Payamvdn/NorthPersian_fa_wiki huggingface dataset:
نورد-اویاسیون یک شرکت دولتی فرانسوی تولید کنندهٔ هواگرد بود. این شرکت در تاریخ یکم اکتبر ۱۹۵۴ پس از این که شرکت فرانسوی مطالعه و ساخت تجهیزات هوافضا به تملک شرکت ملی سازه های هوانوردی شمال ("نور") درآمد بر پا شد. واژهٔ "نور" همچنین نام تجاری هواگرد سبک پنگوئن است. مرکز این شرکت در فرودگاه بورژ است. در سال ۱۹۷۰ نورداویاسیون با سود-اویاسیون ادغام شد و شرکت ملی صنایع هوافضا را که بعداً به آئروسپاسیال تغییر نام داد به وجود آورد. شرکت آئروسپاسیال نیز در نهایت با شرکت هوافضای اروپا در سال ۲۰۰۰ ادغام شد.
رستم و سهراب نام یک پویانمایی ایرانی است که در شهر بروجرد تولید شده است و محصول مشترک مرکز گسترش سینمای مستند و تجربی و استودیو انیمیشن آریا (برادران دالوند) است. کیانوش دالوند کارگردان این اثر سه بعدی است. حق کپی رایت این پویانمایی توسط روسیه و امارات متحده عربی خریداری شد. خلاصه داستان. رستم قهرمان بزرگ ایران زمین، در پی یافتن اسب گمشده خود (رخش) به شهر سمنگان پا می گذارد و در نهایت دل در گرو عشق تهمینه، شاهزاده زیبا روی سمنگانی می نهد. اما تقدیر چیز دیگری می خواهد و رستم برای کمک به میهنش، پیش از تولد فرزند خود مجبور به ترک سمنگان و رفتن به جنگ می شود و … بخش انیمیشن. پویانما: حسین کمال آبادی تغییرات داستان اصلی. بر خلاف داستان اصلی رستم و سهراب، در پایان این انیمیشن سهراب بدست پدر کشته نمی شود. در واقع قبل از نبرد نهایی رستم و سهراب، تهمینه متوجه ماجرا می شود و بلافاصله با اسب به طرف محل واقعه می رود. رستم و سهراب مبارزه نهایی خود را آغاز می کنند. هنگامی که تهمینه نزدیک محل مبارزه می شود، افراسیاب متوجه می شود و دستور می دهد که جلوی تهمینه را بگیرند. سربازان شاه تهمینه را از اسب به پایین پرتاب کرده و شلاق
ی بر صورت او می زنند. تهمینه بلند می شود و با پای پیاده به طرف محل مبارزه می رود. از آن سو رستم و سهراب که در حال مبارزه هستند، ناگهان بازوبند سهراب با ضربه ی محکمی که رستم به بازو سهراب می زند بر هوا پرتاب می شود و رستم آن را می بیند. شوکه می شود و گرز از دستانش به زمین پرتاب می شود.سهراب از این فرصت استفاده کرده و رستم را زمین می زند.چاقویی می کشد تا رستم را بکشد که تهمینه سر می رسد و به سهراب می گوید که رستم پدرش است. افراسیاب که از دور شاهد ماجرا بوده است خشمگین می شود و دستور می دهد که حال که سهراب و رستم از نبرد خسته اند سربازان آنها را به قتل برسانند اما سهراب آن هارا می کشد و بدین ترتیب سهراب زنده می ماند. پیوند به بیرون.
کریستوف بک (؛ زادهٔ ۱۹۶۸/۱۹۶۹) یک آهنگساز اهل کانادا است. آهنگساز فیلم متعددی همچون دروغگوی چاق گنده، لباس رسمی، تازه ازدواج کرده، عروسی آمریکایی و بدون پارو، گارفیلد ۲ و دیوانه وار، احمقانه، عاشقانه و سرسخت شدن بوده است.
کاترینای سیه نا (۲۵ مارس ۱۳۴۷ میلادی – ۲۹ آوریل ۱۳۸۰ میلادی) یک قدیس، نویسنده و الهی دان مسیحی اهل ایتالیا بود. کاترین در سیه نا در توسکانی به دنیا آمد. مشهور است که پس از تحمل ریاضت های فراوان، زخم های عیسی مسیح (استیگماتا) را بر بدن خویش مشاهده کرد. او را در سال ۱۴۶۱ میلادی، در جرگهٔ قدیسان به شمار آوردند و روز ۲۹ آوریل را به عنوان تاریخ بزرگداشت وی تعیین کردند.
پیترو ماسکانی () یک آهنگساز کلاسیک اپرای اهل ایتالیا بود. او از اهالی لیورنو بود و کارهایش مضمونی رمانتیک داشت. معروف ترین اثر او اپرای تک پرده ای "غیرت روستایی" است که در ۱۷ مه ۱۸۹۰ بر روی صحنه رفت.
پمپئی () فیلمی در ژانر اکشن به کارگردانی پل دبلیو.اس. اندرسون است که در سال ۲۰۱۴ منتشر شد. از بازیگران آن می توان به کیت هارینگتون، امیلی براونینگ، کیفر ساترلند، جرید هاریس، جسیکا لوکاس، آدواله آکینویه آگباجه، کری-ان ماس اشاره کرد. خلاصه داستان. پسری که در کودکی کل خانواده اش توسط افراد دولتی کشته شده اند توسط عده ای به بردگی گرفته می شود و تا سالیان سال به عنوان گلادیاتور در میدان های نبرد به مبارزه می پردازد تا اینکه در یکی از سفرها به شهری به نام پمپی می رسند و …
ادی مک کلرگ (؛ زادهٔ ) یک بازیگر سینما، هنرپیشه، و صدا پیشه اهل ایالات متحده آمریکا است. وی از سال ۱۹۷۶ میلادی تاکنون مشغول فعالیت بوده است. از فیلم ها یا برنامه های تلویزیونی که وی در آن نقش داشته است می توان به "روز تعطیل فریس بولر"، "قاتلین بالفطره"، "فلابر"، "ون وایلدر"، "او یک بچه دارد"، "سوی موفرفری"، "قطع کردن" و " اشاره کرد.
نیکی وندولا (؛ زادهٔ ) یک سیاست مدار، شاعر، و روزنامه نگار اهل ایتالیا است. زندگی شخصی. او در 26 اوت سال 1958 در ترلیتسی،استان باری متولد شد.وی در سال 1978 به عنوان یک مرد همجنسگرا آشکارسازی کرد.
یوزف یان گوس وافسکی (؛ – ) مجسمه ساز نامدار اهل لهستان بود. متولی یاد یوزف گوسْوافسکی نوه او، تادئوش رودزکی، می باشد.
ساروپالی رادهاکرشنن (؛ – ) یک سیاست مدار، نویسنده و کارشناس آموزش و پرورش اهل هند بود. او از ۱۴ مه ۱۹۶۲ تا ۱۳ مه ۱۹۶۷ رئیس جمهور هند بود.
والدیس زاتلرس (؛ زادهٔ ) یک سیاست مدار اهل لتونی است. او از ۸ ژوئیه ۲۰۰۷ تا ۸ ژوئیه ۲۰۱۱ رئیس جمهور لتونی بود.
یون پو سان (؛ – ) یک سیاست مدار اهل کره جنوبی بود. او از ۱۳ اوت ۱۹۶۰ تا ۲۲ مارس ۱۹۶۲ رئیس جمهور این کشور بود.
شارل مارتین ؛ – ) دوک بورگونی و پسر فیلیپ نیک و ایزابلا، دختر پادشاه پرتغال بود. او جزو شوالیه های پشم زرین بود و در نبرد نانسی در سال ۱۴۷۷ کشته شد. آرزوی شارل این بود، که بورگونی را کشوری یکپارچه کند و به عنوان پادشاه، تاج بر سر بگذارد. او شخصا بورگونی را مستقل خواند، آلزاس علیا را خرید و زوتفن و گولدرز و لورن را گشود و به قلمروی بورگونی افزود، اما با همین کارها دشمنان بسیاری برای خود تراشید و جرقه جنگ های بورگونی را زد.
دو-آکلین (؛ زادهٔ) شاه دودمان داهومی در سده ۱۷ میلادی بود. او در منطقه بنین کنونی حکومت می کرد.
جی. کی. چسترتون (; – ) یک روزنامه نگار، فیلسوف، شاعر، پدیدآور، و رمان نویس اهل بریتانیا بود. او دانش آموخته کالج دانشگاهی لندن بود.
شاهزاده میخائیل ایلاریونیوویچ گلنیشچف-کوتوزوف (میخائیل ایلاریون گلنیشچف-کوتوزوف گراف فون اسمولنسک) (۱۶ سپتامبر یا ۵ سپتامبر ۱۷۴۵- ۲۸ آوریل یا ۱۶ آوریل ۱۸۱۳) امپراتوری روسیه. وی به عنوان یکی از بهترین افسران نظامی و دیپلماتهای روسیه تحت سلطنت سه تزار رومانوف: کاترین دوم، پاول اول و الکساندر یکم خدمت کرد. دوران سربازی وی با دوران طلوع روسیه از اواخر قرن ۱۸ میلادی تاکنون نزدیک بود. آغاز قرن نوزدهم به نظر می رسد کوتوزوف یکی از بهترین سرداران روسی بوده است. وی در سال ۱۷۴۵ در سن پترزبورگ در خانواده ای از اشراف نووورود به دنیا آمد. پدر وی سردار و سیاستمدار روسی بود. کوتوزوف تحصیلات نظامی را از ۱۲ سالگی آغاز کرد و در سال ۱۷۵۹ به ارتش امپراتوری روسیه پیوست. سه سال بعد کوتوزوف به عنوان فرمانده شرکت در هنگ پیاده آستراخان تحت الکساندر سووروف شد. وی در سرکوب شورش پیمان وکلای نوار لهستان شرکت کرد. وی در طول جنگ روسیه و ترکیه (۱۷۷۴-۱۷۶۸)در کارکنان پیوتر رومانیانسف در مولداوی برای نبردهای لارگا و کگول خدمت کرد.در ژوئیه سال ۱۷۷۴ در کریمه، کوتوزوف به دلیل اصابت گلوله ای که از درون معبد خود و در نزدیکی چشم راست او عبور می کرد،
به شدت زخمی شد که به طور سخت زخمی شد. وی در سال ۱۷۷۶ برای کمک به سووروف به کریمه بازگشت و با آخرین کریمه خان شاهین گیرای مذاکره کرد و وی را متهم به ربودن و تسلیم شدن به روسیه کرد.کوتوزوف که در سال ۱۷۸۷به عنوان استاندار کریمه منصوب شد ، جنگ روسیه و ترکیه (۱۷۹۲- ۱۷۸۷) آغاز شد. وی مجدداً در سال ۱۷۸۸ در زمان محاصره اوچاکوف به سختی زخمی شد که یک گلوله در هر دو معابد وی شلیک شد. کوتوزوف یک سال بعد، با شرکت در نبرد ریمنیک و محاصره ایزمیل بازگشت. در اواخر جنگ ، او مسئولیت تعیین کننده ای را در نبرد ماچین رهبری کرد. کوتوزوف با تزار پاول شرایط خوبی داشت اما با جانشین وی تزار الکساندر اختلاف داشت. در سال ۱۸۰۵، وی نیروهای روس را در کنار اتریش در جنگهای ناپلئونی رهبری کرد. ارتش متفقین روس و اتریش در نبرد استرلیتز توسط ناپلئون شکست خورد. الکساندر ،کوتوتوف را مقصر دانست و او را برای جنگ روسیه و ترکیه در سال (۱۸۱۲-۱۸۰۶)به مولداوی منتقل کرد. کوتوزوف یک ارتش چهار برابر بزرگتر ترکیه را در روسه شکست داد و با پیروزی قاطع در نبرد دانوب به جنگ پایان داد. به خاطر دستاوردهای خود به او عناوین شمارش و شاهزاده اهدا شد. کوتوزوف به درخواست
الکساندر برای دفاع از حمله فرانسه به روسیه بازگشت. وی به عنوان فرمانده کل منصوب شد و جانشین بارکلی د توللی شد و سیاست زمین سوخته خود را تا مسکو ادامه داد. به دستور کوتوزوف ، ارتش روسیه در جنگ بورودینو با ارتش بزرگ روبرو شد. او به ناپلئون اجازه داد مسکو متروکه را که آتش گرفته بود، بگیرد. هنگامی که ناپلئون از مسکو عقب نشینی کرد و ضد فرانسوی از وطن روسها خارج شدند، کوتوزوف ضد حمله کرد. به رسمیت شناختن این، به کوتوزوف عنوان پیروزی شاهزاده اسمولنسکی اعطا شد. وی به دلیل وخیم تر شدن سلامتی ، بلافاصله پس از ترک فرانسوی ها ، از سمت فرماندهی کناره گیری کرد. کوتوزوف در سال ۱۸۱۳ در بولسواویتس درگذشت و در کلیسای جامع کازان در سن پترزبورگ به خاک سپرده شد. کوتوزوف در آثار مورخان روسی و اتحاد جماهیر شوروی بسیار مورد توجه قرار گرفت. اوایل زندگی. میخائیل کوتوزوف در ۱۶ سپتامبر ۱۷۴۵در سن پترزبورگ متولد شد. پدر وی ، سپهبد ایلاریون ماتوویچ کوتوزوف ، ۳۰ سال با سپاه مهندسین خدمت کرده بود ، شاهد عمل علیه ترکان بود و در زمان پتر کبیر خدمت می کرد. مادر میخائیل کوتوزوف از خاندان نجیب بکلمیزف آمده است. با توجه به خدمات ممتاز پدر و تولد
والدین مادر ، کوتوزوف از سنین پایین با خانواده امپراتوری رومانوف ارتباط داشت. در سال ۱۷۵۷، در سن ۱۲ سالگی ، کوتوزوف به عنوان یک کادر خصوصی وارد یک دانشکده مهندسی نظامی شد. او به سرعت با همسالان و معلمان خود محبوبیت پیدا کرد ، اثبات کرد که بسیار باهوش است و در بسیاری از مسابقات اسبهای مدرسه خود شجاعت نشان داد. کوتوزوف در آنجا دروس نظامی و مدنی را فرا گرفت ، یاد گرفت که به زبان فرانسه ، آلمانی و انگلیسی صحبت کند و بعداً لهستانی ، سوئدی و ترکی را نیز تحصیل کرد. مهارتهای زبانی او در طول زندگی به خوبی خدمت کرده است. در اکتبر ۱۷۵۹، او یک سرمایه دار شد. در سال ۱۷۶۲، کوتوزوف ، در آن زمان کاپیتان ، بخشی از هنگ پیاده نظام آستراخان ، که به فرماندهی سرهنگ الکساندر سووروف فرماندهی شده بود ، شد.کوتوزوف شیوه فرماندهی سووروف را مورد مطالعه قرار داد و یاد گرفت که چگونه یک فرمانده خوب در نبرد باشد. سووروف معتقد بود که یک نظم مؤثر باید ساده ، مستقیم و مختصر باشد و یک فرمانده باید به سلامت و آموزش سربازان خود عمیقاً اهتمام ورزد. کوتوزوف همچنین اعتقاد سووروف را مبنی بر اینکه یک فرمانده باید سربازان خود را از جبهه (به جای عقب) هدا
یت کند ، به تصویب رساند تا نمونه ای از شجاعت سربازان را دنبال کند. سووروف همچنین به کوتوزوف اهمیت توسعه روابط نزدیک با افراد تحت امر خود را آموخت. کوتوزوف این توصیه را به سود حرفه ای خود دنبال کرد. این توصیه به انتصاب کوتوزوف به عنوان فرمانده کل در سال ۱۸۱۲ کمک کرد. جنگهای ناپلئونی. در سال ۱۸۰۵ کوتوزوف فرماندهی سپاه روسیه را که مخالف پیشبرد ناپلئون در وین بود، فرمان داد. در آستانه استرلیز، کوتوزوف سعی کرد سرداران متفقین را متقاعد کند که قبل از روبرو شدن با ناپلئون باید منتظر تقویت آنها باشند. الکساندر معتقد بود که انتظار برای درگیر کردن نیروهای ناپلئون ناجوانمردانه خواهد بود. کوتوزوف به سرعت فهمید که دیگر هیچ قدرتی با الکساندر و رئیس ستاد اتریش سردار-فرانتس فون ویرروت ندارد. وقتی از الکساندر سؤال کرد که کجا قصد دارد یک واحد از نیروهای خود را منتقل کند، به او گفته شد "این کار شما نیست." کوتوزوف در نبرد استرلیز در تاریخ ۲ دسامبر ۱۸۰۵حضور داشت. اگرچه فرمان الکساندر روشن ساخت که روسها باید از فلات استراتژیک پراتزن حرکت کنند، اما کوتوزوف تا زمانی که ممکن بود متوقف شد تا این مزیت را که ناپلئون از این زمین بلند بدست
می آورد بشناسد. سرانجام، الکساندر کوتوزوف را مجبور به ترک فلات کرد. ناپلئون به سرعت صخره را تصرف کرد و خطوط متفقین را با توپخانه خود که اکنون فرماندهی میدان نبرد را از فلات پراتزن فرمانده بود، شکست. نبرد از بین رفت و بیش از ۲۵۰۰۰ روس کشته شدند. کوتوزوف مسئولیت ساماندهی عقب نشینی ارتش در مجارستان و بازگشت به روسیه را بر عهده گرفت ، زیرا الکساندر با غم و اندوه غلبه کرد. وی سپس مسئولیت ارتش روسیه بود که علیه جنگ ترکها در جنگ روسیه -ترکیه (۱۸۱۲-۱۸۰۶) مسئولیت اجرای عملیات را بر عهده داشت. وی با فهم اینکه ارتش های او در جنگ آینده با فرانسوی ها به شدت مورد نیاز خواهند بود، با عجله جنگ طولانی مدت را به یک پیروزی رساند و پیمان موعود بخارست را منعکس کرد که شرط آن ادغام بیسارابیا در امپراتوری روسیه بود. الکساندر اول به کوتوزوف نقاشی خود را برای پایان موفقیت آمیز عملیات روسیوچ به الماس مزین کرد. در ۲۹ اکتبر ۱۸۱۱به عنوان "موفقیت در جنگ علیه ترک ها" عنوان ارتشبد دریافت کرد، و در ۲۹ ژوئیه ۱۸۱۲، وی به عنوان "افتخار در پایان جنگ و پیمان صلح با عنوان" افتخاری از (شاهزاده) دریافت کرد. امپراطوری عثمانی."
آلفونس ماریا موخا (; – ) یک سنگ تراش، و نقاش اهل جمهوری چک بود. موخا از معروفترین هنرمندان آرت نوو محسوب می شود. زندگی. آلفونس موخا، نقاش و سنگ تراش اهل چک بود که در سال ۱۸۶۰به دنیا آمد و در سال ۱۹۳۹ پس از بازجویی های طولانی گشتاپو و فشارهای روانی سیاسی آن زمان بیمار شد و در بستر بیماری جان سپرد. او نقاش ملی کشور چک به حساب می آید و تصویر او بر روی اسکناس ها و تمبرهای این کشور دیده می شود. سبک هنری. عمده آثار نقاشی موخا شامل پوسترهای تبلیغاتی برای سارا برنارد بود. کارهای او برای سارا در سبک هنر نو بود که در آن زمان طرفداران بیشماری داشت و به خاطر قدرت هنری کارهایش، او را به عنوان یکی از بزرگان جنبش هنر نو بشمار می آورند. تئاتر "سارای کشیش" با تصویر سازی آلفونس در تاریخ جاودانه شد، کارهای او از معروف ترین کارهای "لیتوگرافی" در تاریخ است. اما او جدای از این کارها، مجموعه اثری بی نظیر و حیرت انگیز با نام حماسه اسلاو دارد، این مجموعه متشکل از ۲۰ اثر دربارهٔ فرهنگ فولکلور اسلاو هاست، او در سال ۱۹۰۹ شروع به مطالعه و بازدید از کاخ ها و قلعه های روسیه و لهستان و بالکان و از بسیاری از مکان های مقدس ارتدوکسی همچون "کوه
مقدس آتوس" در یونان دیدن کرد، او در سال ۱۹۱۰ به "قلعه زیبرو" بازگشت و کار خود را بر روی این مجموعه آغاز کرد. موخا در حدود ۱۸ سال بر روی مجموعه حماسه اسلاوها کار کرد، در سال ۱۹۲۱ ۵ اثر از این مجموعه در نیویورک و شیکاگو به نمایش درآمد، این آثار از سال ۲۰۱۲ تا به حال در گالری ملی پراگ به نمایش درآمده و علاقه مندان از آن دیدن به عمل می آورند. آلفونس موخا در طراحی پوستر نیز تبحر داشت. معمولاً موضوع پوسترها فیگورهایی زنانه بودند که با لطافت و ظرافت خاص اعلای موخا همراه بود. پوسترهای او همراه با تایپوگرافی ابداعی خود تحرک خاصی به کارها می دادند.
ایاکوس در اساطیر یونانی، فرزند پادشاه خدایان زئوس و ایجاینا (اسطوره شناسی)، پادشاه افسانه ای جزیرهٔ آیگینا واقع در خلیج سارونیک، که از روی نام مادرش پس از مرگ وی نامگذاری شده بود. هنگامی که جمعیت کشورش به واسطه طاعون در حال کاهش بود، به درگاه پدرش دعا کرد تا به او افرادی جدید عطا کند. زئوس سپس با تغییر شکل مورچه ها، جمعیت جدیدی را برای او فراهم کرد. این افراد میرمیدون ها (مردم مورچه ای) نام گرفتند، که بعدها به رهبری آشیل، در سفری که یونانیان علیه تروا به پا کرده بودند، نقش داشتند. ایاکوس پدر پهلوانانی از جمله تلامون (پدر آیاس) و پلئوس، و همچنین پدربزرگ آشیل بود. "ایاکوس" بسیار مورد علاقه ایزدان بود و به داشتن تقوا شهرت داشت که پس از مرگش به یکی از دادوران ارواح مردگان در جهان زیرزمینی هادس همراه با مینوس و رادامانتوس تبدیل شد.
جنگ ارمنستان–جمهوری آذربایجان اشاره به جنگی دارد که از سال ۱۹۱۸ میلادی تا ۱۹۲۰ میلادی، حدود دو سال به طول انجامید. با فروپاشی امپراتوری نیکلای دوم-انقلاب روسیه (۱۹۱۷) و ظهور دولت های مستقل در قفقاز در سال های آخر جنگ جهانی اول، رقابت در جهت چیرگی بر قره باغ و همچنین موجب اختلاف مرزی، قومیتی و تاریخی در کوهستان زانگزور، نخجوان که باعث درگیری های شدیدی میان اولین جمهوری ارمنستان و جمهوری دمکراتیک آذربایجان تبدیل شد. این جنگ به عنوان بخشی از یک رشته عملیات جنگی در قفقاز (نبرد باکو، نبرد سارداراباد، جنگ ارمنستان–ترکیه) که به مدت چهار سال به طول انجامید می باشد. تاریخ. در اوایل سده یازدهم میلادی انبوهی از اقوام تُرک زبان به قفقاز نقل مکان دادند و بسیاری از اقوام بومی منطقه و از جمله ارمنیان و گرجی ها را از جلگه های حاصلخیز آنجا بیرون راندند. بدین ترتیب تسلط و برتری ارمنی ها بر مناطق جلگه ای روبه کاهش نهاد و جمعیت ارمنی قفقاز بیشتر در ارتفاعات و بخش های کوهستانی مستقر شدند. با این حال بر این قاعده کلی استثناهایی نیز بود: روستاهای مسلمان نشین در میان ارتفاعات ارمنی نشین جای داشتند و پاره ای از روستاهای ارمنی نشین نی
ز در جلگه ها برجای مانده بودند. در خلال حکمروایی روس ها بر قفقاز اختلاف های قومی رو به افزایش نهاد. در واقع مقامات تزاری برای آن که مانع از هر گونه وحدت و یگانگی اتباع امپراتوری گردند، به کرات مرزهای داخلی امپراتوری را دگرگون ساخته و سعی برآن داشتند که اقوام مختلف و مناطق جغرافیایی گوناگون را در یک واحد اداری جای دهند. تزار الکساندر دوم (روسیه) در ۹ دسامبر ۱۸۶۷ میلادی قانونی را امضاء و اعلام کرد به نام (اصلاحات اداری سرزمین قفقاز و قفقاز جنوبی) که از اول ژانویه ۱۸۶۸ میلادی به اجرا گذاشته شد. برپایه این قانون، استان های جدیدی در قفقاز جنوبی تشکیل شد. بر پایه اصولی که در قانون یاد شده پیش بینی شده بود مرزی بین نواحی مختلف چنان می بایست ترسیم و مشخص می شد که وسعت آن ها از ۷۵۰۰ کیلومتر مربع و جمعیت آن ها از ده هزار خانوار یا هشتاد هزار نفر تجاوز نمی کرد. لذا هنگامی که در ۱۹۱۸ میلادی قفقاز از روسیه جدا و به سه جمهوری آذربایجان و ارمنستان و گرجستان تقسیم شد، تقسیمات اداری منطقه به هیچ وجه با ترکیب قومی آن همخوانی نداشت؛ و در نتیجه این سه جمهوری گرفتار یک رشته برخوردهای مرزی شدند که مهم ترین و طولانی ترین آن برسر قر
ه باغ کوهستانی بود. قره باغ که شرق ارمنستان کنونی (شرق دریاچه سوان) بخشی از ایالت گنجه بود. گنجه خود در ۱۸۶۸ میلادی از ترکیب ارتفاعات شرقی تفلیس و ایالت ایروان و مرغزارهای غربی ایالت باکو تشکیل شده بود که از دیدگاه قومی و جغرافیایی موجودیتی مصنوعی به شمار می رفت. بر اساس آمار ۱۹۱۶ میلادی روسیه تعداد مسلمان های گنجه در مجموع دو برابر مسیحیان آن منطقه بود، ولی در بخش های کوهستانی، ارمنی ها بیش از ۷۰ درصد از کل جمعیت آن مناطق را تشکیل می دادند؛ ولی از آنجایی که اکثر شهرستان های ایالت به نحوی تعیین شده بودند که از بلندی ها تا جلگه ها را دربر می گرفتند. در شهر شوشی ارمنی ها اکثریت قاطع اهالی را تشکیل می دادند. در قره باغ کوهستانی که شوشی و بخش هایی از گنجه هم شامل می شد تقریباً ۱۶۵۰۰۰ نفر ارمنی و ۵۹۰۰۰ نفر مسلمان که ۲۰۰۰۰ نفر آن ها در حوالی شهر شوشی اقامت داشتند؛ و ۷۰۰۰ نفر روس زندگی می کردند. اولین جمهوری ارمنستان که در شرایط بسیار دشواری تأسیس شده بود در توجیه تلاشش برای دستیابی بر منطقه همجوار قره باغ کوهستانی دلایل بسیاری عنوان داشت. ایروان و قره باغ از زبان و دین و فرهنگ مشترکی برخوردار بودند. قره باغ منتهی ا
لیه شرقی فلات ارمنستان را تشکیل می داد و با چند هزار پا ارتفاع از سطح دریا با جلگه های کم ارتفاع جمهوری آذربایجان تفاوت آشکار داشت. این منطقه کوهستانی که از معادن غنی و جنگل ها و مراتع پهناوری برخوردار بود و به خاطر عسل و موم طبیعی و محصولات چرمی اش شهرت داشت، مرز طبیعی ارمنستان محسوب می شد و راه هایی منتهی به تپه ماهورهای ارس و دشت آرارات را محافظت می کرد. بدون قره باغ یگانگی فیزیکی ارمنستان قفقاز ناقص بود. علاوه برآن قره باغ حد فاصل میان مسلمان های آذربایجان و اقوام تُرک امپراتوری عثمانی محسوب می شد. تسلط بر این معبر از لحاظ مقابله با حرکت های پان ترکیسم که ارمنی ها، چندین بار قربانی آن بوده اند، اهمیت اساسی داشت. سرزمین قره باغ که بخشی از ایالت تاریخی اوتیک و آرتساخ و سیونیک ارمنستان است، در طول قرون و اعصار نویسندگان و هنرمندان و معماران و معلمان و سربازها و پیشوایان روحانی بسیاری به جامعه ارمنی عرضه داشته است. در خلال سده های بعد، ملیک های ارمنی قره باغ از خودمختاری برخوردار بودند. در قرن هفدهم قره باغ مقر فعالیت کسانی شد که سعی کردند با جلب حمایت پادشاهان روسیه و دیگر کشورهای اروپایی در جهت استقلال ارمن
ستان تلاش کنند. نخستین واحد نظامی روسیه در قرن هجدهم وارد صحنه شد و بالاخره در اوایل قرن نوزدهم و در پی یک رشته زد و خوردهای طولانی قره باغ به امپراتوری روسیه منضم شد. در آن زمان تنها یکی از خان نشین های ارمنی برجای مانده و جمعیت منطقه نیز به نحو محسوسی کاهش یافته بود. استقرار حاکمیت روس ها به تحقق خواسته های ارمنی ها منجر نشد زیرا قره باغ به جای آن که خودمختاری خود را بازیابد، جذب واحدهای اداری مختلف و بالاخره به قسمتی از ایالت گنجه تبدیل شد. با این حال در ایام حاکمیت روسیه تزاری در خلال آن سال ها جمعیت ارمنی ها در قره باغ و نقاط دیگر قفقاز رو به افزایش نهاد. با احیاء آگاهی ملی در میان ارمنی ها، رهبران قوم از دولت مرکزی خواستند که با توجه به واقعیتهای قومی در مرزهای اداری منطقه تجدید نظر به عمل آورند. در طرحی که بارها پس از ۱۹۰۵ میلادی مطرح شد، رهبران ارمنی پیشنهاد کردند که نیمه کوهستانی ایالت گنجه به صورت یکی از سه منطقه ارمنی نشین قفقاز درآید. براساس آماری که طرح شد این منطقه ۳۵۰۰۰۰ نفر ارمنی، ۱۳۴۰۰۰ تاتارها و کُرد و ۲۸۰۰۰ نفر از دیگر ملیتها را در بر می گرفت. بالاخره در ۱۹۱۷ میلادی این طرح به تصویب رسید ول
ی تحولات انقلاب روسیه و هجوم نیروهای عثمانی به قفقاز مانع از اجرای آن شد. زمینه جنگ. از نظر آذربایجانی ها، جلگه ها و ارتفاعات گنجه نه تنها دو منطقه ناهمگون نبودند، بلکه اجزاء مکمل یک موجودیت واحد را تشکیل می دادند که با اقتصاد چوپانی اقوام مسلمان به طور کامل تطابق داشت. به عقیده آن ها در صورت انتزاع مناطق مرتفع از جلگه ها، تعداد بسیاری از دامپروران مسلمان مراتع تابستانی گوسفندهای خود را از دست داده و نابود می شدند. آنچه ارمنی ها نیز برای حل و فصل این مسئله پیشنهاد کردند، مانند پیاده کردن یک طرح آبیاری در جلگه ها، استفاده از مراتعی در مناطق شمالی آذربایجان یا انعقاد معاهده ای میان ارمنستان و آذربایجان برای اعطای حق چَرا به دام های آذربایجان در مراتع قره باغ (ارمنستان) هیچ یک مورد پذیرش آذربایجانی ها قرار نگرفت. قره باغ به همان اندازه که از دیدگاه منافع استراتژیک برای ارمنی ها مهم بود، برای آذربایجانی ها نیز اهمیت داشت. قره باغ مرز طبیعی مسلطی بود که اگر در اختیار قدرت دیگری قرار می گرفت، آذربایجان را در موقعیتی آسیب پذیر قرار می داد؛ و بلعکس. یکی از دلایلی که در پیوند ایالت گنجه با آذربایجان عنوان می شد آن بود
که اکثر راه های اساسی آن خطه به سوی شرق، یعنی به باکو متصل می شد و نه به سوی غرب و ایروان. ارمنی های قره باغ برای تأمین مایحتاج خود تا حدودی زیادی به باکو متکی بودند و هزاران نفر از آن ها به صورت فصلی یا دائم در حوضه نفتی و تشکیلات تجاری باکو که سریعاً روبه گسترش بود، اشتغال داشتند. در خلال نیمه اول ۱۹۱۸ میلادی در حالی که جنگ و جدل های قومی در باکو و گنجه جریان داشت، ارمنی ها و مسلمانان های قره باغ بالنسبه در صلح و آرامش به سر می بردند و در شورای اداری محل با هم همکاری داشتند. تا پیش از هجوم قوای عثمانی و تقسیم قفقاز به سه حکومت مستقل نوعی موازنه ضعیف برقرار بود. اما چندی بعد مساواتی های آذربایجان، گنجه را به عنوان پایتخت موقت حکومت خود برگزیدند و برای رهایی قره باغ و به ویژه باکو که در آن زمان تحت کنترل بلشویکها قرار داشت، از نیروهای نظامی عثمانی تقاضای کمک کردند. نوری پاشا برادر اسماعیل انور که وزارت دفاع عثمانی را بر عهده داشت، دعوت مساواتی ها را پذیرفت (هدف نوری پاشا اشغال باکو و پاک سازی مسیحیان و رسیدن به آرمان پان تورانیسم توسط دولتمردان عثمانی و نیروهای تحت امر آنان، اردوی اسلام قفقاز بود. و با استقر
ار نیروهایش در گنجه قوایی را به سوی باکو روانه داشت. ارمنی های قره باغ خواسته های نوری پاشا را مبنی بر شناسایی رسمی حاکمیت آذربایجان بر قره باغ و صدور اجازه ورود نیروهای عثمانی را به شوشی نپذیرفت. حکومت خلق قره باغ که در اوایل اوت ۱۹۱۸ میلادی از سوی نخستین مجمع ارمنی های قره باغ انتخاب شده بود، فرستادگان نوری پاشا را دست خالی روانه ساخت. در پی سقوط باکو در نبرد باکو به دست نیروهای مشترک مساواتی و عثمانی در اواسط سپتامبر ۱۹۱۸ میلادی، نوری پاشا بار دیگر از ارمنی ها تقاضا کرد که خواسته های وی را بپذیرد؛ ولی دومین مجمع ارمنی های قره باغ که در ۲۰ تا ۲۴ سپتامبر ۱۹۱۸ میلادی تشکیل شده بود، در پاسخ او خواستار حفظ وضعیت موجود و ابقای خودمختاری قره باغ گشت. جنگ ارمنستان و جمهوری آذربایجان. با سقوط باکو، بخشی از نیروهای عثمانی برای اعزام به قره باغ فراغت یافتند، لذا نوری پاشا به «جمال جواد بیگ» فرمانده هنگ یازدهم قفقاز دستور داد که به سوی شوشی پیشروی کند. اندکی پیش از آن که قوای مزبور وارد کار شود، بخشی از نیروهای نظامی مساواتی ها با تعدادی واحدهای چریک توانستند پس از دو هفته جنگ و جدل بر مقاومت اهالی روستاهای ارمنی نشین
فائق شده و بدین ترتیب ارتباط قره باغ را با منطقه ارمنی نشین کوهستان زانگزور قطع کردند. با خاتمه یافتن مقاومت ارمنی ها، نوری پاشا از نو به ارمنی های قره باغ اتمام حجت کرد. بعد از قتل عام ارمنی های باکو در سال ۱۵ سپتامبر ۱۹۱۸، «ملیک شاه نظریان» شهردار شوشی که سخنگوی قشر تاجر بود از مجمع سوم ارمنی های قره باغ ۳۱ سپتامبر تا ۴ اکتبر ۱۹۱۸- خواست که برای احتراز از آنچه قتل عامی اجتناب ناپذیر به نظر می آمد با درخواست نوری پاشا موافقت کنند. در حالی که حدود ۵۰۰۰ نفر از نیروهای عثمانی روی به جانب منطقه آسکران نهاده بودند مجمع سوم اتمام حجت نوری پاشا را قبول کرد و راه را بر قلب قره باغ گشود. در ۷ اکتبر ۲۵ سپتامبر تقویم پیش از انقلاب ۱۹۱۸ جمال جواد بیگ و «اسمعیل خان زیاد خانوف» نماینده مساواتی ها در راس واحدهای عثمانی وارد شوشی شدند. هنوز یک هفته از استقرار نیروهای عثمانی در شوشی نگذشته بود که مقاومت نظامی عثمانی برخلاف وعده صلح و عدالت خود، حدود شصت نفر از رهبران و روشنفکران ارمنی را بازداشت کردند. سپس چوبه های دار را در میدان اصلی شهر برپا داشتند و برخلاف قول و قرار پیشین به خلع سلاح اهالی شهر اقدام کردند. با آن که شوش
ی تسلیم شده بود ولی در دیگر مناطق قره باغ مقاومت ادامه داشت و اقتدار عثمانی ها با مساواتی ها به هیچ وجه مورد شناسایی قرار نگرفت. در هر چهار منطقه اصلی تاریخی قره باغ، یعنی در مارتونی و جرابرد، خاچن، دیزاک، گروهای فدایی ارمنی تشکیل شد که واحدهای نظامی عثمانی را که برای تهیه مایحتاج قشون از شهر خارج می شدند، مورد تهاجم قرار می دادند. در تابستان آن سال گروهی متشکل از فدایان ارمنی و تعدادی از ارمنی های، ارمنستان عثمانی به رهبری ژنرال آندرانیک اوزانیان با واحدهای نظامی نوری پاشا و مساواتی ها درگیر شده بودند. رؤسای واحدهای نظامی ارمنی های قره باغ از آندرانیک تقاضا کردند که جهت اعاده اقتدار ارمنی ها بر منطقه به کمک آنان بشتابد. جاده زانگزور به شوشی از طریق حدود بیست روستای مسلمان نشین می گذشت. کُردها و تاتارهای این خطه تحت رهبری سلطان بیگ سلطانوف قرار داشتند، لذا هنگامی که نیروهای آندرانیک در سحرگاه روز ۲۹ نوامبر ۱۹۱۸ پیشروی خود را به سوی قره باغ آغاز کردند با مقاومت سرسختانه مخالفین روبرو شدند. تنها در پی سه روز جنگ وجدل بی وقفه بود که قوای آندرانیک توانستند با برجای گذاشتن تلفات سنگین بر مقاومت کُردها و تاتارها فا