Payamvdn/NorthPersian_fa_wiki huggingface dataset:
قدی نام روستایی درداغستان است. روستایی زیبا و کوهستانی که در ارتفاع ۲۰۷۵ متری قلهٔ زنجیره رشته کوه قفقاز واقع شده است. این روستا مابین دو تپهٔ بلند قرار دارد. جمعیت. جمعیت آن ۷۵۷ نفر (۱۲۰ خانوار) است که از اهل سنت هستند. شغل عمدهٔ مردم روستا کشاورز است. تاریخچه. روستای قدی دارای تاریخ غنی است که با تاریخ خونزاخ باستانی پیوند تنگاتنگی دارد. منطقه ای که قدی در آن قرار دارد معمولا "اوقراتل" نامیده می شود و در محل اتصال مرزهای مدرن گرجستان، چچن و داغستان قرار دارد. انکراتل شامل اراضی روستاهای کدی، ساسیتلی، سیلدی، گاکو، مترادا، خوارشینی پایین، خوارشینی بالا، تسیخالاخ و خوشت است و با قضاوت بر اساس داده های تاریخی متعدد و افسانه های محلی، قدی همواره در میان این 9 روستا جایگاه اول را به خود اختصاص داده است. . مکانی که این روستا در آن قرار دارد زیباترین و راحت ترین مکان برای زندگی به حساب می آید. احتمالاً به همین دلیل است که اعضای خاندان خونزاخ که زمانی از خونزاخ به اینجا نقل مکان کرده اند، این دشت را در میان کوه های مرتفع با چمن زارهای کوهستانی و راه های ارتباطی مناسب با گوشه های دور و نزدیک کوه های قفقاز انتخاب کردن
د. محل اقامت. گوشت، پنیر و کره از قدی همیشه در سراسر ولسوالی معروف بوده است، جاده ای باستانی از میان کوه ها و دره های این روستا می گذشت و خونزاخ را به بخش کوهستانی چچن که برای مدت طولانی تحت فرمان او بود، متصل می کرد.از سواحل چنتی آرگون و شارو ارگون در امتداد مسیر خشلدیاخک، راه دامداری و کاروانی از گذرگاه یاگودک (2952 متر) به داغستان منتهی می شد. قبلاً در نیمه دوم قرن نهم ، همانطور که ابن روستا گزارش می دهد ، جاده ای وجود داشت که از قلمرو چچن و اینگوشیت مدرن می گذشت و در طول آن ارتباط بین آواریا و آلانیا انجام می شد. در سال 943، همانطور که از متن المسعودی می توان دید، بین حاکمان نشسته در کوهستان خنزاخ و پادشاهان آلانیا، که اتفاقاً از قرن هشتم تا سال 932 به ارتدکس اعتقاد داشتند، "پیوندهای زناشویی وجود داشت. چون هر کدام با خواهر دیگری ازدواج کردند».
رِنتسو چِزانا (؛ ؛ ، رم – ، هالیوود) بازیگر، آهنگساز، ترانه سرا و نویسندهٔ اهل ایتالیا بود. از فیلم ها یا برنامه های تلویزیونی که وی در آن نقش داشته است، می توان به هانیبال، آنای بروکلین اشاره کرد. وی نوهٔ جیان چزانا، ناشر یکی از بزرگترین روزنامه های رم بود. در سال ۱۹۲۹ میلادی به عنوان یک فیلمنامه نویس، برای تطبیق یک فیلم ناطق متعلق به مترو گلدوین مایر برای مخاطبان ایتالیایی، به آمریکا مهاجرت کرد. پس از یک تلاش ناموفق در تبدیل شدن به یک ستاره سینما، در رادیو سان فرانسیسکو آغاز به کار کرد، سپس مدیر تبلیغات برای یک نوع شراب برجستهٔ ایتالیایی در ایالات متحده شد، و در نهایت آژانس تبلیغاتی خود را گشود. او در پی همکاری با دوست دوران کودکی اش روبرتو روسلینی در نوشتن فیلم نامهٔ استرومبولی به ایتالیا رفت و پس از آن برای بازی در فیلمی از هالیود در سال ۱۹۴۹ میلادی به آمریکا بازگشت.
هانس روبرت یاوس (به انگلیسی Hans Robert Jauss به آلمانی Hans Robert Jauß) (زاده ۲۱ دسامبر ۱۹۲۱ گوپینگن، وورتمبرگ - درگذشته ۱ مارس ۱۹۹۷ کنستانس) یک چهره دانشگاهی آلمانی و مبدع نظریه دریافت است که به خاطر تلاش هایش در زمینه نظریه پذیرش و بررسی ادبیات فرانسه در سده های میانه و نیز دوران مدرن معروف است. خانواده و جوانی. حرفه اجدادی خانواده او معلم و پس زمینه دینی وی پیتیسم بود. یاوس بین سال های ۱۹۳۲ تا ۱۹۳۹ در ایلینگن و گایزلینگن به مدرسه عالی علوم رفت و سربازی خود را در جنگ جهانگیر دوم سپری کرد که باعث شد دو سال زمستان را به عنوان عضو اس اس (SS-NR 401 359) و وافن اس اس در جبهه روسیه سپری کند. در سال ۱۹۴۲ او عضو هنگ داوطلبان هلندی اساس شد، در سال ۱۹۴۳ رهبر ارشد حمله هنگ یازدهم داوطلبان هلندی شد، در سال ۱۹۴۴ سروان ذخیره اس اس شد و پس از آن عضو هنگ شارلمانی شد. تا سال ۱۹۹۵ کسی نمی دانست که یاوس در وافن اس اس خدمت کرده است و ارل جفری ریچاردز این واقعیت را علنی کرد و باعث ایجاد بحث داغی بین او و طرفداران یاوس یعنی مشاییل نیرلیش و کارلهاینتس اشتیرله در برنامه رادیوی فرانکفورت شد. ریچاردز می گوید اسنادی دارد که نشان می
دهد یاوس پس از جنگ در پی پنهان کردن آثار مشارکت خود در اس اس بوده است و حتی عناصری در فلسفه او هست (نظیر دیگربودگی و گذشتهٔ ادبیات) که نشان می دهد یاوس می خواسته عناصری را از زندگی نامهٔ خود بیرون بکشد و مخفی کند. شاگرد او هانس اولریش گمبرشت می گوید او مسئلهٔ عضویتش در اس اس تا سال ۴۵ و اسارتش تا سال ۴۸ را روشن نکرده است و او جزو کسانی است که به جهت کم جراتی بار «دوران هراس آور» را به نسل بعدی منتقل کرده اند. مطالعات. در سال ۱۹۴۴ ترم اول مطالعات دانشگاهی خود را در پراگ اشغال شده آغاز و تکمیل کرد. در سن بیست و هفت سالگی در نوامبر ۱۹۴۸ در هایدلبرگ پس از آزادی از اسارت جنگی رو به مطالعه زبان شناسی رومی، فلسفه، تاریخ و ادبیات و زبان آلمانی آورد. معلمانش در آن زمان هایدگر و گادامر بودند که بر اندیشه او اثر گذاشتند. او تا سال ۱۹۵۴ در این منطقه ماند و سفرهایی با هدف مطالعه به پاریس و پروجا انجام داد. در سال ۱۹۵۲ که در دانشگاه هایدلبرگ مشغول مطالعه دکترا بود موضوع گذشته و حال، زمان و خاطره موضوع اصلی تحقیقات او بودند. پایان نامه او که تحت نظر گرهارد هس زبان شناس انجام شد "بررسی زمان و خاطره در رمان در جستجوی زمان از
دست رفته پروست " نام داشت و در سال ۱۹۵۷، با رساله "تحقیقاتی بر شعر حیوانات در سده های میانه" استادیاری زبان شناسی رومی را در دانشگاه هایدلبرگ به دست آورد. آغاز به کار. در سال ۱۹۵۹ اولین تدریس خود را به عنوان استادیار و مدیر سمینار زبان های رومی دانشگاه مونستر در وستفالن انجام داد. در سال ۱۹۶۱ به دانشگاه گیسن رفت تا به عنوان استاد تمام برنامه سمینار زبان رومی را تدوین کند. در این دوران (۱۹۵۹–۱۹۶۲) بود که به کمک اریش کوهلر مجموعه ای از متون قرون وسطی را به نام "نمایی کلی از ادبیات رومی قرون وسطی تدوین کرد. او در سال ۱۹۶۳ با کمک هانس بلومنبرگ و کلمنس هزلهاوس اهل گیسن و ولفگانگ ایزر اهل ورتسبورگ گروه پژوهشی مطالعات شعر و هرمنوتیک را راه اندازی کرد. در سال ۱۹۶۶ دانشگاه کنستانس به عنوان بخشی از اصلاحات سیستم دانشگاهی آلمان تأسیس شد و معلم یاوس، گرهارد هس، او را به عضویت در هیئت علمی آن دعوت نمود. این دانشگاه با موسسات دیگر فرق بسیاری داشت و ساختاری ترکیبی و بینارشته ای را انتخاب کرده بود و در راستای دست یافتن به این هدف بر اساس اصل هومبولت برای توسعه آموزش و تحقیقات "واحدهای آموزش و پژوهش" تشکیل داد. یاوس هم زمان
در کمیته های متعددی کار می کرد و "حوزه " مطالعات ادبی را در این دانشگاه راه اندازی کرد که در آن زمان کار جدید بود ولی کمی بعد در سراسر آلمان از وی تقلید کردند. پنج استاد هر کدام در حوزه یک زبان کرسی های هیئت علمی این دانشگاه را بین خود تقسیم کردند: ولفگانگ ایزر (انگلیسی) ولفگانگ پرایسندانتز (آلمانی) مانفرد فورمان (لاتین) یاوس (رومی) یوری اشتریدتر (اسلاوی) و این جمع کمی بعد به "مکتب کنستانس" نام بردار شد. یاوس در نطق افتتاحیه خود در سال ۱۹۶۷ مقاله ای به نام "تاریخ ادبیات چالشی در برابر نظریه ادبی" ارائه داد که می گفت باید رویکرد جدیدی در مطالعات ادبی به کار ببندیم. سال ها بعد این اتفاق افتاد و باعث شکل گیری بحث های شدیدی در میان منتقدان و موافقان شد. یاوس درا ین سال ها استاد مهمان دانشگاه های بسیاری بود: دانشگاه زوریخ (زمستان ۱۹۶۷–۱۹۶۸) دانشگاه آزاد برلین (ترم زمستان ۱۹۶۸–۱۹۶۹) دانشگاه کلمبیا در نیویورک (پاییز ۱۹۷۳) دانشگاه ییل، نیوهیون (یک بار در بهار سال ۱۹۷۶؛ پیشنهاد بعدی را در در سال ۱۹۷۷ رد کرد) دانشگاه سوربن (منطقه ۶ پاریس، ترم زمستان ۱۹۷۸) دانشگاه لوون (Franqui-Professur، ۱۹۸۲) دانشگاه کالیفرنیا، برکلی
(بهار ۱۹۸۲) دانشگاه کالیفرنیا (۱۹۸۵) دانشگاه پرینستون (استاد مدعو ویتنی اوتس، فوریه ۱۹۸۶) دانشگاه ویسکانسین-مدیسون (Brittingham استاد مدعو زبان انگلیسی، مارس ۱۹۸۶). مبحث تئوریک. رویکرد یاوس مشتق از هرمنوتیک گادامر است و در مقاله «به سوی زیباشناسی دریافت» بر اساس هرمنوتیک گادامر برای بررسی هر اثر سه عنصر را لازم می داند: او با این روش در پی روشی برای متن خواندن است، که در خود غور کند و منحصر به فرد بودن و نوآور بودن هر اثری را نشان بدهد. افتخارات. یاوس در سال ۱۹۸۰ عضو از آکامی علوم هایدلبرگ و آکادمی علوم لینچی ایتالیا شد. پس از بازنشستگی در تاریخ ۱ آوریل ۱۹۸۷ تا زمان مرگ در سال ۱۹۹۷ به عنوان به عنوان استاد در نزدیکی دانشگاه کنستانس زندگی می کرد. کتاب ها. از وی تاکنون کتابی به فارسی ترجمه نشده است.
برونو اشلاینشتاین (؛ – ) یک هنرپیشه، موسیقی دان و نقاش اهل آلمان بود. وی بین سال های ۱۹۷۴ تا ۱۹۷۷ میلادی فعالیت می کرد. از فیلم ها یا برنامه های تلویزیونی که وی در آن نقش داشته است می توان به "معمای کاسپار هاوزر" و "اشتروشک" هر دو اثر ورنر هرتسوک اشاره کرد.
کیت فاولر (؛ زادهٔ ۲۳ فوریه ۱۹۳۹) یک کارگردان تئاتر و تهیه کننده اهل ایالات متحده آمریکا است. از اجراهای او می توان به اجرای "ویتسک" اثر گئورگ بوشنر در سال ۱۹۹۷ اشاره کرد.
ویتسک فیلمی در ژانر درام به کارگردانی ورنر هرتسوک است که در سال ۱۹۷۹ منتشر شد. این فیلم اقتباسی از نمایش نامه ناتمام "ویتسک" اثر گئورگ بوشنر است که اولین بار، ۱۹۱۳ روی صحنه رفت. از بازیگران آن می توان به کلاوس کینسکی اشاره کرد.
وُیتسک نمایش نامه ای است نوشته گئورگ بوشنر که با مرگ او ناتمام ماند و بعدها توسط ویراستاران، نویسندگان و مترجمان کامل شد. این نمایش به یکی از تاثیرگذارترین و پر اجراترین نمایش نامه های آلمانی تبدیل شده است. از روی این نمایش نامه، دو فیلم "ویتسک" به کارگردانی ورنر هرتسوک و "ویتسک" اثر یانوش سس ساخته شده است. همچنین داریوش مهرجویی فیلم پستچی (۱۳۵۱) را با اقتباس از این اثر ساخت.
یانوش ساس (؛ زادهٔ ) یک کارگردان، و فیلم نامه نویس اهل مجارستان است. از فیلم های او می توان به "ویتسک" اشاره کرد.
آرشام (به ؛ نویسه گردانی: Aršāma؛ زبان یونانی باستان: ؛ نویسه گردانی: Arsames)، ساتراپ کیلیکیه در ۳۳۴/۳ پ.م. بود، که در این سمت جانشین مزدایه شد. او در نبرد گرانیک که در آن با سواره نظام خود در جناح چپ، همراه با آرسیتس ساتراپ فریگیه هلسپونت و پافلاگونیا و ممنون رودسی شرکت کرد. او توانست از آن نبرد جان سالم به در ببرد و به پایتخت کیلیکیه طرسوس بگریزد. در آنجا او در حال برنامه ریزی یک سیاست زمین سوخته بر اساس سیاست ممنون بود که باعث شد سربازان بومی کیلیکیایی پست های خود را رها کنند. او همچنین تصمیم گرفت طرسوس را با خاک یکسان کند تا به دست اسکندر نیفتد، اما با ورود سریع پارمنیون با واحدهای زرهی سبک که شهر را تصرف کردند، از انجام این کار جلوگیری شد. پس از آن، آرسامس نزد داریوش که در این زمان در سوریه بود گریخت. او در نبرد ایسوس (ترکیه امروزی) در سال ۳۳۳ پیش از میلاد کشته شد. جانشین او بالاکروس، محافظ اسکندر مقدونی بود که ساتراپ هلنیستی کیلیکیه شد.
دانشگاه پاریس نانتر یک دانشگاه تحقیقاتی دولتی است که در حومه غربی نانتر (منطقه تجاری پاریس) فرانسه واقع شده است. این دانشگاه یکی از معتبرترین دانشگاه های فرانسه در زمینه های حقوق، علوم انسانی، علوم سیاسی، علوم اجتماعی و اقتصاد است. دانشگاه نانتر پاریس در سال ۱۹۶۴ در حومه پاریس، با هدف گسترش دانشگاه سوربن و برپایه مدل دانشگاه های آمریکایی ساخته شد. نیکلا سارکوزی رئیس جمهور پیشین فرانسه از دانش آموختگان این دانشگاه است.
یک موش خرما دوست دارد چه قدر چوب بتراشد () فیلمی در ژانر مستند به کارگردانی ورنر هرتسوک است که در سال ۱۹۷۷ منتشر شد. عنوان فیلم از یک زبان-پیچان گرفته شده که بر واج آرایی دبلیو (W) و چ (CH) تاکید دارد و شکل کامل آن به این صورت: است.
مکاتبه فیلمی به کارگردانی جوزپه تورناتوره و محصول سال ۲۰۱۶ میلادی است. از بازیگران آن می توان جرمی آیرونز، اولگا کوریلنکو، پائولو کالابرزی و شانا مک دونالد را نام برد. موسیقی فیلم ساختهٔ انیو موریکونه است.
آینده معلول () فیلمی در ژانر مستند به کارگردانی ورنر هرتسوک است که در سال ۱۹۷۱ منتشر شد. از بازیگران آن می توان به ورنر هرتسوک اشاره کرد.
سرخوشی بزرگ اشتاینر نجار () فیلمی در ژانر مستند به کارگردانی ورنر هرتسوک است که در سال ۱۹۷۴ منتشر شد. از بازیگران آن می توان به ورنر هرتسوک اشاره کرد.
شیخ سعید پیران (به کردی کرمانجی: Şêx Seîd; حدود ۱۸۶۵ – ۲۹ ژوئن ۱۹۲۵) یک رهبر مذهبی مردم زازا، از شیوخ برجستهٔ نقشبندیه و رهبر شورش شیخ سعید بود. او حدود سال ۱۸۶۵ در خِنس یا پالو در خانواده ای بانفوذ از طریقت نقشبندیه زاده شد، جایی که پدربزرگش یکی از شیخ های بانفوذ بود. شیخ سعید علوم دینی را در مدرسهٔ پدرش، شیخ محمود فوزی، و نیز نزد چندین عالم اسلامی در منطقه فراگرفت. سپس در خانقاهی که پدربزرگش شیخ علی بنیان نهاده بود، فعالیت کرد. پدربزرگش رهبر محترم جامعهٔ دینی بود و آرامگاهش زیارتگاه هزاران نفر به شمار می رفت. پس از درگذشت پدرش، شیخ محمود، او ریاست جامعهٔ دینی را برعهده گرفت. در سال ۱۹۰۷ به استان های شرقی همسایه سفر کرد و با افسران سواره نظام حمیدیه ارتباط برقرار نمود. زندگی اولیه. شیخ سعید حدود سال ۱۸۶۵ در خِنس یا پالو در خانواده ای زازایی و سنی زاده شد. پدرش شیخ محمود فوزی و مادرش گوله خانم نام داشتند. پس از تحصیل در چندین مدرسهٔ دینی در پالو، الازیغ، دیاربکر و موش، پس از مرگ پدرش به رهبری نقشبندیه رسید. شیخ سعید افزون بر زازاکی، به کرمانجی، ترکی استانبولی، عربی و فارسی نیز تسلط داشت. پس از مهاجرت پدرش از
پالو به خِنس، او نیز در آنجا ساکن شد. در جریان جنگ جهانی اول، به دلیل جنگ ارمنستان و ترکیه و پیشروی امپراتوری روسیه به منطقه آناتولی شرقی مجبور شد به ناحیهٔ دجله برود و پس از جنگ در خِنس ساکن شد. شیخ سعید با آمینه خانم ازدواج کرد. آمینه خانم در مهاجرت خانواده از خِنس به دجله به دلیل جنگ روسیه و عثمانی (۱۸۷۷–۱۸۷۸) بیمار شد و درگذشت. پس از مرگ همسر نخستش، شیخ سعید با فاطمه خانم، خواهر خالد بیگ جبران، یکی از رهبران سواره نظام حمیدیه، ازدواج کرد. گولو خانم، دیگر خواهر خالد بیگ، با سرگرد قاسم آتاچ ازدواج کرده بود که پس از سرکوب شورش به خیانت علیه شیخ سعید متهم شد. شیخ سعید با فاطمه خانم صاحب ده فرزند شد، پنج پسر و پنج دختر. نوه اش، علی رضا افندی، در سال ۱۹۷۳ به عنوان نمایندهٔ مستقل از ارزروم وارد مجلس ملی کبیر ترکیه شد. انجمن آزادی کردستان. فرقه آزادی که رسماً «انجمن آزادی کردها» و سپس «انجمن استقلال کردها» نامیده شد، یک سازمان مخفی کردی بود که در پی استقلال کردستان در همهٔ بخش ها بود. دربارهٔ تاریخ بنیان گذاری آزادی روایت های گوناگونی هست، از جمله ۱۹۲۱، ۱۹۲۲ و ۱۹۲۳. در سال ۱۹۲۳، یوسف ضیا بیگ از شیخ سعید خواست به
سازمان مخفی کردها، یعنی آزادی، بپیوندد. او پس از آن که ضیا بیگ و خالد بیگ جبران همراه ۲۱ عضو دیگر به گزارش یوروک ها دستگیر شدند، به رهبری آزادی رسید. در نخستین کنگرهٔ عمومی آزادی در سال ۱۹۲۴، که چند فرمانده از سواره نظام حمیدیه و نیز شیخ سعید در آن شرکت داشتند، تصمیم گرفته شد که کردها علیه کمالیسم سکولار ترکیه نوپا شورش کنند. آزادی به نیروی اصلی شورش شیخ سعید بدل شد که در فوریهٔ ۱۹۲۵ در دجله آغاز شد و به زودی تا پیرامون دیاربکر گسترش یافت. شورش. پیش از شورش شیخ سعید، پاشاهای برجستهٔ جنگ استقلال ترکیه از سیاست ضدمذهبی و خودکامهٔ دولت مصطفی کمال آتاترک نگران بودند و به همین دلیل در ۱۷ نوامبر ۱۹۲۴، فرقه ترقی پرور جمهوری خواه (TCF)، نخستین حزب مخالف در تاریخ جمهوری، تأسیس شد. اجماع کلی وجود داشت که اقدامات آتاترک علیه دین است. در اساسنامهٔ حزب به رهبری کاظم کارابکیر آمده بود: «این حزب سیاسی به باورها و اندیشه های دینی احترام می گذارد.» یکی از مسئولان حزب، فتحی بیگ، گفت: «اعضای TCF مذهبی اند. CHF با دین درافتاده است، ما دین را نجات خواهیم داد و از آن پاسداری خواهیم کرد.» دو هفته پیش از واقعهٔ شیخ سعید، در اواخر ژا
نویهٔ ۱۹۲۵، ضیاءالدین افندی نمایندهٔ TCF از ارزروم در مجلس ملی کبیر ترکیه با انتقاد شدید از اقدامات حزب حاکم CHF گفت که «نوسازی» موجب رواج «عیش و نوش» (مستی)، افزایش روسپی گری، از دست رفتن عفت زنان مسلمان و از همه مهم تر بی اعتنایی و بی حرمتی به آداب دینی شده است. نیروهای آزادی به رهبری خالد بیگ جبران عمدتاً متشکل از اعضای پیشین سواره نظام حمیدیه در دوران عثمانی بودند، یک تشکیلات قبیله ای شبه نظامی کردی که در زمان سلطان عبدالحمید دوم برای مقابله با ارمنی ها و گاه برای مهار علویان شکل گرفت. به روایت شماری از تاریخ نگاران، علت اصلی بروز شورش، نارضایتی اقشار گوناگون جامعهٔ ترکیه از الغای خلافت عثمانی به دست مجلس ملی کبیر ترکیه در ۳ مارس ۱۹۲۴ بود. بر پایهٔ گزارش های اطلاعاتی بریتانیا، افسران آزادی ۱۱ شکایت اساسی داشتند. افزون برخواسته های فرهنگی کردی و شکایت از بدرفتاری ترک ها، در این فهرست بیم از اخراج دسته جمعی کردها از کشور نیز آمده بود. همچنین ناراحتی از این که نام کردستان در نقشه ها نیامده، محدودیت ها بر آموزش کردی کرمانجی، و اعتراض به بهره کشی اقتصادی ترک ها از مناطق کردنشین به زیان کردها ذکر شده بود. این ش
ورش با قیام کوچک تر و ناموفق تر شورش بیت الشباب در سپتامبر ۱۹۲۴، به رهبری جبران و احسان نوری پاشا به دستور ضیا یوسف بیگ عضو برجستهٔ آزادی، مقدمه چینی شد. این قیام سرکوب شد و رهبرانش جبران و ضیا یوسف بیگ دستگیر و در بدلیس محاکمهٔ نظامی شدند. آزادی به نیروی اصلی شورش شیخ سعید بدل شد که در فوریهٔ ۱۹۲۵ از دجله آغاز شد و به سرعت تا پیرامون دیاربکر گسترش یافت. در ۱۹۲۴، ضیا یوسف دستگیر شد. او اعتراف کرد که شیخ سعید همراه با خالد بیگ جبران، حالیت حسنانی و حاجی موسی در سازمان آزادی فعال بوده اند. شیخ سعید با سفر به نزد طوایف استان های شرقی تبلیغ می کرد که کمالیست ها و مصطفی کمال آتاترک بی دین اند، اسلام، ازدواج، عفت، ناموس و قرآن با قوانین جدید از میان خواهد رفت و بزرگان و امامان یا کشته یا تبعید خواهند شد. شیخ سعید همهٔ مسلمانان ترکیه را به پیوستن به شورش فراخواند. قبایلی که واقعاً شرکت کردند بیشتر کُرد بودند. کردهای «خورمک» و «هرکی»، دو قبیلهٔ کرد-قزلباش، فعال ترین مخالفان شورش بودند که تجربهٔ رویارویی با دولت ترکیه را داشتند. آزادی و چند افسر عثمانی از شورش پشتیبانی کردند. رابرت اولسون با بررسی منابع گوناگون شمار ش
ورشیان را حدود ۱۵ هزار نفر برآورد کرده است. مردان خالد بیگ، شوهرخواهر شیخ سعید، گفتند که به جامعه ملل اطلاع خواهند داد که نیروی نظامی دولتی در منطقه نیست و به آسانی می توان منطقه را گرفت. او فتوی شورش علیه جمهوری و اصلاحات صادر کرد و نوشت جان و مال کسانی که از اصلاحات پشتیبانی کنند حلال است. او فتوا را برای بزرگان قبایل فرستاد. قبیلهٔ خورمکی در وارتو اعلام کرد که از قیام پیروی نمی کنند زیرا طرفدار دولت اند. هنگامی که از شیخ سعید برای ادای شهادت در دادگاه نظامی بدلیس دعوت شد، به سبب کهولت و بیماری نرفت و شهادتش در خِنس گرفته شد. پس از حدود یک ماه رفت وآمد در مناطق دیاربکر، بینگول، ارگانی و گنچ، در ۱۳ فوریهٔ ۱۹۲۵ در خانهٔ برادرش در دجله مستقر شد. شورش به طور زودهنگام به دلیل درگیری در پیران بر سر تلاش ژاندارمری برای دستگیری پنج مجرم آغاز شد. پس از سرکوب شورش بی توشباب، ترک ها کوشیدند شورش دیگری را مهار کنند. در فوریهٔ ۱۹۲۵، آنان برای بازداشت برخی بزرگان کرد به منطقهٔ دجله رفتند، اما یاران وفادار شیخ سعید مانع شدند. این اقدام ارتش ترکیه کردهای اطراف شیخ سعید را تحریک کرد و گزارش شده که همهٔ افسران ترک در مناطق ز
یر کنترل شورشیان یا کشته یا دستگیر شدند. در ۱۳ فوریهٔ ۱۹۲۵، شیخ سعید در خطبه ای در مسجد پیران خطاب به مردم گفت: شیخ سعید به عنوان فرماندهٔ بعدی جنبش استقلال کرد که پیرامون آزادی گرد آمده بود برگزیده شد و دارهنی در ۱۴ فوریهٔ ۱۹۲۵ به عنوان پایتخت کردستان اعلام گردید. شیخ سعید که فرماندار و دیگر افسران را در جریان حرکت به سوی دارهنی (۱۶ فوریه) اسیر کرده بود، کوشید جنبش را با بیانیه ای برای قیام به نام اسلام زیر یک مرکز واحد گرد آورد. در این بیانیه از مُهر خود با معنای «رهبر مجاهدان در راه دین» استفاده کرد و همه را به جهاد فراخواند. شورش در آغاز به نام احکام اسلام برپا شد، اما بعدها به جنبش استقلال کردها تبدیل شد. شورش به سرعت گسترش یافت و تا ۲۰ فوریه، شهر لیجه که قرارگاه سپاه پنجم ارتش بود، فتح شد. شیخ سعید سعید نورسی، دین آموختهٔ کُرد، را برای پیوستن به شورش دعوت کرد، هرچند سعید نورسی آن را رد و نقد کرد. با وجود اختلافات، بارها او را با شیخ سعید اشتباه گرفتند و هدف حمله قرار دادند. سعید نورسی با استقلال کردها مخالف بود و از احیای امپراتوری عثمانی دفاع می کرد. پس از جلب پشتیبانی قبایل مِستان، بوتان و محلمی، او ا
ز راه گنچ و چَپاقچور (نام امروزی: بینگول) به سوی دیاربکر حرکت کرد و معدن، سیوَرَک و ارگانی را تصرف نمود. شورش دیگری به فرماندهی شیخ عبدالله از سوی خِنس برای تصرف موش آغاز شد، اما شورشیان در حوالی پل مرات شکست خوردند و ناچار به عقب نشینی شدند. در ۲۱ فوریه، حکومت در ولایات شرقی حکومت نظامی اعلام کرد. نیروهای ارتش که در ۲۳ فوریه به مقابله با شورشیان اعزام شده بودند، در «دشت وینتر» مقابل نیروهای شیخ سعید ناچار شدند به دیاربکر عقب نشینی کنند. روز بعد، شورشی دیگری به رهبری شیخ شریف که وارد العزیز (الازیغ) شده بود، برای مدتی کوتاه شهر را در کنترل گرفت. الازیغ طی چند روز به دست شورشیان غارت شد. در اول مارس، کردها توانستند به [[فرودگاه دیاربکر] یورش ببرند و سه هواپیما را منهدم کنند. در یکی از درگیری های بزرگ تر، در شب ۶–۷ مارس، نیروهای شیخ سعید با ۵ تا ۱۰ هزار تن شهر [[دیاربکر]] را به محاصره درآوردند. مقر سپاه هفتم ارتش در دیاربکر قرار داشت. با این حال، نه سرشناسان کرد و نه کشاورزان کرد در منطقهٔ دیاربکر و پیرامون آن، از شورش پشتیبانی نکردند. دین گرایان مسلمان از چهار دروازهٔ شهر هم زمان حمله کردند. همهٔ حملات آنان با
وجود کم شمار بودن پادگان ترک، با آتش مسلسل و خمپاره دفع شد. بامداد روز بعد، هنگام عقب نشینی شورشیان، پیرامون شهر پر از کشته ها بود. با ناکامی موج دوم حملات، محاصره سرانجام در ۱۱ مارس برچیده شد. پس از اعزام نیروهای تازه نفس، یک یورش سراسری (۲۶ مارس) و اجرای عملیات سرکوب، نیروهای ترک بسیاری از افراد دشمن را به تسلیم واداشتند و رهبران شورش را هنگامی که آمادهٔ حرکت به سوی ایران در بوغلان (نام امروزی: [[سلحان]]) بودند، در تنگنا گذاشتند. شیخ شریف و شماری از سران قبایل در پالو دستگیر شدند و خودِ شیخ سعید نیز در [[وارتو]] در پل کارپوه با اطلاع یکی از خویشاوندان نزدیک بازداشت شد (۱۵ آوریل ۱۹۲۵). [[File:Sheikh_Said_Efendi_captured.jpg|thumb|سربازان ترک و شیخ سعیدِ بازداشت شده]] تا پایان مارس، بیشتر نبردهای اصلیِ شورش شیخ سعید پایان یافته بود. به گفتهٔ [[مارتین فان براینسن]]، مقامات ترک با بمباران های هواییِ پی درپی و تمرکز عظیم نیروها شورش را درهم کوبیدند. شورشیان نتوانستند از خِنس فراتر روند؛ این یکی از دو منطقهٔ اصلی بود که شیخ سعید در آن شهرت و نفوذ فراوان داشت (او در خِنس [[خانقاه]] داشت). این ناکامی، امکان گسترش
شورش را از میان برد. از سوی دیگر، حسن حیری افندی، نمایندهٔ درسیم و از [[مردم زازا]]ی علوی، با شیخ شریف که از سوی شیخ سعید فرماندهٔ جبههٔ العزیز (الازیغ) منصوب شده بود، اعلام همبستگی کرد. در ۶ مارس ۱۹۲۵ نامه ای مشترک با امضای شیخ شریف از العزیز به همهٔ سران قبایل درسیم فرستاده شد. سپس ارتش ترکیه با شورش رویارو شد و او در میانهٔ آوریل ۱۹۲۵، پس از آن که به دست نیروهای ترک در محاصره افتاد، دستگیر شد. وی در ۲۸ ژوئن ۱۹۲۵ به دست [[ دادگاه استقلال در دیاربکر]] به اعدام محکوم و روز بعد در [[دیاربکر]] همراه با ۴۷ تن از پیروانش به دار آویخته شد. پیکر شیخ سعید در گوری دسته جمعیِ بی نام به خاک سپرده شد تا از صورت بندی یادمان برای [[مردم کرد|کردها]] جلوگیری شود. دیدگاه ها. شیخ سعید از اعضای سازمان آزادی بود. او در نخستین کنگرهٔ آزادی در ۱۹۲۴ از صریح ترین چهره های ملی گرایی به شمار می رفت. سازمان آزادی شورش را طراحی کرد و رهبران آن به دلیل پرجذبه بودن و جایگاه دینی اش، او را به عنوان رهبر کل برگزیدند. کردها نیز شیوخ را بر افسران ارتش ترجیح می دادند و آزادی بر شیخ سعید به اجماع رسید. این شورش از نظر پیوند دین و ملی گرایی شبی
ه شورش [[عبیدالله نهری]] بود. شیخ سعید از نخستین کسانی بود که [[Kurdish-Islamic synthesis|میان ملی گرایی کردی و اسلام پیوند برقرار کرد]]. او بر این باور بود که اسلام را نمی توان از کردبودن جدا کرد. شیخ سعید هم از ماهیت ترکی و هم از سکولاریسم جمهوری نوپا برانگیخته شد. او ادعا می کرد که چون ترک ها با برپایی یک دولت قومی سکولار اسلام را رها کرده اند، تنها پیوندی را که با کردها داشتند، یعنی اسلام، گسسته اند و بنابراین کردها حق دارند «آیندهٔ خود را تضمین کنند». در حالی که دولت ترکیه از مقاصد جدایی طلبانهٔ شیخ سعید آگاه بود، در انظار عمومی ادعا می کرد که شورش او یک قیام مذهبی ترک ها برای بازگرداندن دودمان عثمانی است. اما دولت ترکیه در دادگاه شیخ سعید خود را نقض کرد و او را به عنوان جدایی طلب کردی به اعدام محکوم نمود. تاریخ نگاران در سراسر جهان بعدتر توافق داشتند که انگیزه های عثمانی گرایانه ساخته وپرداختهٔ دولت ترکیه بود تا عنصر کردی را پنهان کند، به عنوان بخشی از [[انکار وجود کردها توسط ترکیه]]. قاضی دادگاه ادعا کرد که شورش «در یک مسیر پیش می رود: ایجاد یک کردستان مستقل». [[عصمت اینونو]] نیز در گزارش خود، شورش را
جنبشی جدایی طلب و «تمام عیار ملی گرایانه» توصیف کرد. تاریخ نگاران کردی یا بُعد مذهبی شورش را کم رنگ جلوه دادند یا بُعد ملی گرایانهٔ آن را همانند [[کمالیسم]] انکار کردند. شیخ سعید در جریان محاکمه گفت: «ما هدفی ملی داشتیم و آماده بودیم دارایی و جانمان را برای رسیدن به آن فدا کنیم. ما خائن نیستیم. برای آزادی کردستان و ملت کرد جنگیدیم.» امپراتوری عثمانی در برابر وفاداری به [[باب عالی]] به کردها خودمختاری داده بود، از این رو اکثریت کردها به راستی از جایگزینی عثمانی با ترکیه ناخشنود شدند. با این حال، بیشتر علمای شافعی، سلاطین عثمانی را خلفای مشروع نمی دانستند. در سال ۱۹۲۴، [[سید بیگ]]، [[وزارت دادگستری ترکیه|وزیر دادگستری]]، در سخنرانی ای در دفاع از [[الغای خلافت عثمانی]] گفت: «از دیدگاه دینی، علمای شافعی [[هند]]، [[مصر]]، [[نجد]]، [[یمن]] و [[کردستان]]، [[فهرست سلاطین امپراتوری عثمانی|سلاطین عثمانی]] را خلیفه نمی دانند. آیا باور دارید علمای کردستان بحث خلافت را جدی گرفته باشند؟ علمای این مناطق هرگز شاهان ما را خلیفه نشناخته اند.» خود شیخ سعید نیز از امپراتوری عثمانی بد گفته و اظهار داشته بود: «ترک ها و عثمانیان به
بهانهٔ دین و خلافت بیش از ۴۰۰ سال است که ما را به تدریج به سوی بردگی، تاریکی، نادانی و نابودی رانده اند.» او همچنین گفته بود: «روح نیاکانمان را شاد نکرده ایم. آرزوهای [[احمد خانی]] را برنیاورده ایم. از این رو در بدبختی به سر می بریم و دشمنانمان را شاد می کنیم.» او ترک ها را «مهاجرانی» توصیف کرد که فساد آورده اند. ترک هایی که در همسایگی کردها می زیستند و «همچون همسایگان کردشان عقب مانده و ارتجاعی بودند»، به شورش نپیوستند. شیخ سعید می گفت: «آشکار است که ترک ها نسبت به کردها ستمگر و پست اند» و «به پیمان های خود وفا نمی کنند» و دنیا باید از «ریاکاری، خون ریزی و بربریت» آنان آگاه شود. او همچنین ادعا می کرد که ترک ها شکلی «فریبکارانه» از اسلام را به کار می گیرند. اکثریت نیروهای شیخ سعید کردهای بی سواد و [[تک زبانگی|تک زبانه]] بودند، در حالی که بیشتر فرماندهان از افسران [[سواره نظام حمیدیه]] بودند، همچون [[خالد بیگ جبران]]، که [[خویشاوندی سببی]] شیخ سعید بود. شیخ سعید و دیگر رهبران شورش به هویت کردی خود آگاهی کامل داشتند و انگیزه های جدایی طلبانهٔ خود را علنی کرده بودند، بی اعتنا به گفتمان سنگین دینی. برادر او، عبد