Payamvdn/NorthPersian_fa_wiki huggingface dataset:
اسر تصویر است. بزرگنمایی افقی و عمودی بر اساس موقعیت نسبی عناصر ضبط شده در مقابل فیلم و مولد تعیین شده اند و بدین ترتیب بزرگنمایی عمودی بیشتری شامل نزدیکترین ها به مولد می شود. بزرگنمایی افقی نیز به موقعیت عناصر نسبت به صفحهٔ کانونی بستگی دارد و بنابرین، بزرگنمایی افقی بیشتری شامل اجزای مستقر در کمان صفحهٔ کانونی می شود و نیز به دلیل اعمال بزرگنمایی افقی کمتر به بیرون صفحه، تار می شوند. بدین ترتیب تصویری به دست می آید که بخش کمان فک بالایی را با تیزی بیشتری نشان می دهد و باقی قسمت ها را محو می کند. به عنوان نمونه می توان به بخش های مسدودکنندهٔ اشعه ای چون مهره های گردنی اشاره کرد که به شکل ستون عمودی محو و متداخل با دندان های جلو ظاهر می شوند. صفحه ثبت کنندهٔ عناصر تشریحی به صورت تیز و واضح، صفحهٔ کانونی نام دارد. آماده سازی. معمولاً استفاده از هرگونه گوشواره، جواهرات، گیرهٔ مو، عینک، دندان مصنوعی یا لوازم ارتودنسی برای افراد تحت پرتوگرافی پانورامیک، مجاز نیست؛ چراکه در صورت استفاده از چنین ملزوماتی (مخصوصا وسایلی که محتوی هر نوع فلزی باشند)، تصاویر تهیه شده دچار اختلال خواهند شد و بدین ترتیب بهره وری آن ها ک
اهش خواهد یافت. علاوه بر این لازم است که بیمار به مدت ۱۸ ثانیه یا بیشتر و تا مدت پایان چرخهٔ مورد نیاز برای ماشین، جهت تهیهٔ فیلم، سرجای خود بایستد و به همین دلیل هم هست که اغلب پرتونگارها نحوهٔ حرکت ماشین را قبل از شروع به کار آن شرح می دهند. مضرات. همانند تمامی تشعشعات یونی تجهیزات عکس برداری مورد استفاده در پزشکی، همواره حد معینی از آسیب مستقیم (آسیب رسانی بر اثر یونیزه شدن) و غیر مستقیم (رادیکال های آزاد ایجاد شده در اثر یونیزه شدن مولکول آب موجود در سلول ها) وجود دارد؛ ولی تخمین زده می شود که در بدترین حالت، احتمال ابتلا به سرطان بر اثر پرتونگاری پانورامیک چیزی حدود یک در بیست میلیون است. البته سن افراد یکی از عواملی تأثیرگذار بر ریسک آن است به طوری که هرچقدر سن بیمار کمتر باشد، احتمال ابتلا به سرطان اندکی بالاتر می رود. به عنوان مثال این میزان در افراد بازهٔ سنی یک تا ده سال، به یک در ده میلیون افزایش پیدا می کند. تاریخچه. نقاط عطف تاریخی سیستم های پانورامیک دیجیتال. ۱۹۹۱ - نخستین تلاش ها برای ساخت پانورامیک دیجیتال دندانی توسط «مک دیوید اتال» در UTHSCSA صورت گرفت. ایدهٔ آن ها بر اساس حسگر آرایهٔ پیکسلی
خطی شکل گرفته بود (ستون های تکی پیکسلی) که البته چندان مناسب چنین طرحی نبود و سه دلیل عمده داشت: 1995 – DXIS، نخستین سیستم دیجیتال اشعهٔ ایکس پانورامیک بود و توسط «کاتالین استویچیتا» در «سینگت» فرانسه تولید شد. هدف از ساخت DXIS تجهیز تمامی مدل های پانورامیک بود. 1997- SIDEXIS، تولید زیمنس (سیرونا دنتال سیستمز فعلی، آلمان) بود و گزینهٔ دیجیتال را برای واحد پانورامیک Ortophos Plus عرضه کرد. DigiPan از «ترافی رادیولوژی» فرانسه که گزینهٔ دیجیتال را برای پانورامیکِ OP100 ساخت «ایسنترومنتانیوم» فنلاند ارائه نمود. ۱۹۹۸–۲۰۰۴ – بسیاری از تولیدکنندگان پانورامیک سیستم های دیجیتال خودشان را عرضه کردند. 2006 - SCAN300FPT، تولید «آجات» (فنلاند) آخرین تکنولوژی عرضه شده به شمار می آید و توانسته است توانایی خود در به دست آوردن صدها مگابایت از اطلاعات تصویر در بالاترین نرخ فریم و بازسازی لایهٔ پانورامیک بوسیلهٔ محاسبهٔ پساکسب را به نمایش گذارد.
بارتون مک لین (; – ) یک هنرپیشه و فیلم نامه نویس اهل ایالات متحده آمریکا بود. مرگ. مک لین در سانتا مونیکا، کالیفرنیا، بر اثر ذات الریه مضاعف درگذشت.
همسایه ها () یک فیلم صامت کوتاه به کارگردانی ادوارد اف کلاین و باستر کیتون است که در سال ۱۹۲۰ منتشر شد.
سین فیوتلی (به زبان نروژی باستان: Sinfjötli) در اساطیر اسکاندیناوی از رابطهٔ محارم بین زیگموند و خواهرش زیگنی به دنیا آمد. بر طبق ولسونگا ساگا، او نوهٔ شاه ولسونگ، برادر ناتنی زیگورد، هلگی هاندینگزبان و هاموند بود. تولد "سین فوتلی" نتیجه تغییر شکل مخفیانهٔ زیگنی به ساحره ای زیبا و همبستر شدن با برادرش زیگموند بود. زیگنی پسری به برادرش هدیه داد تا به کمک او انتقام مرگ پدر و برادرانش را بگیرد. اما زیگموند و سین فوتلی از این مسئله که آن ها پدر و پسر هستند غافل بودند. در نهایت "سین فیوتلی" به اندازه ای قوی می شود که به کمک زیگموند، زیگایر و سربازانش را کشته و انتقام مادرش را می گیرد. او همراه با پدرش به سرزمین هون ها رفتند، جایی که زیگموند پادشاه شد. پدرش با زنی به نام بورگیلد ازدواج کرد و صاحب دو پسر به نام های هلگی هاندینگزبان و هاموند شد. "سین فیوتلی" با زنی جذاب که برادر بورگیلد دلباخته اش بود ازدواج کرد. سین فیوتلی رقیب خود را از بین برد، اما پس از بازگشت، از برخورد سرد بورگیلد شگفت زده شد. زیگموند اصرار کرد که سین فیوتلی باید با آن ها بماند. بورگیلد بسیار حسود بود و از "سین فیوتلی" تنفر داشت، او نیز از این
مسئله آگاه بود. با وجود اینکه "سین فوتلی" در چندین جنگ به هلگی کمک کرده بود، اما همچنان نا مادریش از او متنفر بود. او برای رهایی از "سین فیوتلی"، همسر خود را فریب داد. او به زیگموند به ترتیب سه عدد جام شراب داد که آخرین جام را درون شاخی برای "سین فیوتلی" ریخت و آن را با سمی آغشته کرد. وی به دلیل کدر بودن رنگ شراب از نوشیدن آن امتناع کرد: لذا زیگموند آن را نوشید، اما زیگموند این توانایی را داشت که سم بنوشد بدون آنکه آسیب ببیند پس زیگموند دو جام اول را نوشید و چون مست شده بود آخرین جام را به پسرش داد. او به پسرش توصیه کرد که شراب را از میان سبیل هایش سر بکشد، پس "سین فوتلی" نیز همین کار را کرد و سومین جام را نوشید و جان سپرد. زیگموند اندوه زده، جنازهٔ پسرش را به فیورد برد، جایی که او با یک فری من (اودین خود را به شکل یک فری من درآورده بود) ملاقات کرد. فری من به آن ها پیشنهاد عبور از فیورد را داد، اما در آن واحد تنها قادر به حمل یک نفر بود و چنین شد که او جنازهٔ "سین فیوتلی" را با خود حمل کرد. در میان راه قایق و "سین فیوتلی" در جلوی چشمان زیگموند ناپدید شدند و او به والهالا برده شد. زیگموند به سرزمین خود بازگشت
و همسرش بورگیلد را به جرم قتل پسرش از آنجا تبعید کرد، و او نیز اندک زمانی بعد درگذشت.
مطلوبیت ترتیبی روشی برای بیان مطلوبیت کالاها در اقتصاد است که در آن به جای تعیین مطلوبیت به صورت کمی یا عددی، به ترتیب ترجیحات مصرف کننده توجه می شود. از نظر طرفداران نظریهٔ مطلوبیت ترتیبی دانستن مطلوبیت اصلی (عددی) نه ممکن و نه لازم است و مطلوبیت ترتیبی به تنهایی برای بررسی رفتار مصرف کننده کافی است. به بیان دیگر مفهوم مطلوبیت ترتیبی بر دو اصل موضوعهٔ زیر استوار است:
مطلوبیت اصلی یا مطلوبیت عددی روشی برای تعیین مطلوبیت در علم اقتصاد است که در آن افزون بر اینکه مانند مطلوبیت ترتیبی ترجیح کالاها به وسیلهٔ مقادیر کمّی مشخص می شود، اندازهٔ تفاوتِ بین مطلوبیت ها نیز دارای معنی است.
استفان روسو (زاده ۱۷ سپتامبر ۱۹۶۶) بازیگر و کمدین کانادایی است. از فیلم های معروف او می توان به بازی در فیلم آستریکس در بازی های المپیک اشاره کرد.
الی سیمون (زاده ۲۱ ژانویه ۱۹۶۲) بازیگر فرانسوی است. از فیلم های معروف او می توان به بازی در فیلم "ایزنوگود"، "کایرا"، "آستریکس در بازی های المپیک"، "بخت زندگی ام" و "عروسی های سریال" اشاره کرد.
ژوزه گارسیا (زاده ۱۷ مارس ۱۹۶۶) بازیگراسپانیایی -فرانسوی است. از فیلم های معروف او می توان به بازی در فیلم "دردسر هرروزه"، "آستریکس در بازی های المپیک" و "" اشاره کرد. او شباهت بسیاری به رابرت داونی جونیور بازیگر آمریکایی دارد
الکساندر استیه (زاده ۱۶ ژوئن ۱۹۷۴) بازیگر، تدوین گر و نمایشنامه نویس فرانسوی است. از فیلم های معروف او می توان به بازی در فیلم "آستریکس در بازی های المپیک"، "خندیدن با صدای بلند" و "کَـمِـلوت" و همچنین فیلم "" اشاره کرد.
دوروتی جوردن (؛ – ) یک هنرپیشه اهل ایالات متحده آمریکا بود. گزیده فیلمشناسی. از فیلم ها یا برنامه های تلویزیونی که وی در آن نقش داشته است می توان به آثار زیر اشاره کرد.
جان کوالن (; – ) هنرپیشه اهل آمریکا بود. وی بین سال های ۱۹۳۱ تا ۱۹۷۴ میلادی فعالیت می کرد. گزیده فیلمشناسی. از فیلم ها یا برنامه های تلویزیونی که وی در آن نقش داشته است می توان به آثار زیر اشاره کرد. زندگی شخصی و مرگ. در سال 1924، پس از اینکه کولن بازیگر شد، با پرل لارسون که در دبیرستان با او آشنا بود ازدواج کرد. هنگامی که دانشگاه را ترک کرد، او در گروه مسافرتی مستقر در تورنتو به او پیوست و معشوقه لباس گروه شد. این زوج بیش از 60 سال با هم ماندند، تا سال 1987، زمانی که کوالن در سن 87 سالگی بر اثر نارسایی قلبی در تورنس ، کالیفرنیا درگذشت. این زوج سه فرزند داشتند که یکی از آنها به نام کتی بازیگر است.
فرانک دوبُسک (زاده ۷ نوامبر ۱۹۶۳) بازیگر فرانسوی است. از فیلم های معروف او می توان به بازی در فیلم "آستریکس در بازی های المپیک"، "ایزنوگود"، "بسته خانوادگی" و "معجون زمان ۴" اشاره کرد.
اپل یونیکس که نشان تجاری آن "A/UX" است یک پیاده سازی از یونیکس بر روی بعضی از رایانه های مکینتاش شرکت اپل بود که اولین بار در فوریه ۱۹۸۸ منتشر و آخرین نسخهٔ آن در ۱۹۹۵ منتشر شد و شرکت اپل سال ۱۹۹۶ این پلتفرم را کاملاً کنار گذاشت. این سیستم عامل مبتنی بر سیستم پنج یونیکس انتشار ۲.۲ بود و قابلیت هایی را هم از سیستم پنج انتشار ۳ و ۴ و هم چنین نسخه های ۴.۲ و ۴.۳ بی اس دی یونیکس را در خود گنجانده بود. این سیستم عامل با استاندادهای پازیکس و تعریف واسط سیستم پنج سازگار بود و قابلیت شبکه TCP/IP را هم از نسخهٔ دو به بعد در خود گنجانده بود. داشتن یک سیستم عامل سازگار با یونیکس و پازیکس این امکان را برای شرکت اپل به وجود آورد که قراردادهای بزرگی را برای تأمین رایانه با موسسات مختلف حکومت ایالات متحده از جمله ارتش و ناسا پیشنهاد دهد.
دیپ داون یک بازی ویدئویی در سبک اکشن نقش آفرینی که توسط شرکت کپ کام در دست ساخت بوده و قرار است در تاریخی نامشخص به طور انحصاری برای کنسول پلی استیشن ۴ منتشر شود. اگرچه بازی شامل مبارزاتی توسط شمشیر، جادو و اژدها می باشد، اما داستان بازی در سال ۲۰۹۴ و در نیویورک رخ می دهد. بازی به صورت تکنفره و یا گیم پلی گروهی (تا چهار بازیکن) است و به اکتشاف و پاکسازی سیاه چاله می پردازد.
دستیار مجازی یا منشی مجازی به اشخاص یا شرکت هایی گفته می شود که به صورت حرفه ای و مستقل از راه دور (دورکاری) مشغول به کار هستند و محصولات و خدمات گوناگونی را هم به شرکت ها و هم مصرف کنندگان ارائه می دهند. صنعت مجازی تحولات چشمگیری ایجاد کرده، زیرا اشخاصی را که آشنایی زیادی با این حوزه ندارند نیز جذب خود کرده است. دستیاران مجازی دارای پیشینه های کاری گوناگونی هستند، اما بیشترشان دارای چندین سال سابقه فعالیت در دنیای تجاری «واقعی» (غیرمجازی) هستند. با استفاده از دستیار مجازی مشتریان از بابت مشکل لجستیکِ تخصیص فضایی اضافی به دفتر، تجهیزات یا ملزومات نیز راحت هستند و صد در صد برای کار مفید هزینه می کنند. مشتریان می توانند شخصاً با دستیاران مجازی کار کنند یا از طریق شرکت هایی متشکل از تیمی از دستیاران مجازی که پاسخگوی تمامی نیازهایشان است. با این که دستیاران مجازی اغلب برای مشاغل کوچک کار می کنند، می توانند با مدیران پرمشغله نیز همکاری کنند. بنا بر آمارهای متفاوت، برآورد می شود که ۵ تا ۱۰ هزار یا ۲۵ هزار دستیار مجازی در سرتاسر دنیا مشغول به کار هستند. این حرفه با استخدام نیروهای پروازی در اقتصادهای متمرکز مسیر رو
به رشدی را در پیش گرفته است. از جمله روش های مرسوم ارتباطات و تحویل داده ها: اینترنت، ایمیل و تماس های کنفرانس، فضاهای کاری آنلاین، تلفن گویا و دستگاه فکس اینترنتی است. دستیاران مجازی از فناوری هایی همچون اسکایپ و گوگل وُیس نیز بهره می برند. افراد حرفه ای در این شغل به صورت قراردادی و اغلب درازمدت همکاری می کنند. برای شروع به کار در این حرفه، به طور معمول ۵ سال سابقه کار اداری در یک دفتر در مشاغلی همچون دستیار اداری، مسئول دفتر/ سوپروایزر، منشی، دستیار حقوقی، دستیار وکیل، منشی وکیل، دستیار بنگاه مشاور املاک، فناوری اطلاعات و غیره مورد نیاز است. در سال های گذشته، دستیاران مجازی وارد بسیاری از مشاغل اصلی شده اند و با پیدایش خدمات ویپ همچون اسکایپ می توان دستیاری مجازی داشت که از راه دور و حتی بدون داشتن دانش مصرف کننده نهایی تلفن های شما را پاسخگو باشد. این امکان به بسیاری از شرکت ها اجازه می دهد نوعی صمیمیت را در قالب یک منشی مجازی بدون هزینه مضاعف استخدام یک کارمند به فضای کاری خود اضافه کنند. یک دستیار مجازیِ اختصاصی در داخل دفتر کار مجازی و تحت مدیریت یک شرکت فعالیت می کند. تأمین امکانات و ارتباط اینترنتی و
همچنین آموزش بر عهده شرکت است. یک دستیار مجازی مستقر در منزل نیز یا در محیط های اداری مشترک یا در خانه کار کرده است. در کل، به دستیاران مجازی گاهی دستیار اداری آنلاین، دستیار شخصی آنلاین یا دستیار فروش آنلاین نیز گفته می شود. دستیار مجازی وبمستر، دستیار مجازی بازاریابی و دستیار مجازی محتوانویس افرادی با تخصص هایی خاص هستند که اغلب کارمندانی باتجربه از محیط های شرکتی اند که خود اقدام به راه اندازی دفاتر مجازی کرده اند. دستیار مجازی در ایران. در سال های اخیر در ایران هم دفتر کار مجازی ایجاد شده است و چند شرکت چنین خدماتی را ارائه می کنند. از مهم ترین خدمات این دفاتر برای مشتریان ارائه خدمات گوناگون مرتبط با منشی یا دستیار مجازی است.
آبیاری کوزه ای یا "'آبیاری گوزویی"، یکی از روشهای سنتی و دیرینه آبیاری زیر سطحی است که در آن از کوزه های سفالی برای آبیاری استفاده می شود. این روش که یکی از روشهای باستانی، کم مصرف و ارزان قیمت آبیاری شناخته می شود، از دیرباز در مناطق خشک و نیمه خشک ایران به کار گرفته می شده است. از جمله جاهایی که این نوع آبیاری رواج داشته است، می توان به کنارهٔ کویر لوت کرمان و پیرامون شهرهای یزد و میبد اشاره کرد. ساده ترین نمونه برای آبیاری کوزه ای، سبزه های سفره هفت سین نوروز هستند، که در کوزه های سفالی سبز شده باشند. شیوه انجام. در این روش از کوزه های متخلخلی از جنس گل رس استفاده می شود که بدون لعاب هستند. شیوهٔ کار چنین است که گودالی را در زمین و پیرامون ریشه درخت می کنند و کوزه های گلی را دورن آن چال می کنند و اطرافشان را با خاک و کود پر می کنند، به گونه ای که سر کوزه بیرون خاک بماند. پس از آنکه کوزه از آب شد، آب به تدریج از دیواره سفالی کوزه تراوش می کند و به خاک وارد می شود. در این روش آب از کوزه با سرعتی به بیرون نشت می کند که تحت تأثیر جذب ریشه گیاه است. ویژگی ها. هنگام کار گذاشتن کوزه در خاک، سطح بیرونی کوزه بر اثر
مکش خاک خشک پیرامونش، به تدریج آب از خود تراوش می کند، پس از چند روز که خاک اطراف کوزه نم دار شد، تراوش آب کوزه کمتر می شود و دوباره با کاهش مقدار نمناکی خاک، میزان آب دهی کوزه بیشتر می شود. این توانایی تنظیم خودکار آبدهی همانند سیستم های آبیاری پیشرفته ای رفتار می کند که در آن ها مکش سنج و کنترلر به کار برده شده است. آبی که درون کوزه ریخته می شود، توسط لایه های سفالی کوزه پالایش فیزیکی می یابد و در نتیجه می توان آبهایی را که میزان شوری شان نسبتاً بالا ست نیز در کشاورزی به کار برد. در این روش به علت جلوگیری از تبخیر سطحی، با کمترین مقدار آب، بیشترین مقدار محصول به دست می آید. از میان رفتن و احیا. به کارگیری این روش از حدود ۵۰ سال پیش منسوخ شده است. دلیل آن نیاز به نیروهای انسانی فراوان برای کار گذاشتن کوزه ها در خاک و نیز احتمال شکستن و خرد شدن آن ها هنگام شخم زنی توسط ماشین آلات کشاورزی بود. وارد شدن فناوری حفر چاه های عمیق و پمپ های آب هم از دیگر دلایل آن بود. با توجه به کم آبی ها و نیاز به صرفه جویی در منابع آبی، هم اکنون سامانه های آبیاری نوین با برگرفتن از از آبیاری کوزه ای و با بهره از لوله های سفالی ا
ختراع شده اند که با رویکرد تحت فشار یا اختلاف سطحی کار می کنند.
اِستِفان والدوبرِف (؛ زادهٔ ) هنرپیشه، خواننده، کارگردان تئاتر و سینما و آهنگ ساز اهل کشور بلغارستان است. وی از سال ۱۹۹۱ میلادی تاکنون مشغول فعالیت بوده است.
نیکولا تودِف (؛ ۱۳ ژوئن ۱۹۲۸ – ) هنرپیشه سینما و تئاتر اهل کشور بلغارستان بود. وی در شهر دوین، واقع در استان اسمولیان زاده شد. این هنرمند برای نخستین بار در سال ۱۹۵۲ و در شهر اسمولیان به روی صحنهٔ تئاتر رفت. مدتی بعد به شهر پازارجیک نقل مکان کرده و به حرفه اش ادامه داد. نیکولا تودف بین سال های ۱۹۵۲ تا ۱۹۹۱ میلادی فعالیت می کرد.
تودور کولِف (؛ – ) بازیگر سینما و تئاتر، خواننده و کمدین اهل کشور بلغارستان بود. وی بین سال های ۱۹۶۵ تا ۲۰۱۳ میلادی فعالیت می کرد و در بیش از ۳۰ فیلم سینمایی ظاهر شد. این هنرمند در تاریخ ۱۵ فوریه ۲۰۱۳ میلادی بر اثر سرطان ریه در شهر صوفیه درگذشت.
اِستویان گادِف (؛ – ) هنرپیشه سینما و تئاتر اهل کشور بلغارستان بود. وی بین سال های ۱۹۵۵ تا ۱۹۹۶ میلادی فعالیت می کرد.
ماد فیلمی درام، مهیج و جنایی به نویسندگی و کارگردانی جف نیکولز و محصول سال ۲۰۱۲ آمریکا می باشد. از بازیگران فیلم می توان به متیو مک کانهی، تای شرایدن، سام شپارد و ریس ویترسپون اشاره کرد. این فیلم یکی از نامزدهای نخل طلایی جشنواره فیلم کن ۲۰۱۲ بود. همچنین در ژانویهٔ ۲۰۱۳، در جشنواره فیلم ساندنس بر روی پرده رفت و در ۱۰ مه ۲۰۱۳ نیز، به طور گسترده اکران شد. داستان. دو نوجوان در برخورد با یک زندانی فراری تصمیم می گیرند تا او را از دست پلیس و جایزه بگیرها فراری دهند و به او کمک کنند تا به عشق اش برسد.
جایزهٔ تونی جانس برای دستاوردهای برجستهٔ فردی در هوانوردی تجاری به مدیران شرکت های هواپیمایی، مخترعان، تولیدکنندگان و مدیران دولتی داده می شود. این جایزه سالانه به وسیلهٔ "انجمن هوانوردان برجستهٔ تونی جانس" داده می شود. نخستین جایزهٔ تونی جانس در سل ۱۹۶۴ در تمپا در فلوریدای آمریکا داده شد. نام این جایزه از نام پیشگام هوانوردی تونی جانس (۱۹۹۶–۱۸۸۹) گرفته شده است. علاوه بر زنده نگهداشتن یاد تونی جانسن این انجمن ناسودبر به دانشجویان کالجی که پژوهش هایی در زمینهٔ هوانوردی انجام می دهند کمک مالی می نماید و هر سال مسابقهٔ مقاله نویسی برای دانش آموزان دبیرستان برگزار می کند تا آنان را تشویق به حرفه های هوانوردی نماید. از چهره های برجسته ای که این جایزه را دریافت کردند می توان به ادی ریکنبکر، دونالد داگلاس، جیمی دولیتل، سی.آر. اسمیت (بنیانگذار امریکن ایرلاینز)، ویلیام پترسن (رئیس یونایتد ایرلاینز از سال ۱۹۳۴ تا ۱۹۶۶) و چاک ییگر را نام برد.
حقوق عصب شناختی (Neurolaw)، رشته گرایش نوینی از علم حقوق است که به بررسی رابطه میان مغز انسان و آثار حقوقی منتج از رفتار وی در جامعه می پردازد. حقوق عصب شناختی از جمله علوم میان رشته ای است که در نتیجه تلاش های حقوقدانان متخصص در امور پزشکی مغز و اعصاب یا عصب شناختی، گسترش یافته است. این حوزه از علم حقوق، از رهگذر علم عصب شناسی و حقوق، اعمال و آثار حقوقی را بگونه ای حقوقی-پزشکی مورد تحلیل و بررسی قرار می دهد و بنابراین قواعد حقوقی صحیح تر و تحلیل دقیقتری از پدیده های حقوقی، ارائه می دهد. علم عصب شناسی، از علوم میان رشته ای است که ارتباط عمیقی میان علم مغز و اعصاب (بالینی و تجربی) و علوم شناختی (انتزاعی و نظری) برقرار می سازد. علم حقوق با به کارگیری دستاوردهای علم عصب شناسی، تلاش می کند تا تحلیل درستی نسبت به تمامی پدیده های حقوقی ارائه دهد. در حقیقت، حقوق عصب شناختی، بررسی پدیدهای حقوقی با رویکرد عصب شناختی است. برای نمونه، به کارگیری ابزارهای اف ام آرآی، ام آرآی و الکتروانسفالوگرافی با تکیه بر دستاوردهای علم عصب شناسی جهت تشخیص دقیق تر مسئولیت کیفری متهم در گستره حقوق جزای عصب شناختی (Neurocriminology) با تع
یین اراده آزاد (Free Will) و قصد مرتکب تخلف قانونی. در حوزه حقوق عصب شناختی، به دو روش کلی پژوهش می شود: تصمیماتی که افراد جامعه اتخاذ نموده و اقداماتی که انجام می دهند همواره براساس آثار و پیامدهای عصب شناختی دستگاه عصبی انسان، قابل توجیه، بررسی و تحلیل می باشند. حقوق عصب شناختی با طرح سوالاتی همچون میزان مؤثر مسئولیت حقوقی افراد در نتیجه افعال ارتکابی آن ها در یک وضعیت حقوقی مشخص، با یاری جستن از ابزارها و دستاوردهای علوم مغز و اعصاب و نیز علم عصب شناختی، ابعاد نوین نظام حقوقی آینده بشری را شکل می دهد. یکی از مهم ترین مسائل طرح شده در حوزه حقوق عصب شناختی، نحوه حضور و اثرگذاری قواعد و نتایج عصب شناسی و علوم اعصاب دستگاه عصبی انسان در هنجارهای نظام حقوقی و به ویژه کارکرد آن ها در حوزه دادرسی و رویه قضایی دادگاه ها است. مثلاً امکان تغییر نظر دادگاه براساس مدارک مستدل و مستند پزشکی عصبی مبنی بر برائت ذمه متهم نسبت به فعل متخلفانه ارتکابی (بزه) در یک وضعیت حقوقی مشخص. یکی از بنیادی ترین مسائل مورد طرح عصب-حقوق بشر (حقوق بشر عصب شناختی) که نوعاً برخاسته از حقوق بنیادین پزشکی است، امکان دستیابی به اطلاعات مغزی اف
راد از طریق ابزارها و تکنیک های علوم اعصاب است که عملاً دریچه ای به روی مدخل چالش برانگیز حق بر حریم خصوصی می گشاید. مسئله قابل تامل این است که در چه مواردی و تا چه میزان و با چه شرایطی می توان افراد را بدون رضایت آنان، تحت آزمایش ها نوروساینتیفیک قرار داده و به داده های عصبی آن ها دست یافت و از این طریق تا حدودی که علم نوروساینس به ما امکان می دهد اطلاعات مغزی وی را استخراج نمود؟ برای نمونه یکی از این مواردی که در مجله نورولوژی دانشگاه واشینگتن مورد تحلیل قرار گرفته است، وضعیت اضطرار می باشد. در وضعیت اضطرار که امنیت ملی به مخاطره جدی می افتد، سلب حق جایز می شود؛ مانند آنکه دولت در یک وضعیت مخاطره آمیز تروریستی، مظنونان به تروریسم را تحت بازرسی و آزمایش نوروساینتیفیک قرار دهد تا علاوه بر یافتن عوامل ترور، به برنامه ها و اهداف آنان تا حدود قابل اتکایی پی ببرد. تاریخچه. حقوق عصب شناختی برای اولین بار از سوی تایلر در دهه ۱۹۹۰ بدین نام نهاده شد و از همان آغاز، با رشد فزاینده ای در سراسر جهان در حال گسترش و پیشرفت است. این علم اولین بار در سال ۱۳۹۳ توسط حقوقدان برجسته و نخستین فارغ التحصیل فوق دکتری حقوق عصب شناخ
تی در ایران دکتر آرین پتفت (Arian Petoft) برنده جایزه جهانی پدر علم (ScienceFather) به عنوان بهترین محقق حوزه علوم اجتماعی، تأسیس و ادبیات آن رایج گشت. وی هم اکنون از طریق مراودات علمی با مؤسسه مطالعات نوروساینس هانوفر و دانشگاه کالیفرنیا و نیز شراکت در کنفرانسهای بین المللی پزشکی مغز و اعصاب، گام های مؤثری برای گسترش علم حقوق عصب شناختی برداشته است. دکتر پتفت، عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی و بنیان گذار حقوق فازی در آلمان، حقوق جزای عصب شناختی را در گستره مباحث مدرن جرم شناسی تبیین میکند و علاوه بر پزشکی سازی پدیده های حقوقی، رویکرد فردگرایی و جامعه گرایی جرم را هم جزء لاینفک آن عنوان کرده است. در جدیدترین گفتمان های موجود در حوزه نورولا، پروفسور تایلر اندیشه های آقای پتفت را در زمره مکتب حقوق مدرن قرار داده است که ملهم از اندیشه های وی اصل تفکیک ساختارهای عصبی و روانی و آثار آن بر رفتار افراد را طرح می کند. این امر به نحو اولی در اندیشه دکتر بیلود، پزشک متخصص دانشکده پزشکی پاریس، نیز به خوبی مشهود است. وی معتقد است که الگوی تحلیلی سه گانه پتفت (عصب-روان-جامعه شناختی Neuro-psycho-socio) از مسائل
ناگسستنی جرم شناسی امروز است که می تواند تحولات شگرفی ایجاد نماید. پروفسور اوسلر، استاد دانشگاه کارولینای شمالی، در مقاله ای با مضمون مطالعات میان رشته ای ریاضیات عصب شناسی معتقد است که می توان اندیشه های حقوق مدرن پتفت را از منظر تحلیل ریاضی با استعانت از ابزارهای تحلیل الگوریتمی تبیین نمود. آثار دکتر پتفت در حوزه حقوق و علوم اعصاب بر اساس رده بندی گوگل اسکالر وی را در زمره 10 دانشمند برتر نورولا در جهان قرار داده است. در یکی از مقالات جدید دکتر پتفت در مجله "حقوق کیفری" دانشگاه رم ایتالیا وی تاریخچه عصب-حقوق را در سه دوره کلاسیک، مدرن و پسامدرن مورد بررسی قرار داده و سیر تحول آموزه های آن در مکاتب نوین حقوقی را ترسیم کرده است. به اعتقاد وی «هر چند یافته های نوین عصب شناسی در حقوق موجب شده تا دانش عصب- حقوق به عنوان علمی نوظهور و مخلوق عرصه پست مدرن دانش بشری (دهه 1990 میلادی تاکنون) تلقی شود، اما در بسترهای متعددی علوم اعصاب و حقوق ارتباط ناگسستنی داشته اند که برخی از آن ها صبغه طولانی دارند که مبتنی بر این ارتباط تاریخی، می توان عصب- حقوق را دانش جدیدی تصور نکرد. لذا باید اذعان نمود که ارتباط میان حقوق و
علوم اعصاب، مسبوق به سابقه (بالغ بر دو قرن) می باشد و در طول زمان به بلوغ خود رسیده است؛ بنابراین برای عصب- حقوق می توان تاریخچه طولانی در عرصه دانش بشری قائل شد. تاریخچه حقوق و علوم اعصاب از یک سو به پیشرفت دانش بشری نسبت به علوم اعصاب، حقوق و سیاست در طول زمان اشاره می کند و از سوی دیگر، محدودیت های کنونی کاربست فنون و یافته های عصب شناسی در نظام حقوقی را به تصویر می کشد. اما به هر ترتیب به طور مسلم دانش عصب- حقوق از اواخر قرن بیستم به رشد و شکوفایی خود رسیده است.» به بیان وی «بحث محوری جرم شناسی مدرن در قرن بیست و یکم را مسئله بسیار چالشی اراده آزاد و مسئولیت کیفری تشکیل می دهد که طرح گفتمان هایی چون آموزه جبرگرایی آن را بیش از پیش مجادله-برانگیز می سازد... برخی از اندیشه های حداقلی مطرح در دانش عصب-حقوق به طور روشن، رنگ و بوی فاشیستی دارد! اگر چه آن ها ادعا می کنند که ما را از درک اشتباه نسبت به خودمان رها می سازند و فضاهای جدیدی را برای استفاده علمی بیشتر از قانون می گشایند، اما در نهایت مفهوم "خود" و حقوق را از بین می برند. هدف آن ها به جای حاکمیت قانون، دیکتاتوری مغز (یا برخی از تعابیر خاص از مغز)، از
طریق بازتوانی افراد با اختلال عصبی است. از این حیث، آموزه های حقوق عصب شناختی تقلیلی، موجب اغراق گرایی نسبت به دانش نوین و جایگزینی علوم تجربی به جای حقوق می شود. اگر قرار است هر یک از حقوق و علوم تجربی، جایگاه و تمامیت خود را حفظ کنند این جنبش باید متوقف و کنترل شود... بر اساس این نوع رویکرد، مغز انسان، موجودیتی فیزیکی دارد که مبتنی بر اصول و قواعد عالم فیزیک اداره می شود و ذهن تحت کنترل آن می باشد... . پیش بینی رفتارهای انسان از طریق تبیین فعل و انفعالات عصبی مغز وی بدین معنا خواهد بود که اقدامات ما صرفاً واکنش های خود به خودی به محرک ها است و تصمیمات آگاهانه ما در واقع انجام امرِ طبیعیِ از پیش تعیین شده ی مغز است و نه اقدامی مخالف با آن! لذا در بهترین حالت، به جای اراده آزاد ، ما اراده غیر آزاد خواهیم داشت. با این اوصاف، هیچ کس به سبب اعمال ارتکابی خود، بیشتر یا کمتر از دیگری مسئولیت ندارد. ما همه بخشی از نظام جبرگرایی عصبی هستیم که روزی به طور کامل بدان پی خواهیم برد!...» دکتر پتفت در تبیین چالش عمده دانش عصب-حقوق اذعان می دارد که نباید آن را در تبیین مفهوم اراده آزاد جستجو کرد؛ «بلکه چالش اصلی آن در مسائ
ل متافیزیکی وجود دارد که اغلب باعث سردرگمی می شود. تا حدودی می توان اراده آزاد را به طور کلی، نوعی توانایی یا قدرت انحصاری هر انسان در فعل یا ترک فعل دانست که به قرائت لیبرالیسم از آزادی اراده نزدیک می شود. داشتن چنین قدرت یا توانایی در جایی بسیار بحث برانگیز می شود که افراد را به طور عینی مسئول اَعمال خود به شمار می آورند. حل چالش های نظری موجود در رابطه با اراده آزاد، که به طور عمیقی در آموزه های مسئولیت حقوقی محل بحث است، توسط دانش کنونی علوم اعصاب میسر نیست و یافته های عصب شناسی نوین هنوز قادر به پر کردن خلاء های مفهومی در تعریف این مقوله نیستند. در میان تعمقات اندیشمندان کنونی، هرگز به وجود یا عدم وجود مفهوم لیبرالیستی اراده آزاد پرداخته نشده است...» پتفت ضمن طرح آموزه های حقوقی مفهوم انسان و مسئولیت، پنداشت های کنونی برخی عصب روان شناسان از این مفاهیم را انحرافی و مغالطه آمیز می داند. وی در نقد پوزیتیویسم عصب شناختی که افعال انسان را صرفاً نتیجه فعالیت شبکه های عصبی (جبرگرایی) می دانند، بیان می کند که «اگر چنین تصوری داشته باشیم آنگاه نقش تجربه های ذهنی و قدرت ذهن در تغییر پدیده ها را انکار کرده، اراده