Payamvdn/NorthPersian_fa_wiki huggingface dataset:
شهرستان مونرو، آرکانزاس (به انگلیسی: Monroe County, Arkansas) شهرستانی در ایالات متحده آمریکا است که در آرکانزاس واقع شده است. خصوصیات. شهرستان مونرو ۱٬۶۰۸٫۳۹ کیلومترمربع مساحت دارد.
شهرستان مونرو، فلوریدا (به انگلیسی: Monroe County, Florida) یک شهرستان در ایالات متحده آمریکا است که در فلوریدا واقع شده است. این شهرستان از یک قطعه عمده زمین خشکی تشکیل شده که تقریباً تمامی آن را پارک ملی اِوِرگلِیدز در برگرفته و نیز جزایر کیز، از کی لارگو تا درای تُرتوگاس که جزیره ای غیرمسکونی است. مرکز شهرستان مونرو شهر کی وست است و مجمع الجزایر مرجانی فلوریدا کیز در این شهرستان واقع شده اند.
شهرستان مونرو، ایندیانا (به انگلیسی: Monroe County, Indiana) شهرستانی در ایالات متحده آمریکا است که در ایندیانا واقع شده است.
شهرستان مونرو، آیووا (به انگلیسی: Monroe County, Iowa) شهرستانی در ایالات متحده آمریکا است که در آیووا واقع شده است.
شهرستان مونرو، میشیگان (به انگلیسی: Monroe County, Michigan) یک سکونتگاه مسکونی در ایالات متحده آمریکا است که در میشیگان واقع شده است.
شهرستان مونرو، ایالت میسیسیپی (به انگلیسی: Monroe County, Mississippi) یک سکونتگاه مسکونی در ایالات متحده آمریکا است که در ایالت میسیسیپی واقع شده است.
شهرستان مونرو، میزوری (به انگلیسی: Monroe County, Missouri) یک شهرستان در ایالات متحده آمریکا است که در میزوری واقع شده است.
شهرستان مونرو، پنسیلوانیا (به انگلیسی: Monroe County, Pennsylvania) شهرستانی در ایالات متحده آمریکا است که در پنسیلوانیا واقع شده است. خصوصیات. شهرستان مونرو ۱٬۵۹۸٫۰۳ کیلومترمربع مساحت دارد.
شهرستان مونرو، ویرجینیای غربی (به انگلیسی: Monroe County, West Virginia) یک سکونتگاه مسکونی در ایالات متحده آمریکا است که در ویرجینیای غربی واقع شده است. خصوصیات. شهرستان مونرو ۱٬۲۲۷٫۶۶ کیلومترمربع مساحت دارد.
شهرستان بیکر، فلوریدا (به انگلیسی: Baker County, Florida) یک سکونتگاه مسکونی در ایالات متحده آمریکا است که در فلوریدا واقع شده است. خصوصیات. شهرستان بیکر ۱٬۵۲۵٫۵۱ کیلومترمربع مساحت دارد.
شهرستان بیکر، اورگن (به انگلیسی: Baker County, Oregon) شهرستانی در ایالات متحده آمریکا است که در اورگن واقع شده است. خصوصیات. شهرستان بیکر ۷٬۹۹۷٫۹۳ کیلومترمربع مساحت دارد.
شهرستان باتلر، آلاباما (به انگلیسی: Butler County, Alabama) شهرستانی در ایالات متحده آمریکا است که در آلاباما واقع شده است. خصوصیات. شهرستان باتلر ۲٬۰۱۵٫۰۲ کیلومترمربع مساحت دارد.
شهرستان باتلر، آیووا (به انگلیسی: Butler County, Iowa) شهرستانی در ایالات متحده آمریکا است که در آیووا واقع شده است.
شهرستان باتلر، میزوری (به انگلیسی: Butler County, Missouri) یک سکونتگاه مسکونی در ایالات متحده آمریکا است که در میزوری واقع شده است.
شهرستان باتلر، پنسیلوانیا (به انگلیسی: Butler County, Pennsylvania) شهرستانی در ایالات متحده آمریکا است که در پنسیلوانیا واقع شده است. خصوصیات. شهرستان باتلر ۲٬۰۵۹٫۰۵ کیلومترمربع مساحت دارد.
شهرستان گارفیلد، کلرادو (به انگلیسی: Garfield County, Colorado) یک سکونتگاه مسکونی در ایالات متحده آمریکا است که در کلرادو واقع شده است. خصوصیات. شهرستان گارفیلد ۷٬۶۵۶٫۰۵ کیلومترمربع مساحت دارد.
شهرستان گارفیلد، ایالت مونتانا (به انگلیسی: Garfield County, Montana) یک سکونتگاه مسکونی در ایالات متحده آمریکا است که در ایالت مونتانا واقع شده است. خصوصیات. شهرستان گارفیلد ۱۲٬۵۵۶٫۳۳ کیلومترمربع مساحت دارد.
شهرستان گارفیلد، اکلاهما (به انگلیسی: Garfield County, Oklahoma) شهرستانی در ایالات متحده آمریکا است که در اکلاهما واقع شده است. خصوصیات. شهرستان گارفیلد ۲٬۷۴۵ کیلومترمربع مساحت دارد.
شهرستان گارفیلد، واشینگتن (به انگلیسی: Garfield County, Washington) یک شهرستان در ایالات متحده آمریکا است که در ایالت واشینگتن واقع شده است. تاریخچه. شهرستان گارفیلد در ۲۹ نوامبر ۱۸۸۱ از قصمت بزرگی از شهرستان کلمبیا شکل گرفت که حدوداً نیمی از این شهرستان در سال ۱۸۸۳ شهرستان اسوتین را شکل داد. و این شهرستان به دلیل ترور شدن رئیس جمهور وقت ایالات متحده آمریکا: جیمز آبرام گارفیلد نام گذاری گردید. خصوصیات. شهرستان گارفیلد ۱٬۸۵۹٫۶۲ کیلومترمربع مساحت دارد.
شهرستان گارفیلد، کانزاس (به انگلیسی: Garfield Township, Finney County, Kansas) یک منطقهٔ مسکونی در ایالات متحده آمریکا است که در شهرستان فینی، کانزاس واقع شده است. خصوصیات. شهرستان گارفیلد ۱٬۱۱۶٫۶۵ کیلومترمربع مساحت و ۳۳۱ نفر جمعیت دارد و ۸۰۰ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده است.
شهرستان جاسپر، ایالت ایندیانا (به انگلیسی: Jasper County, Indiana) شهرستانی در ایالات متحده آمریکا است که در ایندیانا واقع شده است.
شهرستان جاسپر، آیووا (به انگلیسی: Jasper County, Iowa) یک سکونتگاه مسکونی در ایالات متحده آمریکا است که در آیووا واقع شده است.
شهرستان جاسپر، میزوری (به انگلیسی: Jasper County, Missouri) یک سکونتگاه مسکونی در ایالات متحده آمریکا است که در میزوری واقع شده است.
شهرستان جاسپر، میسیسیپی (به انگلیسی: Jasper County, Mississippi) یک سکونتگاه مسکونی در ایالات متحده آمریکا است که در ایالت میسیسیپی واقع شده است.
شهرستان ماریون، آلاباما (به انگلیسی: Marion County, Alabama) شهرستانی در ایالات متحده آمریکا است که در آلاباما واقع شده است. خصوصیات. شهرستان ماریون ۱٬۹۲۶٫۹۶ کیلومترمربع مساحت دارد.
شهرستان ماریون، آرکانزاس (به انگلیسی: Marion County, Arkansas) شهرستانی در ایالات متحده آمریکا است که در آرکانزاس واقع شده است. خصوصیات. شهرستان ماریون ۱٬۶۵۷٫۶ کیلومترمربع مساحت دارد.
شهرستان ماریون، فلوریدا (به انگلیسی: Marion County, Florida) یک سکونتگاه مسکونی در ایالات متحده آمریکا است که در فلوریدا واقع شده است.
شهرستان ماریون، ایندیانا (به انگلیسی: Marion County, Indiana) شهرستانی در ایالات متحده آمریکا است که در ایندیانا واقع شده است.
شهرستان ماریون، آیووا (به انگلیسی: Marion County, Iowa) شهرستانی در ایالات متحده آمریکا است که در آیووا واقع شده است.
شهرستان ماریون، میسیسیپی (به انگلیسی: Marion County, Mississippi) یک سکونتگاه مسکونی در ایالات متحده آمریکا است که در ایالت میسیسیپی واقع شده است.
شهرستان ماریون، میزوری (به انگلیسی: Marion County, Missouri) یک سکونتگاه مسکونی در ایالات متحده آمریکا است که در میزوری واقع شده است.
شهرستان ماریون، اورگن (به انگلیسی: Marion County, Oregon) شهرستانی در ایالات متحده آمریکا است که در اورگن واقع شده است. خصوصیات. شهرستان ماریون ۳٬۰۹۲٫۴۶ کیلومترمربع مساحت دارد.
شهرستان ماریون، تنسی (به انگلیسی: Marion County, Tennessee) یک سکونتگاه مسکونی در ایالات متحده آمریکا است که در تنسی واقع شده است. خصوصیات. شهرستان ماریون ۱٬۳۲۷ کیلومترمربع مساحت دارد.
شهرستان ماریون، ویرجینیای غربی (به انگلیسی: Marion County, West Virginia) یک شهرستان در ایالات متحده آمریکا است که در ویرجینیای غربی واقع شده است. خصوصیات. شهرستان ماریون ۸۰۸٫۰۸ کیلومترمربع مساحت دارد.
شهرستان مورگان، آلاباما (به انگلیسی: Morgan County, Alabama) شهرستانی در ایالات متحده آمریکا است که در آلاباما واقع شده است. خصوصیات. شهرستان مورگان ۱٬۵۵۱٫۴۱ کیلومترمربع مساحت دارد.
شهرستان مورگان، کلرادو (به انگلیسی: Morgan County, Colorado) یک سکونتگاه مسکونی در ایالات متحده آمریکا است که در کلرادو واقع شده است. خصوصیات. شهرستان مورگان ۳٬۳۵۱٫۴۶ کیلومترمربع مساحت دارد.
شهرستان مورگان، ایلینوی (به انگلیسی: Morgan County, Illinois) یک سکونتگاه مسکونی در ایالات متحده آمریکا است که در ایلینوی واقع شده است.
شهرستان مورگان، ایندیانا (به انگلیسی: Morgan County, Indiana) شهرستانی در ایالات متحده آمریکا است که در ایندیانا واقع شده است.
شهرستان مورگان، میزوری (به انگلیسی: Morgan County, Missouri) یک شهرستان در ایالات متحده آمریکا است که در میزوری واقع شده است.
شهرستان مورگان، تنسی (به انگلیسی: Morgan County, Tennessee) یک سکونتگاه مسکونی در ایالات متحده آمریکا است که در تنسی واقع شده است. خصوصیات. شهرستان مورگان ۱٬۳۵۳ کیلومترمربع مساحت دارد.
شهرستان مورگان، ویرجینیای غربی (به انگلیسی: Morgan County, West Virginia) یک سکونتگاه مسکونی در ایالات متحده آمریکا است که در ویرجینیای غربی واقع شده است. خصوصیات. شهرستان مورگان ۵۹۵٫۷ کیلومترمربع مساحت دارد.
شهرستان آرمسترانگ، پنسیلوانیا (به انگلیسی: Armstrong County, Pennsylvania) شهرستانی در ایالات متحده آمریکا است که در پنسیلوانیا واقع شده است. خصوصیات. شهرستان آرمسترانگ ۱٬۷۱۹٫۷۶ کیلومترمربع مساحت دارد.
شهرستان بونی، آرکانزاس (به انگلیسی: Boone County, Arkansas) شهرستانی در ایالات متحده آمریکا است که در آرکانزاس واقع شده است. خصوصیات. شهرستان بونی ۱٬۵۵۹٫۱۸ کیلومترمربع مساحت دارد.
شهرستان بونی، ایندیانا (به انگلیسی: Boone County, Indiana) شهرستانی در ایالات متحده آمریکا است که در ایندیانا واقع شده است.
شهرستان بونی، آیووا (به انگلیسی: Boone County, Iowa) شهرستانی در ایالات متحده آمریکا است که در آیووا واقع شده است.
شهرستان بونی، میزوری (به انگلیسی: Boone County, Missouri) یک سکونتگاه مسکونی در ایالات متحده آمریکا است که در میزوری واقع شده است. خصوصیات. شهرستان بونی ۱٬۷۹۰ کیلومترمربع مساحت دارد.
شهرستان بونی، ویرجینیای غربی (به انگلیسی: Boone County, West Virginia) یک سکونتگاه مسکونی در ایالات متحده آمریکا است که در ویرجینیای غربی واقع شده است. تاریخ. این شهرستان در سال ۱۸۴۷ با مناطقی که از شهرستان های Kanawha, Cabell و Logan ضمیمه شدند، تشکیل شد. این نام برای مرزنشین دانیل بون، که از سال ۱۷۸۹ تا ۱۷۹۵ در دره بزرگ کاناوها زندگی می کرد، نامگذاری شد. در سال ۱۸۶۳، شهرستان های ویرجینیای غربی با هدف تشویق دولت محلی به شهرستان های مدنی تقسیم شد. این امر در ایالت به شدت روستایی غیرعملی بود و در سال ۱۸۷۲ شهرک ها به بخش های دولتی تبدیل شدند. شهرستان بون به پنج ناحیه تقسیم شد: کروک، پیتونا، اسکات، شرمن و واشینگتن. بین سال های ۱۹۸۰ و ۱۹۹۰، این شهرستان به سه ناحیه مدیریتی تقسیم شد: ناحیه ۱، ناحیه ۲، و ناحیه 3. در ۱ فوریه ۲۰۰۶، دو حادثه مرگبار معدن در جوامع Uneeda و Wharton در Boone County رخ داد. این دو مرگ با اضافه شدن فاجعه معدن ساگو در ژانویه و فاجعه معدن آلما آراکوما باعث شد، جو مانچین، فرماندار ویرجینیای غربی، تمام معادن ویرجینیای غربی را در یک «مقابله ایمنی معدن» ببندد. خصوصیات. شهرستان بونی ۱٬۳۰۲٫۷۷ کیلومت
رمربع مساحت دارد.
شهرستان کلهون، آلاباما (به انگلیسی: Calhoun County, Alabama) شهرستانی در ایالات متحده آمریکا است که در آلاباما واقع شده است. خصوصیات. شهرستان کلهون ۱٬۵۸۵٫۰۸ کیلومترمربع مساحت دارد.
شهرستان کلهون، آرکانزاس (به انگلیسی: Calhoun County, Arkansas) شهرستانی در ایالات متحده آمریکا است که در آرکانزاس واقع شده است. خصوصیات. شهرستان کلهون ۱٬۶۳۶٫۸۸ کیلومترمربع مساحت دارد.
رئیس جمهور ملت آرژانتین یا رئیس جمهور آرژانتین رئیس کشور، رئیس حکومت و فرمانده کل قوا و ارتش آرژانتین است. رئیس جمهور فعلی آرژانتین، خاویر میلئی است که در دسامبر ۲۰۲۳، جایگزین آلبرتو فرناندز شد. وظایف و اختیارات. رئیس جمهور کشور آرژانتین مطابق اصل ۹۹ قانون اساسی از اختیارات زیر برخوردار است:
شهرستان کلهون، فلوریدا (به انگلیسی: Calhoun County, Florida) یک سکونتگاه مسکونی در ایالات متحده آمریکا است که در فلوریدا واقع شده است. خصوصیات. شهرستان کلهون ۱٬۴۸۶٫۶۶ کیلومترمربع مساحت دارد.
شهرستان کلهون، ایلینوی (به انگلیسی: Calhoun County, Illinois) یک سکونتگاه مسکونی در ایالات متحده آمریکا است که در ایلینوی واقع شده است.
شهرستان کلهون، آیووا (به انگلیسی: Calhoun County, Iowa) شهرستانی در ایالات متحده آمریکا است که در آیووا واقع شده است.
شهرستان کلهون، تگزاس (به انگلیسی: Calhoun County, Texas) یک سکونتگاه مسکونی در ایالات متحده آمریکا است که در تگزاس واقع شده است. خصوصیات. شهرستان کلهون ۲٬۶۷۲٫۸۸ کیلومترمربع مساحت دارد.
شهرستان کلهون، ویرجینیای غربی (به انگلیسی: Calhoun County, West Virginia) یک سکونتگاه مسکونی در ایالات متحده آمریکا است که در ویرجینیای غربی واقع شده است. خصوصیات. شهرستان کلهون ۷۲۷٫۷۹ کیلومترمربع مساحت دارد.
شهرستان شاین، کلرادو (به انگلیسی: Cheyenne County, Colorado) یک سکونتگاه مسکونی در ایالات متحده آمریکا است که در کلرادو واقع شده است. خصوصیات. شهرستان شاین ۴٬۶۱۲٫۷۹ کیلومترمربع مساحت دارد.
شهرستان هنکاک، ایندیانا (به انگلیسی: Hancock County, Indiana) شهرستانی در ایالات متحده آمریکا است که در ایندیانا واقع شده است.
شهرستان هنکاک، آیووا (به انگلیسی: Hancock County, Iowa) یک شهرستان در ایالات متحده آمریکا است که در آیووا واقع شده است.
شهرستان هنکاک، میسیسیپی (به انگلیسی: Hancock County, Mississippi) یک شهرستان در ایالات متحده آمریکا است که در ایالت میسیسیپی واقع شده است.
شهرستان هنکاک، تنسی (به انگلیسی: Hancock County, Tennessee) یک شهرستان در ایالات متحده آمریکا است که در تنسی واقع شده است. خصوصیات. شهرستان هانکک ۵۷۹ کیلومترمربع مساحت دارد.
شهرستان هنکاک، ویرجینیای غربی (به انگلیسی: Hancock County, West Virginia) یک شهرستان در ایالات متحده آمریکا است که در ویرجینیای غربی واقع شده است. خصوصیات. شهرستان هانکک ۲۲۷٫۹۲ کیلومترمربع مساحت دارد.
شهرستان وینستون، آلاباما (به انگلیسی: Winston County, Alabama) شهرستانی در ایالات متحده آمریکا است که در آلاباما واقع شده است. خصوصیات. شهرستان وینستون ۱٬۶۳۶٫۸۸ کیلومترمربع مساحت دارد.
محمّدرضا پهلوی (۴ آبان ۱۲۹۸ – ۵ مرداد ۱۳۵۹) از شهریور ۱۳۲۰ تا بهمن ۱۳۵۷ شاه ایران بود. او پس از پدرش رضاشاه، دومین و آخرین کسی بود که در دودمان پهلوی به پادشاهی رسید و با رخدادن انقلابِ ۱۳۵۷، از ایران رفت و نظام شاهنشاهی پایان یافت. محمّدرضا شش ساله بود که پدرش پادشاه شد و او به ولیعهدیِ ایران رسید. او تحصیلات مقدماتی را در ایران و تحصیلات متوسطه را در سوئیس به پایان رساند و در بازگشت به ایران با درجهٔ ستوان دوم از دانشکده افسری فارغ التحصیل شد. با اشغال ایران در جنگ جهانی دوم و کناره گیری اجباری رضاشاه، محمدرضا با پیشنهاد محمدعلی فروغی به پادشاهی رسید. او با پایان اشغال ایران و خروج نیروهای خارجی از کشور، با سیاست نخست وزیر وقت، احمد قوام، به حکومت خودمختار در آذربایجان و کردستان خاتمه داد. مدتی پس از نجات از یک ترور نافرجام، با تشکیل مجلس سنا، بر اختیارات محمدرضاشاه افزوده شد. در دوران او، صنعت نفت تحت مالکیت بریتانیا برای مدت کوتاهی توسط محمد مصدق، نخست وزیر که از حمایت مجلس شورای ملی برخوردار بود، ملی شد. پس از اختلافات دولت و مجلس، مصدق دو گزینه داشت: انحلال مجلس هفدهم (که با ۷۹ نماینده به جای ۱۳۶ کرسی و
اکثریت جبهه ملی با ۴۲ نماینده تشکیل شده بود) یا مواجهه با استیضاح. او با برگزاری رفراندومی که سابقه ای در مشروطه نداشت، نظر مردم در بقای دولت یا بقای مجلس را جویا شد که بر بنیاد نظر مردم، مجلس را منحل کرد. اما دولت مصدق در کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ با کمک انگلیس و آمریکا سرنگون شد و شاه که تا پیش از این در سیاست دخالتی نداشت، از این پس بیشتر به سیاست وارد شد. متعاقباً، دولت ایران شرکت های نفتی خارجی را از طریق قرارداد کنسرسیوم در سال ۱۳۳۳ به صنعت کشور بازگرداند. محمدرضاشاه پهلوی طی انقلاب سفید اقدام به اصلاحات اقتصادی، اجتماعی و سیاسی نمود. او قصد داشت با نوسازی کشور از طریق ملی سازی صنایع کلیدی، لغو سیستم ارباب رعیتی و گسترش صنایع، ایران را به یک قدرت جهانی تبدیل کند. همچنین ملی گرایی ایرانی را از طریق سیاست های مختلف از جمله رواج نمادهایی مانند کوروش بزرگ، استوانه کوروش و آرامگاه کوروش بزرگ ترویج داد. شاه سرمایه گذاری های عمده ای را در زیرساخت ها، یارانه ها و کمک های بلاعوض زمین برای جمعیت دهقانی، مشارکت در سود کارگران صنعتی، ساخت تأسیسات هسته ای، ملی سازی منابع طبیعی ایران و برنامه های سوادآموزی آغاز کرد که یک
ی از مؤثرترین برنامه ها در جهان تلقی می شدند. شاه همچنین تعرفه های سیاست اقتصادی و وام های ترجیحی را به شرکت های ایرانی اختصاص داد که در پی ایجاد یک اقتصاد مستقل برای کشور به شمار می رفت. تولید خودرو، لوازم خانگی و سایر کالاها در ایران به طور قابل ملاحظه ای افزایش یافت و منجر به ایجاد یک طبقه صنعتی جدید شد که در برابر تهدیدهای رقابت خارجی در امان بود. در دهه ۱۳۵۰، پهلوی یک دولتمرد چیره دست تلقی شد و از قدرت رو به رشد خود برای تصویب قرارداد خرید و فروش ۱۹۷۳ استفاده کرد. این اصلاحات در دهه ها رشد اقتصادی پایدار به اوج خود رسید که ایران را به یکی از سریع ترین اقتصادها در میان کشورهای توسعه یافته و در حال توسعه تبدیل کرد. ایران در طول حکومت ۳۷ ساله محمدرضا پهلوی میلیاردها دلار صرف هزینه های صنعتی، آموزشی، بهداشتی و نظامی کرد و از نرخ رشد اقتصادی فراتر از ایالات متحده، بریتانیا و فرانسه برخوردار بود. به همین ترتیب، درآمد ملی ایران ۴۲۳ برابر شد و کشور شاهد افزایش بی سابقه درآمد سرانه — که در هر مقطعی از تاریخ ایران به بالاترین حد خود رسید — و سطوح بالای شهرنشینی را شاهد بود. تا سال ۱۳۵۶، با تمرکز پهلوی بر هزینه های
دفاعی، که او آن را وسیله ای برای پایان دادن به مداخله قدرت های خارجی در کشور می دانست، جایگاه نظامی ایران را به عنوان پنجمین ارتش جهان قرار داد. محمدرضاشاه در دههٔ ۱۳۵۰ نظام تک حزبی را جایگزین چندحزبی کرد. مسیر اتخاذ شده توسط محمدرضاشاه نقطه عطفی در تاریخ ایران محسوب می شود. این اصلاحات، که به انقلاب سفید معروف است، مفاهیم جدیدی از مدرنیته را معرفی کرد، الگوهای تازه اجتماعی و اقتصادی ایجاد نمود و زبانی نو در سیاست به کار گرفت. این تغییرات، تلاشی برای پیشبرد اصلاحات سیاسی و توسعه اجتماعی-اقتصادی بود که آمریکا آن را گامی کلیدی در مسیر مدرنیته می دانست و شاه نیز آن را پایه ای حیاتی برای تثبیت رژیم خود تلقی می کرد. با افزایش ناآرامی های سیاسی در ایران در اواخر دهه ۱۳۵۰، رهبران کنفرانس گوادلوپ به شاه پیشنهاد کردند که هر چه زودتر ایران را ترک کند. محمدرضاشاه در نهایت در ۲۶ دی ۱۳۵۷، در پی اعتراض های گسترش یافتهٔ مخالفان به رهبری روح الله خمینی ایران را ترک کرد. او گفته بود که ترجیح می دهد کشور را ترک کند تا اینکه مردم خود را بکشد. شاه ایران در تبعید در مصر که انور سادات رئیس جمهور مصر به او پناهندگی سیاسی داده بود،
در ۶۰ سالگی بر اثر سرطان غدد لنفاوی درگذشت. محمدرضاشاه سه بار ازدواج کرد و صاحب پنج فرزند شد. همچنین او چهار کتاب دربارهٔ سرگذشت خود و ایران نوشت. رؤیای او در مورد آنچه از آن به عنوان «تمدن بزرگ» یاد می شود، منجر به نوسازی صنعتی و نظامی سریع و همچنین اصلاحات اقتصادی و اجتماعی شد. در نظام جمهوری اسلامی ایران از او وجهه ناپسندی به نمایش گذاشته شده و با رکیک ترین صفات مورد ترور شخصیتی قرار گرفته است. او سال ها پس از مرگ در عرصهٔ سیاست کشور به عنوان شخصیت تاریخی و «مرجع سیاسی» حضور دارد. اوایل زندگی و تحصیلات. محمدرضا پهلوی در ۴ آبان ۱۲۹۸ (۱ صفر ۱۳۳۸ ه .ق/۲۶ اکتبر ۱۹۱۹) در خانه ای اجاره ای در محلهٔ دروازه قزوین تهران با اصالت مازندرانی زاده شد. پدر او رضاخان و مادرش تاج الملوک آیرملو بود. اصالت خانوادگی محمدرضا پهلوی از سوادکوه مازندران است. او در کتاب "مأموریت برای وطنم" خود را از خانواده ای «اصیل ایرانی» توصیف می کند و می گوید که جد او در یکی از جنگ های ایران و افغانستان از خود «شجاعت و رشادت ویژه ای» نشان داده بود و پدربزرگش «فرماندهی هنگی» را که در استان مازندران ساخلو داشت، عهده دار بود. سه ماه پس از کودتای
۳ اسفند ۱۲۹۹ و به قدرت رسیدن پدرش، خانواده او به خانه ای بزرگ تر نقل مکان کردند. در این هنگام محمدرضا دو سال داشت. او با پدر و مادر، دو خواهر و یک برادرش به نام های شمس، اشرف (دوقلو با محمدرضا) و علیرضا پهلوی به خانهٔ تازه خود رفتند. در این خانه او زبان فرانسوی و کلیاتی دربارهٔ فرهنگ غرب، انقلاب فرانسه، روشنفکران غربی و تاریخ غرب را نزد پرستار فرانسوی اش مادام ارفع آموخت. محمدرضا پس از به پادشاهی رسیدن پدرش، در هفت سالگی به ولیعهدی رسید. از آن پس، محمدرضا به کاخی اختصاصی در مجموعهٔ قاجاری گلستان برای آغاز آموزش های رسمی پادشاهی منتقل شد و به همراه بیست تن از همکلاسی های دست چین شده به مدرسهٔ نظام رفت. رضاشاه تلاش می کرد تا با محمدرضا مانند سایر دانش آموزان کلاس رفتار شود، ولی این کار در عمل ممکن نبود؛ زیرا همه می دانستند که او ولیعهد است و این یک واقعیت تغییرناپذیر بود. محمدرضا پهلوی در پانزدهم شهریور ۱۳۱۰ برای ادامه تحصیل به سوئیس اعزام شد. سوئیس به دقّت انتخاب شده بود. این کشور غربی و اروپایی، ولی در اروپای سیاست زدهٔ آن روزها، غیرسیاسی بود. خانواده اش او را تا انزلی بدرقه کردند. کشتی بعد از دو روز به باکو
رسید و در ادامهٔ سفر، محمدرضا و همراهانش با قطار و از راه لهستان و آلمان به ژنو در سوئیس رفتند و برای مدت دو هفته در کنسولگری ایران در ژنو اقامت کردند. همراهان اصلی وی در این سفر علیرضا پهلوی، عبدالحسین تیمورتاش و پسرش مهرپور، علی اصغر نفیسی (پیشکار ولیعهد) و مستشارالملک (آموزگار زبان فارسی ولیعهد) بودند. با آن که قرار بود ولیعهد در شهر لوزان در دبیرستان له روزه تحصیل کند، ولی به علت ناهماهنگی در ثبت نام، به مدت یک سال در یک مدرسهٔ معمولی تحصیل کرد. او در سال نخست در منزل یک خانواده سوئیسی اقامت کرد. از سال بعد وی به دبیرستان له روزه (یکی از گران قیمت ترین مدارس جهان) منتقل شد. دروس سخت و سنگین دبیرستان، آموزش اضافهٔ زبان و ادبیات فارسی و سخت گیری بیش از حد نفیسی باعث شده بود تا محمدرضا از شرایط موجود ناراضی باشد. او وظیفه داشت که هر هفته برای پدرش نامه ای بنویسد و گزارشی از وضع خود و برادرش علیرضا را به پدرش ارائه کند. در تهران این نامه ها با تشریفات خاصی به رضاشاه ارائه می شد. شاه خود در کتاب "مأموریت برای وطنم" گفته که است که پیش از بازگشت به ایران در سال ۱۹۳۶ موفق به دریافت دیپلم از مدرسهٔ له روزه در سوئ
یس شده است، اما سوابق موجود در مدرسه نشان می دهد که محمدرضا پیش از دریافت دیپلم، به درخواست پدرش و به دلایل سیاسی به ایران بازگشته است و تحصیلاتش را در ایران ادامه داده است. سوابق مدرسه له روزه، محمدرضا را دانش آموزی «بسیار خوب» توصیف می کنند. اقامت محمدرضا در سوئیس پنج سال به طول انجامید. او در ۱۷ سالگی از سوئیس به ایران بازگشت و در دانشکدهٔ افسری مشغول به تحصیل شد. نظام آموزشی این دانشکده بر اساس روش های مدرسهٔ نظامی سن سیر بود. او دو سال بعد و در ۱۹ سالگی با درجهٔ ستوان دوم از این دانشکده فارغ التحصیل شد. در این دوره او با فتح الله مین باشیان آشنا شد و تحت تأثیر او قرار گرفت. در این دوره، نشست های روزانهٔ منظمی میان محمدرضا و پدرش انجام می گرفت. پس از فارغ التحصیلی، او به مقام بازرسی ارتش شاهنشاهی رسید. علاوه بر این، رضاشاه به تدریج محمدرضا را حتی در تصمیم گیری های مهم خود در امور جاری کشور دخالت داد. او در بیشتر سفرها به گوشه و کنار کشور، رضاشاه را همراهی می کرد. محسن صدر با ذکر خاطره ای نشان می دهد که رضاشاه، به توصیه های محمدرضا عمل می کرده است. سال های آغازین پادشاهی. در شهریور ۱۳۲۰، ایران به دست نیروه
ای انگلستان و شوروی (و بعدها ایالات متحده) به بهانهٔ همراهی رضاشاه با قوای آلمان مورد هجوم گسترده قرار گرفت که از تاب تحمل ارتش نوپای ایران خارج بود و رضاشاه پهلوی پیش از رسیدن قوای متفقین به تهران از پادشاهی استعفا داد و فرزندش را به عنوان جایگزین به مجلس شورای ملی معرفی کرد که مورد تصویب قرار گرفت. این اقدامات به پیشنهاد محمدعلی فروغی، نخست وزیر ایران برای حفظ تمامیت ارضی کشور صورت گرفت تا راه سوءاستفادهٔ متفقین را ببندد. بدین ترتیب سال های آغازین پادشاهی وی با اشغال ایران و پایان جنگ دوم جهانی مصادف شد. جنگ و پیامدهای آن. او زمانی به پادشاهی رسید که ۲۲ سال داشت. در میان اطرافیان به کسی اعتماد نداشت، ولی با آنان به شکلی دموکراتیک برخورد می کرد. او متوجه شد که در مسکو، مذاکراتی برای پادشاهی برادرش علیرضا پهلوی انجام شده است. پدرش پیش تر یک بار به او گفته بود که مایل است پیش از مرگش، همهٔ مشکلات را از میان بردارد تا محمدرضا به راحتی حکومت کند. برداشت او این بود که پدرش وقتی این حرف را گفته، فکر می کرده که او توانایی لازم برای حکومت کردن نداشته است. حتی خود او نیز مطمئن نبود که بدون پشتیبانی پدرش بتواند بر امو
ر مسلط شود. زمانی که وینستون چرچیل، فرانکلین روزولت و ژوزف استالین برای شرکت در کنفرانس تهران به تهران رفتند، میزبانی او را نپذیرفتند و در سفارت های خود اقامت کردند. تنها استالین بود که به دیدار وی رفت. شاه جوان ناچار شد برای ملاقات با چرچیل و روزولت، به سفارت شوروی (که محل کنفرانس بود) برود. قراربود متفقین حداکثر تا ۶ ماه پس از پایان جنگ جهانی دوم، نیروهای خود را از ایران خارج کنند، ولی شوروی در عمل، این قرار را زیر پا گذاشت. پیشه وری با حمایت شوروی در آذربایجان و قاضی محمد در کردستان علم خودمختاری برداشتند. شاه این بار با کمک آمریکا و سیاست احمد قوام موفق شد حمایت شوروی را از شورشیان بردارد و با کمک ارتش، آذربایجان و کردستان را تحت کنترل بگیرد. او همچنین فرصت یافت تا اقتدار ازدست رفته خود را بازگرداند و قدرت را در دست خود قبضه کند. روزنامه ها با عناوینی همچون «نخستین دستاورد بزرگ در راهی طولانی» و «خطر تجزیهٔ ایران توسط یک پهلوی برطرف شد» از او در تبریز استقبال کردند. او همچنین با واگذاری مالکیت زمین های رضاشاه به سکنهٔ آن ها محبوبیت بیشتری در عرصه داخلی کسب کرد. ترور در دانشگاه تهران. در دی ۱۳۲۷ شایعاتی به
وزارت امور خارجه آمریکا رسید که شاه به دنبال فرصتی برای اصلاح قانون اساسی مشروطه و بالابردن قدرت خود در مقابل مجلس است. تنها یک ماه بعد در ۱۵ بهمن با ترور نافرجام شاه در دانشگاه تهران، این فرصت به دست وی افتاد. فقط یکی از گلوله های ضارب، ناصر فخرآرایی، به شاه برخورد کرد؛ ولی باعث آسیب جدی شاه نشد. ضارب در همان محل ترور کشته شد و انگیزه های او از این کار در پرده ای از ابهام باقی ماند. بعدها گفته شد که وی عضو یک گروه کمونیستی-اسلامی بوده است. شاه به شکلی غیررسمی انگشت اتهام را به سوی انگلستان نیز نشانه گرفت. این در شرایطی بود که از سوی انگلستان تحت فشار قرارداشت تا قرارداد نفتی جدیدی با آنان امضا کند. ملی شدن صنعت نفت. در طول دههٔ چهل و ابتدای دههٔ پنجاه میلادی، سهم درآمد ایران از قرارداد ۱۹۳۳ بسیار کم بود. به عنوان نمونه در سال ۱۹۵۰ میلادی، (بالاترین درآمد ایران) سهم ایران به کمتر از ۱۲ درصد رسیده بود و مجموع دریافتی ایران از شرکت نفت ایران و انگلیس، تنها ۱۶ میلیون پوند بود. در همین سال دولت انگلستان از درآمدهای این شرکت تنها نزدیک به ۵۱ میلیون پوند مالیات اخذ می کرد. این قرارداد قرار بود در سال ۱۹۶۱ خاتمه یا
بد و شاه تحت فشار قرار گرفته بود تا قرارداد گس-گلشائیان را که خاتمه آن سال ۱۹۹۳ بود بپذیرد. پیش از آغاز مبارزات ملی شدن نفت و پیش از مذاکرات گس-گلشائیان، شاه و رزم آرا به دنبال اجرایی شدن مدل ۵۰–۵۰ بودند. شاه نگران بود که هرگونه تلاش برای ملی کردن نفت، منجر به خراب شدن روابط میان ایران و انگلستان شود. سرانجام او به هیئت دولت گفت که قیمت تضمینی توافق شده را بپذیرند و به این ترتیب، قرارداد گس-گلشائیان به امضا رسید. لایحه مزبور ۴ روز پیش از پایان دورهٔ پانزدهم مجلس شورای ملی برای تصویب به مجلس رفت، ولی با هوشیاری فراکسیون اقلیت، دورهٔ مجلس پیش از تصویب قرارداد، خاتمه یافت. با تشکیل مجلس شانزدهم، نه تنها قرارداد گس-گلشائیان رد شد، بلکه مادهٔ واحدهٔ قانون ملی شدن صنعت نفت در دستورکار مجلس قرار گرفت. سفارت انگلستان از طریق اسدالله علم از شاه خواست تا تمام تلاش خود را برای ممانعت از تصویب این طرح انجام دهد؛ ولی شاه در این مرحله مصمم بود تا در کار مجلس دخالت نکند. در واقع افکار عمومی چنان بود که هیچ حکومتی حاضر به مخالفت یا رد کردن این طرح نبود. حتی زمانی که آمریکایی ها به او هشدار دادند که ملی شدن صنعت نفت در ایران،