Payamvdn/NorthPersian_fa_wiki huggingface dataset:
به علت ویران شدن خانه و کاشانه از گرسنگی و سرما مرده اند و کودکانی که بر اثر از دست دادن والدین خود تلف شدند و بالغ بر ۵۰٬۰۰۰ کودک یتیم شدند. افزون بر ارمنی ها ۲۵٬۰۰۰ نفر آشوری در شهر دیاربکر کشته شدند. باید به این رقم عده ای را نیز که به زور از دین برگردانده شده اند اضافه کرد و سفیر فرانسه عدهٔ آنان را به چهل هزار نفر برآورد کرده است. بیش از یکصد هزار ارمنی ساکن ترکیه تنها در سال های ۱۸۹۴ تا ۱۸۹۷ میلادی آن کشور را ترک کردند و به سرزمین قفقاز جنوبی و کشورهای شبه جزیرهٔ بالکان و به ایالات متحدهٔ آمریکا پناهنده شدند. زمامداران تُرک بنا به عادت همیشگی خود نخست وجود کشتارهایی را تکذیب کردند و مدعی شدند که چیزی بجز اغتشاشات نبوده است. لیکن چندی نگذشت که تُرکان و مبرزترین وکلای آنان مجبور شدند در برابر دلایل و مدارک انکارناپذیر مسلم بودن آن اعمال را تأیید کنند. آنگاه تُرکان درصدد برآمدند تا از شدت فاجعه بکاهند، به این بهانه که آن کشتارها چیزی بجز پاسخ دولت به شورش عمومی ارمنیان نبوده است. ویلیام اوارت گلدستون به این تهمت شورش ارمنی ها، در جلسه ای که در چستر برپا بود چنین گفت: در واقع ارمنیان نیز همچون بلغارها در ۱
۸۷۶ میلادی هرجا که توانستند در برابر تجاوزات تُرکان عثمانی دست به مقاومتی نااُمیدانه زدند و بسیاری از آنان قهرمانانه کشته شدند. این مورد به ویژه در جنوب وان پیش آمد که چون ساکنان ارمنی آن مسلح بودند موفق شدند حملات مشترک تُرکان و کُردها را دفع کنند. در زیتون، ارمنیان که به رهبری حزب هنچاک متشکل شده بودند با موفقیت مقاومت کردند و «دژ زیتون» را به تصرف درآوردند. سرانجام دولت عثمانی با تبلیغات خود و با ادامهٔ همان خط مشی که پس از کشتارهای ۱۹۱۵–۱۹۱۶ میلادی نیز در پیش گرفت کوشید تا مسئولیت مطلق این کشتارها را به گردن کُردها بیندازد. در واقع کُردها نقشی بجز دستیاری نداشتند و برنامهٔ آن کشتارها همه توسط دولت عثمانی ریخته شده و به وسیلهٔ توده ها و گروهای مسلح و نیروهای ارتش تُرک که در وان و الازیغ از توپخانه نیز استفاده کردند، اجرا گردید و کُردها تنها به منظور غارتگری به آنان ملحق می شدند. "ای. ج. دیلن" پس از تحقیق که در محل انجام داده است از قول یکی از رؤسای عشایر کُرد نقل می کند که: رابرت گاسکوین-سسیل که در خلال این اوقات به جای آرچیبالد پریمروز معروف به "لرد رزبری" در رأس دولت انگلستان قرار گرفته بود برای مقابله ب
ا این کشتارهای دسته جمعی به قدرت های بزرگ پیشنهاد کرد مشترکاً «دخالت کنند تا سلطان را مجبور سازند دست از این جنایتکاری ها بردارد و اصلاحات موعود را به اجرا درآورد، لیکن پیشنهاد او با بی اعتنایی و عدم تمایل روس ها و آلمان برخورد کرد.شاهزاده "لبانف" وزیر خارجهٔ روسیه با دخالت قدرت های بزرگ به عقیدهٔ او نقص حاکمیت دولت عثمانی بود مخالفت کرد. و این عیناً» نظریه خود دولت عثمانی هم بود که هانری فینو محقق فرانسوی بیان کرده است: آنگاه "گلدستون" و اکثر آزادیخواهان انگلیسی در برابر ضعف و ناتوانی قدرت های بزرگ خواستار دخالت مستقیم انگلستان ولو به تنهایی شدند. لیکن لرد سالیسبوری نپذیرفت که تا به آنجا پیش برود، چون از آن می ترسید که دخالت انگلستان به تنهایی منجر به اتحاد قدرت های دیگر بر ضد او شود و روسیه در سایهٔ این حوادث بر بلغارها مسلط گردد. تسخیر بانک عثمانی. حزب فدراسیون انقلابی ارمنی برای اینکه قدرت های اروپایی را مجبور به مداخله کند تصمیم گرفت تا با یک اقدام جسورانه بانک عثمانی در قسطنطنیه را که از مؤسسات مهم مالی بین المللی در مشرق زمین بود به تصرف درآورد. ویکتور برار می نویسد: در روز چهارشنبه ۲۶ ماه اوت ۱۸۹۶ در
ساعت یک بعدازظهر، ۲۶ نفر ارمنی وابسته به فدراسیون انقلابی ارمنی (داشناکتسوتیون) به فرماندهی "بابکن سیونی"، پس از اینکه نگهبانان بانک عثمانی در قسطنطنیه را به ضرب گلوله از پای درآوردند ساختمان بانک را اشغال کردند. بابکن سیونی در بانک جان باخت و از ان پس آرمن گارو بود که دفاع از ساختمان بانک را دربرابر نیروهای دولتی که می خواستند آن را پس بگیرند رهبری کرد. انقلابیون در همان روز اعلامیه ای خطاب به قدرت های بزرگ اروپایی صادر کردند که در آن گفته بودند: انقلابیون ارمنی چهارده ساعت بر ساختمان بانک مسلط بودند و با مبارزه ای خاطره انگیز حملات نیروهای عثمانی را که برای مقابله با آنان فرستاده شده بودند دفع کردند. سرانجام سفیران قدرت های اروپایی و مدیر کل بانک سِر ادگار وینست (لرد دابرنن) موفق شدند انقلابیون را به تخلیه آنجا وادارند، با وعدهٔ اینکه در مسئلهٔ ارمنستان دخالت کنند و ضمناً سالم رفتن انقلابیون ارمنی به خانه های خود را نیز تضمین کردند. از نتایج تسخیر بانک عثمانی مرگ شاهزاده "لبانف" وزیر خارجهٔ روسیه تزاری بود. این دشمن ارمنستان و ارمنیان برای مذاکراتی با هم قطار اتریشی خود دربارهٔ مسائل سیاسی روز به وین رفته ب
ود. وی در را بازگشت از سفر وقتی تلگراف حاکی از خبر تسخیر بانک عثمانی به وسیله انقلابیون ارمنی را خواند در دم سکته کرد و مُرد. تأثیر ناشی از خواندن این خبر که حادثه ای بس مهم بود و همه سیاست او را تهدید به بطلان می کرد چنان شدید بود که به عمر مردی که از مدت ها پیش بیمار بود پایان داد. یکی دیگر از مهم ترین نتیجهٔ تسخیر بانک عثمانی تدارکات نظامی روسیه بود که دولت پس از وقوع این حادثه گمان می کرد باید به آن دست بزند. "نلدیف" سفیر روسیه در دربار عثمانی برخلاف وزیر خارجهٔ کشور خود همیشه طرفدار دخالت روسیه در مسئلهٔ ارمنستان بود تا جلو این کشتارها را بگیرد. نامبرده به دولت خود گزارش داد که این واقعه حاکی از آن است که حالتی از هرج و مرج در عثمانی برقرار خواهد شد و احتمال قریب به یقین انقلابیون ارمنی در کار تدارک سوء قصدهای مشابهی هستند. در آن اوضاع و احوال دخالت قدرت های بزرگ اروپایی برای حمایت از ملیت های مسیحی و برای حفظ منافع خود به نظر سفیر روسیه اجتناب ناپذیر می آمد. دخالتی به صورت ورود کشتی های جنگی موجود در دریای مدیترانه به درون بغازها که خطر تصفیهٔ امپراتوری عثمانی را نیز در پی داشت. به عقیدهٔ نلدیف صحبت برس
ر این بود که مبادا روسیه دیر برسد و در نتیجه کلید منطقه یعنی تنگهٔ بسفر به دست قدرت های اروپایی دیگر بیفتد. سرانجام نلدیف موفق شد دولت متبوع خود را با نظرات خویش موافق سازد، روسیه کشتی ها خود را در دریای سیاه را مجهز کرد و در شبه جزیرهٔ کریمه به جمع آوری سپاهی برای پیاده کردن در نقاط لازم پرداخت بدین منظور که در صورت دخالت قدرت های بزرگ، که از آن پس تقریباً در مدتی کوتاه اجتناب ناپذیر به نظر می رسید بتواند منافع خود را حفظ کند. سلطان عبدالحمید دوم از این تدارکات آگاه شد، ترسید و عمل زشت کشتار ارمنیان را متوقف نمود لیکن همچنان به اجتناب از اجرای مادهٔ ۶۱ معاهدهٔ برلین ادامه داد. و چنین بود که این نخستین تلاش برای از بین بردن ملت ارمنی به مقیاسی وسیع و با برنامهٔ تدوین شده، با کشتارهای ۱۸۹۴–۱۸۹۶ پایان یافت. ویلیام اوارت گلدستون در ۲۱ سپتامبر ۱۸۹۷ ترازنامه این کشتارها را در این عبارت آورده است:
این صفحه فهرست چیزهایی است که به افتخار لئونارد اویلر نامگذاری شده است. از آنجایی بسیاری از معادلات؛ نظریه ها و توابع مهم ریاضی و فیزیک توسط اویلر کشف شده است به جهت جلوگیری از نامگذاری همه چیز به نام اویلر، بعضی از چیزها را به نام «اولین شخص بعد از اویلر که آن چیز را کشف کرده است» نامگذاری کرده اند.
این صفحه فهرست چیزهایی است که به افتخار کارل فریدریش گاوس (۱۷۷۷–۱۸۵۵) نامگذاری شده اند.
باتری های آلومینیم–هوا گونه ای از پیل های گالوانی اولیه هستند که در آن از واکنش اکسیژن موجود در هوا و آلومینیم، جریان الکتریکی تولید می شود. این نوع از باتری ها دارای توان بالا در جرم کمتر نسبت به پیل های هم نوع خود است. ولتاژ اسمی تولیدی این پیل ۱٫۲ ولت است. البته به دلیل قیمت بالای این نوع باتری ها و همچنین تولید محصولات جانبی در حین انجام واکنش، استفاده از آن چندان عمومیت پیدا نکرده است. واکنش های الکتروشیمیایی. Al + 3OH− → Al(OH)3 + 3e− −1.677 V. O2 + 2H2O + 4e− → 4OH− +0.40 V. باتری های آلومینیوم - هوا (باتری های آل هوا) از واکنش اکسیژن هوا با آلومینیوم برق تولید می کنند. آنها یکی از بالاترین چگالی انرژی را در بین تمام باتری ها دارند، اما به دلیل مشکلات در هزینه بالای آن و حذف محصول جانبی هنگام استفاده از الکترولیت های سنتی، از آنها زیاد استفاده نمی شود. این امر استفاده از آنها را فقط به کاربردهای نظامی محدود کرده است. با این حال، یک وسیله نقلیه الکتریکی با باتری های آلومینیوم تا هشت برابر باتری یون لیتیم با وزن کلی قابل توجهی پتانسیل دارد. باتری های آلومینیوم و هوا سلول های اصلی هستند، به عنوان مثال، غی
ر قابل شارژ هستند. هنگامی که آند آلومینیوم در اثر واکنش با اکسیژن اتمسفر در یک کاتد غوطه ور در الکترولیت پایه آب مصرف شد و اکسید آلومینیوم هیدراته را ایجاد کرد، باتری دیگر برق تولید نمی کند. با این حال، می توان باتری را با آندهای آلومینیوم جدید ساخته شده از بازیافت اکسید آلومینیوم هیدراته، به صورت مکانیکی شارژ کرد. در صورت استفاده گسترده از باتری های آلومینیوم و هوا، چنین بازیافتی ضروری است. چند دهه است که وسایل نقلیه مجهز به آلومینیوم مورد بحث و بررسی قرار گرفته اند. هیبریدیزاسیون هزینه ها را کاهش می دهد و در سال 1989 آزمایش های جاده ای باتری آلومینیوم هوا / سرب اسید هیبریدی در یک وسیله نقلیه الکتریکی گزارش شد. یک مینی ون پلاگین هیبریدی پلاگین آلومینیومی در سال 1990 در انتاریو به نمایش درآمد. در مارس 2013 ، Phinergy نمایش تصویری اتومبیل الکتریکی را با استفاده از سلولهای آلومینیوم هوا با استفاده از کاتد مخصوص و هیدروکسید پتاسیم در 330 کیلومتر رانندگی کرد. در تاریخ 27 مه 2013 ، شبکه خبری اسرائیلی 10 شب اخباری را نشان داد که یک ماشین با باتری Phinergy در عقب قرار دارد و ادعا می کند که برد 2000 کیلومتر (1200 مای
ل) قبل از جایگزینی آندهای آلومینیومی لازم است. الکتروشیمی نیمه واکنش اکسیداسیون آند Al + 3OH−→ Al(OH) 3 + 3e− −2.31 V. نیمه واکنش کاهش کاتد O2+ 2H2O + 4e− → 4OH−+0.40 V. واکنش کل 4Al + 3O2 + 6H2O → 4Al(OH) 3 +2.71 V. اختلاف پتانسیل حدود 1.2 ولت با این واکنش ها ایجاد می شود و در صورت دستیابی به هیدروکسید پتاسیم به عنوان الکترولیت در عمل امکان پذیر است. الکترولیت آب شور تقریباً 0.7 ولت در هر سلول را بدست می آورد. ولتاژ خاص سلول می تواند در وابستگی به ترکیب الکترولیت و همچنین ساختار و مواد کاتد متفاوت باشد. تجاری سازی. آلومینیوم به عنوان "سوخت" وسایل نقلیه توسط یانگ و کنیکل مورد مطالعه قرار گرفته است. در سال 2002 آنها نتیجه گرفتند: سیستم باتری Al / air می تواند انرژی و انرژی کافی برای دامنه های رانندگی و شتاب مشابه اتومبیل های دارای بنزین تولید کند ... هزینه آلومینیوم به عنوان آند تا زمانی که محصول واکنش بازیافت شود می تواند به 1.1 دلار در هر کیلوگرم آمریکا برسد . کل بازده سوخت در طی فرایند چرخه در وسایل نقلیه الکتریکی آلومینیوم / هوا (EVs) می تواند 15% (مرحله فعلی) یا 20% (پیش بینی شده) باشد، قابل مقایسه با وسا
یل نقلیه موتور احتراق داخلی (ICE13%). چگالی انرژی باتری طراحی شده 1300 Wh / kg (موجود) یا 2000 Wh / kg (پیش بینی شده) است. هزینه سیستم باتری انتخاب شده برای ارزیابی 30 دلار / کیلووات (مرحله فعلی) یا 29 دلار / کیلووات آمریکا (پیش بینی شده) است. برای ایجاد باتریهای هوای مناسب برای وسایل نقلیه الکتریکی هنوز مشکلات فنی حل شده است. آندهای ساخته شده از آلومینیوم خالص توسط الکترولیت خورده می شوند ، بنابراین آلومینیوم معمولاً با قلع یا عناصر دیگر آلیاژ می شود. آلومینای هیدراته شده که در اثر واکنش سلول ایجاد می شود ماده ای ژل مانند را در آند تشکیل می دهد و میزان تولید برق را کاهش می دهد. این مسئله ای است که در کار توسعه سلولهای هوای هوایی مورد توجه قرار گرفته است. به عنوان مثال ، افزودنیهایی که آلومینا را بعنوان پودر و نه ژل تشکیل می دهند ، تولید شده اند. کاتدهای هوای مدرن از یک لایه واکنشی از کربن با یک جمع کننده جریان شبکه نیکل ، یک کاتالیزور (به عنوان مثال کبالت) و یک فیلم PTFE آبگریز متخلخل تشکیل شده است که از نشت الکترولیت جلوگیری می کند. اکسیژن موجود در هوا از طریق PTFE عبور کرده و سپس با آب واکنش داده و یون های
هیدروکسید ایجاد می کند. این کاتدها به خوبی کار می کنند اما گران هستند. ماندگاری باتری های سنتی بادی سنتی محدود بود زیرا آلومینیوم در زمان استفاده از باتری با الکترولیت واکنش نشان داد و هیدروژن تولید کرد - اگرچه این امر در طراحی های مدرن دیگر وجود ندارد. با ذخیره الکترولیت در مخزن خارج از باتری و انتقال آن به باتری در صورت نیاز به استفاده، می توان از این مشکل جلوگیری کرد. از این باتری ها می توان به عنوان مثال، به عنوان باتری ذخیره در مراکز تلفن و به عنوان منبع تغذیه پشتیبان استفاده کرد. باتری های آلومینیوم - هوا ممکن است به دلیل داشتن تراکم انرژی بالا ، هزینه کم و فراوانی آلومینیوم، بدون انتشار در محل استفاده (قایق ها و کشتی ها) به یک راه حل موثر برای کاربردهای دریایی تبدیل شوند. Phinergy Marine ، RiAlAiRو چندین شرکت تجاری دیگر در حال کار بر روی برنامه های تجاری و نظامی در محیط دریایی هستند.
مک لارن پی۱ (به انگلیسی: McLaren P1) (با اسم رمز P12) یک خودروی اسپورت پرچمدار است که توسط برند بریتانیایی مک لارن تولید می شود. این خودرو که توسط طراح خودرو آمریکایی فرانک استیفنسون طراحی شده است، دومین خودرو از سری Ultimate مک لارن پس از مک لارن اف۱ است. پی۱ که به عنوان جانشین معنوی اف۱ در نظر گرفته می شود، یکی از نخستین خودروهای اسپورت با عملکرد بالا بود که با فناوری هیبریدی معرفی شد. پورشه ۹۱۸ اسپایدر آغاز به دریافت سفارش های پیش از پی۱ کرده بود و لافراری در کنار آن معرفی شد. نخستین بار به عنوان یک خودروی مفهومی در بیستمین سالگرد اف۱ در نمایشگاه خودروی پاریس ۲۰۱۲ نشان داده شد، پی۱ نخستین نمایش خود را در نمایشگاه بین المللی خودرو ژنو ۲۰۱۳ انجام داد. مانند به اف۱، پی۱ موتور وسط، محور عقب است و دارای فیبر کربن شاسی یکپارچه است. استفنسون الهام بخش قطعات ماشین را از بادبان ماهی که هنگام تعطیلات در میامی دید، گرفت. در مجموع، ۳۷۵ دستگاه تولید شد، با چندین نسخه ویژه مانند پی۱ جی تی آر قانونی غیرجاده ای و پی۱ ال ام در میان سایرین که دوره های تولید کمتری داشتند.
تاکسیکوسینتیک یا تاکسیکوکینتیک ، سینتیک یک ماده شیمیایی در درون بدن موجود زنده و فرایندهای رخ داده برای آن، در نخستین حضور آن ماده در بدن است. تاکسیکوسینتیک، یکی از کاربردهای فارماکوسینتیک در بررسی حیوانات آزمایشگاهی و بررسی سمیتو ماده در بدن آن ها نیز هست. جذب. دستگاه گوارش معمول ترین راه ورود مواد سمی به بدن است و روده باریک مهم ترین محل جذب مواد سمی است. مواد با حلالیت کم یا غیر محلول از جمله ترکیبات ارگانوکلره، تری اکسید آرسنیک و اشکال معدنی مس و سرب و املاح آن ها به میزان ناچیزی از دستگاه گوارش جذب می شود و عمدتاًٌ همراه مدفوع دفع می شود. بعضی از مواد شیمیایی نیز در محیط اسیدی معده به درجاتی تخریب و در نتیجه جذب آن ها کاهش می یابد. ترکیبات سمی از جنس پروتئین مانند ریسین (سم کرچک) به میزان زیاد در معده غیر فعال می شود. ریسین ماده سمی دانه گیاه کرچک ابتدا در سال ۱۹۷۸ در کانون توجه کارشناسان سلاح های بیولوژیک قرار گرفت که در صورت استنشاق یا بلعیدن می تواند مرگبار باشد. این ماده شش هزار بار قوی تر از سیانور است و به عنوان یک سلاح بیولوژیکی به کار گرفته شده است. سم ریسین یک محصول فرعی و جانبی ناشی از تبدیل دا
نه کرچک به روغن کرچک است. این ماده می تواند به صورت پودر، گاز یا محلول در آب باشد. ۵۰۰ میلی گرم از ریسین می تواند یک انسان بالغ را بکشد. این ماده با ورود به داخل سلول، مانع از ساخت پروتئین های موردنیاز سلول شده و موجب مرگ سلول می شود. دستگاه گوارش. البته گاهی اسید معده به عکس موجب افزایش حلالیت یا آزاد شدن ماده سمی از ترکیبات اولیه می شود مثل سم فسفین که با اثر اسید معده روی فسفید (قرص برنج )آزاد شده و موجب مسمومیت می گردد. مکانیزم احتمالی اثر این مواد (فسفین) بازداشتن سیتوکروم اکسیداز و مهار فسفوریلاسیون اکسیداتیو و در نتیجه مرگ سلولی است. بنابراین دستگاههایی که به مقدار اکسیژن بیشتری نیازدارند نسبت به این سم حساس تر و آسیب پذیر تر باشند این ارگان ها عبارتند از مغز، قلب و کبد و کلیه. عده ای از مواد سمی که به روده باریک راه می یابند نیز توسط آنزیم های این قسمت ها به درجاتی تخریب شده یا اینکه فرصت جذب پیدا می کنند. کاهش یا افزایش حرکات دستگاه گوارش در میزان جذب سم تأثیر دارد. دستگاه تنفس. مواد سمی که به صورت گاز، گرد و غبار می باشند از طریق مجاری تنفسی وارد و و به صورت محلول، امکان جذب پیدا می کنند. جذب در تما
م سیستم تنفسی میسر است ولیکن بیشترین جذب در آلوئول های ریه صورت می گیرد. پوست. هرچند پوست با لایه ضخیم کراتین به عنوان سدی در برابر ورود بسیاری از مواد سمی بدن عمل می کند، اما اخیراً مشخس شده است بسیاری از مواد سمی امکان جذب از پوست را دارا هستند. روزهای گرم تابستان عامل مستعد برای جذب پوستی آفت کش ها است. آن دسته از مواد سمی که محلول در روغن هستند نیز جذب آن ها از پوست تسهیل می شود. بعضی از مواد شیمیایی مثل نیکوتین به صورت امولسیون از پوست جذب می شود. مخلوط شدن مواد سمی با ترکیباتی مانند دی متیل سولفوکسید (حلال) نیز مقدار زیادی به جذب مواد از پوست کمک می کند. مواد سمی که به شکل پودر هستند کمتر از پوست جذب می شوند و از موادی پودری که از پوست جذب می شود هیدروکربن های کلردار (آفت کش) است. بسیاری از ترکیبات دارویی و بعضی از مواد سمی از راه تزریق وارد بدن می شود. جذب مواد از طریق تزریق به روش تزریق، خون رسانی محل تزریق و نیز حالت فیزیکی و حلالیت ذاتی ماده سمی در مایعات بدن دارد. توزیع بافتی. ورود ترکیبات مختلف به بافت ها به میزان جریان خون در بافت، توانایی ترکیب برای خروج از دیواره اندوتلیال مویرگ ها و خواص شیمی
فیزیکی آن مانند حلالیت در چربی بستگی دارد. برای نمونه لیندین یک ترکیب ارگانوکلره (ضد شپش) چربی دوست است و به راحتی وارد بافت های چربی شده و برای مدت زیادی در آنجا باقی می ماند. برعکس اتانول محلول در آب است و کمتر در بافت های چربی وارد می گردد. الگوی توزیع و تجمع سموم در بافت های بدن نشان می دهد که کدام بافت بیشتر دچار آسیب شده یا باقی مانده ماده سمی در کدام بافت بیشتر است. البته بالاترین غلظت سم در یک ارگان ضرورتاً با بیشترین ضایعه بافتی در آن همراه نمی باشد از جمله این اعضاء کبد است که به دلیل قرار گرفتن آن در مسیر ورید باب، سموم جذب شده از دستگاه گوارش وارد آن شده و به همین علت در بسیاری از موارد مسمومیت ضایعات کبدی دیده می شود که از جمله تتراکلرور کربن (تتراکلرور کربن به عنوان حلال به ویژه در استخراج مواد چربی و چربی گیری رنگرزی یا استفاده در بعضی از خاموش کننده های حریق) و استامینوفن (مصرف تنها ۲۰ قرص ۵۰۰ میلی گرمی در یک روز می تواند باعث مرگ شود.) به هر طریقی وارد بدن شوند در کبد ایجاد ضایعه می کنند ولیکن کبد قابلیت غیر سمی کردن بسیاری از مواد را داراست. عده ای از مواد سمی به طور انتخابی در بافت های خاصی
تجمع می یابند مانند ید (ضدعفونی کننده ها) در تیروئید و سرب و فلوئور (تفاوت دی کلسیم فسفات آلی و معدنی) در استخوان متابولیسم سم. همه بافت های بدن در کار متابولیسم و سم زدایی یک یا چند ماده سمی دخالت دارند با این حال کبد مهم ترین عضو متابولیزه کننده مواد خارجی و سمی است. سایر اعضاء از جمله کلیه ها، دستگاه گوارش، پوست، قلب و مغز نیز دارای نقش بالایی در این خصوص دارند. کبد برای غیر سمی کردن مواد غنی از آنزیم های غیر اختصاصی است تا بتواند با طیف وسیعی از مواد سمی طبیعی یا ساخت بشر یا ترکیبات مضری که در بدن طی روندهای متابولیکی ایجاد می شود مقابله نماید. مواد مختلف شیمیایی در صورتی که به صورت قطبی و محلول در آب درآیند آسان تر از بدن دفع می شوند بنابراین متابولیسم مواد سمی در کبد به طور اولیه در جهت تبدیل مواد محلول در چربی به مواد محلول در آب است. به این فرایند زیست دگرگونی یا بیوترانسفورماسیون یا عمل غیر سمی کردن (دتوکسیفیکاسیون) می گویند. گاهی این فرایند منجر به ایجاد متابولیت های غیر سمی نمی شود و متابولیت هایی سمی تر از مواد اولیه ایجاد می شود که به آن زیست فعالی می گویند. (متانول --- اسید فرمیک و فرمالدئید::
استامینوفین --- NAPQI:: آفلاتوکسین B1– آفلاتوکسین M1). دفع سم. مواد خارجی از طریق مدفوع، ادرار، عرق، بازدم و شیر از بدن دفع می شوند. مواد نسبتاً غیر محلول مانند ترکیبات ارگانوکلره، تری اکسید آرسنیک، اشکال فلزی مس و سرب و نمک های آن ها به میزان ناچیزی جذب شده و عمدتاً از طریق مدفوع دفع می شود. بسیاری از مواد جذب شده نیز به صورت اولیه و دست نخورده یا پس از متابولیسم به صورت متابولیت از راه های مختلف و بخصوص دستگاه ادراری دفع می شوند. مواد فرار مانند ترکیبات نفتی، اجسام کتونی، فسفر، سیانید و اتانول از راه بازدم خارج می شوند. بعضی از مواد یا متابولیت های آن ها از طریق شیر دفع می شوند، آفلاتوکسین ها، سرب، سلنیوم، گلیکوزین گیاهانی مانند کلم، گلیکوزیدهای قلبی خرزهره، ترکیبات ارگانوکلره، ترکیبات ارگانوفسفات، آرسنیک از این جمله اند. سازوکار سم. اساس عمل بسیاری از مواد سمی هنوز شناخته نشده است. بعضی از سموم با مهار فعالیت یک یا چند آنزیم حیاتی بدن، اثرات سمی خودرا برجای می گذارند. توقف متابولیسم کربوهیدراتها: فلوئورواستات در بدن به فلوئوروسیترات تبدیل شده و این ترکیب با مهار آنزیم اکونیتاز موجب توقف متابولیسم کربوهیدرا
ت و تولید انرژی می شود. مهار سیتوکروم اکسیداز. سیانید نیز با مهار سیتوکروم اکسیداز بکارگیری اکسیژن در داخل سلول را مختل کرده موجب خفگی سلول می شود. مهار آنزیم استیل کولین استراز. ترکیبات ارگانوفسفره و کارباماتها با مهار آنزیم استیل کولین استراز موجب انباشته شدن استیل کولین در پایانه های عصبی شده و ضمن تشدید اثرات کولینرژیکی باعث شکل گیری مسمومیت می گردند. مهار سنتز پروتئین. ریسین که گلیکوپروتئین سمی گیاه کرچک است پس از جذب وارد سلول شده و به عنوان یک مهارکننده قوی سنتز پروتئین موجب مرگ سلول و نکروز بافت می شود. تخریب کننده ویتامین. گیاهان حاوی تیامیناز مانند سرخس عقابی یا دم اسب نیز با تخریب تیامین شرایط کمبود آن را فراهم می نمایند. ترکیب با هموگلوبین. نیتریت پس از ورود به خون با هموگلوبین واکنش داده و موجب شکل گیری مت هموگلوبین می گردد. مت هموگلوبین قادر به انتقال اکسیژن نیست و فقر اکسیژن در سطح سلول و بافت باعث هیپوکسی و آنوکسی می شود. ترکیب مونواکسید کربن با هموگلوبین و ایجاد کربوکسی هموگلوبین به همین منوال است. واسرشتن هموگلوبین. ترکیبات سمی پیاز با واسرشتن هموگلوبین باعث ترسیب و ایجاد اجسام هنز و باعث هم
ولیز داخل و خارج عروقی گلبول قرمز می شوند. باند شدن با کلسیم محلول. اگزالات ها پس از جذب با کلسیم یونیزه باند شده و اگزالات کلسیم نامحلول ایجاد می کنند و هیپوکلسمی و عوارض ناشی از آن شکل می گیرد. جلوگیری از فعال شدن ویتامین ک. وارفارین از فعال شدن ویتامین ک که برای سنتز عوامل انعقادی و پروترومبین است جلوگیری کرده و خونریزی در بافت ها و حفرات بدن می شود. اتصال با اسید نوکلوئیک سلول. آلکالوئیدهای پیرولیزیدینی، آفلاتوکسین ها و ترکیبات سرطان زای گیاه سرخس عقابی با اتصال به اسید نوکلوئیک سلول موجب توقف تقسیم سلول یا تکثیر غیرعادی آن می شوند. انعقاد پروتئین ها یا آسیب به لیپیدهای بافت پوششی. مواد شیمیایی به شدت قلیایی، اسیدی، فنل ها، الکل ها، فرآورده های نفتی و املاح برخی فلزات از این جمله اند.
مادهٔ شیمیایی حالتی از ماده است که ترکیب شیمیایی و ویژگی های ثابتی دارد و نمی توان آن را با روش های فیزیکی بدون شکستن پیوندهای شیمیایی به اجزاء دیگر تجزیه کرد. مادهٔ شیمیایی می تواند یک ماده ساده، ترکیب شیمیایی یا آلیاژ باشد. عنصرهای شیمیایی بسته به تعریف می توانند در این تعریف صدق کنند یا نکنند. به مواد شیمیایی معمولاً نام خالص داده می شود تا آنها را از مخلوط جدا کنند. یک نمونهٔ پرکاربرد از مادهٔ شیمیایی، آب خالص است. ویژگی های آب چه از یک رودخانه به دست آمده باشد یا در آزمایشگاه ساخته شده باشد در هر دو حالت یکسان است و نسبت بین دو مقدار هیدروژن و اکسیژن در آن تغییر نمی کند. از جمله دیگر مواد شیمیایی می توان به الماس (کربن)، طلا، نمک (سدیم کلرید) و شکر (ساکارز) اشاره کرد. ناگفته نماد که در عمل هیچ ماده ای صد در صد خالص نیست و میزان پالودگی شیمیایی به کاربرد آن مادهٔ شیمیایی وابسته است. مواد شیمیایی به شکل جامد، مایع، گاز و پلاسما وجود دارند و می توانند میان این فازها با تغییر در دما یا فشار جابجا شوند. فرم های انرژی مانند نور و گرما، ماده نیستند و در این بحث نمی گنجند. مواد شیمیایی چیست؟. مواد شیمیایی به هر
ماده ای گفته می شود که دارای ترکیب شیمیایی مشخص و خواص معینی است. این مواد می توانند به صورت عناصر خالص مانند اکسیژن (O2) و هیدروژن (H2) یا به صورت ترکیبات شیمیایی مانند آب (H2O) و نمک طعام (NaCl) وجود داشته باشند. مواد شیمیایی بر اساس ترکیب و ساختارشان به دو دسته کلی مواد آلی و مواد غیرآلی تقسیم می شوند. مواد آلی عمدتاً شامل کربن هستند و در موجودات زنده یافت می شوند، مانند قندها، پروتئین ها و چربی ها. مواد غیرآلی معمولاً شامل کربن نیستند و شامل موادی مانند نمک ها، فلزات و مواد معدنی هستند. مواد شیمیایی در بسیاری از فرایندهای طبیعی و صنعتی نقش دارند و کاربردهای گسترده ای در حوزه های مختلف از جمله پزشکی، کشاورزی، صنایع غذایی، و تولیدات صنعتی دارند. فهم و کنترل خواص شیمیایی این مواد برای توسعه فناوری های جدید و بهبود کیفیت زندگی انسان ها بسیار حیاتی است. اهمیت مواد شیمیایی. مواد شیمیایی نقش حیاتی و گسترده ای در زندگی روزمره و صنعت ایفا می کنند. از محصولات بهداشتی و دارویی که سلامت و بهداشت ما را تضمین می کنند گرفته تا مواد اولیه ای که در تولید محصولات مختلف صنعتی مانند پلاستیک ها، رنگ ها، و الیاف نساجی استفاده
می شوند، همگی به مواد شیمیایی وابسته اند. در کشاورزی، کودها و سموم شیمیایی به افزایش تولید محصولات کشاورزی کمک می کنند و در صنایع غذایی، مواد نگهدارنده و افزودنی ها برای حفظ کیفیت و ماندگاری غذاها ضروری هستند. همچنین، در حوزه انرژی، مواد شیمیایی به عنوان سوخت های فسیلی و در فرایندهای تولید انرژی پاک نقش کلیدی دارند. به طور کلی، بدون مواد شیمیایی، بسیاری از نوآوری ها و پیشرفت های صنعتی و تکنولوژیکی که بهبود کیفیت زندگی انسان ها را فراهم کرده اند، غیرممکن می بود. تاریخچه مواد شیمیایی. مواد شیمیایی از آغاز تمدن بشری نقش اساسی در توسعه و پیشرفت جوامع داشته اند. از دوران باستان که انسان ها به کشف و استفاده از مواد طبیعی مانند نمک، گوگرد و زغال سنگ پرداختند، تا عصر مدرن که با بهره گیری از روش های پیشرفته سنتز شیمیایی، ترکیبات پیچیده و جدیدی تولید می شوند، تاریخچه مواد شیمیایی مملو از کشفیات و نوآوری های مهم بوده است. در اواخر قرن هجدهم، ژوزف پروست، شیمی دان فرانسوی، با مطالعه ترکیبات شیمیایی خالص، مفهوم ماده شیمیایی را به طور دقیق تعریف کرد. او به این نتیجه رسید که نسبت عناصر در یک ترکیب شیمیایی خالص همواره ثابت اس
ت؛ نظریه ای که امروزه به نام قانون نسبت های معین شناخته می شود. این کشف اساسی مسیر توسعه شیمی مدرن را هموار کرد. با پیشرفت روش های سنتز شیمیایی، به ویژه در حوزه شیمی آلی، و کشف بسیاری از عناصر شیمیایی، تکنیک های جدید تجزیه شیمیایی به کار گرفته شدند. این تکنیک ها که برای جداسازی و تصفیه عناصر و ترکیبات از مواد شیمیایی مورد استفاده قرار می گرفتند، منجر به پیشرفت های قابل توجهی در علوم شیمی شدند. انواع مواد شیمیایی. معمولا مواد شیمیایی به دو دسته اصلی تقسیم می شوند. مواد آلی و غیرآلی. مواد آلی: مواد آلی عمدتاً شامل کربن هستند و معمولاً در موجودات زنده یافت می شوند. این مواد شامل ترکیباتی هستند که حاوی پیوندهای کربن-هیدروژن هستند. مثال هایی از مواد آلی عبارتند از: مواد غیرآلی: مواد غیرآلی معمولاً شامل کربن نیستند و شامل موادی مانند نمک ها، فلزات و مواد معدنی هستند. این مواد اغلب از منابع غیرزنده مانند زمین به دست می آیند. مثال هایی از مواد غیرآلی عبارتند از: مواد خالص و ترکیبی. مواد خالص: مواد خالص تنها شامل یک نوع مولکول یا اتم هستند و خواص فیزیکی و شیمیایی ثابتی دارند. این مواد می توانند به صورت عنصر یا ترکیب ب