Payamvdn/NorthPersian_fa_wiki huggingface dataset:
های فرهنگی به شمار می رود. موضوع. پیکرهٔ اصلی نامیرا، جریان پیوستن مردی از قبیلهٔ بنی کلب به نام عبدالله بن عمیر به سپاه حسین بن علی است.صادق کرمیار ایده ی نوشتن کتاب را تفکر درباره ی عبدالله بن عمیر و چرایی واقعه ی کوفه می داند. عبدالله بن عمیرکه از ابتدا معتقد بود کوفیان بد عهدند و به همین دلیل نامه ای به «امام حسین(ع)» نوشت، هرچند در جدال میان حق و باطل در ذهن خودش در نهایت به یاری امام زمانه اش در کربلا رفت. اما بر سر بقیه ی کوفیان چه آمد؟ آن هایی که طومارهای بلند نوشتند و نوه ی رسول خدا را به کوفه دعوت کردند. آن هایی که قول بیعت دادند و حرف از براندازی حکومت ظالمانه ی «بنی امیه» و «یزید بن معاویه» زدند. این موضوع که چرا کوفیان به جای بیعت، شمشیرهای شقاوت را انتخاب کردند رازی در دل خود دارد. نویسنده ی نامیرا این راز را در محاسبه گری می داند. چکیده ی حرف او این است که آنانی که از ابتدا در کوفه برای امام حسین(ع) نامه نوشتند، هدفشان دفاع از حق نبود. بسیاری منافعشان به خطر افتاده بود و بسیاری هم از امویان کینه به دل داشتند. به همین دلیل وقتی بعضی تطمیع و بعضی دیگر تهدید می شوند به سپاه مخالف می پیوندند و در ب
رابر مهمانی که دعوت کرده اند، می ایستند و روز عاشورا دستشان را به خون او و خانواده اش آلوده می کنند. این کتاب روایت ساده ای است که از اوضاع کوفه شروع شده و به واقعهٔ کربلا می رسد. بیان نامیرا روان و به زبان امروزی است به طوری که صمیمیتی را ایجاد کرده که مخاطب را به خود جذب می کند. نویسنده برای روایت داستان، از سوم شخص مفرد یا همان دانای کل استفاده کرده است. در بخشی از کتاب نامیرا می خوانیم: ام ربیع بر سکوی کنار تنور نشسته بود و گندم در هاون می کوبید. لحظه ای بعد، دست از کار کشید و رو به پنجره ی اتاقی کرد که ربیع و سلیمه با یکدیگر گفت و گو می کردند. او تنها ربیع را دید که پشت به پنجره ایستاده بود و سلیمه را ندید که در گوشه ی اتاق پای صندوقچه ای نشسته بود و لباس های ربیع را مرتب می کرد. بعد در صندوقچه را گذاشت. ربیع ایستاده بود و در حالی که ردا به تن می کرد، به سخنان سلیمه گوش می داد که می گفت: «هر وقت پدرم خشمگین می شد، من لباس رزم به تن می کردم و او از هیبت پسرانه ی من لذت می برد و خشمش فروکش می کرد. او که شمشیر زنی و اسب سواری به من می آموخت، همواره کینه ی شامیان را در دلم می کاشت. من از دختر بودن خود شرمنده
و نفرت زده بودم و هر وقت دلم می گرفت به خانه ی عمه ام، که همسر هانی بن عروه است، می رفتم و به تلافی رفتار پدرم، از اهل شام و معاویه به نیکی یاد می کردم. هانی هم لبخندی می زد و مرا آرام می کرد. بعد از معاویه و خاندانش می گفت و از علی و پسرانس، از عمار یاسر و حجر بن عدی، از ابوذر و مالک اشتر ... و من دریافتم که خاندان امیه چگونه با نیرنگ و فریب بر مسلمانان مسلط شدند و هرگز به دین رسول خدا عمل نکردند.» ربیع آرام به او نزدیک شد و به کنایه سخن گفت:«از هانی نپرسیدی که چرا مسلمانان خون یکدیگر را می ریزند تا دین رسول خدا را یاری کرده باشند؟! در حالی که رسول خدا جز با مشرکان و کفار نمی جنگید؟!» سلیمه انتظار چنین سخنی را از ربیع داشت و پیدا بود پیش از این نیز با یکدیگر بسیار گفتگو کرده بودند. خونسرد سر بلند کرد و به ربیع نگریست و گفت: «پرسیدم!» اما ربیع انتظار این پاسخ را نداشت. پرسید: «خب چه گفت؟» «گفت بنی امیه از دین خدا بهره نمی گیرند، مگر آنچه آن ها را به دنیا نزدیک می کند. آن ها در عمل فرمان خدا را بر خود مشتبه می سازند تا عذری برای گناهان شان داشته باشند.» جوایز. نامیرا در سال ۱۳۸۹ در دوره سوم جایزه ادبی جلال آل
احمد که گرانترین جایزه ادبی ایران محسوب می شود کتاب شایسته تقدیر شناخته شده است. همچنین این کتاب اثر برگزیده چهارمین جشنوارهٔ «کتاب دین و پژوهش های برتر» معرفی شد. بنابر گزارش خبرگزاری مهر، چهارمین دورهٔ پویش مطالعاتی روشنا با رمان نامیرا نوشتهٔ صادق کرمیار آغاز به کار کرد. کتاب نامیرا در بیست و هشتمین دوره جایزه کتاب سال جمهوری اسلامی ایران در سال ۱۳۸۹ شایسته تقدیر شناخته شد. بخش هایی از این کتاب طی یک تیزر تلویزیونی و در قالب پویانمایی با نام نامیرا منتشر گردید. این پویا نمایی توسط آتلیه طراحی نشر معارف تهیه شده و در تمامی سینماهای کشور و پیش از نمایش فیلم به نمایش گذاشته شد. همچنین این کتاب تاکنون (۱۳۹۹) ۳۳ بار تجدید چاپ شده است.
اسپلو یک شهر قدیمی در ایتالیا است. این شهر به شهر گل معروف است. تاریخچه. اسپلو. [ اِپ ِل ْ ل ُ ] (اِخ ) روستایی است در وسط ایتالیا در استان پروجا در نزدیکی رم در ۶ کیلومتری شمال غربی شهر فولینو واقع شده است. از روستاهای مستحکم قدیمی است. در تاریخ ۱۵۲۹ م . شارلکن این روستا را ضبط کرده بود و پس از وی به تخریب آن پرداخت .
جاده ابریشم: تاریخی جدید برای دنیا نام کتابی است نوشته پیتر فرانکوپان استاد دانشگاه در آکسفورد انگلیس و مدیر مرکز تحقیقات بیزانس. نویسنده در این کتاب مرکز زایش بشر را ایران می داند. موضوع. نویسنده با بیان حقایق تاریخی درصدد اثبات اهمیت ایران باستان است. نویسنده معتقد است که کمپین اسکندر در شرق فرهنگ یونانی را برای دره سند به ارمغان آورده است که در نتیجه آن آیین بودایی شکل گرفت و فرم بازشناختی یونانی آن و مجسمه سازی بودایی به سبک امروزی شهرت پیدا کرده است. نویسنده اشاره می کند که مسیحیت از طریق رومی ها در طول جاده ابریشم توسعه یافت. اسلام نیز در طول این جاده گسترش پیدا کرد. پیشرفت های علمی، ایده های فلسفی و بسیاری دیگر از پدیده ها در جریان تماس شرق و غرب پدید آمدند و گسترش یافته است. نویسنده در یکی از فصل های کتاب نیز نگاهی نزدیک به ظهور مغولها دارد. ظهور اسلاوها و روس ها و آغاز دخالت های سیاسی آمریکا و انگلیس از قرن ۱۹ میلادی از دیگر سرفصل های جاده ابریشم است. نویسنده به گسترش طاعون اشاره کرده و گفته است که نابودی جمعیت در اروپا مزایای خاص خود را داشته است چراکه تعداد کارگران کاهش یافته و دستمزد کارگران بالا
رفته و ثروت، اندکی بیشتر گسترده تر شده است. در نتیجه زمینه های شکوفایی فرهنگی که آن را رنسانس می نامند شکل گرفته است. نویسنده در این کتاب به صلح دوستی محمد بن عبداله و متحدان یهودی ایشان در جامعه اعراب اشاره کرده است. نظرات در مورد کتاب. این کتاب در مجله «تایمز» آمریکا، روزنامه «دیلی تلگراف» و در رسانه های «اکونومیست»، «ساندی تایمز» و روزنامه «ایندیپندنت» مورد نقد و بررسی قرار گرفته است.
انگس استوارت دیتون (؛ زادهٔ ) اقتصاددان اسکاتلندی-آمریکایی است که در سال ۲۰۱۵ میلادی به دلیل کار بر روی مصرف، رفاه و فقر برندهٔ جایزه نوبل اقتصاد شده است. وی در کتاب «فرار بزرگ: سلامت، ثروت و ریشه های نابرابری» (۲۰۱۳ میلادی) به تبیین و تشریح روابط فی مابین مؤلفه های این موضوع می پردازد. دیتون در ادینبرو، اسکاتلند متولد شد. لیسانس، فوق لیسانس و پی اچ دی خود را در سال ۱۹۷۵ میلادی از دانشگاه کمبریج، با پایان نامه ای با عنوان "مدل های تقاضای مصرف کننده و اعمال آنها به بریتانیا" دریافت کرد. او پیش از انتقال در سال ۱۹۸۳ میلادی به دانشگاه پرینستون استاد اقتصادسنجی در دانشگاه بریستول بود. او استاد کرسی دوایت آیزنهاور روابط بین الملل و استاد اقتصاد و روابط بین الملل در مدرسه وودرو ویلسون و دانشکده اقتصاد در پرینستون است. او دارای شهروندی بریتانیا و آمریکا است.
سینمای کامبوج در دهه ۱۹۵۰ آغاز گشت. در دهه ۱۹۶۰ سینماهای متعددی در کشور ساخته و کمپانی های فیلم متعددی تأسیس شدند و از این دوره با نام «عصر طلایی» سینمای کامبوج یاد می شود.
سایت شوک آور به وب سایتی گفته می شود که هدف آن توهین آمیز، چندش آور یا مشوش کردن بازدیدکننده باشد.
کلیسای مِرِن (به ارمنی Մրենի տաճար - به انگلیسی Cathedral of Mren)، کلیسایی است متعلق به ارمنیان؛ به فاصلهٔ یک کیلومتری مرز ارمنستان در منطقه دیغور، استان قارص در ارمنستان غربی قرار دارد که ساخت آن در دوران حاکمیت ساسانیان بر ارمنستان در ۶۳۱ میلادی به دست مرزبان ارمنی، داوید ساهارونی، آغاز شد و در ۶۳۹ میلادی خاتمه یافت. تاریخ. به گواه سبئوس، در کنار این کلیسا روستای بزرگ و آبادی قرار داشته که اهالی آن، پس از سرکوب شورش ارمنستان به دست عرب ها در ۷۷۱ میلادی، برای تنبیه شورشیان، قتل عام یا به اسارت برده شدند. در زمان استقلال ارمنستان، در دوران حکومت دودمان باگراتونی بار دیگر جمعیت قابل توجهی در اطراف کلیسا سکونت می کنند. طی جنگ های سپاهیان ارمن شاهان با ارتش مشترک ارمنی - گرجی در ۱۱۶۳ میلادی سپاهیان ارمن شاهان اهالی روستای مرن را کشتند و کلیسا را نیز به آتش کشیدند که هنوز آثار آن بر روی دیوارهای داخلی، به خصوص، در زیر گنبد قابل رؤیت است. در ۱۲۷۶ میلادی، حاکم ارمنی ایروان این منطقه را از مغول ها خریداری و قصر خود را در این مکان بنا کرد که خرابه های آن تا نیمهٔ اول سده بیستم باقی مانده بود، اما در حال حاضر اثری از
آن بر جای نمانده است. کلیسا تا سده بیستم به کار خود ادامه داد اما پس از عهدنامه مسکو (۱۹۲۱) و محول ساختن منطقهٔ قارص به ترکیه متروکه شد. در یک دههٔ اخیر دولت ترکیه چندین ردیف از سنگ های پوششی پی های دیوارهای خارجی را برداشته اند تا بر اثر عوامل طبیعی پایه های ساختمان سست و سبب تخریب کامل آن شود؛ هم زمان نیز دست به تخریب سنگ صلیب ها و سنگ نوشته های روی دیوارها زده اند. با وجود اینکه کلیسا در منطقه نظامی قرار دارد از گزند شکارچیان گنج در امان نمانده و باعث تخریب بیشتر کلیسا شده است. معماری کلیسا. در اوایل سده بیستم، در مکان کنونی کلیسای مرن، معبدی از دوران اورارتو قرار داشته که در سده سوم میلادی معبدی جدید به صورت بازیلیکا ستون دار در محل آن بنا و پس از رسمی شدن دین مسیحیت در ارمنستان، از اوایل سده چهارم میلادی، تبدیل به کلیسا شده است. در سده هفتم میلادی این بنا بازسازی و با قرار دادن گنبد بر روی آن تبدیل به بازیلیکا گنبددار شد و برای تحمل وزن گنبد ستون های آن تقویت شد. کلیسای مرن در سده سیزدهم میلادی بار دیگر مورد مرمت قرار گرفت و در دیوارهای خارجی آن سنگ صلیب های متعددی نصب شد. بررسی ها مشخص نموده که حجاری ه
ای واقع در سردر چهار ورودی و اطراف نورگیرها مربوط به سده هفتم و در مواردی نیز مربوط به سده چهارم میلادی است که قدیسان مسیحیت را به تصویر کشیده است. هم زمان با مرمت کلیسا در سده سیزدهم میلادی، نمازخانه و یک صحن چهار ستونی نیز در کنار کلیسا بنا شد که ویرانه های آن تا نیمهٔ سده بیستم میلادی وجود داشت اما در حال حاضر اثری از آنها باقی نمانده است. کلیسای مرن به غیر از ارزش تاریخی از نظر معماری نیز دارای اهمیت بسیاری است؛ زیرا یکی از معدود بازیلیک های ستون دار باقی مانده از دوران پیش از مسیحیت است که در دوره های بعدی گنبد دار شده است.
ناوتیپ کاسپیَن () قدیمی ترین ناوتیپ نظامی روسیه و مستقر در، دریای خزر است.
جنگ ایران و روسیه (۱۷۲۳–۱۷۲۲م) که به «لشکرکشی پترکبیر به ایران» نیز شهرت دارد، نخستین رویارویی نظامی بین امپراتوری روسیه و ایران در دورهٔ صفوی بود. این یورش پس از سقوط اصفهان با حملهٔ شورشیان افغان و در پی تلاش پترکبیر برای گسترش نفوذ روسیه در سواحل دریای مازندران و قفقاز و نیز جلوگیری از دستیابی رقیب این کشور، امپراتوری عثمانی، به این نواحی آغاز شد. پیروزی امپراتوری روسیه در این نبرد، به تصرف بخش هایی از سرزمین های شمالی و شمال غربی ایران انجامید. بر پایهٔ پیمان سنت پترزبورگ (۱۷۲۳م) مناطقی از ایران در قفقاز شمالی، قفقاز جنوبی و شمال ایران کنونی، شامل شهرهای دربند (واقع در جنوب داغستان) و باکو و مناطق پیرامون شان و همچنین ایالات گیلان، شروان، مازندران و گرگان به روسیه واگذار شد. با این حال، ایران نُه سال بعد و در جریان لشکرکشی های نادرشاه به داغستان، این مناطق را بازپس گرفت. برخی هدف این جنگ را تجاری دانسته اند. بازرگانان روس در جملهٔ معروفی، بیان کرده اند که این لشکرکشی «دروازه های آسیا را به روی ما گشود». در مقابل دیدگاه دیگری نیز وجود دارد که هدف اصلی این حمله را «تنبیه لزگی ها در قفقاز جنوبی» می داند. زمی
نه ها. دیگر رابطه بین صَفویان و زمانی بود که قزاق ها در زمان شاه سلیمان یکم به فرح آباد مازندران حمله کردند و قصر جهان نما را که از بناهای زیبای دوره شاه عباس بزرگ بود، ویران ساختند و عده ای از اهالی را به قتل رساندند و شبه جزیره میانکاله را پایگاه حملات بعدی خود قرار دادند. به دستور شاه سلیمان، قشون ایران به این شبه جزیره حمله و قزاق ها را متواری کرد. پس از این واقعه، شاه صفوی از دربار روسیه تقاضای تنبیه و مجازات قزاق ها را نمود. دولت روسیه هم استپان رازین را در سال ۱۶۷۳ دستگیر کرد و در مسکو به دار آویخت و آنگاه سفیری به اصفهان فرستاد تا روابط دو کشور را دوستانه و سوءتفاهم ها را رفع کند. همراه این سفیر ایراکلی یکم، نواده تهمورث خان گرجی، والی سابق گرجستان نیز به اصفهان آمد و نزد شاه سلیمان رسید. سفیر روسیه تقاضا کرد دولت ایران، طبق تعهد خود در موقع فتح گرجستان مبنی بر اینکه والی آن ایالت همواره از دودمان باگرایتون باشد، با حکمرانی آراکلی خان موافقت کند و اجازه دهد آراکلی خان پای شاه را ببوسد و به والی گری مفتخر شود. شاه سلیمان تقاضای تزار روسیه را پذیرفت و به آراکلی محبت کرد و امارت گرجستان را برای او برقرار
نمود. در سال ۱۶۷۵ نیز سفیر دیگری از روسیه به اصفهان آمد و برای جنگ با عثمانی، تقاضای ۲۰ هزار قشون امدادی کرد. این سفیر یک سال در اصفهان ماند و در این خصوص اصرار ورزید؛ ولی دولت ایران حاضر نشد عهدنامه زهاب را زیر پا گذارد و به خاطر روس ها با دولت عثمانی وارد جنگ شود. از این تاریخ تا مرگ الکسی یکم و جلوس پتر کبیر در سال ۱۶۸۲، روابط بین دو کشور توأم با سردی بود. در سال ۱۷۰۱ ایسرائیل آوری، دیپلمات ارمنی به همراه میناس تیگرانیان که شخصیت سیاسی و کلیسایی مؤثری در کلیسای ارمنستان بود به منظور ارائه طرح خود برای آزادسازی ارمنستان با حمایت روسیه، به مسکو نزد پترکبیر رفت. همچنین آنها نامه ای از طرف ملیک های ارمنی (ایالات سیونیک و قره باغ) به پتر تقدیم کردند که در آن دقیقاً نوشته شده بود: «هیچ امید دیگری نداریم جز به پادشاهی مرغزار آسمان که جناب اشرف حاکم روی زمین هستید.» پتر وعده داد بعد از پایان جنگ بزرگ شمالی به ارمنی ها کمک کند. در تاریخ ۲۴ مه ۱۷۱۴ شاهزاده بیکوویچ چِرکاسکی در گزارش خود درباره شرایط قفقاز، پتر اول را متقاعد می کند که لازم است حاکمان قموقها را به سمت خود جلب کند. او اینطور توضیح می دهد: "اگر این قوم
با یاری خداوند و ارادهٔ خردمندانهٔ شما در کنار شما باشند، آنگاه قدرت شما می تواند در آن سرزمین به بهترین شکل افزایش یابد. از این رو دیگران هم خواهند ترسید؛ چرا که در آن مناطق همه از این قوم کوهپایه نشین بی اندازه می ترسند. اما ایرانی ها بیشتر می ترسند. آنها از روی ترسِ خود به شاهزاده و شمخالِ قُموق مواجب می دهند و اگر در اعمالشان اندیشه کنید شبیه خراج است و خرج بزرگی است که از طرف شاه ایران هرساله به حاکمان قموق داده می شود." بعد از پایان جنگ بزرگ شمالی، پتر اول تصمیم گرفت به سواحل غربی دریای خزر لشکرکشی کند و بعد از تسلط بر دریای خزر مسیر تجاری ای را از طریق روسیه از آسیای مرکزی و هندوستان به اروپا ایجاد کند که برای بازرگانان روسی بسیار سودمند بود و درآمدی را برای خزانهٔ امپراتوری روسیه تضمین می کرد. مسیر تجاری می بایست از خاک هندوستان و ایران بگذرد و از آنجا به دژ روسی در کنار رود کورا و سپس از طریق گرجستان به آستراخان برسد. قرار بود تا کالاها را از آنجا در سراسر امپراتوری روسیه پخش کنند. پتر اول توجه زیادی به توسعهٔ تجارت و اقتصاد داشت. در سال ۱۷۱۶ او دسته ای از نیروهای شاهزاده بیکوویچ چرکاسکی را از طریق د
ریای خزر به خیوه و بخارا فرستاد. مأموریت این سفر اکتشافی متقاعد کردن خان خیوه به تابعیت از روسیه و امیر بخارا به دوستی با روسیه به منظور کشف مسیرهای تجاری به هندوستان و ذخایر طلا در پایین دست آمودریا بود. با این حال این سفر اکتشافیِ نخست کاملاً شکست خورد، چرا که خان خیوه در ابتدا شاهزاده را متقاعد کرد تا نیروهایش را متفرق کند و سپس خائنانه به دسته های جدا شده حمله کرد و آنها را از بین برد. تهیه مقدمات. آماده سازی سپاهیان روس برای لشکرکشی به ایران در همان زمان جنگ بزرگ شمالی آغاز شد. در طرح اولیهٔ عملیات، پیاده شدن در ساحل دریای خزر و پیشروی بعدی از راه خشکی به اعماق خاک ایران پیش بینی شده بود. در آنجا قرار بود نیروهای روسی با ارمنی ها و گرجی ها (حدود ۴۰ هزار نفر) متحد شوند و برای کمک به این دو گروه در نبردشان برای رهایی از سلطهٔ ایران و عثمانی ملحق شوند. در سال های ۱۷۱۴ تا ۱۷۱۵ آلکساندر بیکوویچ چرکاسکی شرحی از سواحل شمالی و شرقی دریای خزر تهیه کرد. در سال ۱۷۱۸ آلکساندر ایوانوویچ کوژین و واسیلی آلکسیوویچ اورسوف هم شرحی از ساحل شرقی خزر تهیه کردند. در سالهای ۱۷۱۹ تا ۱۷۲۰ کارل پتروویچ وِردین و فیودور ایوانوویچ س
ایمونوف شرحی از سواحل غربی و جنوبی دریای خزر تهیه کردند. در نتیجه این سفر اکتشافی نقشه ای جامع از کل دریای خزر تهیه شد. پتر اول تصمیم داشت از آستراخان لشکرکشی کند، از طریق سواحل خزر دربند و باکو را تصرف کند، تا رود کورا پیش برود و در آنجا قلعه ای بسازد سپس تا تفلیس برود و به گرجی ها در جنگ با امپراتوری عثمانی کمک کند و از آنجا به روسیه بازگردد. در صورت وقوع جنگ، هم با واختانگ ششم، شاهِ کارتْلی (گرجستان شرقی) و هم با اسدوادزادور یکم، اسقف ارمنی ارتباط برقرار می شد. کازان و آستراخان نیز به مراکز سازماندهی لشکرکشی به ایران تبدیل شدند. برای لشکرکشیِ پیش رو از ۸۰ گروهان نیروهای پیاده، ۲۰ گردان مجزا شامل ۲۲ هزار نفر و ۱۹۶ قبضه توپ تشکیل شد. همچنین در راه آستراخان پتر از کمک آیوکا، خان قالمیق ها نیز بهره مند شد و دسته هایی از سواره نظام قالمیق به تعداد ۷ هزار نفر هم در لشکرکشی شرکت کردند. ۱۵ ژوئن ۱۷۲۲ امپراتور روسیه به آستراخان رسید. او تصمیم گرفت ۲۲ هزار نفر از نیروها از طریق دریا منتقل شوند و ۷ هنگ دراگون شامل ۹ هزار نفر تحت فرمان سرلشکر کروپاتاف به صورت زمینی از ولگوگراد اعزام شوند. همچنین کازاک های دن و زاپوریژی
ا هم از راه خشکی راهی شدند. علاوه بر این ۳۰۰۰۰ تاتارها نیز استخدام شدند. طبق دستور پتر اول و با دخالت مستقیم او در فرماندهی کل نیروی دریایی در کازان نزدیک به ۲۰۰ کشتی ترابری ساخته شد و ۶ هزار ملوان برای آنها در نظر گرفته شد. ۱۵ ژوئن ۱۷۲۲ پتر در بیانیه ای خطاب به مردم قفقاز و ایران اظهار داشت: «افراد مطیع شاه – یعنی داوود بیک، حاکم لزگی و سُرخای، حاکم غازی قموق – علیه سرور خود شورش کرده اند، با حمله به شهر شماخی آن را تصرف کرده و حمله ای غارت گرانه ای علیه بازرگانان روس انجام داده اند. با توجه به امتناع داوود بیک از پرداخت غرامت، ما ناچار هستیم سپاهی را علیه شورشیان یاد شده و راهزنان شیطان صفت راهی کنیم.» نگارش بیانیه را شاهزاده دیمیتری کانتیمر انجام داد؛ شخصی که مسئول دفتر لشکر بود. تسلط بر زبان های شرقی این اجازه را به کانتیمر می داد تا نقش برجسته ای را در این لشکرکشی ایفا کند. او حروف چاپی عربی را ساخت، چاپخانه ای مخصوص راه اندازی کرد و بیانیهٔ پتر را که خود آن را ترجمه کرده بود به زبان های تاتاری، ترکی و فارسی چاپ کرد. عملیات نظامی. نبرد ۱۷۲۲. ۲۷ ژوئن ۱۷۲۲ ناوگروه پتر به مقصد رسید و پتر اولین کسی بود که وا
رد ساحل شد. در ژوئیه ۱۷۲۲ سپاهیان روس که به سمت جنوب حرکت می کردند درخواست هایی مبنی بر دریافت تابعیت از طرف حاکمان اطراف داغستان دریافت کردند اما پتر منتظر سفیران حاکم نشین اِندیرِی نماند. برای مجازات، پتر سپاهی (۲۰۰۰ سواره نظام و ۴۰۰ کازاک) را تحت فرمان سرتیپ ویتیرانی به اندیری فرستاد. ویتیرانی می بایست روستای آندریوسکی (روستای اِندیری) را اشغال کرده و از پیاده سازی نیروها در خلیج شبه جزیره آگراخان اطمینان حاصل می کرد. اِلمورزا چِرکاسکی و اَسلام بیک کامی یوتاف، حاکمان کاباردیای بزرگ و کاباردیای کوچک هم به او ملحق شدند. ۲۳ ژوئیه در حوالی روستای اندیری آیدیمیر باردیخانوف و موسال چاپالف با ۵ تا ۶ هزار قموقی و چچن حملهٔ غافلگیرانه ای به روس ها انجام دادند. سواره نظام ویتیرانی متحمل تلفات سنگینی شد و شروع به عقب نشینی کرد. سپس سرهنگ نااوماف با سپاه بزرگی به اندیری فرستاده شد که آن را به آتش کشید. بعدها پتر، یک لشکر تنبیهی علیه چچن ها فرستاد که بیشتر از قالمیق ها تشکیل شده بود. ۱۲ اوت پتر پس از جمع آوری سپاه خود همراه با ملکه به صورت رسمی وارد تارکی پایتخت شمخالات غازی قمق شد. پس از ۳ روز او به اردوگاه خود در ساح
ل دریای خزر بازگشت. او پس از عبادت در کلیسای صحرایی «هنگ پری آبریژینسکی» در کنار همراهان خود تپّه ای از سنگ ساخت. این اتفاق در محل شهرِ کنونی مخاچ قلعه رخ داد؛ شهری که نام اولیهٔ خود یعنی پورت پتروفسک را به افتخار اینکه تزار زمانی در اینجا حضور داشته گرفته است. روز بعد پتر کبیر در رأس سپاه خود راهی دربند شد و ناوگان دریایی هم با آذوقه و سلاح ذخیره پشت سر او راهی شدند. ۵ اوت سپاه روسیه حرکت خود به سمت دربند را ادامه داد. ۶ اوت در رود سولاک، مورزا چرکاسکی و اسلان بیک با جوخه های کاباردیایی خود به سپاه ملحق شدند. ۸ اوت از رود سولاک عبور کردند. ۱۵ اوت سپاهیان به شهر تارکی محل اقامت شمخال رسیدند. ۱۹ اوت نبردی میان سپاهیان روس و سپاه ۱۰هزار نفری محمود، سلطانِ اوتامیش و جوخهٔ ۶ هزار نفری احمد خان، اوسمیِ قِیتاق درگرفت که با پیروزی روسیه خاتمه یافت. عادل گیرِی، شمخالِ تارکی که قبل از رسیدن سپاه روس دربند و باکو را در اختیار گرفت متحد پتر شد. ۲۳ اوت سپاهیان روس وارد دربند شدند. دربند از نظر استراتژیکی شهر مهمی بود چرا که مسیر ساحلی ای را در امتداد دریای خزر دربر می گرفت. ۲۸ اوت تمامی قوای روسیه از جمله ناوگان دریای در
شهر متمرکز شدند. طوفان شدیدی که تمامی کشتی های آذوقه را غرق کرد مانع از پیشروی بیشتر به سمت جنوب شد. پتر تصمیم گرفت اردوگاه شهر را ترک کند و همراه با نیروهای اصلی به آستراخان بازگشت؛ جایی که مقدمات را برای نبرد ۱۷۲۳ شروع کرد. این آخرین لشکرکشی نظامی ای بود که او در آن مستقیماً شرکت می کرد. در ماه سپتامبر واختانگ ششم راهی قره باغ شد. او در آنجا عملیات نظامی ای را علیه شورشیان داغستانی رهبری کرد. پس از اشغال گنجه سپاهیان ارمنی که در رأس آنها اسقف عیسی حسن جلالیان قرار داشت به گرجی ها پیوستند. اطراف گنجه سپاه ارمنی-گرجی دو ماه را در انتظار پتر گذراند. با این حال واختانگ و عیسی پس از اطلاع از خروج سپاه روسیه از قفقاز به ممالک خود بازگشتند. در ماه نوامبر نیروهایی از ۵ گروهان به فرماندهی سرهنگ شیپوف برای اشغال شهر رشت در استان گیلان ایران پیاده شدند. بعدها در ماه مه حاکم رشتی با ۱۵ هزار نفر قیامی را ترتیب داد و سعی کرد جوخهٔ شیپوف که رشت را اشغال کرده بود خارج کند. تمامی حملات ایرانی ها دفع شد. نبرد ۱۷۲۳. در زمان دومین لشکرکشی به ایران یک گروه بسیار کوچک تر تحت فرمان ماتیوشکین به ایران فرستاده شد. پتر اول، اقدامات
ماتیوشکین را تنها از خاک امپراتوری روسیه هدایت می کرد. در این لشکرکشی ۱۵ کشتی، توپخانهٔ صحرایی و قلعه کوب و نیز پیاده نظام شرکت کردند. ۲۰ ژوئن جوخه عازم جنوب شد و پشت سر آن ناوگان کشتی ها از کازان راهی شدند. ۶ ژوئیه نیروهای زمینی به باکو نزدیک شدند. محاصره شدگان پیشنهاد ماتیوشکین برای تسلیم کردن شهر را نپذیرفتند. ۲۱ ژوئیه روس ها با ۴ گردان و دو توپ صحرایی حمله ناگهانی محاصره شدگان را دفع کردند. در همین زمان ۷ کشتی در کنار دیوار شهر لنگر انداخته و شدیداًً شروع به شلیک به آن کردند. در نتیجه توپخانه قلعه از بین رفت و بخشی از دیوار هم تخریب شد. ۲۵ ژوئیه حمله ای از سمت دریا از طریق شکاف های ایجاد شده در دیوار برنامه ریزی شده بود اما باد شدیدی برخاست که کشتی های روسیه را از ساحل دور کرد. محاصره شدگان موفق شدند با پر کردن شکاف های دیوار از این فرصت استفاده کنند. با این حال ۲۶ ژوئیه شهر بدون جنگ تسلیم شد. نتیجه. بهار ۱۷۲۳ امپراتوری عثمانی به امپراتوری صفوی حمله کرد. شاه تهماسب دوم بعد از مطلع شدن از این موضوع اسماعیل بیگ سفیر را برای انعقاد پیمان اتحاد به سن پترزبورگ فرستاد که مطابق با آن پتر اول قول داد تا در بیرون
راندن افغان ها از کشور کمک کند. مطابق با پیمان سن پترزبورگ (۱۷۲۳) ایران حاکمیت روسیه بر دربند و باکو را به رسمیت شناخت و گیلان، مازندران و استرآباد را تسلیم کرد. بدین ترتیب تمامی سواحل غربی و جنوبی دریای خزر از آن روسیه شد. تسلط بر سرزمین های ملحق شده را سپاه نیزاووی تضمین می کرد. انتقال حاکمیت استان های ایرانی کنار دریای خزر به روسیه، روابط روسیه با عثمانی را تیره کرد. امپراتوری عثمانی از وضعیت بی ثبات شاه تهماسب دوم استفاده و در اواخر سال ۱۷۲۳ و اوایل سال ۱۷۲۴ به گرجستان شرقی و ارمنستان شرقی حمله کرد و شروع به تهدید روسیه با جنگ نمود. روابط روسیه و عثمانی با پیمان استانبول (۱۷۲۴) حل و فصل شد. طبق این معاهده عثمانی مناطق شرقی گرجستان و ارمنستان، خانات تبریز، قزوین و شماخی را که اشغال کرده بود حفظ کرد. روسیه نیز شهرها و استان هایی را که طبق معاهدهٔ پترزبورگ به دست آورده بود نگاه داشت. موضع کشورهای خارجی. پتر کبیر توجه زیادی به سیاست خارجی روسیه داشت. لشکرکشی به ایران توسط امپراتور روسیه پس از پیروزی در جنگ بزرگ شمالی به عنوان یک عملیات نظامی به منظور تسلط و دستیابی به دریاها تلقی می شد. با اجرای برنامه های ت
وسعه و دسترسی به دریای خزر در جنگ با ایران، امپراتوری روسیه می توانست با کشورهای غرب اروپا تجارت کند. بدین منظور می بایست کالاها را از شرق و از طریق رودی که ظاهراً از دریای خزر نشات می گرفت و به هندوستان می رسید منتقل کرده و آنها را به قیمتی بالاتر در اروپا به فروش رساند. فرانسه از طرح های پتر کبیر در رابطه با ایران حمایت می کرد. دولت فرانسه نمی خواست عثمانی ها جنگی را علیه روسیه آغاز کنند. به نفع فرانسوی ها بود که آنها را به عنوان متحدی در حل مشکلات اتریش ببینند. در مذاکرات قسطنطنیه فرانسه نقطه نظر خود را در این باره اینگونه بیان کرد: «سفیر فرانسه سخنان زیر را اظهار داشت: شاه روسیه برای حفظ دوستی ابدی که مصوب باب عالی است سلاح خود را بر زمین گذاشت … وزرای عثمانی هم در این باره گفتند که برای مدتی طولانی از طرف باب عالی فرامینی برای لزگی ها ارسال شده تا آنها هیچ گونه دردسری را برای مکان های یاد شدهٔ روسیه ایجاد نکنند.» پتر کبیر شروع به مذاکره با هلندی ها کرد. قرار شد تا بازرگانان هلندی که تجارتی جهانی را اداره می کردند با خرید کالاهای شرقی از روسیه موافقت کنند. حتی نامه ای با پیشنهادی در رابطه با تجارت ابریشم
برای آنها ارسال شد. «به هلندی ها تجارت ابریشمشان اعلام شود تا آن را شروع کنند.» در قرن هجدهم کالاهای کشورهای شرقی تقاضای زیادی در اروپا داشت. برای مثال: کشمش و زعفران ارزش زیادی در لهستان داشت. «تزارِ تیزبین، همانند تاجری با تجربه متوجه شد که نجیب زادگان لهستانی نمی توانند با نبود این ادویه ها بر سر میز کنار بیایند.» پتر کبیر قصد داشت در آینده این محصولات را در آنجا به فروش برساند. همچنین روابط با لهستان در طول جنگ شمالی تا حدودی بهبود یافت. در سال ۱۷۲۱ بریتانیا از به رسمیت شناختن امپراتوری روسیه امتناع کرد. بریتانیا دیدگاه منفی ای نسبت به لشکرکشی به ایران داشت و آن را نه به عنوان کمک روس ها به ایرانی ها در جنگ با شورشیان لزگی، بلکه به عنوان اشغال عمدی سرزمین های اطراف دریا خزر می دانست. پتر کبیر بریتانیا را به عنوان مهم ترین رقیب خود در تجارت می دانست. «پتر کاری با تجارت انگلستان نداشت … او تصمیم گرفت به واردات بریتانیا ضربه بزند.» انگلیسی ها در محافل قسطنطنیه گفتند که روس ها در حقیقت درحال جمع آوری سپاه بزرگی برای تصرف ایروان، شروان و گرجستان هستند. پتر کبیر بلافاصله نامه ای به ایوان ایواناویچ نیپلویف نوشت