Payamvdn/NorthPersian_fa_wiki huggingface dataset:
سهید، طایفه ای از بختیاری است، که بر پایه سازمان اجتماعی ایل بختیاری، از شاخه هفت لنگ و از باب دینارانی می باشد. پراکندگی. محل سکونت طایفه سهید، گرمسیرات در استان خوزستان، سه راه سیدی، آب نیک، پاتو فالح، درب فالح، شعله دان فالح، سرراگ بالا و پائین، دلی، علی آب، چاه جاز، مورد، چشمه خاتون، ناشلیل، زنگو، تخت مرداس، باریون، جنگه، چال اوزا و سردسیرات این طایفه در دیناران، استان چهارمحال و بختیاری می باشد. تقسیمات ایلی. طایفه سهید از ۹ تیره تشکیل شده است که عبارتند از: کی شمسوری، کی مقصودی، کی باندری، شهپیری، چاتی، خدابخشی، بوگرکو، سرملی و باتابه ای.
مارتین جولیوس اسلین (۶ ژوئن ۱۹۱۸ – ۲۴ فوریه ۲۰۰۲) تهیه کننده، منتقد، نمایش نامه نویس، روزنامه نگار، مجارستانی بود. او بیشتر بخاطر تأثیرش بر روی تئاتر ابسورد معروف است. ناموری. عنوان «تئاتر ابسورد» (پوچ، بی معنی، یاوه) را اولین بار "مارتین اسلین"، در کتابی به همین نام ثبت کرد. مارتین اسلین در ایران با کتاب های "تئاتر ابسورد" و "دنیای نمایش"، "بررسی آثار پینتر" و "تک نگاری درباره برتولت برشت" شناخته شده است. او از منتقدان و استادان برجسته تئاتر محسوب می شود که با تحلیل هایی که بر نمایشنامه نویسندگانی همچون ساموئل بکت، آرتور آداموف، اوژن یونسکو، ژان ژنه و… انجام داده دین بزرگی بر گردن تحلیل تئاتر نیمه دوّم قرن بیستم دارد. منتقدان. احمد کامیابی مسک نویسنده فرانکوفون ایرانی الاصل و یونسکوشناس برجسته از سرسخت ترین منتقدان مارتین اسلین بوده و مجادلات لفظی و قلمیش با وی بر سر خصلت استعماری نامی که اسلین برای تئاتر آوانگارد فرانسه گزید مشهور است.
فیشر کینگ فیلمی فانتزی و کمدی-درام است محصول سال ۱۹۹۱ به کارگردانی تری گیلیام. در این فیلم بازیگرانی همچون رابین ویلیامز، جف بریجز، مرسدس روئل، آماندا پلامر، مایکل جیتر، دیوید هاید پیرس، هری شیرر، جان دی لانسی، تام ویتس و کتی ناجیمی ایفای نقش کرده اند. خلاصه داستان. «جک لوکاس» (بریجز) گویندهٔ یک برنامهٔ رادیویی پس از آن که می فهمد یکی از شنوندگان برنامه اش تحت تأثیر حرف های او آدم کشته، کارش را رها می کند و الکلی می شود. شبی که «جک» قصد خودکشی دارد، مرد بی خانمانی به نام «پری» (ویلیامز) که قبلاً استاد دانشگاه بوده، نجاتش می دهد و می گوید که مأموریت دارد «جام مقدس» را پیدا کند. جوایز. این فیلم برنده اسکار بهترین بازیگر نقش مکمل زن و کاندیدای ۴ اسکار دیگر (کاندیدای اسکار بهترین موسیقی متن-کاندیدای اسکار بهترین طراحی هنری-کاندیدای اسکار بهترین فیلمنامه غیر اقتباسی-کاندیدای اسکار بهترین بازیگر نقش اول مرد) در سال ۱۹۹۲ شد.
ساختمان کونوکو فیلیپس، آسمان خراش ۲۲ طبقه به ارتفاع ۹۰٫۲ متر، با کاربری اداری-تجاری است، که در شهر انکوریج، آلاسکا مستقر می باشد. پروژه ساخت این ساختمان در سال ۱۹۸۳ تکمیل شد و ساختمان کونوکو فیلیپس افتتاح گردید. دفاتر اداری شرکت های کونوکو فیلیپس، شرکت بیمه عمر نیویورک و کی پی ام جی در این ساختمان مستقر می باشند.
میدان غرب قرنه، میدان نفتی، مستقر در غرب شهر بصره، عراق است، که با ذخیره اثبات شده ای معادل ۴۳ میلیارد بشکه نفت خام، به عنوان یکی از بزرگترین میدان های نفتی جهان محسوب می شود. میدان غرب قرنه در سال ۱۹۷۳ کشف شد و هم اکنون متعلق به شرکت ملی نفت عراق می باشد و شرکت های اکسان موبیل، رویال داچ شل، لوک اویل و استات اویل پیمانکاران این میدان بشمار می آیند.
آسلات هفت تیرکش که تحت عنوان های شالاشاسکا، لیکوئید آسلات و آدام نیز شناخته می شود، یک شخصیت ساختگی در مجموعه بازی های ویدئویی "متال گیر" شرکت کونامی می باشد، که به عنوان یکی از شخصیت های منفی و ضدقهرمان اصلی این سری به شمار می رود. او یکی از افراد لیکوئید اسنیک در نسخهٔ "متال گیر سالید"، دست راست سالیدوس اسنیک در قسمت '، رقیب بیگ باس در '، به دنبال تصرف قدرت میهن دوستان و انتقام از سالید اسنیک در '، و یار مورد اعتماد ونوم اسنیک در ' بود. آسلات در طی مدت کار خود، نقش یه جاسوس دو و سه جانبه را در میان سازمان های مختلف از جمله میهن پرستان بازی می نمود. آسلات متخصص در شکنجه گری، هفت تیرکشی ماهر و یکی از طرفداران بزرگ وسترن اسپاگتی بود. او حتی قادر به شلیک هدف های خارج از دید با اصابت گلوله به اشیاء جانبی و کمانه کردن آن بود.
«قسمت های گمشده» آلبومی از هنرمند اهل ایالات متحده آمریکا فرانک زاپا است که در سال ۱۹۹۶ میلادی منتشر شد.
«لثر» (شکل تغییریافته ای از Lather به معنی کف) آلبومی از هنرمند اهل ایالات متحده آمریکا فرانک زاپا است که در سال ۱۹۹۶ میلادی منتشر شد.
من کسی را رنجانده ام؟ آلبومی از هنرمند اهل ایالات متحده آمریکا فرانک زاپا است که در سال ۱۹۹۷ میلادی منتشر شد.
«همه چیز دارد به خوبی بهبود می یابد» آلبومی از هنرمند اهل ایالات متحده آمریکا فرانک زاپا است که در سال ۱۹۹۹ میلادی منتشر شد.
میدان تنگیز میدان نفتی و گازی، مستقر در شمال غربی قزاقستان است، که در بخش شمال شرقی آب های دریای خزر، در فاصله ۳۵۰ کیلومتری از شهر آتیرائو، قزاقستان قرار دارد. ذخیره درجای نفت خام میدان تنگیز در حدود ۶ میلیارد بشکه برآورد می شود، که تولید روزانه ای معادل ۴۵۰ هزار بشکه را دارا می باشد. میدان تنگیز ۱۹ کیلومتر عرض و ۲۱ کیلومتر طول دارد، که پروژه توسعه این میدان، زمینی به مساحت ۲٫۵۰۰ کیلومتر مربع را به خود اختصاص داده است. میدان تنگیز در سال ۱۹۷۹ کشف گردید و هم اکنون متعلق به شرکت های شورون (۵۰٪)، اکسان موبیل (۲۵٪) و کزمونای گس (۲۰٪) می باشد.
رقابت های وزنه برداری در بازی های آسیایی ۲۰۱۴ در کشور کره جنوبی در بازه زمانی ۲۰ سپتامبر تا ۲۶ سپتامبر در شهر اینچئون برگزار می شود. در این مسابقات ۱۵ مدال طلا، ۱۵ مدال نقره و ۱۵ مدال برنز اهدا خواهد شد. مسابقات. اوزان این مسابقات شرح زیر است: شرکت کنندگان. ۲۱۳ وزنه بردار از ۳۴ کشور در مسابقات وزنه برداری بازی های آسیایی ۲۰۱۴ حضور دارند. جستارهای وابسته. وزنه برداری ایران در بازی های آسیایی ۲۰۱۴ وزنه برداری در بازی های المپیک تابستانی ۲۰۱۲
صالح میرزاآقایی (زادهٔ ۱ مرداد ۱۳۴۹) بازیگر سینما و تلویزیون و تئاتر و نویسنده ایرانی است. او همچنین سابقه کار مطبوعاتی از سال ۱۳۷۲ در مجله های گزارش فیلم، در آستانه فردا و نقش آفرینان را دارد. وی همچنین در طراحی و صنایع چوبی فعالیت دارد. از آثار او می توان به مختارنامه، بانوی عمارت، استرداد و... اشاره کرد
غلامرضا رمضانی (زاده ۱۳۳۹ - اراک) کارگردان و فیلم نامه نویس حوزه کودکان و نوجوانان اهل ایران است. او در دوره ی متوسطه بازیگری تئاتر را دنبال کرد و سپس نویسندگی و کارگردانی چند تئاتر را انجام داد. پس از پایان تحصیلات متوسطه، در سینما به عنوان مدیر تدارکات، دستیار کارگردان، منشی صحنه و تدوینگر فعالیت کرد. اولین فیلم کوتاه خود را در سال 1363 ساخت و در ادامه کارگردانی 14 فیلم کوتاه را به عهده گرفت. او در سال 1372 اولین فیلم سینمایی خود را ساخت. غلامرضا رمضانی تا کنون 10 فیلم سینمایی، 12 سریال تلویزیونی و پنج فیلم تلویزیونی را کارگردانی کرده است.
رویال رامبل ۲۰۱۵ بیست و هشتمین رویال رامبل سالانه غیر رایگان (Pay-Per-View) در کشتی حرفه ای است که توسط کمپانی دبلیودبلیوئی تهیه می شود و این دوره اش هم در تاریخ ۲۵ ژانویه ۲۰۱۵ در ورزشگاه "وِلز فارگو سنتر" شهر فیلادلفیا ایالت پنسیلوانیا برگزار شد. رویال رامبل ۲۰۱۵ اولین "PPV" دبلیودبلیوئی در سال ۲۰۱۵، بیست و هشتمین بار از این رویداد و همچنین اولین رویال رامبلی بود که از شبکه دبلیودبلیوئی پخش شد. قیمت بلیطهای این دوره رویال رامبل به طور میانگین ۵۱۸٫۲۸ دلار بود که بیشترین میزان از سال ۲۰۱۰ تا ۲۰۱۵ بود. این رویال رامبل نیز به مانند رویداد سال قبل با واکنش منفی اکثریت هواداران نسبت به مسابقه اصلی همراه شد. با این حال مسابقه "تریپل ترت" بین جان سینا، سث رالینز و براک لزنر برای کمربند دبلیودبلیوئی سنگین وزن جهان مورد تحسین اکثر منتقدان و تماشاگران قرار گرفت. زمینه سازی. رویال رامبل شامل مسابقاتی بین دشمنی های موجود، ماجراهای پیش آمده و استوری هایی خواهد بود که پیش از این در برنامه های راو یا اسمک داون پخش شده بود. کشتی گیرها با توجه به مسابقات یا سری اتفاقاتی که برایشان رخ می دهد و تنش را به حد اکثر می رساند، نقش م
نفی یا قهرمان به خود می گیرند. طبق رسم هرساله در رویال رامبل، رقابت "بَتِل رویال" بین کشتی گیران برگزار می شود به این صورت که هر ۹۰ ثانیه یک نفر وارد رینگ می شود. برنده این مسابقه، فرصت رقابت بر سر کمربند دبلیودبلیوئی سنگین وزن جهان را در رسلمانیا ۳۱ پیدا خواهد کرد. در رویال رامبل ۲۰۱۵ قرار بود ۴۰ نفر در مسابقه "رامبل" حضور داشته باشند ولی در "تی ال سی" اعلام شد که این مسابقه، ۳۰ نفره خواهد بود. در رویداد تی ال سی، رومن رینز بازگشت و به عنوان اولین نفر، حضورش را در مسابقه "رامبِل" اعلام کرد. در "راو" ۲۹ دسامبر که آخرین قسمت از این برنامه در سال ۲۰۱۴ بود، دنیل براین در برنامه حضور یافت و اعلام کرد که در "مسابقه رویال رامبل" شرکت خواهد کرد. در شو مِین ایوِنت ۶ ژانویه، روسِف قهرمان کمربند ایالات متحده، حضور خود را در مسابقه رویال رامبل اعلام کرد. در اسمکدان ۹ ژانویه، بری وایت و بد نیوز برت قهرمان جدید کمربند بین قاره ای نیز حضور خودشان را در مسابقه رویال رامبل اعلام کردند. در "راو" ۱۲ ژانویه، دین امبروز گفت که در مسابقه "رامبل" شرکت خواهد کرد. در شو مِین ایوِنت ۱۳ ژانویه ۲۰۱۵ گُلداست و استارداست حضور خود را در م
سابقه رویال رامبل اعلام کردند همچنین در اسمکدان ۱۵ ژانویه که اولین اسمکدانی بود که در روز پنج شنبه پخش می شد کین و بیگ شو نیز حضور خود را در مسابقه رویال رامبل اعلام کردند. در سامر اسلم، براک لزنر با در هم کوبیدن جان سینا، قهرمان جدید دبلیودبلیوئی سنگین وزن جهان شد. در شب قهرمانان، سینا مسابقه مجددی با لزنر برگزار کرد که اینبار هرچند بخاطر دخالت سِث رالینز، سینا مقابل لزنر با سلب صلاحیت(Disqualification) پیروز شد اما چون با سلب صلاحیت صاحب کمربند عوض نمی شود، لزنر همچنان قهرمان باقی ماند. در هل این ا سل، جان سینا با غلبه بر رندی اورتن توانست رقیب #۱ قهرمان کمربند دبلیودبلیوئی سنگین وزن جهان یعنی براک لزنر شود. در تی ال سی هم، سینا مقابل سِث رالینز پیروز شد تا همچنان رقیب اول لزنر باقی بماند و در رویال رامبل با او رقابت کند. در "راو" ۵ ژانویه که اولین قسمت آن در سال ۲۰۱۵ بود تریپل اچ، سِث رالینز را که باعث بازگشت مقامات یا رووسا(The Authority) به قدرت شده بود، به مسابقه اصلی رویال رامبل اضافه کرد تا این مسابقه یک مسابقه "تریپل ترت" یا سه جانبه شود. همچنین تریپل اچ، با برگزاری یک مراسم تقدیر از سینا که البته بر
ای تحقیر او طراحی شده بود، رایبک، دالف زیگلر و اریک روئن را به رینگ فراخواند و بخاطر حضور در تیم سینا در سروایور سریز آن ها را اخراج کرد. در راو ۱۹ ژانویه ۲۰۱۵، تریپل اچ، جان سینا را وادار کرد تا در همان شب در یک مسابقه سه به تک مقابل سث رالینز، بیگ شو و کین قرار گیرد و قرار شد اگر سینا ببازد از مسابقه "تریپل ترت" رویال رامبل حذف شود و اگر ببرد رایبک، دالف زیگلر و اریک روئن شغلشان را پس بگیرند. اینبار هم استینگ به کمک سینا آمد تا سینا برنده شود؛ پس از آن هم ناگهان براک لزنر وارد شد تا انتقام "Curb Stomp" هفته قبل از رالینز را بگیرد؛ لزنر به کین و بیگ شو فن تمام کننده خود یعنی F5 را زد ولی رالینز از فرصت استفاده کرد و فرار کرد. در شو راو ۲۹ دسامبر ۲۰۱۴، د اوسوس (جیمی و جِی اوسو) در مقابل د میز و دیمین میزداو پیروز شدند و کمربندهای تگ تیم را پس گرفتند. در اسمکدان ۱۵ ژانویه اعلام شد که در رویال رامبل، د اوسوس از کمربنده های خود در مقابل د میز و دیمین میزداو دفاع خواهند کرد. بازخورد. واکنش بسیار منفی تماشاگران حاضر در ورزشگاه نسبت به مسابقه رویال رامبل و برنده آن حتی بدتر از مسابقه سال قبل توصیف شد. وقتی دنیل برا
ین در همان دقایق آغازین مسابقه از رینگ به بیرون پرت شد، تماشاگران تا پایان نام او را فریاد می زدند و بقیه واردشوندگان و حتی برنده نهایی یعنی رومن رینز را-که محبوب تماشاگران بوده است-"هو" می کردند. جمعیت حاضر با حذف دالف زیگلر و دین امبروز بیش از پیش عصبانی شدند و همینطور فریادهای "مزخرف" و "سی ام پانک" سردادند و هنگامیکه رینز و روسِف باقی ماندند مردم روسف را که شخصیتی منفیست تشویق می کردند. رینز پس از برنده شدن و با وجود حمایت راک، باز هم "هو" شد و خود راک هم با اقبال تماشاگران روبرو نشد. بعضی از طرفداران سراغ شبکه های اجتماعی رفتند تا ناراحتی خود از حذف براین را نشان دهند. کمی بعد از این رویداد عبارت CancelWWENetwork# در توییتر عبارت مورد استفاده اول(Trend) در دنیا شد. PWInsider.com گزارش کرد که به دلیل زیاد بودن تعداد کسانی که قصد لغو دستی عضویت در شبکه دبلیودبلیوئی را داشتند، صفحه آنلاین لغو کردن بارگذاری نمی شد و وقتی با مسئولان تماس می گرفتند پاسخ "لطفاً روز بعد تماس بگیرید" را دریافت می کردند. دِیو شِرِر از وبسایت PWInsider.com نوشت که این رویداد "قطعاً بخاطر مسابقه "تریپل ترت" ارزش دیدن داشت ولی چه مسا
بقه "رامبل" بدی بود" و گفت : "برگرداندن براین به مسابقات اشتباه بدی بود حداقل برای امشب" و "مردم براین را میخواستند و آن ها او را از مردم گرفتند" و "رومن رینز را در چشمان طرفداران کشتند" و "پایان رویداد پایان بدی بود". جیمز کادوِل از خبرنامه Pro Wrestling Torch به مسابقه اصلی رویال رامبل امتیاز ۳.۵ از ۵ داد و گفت "مسابقه رامبل خوبی بود" البته "تا زمانی که مردم نمی دانستند قرار است چه اتفاقی بیفتد و چگونه تمام شود". کادوِل حضور پررنگ بری وایت در مسابقه را تحسین کرد و بازگشت "بابا رِی دادلی" را "غافلگیری جالبی" دانست، ولی معتقد بود که هر اتفاق خوبی هم که طی مسابقه افتاد "در سایه پایان بد مسابقه قرار گرفت". کادوِل به مسابقه قهرمانی "تریپل ترت" نمره ۴ از ۵ داد و "رویه بسیار قوی" آن را تحسین کرد و آن را "مسابقه ای درجه یک" خواند ولی نقدش این بود که این مسابقه "زیادی به رهایی از ضربات تمام کننده(Finisher Kick-out) وابسته بود". او مسابقه قهرمانی تگ تیم را "مسابقه ای محکم" توصیف کرد و به آن نمره ۲.۵ از ۵ داد و به مسابقه دیواز و آغازین بین "دِ اَسِنشِن" و "دِ نو اِیج اَوت لاز" نمره ۱.۵ از ۵ داد. کِنی هرزاگ از رولینگ ا
ستون گفت که این بدترین "رامبل" تاریخ بود و بسیاری از عوامل خوب بودن را نداشت از جمله برخورد نامناسب با قهرمان سابق بین قاره ای، حذف زودهنگام و ناباورانه دنیل براین و تفوق بیگ شو و کین بر بسیاری از استعدادهای جوان؛ اتفاقاتی که همگی از کیفیت این رویداد کاستند. با همه این حرفها، او جمعیت پرشور فیلادلفیا، بازگشت بابا رِی دادلی و همینطور عملکرد رالینز در مسابقه "تریپل ترت" را تحسین کرد و جزء نکات مثبت رویداد دانست. بیل هَنستاک از SBNation.com نوشت حذف زیگلر و وایت توسط بیگ شو و کین "اتفاقی کاملاً مهمل و خاموش کننده تمام هیاهوی تماشاگران" و "پیروزی رینز مانند نتیجه ای نخ نما" بود. او مسابقه "تریپل ترت" برای کمریند دبلیودبلیوئی سنگین وزن جهان را تحسین کرد و آن را "پر از روح و انرژی" و "مثال بارز یک مسابقه کلاسیک" توصیف کرد و گفت: "به راحتی می توان آن را نامزد بهترین مسابقه سال دانست". لوک وینکی از اسپُرتس ایلوسترِیتِد زیاد به مسابقه "رامبل" انتقاد نداشت و حذف براین را رویه ای خوب و نمونه ای از زمانی دانست که "قرار است از کمپانی متنفر شوید". وینکی اظهار داشت: "این انگیزش" که با حذف براین ایجاد شد تأثیر زیادی در ادامه
مسابقه و طرد شدن رینز از سوی تماشاگران داشت. او هم ضمن تحسین مسابقه "تریپل ترت"، آن را از حالا نامزد "بهترین مسابقه سال" دانست. میک فولی که یک عضو تالار مشاهیر دبلیودبلیوئی است و به رویال رامبل سال قبل هم انتقاد داشت، نوشت که ناراحت از این است که رویال رامبل حالا تبدیل به یک رویداد بی ربط و بی درخشش در سال شده و جو مناسب برای رسلمانیا را فراهم نمی آورَد. او از دبلیودبلیوئی بخاطر استفاده نادرست و نابجا از ستارگان محبوبش انتقاد کرد و گفت: "هیچ لذتی در فیلادلفیا دیده نمی شد". پسایند. در حالیکه بعضی از طرفداران قصد داشتند به نشانه اعتراض در "راو" شب بعد از رویال رامبل شرکت نکنند، دبلیودبلیوئی بخاطر January 2015 nor'easter مجبور به لغو برگزاری این قسمت از "راو" شد که قرار بود در شهر هارتفورد برگزار شود. پس از واقعه قتل دو نفر و خودکشی توسط کریس بنوا این اولین "راو" بود که لغو می شد و همچنین اولین بار پس از سال ۲۰۰۹ بود که "راو" به شهر دیگری منتقل می شد. شب بعدش هم کمپانی، ضبط برنامه "اسمک داون" را که قرار بود در بوستون انجام شود لغو کرد. در عوض کمپانی تصمیم گرفت "راو" را در مقر خود یعنی استَم فورد برگزار کند، الب
ته فقط در قالب چند مصاحبه استودیویی. همچنین اعلام شد که پنجشنبه، "اسمک داون" به صورت زنده از هارتفورد پخش خواهد شد و بلیطهای فروخته شده برای "راو" برای "اسمک داون" استفاده خواهد شد و همچنین اهالی بوستون می توانند در یکی از برنامه های پیش روی کمپانی در ۲۷ ژوئن شرکت کنند یا اینکه وجه کامل بلیط خود را پس بگیرند. نویسنده ستون کشتی Pittsburgh Tribune-Review و Wrestlezone.Com یعنی جاستین لابار با اشاره به اینکه بعضی از طرفداران، نگران این شده بودند که هیچ "راو"ای در کار نخواهد بود، این هواداران را افرادی "دورو" خواند چرا که معتقد بود اینها همان طرفدارانی هستند که شب قبل، مسابقه "رامبل" را به باد انتقاد گرفتند و حالا بیشتر از سلامتی خود نگران برگزار نشدن "راو" هستند. در "راو" شب بعد از رویال رامبل، مصاحبه هایی با سث رالینز، براک لزنر به همراه پُل هیمن، دنیل براین و سرانجام رومن رینز انجام شد؛ ضمن اینکه دین امبروز بخاطر ممنوعیت تردد ساعت ۹ شب در کل ایالت، "قدم زنان" از هارتفورد به مقر کمپانی رسید و وارد آن شد. نتایج. ترتیب واردشوندگان و شکست خوردگان در مسابقه رویال رامبل. تقریباً هر ۹۰ ثانیه، یک نفر وارد می شد. پیش ا
ز ورود به رینگ توسط اریک روئن مورد حمله قرار گرفت و نتوانست وارد رینگ شود.
در سال ۱۹۸۲ برای اولین بار در آزمایشگاه لینکولن محققان توانستند لیزری کوک پذیر (قابلیت تنظیم فرکانس درلیزر) بر مبنای عملکردTi:Al2O3 تیتانیوم دوپ شده (رسوب داده شده) در بلور سفایر تولید نمایند. تحول عظیم در لیزر تیتانیوم سفایر بعد از گسترش روش های رشد بلور در دهه ۱۹۸۰ میلادی رخ داد. کریستال های تیتانیوم سفایر استفاده های فراوانی برای تولید سامانه های لیزری فوق سریع دارند. این کریستال ها توانایی ساخت پالس های فوق کوتاه فمتو ثانیه را دارا می باشند و بازهٔ طول موجی گسترده در حدود ۸۰۰ نانومتر دارند. چکیده. در سال ۱۹۸۲ برای اولین بار در آزمایشگاه لینکولن محققان توانستند لیزری کوک پذیر (قابلیت تنظیم فرکانس درلیزر) بر مبنای عملکردTi:Al2O3 تیتانیوم دوپ شده (رسوب داده شده) در بلور سفایر تولید نمایند. تحول عظیم در لیزر تیتانیوم سفایر بعد از گسترش روش های رشد بلور در دهه ۱۹۸۰ میلادی رخ داد. در این زمان محققان به کیفیت پرتو بالا، کوک پذیری گسترده، پایداری فرکانسی در حالت پیوسته و تولید پالس های فوق کوتاه در مقیاس کمتر از ۱۰۰ فمتو ثانیه دست یافتند. امروزه لیزرهای تیتانیوم سفایر در مقیاس تجاری در اکثر لابراتوارهای جهان در ح
ال توسعه می باشند. در این گزارش به بررسی نحوه عملکرد لیزر تیتانیوم سفایریا همان تیتانیوم تزریق شده در بلور سفایر (آلومینیوم اکسید)Ti:Al2O3، به عنوان پر کاربردترین لیزر فمتوثانیه پرداخته شدهاست. همچنین ضمن تشریح مکانیزم های مؤثر د ر تولید پالسهای فوق کوتاه، به بررسی برخی فرایندهای به کار رفته در این لیزر پرداخته شده و در پایان معادلات نرخ برای لیزر تیتانیوم سفایر حل شده است. تاریخچه. در سال ۱۹۶۰ تئودور میمن(theodore maiman)اولین میزر نوری یا همان لیزر را تولید کرد. میمن برای اولین بار کریستال مصنوعی را در آزمایش ها به کار برد. او مقداری عنصر کروم را در بلور سفایر (بلور یاقوت) دوپ داد. بیست و دو سال بعد پروفسور مولتون برای اولین بار در رشد بلور به جای دوپ عنصر کروم عنصر تیتانیوم را در بلور سفایر دوپ کرد. بلور اولیه استفاده شده در این لیزر در ابتدا پراکندگی و اتلاف به خاطر جذب زیادی داشت. این اتلاف باعث می شد که فقط لیزر در حالت پالسی انجام شود. در سال های بعد با پیشرفت های انجام شده در زمینه رشد بلور محققان توانستند بلورهای با کیفیت بالا بسازند. امروزه این لیزرها برای کاربردهای متعدد در لابراتوارها استفاده می ش
وند. در شکل زیر تاریخچه فناوریmode-lockingکه مهم ترین جزء پیشرفت لیزر را فراهم کرد، از سال ۱۹۶۰ تا سال ۲۰۰۳ میلادی نمایش داده شده است. طیف جذب و نشر لیزر تیتانیوم سفایر. کریستال تیتانیوم سفایر دارای باند جذبی پهن در ناحیه سبز-آبی (ناحیه مرئی) با پیک در حدود 500 nm می باشد. پهنای باند نشری(FWHM)آن 180 nmو پیک نشر در780nm می باشد. تیتانیوم سفایر دارای بیشترین رنج کوک پذیری بین تمامی لیزرهای موجود در جهان است. رنج کوک پذیری این لیزر از بازهٔ ۶۶۰ نانومتر تا ۱۱۸۰ نانومتر می باشد. همان طور که در نمودار زیر مشاهده می کنید نکته مهم در مورد لیزر تیتانیوم سفایر این است که ناحیهٔ همپوشانی جذب و نشر این لیزر خیلی کوچک است. چون این لیزر طول موج هایی را که در ناحیه مرئی جذب می کند در ناحیه مادون قرمز نشر می دهد و در واقع طول موج هایی را که خودش منتشر می کند جذب نمی نماید و این موضوع باعث افزایش بهرهٔ لیزر می شود. طیف جذبی نشان داده شده در شکل بالاجذب ضعیفی در ناحیه تابش دارد که جذب باقی مانده (Residual absorption) نامیده می شود. این ناحیه جذبی اگرچه کوچک است اما تأثیر زیادی در زمان رسیدن لیزر به شدت آستانه (Ithreshold)و را
ندمان لیزرهای پیوسته دارد. حذف جذب پس مانده در کریستال های تیتانیوم سفایر یکی از بزرگترین مشکلات تولیدکنندگان کریستال می باشد. علت اصلی جذب پسمانده تبدیل یون های Ti3+ به Ti4+ در طی مراحل حرارت دادن رشد بلور می باشد. در یک آزمایش نشان داده شد که اگر شرایطی به وجود بیاوریم که در رشد بلور یون های Ti4+ بیشتری تولید شود مقدار جذب پسمانده بیشتری ایجاد می شود. در یک آزمایش مشخص شد در حالتی که مقدار Ti3+ در بلور ۵۰ درصد و مقدار Ti4+ نیز ۵۰ درصد باشد مقدار جذب پسمانده ماکزیمم است. نحوه پمپاژ. باند جذبی گسترده تیتانیوم سفایر پمپاژ لیزر را با روش های مختلف امکان پذیر می سازد. دمش این لیزر ابتدا توسط لامپ فلش صورت می گرفت، ولی این تکنیک به علت عمر کوتاه در ترازهای بالای لیزری (تقریباً sμ۳٫۸) روش مناسبی نبود. همچنین امکان دستیابی به پالسهای تیزتر در این روش وجود نداشت. از آنجایی که پیک جذب لیزر در ناحیه طیفی سبز تا قرمز می باشد، لیزر یون آرگون که دارای خطوط طیفی قوی در ناحیه ۴۸۸ و ۵۱۵ نانومتر می باشد لیزر بسیار خوبی برای عملکرد لیزر در ناحیه پیوسته است. از هارمونیک دوم لیزر Nd:YAG با طول موج ۵۳۲ نانومتر (سبز) و لیزر بخار
مس با طول موج ۵۱۰ (قرمز) و ۵۷۸ (زرد) نانومتر نیز می توان برای پمپاژ لیزر تیتانیوم سفایر در حالت پالسی استفاده کرد. خروجی این لیزر در حالت پیوسته ۵۰ وات و در حالت پالسی، خروجی آن تا پتا وات (۱۰۱۵ وات) هم قابل دستیابی است؛ که این پالسها با دوره تناوب چند فمتو ثانیه تکرار می شود. وی ژگی بلور. کریستال سفایر یک میزبان ایدئال برای اتم های تیتانیوم میهمان می باشند. از ویژگی های این بلور می توان به شفافیت نور در طول موج لیزر و از بازهٔ مادون قرمز تا ماورای بنفش می توان نام برد. یکی دیگر از ویژگی های این بلورر طوبت ناپذیری و سختی بالای آن می باشد. درجه سختی بلور سفایر در مقیاس موس برابر ۹ است و این مقدار با سختی الماس که ۱۰ می باشد قابل مقایسه است. کریستال سفایر هدایت گرمایی بالایی داردو همچنین دارای خواص اپتیکی و مکانیکی خوبی است که باعث شده از آن به عنوان یک میزبان ایدئال نام ببریم. رشد بلور. دو روش شناخته شده برای رشد بلور وجود دارد. این دو روش، روش چسکرالسکی و روش تبادل گرمایی (HEM) می باشند که در ادامه توضیح داده خواهند شد. روش چوکرالسکی(Czochoralski). این روش تکنیکی برای رشد تک کریستال هایی از جنس نیمه رساناها،
فلزاتی مانند پالادیوم، پلاتینیوم، نقره، طلا و بسیاری از اکسید کریستال ها مانند YAG,Al2O3 و … می باشد. از مهمترین کاربردهای روش چوکرالسکی رشد شمش ها یا کاسه ها از تک کریستال های سیلیکونی می باشد. یک تکه کوچک از کریستال (هسته seed ,) که روی میله قرار داده شده استرا داخل سیلیکون گداخته شده فرو می برند. میله حاوی تکه کوچک کریستال به طرف بالا کشیده می شود و هم زمان با این کار پیرامون خودش دوران می کند (ضمن دوران به بالا کشیده می شود). این فرایند در یک جو (محیط) بی اثر (خنثی) مانند گاز آرگون یا در یک محیط خنثی مانند کوارتز صورت می گیرد. این روش برای تولید تک کریستال های بزرگ و شمش های استوانه ای از گدازه مفید است. آهنگ بالا رفتن ۰٫۷۵میلیمتر بر ثانیه و آهنگ چرخش دانه ۱۵ پیکومتر بر ثانیه می باشد که باعث طولانی شدن فرایند تا چند هفته می شود. روش تبادل گرمایی (HEM). از سال ۱۹۸۸ به بعد بلورتیتانیوم سفایر مورد نیاز لیزرهای حالت جامد صنعتی باروشHEM(heat exchanger method)، روش تبادل گرمایی ساخته می شود. در این روش قطعات تیتانیوم سفایراز یک گدازه رشد داده می شود که در یک بوته فلزی نسوز مقاوم ریخته شدهاست. این رویکرد مزیت ها
ی زیادی نسبت به روش های دیگر دارد. مثلاً در HEM رشد بلور بدون حرکت بوته، کریستال و قلمرو گرمایی حاصل می شود. این محیط پایا به ایجاد شرایط ایدئال برای کریستال سازیدر دماهای بالا کمک می کند. از مهم ترین ویژ گی های روش HEM ساختار کریستالی منظم و ثابت بلور است که به صورت یک روزنه بزرگ با ضریب شکست همگن تولید می شود. دیگر ویژگی مهم این روش آن است که در HEMبلورها به گونهای تولید می شوند که تنها یون های Ti3+ در شبکه کریستالی جاسازی شوند. در این روش کریستالهایی بابهره و کیفیت بالا تولید می شوند. قطر بلورهای حاصل از این دو روش ۲۰۰ میلی متر و طول آن ها ۱۵–۱۰ میلی متراست. مکانیزم برانگیزش. در ساختار بلور تیتانیوم سفایر (Ti:Al2O3)، یون های تیتانیوم با یون های آلومینیوم که هر دو بار الکتریکی +۳ دارند، جایگزین می شوند. بررسی سطح انر ژی یک یون تیتانیوم نسبتاً ساده می باشد. تیتانیوم فلزی از عناصر واسطه با عدد اتمی ۲۲ می باشد. یون +۳ تیتانیوم تنها یک الکترون بیشتر از گاز نجیب آرگون در لایه ظرفیت خود در زیر لایه d دارد؛ ولی یون +3 Al آرایش گاز نجیب قبل از خود یعنی اتم نئون را دارد. هنگامی که یون تیتانیوم در کریستال میزبان قرار
می گیرد، میدان الکتریکی اتم های همسایه یا همان میدان الکترو استاتیکی کریستال، تبهگنی تکانه زاویه ای تک الکترون درون زیرلایه d3 را از بین می برد. تک الکترون لایه 3d با بار الکتریکی ۶ اتم اکسیژن محاصره شده، که یک هشت وجهی را تشکیل می دهند؛ برهمکنش الکترواستاتیک انجام می دهد. طبق شکل برهمکنش اتم تیتانیوم با اتم های اکسیژن اطراف پنج حالت تکانه زاویه ای را ایجاد می کند که به دو حالت کلی triplet و exitedرا تقسیم می شوند. حالت سه گانهT حالت پایه و حالت دوگانهE حالت برانگیخته می باشد و لیزرزایی بین دو تراز E و T انجام می گیرد. در سه گانهTیا همان حالت پایه اوربیتال های اتم تیتانیوم به صورت مستقیم به اتم های اکسیژن نزدیک نمی شوند و سیستم د ر این حالت انرژی کمتری دارد؛ ولی در حالت دوگانه E برانگیخته اوربیتال ها به صورت مستقیم به اتم های اکسیژن اطراف نزدیک می شوند و انرژی سیستم افزایش می یابد. این اختلاف انرژی تقریباً برابر انر ژی یک فوتون سبز رنگ با طول موج ۵۰۰ نانومتر است. ترازهای لیزر تیتانیوم سفایر براثر جفت شدگی حالت فونونی و الکترونی سیستم به زیر ترازهای متعدد نزدیک به هم تقسیم گشته می شوند که گذارهای لیزری بین این
ترازها انجام می شود. بدین سبب لیزر تیتانیوم سفایر را می توان یک لیزر چهار ترازی ارتعاشی دانست. در لیزرتیتانیوم سفایرتحریک از پایین ترین تراز پایه (2T2) که در حالت عادی طبق توزیع بولتزمن پرشده است، به ترازهای مختلف تحریکی(2E) انجام می شود. زیر ترازهای ارتعاشی-تحریکی به سرعت فروافت برخوردی انجام می دهند و به پایین ترین تراز برانگیخته فرو می ریزند. گذار لیزری از این تراز به یکی از زیر ترازهای ارتعاشی (2T2) حالت پایه انجام می شود. سپس الکترونهای برانگیخته از طریق نشر فوتون در طول موج لیزر متعاقب با یک یا چند فونون دیگر به حالت های ارتعاشی تراز پایه بازمی گردند. المانهای به کار رفته در لیزرهای فمتو ثانیه. تا اینجا ما با طیف جذب و نشر و ساختار بلورهای تیتانیوم سفایر آشنا شدیم. در ادامه به فرایندهایی می پردازیم که موجب شکل گیری لیزر تیتانیوم سافایر می شوند. این فرایندها با اکثر لیزرهای فمتو ثانیه مشترک می باشند. برای تولید پالسهای فمتو ثانیه باید المانهای متفاوتی را در نظربگیریم. مهم ترین این المان ها عبارتند از:کاواک لیزری محیط فعال با پهنای باند بالاپنجرهٔ خروجی (output coupler) المان های مربوط به پهن شدگی و برطر