراجویی و معمایی است که به دست کمپانی Ovosonico ساخته و games 555 آن را پخش کرده است. این بازی در اوت ۲۰۱۷ برای ویندوز و پلی استیشن ۴ انتشار یافت و مورد توجه مطلوب نقدکنندگان قرار گرفت.
مجتمع پردازش و بازیافت زباله آرادکوه از تأسیسات دفع و بازیافت پسماندهای شهر تهران است که در بخش کهریزک شهرستان ری استان تهران واقع شده است. مجتمع آرادکوه در کیلومتر ۲۳ جاده قدیم تهران-قم و در جنوب کهریزک واقع شده است. این مرکز روزانه به طور متوسط ۸۰۰۰ تن انواع پسماندهای مختلف از منابع مختلف تولید همچون مناطق ۲۲ گانه، شهرک و شهرهای اطراف، مراکز بهداشتی و درمانی، لجن و سرشاخه و … جهت امحا و دفع به این مرکز ارسال می شود. تأسیسات مختلفی در خصوص دفع و بازیافت پسماندهای شهر تهران در این مجتمع مشغول به فعالیت هستند که از آن جمله می توان به واحدهای پردازش، سایت هوادهی تولید کمپوست، واحدهای پالایش کمپوست، سامانه ریجکت سوز و واحد تصفیه خانه شیرآبه اشاره کرد. از مرکز بازیافت زباله آرادکوه به عنوان یکی از معضلات ترافیکی کهریزک یاد کرده اند. افزایش ظرفیت این سایت دفع زباله و همین طور حجم بالای زباله های ارسالی به آرادکوه موجب بروز مشکلات زیست محیطی بسیاری برای شهر تهران و محیط اطراف آن شده است. اثرات منفی بر محیط زیست. علی رغم اتمام ظرفیت آرادکوه و وجود مشکلات عدیده برای پذیرش زباله های بیشتر روزانه سی هزار تن زباله به ای
ن سایت منتقل می شود، ارتفاع برخی از کوه های زباله در این سایت به شصت متر می رسد. این مسئله موجب بروز مشکلات بسیاری برای محیط زیست شهر تهران شده است. ارتباط با بوی نامطبوع تهران. برخی گزارش ها حکایت از این داشته که منشأ بوی نامطبوع تهران این سایت دفع زباله است یا دست کم در تولید این بو که از سال ۱۳۹۷ و ۹۸ مکرراً در سطح شهر احساس می شده نقش دارد. رئیس اداره محیط زیست شهرستان ری در سال ۹۸ اظهار کرد که حین هوادهی پشته های کمپوست -که بوی نامطبوعی ایجاد می کند- هوا در حالت سکون بوده و باد نمی وزید و بابت همین بوی فوق دفع نشده و به تهران و شهر ری رسیده است.
برج سن-ژاک () یادمانی است واقع در منطقه چهارم پاریس، خیابان دو ریولی، خیابان نیکلاس فلامل. این برج ۵۲ متری در سبک گوتیک شعله سان، تنها باقی مانده کلیسای سده شانزدهمی سن-ژاک لا بوچری (سنت جیمز قصاب ها) است که در ۱۷۹۷ و طی انقلاب فرانسه ویران شد و تنها برج آن باقی ماند. تزئینات و معماری باشکوه این برج، تمول اهالی محله له ال که قصاب بودند را نشان می دهد. این کلیسا از ۱۵۰۹ تا ۱۵۲۳ میلادی، در دوره فرانسوای اول و برای گرامیداشت یعقوب بزرگ تر ساخته شده است. این اثر در ۱۹۹۸ در میراث جهانی یونسکو به ثبت رسید.
حدود ۱۰٫۰۰۰ سال پیش یکجانشینی، و به تَبَعِ آن معماری، از شام و میانرودان به آنچه امروزه ایران است گسترش یافت. جغرافیای ناهموار ایران سبب شد سکونت گاه های این سرزمین متفاوت از دشت های شام و میانرودان شکل بگیرند. نخستین این سکونت گاه ها را مردمان عصر حجر در جلگهٔ خوزستان برپا داشتند که قدیمی ترین نمونهٔ کاوش شده شان در ایران علی کُش است که در حدود ۹٫۰۰۰ سال پیش از خانه هایی تک اتاقی ساخته شده. باوجوداین، عمدهٔ دانسته های ما در مورد معماری سکونت گاه های ایران پیش از ابداع سفال از دره ها و دشت های اطراف زاگرس مرکزی می آید. یکی ازین سکونت گاه ها گنج دره است که نوآوری های معماری در آن سبب شده بود به نسبت ساخت وسازهای معاصر دیوارهایی نازک تر داشته باشد. در شمال غربی ایران ساکنانِ حاجی فیروز خانه هایشان را به دو بخش، یکی برای نشستن و دیگری برای کار، تقسیم می کردند و در جنوب شرقی، ساکنانِ تل ابلیس فضایی با کاربرد آیینی ساخته بوده اند. به سبب خشکی و ناملایمات جغرافیایی فلات مرکزی ایران، تا پیش از ابداع سفال در این منطقه استقرارهای چندانی صورت نگرفت. تنها سکونت گاه شناخته شدهٔ منطقه از این دوران تپهٔ غربیِ سنگ چخماق است
. تپهٔ شرقیِ سنگ چخماق هزار سال پس از تپهٔ غربی و پس از ابداع سفال ساخته شده و گذار از فرهنگ بدون سفال به فرهنگ با سفال را در آن می توان دید که مدلل بر دورهٔ تحول مهمی در مسیر تکامل مدنیت است. سکونت گاه معرف جوامع نوسنگی با سفال در فلات مرکزی ایران تپهٔ زاغه است. در تپهٔ زاغه خانه ها به تناسب نوع فعالیت اقتصادی (کشاورزی یا دامداری) ساخته شده اند و به نظر می رسد نوعی نظام طبقاتی شکل گرفته بوده. همچنین در این دوران در تپهٔ شمالی سیلک برای ساخت اتاق های راست گوشه از خشت قالبی استفاده شده که تحول مهمی در معماری به شمار می رود. در حدود ۵٫۴۰۰–۵٫۳۰۰ سال پیش (در عصر برنز) شهرهایی بازرگانی در ایران برآمدند که احتمالاً در شبکهٔ فرهنگی مشترکی با هم پیوند داشته اند. شوشِ پیشاایلامی از مهم ترین این شهرها در جنوب غربی ایران بوده که امروزه اثری از آن نمانده. دور شهرهای ملیان و انشان دیوار حصار دفاعی کشیده بودند و فرمانروایی ایلامی نیز کاخ و آرامگاهی در هفت تپه ساخته بوده است. در این دوران در تپه یحیی در جنوب شرقی ایران ساختمانی بزرگ برای بازرگانان غیربومی ساخته شده بوده و در همین منطقه شهر سوخته بافتی پیچیده داشته که به حوز
ه های کارکردی مختلف تقسیم شده بوده است. در گودین تپه در زاگرس مرکزی معابر شهری کوچکی ساخته شده بوده اند که برخی ارابه رو بوده و در دو طرف آن ها مغازه یا کارگاه هایی قرار داشته. در عصر برنز در تپهٔ جنوبی سیلک در فلات مرکزی ایران محله هایی با خانه های مسکونی و کوچه هایی در اطراف خانه ها ایجاد شده که با خانه های روستایی امروزی اطراف کاشان سنخیّت دارد. در همین دوران یک سوم فضاهای شهری تپه حصار به فعالیت های تولیدی اختصاص داشته و ظاهراً مردمان آن ثروتی قابل توجه اندوخته بوده اند. در فلات شمالی ایران هم در تورنگ تپه سازهٔ خشتی بزرگی ساخته شده بوده که با زیگورات بزرگ اور-نامو هماوردی می کرده. در عصر برنز، شمال غربی ایران حوزه ای فرهنگی تشکیل می داده که از بقیهٔ ایران متمایز بوده است. در شمال دریاچهٔ ارومیه سکونت گاه ها به الگوی تثبیت شده آناتولی و قفقاز جنوبی نزدیکند. از سکونت گاه های جنوب دریاچهٔ ارومیه به علت کاوش های محدود الگویی در دست نیست. در اواخر عصر برنز شهرهای ایران به تدریج دچار زوال شدند. سه-چهار قرن بعدتر نخستین مردمان آریایی به ایران وارد آمدند و سبب تغییراتی فرهنگی شدند که مبدأ عصر آهن در ایران است. د
ر این زمان در حسنلو در شمال غربی ایران ساختمان هایی عظیم ساخته شد که نشان از حضور طبقهٔ اربابی قدرتمندی دارد. تالارهای ستون دار در این ساختمان ها اولین نمونهٔ شناخته شدهٔ این گونهٔ ساختمانی در ایران است. که بعدها در تالارهای تپهٔ شرقی باباجان در زاگرس مرکزی و در معماری هخامنشی پژواک شد. اثر برجستهٔ عصر آهن در جنوب غربی ایران چغازنبیل است که در آن دوران مهم ترین مرکز مذهبی مردمان ایلامی بوده و از شاخص ترین زیگورات های جهان باستان به شمار می رود. در این دوران در تپهٔ جنوبی سیلک نیز دور دیگری از سکونت آغاز شد که مهم ترین اثر معماریش قلعه ای است که روی صفه ساخته شده بود. این فن ساخت وساز نیز بعدها به یکی از مشخصه های معماری مادها و هخامنشیان تبدیل شد. عصر حجر. مبدأ یکجانشینی، انقلاب نوسنگی است که حدود ۱۱٫۰۰۰ سال پیش در سرزمین شام شروع شد و در جریان آن جوامعی که پیش از آن شکارچی-گردآورنده بودند روی به «اهلی کردن» گیاهان و حیوانات (کشاورزی و دامداری) آوردند و تغییر محل زیستشان از محیط طبیعی به «محیط مصنوع معمارانه» موجب پدید آمدن روشی بکر از زندگی شد. حدود ۱٫۰۰۰ سال طول کشید تا این وقایع به ایران گسترش یابد. شواهد
کنونی حاکی از آن است که کشاورزی از سرچشمه اش در کرانهٔ شرقی مدیترانه به میانرودان صادر شده و با گذر از عرض ایران به سوی آسیای مرکزی گسترش یافته. از آنجا که بین جغرافیای فلات ایران و دشت های میانرودان و شام تفاوت های فاحشی هست، سکونت گاه های نوسنگی ایران با دیگر سکونت گاه های نوسنگی خاور نزدیک هماهنگ نیستند. توپوگرافی ناهموار غرب ایران، کمبود زمین قابل کشت، و همچنین گستردگی استفاده از کشت دیمی باعث شد جمعیّت ایران از میانرودان کوچک تر و پراکنده تر بماند؛ در نتیجه ساختار جوامع نوسنگیِ میانرودان پیچیده تر و بزرگ تر از جوامع ایران (که غالباً شکل «واحد خانوادگی» داشتند) بود. سکونت گاه های نوسنگی فلات ایران غالباً در مجاورت منابع آب و زمین های حاصلخیز ساخته می شدند. هر سکونت گاه بین ۵۰ و ۱۰۰ نفر جمعیّت داشت و شامل خانه هایی از خشت خام، چادر، یا کپر و همچنین آغل هایی برای نگهداری احشام می شد. شکل این خانه ها و نحوهٔ به هم پیوستن آن ها برای تشکیل سکونت گاه های کوچک، الگوی روستاهای منطقه تا به امروز بوده است. به نظر می رسد در این جوامع سلسله مراتب و اختلاف طبقاتی آشکاری وجود نداشته، چرا که نشانی از سازه های خاص با کار
کرد یادمانی نیست. تدفین مردگان در زیر کفِ خانه ها، در زیر فضای باز سکونت گاه، و گاه در داخل خانه ای رهاشده انجام می شد. باستان شناسان سکونت گاه های دوران نوسنگی را به دو گروه کلی «نوسنگی پیش ازسفال» و «نوسنگی با سفال» تقسیم می کنند. ایشان همچنین قائل به وجود دوران گذاری بین دوران نوسنگی و عصر برنز هستند که به «دوران مس سنگی» موسوم است. جنوب غربی ایران. به گفتهٔ فرانک هول، شروع استقرارهای نوسنگی در فلات ایران را باید در جلگهٔ پست خوزستان و محوطه هایی مانند تپهٔ علی کُش، چغابنوت، و چغاگلان دانست. اولین سکونت گاه در ایران در حدود ۹٫۰۰۰ سال پیش به شکل خانه هایی تک اتاقه در علی کُش (در فاز معروف به بُزمُردهٔ آن) ساخته شده اند که دیوارهایی به ضخامت ۲۵ تا ۴۵ سانتی متر از خشت هایی به ابعاد ۲۵ ۱۵ ۱۰ سانتی متر داشته اند. احتمالاً هر خانه اجاقی داشته که در محوطهٔ خانه تعبیه می شده. چغابنوت هم در دوران نوسنگی پیش ازسفال و اوایل دوران نوسنگی باسفال مسکون بوده. در بازمانده های دوران نوسنگی پیش ازسفال مجموعه ای از اجاق ها یا گودال های آتش کاوش شده ولی خانه ای از این دوران یافت نشده. از سکونت گاه باسفال (معروف به فاز ۰) خانه
های خشتی کوچکی بازمانده است. چغابنوت از معدود محوطه های نوسنگی ای است که پس از انقلاب ۱۳۵۷ ایران کاوش شده. از دیگر سکونت گاه های منطقه باید به «تپه تولایی» اشاره کرد که قدمتش به اوایل عصر نوسنگی با سفال می رسد و به عنوان چراگاه فصلی مردمانی عشایری به کار می رفته که در سازه هایی چادرمانند می زیسته اند و در جای دیگری از جلگهٔ نیمه خشک خوزستان به طور محدود کشاورزی می کرده اند. یافته ها در تپهٔ تولایی شامل دیوارهای بیرونی و سکوهای داخلی سازه ای می شود که مشابه انبارهایی است که عشایر امروزی منطقه برای ذخیرهٔ دارایی هایشان بالاتر از سطح زمین استفاده می کنند. از سکونت گاه های دورهٔ مس سنگی در منطقه نیز باید از چغاسفید یادکرد. در دشت داخلی فارس نیز در دوران نوسنگی پیش ازسفال سکونت گاه هایی در تل مشکی و تل جری تشکیل شد که به علت عدم وجود معماری قابل توجه می توان گفت سرپناه فصلی عشایرِ رمه گردان (نیمه یکجانشین) بوده اند. در تل باکون در مرودشت هم ۶٫۵۰۰ سال پیش سکونت گاهی تشکیل شد که تا ۵٫۴۰۰ سال پیش مسکون بوده. در این سکونت گاه تعدادی خانه با دیوارهایی از خشت و کاه باقی مانده. روی بعضی از این دیوارها به شکل نوارهای رنگ
ی موازی تزئیناتی انجام شده. سقف ها احتمالاً از تیر، حصیر، و گل ساخته می شده است. بین هر چند منزل فضایی باز هست که بناها به آن مرتبط بوده اند. ۱۲ انباری نیز در مجموعه کاوش شده که نشان دهندهٔ نقش تجاری آن در منطقه است. در این سکونت گاه شواهدی از وجود فن مدیریت شهری در یک جامعهٔ پیش ازتاریخ به چشم می خورد. زاگرس مرکزی. بیشتر دانش ما در مورد معماری دوران نوسنگی پیش ازسفال در ایران از دره ها و دشت های اطراف زاگرس مرکزی می آید. مهمترین محوطهٔ نوسنگی در این منطقه تپهٔ کوچک گنج دره در هفت کیلومتری هرسین است. به نظر می رسد گنج دره کمپ فصلی عشایر رمه گردان (نیمه یکجانشین) بوده. محوطه شامل اتاق های کوچک خشتی بوده که کاربردهای اقامتی، ذخیره سازی غلات، و آیینی و نمادی در آن ها با هم آمیخته بوده اند. از مشخصات تعجب آور گنج دره، ضخامت اندک دیوارها (۳۰ تا ۴۰ سانتی متر) در مقایسه با سکونت گاه های دیگر دوران نوسنگی است. برای برپایی این دیوارها از شمعهای داخلی و خارجی استفاده شده. به گفتهٔ فیلیپ ای.ال. اسمیت گنج دره از قدیمترین موارد استفاده از شمع و نیم ستون در خاور نزدیک و احتمالاً نخستین نمونه ای است که در آن شمعِ شالوده از
خشت و گل ساخته شده نه از سنگ. در کل با وجود فراوانی سنگ در محوطه، از این مصالح استفاده چندانی نشده است. به نظر می رسد که راه ورود به بناها از بام بوده باشد. از اوایل هزارهٔ هفتم پیش ازمیلاد سکونت گاهی در تپه عبدالحسین تشکیل شد که آن هم کمپ فصلی عشایر رمه گردان بوده. قدیمی ترین لایه های تپهٔ عبدالحسین شامل مجموعه ای است از اجاق ها، مربوط به دورهٔ پیش ازسفال، و لایه های بعدی، از دورهٔ با سفال، دیوارهای خشتی دارد. به نظر می رسد بین این دوره های سکونت، عبدالحسین برای چندهزار سال رها شده بوده باشد. سکونت گاه کوچکِ تپه گوران در ۶۵ کیلومتری جنوب کرمانشاه هم از دیگر مراکز سکونت در این منطقه است و در آن مجموعه ای از روستاها از دوران نوسنگی پیش ازسفال تا مراحل اولیه نوسنگی باسفال مسکون بوده. ساکنان اولیه ممکن است عشایر رمه گردانی بوده باشند که در زمستان در کلبه هایی از چوب و شاخه های نازک درختان می زیسته اند. این کلبه ها شامل دو یا سه اتاق راست گوش بوده اند. حدود ۸٬۲۰۰ سال پیش، این روستا به سکونت گاهی دائمی با خانه هایی با دیوارهای خشتی و سفال تبدیل شد که روی شالوده ای سنگی قرار داشتند. تپهٔ سراب در شمال کرمانشاه نیز ا
ز دیگر سکونت گاه های نوسنگی پیش ازسفال منطقه بوده که به سبب نبود خانه و ابزار کشاورزی و کشف مقادیر زیادی استخوان گوسفند و بز، می توان گفت کمپ فصلی عشایر رمه گردان بوده. در کاوش ها در سراب نشانه های از دیوارهای خشتی و سفال نیز پیدا شده و به نظر می رسد بعدها سکونت گاهی دائمی هم در سراب بوده. شمال غربی ایران. کشاورزی و دامپروری دیرتر از زاگرس مرکزی به شمال غربی ایران رسید. محوطهٔ کلیدی دوران نوسنگی در این منطقه تپه حاجی فیروز است که با در میانرودان همزمان بوده. در کل ۱۸ بنای چهارضلعی، هر یک به مساحت بین ۲۷ تا ۳۸ مترمربع، در حاجی فیروز یافت شده. تیغه ای کوتاه این خانه ها را به دو بخش تقسیم می کرده که یکی برای نشستن و دیگری برای کار و فعالیت به کار می رفته. دیوارها از خشت های نامنظم به ضخامت ۴۰ سانتی متر ساخته شده اند و در ضلع شرقی ساختمان ها (جهت وزش بادِ غالب)، دیواره ای کوتاه و بدون سقف قرار دارد. جهت درهای ورودی نیز برای دوری از باد غربی به سمت شرق بوده است. سقف بناهای حاجی فیروز احتمالاً مسطح بوده. مانند دیگر محوطه های معاصر در ایران، حاجی فیروز روستایی کوچک با خانه های تک خانواده ای بوده و ساکنان آن مردگانشا
ن را در زیر کف همان خانه ها دفن می کرده اند. به نظر می رسد پس از رها شدن حاجی فیروز، برای هزار سال در منطقه سکونت گاه دائمی دیگری تشکیل نشده باشد. جنوب شرقی ایران. مهمترین سکونت گاه بازمانده از عصر نوسنگی در جنوب شرقی ایران تل ابلیس در درهٔ مشیز کرمان است که در حدود ۶٫۴۰۰ تا ۶٫۲۰۰ سال پیش (اواخر نوسنگی با سفال و اوایل مس سنگی) مسکون بوده. در این سکونت گاه مجموعه ای از اتاق های مستطیل شکل در ابعاد و اندازه های مختلف، تعدادی راهرو، حیاط، و کوچه یافت شده است. دیوارها از خشت خام بودند و حدود ۴۰ سانتی متری ضخامت داشته اند و روی آن ها با ۱ تا ۲ سانتی متر گل اندود شده بوده. زیر خشت ها با اثر انگشت برای اتصال بهتر با ملات کمی فرورفته است. در دو طرف دیوارها با فواصل تقریباً منظم پشت بندهایی قرار گرفته و کف ها یک لایه زیرسازی شده و با حصیر پوشانده شده بوده اند. در کف اتاق های تیرهای چوبی سوخته یافت شده که احتمالاً تیرهای سقف بوده اند. سقف ها احتمالاً کمی شیب دار بوده اند. در داخل اتاق آسیاب، مخزن آسیاب، آتشدان و اجاق (۱۰ سانتی متر پایین تر از کف)، و عناصر گلی با عملکرد نامعلوم دیده می شود. یک اتاق منفرد، یا سرداب، که ب
ه باور باستان شناسان کارکرد مذهبی داشته، گوشه هایی گرد و سقف گنبدی شکل دارد که یک ورودی آن با خشت مسدود شده و اسکلت یک مرد و یک گلدان در کف آن یافت شده. فلات مرکزی ایران. به سبب خشکی و ناملایمات جغرافیایی فلات مرکزی ایران، در دوران نوسنگی بدون سفال سکونت گاه های چندانی در این منطقه تشکیل نشد. تنها سکونت گاه شناخته شده از دوران نوسنگی بدون سفال در شرق زاگرس فازهای اولیهٔ تپه های سنگ چخماق در ۸ کیلومتری شمال شهر شاهرود است. سنگ چخماق از دو تپه تشکیل شده که هر کدام دارای ۵ فاز استقراری بوده اند. در تپه غربی تعدادی پشته و همچنین بقایای بناهایی به شکل مستطیل هر کدام شامل سه اتاق پیدا شده که کاربرد مسکونی و احتمالاً مذهبی داشته اند. از یافته ها در این محوطه می توان به جایگاه آتش به مساحت یک متر مربع، نوعی اجاق روی سکو در بخش میانی خانه (که از اتاق میانی با چند پله قابل دسترسی است)، و سکوی تخت مانند در بعضی اتاق ها اشاره کرد. از آنجا که خاکستر اجاق دست نخورده و خارج نشده است، باستان شناسان بر این باورند که آتشِ آتشدان مقدس بوده. روی کف لکه های قرمز رنگی احتمالاً برای تزئین ایجاد شده بوده است. یکی از خانه ها (بنای شم
ارهٔ ۱۰) پی سنگی دارد. دیوارهای خانه ها از گل به ضخامت متوسط ۵۰ سانتی متر هستند که در بعضی جاها به یک متر هم می رسد. در وسط دیوارها هم یک پشت بند ساخته شده است. در تپهٔ شرقی که حدود ۱٫۰۰۰ سال پس از تپهٔ غربی مسکون بوده هم بقایای بناهایی با چند اتاق پیدا شده که دیوارهایشان اندوه کاهگل دارد. جنس دیوارها از چینه به ضخامت ۷۰ سانتی متر است. در محوطهٔ باز دو کوره به شکل نیم دایره (به قطر ۱۷۰ سانتی متر و ۱۲۰ سانتی متر) و یک کورهٔ تقریباً دایره شکل (به قطر ۵۰ سانتی متر) پیدا شده. در این محوطه گذار از فاز نوسنگی بدون سفال (تپهٔ غربی) به نوسنگی با سفال (تپهٔ شرقی) در حدود هزارهٔ هفتم پیش از میلاد را به خوبی می توان دید و معرف دورهٔ تحول مهمی در مسیر تکامل مدنیت است. تپه زاغهٔ قزوین شاخص ترین سکونت گاهی نوسنگی این منطقه و معرف فرهنگ جوامع نوسنگی در فلات مرکزی ایران است. در این سکونت گاه ۲۱ خانه در ۱۲ لایهٔ استقرار کاوش شده. جهت گیری خانه ها از شمال شرقی به جنوب غربی است که هماهنگ با بادهای دائمی قزوین است و درِ خانه ها هم با توجه به این امر جایگذاری شده. تنها درِ یکی از خانه ها در به سمت وزش باد دائمی (شمال شرقی) باز می
شود که در این مورد هم چینه ای روبروی در ورودی ساخته بوده اند. فضاها کاملاً به صورت ارگانیک و ناهندسی شکل گرفته اند، زوایا نامنظم و ناراست، و اضلاع ناموازی اند. ساختار معابر بدون طراحی اولیه و به مرور زمان شکل گرفته اند. جنس دیوارک ها از چینه و جنس دیوارهایی که روی آنان سقف قرار می گرفته از خشت خام است. خشت ها را با دست و بدون استفاده از قالب شکل داده اند. این خشت ها ابعاد معینی ندارند و بین از ۴۰ تا ۸۰ سانتی متر طول، ۲۵ تا ۳۵ سانتی متر عرض، و معمولاً ۱۲ سانتی متر ضخامت متغیر است. در وجوه فوقانی، تحتانی، و پهلوهای خشت ها شیارهای کم عمقی هست که با فشار ملایم انگشتان ایجاد شده و به نگهداری اندود کمک می کرده. در دو سر خشت فرورفتگی های عمیق تری هست تا ملات به داخل آن ها نفوذ کند و آن ها را در جای خود محکم سازد. دیوارها به صورت عمود به هم برمی خوردند و فضای بین آن ها با گل و اندود پر می شد. در سطوح دیوارهای داخلی به هدف تزئین قطعات سفالی منقوشی قرار داده شده است. همچنین روی دیوارهای با رنگ های آخری، قرمز، سفید، سیاه، و زرد رنگ آمیزی و اندود شده است. دیوارهایی مضاعف و دوجداره در تپه زاغه ساخته شده اند که حدس زده می
شود برای دوطبقه بودن بعضی از قسمت های خانه بوده اند. سقف فضاها مسطح بوده. این سقف ها را با ابتدا با تیرهای چوبی پوشانده و روی آن ها شاخ و برگ درخت می ریختند و سپس با کاهگل اندود می کردند. گورستان با فضای زندگی تلفیق شده بود، بگونه ای که کودکان را در زیر کف اتاق ها و افراد بالغ را در محوطه با کمی فاصله دفن می کردند. در هر خانه شامل یک بخش مسقف و یک بخش رو بوده که بسته به نوع فعالیت (دامداری یا کشاورزی) آغل یا انباری داشته اند. آغل ها در میانهٔ فضای روباز ساخته می شده و انباری کنار نشیمن در فضای مسقف. پوشش سقف انباری حالت گنبدی داشته است. باستان شناسان به استناد نوع تدفین حدس می زنند که در تپه زاغه نوعی نظام طبقاتی شکل گرفته بوده است. در اواخر دوران نوسنگی سکونت گاهی در تپه حصار تشکیل شد که امروزه نشانه های چندانی از خانه های آن باقی نمانده. در کف خانه ها مرده ها به صورت نامنظم دفن می شدند و در کنار آن ها اشیاء تزئینی دفن شده که تعداد آن ها برای مرده های مختلف متفاوت است و تعددشان احتمالاً نشانهٔ قدرت و ثروت ایشان بوده. مردان و زنان با اشیاء یکسان دفن شده اند و شاید این امر نشان دهندهٔ این است که یک موقعیت اجت