Payamvdn/NorthPersian_fa_wiki huggingface dataset:
در کنار یک نت می بکار (E♮) قرار داده است. در این جا «می بمل» را به «ر دیز» ترجیح داده است تا آن را به عنوان بخشی از («هفت نمایانِ» فا) فرض کنیم و این افزودن به هارمونی بر یک «نت پدال» (می بکار) استوار است. نیم پرده در کوک های مختلف. کوک های مختلف نیم پرده های مختلفی ایجاد می کنند. اعتدال های مناسب. در اعتدال مساوی و دیگر اعتدال های مناسب فقط یک نیم پرده (با طول ۱۰۰ سنت) وجود دارد. اعتدال میانگین. در اعتدال میانگین دو نیم پرده (کروماتیک و دیاتونیک) وجود دارد که طول نیم پردهٔ دیاتونیک بیشتر از نیم پردهٔ کروماتیک است. کوک فیثاغورثی. در کوک فیثاغورثی نیز دو نیم پرده وجود دارد، اما برخلاف موارد بالا، این نیم پردهٔ کروماتیک است که بزرگتر است. اندازهٔ نیم پردهٔ دیاتونیک در کوک فیثاغورثی از نسبت formula_1 به دست می آید. به این فاصله لیمای فیثاغورثی هم گفته می شود و اندازه اش حدود ۹۰٫۲ سنت است. () اندازهٔ نیم پردهٔ کروماتیک در کوک فیثاغورثی از نسبت formula_2 به دست می آید. به این فاصله آپوتوم فیثاغورثی هم گفته می شود و اندازه اش حدود ۱۱۳٫۷ سنت است. () تفاوت لیما و آپوتوم فیثاغورثی برابر است با کمای فیثاغورثی و حدود ۲
۳٫۴۶ سنت طول دارد. نظام کوک خالص. در نظام کوک خالص فاصلهٔ دوم کوچک نسبت ۱۶:۱۵ دارد (حدود ۱۱۱٫۷ سنت) و به آن نیم پردهٔ دیاتونیک خالص هم گفته می شود. (). این نیم پرده در واقع حاصل تفاوت بین یک فاصلهٔ چهارم درست و یک فاصلهٔ سوم بزرگ است (formula_3). به جز این، در کوک خالص پنج حدی سه نیم پردهٔ دیگر هم تولید می شود. برای نمونه، مجموعهٔ چهار نیم پردهٔ حاصل در گام مبتنی بر دو از این قرار هستند: از میان دوازده نیم پردهٔ هر گام، در نظام کوک خالص شش تا S هستند، سه تا S، دو تا S و تنها یکی S.
مولانا محمد امین ذوقی تونی معروف به ذوقی تونی یکی از مشهورترین شاعران قرن دهم است که در تون (فردوس امروزی) به دنیا آمد. محمود هدایت در گلزار جاویدان برگ ۵۲۵، ذوقی را اینگونه معرفی می کند: "نامش محمد امین، شاگرد میرزاجان شیرازی است. سال ها در کاشان به سر می برد. خراسان و عراق را هم سیاحت کرده و عاقبت در سنه ۹۶۹ ه. ق در لاهیجان به عالم دیگر شتافت". در تذکره منتخب الطایف تألیف رحم علیخان در برگ ۱۸۴ این گونه از او یاد می کند: "ذوقی تونی معاصر شاه طهماسب صفوی و بوده مثنوی ناز و نیاز تصنیف اوست". سعید نفیسی نیز در تاریخ نظم و نثر در ایران می نویسد: "ذوقی تونی معاصر شاه طهماسب اول بوده و در سال ۹۷۵ ه. ق درگذشته است". از دیگر افرادی که از ذوقی یاد کرده امین احمد رازی است که در جلد دوم هفت اقلیم از او چنین می گوید: "شاعری با ذوق بود و شعر او در غایت عذوبت می گفته است. این بیت از اوست:"
اوسا نیلا ماریا فیشر (زادهٔ ۲ اوت ۱۹۸۴) یک بازیکن زن فوتبال اهل کشور سوئد است. وی برای تیم وولفسبورگ و تیم ملی فوتبال زنان سوئد بازی می کند. او پیشتر کاپیتان باشگاه فوتبال روزنگرد بود. پیشه. فیشر پس از اولین بازی ملی خود در ژانویهٔ ۲۰۰۱ که در مقابل تیم ملی نروژ بیشتر بازی های خود را برای تیم سوئد در پست هافبک دفاعی بازی کرده است.در سال ۲۰۱۳ پست وی با نظر سرمربی وقت تیم ملی سوئد پیا سوندهاگه به بازیکن مدافع میانی تغییر یافت.که این تغییر پست همزمان شد با بهبود گلزنی او و وی موفق شد که در مسابقات فوتبال زنان اروپا ۲۰۱۳ که میزبانی آن را کشور سوئد عهده دار بود سه مرتبه گلزنی کند. عملکرد وی در تیم سوئد که منجر به رفتن این تیم به نیمه نهایی بود باعث شد تا تیم وولفسبورگ که قهرمان باشگاه های اروپا بود به وی پیشنهادی برای پیوستن به این تیم را بدهد. فیشر با قبول این پیشنهاد در تاریخ ۱ ژانویهٔ ۲۰۱۴ به کشور آلمان نقل مکان کردتا باشگاه وولفسبورگ اجازه نامه انتقال فوری فیشر را از باشگاهش بگیرد.نیلا فیشر اولین بازی خود را برای تیم جدیدش در فصل ۲۰۱۴–۲۰۱۳ بوندس لیگا و در مقابل تیم بایرن مونیخ انجام داد. این بازی در خانه و در م
قابل چشمان ۸٬۲۴۹ تماشاگر و در تاریخ ۷ سپتامبر ۲۰۱۳ انجام شد. زندگی شخصی. در سال ۲۰۱۳ فیشر در مصاحبه ای با مجلهٔ کیو اکس اعلام داشت که قصد ازدواج با همکار زن خود را دارد. در دسامبر سال ۲۰۱۳ وی با شریک خود ماریا میکیلا ازدواج کرد. افتخارات. ملی. بازی های المپیک تابستانی: مدال نقره، ۲۰۱۶
آواز یا مسابقه آوازخوانی () یک پویانمایی رایانه ای سه بعدیِ موزیکال کمدی ساختهٔ ایلومینیشن اینترتینمنت است که در سال ۲۰۱۶ منتشر شد. قسمت دوم این فیلم در سال ۲۰۲۱ اکران شد. خلاصه داستان. در جهان حیوانات انسان نما، یک کوالای خوش بین (متیو مک کانهی) به نام باستر مون، صاحب یک سالن اجرای موسیقی است و در آرزوی این است که از این طریق صاحب درآمدی زیادی شود؛ زیرا اولین بار که در کودکی با پدرش به یک اجرای موسیقی رفته بودند، علاقه زیادی در او ایجاد شد. در مواجهه با مشکلات مالی، باستر به دوستش ادی نودلمن (جان سی ریلی) می گوید که او یک مسابقه آواز برگزار خواهد کرد. دستیار باستر، خانم کراولی، چشم مصنوعی اش را گم می کند و همین امر باعث می شود تا به اشتباه خانم کراولی جایزه ۱۰۰۰ دلاری این مسابقه را با دو صفر اضافه، ۱۰۰۰۰۰ دلار تعیین کند و آگهی های مسابقه قبل از اینکه بررسی شوند، از دفتر باستر به بیرون درز می کنند. حیوانات با دیدن این آگهی، از تمامی شهر برای شرکت در مسابقه انتخابی جمع می شوند. یک خوک اهلی خانه دار و مادر ۲۵ بچه به نام رزیتا (ریس ویترسپون)، یک موش اجراکننده خیابانی به نام مایک (ست مک فارلن)، یک گوریل گانگستر ب
ه نام جانی (تارون اگرتون)، یک جوجه تیغی در سبک پانک راک به نام اش (اسکارلت جوهانسون) و یک فیل نوجوان به نام مینا (توری کلی) برای مسابقه انتخاب می شوند
ریزپرده یا میکروتون اصطلاحی است که برای توصیف فواصل کوچکتر از نیم پرده در موسیقی به کار می رود. موسیقی ریزپرده ای یا موسیقی میکروتونال نوعی از موسیقی است که در آن از ریزپرده ها استفاده می شود. اندازهٔ ریزپرده ها در انواع مختلف موسیقی تفاوت دارد؛ همچنین در موسیقی نقاط مختلف دنیا از نام ها و نشانه های مختلفی برای نامیدن و نمایش ریزپرده ها استفاده می شود. موسیقی سنتی ایران و موسیقی عربی و ترکی از جمله رایج ترین انواع موسیقی ریزپرده ای هستند، اما کاربرد ریزپرده ها در موسیقی اندونزی، هندوستان، ونزوئلا، ژاپن یونان باستان و موسیقی معاصر غرب نیز گزارش شده است. مفهوم ریزپرده در موسیقی با مفهوم ربع پرده ارتباطی تنگاتنگ دارد. در موسیقی مبتنی بر اعتدال مساوی، ریزپرده هایی که دقیقاً نصف یک نیم پرده باشند را می توان به درستی ربع پرده نامید. در تئوری معاصر موسیقی عربی، ریزپرده ها به صورت ربع پرده تعریف می شوند. برخی از نظریه پردازان تئوری موسیقی ایرانی هم اصطلاح ربع پرده را برای توصیف فواصل ریزپرده ای به کار می برند؛ اما برخی دیگر از صاحب نظران معتقدند از آنجا که فواصل ریزپرده ای در موسیقی ایرانی دقیقاً نصف یک نیم پرده نیست
ند و کوک سازهای ایرانی هم به روش اعتدال مساوی انجام نمی شود، استفاده از لفظ ربع پرده برای توصیف این فواصل نامناسب است. نامگذاری. اولین کاربرد واژهٔ «میکروتون» (مترادف ریزپرده) به ماد مکارتی نسبت داده می شود؛ وی در سال ۱۹۱۲ میلادی در کتابش با نام «برخی از نطفه های هندی موسیقی» از لفظ «میکروتون» برای توصیف شروتی های موسیقی هندی استفاده می کند و می نویسد که تعداد این میکروتون ها محل اختلاف نظر است در حالی که با رواج نظام کوک خالص نزد مردمان آریایی، این تعداد اهمیتش را از دست می دهد. تا پیش از آن، برای توصیف این فواصل از لفظ ربع پرده استفاده می شد که گمراه کننده بود چون هم ربع پرده ها دقیقاً نصف یک نیم پرده نیستند و هم از لفظ «ربع پرده» برای توصیف فواصل ریزپرده ای غیر از ربع پرده هم استفاده می شد. در زبان فرانسوی برای توصیف مفهوم ریزپرده از عبارت به معنی «ریزفاصله» استفاده می شود. مفهوم ریزپرده و ریزفاصله گاهی مترادف و گاهی غیر مترادف دانسته می شود. برای مثال تعریف ریزپرده در واژه نامه موسیقی هاروارد چنین آمده است: «ریزپرده فاصله ای است کوچک تر از یک نیم پرده». این در حالی است که در همین کتاب در تعریف مفهوم کما ا
ز عبارت «ریزفاصله» استفاده شده ولی به ریزپرده بودن کماها اشاره ای نشده است. عبارت میکروتونالیته نیز توسط رودی بلش برای توصیف خصوصیات ریزپرده ای «گام بلوز» به کار رفته است. عبارت موسیقی ریزپرده ای برای توصیف هر نوع موسیقی می تواند به کار برود که در آن فواصل ریزپرده ای به کار می روند و عموماً کوکشان با اعتدال مساوی دوازده پرده ای که در موسیقی غربی رایج است تفاوت دارد. کوک بندی سنتی موسیقی هندی که مبتنی بر ۲۲ شروتی است، موسیقی محلی بسیار کشورها نظیر ایران، عربستان، ترکیه، تایلند، برمه، کشورهای آفریقایی، و نیز هر موسیقی که با کوک هایی نظیر نظام کوک خالص، اعتدال میانگین و سایر کوک بندی های غیر مساوی نواخته شود را می تواند «ریزپرده ای» دانست. همچنین موسیقی جز و بلوز را هم به خاطر استفاده از فواصل ریزپرده ای می توان جزو موسیقی های ریزپرده ای دانست. ارتباط ریزپرده ها با موسیقی کشورهای خاورمیانه (که در دوران شکوفایی موسیقی عموماً تحت حکومت اسلام بوده اند) به حدی است که برخی ساخت سازهایی که قادر به نواختن موسیقی ریزپرده ای و غیر ریزپرده ای بودند را جزو خدمت های اسلام به دانش بشر قلمداد می کنند. تاریخچه. چند اثر موسیقی
از تمدن هلنی در یونان باستان باقی مانده است، از جمله سرودهای دلفی. این آثار نشان می دهند که یونانیان باستان فواصل و مدهای موسیقی را با تجزیه و ترکیب دانگ ها تعریف می کردند و سه گونه اصلی برای مدها می شناختند: همصدا یا ، رنگین یا کروماتیک، و دیاتونیک. فواصل در موسیقی یونان باستان اندازه های مختلفی داشتند که شامل انواع ریزپرده ای هم می شد. به طور خاص، گونهٔ همصدا شامل فواصلی می شد که مشخصاً ریزپرده ای بودند و برخی کمتر از ۵۰ سنت اندازه داشتند (یعنی کمتر از نصف یک نیم پرده در موسیقی معاصر غربی که ۱۰۰ سنت اندازه دارد). در گونهٔ همصدا هر دانگ شامل فاصله ای نیم پرده ای می شد (نزدیک به ۱۰۰ سنت) که به دو قسمت مساوی تقسیم می شد که به هر کدام یک دیز گفته می شد. این فاصلهٔ نیم پرده ای، به همراه یک فاصلهٔ بزرگتر که حدوداً برابر ۴۰۰ سنت بود، با هم یک فاصلهٔ چهارم درست در نظام کوک خالص (برابر با ۴۹۸ سنت یا نسبت ۴:۳) را تشکیل می دادند. در موسیقی هندی، فاصله های ریزپرده ای از پیش از میلاد در قالب شروتی ها به کار می رفته اند. در موسیقی نواحی خاورمیانه، نظیر موسیقی سنتی ایرانی، عربی و ترکی، استفاده از فواصل ریزپرده ای از دیربا
ز رایج بوده است. اگر چه در موسیقی غربی، فواصل ریزپرده ای تا اوایل قرن بیستم متداول نبود، اما بعد از رنسانس برخی آهنگسازان به آزمودن فواصل ریزپرده ای روی آوردند. در قرن شانزدهم، نیکولا ویچنتینو در نوشته ای با عنوان "سازگار کردن موسیقی باستانی با روش های نوین" طراحی یک صفحه کلید جدید که بتواند موسیقی ریزپرده ای اجرا کند را شرح داد. احساس. در موسیقی هایی (مثل موسیقی رایج غربی) که فواصل ریزپرده ای جزئی عمده از موسیقی نیست، فواصل ریزپرده ای گاهی به صورت فواصل خارج از کوک یا غیر دلنشین احساس و توصیف می شوند. همچنین برخی از ایرانیان نیز موسیقی ایرانی را (که در آن استفاده از ریزپرده متداول است) در مقایسه با موسیقی غربی، غم انگیز توصیف می کنند. مصطفی کمال پورتراب معتقد است که از آنجا که موسیقی دان های غربی معاصر به واسطهٔ معتدل کردن نیم پرده ها گوششان چیزی جز دوازده نیم پردهٔ معمول در موسیقی کلاسیک را نشنیده، صدای ریزپرده ها را وحشی یا غم انگیز می یابند؛ اما کمال پورتراب این تصور که ریزپرده ها موسیقی را غم انگیز می کنند اشتباه می داند چرا که در موسیقی اروپایی (نظیر اپراها) هم موسیقی غم انگیز وجود دارد. انواع ریزپرده.
انواع ریزپرده در سبک های مختلف موسیقی متفاوت هستند، هم از نظر علامت و هم از نظر میزان فاصله ای که با دیگر نت ها دارند. در برخی متون این فواصل در مقایسه با انواع کما (از جمله کمای فیثاغورثی و کمای همصدا) تعریف می شوند، و در برخی انواع موسیقی تعریف دقیقی از اندازهٔ ریزپرده ها موجود نیست. همچنین می توان اندازهٔ ریزپرده ها را بر حسب سنت اندازه گیری و گزارش کرد. در موسیقی سنتی ایرانی، عربی و ترکی، هر پرده به نه کما شکسته می شود. این تعریف از کما، مطابق با کمای هلدری است و با تعاریف رایج کما در موسیقی غربی (نظیر کمای فیثاغورثی و کمای همصدا) تفاوت دارد. مطابق این تعریف از کما، هر پرده شامل یک نیم پردهٔ کروماتیک (۴ کما) و یک نیم پردهٔ دیاتونیک (۵ کما) است. موسیقی ایرانی. در متون قدیمی مربوط به موسیقی ایران از چندین نام برای توصیف فواصل ریزپرده ای استفاده می شده است، از جمله: «طنینی»، «مُجنّب» و «بقیه». به جز این ها، نام های دیگری هم برای توصیف فواصل بین نت ها به کار می رفته، از جمله «زائد» (دارای مقادیر متفاوت)، «سبابه» (نواخته شدن با انگشت اشاره)، «وسطا» (نواخته شدن با انگشت میان)، «بِنصِر» (نواخته شده با انگشت انگش
تری)، و «خِنصِر» (نواخته شده با انگشت کوچک)، اما این نام های معرف یک فاصله مشخص نبوده اند و متناسب با انگشتان دست نوازنده تعریف می شده اند. تحقیقات مهدی برکشلی حاکی از آن است که سبابه به فاصلهٔ دوم بزرگ، بنصر به سوم بزرگ و خنصر به چهارم درست اشاره داشته که هیچ کدام ریزپرده ای نیستند. برکشلی زائد را معادل فاصلهٔ دوم کوچک (با کوک فیثاغورثی) دانسته، اما داریوش طلایی آن را معادل دوم نیم بزرگ می داند که همان فاصلهٔ مجنب است. در شکل رایج تئوری موسیقی ایرانی فرض می شود که علامت دیز (♯) برای افزودن زیرایی به اندازهٔ نیم پردهٔ دیاتونیک (۵ کما) و علامت بمل (♭) برای کاستن آن به اندازهٔ نیم پردهٔ دیاتونیک (۵ کما) به کار می رود. در این روش دو دیز و ر بمل (که دو نت مترادف هستند) برهم منطبق نیستند (یک کما با هم فاصله دارند). در روش رایج نت نویسی موسیقی ایرانی در دوران معاصر که توسط علینقی وزیری تعریف شد، از تقسیم یک نیم پرده به دو قسمت مساوی، دو ربع پرده به دست می آید و برای نشان دادن این که نتی باید یک ربع پرده زیرتر شود از علامت سُری () استفاده می شود و برای نشان دادن این که نتی باید یک ربع پرده بمتر نواخته شود از علامت ک
ُرُن () استفاده می گردد. شکل و نام این علایم را علینقی وزیری ابداع کرد. انواع تعاریف. از آنجا که هیچ کدام از تغییرات ریزپرده ای در موسیقی ایرانی (تا پیش از به کارگیری اعتدال مساوی) معادل نصف یک نیم پرده (چه کروماتیک و چه دیاتونیک) نبودند، برخی نظریه پردازان معاصر معتقدند که استفاده از نام ربع پرده برای علامت های عرضی سری و کرن اشتباه است. به عنوان نمونه، فرهاد فخرالدینی سری و کرن را به عنوان علایمی تعریف می کند که «نت بدون علامت را کمتر از نیم پرده» بالا یا پایین می برند. داریوش طلایی هم میزان تغییر زیرایی نت در اثر علامت سری یا کرن را «تقریباً یک ربع پرده» توصیف می کند، و مقدار آن را در محاسباتش برابر ۴۰ یا ۸۰ سنت در نظر می گیرد؛ اما طلایی در مبحث اعتدال فواصل، به این نکته اشاره می کند که می توان در یک اعتدال مساوی ۲۴ پرده ای، ربع پرده ها را برابر ۵۰ سنت در نظر گرفت تا دانگ ها بیشتر با هم تلاقی کنند، گو این که این اعتدال به زعم او «موسیقی دانان خوب و حساس را ناخشنود می کند». این روش که متأثر از تئوری اعتدال موسیقی در موسیقی غربی است، توسط پژوهشگران معاصر هم استفاده شده است. اندازهٔ فواصل ریزپرده ای در موسیقی
ایرانی موضوع تحقیقات مختلف بوده است. برخی بررسی ها نشان می دهد که اندازهٔ تغییری که توسط یک علامت عرضی ریزپرده ای ایجاد می شود ثابت نیست: مثلاً نت «سی کرن» در مقام شور به «لا» نزدیک تر است در حالی که در مقام بیات ترکِ «دو» یا در سه گاهِ «می کرن»، «سی کرن» به «دو» نزدیک تر است تا به «لا». بر اساس تحقیقات هرمز فرهت، در قرن بیستم سه نظام کوک مختلف برای موسیقی ایرانی مطرح شد که از نظر اندازهٔ پرده ها و ریزپرده ها با هم متفاوتند. روش اول در دههٔ ۱۹۲۰ میلادی توسط علینقی وزیری مطرح شد و هر گام را متشکل از ۲۴ نیم پردهٔ مساوی می دانست (معادل اعتدال مساوی در موسیقی غربی)؛ روش دوم حدود بیست سال بعد توسط مهدی برکشلی مطرح شد و هر گام را متشکل از ۲۲ نت می دانست که فواصل را با ترکیب کمای فیثاغورثی (۲۴ سنت) و لیمای فیثاغورثی (۹۰ سنت) تعریف می کرد؛ روش سوم توسط خود فرهت پیشنهاد شده بود و مبتنی بر گام نبود بلکه ساختار موسیقی ایرانی را بر اساس پنج فاصلهٔ اصلی تعریف می کرد. مبسوط ترین تحقیقات در زمینهٔ اندازهٔ فواصل ریزپرده ای را هم خود هرمز فرهت انجام داد که با ضبط صدای چند تار و سه تار انجام شد نشان داد که اگر چه طول پرده و ن
یم پرده در موسیقی ایرانی نسبتاً ثابت است، اما این طول با نظام کوک موسیقی غربی سازگار نیست؛ او اندازهٔ پرده در موسیقی ایرانی حدود ۲۰۴ سنت (۲٪ بزرگتر از موسیقی غربی) و اندازهٔ نیم پرده را ۹۰ سنت (۱۰٪ کوچکتر از آنچه در موسیقی غربی معاصر بر اساس اعتدال مساوی به کار می رود) به دست آورد، و گزارش کرد که گاهی طول نیم پرده تا ۸۰ سنت هم کوچک می شود. فرهت همچنین پرده هایی «میانی» در فاصلهٔ بین نیم پرده و یک پرده پیدا کرد و نهایتاً از تحلیل های خود نتیجه گرفت که کوک پرده های سازهای ایرانی با «گام ۱۷ پرده ای صفی الدین ارموی» بیشتر مطابقت دارد تا با اعتدال مساوی؛ او تمام فواصل موسیقی ایرانی را از چهار نوع دانست: موسیقی ترکی. در موسیقی ترکی نیز فرض می شود که هر پرده از نه کما تشکیل شده است و فواصل نیم پرده ای با استفاده از علامت های دیز و بمل نشان داده می شوند. در تئوری مدرن موسیقی ترکی که اولین بار توسط رئوف یکتا بی در سال ۱۹۲۱ مطرح شد، علایم دیز و بمل هر دو زیرایی نت را به اندازهٔ ۵ کما تغییر می دهند و نت های همصدای دو دیز و ر بمل برهم منطبق نیستند. در کنار دیز و بمل، دست کم شش علامت دیگر هم در نت نویسی رایج موسیقی ترکی ب
رای ریزپرده ها به کار گرفته می شود: بخشی از این علایم توسط رئوف یکتا بی ابداع شدند و اولین بار در مقاله ای که به نام «موسیقی ترکی» به زبان فرانسوی در "دانشنامهٔ موسیقی و واژه نامهٔ کنسرواتوار" اثر آلبر لاوینیاک نوشت استفاده شدند. روش نت نویسی یکتا در دههٔ ۱۹۲۰ و ۱۹۳۰ در انتشارات رسمی کنسرواتوار استانبول به کار گرفته می شد. همکاری رئوف یکتا با صوفی ازگی و حسین سعدالدین آرل منجر به شکل گیری تئوری مدرن موسیقی ترکی شد که در آن بقیهٔ علایم بالا نیز تعریف شدند. رئوف یکتا در توصیف این ریزپرده ها از لفظ «پردهٔ کوچک» و در توصیف فواصل ریزپرده ای از لفظ «فاصلهٔ همسایه» استفاده کرد. او همچنین به نام های قدیمی برخی از این فواصل نظیر طنینی، مجنب، مجنب کبیر، و مجنب صغیر اشاره کرد. برخی منابع معتقدند که در موسیقی ترکی تا پیش از دوران حکومت سلیم سوم از همان گام هفده نتی صفی الدین ارموی با ریزپرده های به اندازهٔ یک فواصل خنثی با طول ۲٫۵ سنت استفاده می شده (#موسیقی عربی را ببینید)، و از این زمان به بعد است که ریزپرده هایی با طول ۱ کما نیز به موسیقی ترکی وارد شده است. نام های قدیمی. برای فاصله های ریزپرده ای در موسیقی ترکی نام ه
ایی نیز به کار گرفته می شده است: موسیقی عربی. سیر تحولات در موسیقی عربی از نظر تاریخی با موسیقی ترکی و موسیقی ایران تفاوت دارد. تئوری قدیم موسیقی عربی، به مانند موسیقی ایرانی، بر آثار صفی الدین ارموی استوار بود که هر اکتاو را به ۱۷ بخش تقسیم می کرد و برای تعریف فواصل از کما و لیمای فیثاغورثی استفاده می کرد. در این روش ریزپرده ها دقیقاً نصف یک نیم پرده نبودند. این روش با تحولاتی که منجر به شکل گیری تئوری معاصر موسیقی عربی شد، عمدتاً کنار گذاشته شد، اگر چه در برخی مناطق نظیر سوریه گاهی همان روش قدیمی برای تعریف ریزپرده ها به کار می رود که هر پرده را متشکل از نه کما می داند. در تئوری معاصر موسیقی عربی که از حدود ۱۷۷۰ میلادی شکل گرفت، هر اکتاو به ۲۴ ربع پرده مساوی تقسیم می شود. قدیمی ترین اشاره به این تقسیم بندی در کتاب "انشایی در مورد موسیقی قدیم و نوین" اثر ژان-بنژمن دلا برد دیده می شود که در سال ۱۷۸۰ منتشر شد، و اولین اشاره به آن به عربی، در آثار میخائیل مشاقه دیده می شود که حدود ۱۸۳۰ تا ۱۸۴۰ منتشر کرده بود. در تئوری معاصر موسیقی عربی یک گام هم پایه برای موسیقی عربی تعریف می شود که در آن نت های سوم و هفتم گام،
هر کدام یک ربع پرده پایین تر از گام ماژور غربی هستند؛ به این نت ها اصطلاحاً «نیم بمل» (به عربی: ""، به انگلیسی: "half-flat") گفته می شود. تئوری موسیقی مدرن عربی ابتدا در سوریه رواج یافت و بعداً به مناطق دیگر نظیر مصر نیز راه یافت. در موسیقی عربی امروز، از نشان های (با نام «نصف بیمول» به معنای نیم بمل) و (با نام «نصف دیاز» به معنای نیم دیز) برای نشان دادن این فواصل ربع پرده ای استفاده می شود. برخی منابع ابداع این نشان ها را به "منصور عوض"، موسیقی دان مصری نسبت می دهند که در سال ۱۹۲۰ در کتابی این دو نشان را پیشنهاد کرده بود، اما برخی منابع دیگر نشان می دهد که ریشهٔ حقیقی این نشان ها در متون فرانسوی یا ترکی باشد. در مقام های موسیقی عربی، نت های متوالی به جز فاصله های پرده و نیم پرده، فواصل دیگری نیز می توانند داشته باشند. عموم نظریه پردازان معتقدند که تنها فواصلی که بین درجات متوالی مقام ها به کار می روند، فواصلی هستند که طولشان ۲، ۳، ۴، یا ۶ ربع پرده است؛ اما عده ای محدود فواصل ۱ و ۵ ربع پرده ای را هم جزو فواصل مقام های موسیقی عربی برمی شمردند. نظریه پردازانی که فاصلهٔ یک ربع پرده را در مقام ها بلا استفاده می
دانند، معتقدند که کوچکترین فاصله بین نت های متوالی در موسیقی عربی، همان نیم پرده است. در مقابل، کسانی که فاصلهٔ ۱ و ۵ ربع پرده ای را در موسیقی عربی دارای استفاده می دانند، معمولاً به استفاده از آن در نت های زینت در مقام هایی مثل و هزام اشاره می کنند. در مکتب سوریه ای که به استفاده از کما برای تعریف ریزپرده ها استوار است، فاصلهٔ یک پرده ۹ کما دانسته می شود. بر این اساس فاصلهٔ بین نت ر تا می نیم بمل در گام پایه برابر ۷ کما، و فاصلهٔ می نیم بمل تا فا برابر ۶ کما دانسته می شود. در برخی متون قرن بیستم از نمادهایی برای مشخص کردن فواصل ریزپرده ای مختلف در نت نویسی استفاده می شود. کمانی که سمت محدب آن به سوی بالا است برای نشان دادن یک پرده (چهار ربع پرده) به کار می رود، کمانی که سمت مقعر آن به سوی بالا است برای نشان دادن فاصلهٔ سه ربع پرده، نشان شبیه عدد ۷ یا حرف انگلیسی V برای نمایش فاصلهٔ نیم پرده (دو ربع پرده)، و خطی که از دو جا زاویه دارد (شبیه مستطیلی که فقط سه سمت دارد) برای نمایش فاصله سه ربع پرده. سایر ریزپرده ها. چنان که گفته شد، تئوری غالب در موسیقی عربی، مبتنی بر اعتدال مساوی ۲۴ پرده ای است. با این حال تحق
یقات مارکوس نشان داد که فواصل ریزپرده ای دیگری خارج از این اعتدال ۲۴ پرده ای نیز توسط برخی نوازندگان به کار می روند. یک نوع از این ریزپرده ها، ناشی از پایین تر (بم تر) اجرا کردن نت ها به اندازه ای اندک است. این اندازهٔ اندک را نوازندگان غالباً یک کما می نامند اما مقدار دقیق آن را مشخص نمی کنند. نتی که به اندازهٔ یک کما بم تر اجرا شود را با عبارت "" توصیف می کنند و رایج ترین مثال آن نت «می بمل» است. این نت که در حالت عادی کُرد نامیده می شود، در مقام نهاوند کمی بمتر از معمول اجرا می شود و در این مقام به نت می بمل «نهاوند» می گویند تا تفاوتش با نت کرد مشخص باشد. مثال دیگر آن نت های همصدای فا دیز و سل بمل هستند که در این تئوری، با هم یک کاما فاصله دارند؛ نت فا دیز «حجاز» نامیده می شود و نت سل بمل (که یک کاما بمتر است) «صبا» نام می گیرد. مقدار دقیق کما بسیار نزدیک است به تفاوت فاصلهٔ سوم بزرگ در کوک فیثاغورثی و نظام کوک خالص، یعنی حدود ۲۱٫۵ سنت؛ در متون معاصر به این فاصله کمای هلدری یا کمای عربی گفته می شود. همچنین گروهی از نظریه پردازان معتقدند که موقعیت نیم بمل و نیم دیز در مقام های مختلف دقیقاً یکسان نیست؛ مثلا
ً به اعتقاد ایشان نت «می نیم بمل» در مقام راست کمی زیرتر است و در مقام بیاتی کمی بمتر. بین این نظریه پردازان در مورد این که کدام فواصل ریزپرده ای متغیر هستند و به چه اندازه، اتفاق نظر وجود ندارد. برخی برای توصیف این دو ریزپرده از دو نام مختلف استفاده کرده اند: برای شکلی که در مقام های بیاتی، عراق، هُزام، صبا و شوری به کار می رود، و برای شکلی که در مقام های سوزناک، سکاه و راست به کار می رود. برخی نیز از علایم بیشتری (نظیر علامت بمل با دو خط روی آن به شکل ) برای تمییز این ریزپرده ها استفاده می کنند، و فاصلهٔ این دو نیم بمل را در حد یک کما تعریف می کنند اما استفاده از این علایم و تعاریف رایج نیست. بسیاری از نوازندگان موسیقی عربی معتقدند که ریزپرده ها همیشه موقعیتی ثابت دارند و بسیار پیش می آید که چند نوازنده که در این مورد دیدگاه متفاوتی دارند، با هم همنوازی کنند. نام فواصل. در موسیقی عربی فاصلهٔ موسیقی «بُعد» یا نامیده می شود. در تئوری موسیقی قدیم عربی، که با موسیقی ایرانی و ترکی مشترک است، برای فواصل مختلف از جمله فواصل ریزپرده ای، از نام هایی نظیر «طنینی» و «مجنب» استفاده می شد. در طی تحولاتی که در تئوری موسی
قی عربی در قرن هجدهم و نوزدهم میلادی رخ داد، استفاده از نام برای فواصل مرسوم نبود. اما در قرن بیستم مجدداً نام هایی برای فواصل استفاده شد که برخی (مانند «طنینی») از تئوری قدیمی موسیقی عربی وام گرفته شده هستند، برخی مانند «» (به معنی دوم افزوده) ترجمه ای تحت اللفظی از عبارات مرسوم در موسیقی غربی هستند، و برخی مانند «» (فاصلهٔ سه ربع پرده ای) و «» واژه هایی نو هستند. موسیقی هندی. در موسیقی هندی، گام ها بر اساس فواصلی تعریف می شوند که به آن ها شروتی گفته می شود؛ شروتی در لغت به معنای چیزی است که شنیده می شود، و در عمل به معنی حداقل فاصله های قابل تشخیص به کار می رفته است. ویشنو نارایان بهاتخانده، موسیقی دان هندی قرن نوزدهم که تئوری موسیقی هندی را متحول کرد، برای اولین بار شروتی ها را با ریزپرده ها مترادف نامید. متون قدیمی هندی بیش از آن که بر فاصلهٔ شروتی ها تمرکز کنند، بر تعدادشان تمرکز کرده اند. در یک تقسیم بندی که توسط بهارتا در کتاب ناتیاشاسترا (تاریخ احتمالی بین سده ۲ پیش از میلاد و سده ۲ میلادی) ارائه شد، هر اکتاو به ۲۲ شروتی تقسیم شده است که شامل هفت نت اصلی (با نام های شادجا، ریشاب، گاندارا، مادیاما، پان
چام، دیاواتا، و نیشاد) بوده که باقی شروتی ها در فاصلهٔ آن ها قرار می گرفته اند. فاصلهٔ میان این هفت نت اصلی – که غالباً به اختصار با نام های سا، ری، گا، ما، پا، دا و نی یاد می شوند – برابر نبوده است، و به ترتیب فاصلهٔ میان هر نت با بعد برابر با ۴، ۳، ۲، ۴، ۴، ۳ و ۲ شروتی بوده است. در مورد اندازه و تعداد شروتی ها بین منابع مختلف توافق وجود ندارد. در سیستمی که هر اکتاو را به ۲۲ شروتی تقسیم می کند، دو پرده (پردهٔ بزرگ و پردهٔ کوچک) و یک نوع نیم پرده تعریف می شود و سه نوع شروتی اصلی به دست می آید: پرامانا حاصل تفاوت فاصلهٔ بزرگ و کوچک است و ۲۲ سنت اندازه دارد، شروتی دوم حاصل تفاوت پردهٔ کوچک و نیم پرده است و ۷۰ سنت اندازه دارد، و شروتی سوم حاصل تفاوت بین نیم پرده و پرامانا است و ۹۰ سنت طول دارد. از این میان، پرامانا با نسبت بسامد ۸۱:۸۰ در واقع برابر با کمای همصدا در تئوری موسیقی غربی است، و شروتی سوم نیز با نسبت ۲۵۶:۲۴۳ معادل لیمای فیثاغورثی است. موسیقی غربی. تا اوایل قرن بیستم در موسیقی کلاسیک غربی استفاده از ریزپرده ها رایج نبوده است. با این حال استفاده از ریزپرده ها در موسیقی یونان باستان سابقه داشته است. در م
وسیقی یونان باستان یک پرده به دو نیم پردهٔ نامساوی (نیم پردهٔ دیاتونیک و نیم پردهٔ کروماتیک) تقسیم می شده که گاه طولی کمتر از ۵۰ سنت (معادل نصف نیم پردهٔ امروزی در اعتدال مساوی) داشتند و از همین رو می توانند ریزپرده دانسته شوند. در قرن شانزدهم، نیکولا ویچنتینو طراحی یک صفحه کلید جدید که بتواند موسیقی ریزپرده ای اجرا کند را شرح داد. این ساز که در هر اکتاو ۳۶ کلید داشت، با نام آرکیچمبالو شناخته می شد. او همچنین چند قطعه موسیقی نوشت که در آن از فواصل ریزپرده ای، به خصوص از فاصلهٔ سوم خنثی استفاده می کرد که حالتی بین فواصل گام های ماژور و مینور را ایجاد می کرد. پیدایش این ساز شروعی بود برای آزمایش های مختلف آهنگسازان غربی در استفاده از فواصل ریزپرده ای. مواجههٔ موسیقی دان ها و آهنگسازهای غربی با موسیقی های ریزپرده ای سایر کشورها (از جمله هندوستان) نیز به این امر دامن زد. در نیمهٔ اول قرن بیستم، این کار معمولاً از طریق حفظ اصول اعتدال مساوی و با افزودن ریزپرده های جدید در بین نیم پرده های دوازده گانهٔ موسیقی غربی انجام می شد؛ اما در نیمهٔ دوم قرن بیستم آهنگسازان به تغییر کوک سازها به شکلی که خالص تر باشد روی آوردن