Payamvdn/NorthPersian_fa_wiki huggingface dataset:
ناواسارد (به زبان ارمنی Նավասարդ - به زبان لاتین Navasard)، یکی از جشن های مهم کلیسای حواری ارمنی و از جشن های مشترک ایرانیان و ارمنیان است. ریشه نام ناواسارد. نخستین روز سال را (نوسال) می نامند. نوسال شکل ارمنی شده واژه (ناواسارد) است. ناواسارد واژه ای است به معنی سال نو. (ناو به معنی نو و ساره دا به معنی سال). ناواسارد نخستین ماه گاهنامه ارمنی بود. گاه شماری ارمنی دارای سال سیزده ماهه بود که دوازده ماه آن سی روزه و یک ماه پنج روزه بوده و مجموعاً ۳۶۵ روز، یعنی یک سال خورشیدی را تشکیل می داده است. ارمنیان برای روزهای ماه نیز اسامی خاصی داشتند که میان آنها نیز به واژه هایی مشترک با زبان های ایرانی برمی خوریم، زیرا این اسامی برگرفته از اسامی خدایان باستان و اماکن مقدس دوران کهن کیشی هستند. ارمنیان حتی برای ساعات شبانه روز هم نام های خاصی داشته اند. تاریخ. ارمنیان در زمان های گذشته هم ناواسارد را با شکوه بسیار جشن می گرفتند که یادگار آن در سخنان زیر که گریگور ماگیستروس پاهلاونی (دانشمند و فیلسوف ارمنی ۹۹۰ تا ۱۰۵۸ میلادی) به آرتاشس یکم نسبت می دهد بازمانده است. آه چه کس مرا دودِ دودکشان را خواهد داد، (دودی که از
دودکش خانه ها برمی خواست نشانه زندگی و آبادانی بود) و بامداد روز ناواسارد را، جست و خیز آهوان، و دویدن گوزن ها را؟ ما شیپور می نواختیم و طبل می زدیم، چنان که آیین پادشاهان بود. پادشاه و سالاران نامدار به جشن های ناواسارد می آمدند و در آن جشن ها قربانی فراوان می کردند. بزمی با آواز و پایکوبی برپا می شد، مردم و گوسان ها نمایش هایی برگزار می کردند، مسابقات ورزشی، اسب دوانی، پیکار گاوان نر و مانند آن، برگزار می شد. این جشن ها در سرحدات ولایت های تارون (ارمنستان باستان) و باگرواند در کنارهٔ رود مقدس آلازانی و «کوهپایهٔ نِپات» و «بتکدهٔ باگاوان»، واقع در کوهپایهٔ نِپات برگزار می شدند و مردم جشن هایی برای نوح و و توفان نوح، آرامازد، آناهید، آستقیک را برپا می ساختند. در باورهای ارمنیان گفته می شود که در دوران باستان، ایزدان و ایزدبانوان در آن روزها پس از آب تنی و شنا در رودهای فرات و آلازانی، از کوه های پر از برف بالا می رفتند و از قلهٔ کوه ها نظاره گر جشن و سرور آنان می شدند و زائران را در پناه خود می گرفتند. در جشن ناواسارد، گوسالهٔ مادهٔ سه ساله ای را در پای ایزدان قربانی می کردند و مردم متدین و باایمان، به نشان پ
اکیزگی و شروع زندگی نوین، خود را به خون قربانی آغشته می ساختند. در پای مجسمهٔ آرامازد، حیواناتی مانند اسب و بُزِ نَر، که همگی به رنگ سفید بودند، قربانی می کردند. از مراسم خاص این روز، تقدیم قربانی و هدایا، نواختن موسیقی، آواز و رقص، نمایش بوده است؛ و بازی های رزمی، مسابقات گوناگون، تفریحاتی همراه با شکار، و پیشگویی و غیره نیز برگزار می شده است. جشن ناواسارد در کلیسای ارمنی. آمنابق، نوسال و واناتور ایزد نگهبان میوه ها، نوکننده سال، عطابخش میوه ها نامیده شده اند. آگاتانگلوس از نو سال یاد می کند و می نویسد که گریگور روشنگر فرمود جشن یحیای تعمید دهنده و «آتاناگینس» (پسر چهارمین رهبر دینی ارمنستان یعنی هوسیک پارتِو) را به جای آن برگزار کنند. گریگور روشنگر فرمود که به جای جشن واناتور و ایزد آمانور جشنی بزرگ به یاد شهیدان برقرار کنند. فرمود که به یادبود یحیای تعمید دهنده و آتاناگینس شهید در همان روز و همان جا (آن جا جایی بود که پیش تر روز ناواسارد را با شادمانی جشن می گرفتند) گرد آیند و جشن بگیرند. «نوسال» از دیدگاه مسیحیت هیچ مراسمی در کلیسا ندارد، جز «پاتاراک» مقدسی که در این روز برگزار می شود. گریگور جشن یحیای تع
مید دهنده و آتاناگینس شهید را جایگزین این مراسم کرد. پس از آن نوسال به مثابه یک ایزد و آیین به فراموشی سپرده شد و از آن تنها به معنی سال نو و نخستین روز سال یاد شد و بدین سال (نوسال، کاغاند و داره مود) دارای معنی یکسان شدند. سال نو را کاغاند نیز می نامیدند. کاغاند یعنی نخستین روز ماه، فرخواندن و نامیدن. کشیشان در نخستین روز هر ماه مردم را به نیایش فرامی خواندند و آن روز کاغاند نامیده می شد. رسوم در روز کاغاند. در روز کاغاند رسمی وجود دارد که ویزه دختران است. دختران در روز کاغاند تخم مرغی می شستند و در ظرفی می گذاشتند. زغال و حنا می افزودند و شب در لبه تنور جای می دادند. در بامداد اگر تخم مرغ از دوده، سیاه شده بود اندوهگین می شدند و آن را نشانه سیاه بختی می پنداشتند، اما اگر از رنگ حنا سرخ می شد، شادمان می شدند زیرا بخت به آن ها لبخند زده بود. رسم آویختن کمربند و کیسه نیز رواج داشت. جوراب های رنگارنگی از هواکش سقف می آویختند با این چشم داشت که آن ها از کاغاندچک ها (آن هدیه ای است که به مناسبت کاغاند داده می شود) پر شوند. رسوم بسیاری نیز بود که با دگرگونی شدن طرز فکر و زمان و مکان از میان رفت. اما برخی نیز به ص
ورت بخشی از زیورهای درخت کریسمس باقی ماند.
کوچیس (۱۸۰۵ – ۸ ژوئن ۱۸۷۴) رئیس یکی از قبایل سرخپوست آمریکا بود او نیز با آپاچی ها نیز در جنگ با آمریکایی ها بود و از فرماندهانشان بود. وی جنگ علیه امریکاییان را از سال ۱۸۶۱ تا سال ۱۸۷۲ میلادی، که صلح نامه توسط طرفین امضا شد، رهبری می کرد و دو سال پس از پایان جنگ درگذشت. امروزه شهری در ایالت آریزونا به نام او نامگذاری شده است.
علیرضا کوچکی (زادهٔ ۱۳۲۶) عضو پیوسته فرهنگستان علوم و استاد دانشگاه فردوسی مشهد است. وی استاد اکولوژی تولید محصول دانشگاه فردوسی مشهد (از سال ۱۳۵۴) و دانش آموخته دکتری تخصّصی تولید محصول از دانشگاه ولز بریتانیا است و با نگارش بیش از ۹۰ کتاب و راهنمایی بیش از ۱۶۰ پایان نامه کارشناسی ارشد و دکتری یکی از شناخته شده ترین و تأثیرگذارترین چهره های علوم زراعت و اصلاح نباتات، اکولوژی و اگرواکولوژی کشاورزی در ایران است. ایشان از اولین بنیان گذاران بوم شناسی کشاورزی (اگرواکولوژی) در ایران است و در طول بیش از چهار دهه فعالیت علمی خود، افتخارات ملی و بین المللی بسیاری را کسب نموده است و همکاری های گسترده ای نیز با دانشمندان و پژوهشگران مطرح جهانی از جمله استفن گلیسمن داشته است. سوابق. کوچکی ریاست دانشکده کشاورزی دانشگاه فردوسی مشهد را در سال ۱۳۵۸ بر عهده داشته است. او استاد نمونه کشوری سال ۱۳۶۸ و مدیر مسئول مجله علمی پژوهشی بوم شناسی کشاورزی است و سابقه عضویت در هیئت تحریریه مجله علوم و صنایع غذایی، کمیته زراعت و اصلاح نباتات شورای عالی برنامه ریزی وزارت فرهنگ و آموزش عالی، هیئت علمی بخش کشاورزی سازمان پژوهش های علمی و ص
نعتی ایران، هیئت ممیزهٔ دانشگاه فردوسی مشهد، هیئت ممیزی مرکزی وزارت علوم تحقیقات و فناوری را دارد و طراحی و اجرای پروژه های متعدد مطالعات کشاورزی را در کارنامه خود دارد. ایشان هم اکنون عضو هیئت امنای دانشگاه های خراسان رضوی و دانشگاه فردوسی مشهد است. آثار. فهرست کتاب ها (اعم از تألیف و ترجمه): جوایز و افتخارات. در مراسم دوازدهمین دوره جایزه ملی محیط زیست که در خردادماه سال ۱۳۹۶ برگزار شد، از دکتر کوچکی به پاس فعالیت های ایشان در زمینه محیط زیست تقدیر شد و جایزه ملی محیط زیست در بخش متخصصان توسط اسحاق جهانگیری به ایشان اهدا شد.
آرتمی (هاروتیون) سرگئی آیوازیان (؛ ۲۶ ژوئن ۱۹۰۲ – ) یک رهبر ارکستر و آهنگساز اهل ارمنستان بود. وی بنیانگذار ارکستر جاز دولتی ارمنستان است. زندگی نامه. وی در در باکو به دنیا آمد و از کنسرواتوار دولتی وانو ساراجیشویلی تفلیس و کنسرواتوار دولتی چایکوفسکی مسکو فارغ التحصیل شد. وی همچنین برندهٔ جوایزی هنرمند مردمی ارمنستان شوروی (۱۹۶۲) همچون شده است. وی در ۱۴ نوامبر ۱۹۷۵ در سن ۷۳ سالگی در ایروان درگذشت.
دیاراندآراج یا درندز (به زبان ارمنی Տրնդեզ - به زبان لاتین Derendez)، به معنی (پیشوازی خدایگان) یکی از جشن های مهم کلیسای حواری ارمنی و از جشن های مشترک ایرانیان و ارمنیان است. ریشه نام دیاراندآراج یا درندز. در زبان عامیانه، (پیشوازی خدایگان) را «درانداس» و «درندز» می نامند، گاه نیز به مثابه رسمی بازمانده از مهرپرستی، (مِلِت) نامیده شده است. پیشوازی خدایگان به معنی برخاستن در برابر خدایگان و پیش خدایگان ایستادن و به پیشواز رفتن و استقبال کردن است. چهارشنبه سوری همسان و همانند جشن پیشوازی خدایگان یا درندز ارمنیان است و بازمانده مهرپرستی، یعنی جشن ایزد آتش شمرده می شود. ایزد میترا از دید مردمان و جهان ناپیدا بود، اما در آسمان به شکل خورشید و در زمین به شکل آتش دیده می شود و بدین سان، مهر همانند خورشید می گشت. واژه عامیانه «درنداس» که برای دیارانداراج یعنی پیشوازی خدایگان به کار می رود همان «تیرانداز» فارسی، و پرتاب کننده تیر است و روزگاری یکی از جشن های ویژه ایزد تیر بود. تاریخ. در ارمنستان باستان آتش را دارای صفات زنانه می دانستند و برای آب صفات مردانه قائل بودند. بنا بر افسانه ای در «کوه پاقات» خانه آرامازد و
آستقیک قرار داشت و کمی پایین تر از کوه خانه آتش واقع شده بود؛ آتشی جاودان و خاموشی نشدنی. در پای کوه نیز چشمه ای بزرگ وجود داشت. آتش و آب خواهر و برادر بودند به این سبب هیچ کس خاکستر را دور نمی ریخت، بلکه خاکستر را با اشک (آب) برادر پاک می کرد. علاوه بر آب و آتش، خاکستر نیز مقدس شمرده می شد. میهر (اساطیر ارمنی) در نزد ارمنیان ایزد روشنی، خورشید و آتش بود و پرستشگاه او در روستای «باگایاریج» در شهرستان «درجان» (غرب ارمنستان باستان در نزدیکی مرزهای روم بود) در ارمنستان کوچک جای داشت که در زمان تیگران بزرگ مورد پرستش قرار می گرفت. گریگور روشنگر پرستشگاه او را ویران کرد و دارایی آن را به کلیسا بخشید. پیشوازی خدایگان جشن وقف عیسی چهل روزه به عبادت گاه است. یوسف و مریم خدازای، عیسی نوزاد را که چهل روزه بود، بنا بر آیین موسی، به عبادت گاه بردند تا وقف خداوند کنند. در آنجا، سیمون پیر به پیشواز آمد. روح القدس به او وعده داده بود که تا مسیح منجی را نبیند چشم فرو نمی بندد. او نوزاد را در آغوش گرفت و خداوند را سپاس و درود گفت، که او را ارزانی دیدن منجی بنی اسرائیل کرده است. نوزاد را دعای خیر کرد و گفت: جشن درندز در کلیسا
ی ارمنی. جشن پیشوازی خدایگان جشنی ایستاست که در ۱۴ فوریه (برابر با ۲۵ بهمن) برگزار می شود. در شامگاه ۱۳ فوریه، پس از تشریفات کلیسایی، مراسم پیش جشن و دشتستان (دشتستان به ارمنی آنداستان، مراسم تبرک باغ و کشتزار و دشت را گویند) برگزار می شود، شمع توزیع می کنند و روحانی برگزارکننده مراسم شمع های روی میز صحن کلیسا را روشن می کند. پس از پایان تشریفات کلیسایی، دینداران شمع های خود را روشن کرده به خانه می برند. پس از مراسم کلیسا، بنا بر رسمی دیرین، در حیاط کلیسا آتش می افروزند. دربارهٔ روشن کردن آتش، هیچ قانون و اصلی در مسیحیت و کلیسا وجود ندارد. رسوم در جشن درندز. در جلفای قدیم، جوانان ارمنی که در همان سال ازدواج کرده بودند بوته خار را در حیاط کلیسا آماده می کردند. به هنگام برگزاری مراسم، همان جوانان با شمع های روشن در دست در جلوی بوته به صف می ایستادند. زمانی که کشیش در حین اجرای مراسم با شمع خود بوته را آتش می زد، آن نو همسران نیز در پی او آتش را روشن می کردند. سپس جوان ها با شمع های روشن به خانه هایشان، که پیش تر بوته های کوچکی در آن آماده شده بود، بازمی گشتند و با آن شمع ها بوته ها را آتش می زدند و از روی بوته
های افروخته می پریدند. در آن شامگاه، خویشان و بستگان نو همسران برای نوعروس خوراکی های گوناگون می آوردند که آن را «خونچا» (خونچا شکل ارمنی شده واژه فارسی خوانچه به معنی خوان و سفره کوچک است) می نامیدند.
مسابقات فوتبال زنان اروپا ۲۰۱۷ که به طور معمول به آن یوفای زنان یورو ۲۰۱۷ می گویند. دوازدهمین دوره از مسابقات فوتبال زنان اروپا است. مسابقات از ۱۲ تیم که در نسخه های پیشین این رقابتها قرار داشت به ۱۶ تیم افزایش پیدا کرد. میزبانی این رقابتها توسط کمیتهٔ اجرایی یوفا در تاریخ ۴ دسامبر ۲۰۱۴ به کشور هلند داده شد. مرحله مناقصه برای میزبانی. هفت کشور علاقه مندی خود را جهت میزبانی این مسابقات به یوفا ابراز کردند. کشور هلند در تاریخ ۴ دسامبر ۲۰۱۴ برای این مسابقات انتخاب شد. این نخستین باری بود که این تورنومنت در کشور هلند برگزار شد. مسابقات انتخابی. مجموع ۴۷ کشور اروپایی به این رقابتها وارد شدند. (شامل آندورا که برای نخستین بار وارد این مسابقات در سطح تیم بزرگسالان شدند) می شود و به همراه تیم ملی فوتبال زنان هلند که به دلیل میزبانی به طور خودکار به مسابقات صعود کرده است ۴۶ تیم باقیمانده در چهارچوب انتخابی این مسابقات با یکدیگر رقابت می کنند تا ۱۵ تیم صعود کننده مشخص شود. رقابتهای انتخابی از آوریل ۲۰۱۵ تا اکتبر ۲۰۱۶ برگزار می شود که شامل سه دور مقدماتی، دور انتخابی و پلی آف خواهد. تیم های انتخاب شده. تیم های نام برده و
اجد شرایط جهت حضور در تورنومنت هستند. ورزشگاه ها و شهرهای میزبان. هفت ورزشگاه در هفت شهر مختلف میزبان این مسابقات خواهند بود. اعضای هر تیم. هر یک از تیم های ملی میتوانند ۲۳ بازیکن را که سه تای آنها بایستی دروازه بان باشند را اعلام کنند.اگر بازیکنی پیش از اولین بازی تیمش در این رقابتها دچار مصدومیت یا بیماری سختی شود که باعث جلوگیری او از حضور در این مسابقات شود؛وی می تواند با بازیکن دیگری جایگزین شود.
ردیف جلوی وفادارترین اپوزیسیون علیاحضرت در پارلمان بریتانیا شامل کابینهٔ در سایه و دیگر وزرای حزب رسمی در سایهٔ حزبی است که در حال حاضر به عنوان اپوزیسیون رسمی مشغول به کارند. وفادارترین اپوزیسیون علیاحضرت در حال حاضر حزب کارگر و رهبر اپوزیسیون جرمی کوربین است. به این دلیل به این افراد ردیف جلونشین گفته می شود که آن ها در اتاق پارلمان در ردیف جلوی طرف مربوط به حزبشان می نشینند.
روبرت بابکنی آمیرخانیان (؛ زادهٔ ) یک آهنگساز و ترانه سرا اهل ارمنستان است. زندگی نامه. وی در ۱۶ نوامبر ۱۹۳۹ در ایروان به دنیا آمد و از کنسرواتوار دولتی کومیتاس ایروان فارغ التحصیل گشت. وی برنده جوایزی همچون هنرمند مردمی ارمنستان شوروی و نشان مسروپ ماشتوتس شد. وی استاد کنسرواتوار دولتی کومیتاس ایروان است.
سارگیس واسیلی بارخوداریان () زادهٔ ۲۶ اوت ۱۸۸۷ - درگذشته ۲۵ اکتبر ۱۹۷۳) یک موسیقی دان، نوازنده پیانو و مربی اهل ارمنستان بود. زندگی نامه. وی در در تفلیس به دنیا آمد و در سال ۱۹۱۵ فارغ التحصیل شد. عناوین افتخاری هنرمند مردمی ارمنستان شوروی در سال ۱۹۶۰ م و چهره هنری شایسته گرجستان شوروی به وی اعطاء گردید. وی در ۲۵ اکتبر ۱۹۷۳ در سن ۸۶ سالگی در تفلیس درگذشت و در ایروان به خاک سپرده شد.
تناقض فِرمی یا پارادوکس فِرمی ، به عدم مشاهده تمدن های فرازمینی در کیهان اشاره دارد در حالی که تخمین هایی مانند معادله دریک پیش بینی می کنند باید بتوان تعداد زیادی از این تمدن هوشمند فرازمینی در پهنه کهکشان یافت. این پارادوکس را انریکو فرمی (۱۹۵۴-۱۹۰۱) پس از گفتگویی دوستانه که با مایکل اچ هارت داشت، مطرح کرد و به نام او مشهور شد. موارد زیر نکات پایه ای بحثی هستند که بین آنها شکل گرفت: با این نگرش، بیگانگان فرازمینی می بایست تاکنون زمین را ملاقات کرده باشند. فِرمی در گفتگویی غیررسمی بیان کرد که هیچ مدرک اینچنینی وجود ندارد، که باعث شد بپرسد «همگان کجا هستند؟» تلاش های بسیاری برای توضیح تناقض فِرمی انجام شده است، که اساساً یا اشاره می کنند که زندگی فرازمینی هوشمند بشدت نایاب است، یا دلایلی را برای برقرار نکردن تماس یا ملاقات نکردن زمین توسط چنین تمدن هایی پیشنهاد می کنند.
اتابکان مراغه یا احمدیلیان، خاندان ترکمان از فرمانروایان محلی مراغه بودند که از اوایل سده ششم تا سال ۶۰۵ / ۱۲۰۸ و ۱۲۰۹ میلادی در مراغه و چند سال پس از حمله مغولان در روئین دژ حکومت کردند. زمان فرمانروایی این دودمان به صورت تقریبی از ۱۱۲۲ م. تا ۱۲۲۰ م می باشد. اتابک. برای نخستین بار در زمان ملکشاه سلجوقی لقب و منصب اتابک پدیدار شد. به گزارش ابن اثیر خواجه نظام الملک وزیر برای رسیدگی سپاهیان درخواست اختیارات بیشتری کرد و سلطان گفت: تمام امور ریز و درشت حکومت را به تو واگذار کردم و تو به منزله پدر هستی … و به وی القابی داد که از جمله آن ها لقب اتابک بود. غیر از مورد اسثنایی خواجه نظام الملک که همزمان هم وزیر ملکشاه بود و هم اتابک او، تمام اتابک ها فرماندهان نظامی بودند. از این دوره سلاطین سلجوقی بنا بر سنتی که گذارده شد، سرپرستی امور شاهزادگان را به فرماندهان نظامی کاردان و مقرب که غالباً از غلامان درگاهی سابق بودند واگذار می کردند و به ایشان اتابک می گفتند. اتابکان تصدی امور شاهزادگان سلجوقی و اداره ولایات آنان را بر عهده داشتند و هنگامی که سلطان های سلجوقی قدرت خویش را از دست می دادند، این فرماندهان و فرماندار
ان با اختیارات فراوانشان، نیابت سلطنت شاهزادگان را دستاویز قرار داده و اسباب استقلال خود را فراهم می کردند. بنابراین پدیده دولتهای اتابکی نتیجه غلبه نظامی گری در دولت سلجوقی و اهمیت یافتن مقامات سپاهی بود و این دولت ها نقش برجسته ای در تاریخ ایران و اسلام پس از تجزیه حکومت سلجوقیان تا ظهور مغولان داشتند. مفهوم اتابک در بین سلجوقیان کمابیش حفظ شد، اما در سلجوقیان روم، ایوبیان حلب، مملوک ها و حتی سلطنت گرجستان، تنها به معنی لقب پر زرق و برقی به عنوان سردار استفاده می شد. در این میان اتابکان لرستان به گفته میرخواند، اتابکان جعلی بودند، نه واقعی، چونکه هنگام چیرگی ابو طاهر محمد مؤسس این خاندان بر لرستان، دستور داد که مردم او را اتابک خوانند و اولادش که حاکم بر لرستان شدند، نیز خود را اتابک خواندند. عبدی بیگ شیرازی در تکمله الاخبار می گوید که در زمان صفویه به جای اتابک واژه لَلِ ه به کار می رفته اما همان مفهوم سرپرست شاهزاده را داشته است. آق سنقر. آق سُنْقُرِ اَحْمَدیلی، را می توان نخستین فردی دانست که اتابک مراغه نامیده شده و مؤسس واقعی این سلسله است. مینورسکی و کسروی، آق سنقر را کُرد شده خاندان عربی الاصل روادی
می دانند، و حتی کسروی (و ذبیح الله صفا) آق سنقر را پسر احمدیل می داند، ولی سندی بر این مدّعا ندارد و ظاهراً دلیل او این است که آق سنقر جانشین احمدیل بوده و نسبت احمدیلی داشته است. بعید است که یک خاندان کردی یا عربی نام پسر خود را از کلمات ترکی انتخاب کند. نظامی گنجوی که هفت پیکر را به نام علاءالدّین یکی از نوادگان آق سنقر سروده، او را از نسل آق سنقر می داند و به «احمدیل» اشاره نمی کند. وی می گوید: «نسل آق سنقر مُؤیَّد از اوست».در ضمن، شایان توجه است که همیشه از آق سنقر به عنوان ال احمیدیلی نام برده شده و نه ابن احمدیل، که معمولاً فرزند بلاواسطه را با «ابن» به پدر منسوب می دارند، امّا غلامان را با یاء نسبت به نام اربابشان می خوانند. نخستین خبر از آق سنقر مربوط به سال ۵۱۶ق/۱۱۲۲م است که در این سال آق سنقر در نزد سلطان محمودسلجوقی در بغداد بوده است. طغرل، برادر کوچک محمود که در اران خیال شورش بر برادر و تاختن بر آذربایجان داشت، با مرگ گون تُغدی اتابکش مواجهه شد. از این رو طغرل باز بر سر فرمانبری از برادر درآمد. علّت اینکه آق سنقر احمدیلی «صاحب مراغه» در بغداد می زیست، دشمنی طغرل و سلطان محمود بود؛ و آق سنقر که در
جانب سلطان محمود بود، به علت چیرگی طغرل بر آذربایجان، به ناچار از اقطاع خود دور افتاده بود؛ امّا همین که اطاعت مجدّد طغرل را شنید، از سلطان محمود خواست که باز بر سر اقطاع خود یعنی مراغه رود. وی در باطن خیال داشت که چون به آنجا رسد به جای گُنْتُغْدی، خود اتابکِ طغرل گردد. آق سنقر به مراغه رفت و همان کار گنتغدی را در برانگیختن طغرل بر برادرش در پیش گرفت و به او نوید داد که اگر به مراغه بیاید، ۰۰۰‘۱۰ سوار و پیاده به او خواهند پیوست. طغرل به تحریک آق سنقر به مخالفت با سلطان محمود برخاست و با اق سنقر به سوی اردبیل رفت، ولی چون ایشان را بدانجا راه ندادند، بازگشتند. در نزدیکی تبریز شنیدند که سلطان محمود با سپاهی فراوان روی به ایشان نهاده و در مراغه فرود آمده. ناچار به خونج رفتند و از امیر شیرگیر یاری خواستند، ولی از مساعدت او هم نتیجه ای حاصل نشد و اینان ناچار شدند بار به اطاعت سلطان محمود درآیند. طغرل سخن آق سنقر پذیرفت و با هم آهنگ اردبیل و تسخیر آن شهر کردند. اما اهالی اردبیل در برابر سپاه طغرل مقاومت کرده آنان را به شهر راه نداند. به ناچار طغرل آهنگ تبریز کرد، اما در نزدیکی شهر خبر گرفت که سلطان محمود سپاهی انب
وه به جنگ ایشان فرستاده و آن سپاه به مراغه فرود آمده است. از این خبر ترس بر سپاه طغرل چیره شد و به خونا (احتمالاً خلخال کنونی) بازگشتند که از آن راه از آذربایجان خارج شوند. چون امیر انوشتکین شیر گیر، اتابک پیشین طغرل، حاکم ابهر و زنگان بود، در ابهر به طغرل پیوست و به کوشش او نامه ای به سلطان محمود نوشت و از آنچه پیش آمده بود پوزش خواست و اظهار اطاعت کرد. محمود نیز از تقصیر طغرل درگذشت و او را بخشید. سلطان محمود در ۵۲۳ق/۱۱۲۹م در همدان بود که خبر مخالفت دُبَیس بن صَدَقَه (حاکم سابق مَزْیَدی حِلّه) را در جنوب عراق شنید و چون آق سنقر احمدیلی و قِزِل، دو تن از امرای او، ضمانت دبیس را کرده بودند، آن دو را احضار کرد و دبیس را از ایشان خواست. آق سنقر در شوّال ۵۲۳ق/سپتامبر ۱۱۲۹م برای تعقیب دبیس به بغداد رفت. دبیس خواست تا با هدایا سلطان و خلیفه را راضی کند، امّا کار وی نتیجه نداد و ناچار به بادیه گریخت. سلطان محمود در ۵۲۵ق/۱۱۳۱م در همدان درگذشت. آق سنقر احمدیلی اتابکِ پسر او داوود بود. وی به اتّفاق ابوالقاسم دَرْگَزینی اَنَس آبادی وزیر، داوود را به سلطنت برداشت که در عراق عجم و آذربایجان و اران خطبه به نام او خواندند؛
ولی برادران محمود، طغرل، مسعود و سلجوق که هرکدام پادشاهی را برای خود می خواستند با این انتخاب مخالفت کردند. در آن هنگام بزرگ خاندان سلجوق، سلطان سنجر بود که در خراسان و ماوراءالنهر و خوارزم فرمانروایی داشت. آق سنقر، برای آن که داود را در جای امنی نگه داری کند، آهنگ آذربایجان کرد، ولی مسعود پیش از وی بدانجا رسیده و به تبریز دست یافته بود. آق سنقر به جنگ با مسعود برخاست و تبریز را محاصره نمود و مدتی این جنگ و محاصره بر پا بود تا در اواخر محرم ۵۲۶ ه / اواخر دسامبر ۱۱۳۱ م، با یکدیگر از در سازش درآمدند و از آنجا به همدان شتافت. در این هنگام و پس از کشاکش های فراوان، سرانجام پادشاهی طغرل تحکیم شد و مسعود به گنجه و سلجوق به فارس رفتند. در این میان، آق سنقر، با داود در آذربایجان بود و به استواری فرمانروایی خود می کوشیدند و همه امیران سلطان محمود بر ایشان گرد آمده بودند. در رمضان سال ۵۲۶ ه / ژوئیه ۱۱۳۲ م، آق سنقر با سپاهی گران آهنگ همدان کرد تا با طغرل روبرو گردد. در نبردی که بین دو سپاه روی داد، برخی از فرماندهان سپاه داود به طغرل پیوستند و همین امر موجب شد تا آق سنقر شکست سختی را پذیرا شود. آق سنقر و داود پس از این
شکست به آذربایجان بازنگشتند و راهی بغداد شدند. از آن سوی، چون سلطان طغرل عزم حمله به آذربایجان داشت، مسعود نیز از گنجه گریخت و به بغداد رفت. آق سنقر و داود در بغداد، مسعود را به عنوان سلطان شناختند و مسعود نیز داود را به ولایت عهدی خود برگزید. المسترشد بالله، خلیفه عباسی نیز که با طغرل دشمنی داشت، مسعود را به سلطانی شناخت و خطبه به نام وی خواند و قرار گشت که خلیفه سپاهی به آنان بسپارد و مسعود و داود به جنگ طغرل برخیزند. در سال ۵۲۷ ه / ۱۱۳۳ م، مسعود و داود آهنگ آذربایجان کردند، اما سر رشته کارها به دست آق سنقر بود. از کسان طغرل در آذربایجان، قراسنقر و بیشگین و برخی دیگران بودند.. قراسنقر، به زنگان گریخت و بیشگین و دیگران نیز به اردبیل رفتند. آق سنقر شهر اردبیل را در محاصره گرفت که برای مدت نسبتاً طولانی این جنگ و محاصره ادامه داشت. سلطان طغرل، قراسنقر را به جنگ ایشان فرستاد و وی در خارج از شهر اردبیل با سپاه آق سنقر روبرو شد. در این جنگ، قراسنقر شکست سختی خورد و بسیاری از سربازانش در جنگ هلاک شدند. سپس آق سنقر همراه مسعود آهنگ همدان کرد و در آنجا نیز سلطان طغرل را شکست داد و به همدان و شهرهای اطراف دست یافت و
بدین ترتیب پادشاهی مسعود محکم شد. طغرل شکست خورد و به ری گریخت و مسعود بر همدان چیره گردید. در این میان جمعی از باطنیان در مرغزار قَرِاتگین، نزدیک همدان، به چادر آق سنقر احمدیلی رفتند و او را با ضربات کارد کشتند. گفته شده است که سلطان مسعود کسانی را به قتل او برانگیخته بود. اگر این رأی درست باشد، ظاهراً این کار به انگیزه ترس مسعود از شوکت و اقتدار آق سنقر در آذربایجان و به ویژه در مراغه انجام یافته است. به روایت صدرالدّین حسینی چون طغرل وزیر خود ابوالقاسم درگزینی را برای شکست خود ملامت کرد، او گفت: «ناراحت مباش، من کسانی به نزد مردم الموت (باطنیان) فرستاده ام تا آق سنقر و دیگر دشمنان تو را بکند». از این گفته برمی آید که قتل آق سنقر مانند بعضی قتل های سیاسی دیگر آن سال ها، به تحریک درگزینی و به دست باطنیان صورت گرفته است؛ نیز این روایت اهمیّت فراوان آق سنقر و نقش او را در رویدادهای مهمّ آن عصر می رساند. ابوطالب بهاألدّین، عموی عمادالدّین کاتب اصفهانی نگارنده خریده القصر، وزیر آق سنقر احمدیلی بوده است. ارسلان ابه. نصرت الدین ارسلان ابه بن آق سنقر ۵۲۸ -۵۷۰ / ۱۱۳۳ تا ۱۱۷۴ میلادی، باوجود اینکه مدت درازی اتابک مرا
غه بود، اما نامی از او در منابعی که به منازعات زمان مسعود بن محمد بن ملکشاه پرداخته اند، دیده نمی شود. در ۱۷ ذی القعده ۵۲۹ هجری (۳۰ اگوست ۱۱۳۵)، خلیفه المسترشد که در جنگ با مسعود بن محمد بن ملکشاه نزدیک همدان شکست خورده بود و اسیر گشته بود، در مراغه بدست حشاشین بقتل رسید. ابن اثیر برای نخستین بار در ۵۳۰ (قمری)/ ۱۱۳۵–۱۱۳۶ به عنوان یکی از امیرهایی یاد می کند که در بغداد به هواداری از الراشد خلیفه عباسی بغداد گرد داوود بن محمود سلجوقی جمع شدند. گزارش های بعدی دربارهٔ برادر او - که شیرگیر نام داشته - می باشد که در سال ۵۴۰ /۱۱۴۵–۱۱۴۶ سپاهی به کمک چاولی فرستاده. چاولی (جاولی) رئیس محافظان مسعود، در آذربایجان مستقر بوده و رئیس گارد سلطنتی را «جاندار» می نامیدند. نام نصرت الدین ارسلان ابه، بار دیگر بین فرماندهانی دیده می شود که خاص بیک ارسلان بن پلنگ اری برای شکست دادن بوزآبه امیر فارس و دشمن مسعود در اصفهان سال ۵۴۲ / ۱۱۴۸–۱۱۴۷ گردآورده بوده است. به هرحال، مورخین دیگر گفته اند که خاص بیک مراغه را در ۵۴۱ محاصره نمود و حتی گفته شده که خود مسعود مراغه را در شوال ۵۴۵ محاصره نمود و پس از دو روز اشغال نمود. راوندی می گوید
که بین خاص بیک و ارسلان ابا دشمنی وجود داشته که در روئین دژ آن را حل و فصل کرده اند. بنظر می رسد که روئین دژ پایگاه خاندان احمدیلی بوده. مینورسکی پیشنهاد می کند که محل این دژ حدود ۱۶ کیلومتری مراغه، کنار صوفی چای در محل یای شهر (شهرتابستانی به ترکی آذری) کنونی قرار داشته است. وقتی که سلطان محمود بن محمد بن ملکشاه در اوایل ۵۴۸ خاص بیگ را بقتل رسانید، هم ارسلان ابه و هم ایلدگُز به سلطان اعتراض کردند. از آن تاریخ (۵۴۸) تا ۵۵۱، ارسلان ابه با ایلدگز و دیگر امیران ضد سلطان محمد همکاری نمود و در تلاش آن ها برای جانشین کردن سلیمان شاه بن محمد بجای سلطان محمد در همدان شرکت نمود. ارسلان ابه همچنین در۵۴۹ به بیرون کردن چغری بیگ، شاهزاده سلجوقی، که به آذربایجان دست اندازی نموده بود، به ایلدگز پیوست. سپس آن دو آذربایجان را بین خود تقسیم کردند (بجز اردبیل). اما پس از اینکه سلطان محمد ایلدگز را در نخجوان شکست داد (۵۵۱)، ارسلان ابه را والی آذربایجان نمود و هنگامی که سلطان محمد در ۵۵۴ در می گذشت، فرزند خردسال خودرا به اتابک مراغه سپرد. ارسلان ابه هم از پذیرش سلطه سلطان عراق، ارسلان شاه سرباز زد که تحت حمایت ایلدگز بود. ایلدگز
پسرش، محمد جهان پهلوان، را به جنگ ارسلان ابه فرستاد، اما ارسلان ابه با کمک ارمن شاهِ خلاط، ایلدگزیان را شکست داد. معمولاً ارسلان ابه با ایلدگز و ارسلان شاه که تحت حمایت او بود، ضدیت داشت؛ و بین ۵۵۶ تا ۵۶۳، که ایلدگز گرفتار مخالفت و شورش حسام الدین اینانج، امیر ری بود، ارسلان ابه هم ۵۰۰۰ سرباز به کمک اینانج فرستاد. البته در لشکرکشی های ایلدگز به گرجستان در ۵۵۷ / ۱۱۶۱–۱۱۶۲ و ۵۵۸/ ۱۱۶۲–۱۱۶۳، ارسلان ابه به او کمک می کرد، اما بازهم مخالف سلطه ایلدگز بر سلطنت سلجوقی عراق بود. باز هنگامی که در ۵۶۱ تا ۵۶۴ اینانج دوباره شورش کرد، ارسلان ابه (در ۵۶۳) اوضاع را غنیمت شمرد و از خلیفه خواست که در خطبه نام سلجوق ملک، شاهزاده سلجوقی که در حمایت او بود را به عنوان سلطان بیاورد. این چالش باعث شد تا ایلدگز بار دیگر فرزندش جهان پهلوان را به جنگ ارسلان ابه بفرستد که این بار ارسلان ابه شکست خورد و باعث شد که پس از صلح، از مراغه بیرون نیاید. به گفته ابن اثیر، ارسلان ابه در سال ۵۷۰ درگذشت. فلک الدین. پس از ارسلان ابه، پسرش فلک الدین به حکمرانی رسید. ابن اثیر تنها یکجا به او اشاره می کند که وقتی محمدجهان پهلوان در ۵۷۰/۱۱۷۴–۱۱۷۵ مراغه