Payamvdn/NorthPersian_fa_wiki huggingface dataset:
تاچ آی دی یک حسگر اثرانگشت طراحی و ساخته شده توسط شرکت اپل است که هم اکنون به صورت استاندارد در آیفون از آیفون ۵اس و آی پد از آی پد ایر ۲ و مک بوک پرو عرضه می شود. اپل به سال ۲۰۱۵ با عرضه آیفون ۶اس و ۲۰۱۶ با عرضه مک بوک پرو، نسل دوم و سریع تر تاچ آی دی را نیز عرضه کرد. تاچ آی دی به کاربر اجازه می دهد دستگاه های ساخت اپل را قفل گشایی کند، از فروشگاه های مجازی اپل (آی تیونز استور، اپ استور، آی بوکس) خرید کند، و از راه اپل پی، خریدهای اینترنتی دیگر خود را تأیید هویت کند. اپل اظهار کرده که داده های جمع آوری شده مرتبط با اثر انگشت کاربران در یک چیپ اپل آ۷ تعبیه شده روی دستگاه و نه در سرورهای رایانش ابری ذخیره می شود که این باعث می شود دستیابی به اطلاعات اثر انگشت کاربران بسیار سخت باشد. تاریخچه. نخستین تلفن همراه با حسگر اثر انگشت، مدل های جی ۵۰۰ و جی ۹۰۰ توشیبا بودند که به سال ۲۰۰۷ روانه بازار شدند. اپل به سال ۲۰۱۲ شرکتی ویژه کار در زمینه طراحی نرم افزارهای اصالت سنجی با اثر انگشت به نام آثنتک را به مبلغ ۳۵۶ میلیون دلار خریداری کرد. این باعث شد صاحب نظران پیش بینی کنند که اپل قصد ارائه حسگر اثر انگشت در دستگاه ها
یش دارد. اپل در ۱۰ سپتامبر ۲۰۱۳ و پس از گامانه زنی ها و اطلاعاتی که به بیرون درز پیدا کرده بود، از آیفون ۵اس که پس از آتریکس دومین تلفن همراه دارای حسگر اثر انگشت در بازار آمریکا بود، رونمایی کرد. معاون رئیس بازاریابی اپل، فیل شیلر، از این فناوری در کنفرانس رسانه ای اپل رونمایی و دقایق متمادی در رابطه با آن صحبت کرد. پس از آن، دیگر شرکت های سازنده تلفن هوشمند حسگر اثر انگشت را در مدل های سال ۲۰۱۴ به این سو تعبیه کردند و این کار را نخست سامسونگ با مدل گلکسی اس۵ آغاز کرد. پس از عرضه اندروید ۶٫۰ (اندروید مارشمالو عرضه شده به تاریخ اکتبر ۲۰۱۵) حسگر اثر انگشت در اندروید نیز همچون تاچ آی دی که در آی اواس ادغام شده، قرار داده شد. یک تحلیلگر به نام ولز فارگو در سال ۲۰۱۳ پیشبینی کرد که حسگر اثر انگشت تعبیه شده در آیفون ۵اس بازرگانی مبتنی بر تلفن همراه را دگرگون خواهد کرد و جای خود را در دنیای تجارت باز خواهد نمود. وی اظهار داشته که «از آن جایی که مصرف کنندگان برای انجام معامله هایشان یا ذخیره اطلاعات شخصیشان به طور روزافزونی بر بهره گیری از تلفن هوشمند تکیه می کنند، یک شیوه اصالت سنجی قابل اعتماد در دستگاه های هوشمند
قابل حمل ضروری به نظر می رسد». با رونمایی از آیفون ۶ و ۶ پلاس در سپتامبر ۲۰۱۴، تاچ آی دی علاوه بر قفل گشایی دستگاه و تأیید هویت برای خریدها از اپ استور، با اپل پی نیز ادغام شد. آیفون ۶اس دارای نسل دوم تاچ آی دی است که دو برابر سریع تر از نسل نخست آن است. تا ژوئن ۲۰۱۷، آیفون های مدل ۶اس، ۶اس پلاس، ۷ و ۷ پلاس و مک بوک پرو ۲۰۱۶ به بعد و آی پد پرو نسل دوم تنها دستگاه های ساخت اپل هستند که تاچ آی دی نسل دوم قرار دارد. در واقع تاچ آی دی نسل دوم چنان سریع دستگاه را قفل گشایی می کرد که این شبهه را پدیدآورده بود که آیا اصلاً اثر انگشت را به درستی می خواند یا خیر. این مشکل با به روزرسانی ای در آی اواس ۱۰ برطرف شد که کاربر را ملزم می ساخت برای رسیدن به صفحه خانه، بایستی حتماً دکمه خانه را فشار دهد. با این حال این تنظیمات در قسمت تنظیمات دستگاه قابل بازگردانی بوده و کاربر می تواند تنها با لمس دکمه خانه به صفحه خانه برود. طبق آمارهای یواس ای ای تا پایان ۲۰۱۵، بیش از ۱ میلیون از اعضایش از تاچ آی دی اپل برای تأیید هویت در اپلیکیشن یواس ای ای بهره می برده اند.یواس ای ای سخت افزار. تاچ آی دی، توکار دکمه خانه ساخته شده و جنس آ
ن نیز یاقوت کبود برش خورده توسط لیزر است که به سادگی خش نمی افتد؛ چراکه در صورت خش افتادن، کار شناسایی اثر انگشت مختل شده و تاچ آی دی از کار خواهد افتاد. تاچ آی دی دارای یک حلقه از جنس فولاد ضدخش است که بتواند انگشت کاربر را بدون فشار دادن دکمه خانه حس کند. چنانچه انگشت کاربر این حلقه را لمس نکند، تاچ آی دی کار نخواهد کرد. همچنین دکمه خانه دیگر مقعر نبوده و یک شکل مربع روی آن چاپ نمی شود. حسگر تاچ آی دی برای شناسایی اثر انگشت کاربر از فناوری حس گنجایشی یا Capacitive Sensing بهره می برد. ضخامت حسگر آن ۱۷۰ میکرون، با وضوح پیکسل بر اینچ ۵۰۰ است. کاربر می تواند از هر جهت که مایل است انگشتش را روی تاچ آی دی بگذارد و تاچ آی دی همچنان قادر است اثر انگشت را بخواند. طبق اظهارات شرکت اپل، تاچ آی دی قادر است لایه های زیرین پوست را نیز بخواند و راه اندازی آن نیز بسیار ساده است و با هر بار بهره گیری سریع تر و بهتر نیز می شود. حسگر تاچ آی دی برای ایجاد «نقشه اثر انگشت»، یک جریان بسیار ضعیف را از لاپوست انگشت فرد عبور می دهد و کاربر قادر است تا ۵ نقشه اثر انگشت را در دستگاه ذخیره کند. امنیت و حریم خصوصی. تاچ آی دی را می توا
ن با گذرواژه دور زد. از این روست که با وجود نوین بودن آن، به طور کلی امنیتی فردی دستگاه را حتی کاهش هم می دهد. اپل اظهار کرده که متوسط امنیت فردی بالا رفته؛ چراکه کاربرانی که تا پیش از تاچ آی دی، گذرواژه ای روی گوشی خود نمی گذاشتند، اکنون کمینه از تاچ آی دی بهره می برند. داده های مرتبط با اثر انگشت روی تراشه اپل آ۷، اپل آ۸، اپل آ۸ایکس، اپل آ۹، آپل آ۹ایکس یا اپل آ۱۰فیوژن تعبیه شده روی دستگاه و نه در سرورهای اپل ذخیره می شوند. در سپتامبر ۲۰۱۳، یک باشگاه هرج ومرج رایانه ای در آلمان اعلام کرد توانسته از سد امنیتی تاچ آی دی بگذرد. سخنگوی این باشگاه گفت: «امیدواریم با این کارمان خیال مردم را دربارهٔ امن نبودن امنیت مبتنی بر زیست سنجشی همچون اثر انگشت راحت کنیم. باعث تاسف ماست که مردم از چیزی که هر روز و همه جا به عنوان یک ردپای امنیتی از خود به جا می گذاردند که حتی قادر به عوض کردن آن هم نیستند، برای حفظ امنیتشان استفاده کنند.» با استفاده از پلی وینیل استات می توان اثر انگشت فرد را کپی برداری کرد. دیگران اما اظهار کرده اند که این روش آن قدرها هم آسان نیست؛ چراکه وقت و کوشش و هزینه بسیاری نیاز دارد؛ می بایست یک نگار
ه با وضوح بالا از اثر انگشت فرد در اختیار باشد، از مواد بسیار ویژه ای بهره برده شود و تجهیزات پیشرفته ای به کار گرفته شود که بسیار نیز زمان بر است. بازخوردها. سازگاری مصرف کنندگان. کوین روز، تحلیلگر، در یک مقاله چاپ "مجله نیویورک" به سال ۲۰۱۳، گفته بود که مصرف کنندگان تمایل چندانی برای بهره گیری از حسگر اثر انگشت نداشته و بیش تر مایلند از گذرواژه استفاده کنند. وی معتقد بود که تنها بازرگانان به صورت سنتی عادت به استفاده از اصالت سنجی زیست شنجشی داشته اند. با این حال آنان نیز معتقدند که تاچ آی دی می تواند بهره گیری از اصالت سنجی با اثر انگشت را در میان توده مردم باب کند. وی همچنین نوشت که اگر اپل اجازه بهره گیری از تاچ آی دی را با توسعه دهندگان اپلیکیشن ها بدهد، آنان نیز می توانند از قابلیت های تاچ آی دی در اپلیکیشن هایشان بهره گیرند. با این حال آژانس امنیت ملی ایالات متحده آمریکا ممکن است همچنان مجوز بهره گیری از تاچ آی دی را به کارکنانش ندهد. مشکلات سخت افزاری. روز همچنین اشاره کرده که حسگرهای سیماس (CMOS) که از آن ها در تاچ آی دی نیز استفاده شده، پس از مدتی مستهلک و غیرقابل بهره گیری می شوند. ممکن است اپل را
هی یافته باشد که این حسگرها را بهتر تولید کند اما چنانچه این حسگرها از کار بیفتند، کاربر مجبور می شود از گذرواژه بهره گیرد که این خود باعث می شود اصالت سنجی با اثر انگشت بار دیگر بلااستفاده شود. روز معتقد است که فناوری مبتنی بر اثر انگشت هنوز ناقص است؛ مثلاً به راحتی هک شده یا اینکه نمی تواند به درستی اثر انگشت را بخواند؛ به ویژه چنانچه انگشت زخمی شده باشد. مشکلات امنیتی. آدریان کینگزلی لادز، نویسنده در زددی نت گفته است که تاچ آی دی می تواند برای زمانی که مشتری دستگاه خود را می آورد مناسب باشد. او معتقد است که شناساگر زیست اندازه گیر تاچ آی دی یک لایه امنیتی اضافه به مشتری ارائه می کند و باعث می شود دیگر دزدیدن گذرواژه بی اثر شود. همچنین کودکان دیگر قادر نخواهند بود هزاران دلار خرید ناخواسته به وسیله آیفون های بزرگ ترهایشان انجام دهند. تاچ آی دی در واقع پاسخ اپل به جرائمی است که همواره با یا در رابطه با آیفون صورت می گیرند و رغبت دزدان آیفون به دزدیدن آن را کاهش می دهد. وی همچنین اشاره کرده که این قابلیت چیزی است که آیفون ۵اس را از ۵سی متمایز می کند. آقای روز نیز معتقد است که تاچ آی دی دزدی آیفون را کاهش خواه
د داد. با این همه، برنت کندی، یک تحلیلگر آسیب شناسی در ستاد آمادگی برای بحران های رایانه ای ایالات متحده آمریکا یا United States Computer Emergency Readiness Team ابراز نگرانی کرده که تاچ آی دی قابل هک شدن است و مردم نباید به این زودی بدان تکیه کنند. "فوربز" به تاریخچه ای از لو رفتن اثر انگشت در گذشته می پردازد و اشاره می کند که اثر انگشت های ذخیره شده روی یک آیفون دزدیده شده ممکن است برای دسترسی بی اجازه مورد استفاده قرار گیرند. با این حال در مقاله فوربز اشاره شده که از آن جا که دستگاه های هویتشناسی زیست شنجشی همچون تاچ آی دی پیش از ورود به بازار مورد آزمایش های فراوان قرار می گیرند، قابل اعتماد هستند. گلکسکی نخستین شرکتی بود که با بهره گیری از تاچ آی دی امکان ارسال و دریافت ایمیل کدگذاری شده را فراهم نمود و از این رو از گونه ای اصالت سنجی چندمرحله ای روی دستگاه های آی اواس بهره برد. این شرکت گفته که کاربران قادرند با تاچ آی دی به ایمیل ها و فایل ها دسترسی داشته باشند. هاگز همچنین بیان کرده که تاچ آی دی به عنوان گونه ای اصالت سنجی چندمرحله ای یا دومرحله ای با ترکیب "چیزی که فرد می داند" (گذرواژه) با «چیزی که
فرد هست» (اثر انگشت) یک لایه امنیتی اضافه ایجاد می کند. طبق گزارش "فوربز" چنانچه اصالت سنجی چندمرلحه ای در دسترس باشد، می توان گفت که امینیت به طور کلی ارتقا یافته است. نگرانی های سازمان های دولتی. ستون نویس "فوربز" اندی گرین برگ گفته که اینکه نقشه های اثر انگشت بر روی دستگاه و نه هیچ سرور رایانش ابری دیگر ذخیره می شود، از نظر امنیتی یک برد به حساب می آید.
جانگ جه-این (، زادهٔ ۶ ژوئن ۱۹۹۱)، همچنین با نام جانگ جین () نیز شناخته می شود، خواننده-ترانه سرای اهل کره جنوبی است که برای صدای منحصر به فرد خود معروف است. جانگ پس از کسب مقام سوم در ریلتی شوی تلویزیونی کره جنوبی، "سوپراستار کی۲"، در سال ۲۰۱۰ به شهرت رسید.
مهد تمدن و گهواره تمدن دو عبارت هستند که برای توصیف مناطقی که تمدن های مختلف در آنها پیدایش یافته اند، استفاده می شوند. این دو عبارت، با اینکه به نظر می رسد مشابه هستند، اما تفاوت های مهمی دارند مهد تمدن به کشوری اشاره دارد که یک تمدن خاص در آن پیدایش یافته و رشد کرده است و همچنان وجود دارد. این عبارت معمولاً برای اشاره به کشورهایی مانند ایران، مصر، یا هند استفاده می شود که در آنها تمدن های مهمی مانند تاریخ ایران باستان، تمدن مصر باستان، یا تمدن یونان باستان شکل گرفته اند از طرف دیگر، گهواره تمدن به چندین کشور یا منطقه اشاره دارد که در آنها تمدن های مختلف پیدایش یافته اند. این عبارت معمولاً برای اشاره به مناطقی مانند تمدن فلات ایران و بین النهرین (منطقه ای که امروزه عراق را در بر می گیرد) استفاده می شود. این مناطق در طول تاریخ مکان پیدایش چندین تمدن بزرگ و مهم بوده اند بنابراین، تفاوت اصلی بین مهد تمدن و گهواره تمدن در تعداد تمدن هایی است که در آنها پیدایش یافته اند. مهد تمدن به معنی کشوری است که در آن یک تمدن خاص پیدایش یافته و همچنان وجود دارد، در حالی که "گهواره تمدن" به معنی چندین کشور یا منطقه است که در
آن چندین تمدن پیدایش یافته اند. گهواره تمدن یا مهد تمدن (به انگلیسی: "Cradle of civilization") به مناطقی از جهان گفته می شود که بر اساس شواهد باستان شناسی محل ظهور و رشد نخستین تمدنها بوده اند. تمدن، که از واژه مدن به معنای شهر گرفته شده است، اساساً به معنی شهرنشین بودن است و ظهور تمدن ارتباطی تنگاتنگی با ظهور شهرها و هنر شهرنشینی دارد. تمدن های اولیه در قاره آسیا و در نزدیکی دره-رودهای بزرگ شکل گرفته اند. بر اساس مقبول ترین نظریه حاضر، چندین گهوارهٔ تمدن مستقل از هم وجود داشته اند، ولی تمدن فلات ایران با ۱۲۰۰۰ هزار سال قدمت و میان رودان در فلات ایران با ۱۰۰۰۰ هزار سال قدمت و تمدن مصر باستان در مجاورت رود نیل ۶۰۲۶ سال قدمت را قدیمی ترین آن ها دانسته اند. نظریه ای دیگر در این مورد بیان می دارد که هلال حاصل خیز در آسیای غربی تنها گهواره تمدن بوده است و دیگر شش تمدن باستان با تأثیر از تمدن میان رودان شکل گرفته اند که براساس پیشینه تاریخی و قدمت ۱۲۰۰۰ هزار ساله تمدن فلات ایران این نظریه صحیح نمی باشد.اینکه تا به چه اندازه بین گهواره های تمدن در آسیای غربی (خاور نزدیک) و آسیای شرقی (خاور دور) ارتباط و تأثیرگذاری و
جود داشته محل مناقشه است. همچنین باور دیگری وجود دارد که تمدن های آمریکای میانه در مکزیک امروزی و نورته چیکو در پروی امروزی به صورت مستقل از تمدن های آسیایی به وجود آمده اند. اصطلاح گهواره تمدن در نوشته های مختلف برای اشاره به مناطق مختلف به ویژه خاور نزدیک باستان، هلال حاصل خیز، آناتولی، شام، و ایران به کار گرفته شده است. در بسیاری موارد از یونان باستان به عنوان «گهواره تمدن غرب» نام برده شده است. دانشمندان امروزه به وجود هفت گهوارهٔ تمدن در سراسر جهان قائل هستند که عبارت اند از: تمدن فلات ایران ، تمدن بین النهرین و هلال حاصل خیز، تمدن رود نیل، تمدن درهٔ سند، تمدن رود زرد، تمدن کارَل-سوپ و تمدن اولمک. پیشینه تاریخی. در حدود ۱۳۰۰۰ سال پیش (Years Ago,13000 YA)، نخستین فرهنگ های نوسنگی کاملاً توسعه یافته متعلق به فازهای نوسنگی پیش از سفال A و دوران نوسنگی پیش از سفال B (۸۰۰۰ تا ۹۶۰۰ سال پیش از کنون، Years Ago, Y.A). در هلال حاصلخیز ظاهر شد و از آنجا به سمت شرق و غرب گسترش یافت. یکی از قابل توجه ترین سکونتگاه های PPNA، اریحا، در فلسطین است که تصور می شود نخستین شهر جهان است (حدود ۱۱۶۰۰ سال پیش مستقر شده و در حدو
د ۹۸۰۰ سال قبل مستحکم شده است). در بین النهرین، همگرایی رودخانه های دجله و فرات، خاک حاصلخیز غنی و منبع آب برای آبیاری ایجاد کرد. تمدن هایی که در اطراف این رودخانه ها پدید آمدند، از نخستین جوامع کشاورزی غیرعشایری یکجانشین شناخته شده هستند. به همین دلیل است که از منطقه هلال حاصلخیز، و به ویژه بین النهرین، اغلب به عنوان مهد تمدن یاد می شود. دوره معروف به دوره عبید (حدود ۸۵۰۰ تا ۵۸۰۰ سال پیش) قدیمی ترین دوره شناخته شده در دشت آبرفتی است، اگرچه به احتمال زیاد دوره های قبلی در زیر آبرفت پنهان بوده است. در دوره عبید بود که حرکت به سوی شهرنشینی آغاز شد. کشاورزی و دامپروری به طور گسترده در جوامع کم تحرک، به ویژه در بین النهرین شمالی انجام می شد و کشاورزی هیدرولیک آبی فشرده در جنوب آغاز شد. در حدود ۸۰۰۰ سال پیش از کنون، سکونتگاه های نوسنگی در سراسر مصر ظاهر می شوند. مطالعات مبتنی بر داده های مورفولوژیکی، ژنتیکی و باستان شناسی این سکونت گاه ها را به مهاجرانی از هلال حاصلخیز در خاور نزدیک نسبت داده اند که در طول انقلاب نوسنگی، به مصر و شمال آفریقا بازگشته اند و کشاورزی را به منطقه آورده اند. تل ال اوئیلی قدیمی ترین مکان
سومری است که در این دوره، حدود ۷۳۰۰ سال پیش، سکونت داشته اند، و قدمت شهر اور نیز برای نخستین بار به پایان این دوره می رسد. در جنوب، دوره عبید از حدود ۸۵۰۰ تا ۵۸۰۰ سال پیش از کنون اتفاق افتاد، زمانی که دوره اوروک جایگزین آن شد. تمدن سومری در دوره بعدی اوروک ۶۰۰۰ تا ۵۱۰۰ سال پیش از کنون (YA) به هم پیوست. این دوره که به نام شهر سومری بنام اوروک نامگذاری شد، شاهد ظهور زندگی شهری در بین النهرین و در مرحله بعدی آن، ظهور تدریجی خط میخی بود. نخستین پیش نوشتار باستانی در این منطقه به حدود ۵۵۰۰ Y.A برمی گردد و قدیمی ترین متون مربوط به ۵۳۰۰ سال پیش است. خط میخی اولیه در ۵۰۰۰ سال پیش ظاهر شد. همچنین در این دوره بود که با رواج مس و مهرهای استوانه ای، نقاشی روی سفال کاهش یافت. شهرهای سومری در دوره اوروک احتمالاً تئوکراتیک بودند و به احتمال زیاد توسط یک کشیش پادشاه (ensi) که توسط شورایی از بزرگان، شامل مردان و زنان کمک می شد، رهبری می شد. کاملاً ممکن است که پانتئون سومری بعداً از این ساختار سیاسی الگوبرداری شده باشد. شبکه های تجاری اوروک شروع به گسترش به سایر بخش های بین النهرین و تا قفقاز شمالی کردند و نشانه های قوی از سا
زمان دهی دولتی و طبقه بندی اجتماعی ظاهر شد که منجر به دوره سلسله اولیه در حدود ۴۹۰۰ سال پیش شد. دوره جمدت نصر که به طور کلی بین ۵۱۰۰ تا ۴۹۰۰ سال قدمت دارد و پس از دوره اوروک، به عنوان یکی از مراحل شکل گیری در توسعه خط میخی شناخته می شود. قدیمی ترین لوح های گلی مربوط به اوروک و مربوط به اواخر هزاره ششم پیش از کنون است، کمی زودتر از دوره جمدت نصر. ظهور تمدن. انقلاب نوسنگی، انقلاب شهری و کالکولیتیک. نخستین نشانه های فرآیندی که منجر به فرهنگ یکجانشینی پس از عصر یخبندان و دوران نوسنگی و عصر برنز می شود را می توان در سرزمین شام ۱۳۰۰۰ تا ۱۴۰۰۰ سال پیش (YA 13000) مشاهده کرد، یعنی زمانی که فرهنگ ناتوفیان یکجانشین شد. و تا ۱۲۰۰۰ سال پیش از کنون به یک جامعه کشاورزی تبدیل شد. اهمیت آب برای حفاظت از عرضه غذای فراوان و پایدار، به دلیل شرایط مساعد برای شکار، ماهیگیری و جمع آوری منابع از جمله غلات، یک اقتصاد طیف گسترده اولیه را ایجاد کرد که باعث ایجاد دهکده های دائمی شد. نخستین سکونتگاه های پیش شهری با چندین هزار سکنه در دوران نوسنگی در ۱۳۰۰۰ سال پیش از کنون پدید آمدند. نخستین شهرهایی که ده ها هزار نفر را در خود جای داده بود
ند، ممفیس و اوروک در ۳۳۰۰ سال پیش بودند (به اندازه های جامعه شهری تاریخی مراجعه کنید). زمان های تاریخی نوشتار جدا از زمان های ماقبل تاریخ به صورت شفاهی مشخص می شوند که «سوابق گذشته برای نفع نسل های آینده نگه داشته شدند» اگر ظهور تمدن همزمان با توسعه نوشتار خارج از پیش نویس در نظر گرفته شود، آن گاه دوران کالکولیتیک خاور نزدیک (دوره انتقالی بین نوسنگی و عصر مفرغ در شش هزار سال پیش و توسعه پیش نویسی در ،هاراپا در دره سند در جنوب آسیا در حدود ۵۳۰۰ سال پیش نخستین رخدادها هستند، پس از آن پیش نویسی چینی به خط استخوان اوراکل تبدیل شد. در غیاب اسناد مکتوب، بیشتر جنبه های ظهور تمدن های اولیه در ارزیابی های باستان شناسی گنجانده شده است که توسعه نهادهای رسمی و فرهنگ مادی را مستند می کند. شیوه زندگی «متمدن» در نهایت با شرایطی مرتبط است که تقریباً منحصراً از کشاورزی فشرده ناشی می شود. گوردون چایلد توسعه تمدن را نتیجه دو انقلاب متوالی تعریف کرد: انقلاب نوسنگی، که باعث توسعه جوامع مستقر شد، و انقلاب شهرنشینی، که تمایل به سکونتگاه های متراکم، گروه های شغلی تخصصی، طبقات اجتماعی، بهره برداری از مازاد، آثار تاریخی، ساختمان های ع
مومی و نوشتن را افزایش داد. با این حال، تعداد کمی از آن شرایط موجود بوده است به عنوان نمونه وجود شهرهای متراکم در پادشاهی قدیم مصر تأیید نشده است و شهرها دارای جمعیت پراکنده در منطقه مایا بودند. اینکاها فاقد نوشتن بودند، اگرچه می توانستند با Quipus که ممکن است کاربردهای ادبی نیز داشته باشد، سوابق خود را حفظ کنند. اغلب معماری سکونت گاهی عشایری مقدم بر هر نشانه ای از سکونت در روستا بود. به عنوان مثال، در لوئیزیانای امروزی، محققان مشخص کرده اند که فرهنگ هایی که عمدتاً عشایری بوده اند در طول نسل ها برای ساختن تپه های خاکی در سکونتگاه های فصلی در ۵۴۰۰ سال پیش سازماندهی شده اند. به جای توالی رویدادها و پیش شرط ها، ظهور تمدن را می توان به عنوان یک فرایند شتاب انگیز فرض کرد که با کشاورزی اولیه آغاز شد و در عصر برنز در شرق به اوج خود رسید. دوران نوسنگی یا عصر حجر متأخر یا نخستین انقلاب کشاورزی. دوره ای از عصر سنگ است که با انقلاب نوسنگی آغاز و به دو دوره تقسیم می شود: انقلاب نوسنگی نامی که بر اتخاذ «یک جانشینی» و «اهلی کردن» (کشاورزی و دامداری) از سوی جوامعی که پیش از آن شکارچی گردآورنده بودند گذارده می شود. در این دو
ران، در برخی نواحی جنوب غرب آسیا (خاورمیانه)، انسان از مرحلهٔ جمع آوری و شکار به مرحلهٔ کشت و اهلی کردن برخی حیوانات مثل بز و گوسفند و همچنین سگ، انتقال یافت. باستان شناسان آغاز این دوره را در حدود ۱۱٬۰۰۰ سال پیش در سرزمین شام دانسته اند. دوران نوسنگی با آغاز دوران مس سنگی (آخرین دورهٔ عصر حجر) در حدود ۴۵۰۰ پ.م. (۶٫۵۰۰ سال پیش) به پایان رسید. تمدن های باستان. تمدن آسیای غربی. در حدود ۱۰٫۲۰۰ سال قبل از میلاد مسیح B.C (برابر با ۱۲۲۰۰ سال پیش از کنون Y.A ,12200 Years Ago) نمونه های دوران نوسنگی متعلق به دوران نوسنگی پیش از سفال الف و دوران نوسنگی پیش از سفال ب (۶۰۰۰تا ۷۶۰۰سال قبل از میلاد مسیح برابر با ۸۰۰۰ تا ۹۷۰۰ سال پیش از کنون) در هلال حاصلخیز به وجود آمدند و از اینجا به طرف شرق و غرب گسترش یافت. تمدن فلات ایران سیر زمانی تاریخ گهواره های تمدن. سیر زمانی زیر جدول زمانی فرهنگ ها را با تاریخ های تقریبی پیدایش تمدن (همان طور که در مقاله مورد بحث قرار گرفت) را برای فرهنگ های اولیه مرتبط با این تمدن های اولیه جدول زمانی در مناطق برجسته نشان می دهد. ذکر این نکته حائز اهمیت است که جدول زمانی نشان دهنده آغاز سکونت ا
نسان، شروع یک گروه قومی خاص، یا توسعه فرهنگ های نوسنگی در این منطقه نیست زیراکه هر یک اغلب به طور قابل توجهی زودتر از ظهور تمدن واقعی درج شده در این جا رخ داده اند. در مورد تمدن دره سند، دوره ای از شهرنشینی و منطقه ای شدن و همزیستی فرهنگ های کشاورزی بومی محلی و هندوآریایی های چوپانی که از آسیای مرکزی آمده بودند، به دنبال داشت. تمدن جیرفت و تمدن آراتا. فرضیهٔ همسانی تمدن باستانی جیرفت با تمدن گمشدهٔ ارته. تمدن باستانی جیرفت (آراتا) برای نخستین بار توسط یک باستان شناس ایرانی به نام یوسف مجیدزاده در سال ۲۰۰۳ با تأکید بر حقایق هنری و معماری این منطقه مطرح شد، به باور یوسف مجیدزاده، ممکن است تمدن جیرفت همان تمدن آراتا باشد. تعداد بسیار زیادی از آثار و گنجینه های ارزشمند تمدن جیرفت به ویژه آثار سنگ صابونی نگاره دار منحصربه فرد طی سال های دهه ۱۳۸۰ خورشیدی به دلیل عدم حفاظت و نبود توجه به این منطقه، غارت شده و از ایران خارج گردیدند. مفهوم ارته. آریاییان ایران و هند به یک آیین کیهانی یا نظام مقدس و قانون ازلی و ابدی تغییرناپذیری اعتقاد داشتند که مفهوم آن با واژهٔ اَرته بیان می شده است. این قانون و آیین ابتدا به اعتقاد
آریاییان نگهبان و حافظ نظم و سامان ستارگان و ماه و خورشید و راهنمای گردش و تعادل آنها در آسمان بود. در زمان های متأخرتر به تدریج از آسمان بر زمین فرود آمد و به نوعی آیین و راه و روش زندگی و نظام اجتماعی و اخلاقی و ذهنی درآمد و بدین سان مفهوم بسیار گسترده ای یافت. هر کاری که موافق و مطابق با اَرته انجام می گرفت، راست برحق و منطبق بر موازین و عدالت بود و معنا و مفهوم عدالت و تعادل و حق و دادگری نیز از آن اراده می شده است. به موجب نظام و قانون ارته می بایست هر چه در جهان است، منظم، بسامان، بی عیب و نقص، زمین و کشورها آباد، آدمیان راستگو، دادگر، وفادار به پیمان، خرسند و شادمان و پر فرزند باشند. از این رو عقیده بر آن بود که هر کس که خود را در مسیر و موافق این قانون اعظم قرار بدهد و مطابق با آن عمل کند، در حمایت آن قرار می گیرد و خدایان آنچه می خواهد به او ارزانی می دارند و اگر این قانون شناخته نشود یا بدان عمل نشود، نظم زندگی و کشور و جهان برهم خواهد خورد و نه تنها در این جهان کیفر در پی دارد بلکه پس از مرگ نیز باعث محروم ماندن از رستگاری خواهدشد. به اعتقاد برخی از محققان مفهوم ارته نزدیک و قرینهٔ واژهٔ دیکه به م
عنای عدالت در یونان است. سنگ نبشته های هخامنشیان. از آن جایی که شکل اوستایی اَرته، اشه است که در متون زرتشتی زیاد بکار رفته است، از اینرو برخی عقیده دارند که ارته در این سنگ نبشته ها، اشاره به مفاهیم دین زرتشتی دارد. مفهوم اَرته در کتیبه های به جا مانده از هخامنشیان با مفهوم ارت در مزدیسنا تفاوت دارد. در این کتیبه ها ارته نام ایزد یا فرشته ای نیست بلکه نام آیین یا دستور یا قانون مقدسی است که مورد احترام و اطاعت آنها بوده است. خشایارشا در سنگ نبشته دیوان که یکی از مهم ترین اسنادی است که تا به حال از تخت جمشید به دست آمده است، می گوید هنگامی که من شاه شدم، در میان این کشورهائی که در بالا نام برده شد، نافرمانانی بود، پس اهورمزدا مرا یاری کرد، بخواست او من آن کشورها را درهم نوردیدم، و به جای خود نشاندم. در بین این کشورها پیش از من جاهایی بود که دیوان را می پرستیدند. پس به فرمان اهورمزدا، من آن پرستش خانه دیوان را برافکندم، و فرمان دادم پرستش دیوان نکنند. هر جا پیش از من دیوان را پرستش می کردند، در آنجا من، اهورمزدا و اَرتَ را با فروتنی ستایش نمودم و آنچه نادرست بود، درست کردم. این کارها که از من سر زد همه به خواس
ت اهورمزدا بود. اهورمزدا مرا یاری کرد تا این کارها را انجام دهم. از آنجائیکه ترجمه کنندگان سنگ نبشتهٔ خشایارشا اَرت را به همان صورت اَرته به زبان ایلامی و بابلی ترجمه کرده اند، چنین می نماید که ارته یک اندیشه و جهان بینی آریایی و ایرانی باشد و در زبان مردمان باستانی دیگر، واژهٔ مناسبی که این معنا را برساند، وجود نداشته است. همان طور در بند هفتم همان سنگ نبشته آمده است که «تو که در آینده خواهی بود اگر فکر کنی که در زندگی خرسند شوم و در هنگام مرگ خجسته (رستگار) باشم آن آئینی که اهورامزدا فرموده احترام بگذار و ارته را با فروتنی اطاعت بکن. مردی که آن قانونی که اهورامزدا برپا فرموده احترام گذارد و اهورامزدا و ارته را با فروتنی پیروی کند، هم در زندگی خرسند شود و هم در هنگام مرگ رستگار می گردد.» از این عبارت ها که خشایارشا آورده کاملاً آشکار است که منظور او از ارته یا قانون ارته همان راه راست و فرمان اهورامزداست. راه و روشی که در برابر و بر ضد ارته قرار دارد درئوگه یا دروغ است که در دورهٔ هخامنشی با معنایی که امروزه ما به این واژه می دهیم و تنها سخن نادرست را اراده می کنیم فرق دارد بدین گونه که دروغ در نزد مردم روزگ
ار هخامنشیان معنا و مفهومی بسیار وسیعی داشته و آن شامل هرگونه کار، سخن و اندیشهٔ پلیدی بوده که بر ضد اصول ارته باشد و نظم راستین جهان و اجتماع را برهم زند. اعتقاد به ارته در بین قبایل هندوایرانی. از عقاید بنیادی که نزد هر دو قوم هند و ایرانی دیده می شود، می توان مفهوم اَرته را ذکر کرد که عبارت از اعتقاد به وجود نظم طبیعی و قاعدهٔ کلی در کارهای جهان است و ظاهراً سرچشمهٔ واقعی اخلاق هم در نزد این دو قوم همین تصور نظم و انضباط کیهانی است. اینکه تعداد زیادی از نام های ایرانی و میتانی و جز آنها با لفظ "رته" و "ارته" ترکیب یافته است، نشان قدمت و اشتراک این مفهوم در نزد آریاها است. ارته نه تنها در میان دو قوم هند و ایرانی بلکه در میان اقوام میتانی نیز یافته می شود و این خود قدمت آن را اثبات می کند. خط سیر زمانی. جدول زمانی زیر خط سیر زمانی فرهنگ ها را همراه با زمان تقریبی پیدایش تمدن ها و فرهنگ های اولیهٔ مرتبط با این تمدن های اولیه (بر اساس مباحث مقاله در ویکی پدیای انگلیسی) در بخش های ویژه نشان می دهد. شایان ذکر است که این جدول زمانی نشان دهندهٔ آغاز سکونت انسانی و آغاز شکل گیری یک گروه قومی مشخص یا توسعهٔ فرهنگ ه
ای نوسنگی در منطقه نیست، که هریک از آن ها غالباً به صورت قابل ملاحظه ای زودتر از پیدایش تمدن به وقوع پیوسته اند. در رابطه با تمدن درهٔ سند، این با دوره ای از شهرنشینی زدایی و منطقه ای شدن و همزیستی فرهنگ محلی مبتنی بر کشاورزی و فرهنگ دامداری محور هندوآریایی های که از آسیای مرکزی بدین منطقه آمده بودند دنبال شد. تاریخ های ذکرشده تقریبی هستند، چرا که توسعهٔ تمدن ها افزایشی بوده و زمان دقیقی که یک تمدن برای هر فرهنگ مشخص آغاز شده است، امری تفسیری است. منابع. codice_1