Payamvdn/NorthPersian_fa_wiki huggingface dataset:
غزوه بواط در ماه ربیع الاول سال ۲ هجری قمری روی داد. محمد صائب بن عثمان یا سعد بن معاذ انصاری را در مدینه جانشین خود قرار داد و با ۲۰۰ نفر برای تعقیب کاروان قریش تا بواط پیش رفت. بواط کوهی است در ناحیه رضوی و با مدینه در حدود ۹۰ کیلومتر فاصله دارد. سرپرست کاروان قریش امیه بن خلف بود و تعداد افراد کاروان ۱۰۰ نفر بودند، اما پیامبر اسلام به آنها دست نیافت و به مدینه بازگشت.&lt;mapframe latitude="24.529634" longitude="38.496094" zoom="8" width="200" height="100" align="left" text="غزوہ بواط" /&gt;
زغال ماهی شمالی نام یک گونه از سرده زغال ماهی است.
روغن ماهی خاکستری نام یک گونه از تیره روغن ماهیان است.
روغن ماهی گرینلند نام یک گونه از تیره روغن ماهیان است.
روغن ماهی شمالگانی نام یک گونه از راسته روغن ماهی سانان است.
روغن ماهی سیبری شرقی نام یک گونه از تیره روغن ماهیان است.
روغن ماهی یوکلا نام یک گونه از راسته روغن ماهی سانان است.
روغن ماهی لجه زی نام یک گونه از راسته روغن ماهی سانان است.
روغن ماهی قطبی نام یک گونه از تیره روغن ماهیان است.
روغن ماهی بیچاره نام یک گونه از تیره روغن ماهیان است.
روغن ماهی صخره نام یک گونه از تیره روغن ماهیان کوچک است.
روغن ماهی زعفرانی نام یک گونه از تیره روغن ماهیان است.
روغن ماهی سرکوچک نام یک گونه از روغن ماهیان کوچک است.
روغن ماهیان بنفش نام یک سرده از تیره روغن ماهیان کوچک است.
روغن ماهی بنفش نام یک گونه از سرده روغن ماهیان بنفش است.
دین ویتمن یک شخصیت تخیلی و قهرمانانه در کتاب های کامیک و سومین شوالیه سیاه است. این کاراکتر به دست روی توماس و جان بوسما هماهنگ شده و در "انتقام جویان" شماره ۴۶ام (دسامبر ۱۹۶۷) معرفی شد. جدا از کتاب های کامیک، شرکت مارول از دین ویتمن در دیگر کالاهای خود از جمله پوشاک، اسباب بازی، ورق بازی، انیمیشن های تلویزیونی و بازی های رایانه ای استفاده کرده است.قرار است به زودی در دنیای سینمایی مارول نیز حضور داشته باشد.کیت هرینگتون نقش اورا در فیلم اترنالز بازی کرده است. وی همچنین در گروه هایی چون ام آی-۱۳، انتقام جویان، مدافعان، فرانیرو، اکسکالیبر، قهرمان ها برای استخدام و استادان شیطان عضو است.
روغن ماهی وزغی نام یک گونه از تیره روغن ماهیان کوچک است.
شکم چراغیان نام یک تیره از راسته سوف ماهی سانان است.
دهان لانه ماهی نام یک سرده از تیره دهان لانه ماهیان است.
سرخ ماهی سه خاره نام یک گونه از تیره شکم چراغیان است.
ماهی لوتی گلوسیاه نام یک گونه از تیره شکم چراغیان است.
کنسرت گروه عارف نام یک آلبوم موسیقی سنتی ایرانی با اجرای گروه عارف به سرپرستی پرویز مشکاتیان و باصدای حمیدرضا نوربخش می باشد. در این اثر اشعار شیون فومنی، سعدی، ه. الف. سایه و خواجوی کرمانی خوانده شده و پرویز مشکاتیان آهنگ سازی کل اثر را برعهده داشتند.
ماهی تُندابه نامی عمومی است برای انواع ماهی های کوچک آب شیرین از سه خانواده کپورماهیان، گاوماهیان خواب آلود و تیرماهیان. بیشتر ماهیان تندابه بدنی کشیده و طویل دارند و در کف بخش های جریان تند رودخانه ها (تندابه رودخانه ها) زندگی می کنند.
خواب ماهی های خارصورت نام یک سرده از تیره گاوماهیان خواب آلود است.
خواب ماهی سرپهن نام گونه ای از سرده خواب ماهی های خارصورت است.
کاروانسرای دوقلو در بازار قدیمی تهران است. این کاروانسرا از دو قسمت تشکیل شده که مساحت آن ها با یک دیگر برابر است و از این رو نام آن را کاروانسرای دوقلو نهاده اند. این مکان در دوره شاه عباس صفوی ساخته شده است و با ۴۰۰ سال قدمت جزو ابنیه تاریخی شهر ری محسوب می شود. کاروانسرای دوقلو در زمان قاجار توسط فردی از بزرگان ری اداره و از آن برای تخلیه بارهای شتر و انتقال نفت از باکو استفاده می گردید.
آق اردو (اردوی سفید)، سلسله ای از خان ها و قبایل و لشکریان تابع آن ها از نسل اوردا پسر مهتر جوچی پسر مهتر چنگیز بودند. قلمرو و متصرفات آن ها ولایات آق اردو از طرف شرق به حوضهٔ رودخانهٔ اردیش، از جنوب به ماوراءالنهر یعنی حوضهٔ جیحون و سیحون و از جنوب غربی و غرب به خوارزم و خزر و دشت قبچاق تا شمال رودخانهٔ ولگا محدود بوده است. پایتختشان سغناق و صبران (ساوران) و فاراب (اترار) بود.
لش ماهی اروپایی یا ماهی سفید رودخانه ای نام یک گونه از تیره کپورماهیان است.
لش ماهی اسپانیایی نام یک گونه از تیره کپورماهیان است.
لش ماهی آناتولی نام یک گونه از تیره کپورماهیان است.
چراغ ماهی نام یک گونه از راسته سوف ماهی سانان است.
جان لوئیجی پولیدورو (؛ – ) کارگردان، هنرپیشه و فیلم نامه نویس اهل ایتالیا بود. وی بین سال های ۱۹۵۸ تا ۱۹۹۸ میلادی فعالیت می کرد. از فیلم ها یا برنامه های تلویزیونی که وی در آن نقش داشته است می توان به جنگ بزرگ و ستیریکون اشاره کرد. وی در سال ۱۹۶۳ با فیلم خوابیدن یا نخوابیدن برنده خرس طلایی شد.
فروغ ماهی بیضی نام یک گونه از تیره فروغ ماهیان است.
درخشنده های شرقی نام یک سرده از تیره کپورماهیان است.
درخشنده های ریزپولک نام یک سرده از تیره کپورماهیان است.
درخشنده های باله زرین نام یک سرده از تیره کپورماهیان است.
درخشنده های پولک بالا نام یک سرده از تیره کپورماهیان است.
درخشنده نامی است برای چندین نوع از ماهی های کوچک نقره ای رنگ درخشان که در آمریکای شمالی زندگی می کنند. ماهی های درخشنده کپورسان عبارتند از: منابع. ویکی پدیای انگلیسی.
درخشنده های پهلوسرخ نام یک سرده از تیره کپورماهیان است.
درخشنده های باله ابریشمی نام یک سرده از تیره کپورماهیان است.
دیوید گرین (؛ – ) یک هنرپیشه، کارگردان، فیلم نامه نویس و تهیه کننده اهل بریتانیا بود. از آثار او می توان به "کنت مونت کریستو" اشاره نمود.
دانکن جونز (؛ زادهٔ ) کارگردان، تهیه کننده و فیلمنامه نویس اهل انگلستان است. وی از سال ۲۰۰۲ میلادی تاکنون مشغول فعالیت بوده است. او فرزند دیوید و آنجلا بویی است.
باب رافلسون (؛ زادهٔ ) کارگردان، فیلم نامه نویس و تهیه کننده اهل ایالات متحده آمریکا بود. وی از سال ۱۹۵۹ میلادی تا ٢٠٢٢ مشغول فعالیت بود. وی کارگردان فیلم هایی مثل "پستچی همیشه دو بار زنگ می زند" (۱۹۸۱)، "عمل بد" (۲۰۰۲)، و بیوه سیاه (۱۹۸۷) بوده است. وی در ٢٣ ژوئیهٔ ٢٠٢٢ درگذشت.
دروئید عضوی از طبقه تحصیل کرده و پیشه ور در میان اقوام سلت سرزمین های گل ها، بریتانیا، ایرلند و احتمالاً دیگر مناطق در دوران عصر آهن بوده است. سخنوران، شاعران، پزشکان و پیشه وران دیگر مشاغل آموختنی در طبقهٔ دروئید گنجانده می شده اند، اگر چه سرشناس ترین دروئیدها رهبران مذهبی بوده اند. بنا به یادداشت فردریک هابرمن تاریخ نگار اهل کانادا، در کتابِ «رد پای اجداد ما»، «دروئیدها پیراهن سفید می پوشیدند و شاعران و نقالان دروئید لباس آبی. دروئید اعظم پیش سینه ای طلایی مزین به دوازده جواهر می پوشید… نمونه این پیش سینه همراه با یک اسکلت در یکی از مقابر استون هنج کشف شده است.»
ساتیریکون فلینی یا به شکل خلاصه ساتیریکون () فیلمی فانتزی به کارگردانی فدریکو فلینی است که در سال ۱۹۶۹ منتشر شد. از بازیگران آن می توان به هیرام کلر، لوچا بوزه، گوردون میچل، دانیل لونا، آلن کُنی، ساندرو دُری، ماریا تدسکی، مارچلا دی فولکو و آلبرتو بونوچی اشاره کرد. این فیلم اقتباسی آزاد است از داستان ستیریکون، تنها اثر باقی مانده از گایوس پترونیوس آربیتر که از درباریان دوران حکومت نرون در رم بود.
«ستیریکون» () یک فیلم به کارگردانی جان لوئیجی پولیدورو است که در سال ۱۹۶۹ منتشر شد. از بازیگران آن می توان به اوگو تونیاتسی، تینا امون، و گراتزیلا گراناتا اشاره کرد.
چه بر سر بیبی جین آمد؟ () فیلمی در ژانر تریلر روانشناسانه به کارگردانی رابرت آلدریچ است که در سال ۱۹۶۲ منتشر شد. از بازیگران آن می توان به بت دیویس، جوآن کراوفورد و ویکتور بوینو اشاره کرد.
ماه () فیلمی در ژانر علمی–تخیلی و ماجراجویی به کارگردانی دانکن جونز است که در سال ۲۰۰۹ منتشر شد. از بازیگران آن می توان به سام راکول و کوین اسپیسی اشاره کرد. داستان. پس از وقوع بحران نفت، شرکت «صنایع لونار» با ساختن ایستگاه «سارَنگ» در سمت پنهان ماه برای استخراج سوخت جایگزین هلیوم-۳ ثروت هنگفتی به دست می آورد. این تأسیسات فقط به حضور یک انسان نیاز دارد تا عملیات را نگهداری کرده و کپسول های حاوی هلیوم-۳ را به سوی زمین پرتاب کند. «ساموئل بل» تنها دو هفته تا پایان قرارداد سه سالهٔ کاری اش در این پایگاه فاصله دارد. اختلال دائمی در ارتباطات باعث قطع تماس زنده با زمین شده و سام فقط گهگاه پیام های ضبط شده ای از همسرش «تس» دریافت می کند، که هنگام ترک او باردار بوده و دختری به نام «ایو» در راه داشته است. سام به تدریج دچار توهم دیدن دختری نوجوان و مردی آشفته حال می شود. یکی از همین تصاویر خیالی حواس او را هنگام بازیابی یک کپسول پرت می کند و باعث می شود با ماه نوردش تصادف کند و بیهوش شود. سام در درمانگاه پایگاه به هوش می آید و چیزی از تصادف به یاد نمی آورد. او مخفیانه گفت وگوی زندهٔ «گِرتی»، هوش مصنوعی کمکی اش را با مدی
ریت شرکت صنایع لونار می شنود؛ موضوعی که با وجود اختلال ارتباطی غیرممکن به نظر می رسد. شرکت به سام دستور می دهد در پایگاه بماند و اعلام می کند که یک تیم نجات برای تعمیرات اعزام خواهد شد. سام که مشکوک شده، وضع اضطراری ساختگی ای به راه می اندازد تا گرتی اجازه دهد از پایگاه خارج شود. او به محل تصادف می رود و در آن جا با نسخه ای بیهوش از خودش مواجه می شود. سامِ جدید، سام دیگر را به پایگاه منتقل کرده و به درمان او می پردازد. هر دو سام به این فکر می افتند که شاید یکی از آن ها شبیه سازی دیگری باشد. پس از مشاجره و درگیری، گرتی فاش می کند که هر دوی آن ها نسخه های کلون شده از سام اصلی هستند. گرتی، پس از تصادف، جدیدترین کلون را فعال کرده و او را متقاعد کرده بود که در آغاز قرارداد سه ساله اش است. خاطرات همسر و دختر نیز به صورت کاشته شده در ذهنش قرار گرفته اند. دو سام منطقه را جست وجو می کنند و ایستگاه فرعی ارتباطی ای را در بیرون از محدودهٔ تأسیسات می یابند که جلوی تماس زنده با زمین را گرفته است. گرتی به سام مسن تر کمک می کند تا به فایل های ضبط شدهٔ نسخه های پیشین دسترسی پیدا کند؛ نسخه هایی که همگی هنگام پایان قراردادشان ب
یمار شده و از بین رفته اند. اندکی بعد، سام مسن تر یک انبار مخفی پیدا می کند که صدها نسخهٔ خفته از کلون ها در آن نگهداری می شود. صنایع لونار برای کاهش هزینهٔ آموزش و اعزام فضانورد جدید، از کلون های سام اصلی استفاده می کند و برای جلوگیری از تماس آن ها با زمین، به صورت عمدی پارازیت روی تماس زنده می فرستد. کلون ها گمان می کنند که در پایان قراردادشان به خواب زمستانی رفته و به زمین بازمی گردند، اما در واقع سوزانده می شوند. سام مسن تر با ماشین ماه نوردی دیگر از محدودهٔ پارازیت عبور می کند و می کوشد با تس تماس بگیرد، اما به جای او دخترش ایو را می یابد که اکنون ۱۵ سال دارد و می گوید تس سال ها پیش درگذشته است. وقتی ایو پدرش را صدا می زند تا بگوید کسی دربارهٔ تس تماس گرفته، سام تماس را قطع می کند. در بازگشت، او هم دچار همان نشانه های تحلیل رفتن جسمی ای می شود که در دیگر کلون ها دیده شده بود. دو سام درمی یابند که اگر تیم نجات با هر دوی آن ها روبه رو شود، هر دو را خواهد کشت. سام جدید گرتی را متقاعد می کند تا کلونی دیگر را بیدار کند، و نقشه می کشد تا این کلون جدید را در ماشین تصادفی شده رها کرده و سام مسن تر را با یکی از ک
پسول های هلیوم-۳ به زمین بفرستد. اما سام مسن تر که می داند کلون ها در پایان سه سال دچار فروپاشی جسمی می شوند، می داند که دیگر زمان زیادی ندارد. او پیشنهاد می دهد که خودش به ماشین تصادفی بازگردد و همان جا بمیرد تا شرکت به چیزی شک نکند، و سام جدید بگریزد. با راهنمایی گرتی، سام جدید سامانه گرتی را بازراه اندازی می کند تا حافظه اش پاک شود. پیش از رفتن، او یکی از ماشین های استخراج را طوری برنامه ریزی می کند که با آنتن پارازیت برخورد کرده و آن را تخریب کند، تا ارتباط زنده با زمین برقرار شود. او همچنین یک کپسول هلیوم-۳ با خود به زمین می برد. سام مسن تر که در ماه نورد آسیب دیده مانده، تا زمان پرتاب سام جدید هوشیار است و آن را تماشا می کند. تیم نجات پس از یافتن کلون تازه بیدارشده در بخش درمان و جسد سام مسن تر در ماشین تصادفی، فریب می خورد. مدتی بعد، شهادت سام دربارهٔ فعالیت های صنایع لونار جنجال برانگیز می شود.
زندگی کن و بگذار بمیرد () فیلمی در ژانر اکشن به کارگردانی گای همیلتون است که در سال ۱۹۷۳ منتشر شد. خلاصه داستان. سه مامور MI6 در حالی که عملیات دیکتاتور جزیره، دکتر کانانگا را زیر نظر دارند، طی 24 ساعت در مقر سازمان ملل در شهر نیویورک، در نیواورلئان و کشور کوچک کارائیب سن مونیک، تحت شرایطی مرموز کشته می شوند. جیمز باند، مامور 007، برای تحقیق به نیویورک فرستاده می شود. کانانگا نیز در نیویورک است و از سازمان ملل بازدید می کند. پس از رسیدن باند، راننده او در حالی که باند را نزد فلیکس لیتر از سازمان سیا می برد، توسط ویسپر، یکی از مردان کانانگا، به ضرب گلوله کشته می شود. باند تقریباً در تصادف اتومبیل متعاقب آن کشته می شود. پلاک قاتل، باند را به هارلم می برد و در آنجا با آقای بیگ، یک رئیس اوباش که رستوران های زنجیره ای در سراسر ایالات متحده را اداره می کند، ملاقات می کند، اما باند و سیا نمی دانند که چرا قوی ترین گانگستر سیاه پوست در نیویورک با یک گانگستر بی اهمیت کار می کند. رهبر جزیره باند با Solitaire، یک تاروت خوان زیبا که قدرت اوبه را دارد و می تواند هم آینده و هم رویدادهای دوردست را در زمان حال ببیند، ملاقات م
ی کند. آقای بیگ از سرسپردگانش می خواهد که باند را بکشند، اما باند بر آنها چیره می شود و با کمک مامور سیا استراتر فرار می کند. باند به سن مونیک پرواز می کند، جایی که با رزی کارور، یک مامور محلی سیا آشنا می شود. آنها با متحد باند، کوارل جونیور، ملاقات می کنند که آنها را با قایق در نزدیکی خانه Solitaire می برد. زمانی که باند به رزی مظنون می شود که یک مامور مضاعف برای کانانگا است، رزی سعی می کند فرار کند اما از راه دور توسط کانانگا کشته می شود. سپس باند از یک دسته کارت های تاروت که فقط «عاشقان» را نشان می دهد استفاده می کند تا بازی یک نفره را فریب دهد تا فکر کند سرنوشت برای آنها در نظر گرفته شده است. سپس باند او را اغوا می کند. با از دست دادن باکرگی و در نتیجه توانایی خود در پیشگویی آینده، Solitaire متوجه می شود که توسط Kananga کشته خواهد شد، بنابراین او موافقت می کند که با Bond همکاری کند. باند و بازی یک نفره با قایق فرار کرده و به نیواورلئان پرواز می کنند. در آنجا، باند توسط آقای بیگ اسیر می شود، که صورت مصنوعی او را برمی دارد و خود را کانانگا نشان می دهد. او هروئین تولید می کند و با سوء استفاده از ترس مردم محل
ی سن مونیک از کشیش وودو بارون سامدی و همچنین غیبت، از مزارع خشخاش محافظت می کند. کانانگا به عنوان مستر بیگ قصد دارد هروئین را به صورت رایگان در رستوران هایش توزیع کند که باعث افزایش تعداد معتادان می شود. او قصد دارد با هدایای خود سایر فروشندگان مواد مخدر را ورشکست کند، سپس بعداً برای هروئین خود قیمت های گزافی دریافت کند تا از وابستگی های عظیمی که به مواد مخدر پرورش داده است، سرمایه گذاری کند. کانانگا که از سولیتر به خاطر داشتن رابطه جنسی با باند و از دست دادن توانایی خود در خواندن کارت های تاروت عصبانی است، او را به بارون سامدی می سپارد تا قربانی شود. سرسپردگان کانانگا، تی هی یک دست و آدام با کت توید، باند را ترک می کنند تا توسط کروکودیل ها در مزرعه اش در جنگل های پشتی جنوب عمیق بخورد. باند با دویدن در امتداد پشت حیوانات به سمت امن فرار می کند. پس از آتش زدن آزمایشگاه مواد مخدر، او یک قایق تندرو را می دزدد و فرار می کند و توسط افراد کانانگا به دستور آدام و همچنین کلانتر جی دبلیو. فلفل و پلیس ایالت لوئیزیانا. اکثر تعقیب کنندگان غرق می شوند یا پشت سر می گذارند و آدام در تصادف قایق توسط باند کشته می شود. باند به
سن مونیک سفر می کند و با کمک کوارل جونیور مواد منفجره زمان بندی شده را در سراسر مزارع خشخاش تنظیم می کند. او یک نفره را از قربانی وودو نجات می دهد و سامدی را به تابوت مارهای سمی می اندازد. باند و Solitaire از زیر زمین به لانه Kananga فرار می کنند. کانانگا هر دوی آنها را می گیرد و آنها را در یک مخزن کوسه فرو می برد. با این حال، باند فرار می کند و کانانگا را مجبور می کند تا یک گلوله گاز فشرده که در تفنگ های کوسه ها استفاده می شود، ببلعد، که باعث می شود بدنش باد کرده و منفجر شود. لیتر باند و سولیتر را سوار قطاری می کند که از کشور خارج می شود. تی هی یواشکی سوار می شود و تلاش می کند باند را بکشد، اما باند سیم های بازوی مصنوعی او را قطع می کند و او را از پنجره به بیرون پرت می کند.
بر جدید یا دنیای نو یا جهان نو () فیلمی در ژانر زندگی نامه ای و درام به کارگردانی ترنس مالیک است که در سال ۲۰۰۵ منتشر شد.
خلافت راشدین یا خلافت اولیه نخستین حکومت اسلامی تحت نام خلافت است که در روز درگذشت محمد پیامبر اسلام، در دوشنبه ۲۸ صفر سال ۱۱ ه . ق برابر با ۱۰ ژوئن سال ۶۳۲ میلادی پدید آمد. و تا سال ۴۰ هجری قمری به طول انجامید. فرمانروایان از صحابه محمد و از طایفه قریش به ترتیب ابوبکر (حاکم ۶۳۲–۶۳۴)، عمر بن خطاب (حاکم ۶۳۴–۶۴۴)، عثمان بن عفان (حاکم ۶۴۴–۶۵۶) و علی بن ابی طالب (حاکم ۶۵۶–۶۶۱) بودند. اهل سنت که منزلت دینی ویژه ای برای حاکمان این حکومت قائلند حکومتشان را خلافت راشدین به معنای «خلافت هدایت شده» می نامند، اما شیعیان مشروعیت برخی از این خلفا را قبول ندارند. محمد، پیامبر اسلام، با عقد میثاق مدینه، امتی را ایجاد کرد سپس از طریق جنگ یا عهدنامه، حجاز و مناطق شرقی و جنوبی شبه جزیره عربستان را فتح کرد. با فوت محمد بر سر جانشینی وی اختلاف به وجود آمد اما سرانجام ابوبکر جانشین او شد. اهل سنت معتقدند محمد جانشینی برای خود برنگزید حال آنکه شیعیان با استناد به واقعه غدیر خم معتقدند محمد، علی را به جانشینی (خلافت) منصوب کرد. خلافت ابوبکر با دو بحران سرپیچی گروهی از مسلمانان از پرداخت زکات و پیامبران نو ظهور همراه بود که ابوبکر ب
ا این دو گروه وارد جنگ هایی به نام جنگ های ارتداد گشت. پس از تسلط بر شبه جزیره عربستان، مسلمانان وارد جنگ با ساسانیان و بیزانس شدند و توانستند در جبههٔ عراق بر سرزمین های غربی فرات از جمله حیره، الانبار دومه جندل در جبههٔ شام بر بخش جنوبی سوریه و فلسطین چیره شوند. پس از مرگ ابوبکر عمر جانشینش می شود که بیشترین مساحت کشورگشایی های مسلمانان در زمان وی روی داد و شام، عراق، مصر و بخش عمده ای از ایران از طریق جنگ تسخیر شد. گسترش قلمرو در زمان عمر، چالشی بود که مسلمانان را مجبور کرد که برای نخستین بار از ساماندهی های دیگر کشورها نظیر امپراتوری روم شرقی و ساسانیان برداشت کنند؛ لذا مسلمانان از تقسیمات کشوری، دفتر محاسبه (دیوان)، تاریخ نگاری و نظام پولی آنان تقلید کردند. عمر توسط یک ایرانی به نام پیروز نهاوندی زخمی کشنده خورد. وی در بستر مرگ شورای خلافت شش نفره ای را معین کرد تا خلیفهٔ بعدیش را تعیین کنند. عثمان توسط شورا برگزیده شد و بعد از مرگ عمر در رأس قدرت قرار گرفت. خلافت راشدین در زمان عثمان به بیشترین حد گسترش خود رسید، به طوری که مسلمانان تقریباً همهٔ قلمروی ساسانیان و بخش های آسیایی و آفریقایی امپراتوری روم
شرقی جز غرب آناتولی را فتح کردند؛ بدین ترتیب قلمروی مسلمانان از شمال تا قفقاز، از غرب تا تونس، از شرق شامل تا افغانستان بود و شبه جزیره عربستان، شام، فلات ایران، بین النهرین، شرق آناتولی و مصر و لیبی را دربرمی گرفت. نقش اساسی در جنگها و کشورگشایی ها را فرماندهانی نظیر خالد بن ولید، عمرو عاص و سعد بن ابی وقاص بازی کردند. سال ۶۵۱ آشوب هایی در خلافت آغاز شد و ۶۵۶م به کشته شدن عثمان توسط مسلمان ناراضی انجامید و مردم با علی بیعت کردند. خلافت علی با جنگ های داخلی میان مسلمانان شناخته شده به نام فتنه اول همراه بود. علی نخست در نبرد جمل با گروهی از مخالفان به رهبری طلحه، زبیر و عایشه که بصره را تصرف کرده بودند جنگید و آن ها را شکست داد. از سوی دیگر، معاویة ابن ابی سفیان، حاکم شام، از بیعت سرباز زد و به بهانهٔ قصاص قاتلان عثمان با علی به مخالفت برخاست. علی با معاویه در صفین نبرد کرد و به ناچار به حکمیت تن درداد. در نتیجهٔ حکمیت، خلافت به دو سرزمین به مرکزیت کوفه و دمشق تقسیم شد، که بخش اول تحت فرمان علی و دیگری در دست معاویه بود. سپس علی با گروهی از مخالفان موسوم به خوارج جنگید. نهایتاً، علی به دست یکی از خوارج، ابن م
لجم مرادی، در ۶۶۱ میلادی کشته شد. حسن بن علی پس از پدر به امامت (در دیدگاه شیعیان) و خلافت مشغول شد؛ ولی پس از مدت کوتاهی قرارداد صلح با معاویه را پذیرفت و به سود معاویه از خلافت کناره گیری کرد. با پایان خلافت حسن بن علی و قرارداد صلح او با معاویه، خلافت راشدین جای خود را به خلافت امویان داد که از ۴۱ ه .ق (۶۶۲م) تا ۱۳۲ ه .ق (۷۵۰م) حکومت کرد. واژگان شناسی. اصطلاح «خلیفه» در اسناد دست اول مربوط به دوره خلافت راشدین یافت می شود و به رسیدی به دو زبان عربی-یونانی در سال ۶۴۳، اواخر خلافت عمر، مربوط می گردد. اما در خصوص کاربرد خلیفه در معنای سیاسی آن اختلاف وجود دارد. مادلونگ و برخی دیگر از اسلام پژوهان می گویند عنوان «خلیفه رسول الله» به معنای جانشین پیامبر خدا را نخستین بار ابوبکر، برای خود به کار برد. اما به نوشته وداد کادی و آرام شاهین، بعید است ابوبکر لقبی را برای خود استفاده کرده باشد و احتمالاً بعداً در دوره عباسیان این موضوع را جعل کردند. برخی نویسندگان نظیر پاتریشیا کرون و مادلونگ می گویند عثمان نخستین بار لقب «خلیفة الله» را برای خود به کار برد که چنین عنوانی بیانگر اقتدار دینی شدیدی است. در مقابل وداد کاد
ی و آرام شاهین می گویند مواردی که لقب «خلیفة الله» برای عثمان به کار رفته است، بعداً در دوره امویان جعل شده است. همچنین شیعیان به جای استفاده از خلیفه از امام استفاده می کنند. نخستین بار کاربرد «خلافت» به عنوان یک نهاد سیاسی در زمان هشام بن عبدالملک رخ داد. عبارت «خلافت» در اصطلاح هم شخص «خلیفه»، هم نهاد سیاسی قانونی حکومت بر مسلمانان، هم به دوران این حکومت و هم به حوزه تحت حکومت شامل قلمرو و اتباع حکومت گفته می شد در مقابل «امام» و «امامت» را به جای «خلیفه» و «خلافت» به کار می بردند و جوامع غیر مسلمانان نیز به خصوص در سدهٔ نخست از این اصطلاح برای اشاره به دولت مسلمان استفاده نمی کرده اند. نهاد خلافت به تدریج در خلال زمان تحول یافت و بالاخره در اوایل دوره عباسیان در نیمه دوم سده هشتم میلادی، در قالب یک مفهوم اصطلاحی تثبیت شد. تعبیر «خلفای راشدین یا راشدون» به معنای خلفای هدایت شده، تعبیری راست کیشانه یا پدرسالارانه ارائه می دهد و این دوره را به صورت عصر حماسی جلوه می دهد. به نوشته دانشنامه اسلام بریل، اما این تعبیر برای آن زمان نابهنگام است زیرا نظام عقاید و اعمال مذهبی مدون و مقبول عامه وجود نداشته است، تا ب
توان چنین تعبیری را دربارهٔ آن به کار برد. تاریخ. پیشینهٔ تاریخی. وضعیت منطقه به خصوص امپراتوری های ساسانی و روم شرقی. در طی سده های چهارم تا ششم میلادی، ساسانیان دولت لخمیان را از قبایل عرب حیره تأسیس کردند و در برابر آن رومیان دولت غسانیان را ایجاد کردند. در پایان سده ششم میلادی امپراتوری های ساسانی و بیزانس به این نتیجه رسیدند که حفظ دولت های وابسته عرب، یعنی لخمیان و غسانیان، به عنوان نیروهایی مسلط در برابر عرب های منطقه ارزشی ندارد. هرچند این دولت ها از بین رفتند، اما سبب شدند قبایل عرب عراق و شام کارآزموده تر، سازمان یافته تر و ثروتمندتر شوند. برخی می گویند اگر این دولت ها، در سده هفتم همچنان پابرجا بود، می توانست به عنوان مانعی در برابر حمله سپاه عرب مسلمان عمل کند. در مقابل، با از بین رفتن این رابطه، قبایل این منطقه که به لحاظ نظامی کارآزموده شده بودند، به امید کسب منابع مالی به صف مسلمانان پیوستند. جنگ ۲۵ ساله ایران و روم که از ۶۰۲ تا ۶۲۸ به طول انجامید، زمینه ساز پیدایش خلافت اسلامی به عنوان یک امپراتوری جدید شد. این جنگ نظم سیاسی را که طی سه سده بر این منطقه حاکم بود، فروریخت و خلأ قدرتی را پدیدآور
د، که در پی آن سپاهیان مسلمان عرب آن دو امپراتوری را شکست دادند و امپراتوری نوپدید خلافت را بنا نهادند. طی این جنگ، نخست خسروپرویز سرزمین های آناتولی، شام و مصر را تصرف کرد، ولی در پایان، ضدحمله هراکلیتوس منجر به شکست و عقب نشینی ساسانیان گردید. در پی آن، خسروپرویز به قتل رسید و دوره ای چندساله از هرج و مرج سیاسی دربار ساسانیان را فراگرفت. نهایتاً، یزدگرد سوم بر تخت نشست. هرچند، سپاه امپراتوری ساسانی، در جنگ آسیب چندانی ندیده بود و همچنین موانع طبیعی شامل رودخانه های فرات و دجله و نیز کوه های زاگرس از سرزمین ایران در برابر مهاجمان دفاع می کرد، اما، امپراتوری ساسانی به علت اختلافات سیاسی داخلی بیش از آن ضعیف شده بود که بتواند در برابر حمله سپاهیان مصمم مسلمان مقاومت کند. این جنگ هر دو امپراتوری را فرسوده کرد و در خصوص ساسانیان، منجر به یک بحران سیاسی داخلی شد. هرچند جنگ با پیروزی روم شرقی به پایان رسید، اما امپراتوری روم نیز وضع بهتری نداشت. برخی از ثروتمندترین مناطق این امپراتوری، یعنی آناتولی، شام و مصر، طی دو دهه تحت اشغال بودند. همچنین، مردمان این سرزمین ها دیگر امپراتوری روم را به عنوان یک ضرورت اجتناب نا
پذیر زندگی نمی دیدند. به علاوه، امپراتوری ذخایر ثروتش را در خلال جنگ هزینه کرده بود و دیگر منبعی برای تأمین مالی قوا در برابر سپاه مسلمانان نداشت. پیدایش امت و دولت اسلامی در عربستان. محمد احتمالاً بین ۵۶۷ تا ۵۷۳ م که مقبول ترین سال، ۵۷۱ میلادی است متولد شد. به باور مسلمانان محمد در یکی از شب های سال ۶۱۰. م، به پیامبری رسید. بنابر زندگی نامهٔ ابن اسحاق، محمد تا سه سال دین تازهٔ خود را پنهانی تبلیغ می کرد. بعد از آن محمد دینش را به صورت علنی تبلیغ کرد. طی ۱۳ سال دعوت در مکه، تعداد اندکی به اسلام گرویدند که با مخالفت برخی قبیله های قریش روبه رو شدند و با آنان با خشونت رفتار می شد. محمد برای رهایی از آزار و اذیت ها به همراه پیروان خویش، در سالی که بعدها مبدأ تقویم هجری شمسی و قمری شد، به شهر یثرب (که بعدها مدینةالنبی نامیده شد)، هجرت کرد. او در مدینه توانست قبایل در حال جنگ اوس و خزرج را متحد کند. وی بر پایه مسلمانان مهاجر مکه و یهودیان مدینه با عقد میثاق مدینه جامعه و دولتی نوین با نام امت تأسیس کرد. این پیمان مفهوم ساختار اجتماعی "امت" را به عنوان اجتماعی یکسان از مؤمنان تعریف می کند که دربردارندهٔ یهودیان نیز
می شد؛ اما غیر یکتاپرستان مدینه را دربرنمی گرفت. سپس بین مسلمانان با قبایل مکه و هم پیمانان آن ها جنگ درگرفت و سرانجام پس از هشت سال جنگ با مکه، محمد به همراه پیروانش که تا آن زمان به بیش از ده هزار نفر بالغ شده بودند، شهر زادگاهش را فتح کرد. به تدریج و به خصوص پس از فتح مکه از طریق جنگ و عمدتاً معاهده حجاز و مناطق شرقی و جنوبی شبه جزیره عربستان را فتح کرد و بیشتر مردم شبه جزیره عربستان به اسلام گرویدند و امت اسلام به کل این سرزمین گسترش یافت. از سوی دیگر، از سال پنجم هجری، محمد لشکرکشی به سمت شام را آغاز کرد. نخستین هدف دومة الجندل در میانه راه مدینه و دمشق بود. در سال نهم هجری، وی خالد بن ولید را با سپاهی به آن سو فرستاد که دومةالجندل و تبوک را فتح کرد. طبق روایات تاریخی مسلمانان، محمد از سال ۶ و ۷ هجری نامه هایی را برای سران حکومت های همسایه شامل هراکلیتوس، امپراتور بیزانس، نجاشی شاه حبشه، خسرو پرویز شاه ساسانی و چند تن دیگر فرستاد و آن ها را دعوت به دین اسلام کرد. اما همگی این دعوت را رد کردند. بیشترین تاریخ پژوهان مدرن این اقدامات را منشأ فتوحات بعدی مسلمانان می دانند، که در زمان خلافت راشدین رخ داد. جا