Payamvdn/NorthPersian_fa_wiki huggingface dataset:
زبان پاندونیا در سال ۲۰۰۵ برداشته شد. نام «پاندونیا» در سال ۲۰۰۷ بر روی این زبان گذاشته شد اما فعالیت اصلی و واقعی برای عملی ساختن ایده زبان پاندونیا و کاربردی کردن آن در سال ۲۰۱۷ آغاز شد. الفبا. سیستم های نگارش بسیاری در سراسر دنیا وجود دارند اما از میان آن ها تنها خط لاتین توانست به معنای واقعی به یک حد مناسب از مقبولیت بین المللی دست یابد. دیگر خط های پر استفاده همچون خط زبان چینی برای یادگیری چندان سریع و آسان نیست و نمی توان از آن برای یک زبان بین المللی فراساخته به خوبی بهره برد. بسیاری از زبان های افریقایی و آسیایی همچون ترکی، اندونزیایی، ویتنامی و... اکنون از خط لاتین استفاده می کنند و از این رو سازندگان زبان پاندونیا تصمیم گرفتند که این خط را برای پاندونیا برگزینند. زبان پاندوینا دقیقا به همان شکل که نوشته می شود خوانده می شود و هیچ حرفی در واژه ای وجود ندارد که خوانده نشود. حروف صدادار. حروف صدادار زبان پاندونیا تنها محدود به پنج حرف صدادار a، e، i، o و u می شود. از این رو از نظر تعداد حروف صدادار زبان پاندونیا شباهت بیشتری به اسپانیایی، اندونزیایی، سواحلی و ژاپنی دارد. حرف a در زبان پاندونیا همچون
تلفظ این حرف در واژه ی انگلیسی palm است. حرف e همچون تلفظ این حرف در واژه ی انگلیسی hey، حرف i همچون تلفظ این حرف در machine، حرف o همچون تلفظ این حرف در boy و حرف u همچون تلفظ این حرف در واژه ی rude است. حروف بی صدا. تلفظ اکثر حرف های بی صدا در زبان پاندونیا دقیقا مشابه زبان انگلیسی است. حروف بی صدای پاندونیا شامل p، b، f، m، w، t، d، s، z، n، l، r، c، j، x، y، k، g و h است. حروف بی صدایی که کمی متفاوت از زبان انگلیسی تلفظ می شوند شامل موارد زیر است: قرارگیری تاکید. تاکید در زبان پاندونیا همواره روی هجای قبل از آخرین حرف بی صدا است. به عنوان مثال در واژه ی dunia تاکید روی حرف u و در واژه ی kamis تاکید روی حرف i است. بزرگی و کوچکی حروف. زبان پاندوینا به صورت عادی تنها با حروف کوچک خط لاتین نوشته می شود و از شکل بزرگ حروف استفاده نمی شود. با این حال می توان از حروف بزرگ در آغاز جمله، آغاز نام های خاص و... استفاده کرد اما این موضوع الزامی نیست. به صورت کلی سه دلیل وجود دارد که در زبان پاندونیا استفاده از حروف بزرگ لازم نیست: با این حال استفاده از حروف بزرگ در زبان پاندونیا لزوما اشتباه نیست. جملات اولیه و معمو
ل در زبان پاندونیا. salam: سلام salam sube: صبح بخیر salam den: روز بخیر salam xam: غروب بخیر salam noce: شب بخیر salam yam: نوش جان salam lai: خوش آمدید salam cute: خدانگهدار salam safar: سفر خوبی داشته باشید. salam son: خواب خوبی داشته باشید. به صورت کلی واژه ی salam در زبان پاندونیا معنی عام آرزو و میل خوب می دهد. این واژه نه تنها در زبان های فارسی و عربی کاربرد دارد بلکه در زبان های عبری، اندونزیایی، سواحلی، هندی و ترکی نیز استفاده می شود. ضمایر. mi: من tu: تو da: او، آن mimen: ما tumen: شما damen: آن ها ۱۱ قاعده ی کلی دستور زبان پاندونیا. ۱. نوشتار دقیقا طبق گفتار است. ۲. تاکید روی هجای پیش از آخرین حرف بی صدا است. ۳. نام ها تنها یک فرم تغییرناپذیر دارند. ۴. قید و صفت یک فرم مشترک دارند. آن ها همچنین پیش از واژه ای می آیند که قرار است آن را توصیف کنند. به عنوان مثال: ۵. کلمات ترکیبی از کنار هم قرار دادن واژه ها ایجاد می شوند. این دو واژه برای تبدیل شدن به یک واژه ی ترکیبی حرف o را در میان خود خواهند داشت. به عنوان مثال: ۶. ترتیب کلمات عادی فاعل + فعل + مفعول است. به عنوان مثال: ۷. جملاتی که شامل be می شو
ند از ترتیب جمله ی فاعل+فعل+مفعول پیروی می کنند. به عنوان مثال: ۸. فعل ها به نسبت فاعل و تعداد آن /آن ها تغییر نمی کنند. ۹. مفعول فعل متعدی به عنوان فاعل فعل بعدی عمل می کند. به عنوان مثال: ۱۰. ضمائر وقتی بدیهی و واضح باشند می توانند قید نشوند. به عنوان مثال: ریشه واژگان. واژگان در زبان پاندونیا ریشه در اکثر زبان های جهان مانند لاتین، عربی، ترکی، فارسی، چینی و ... دارند. از جمله واژگان با ریشه فارسی/عربی میتوان به salam (سلام)، xir (شعر)، badan (بدن) و faidi (فایده) اشاره کرد.
موشک دقیق حمله هوا به زمین یک سیستم سلاحی است که هم اکنون توسط شرکت ریتیون آمریکا در حال طراحی و توسعه است تا بتوان از آن در مقابل خودرو زرهپوش جنگی، ساختمان ها، پناهگاه های مستحکم و اهداف کوچک دریایی استفاده نمود. این موشک از فناوری توسعه داده شده برای برنامه موشک معمول مشترک (JCM) و موشک حمله دقیق (PAM) استفاده می کند.
ایرویید (به انگلیسی: Erowid) که همچنین با نام مرکز ایرویید (Erowid Center) نیز شناخته می شود، سازمانی آموزشی و غیرانتفاعی است که تمرکز بر ارائه اطلاعات و آموزش پیرامون موادمخدر و روان گردان و همچنین روش های تغییر آگاهی مثل مدیتیشن و رویابینی دارد.
دوره جرج در تاریخ بریتانیا به دوره زمانی سلطنت چهار شاه هانوفری اول در بریتانیای کبیر گفته می شود و به دلیل اینکه همگی جرج نام داشتند، از این دوره بنام دوره جرج یاد می کنند: جرج اول، جرج دوم، جرج سوم و جرج چهارم. زمان این دوره از سال ۱۷۱۴ میلادی تا ۱۸۳۰ و همچنین دوره نیابت سلطنت با اداره حکومت توسط ولیعهد جرج چهارم (به عنوان شاهزادهٔ ولز) در مدت بیماری پدرش جرج سوم می باشد. گهگاهی پهنه این دوره شامل سلطنت کوتاه ویلیام چهارم نیز می شود، که با مرگش در سال ۱۸۳۷ میلادی پایان یافت. آخرین شاه هانوفری در بریتانیای کبیر، ملکه ویکتوریا برادرزاده ویلیام بود، کسی که همنام عصر تاریخی ویکتوریا که برابر با آغاز سلطنتش هم زمان با مرگ ویلیام و ادامه سلطنت تا مرگش است. این مفهوم به طور کلی در زمینه های تاریخ اجتماعی و معماری به کار می رود.
کشمیر () یا ترمه، یک نقاشی رنگ روغن از هنرمند آمریکایی و طراح پرتره برجسته جان سینگر سارجنت است که در سال ۱۹۰۸ تکمیل گردید، این نقاشی بر پایهٔ سبک ژانر نقاشی رئالیسم طراحی گردیده است. ابعاد این نقاشی هنرمند، ۷۱٫۱ در ۱۰۹٫۲ سانتی متر می باشد. در سال ۱۹۹۶ اعلام گردید که این اثر سارجنت در حراجی ساتبیز لندن با مبلغ ۱۱/۱ میلیون دلار به فروش رسیده است. تخمین و برآورد قیمت اولیه نقاشی بین ۵ تا ۷ میلیون دلار اعلام گردیده بود. مبلغ پرداختی در آن مقطع برای یک اثر از نقاشان آمریکایی به عنوان یک رکورد محسوب می گردید. تا پیش از فروش این اثر سارجنت، رکورد پرفروش ترین اثر آمریکایی در تملک نقاشی خانه ای بر روی دریاچه اثر فردریک ادوین چرچ با مبلغ ۸/۲۵ میلیون دلار و مربوط به سال ۱۹۸۹ میلادی بود. تا پیش از فروش تابلوی کشمیر، پرفروش ترین اثر سارجنت تابلوی نقاشی رقصندهٔ اسپانیایی بود که در سال ۱۹۹۴ با مبلغ ۷/۶ میلیون دلار به فروش رسیده بود. در طول حراجی، خریدار اثر شخص ناشناسی ذکر گردید و این نقاشی امروزه در یک مجموعهٔ خصوصی قرار دارد. شرح. این نقاشی نمایانگر خواهرزادهٔ سارجنت، "رین اورموند" می باشد که یک شال کشمیری را به تن دارد
در حالی که در ۷ حالت مختلف از او طراحی گردیده است. "رین" در زمان طراحی نقاشی ۱۱ ساله بود و سارجنت به هنگامی که در تعطیلات کوه های آلپ ایتالیا بود این اثر هنری را خلق کرد.
کشمیر منطقه ای در شمال غربی شبه جزیره هند است، و ممکن است به یکی از موارد زیر نیز اشاره داشته باشد:
دوشیزگان ویکرز () یک نقاشی رنگ روغن بر روی بوم، از نقاش هنرمند آمریکایی جان سینگر سارجنت است که نشانگر سه خانم جوان از خانوادهٔ ویکرز می باشد که در املاک خودشان در بولسوور هیل، شفیلد قرار دارند. در ۲۲ می ۱۸۸۶ انتقادات چندی به این نقاشی وارد بود از جمله این انتقاد که عنوان می کرد؛ سه خانم جوان، نقاشی شده در ظرافت و شبح گونه، خیره سرانه به شما می نگرند به گونه ای که انگار از جهان دیگری هستند، این چهره ها دیگر برای به ترسیم کشیده شدن اشباع شده اند، این لباس های ابری، صندلی های بدون تقارن ..
دختران ادوارد دارلی بویت () که بیشتر با عنوان اصلی یعنی "پرتره کودکان" شناخته می شود، یک نقاشی رنگ روغن از هنرمند آمریکایی، جان سینگر سارجنت می باشد. این نقاشی نمایش گر ۴ دختر جوان از دختران "ادوارد دارلی بویت" است که در آپارتمان منزل خودشان در پاریس حضور دارند. این اثر هنری در سال ۱۸۸۲ رسم گردیده و در حال حاضر در نمایشگاه هنر جدید آمریکا و موزه هنرهای زیبای بوستون به نمایش گذاشته شده است.
تاریخ اجتماعی صفاریان به تاریخ اجتماعی حکومت صفاریان و روند تغییرات اجتماعی در این دوره می پردازد. صَفّاریان دودمانی ایرانی تبار بودند که بر بخش هایی از ایران، افغانستان، تاجیکستان و پاکستان امروزی حکومت می کردند. پایتخت ایشان شهر زَرَنگ بود. صفاریان نسب خود را به ساسانیان و از طریق آن به پادشاهان کیانی و پیشدادی میرساندند علاوه بر صفاریان خاندان های دیگری مثل سامانیان و آل بویه نیز نسب خود را به شاهان قدیم ایران می رساندند. به عقیدهٔ باستانی پاریزی علت این انتساب ها، اعتقاد به فرّ ایزدی پادشاهان قدیم ایران بود. . در زمان صفاریان زبان فارسی زبان رسمی شد و تا حدودی از مرگ تدریجی آن جلوگیری به عمل آمد. صفاریان. صفاریان خاندانی ایرانی تبار بودند که بر قسمت هایی از ایران، افغانستان، تاجیکستان و پاکستان امروزی حکومت می کردند. پایتخت آن ها شهر زَرنگ یا زرنج در منطقه سیستان بوده که پس از تقسیم سیستان امروزه در افغانستان قرار دارد. صفاریان که پارس و خراسان و سیستان، کرمان و مکران و خوزستان و بسیاری از نواحی شرق ایران را تصرف کردند، چهار برادر به نام های: یعقوب، عمرو، طاهر و علی بودند. یعقوب برادر بزرگ آن ها بود. او ش
اگرد رویگری بود و به همین دلیل به آنها لقب صفار دادند. یعقوب که سرکردهٔ عیاران سیستان شده بود، ابتدا پوشنگ و هرات را به تصرف خویش درآورد. او از غفلت و غرور محمدطاهر، استفاده نمود و در نیشابور او را شکست داد و کنترل خراسان را به دست گرفت و از سال ۲۴۷ تا ۳۹۴ دولت مستقلی را در شرق ایران، به وجود آورد. او سعی داشت که تمام سرزمین ایران را از سلطهٔ خلفا خارج سازد، و در این راه به موفقیت های بسیاری نیز دست یافت. صفاریان روابط دوستانه ای با خلافت عباسی نداشتند و از سوی خلیفه، حاکم سیستان نشده بودند، بلکه بعد از تصرف مناطق وسیعی از ایران قدرت زیادی به دست آوردند و خلیفه مجبور شد آنان را به رسمیت بشناسد. صفاریان را می توان مُروج هویت ایرانی به عنوان حاملان نهضت نوآوری ایرانی مورد توجه قرار داد. منطقهٔ جغرافیایی سیستان. سیستان سرزمینی از شوره زار و ریگ زار و دارای آب هوای آن گرم بود که در آنجا درخت خرما هم یافت می شد. در سیستان برف نمی بارید و این منطقه کوه های زیادی نداشت و نزدیک ترین کوه به این ناحیه، کوه های فَره است. در سیستان معمولاً بادهای شدید و مداوم می وزید و به همین دلیل آسیاب های بادی و (آسباد) در این منطقه ف
روان بود و از این آسبادها برای آرد کردن گندم و سایر غلات استفاده می شد. سیستان اولین شهر در جهان بود که مردم آن از آسباد استفاده می کردند. در قدیم به سیستان رام شهر می گفتند که بین کرمان و سیستان نزدیک دارک و مقابل راشک قرار داشت. می گویند رود سیستان در آنجا جریان داشته است و به علت شکافی از رودخانه هیل مند یا هیرمند بریده شده و آب آن کم شده و مردم، آنجا را ترک کردند و زرنج را ساختند. به دلیل وزش بادهای شدید، دور تا دور شهر را خندقی و دیواری به وسیله خاشاک ایجاد می کردند و در این دیوار حفره هایی ایجاد می کردند که باد به راحتی از آن ها عبور کنند. شهر زرنج. یعقوب بعد از تصرف زرنج و فتح کابل، قندهار، هرات و بست، خیالش از بابت ناحیهٔ شمال و شمال شرق راحت شد و سپس زرنج را به عنوان پایتخت قرار داد و قبل از آنکه به کرمان و خراسان و فارس و خوزستان بپردازد، به مسائل مربوط به امور اجتماعی این شهر پرداخت. شهر زرنج که پایتخت صفاریان در هزار و صد سال پیش بود، به دلیل اینکه مسیر هیرمند در مدت طولانی چندین بار تغییر یافته، نمی توان با اطمینان گفت که کدام یک از آثار خرابهٔ شهرهای قدیمی سیستان ازآن زرنج بوده باشد. امروزه معتق
دند زرنج در صدر اسلام یعقوب لیث و جانشینانش در کنارهٔ شرقی دریاچهٔ هامون قرار داشته و این تقریباً روبه روی همان محلی می شود که به پایتخت یعقوب معروف بوده است. زرنج بزرگ ترین شهرستان بود که دور تا دور آن دیوار و خندق و ربض بود. زرنج دارای پنج دروازه است: دروازهٔ پنجم نسبت به دیگر دروازه ها آبادتر است. همهٔ دروازه ها نیز در آهنین دارند. ربض. آن سوی شهر، ربض قرار داشت که با دیواری مستحکم و بارو و خندق دفاعی محافظت می شد؛ ربض علاوه بر خانه ها، مزارع و باغ های میوه، دارای فضای وسیعی بود که دکان ها و منطقه تجاری در ضلع جنوب غربی آن واقع و این بازارها درحدود نیم فرسخ از دروازه فارس شهر تا دروازه مینا در مرکز ربض، امتداد داشتند. این ربض سیزده دروازه داشت؛ آنها شامل (درخلاف جهت عقربه های ساعت از بخش جنوب شرقی شهر امتداد داشتند.): معماری. بناهای شهر از گِل بودند. دلیلش هم این بود که اگر از چوب استفاده می کردند، چوب را آفت می زد. همچنین در سیستان به علت وجود افعی، مردم در خانه های خود خارپشت نگهداری می کردند.«پیمان مردم سیستان چنین است که خارپشتی را نکشند و شمار نکنند چه در آنجا افعی بسیار است و کمتر خانه ای است که در آ
ن خارپشت نباشد» مسجد آدینه دو مناره داشت که مناره جدیدتر توسط یعقوب لیث با پوششی مسی ساخته شده بود؛ این زندان در نزدیکی ربض در شارستان قرار داشت و بعد از دروازهٔ پارس؛ امارت هم در ربض میان دروازهٔ پارس و دروازهٔ طعام قرار گرفته بود. زندان نیز پیش تر در خود شهر بود و باردیگر به ربض منتقل گردید. قصر یعقوب میان دروازهٔ طعام و دروازهٔ پارس قرار دارد و قصر دیگری که متعلق به عمرو لیث بود نیز درآنجا قرار داشت، قصر یعقوب سرای امارت بود. خزانهٔ عمرو لیث در شارستان بین کرکویه و دروازهٔ نیشک قرار داشت. در داخل شهر، دژ یا ارگی قرار داشت که عمرو لیث برای نگاهداری گنجینه و خزانه خود ساخته بود. بازارهایی هم در شهر و هم در ربض قرار داشت، بازار اولی دور تا دور مسجد آدینه قرار گرفته اند که تعداد آن ها زیاد و آباد است. بازار دومی، بازاری است که عمرو لیث صفاری وقف کرده است؛ این بازارهای ربض پر رونق بودند و گفته می شود که این بازار، روزانه هزار درهم درآمد داشته است؛ درآمد این بازار به دستور عمرو لیث صفاری میان مسجد جمعه زرنگ، بیمارستان و مسجدالحرام مکه تقسیم می شد. همچنین مسجد جامع در شهر زرنگ را هم از آثار یعقوب می دانند. یعقوب
در شیراز در سال ۲۸۱ مسجدی معروف به جامع عتیق بنا کرد و مسجد دیگری نیز در جیرفت به عمرولیث نسبت داده شده که در زمان تسلطش بر کرمان بنا نهاده بود. در سیرجان در اطراف شهر دو رشته قنات وجود داشته است. این دو رشته را به عمرو لیث و بازماندگان صفاری نسبت می دهند. چنانکه طاهر فرند محمد نواده عمرو لیث، کار ساخت دو قنات در سیرجان را که توسط پدربزرگش عمرو آغاز شده بود، تکمیل نمود؛ این قنات ها آب جاری در شهر را برای آبیاری باغ ها و مصرف خانه ها تامین می کرد. از بناهای دیگری که به یعقوب نسبت داده شده، قلعهٔ سعید آباد در شهرستان اصطخر است. یعقوب پس از غلبه بر شهر، آن را خراب کرد، ولی بعدها که به ساختمان برای زندان نیاز پیدا کرد دستور داد در همان محل زندان را بنا کنند. همچنین مسجد جامع در شهر زرنگ را هم از آثار یعقوب می دانند. نماز جمعه در دورهٔ صفاریان. یکی از موضوعاتی که از ابتدای قدرت یعقوب در اثر آشفتگی های سیستان به وجود آمده بود، قطع خطبه و نماز جماعت در سیستان بود، زیرا روحانیون به علت تغییرات پی در پی، نمی دانستند که خطبه را به نام چه کسی بخوانند و به همین دلیل از حضور در مسجد خودداری می کردند. یعقوب بعد از به حکومت
رسیدن در سیستان، کرمان و هرات، و پس از تثبیت پایه های حکومت خود، نامه ای به عثمان یکی از پیشوایان روحانی بزرگ شهر نوشت و فرمان پیش نمازی او را صادر کرد و دستور داد خطبه ها به نام او خوانده شود و عثمان سه جمعه را خطبه و نماز جمعه برگزار کرد تا یعقوب بازگشت که این اتفاق مبنی بر پایان هرج و مرج ها بود. در زمان صفاریان به زبان و ادبیات اهمیت زیادی می دادند «اصولاً یعقوب به زبان پارسی توجه خاصی داشت در پیشگاه او به زبان پارسی سخن می گفتند و نامه های دیوانی را به پارسی می نوشتند.» بعد از فتح ایران به دست اعراب، زبان عربی زبان رسمی و دیوانی شد. وقتی صفاریان، حکومت قسمتی از شرق ایران را به دست گرفتند؛ یعقوب که احساسات وطن پرستی و استقلال طلبی زیادی داشت مخالف رسمی بودن زبان عربی شد. در مورد توجه ویژه یعقوب به زبان و ادبیات فارسی زیاد سخن گفته اند، که یکی از دلایل آن وجود نخستین شاعران پارسی گوی در دستگاه او بود. (در مجالس المومنین اشاره ای به توجه یعقوب به تاریخ قدیمی ایران ذکر شده و بعدها ابومنصور عبدالرزاق دنبال کار او را گرفت. نقل عین مطلب مجالس المومنین بدون تغییر: «از آثار او یعقوب ترجمه ملوک عجم است چون آن کتا
ب از خانهٔ یزجرد که آخر ملوک عجم بوده به دست شکر اسلام افتاد و در وقتی که قسمت غنایم بر لشکریان می نمود حصهٔ اهل حبشه شد؛ و حبشان آن را جهت ملک حبشه به هدیه بردند؛ ملک حبشه فرمود تا آن را ترجمه کردند و به مطالعه و شنیدن آن انسی تمام گرفت و در اکثر بلاد حبشه متدوال شد و از آنجا به دکن و سایر ملک هندوستان رسیده و در آنجا نیز متداول شد. چون دولت به یعقوب بن لیث رسید، کَس به هندوستان فرستاد و آن نسخه بیاورد، و ابو منصور عبدالرزاق بن عبدالله فرخ که معتمدالملک بود بفرمود تا آنچه دانشور و دهقان به زبان پهلوی ذکر کرده بود به زبان فارسی نقل کند، و از آخر زمان خسرو پرویز تا ختم کار یزجرد شهر یا هر چه واقع شده بودبدان الحاق نماید. «پس ابو منصور عبدالرزاق کلید دار سعد بن منصور عمری را بفرمود تا آنکه نسخه را به اتفاق چهار کَس دیگر: یکی تاج بن خراسانی از هرات؛ دوم یزدان بن شاپور از سیستان؛ سیم ماهوین خورشید از نیشابور؛ چهارم سلیمان بن یزید از طوس، در تاریخ سیصد و شصت هجری (۹۷۰میلادی) تمام کردند و خراسان عراق از آن سختها گرفتند؛ و چون دولت از آن یعقوب به آن سامان رسید ایشان را نیز به مطالعه آن اهتمام شد.» شاعران صفاری در زم
ان یعقوب. در اوایل تاریخ اسلامی اکثراً به زبان عربی تکلم داشتند و به زبان عربی کتابت می کردند، اما هنگامی که یعقوب، عمار خارجی را شکست داد به سیستان بازگشت و همه طبقات از جمله شعرا به استقبال او آمدند و شروع به سرودن و مدایح کردند، یکی از شعرا به نام محمد بن وصیف شعری به زبان عربی خواند: (قد اکرم الله اهل المصد والبلد***تملک یعقوب زی الافضال و العدد قد آمن الناس نحواد اوغرته***سر من الله فی الامصار والبلد) از آن جا که یعقوب مردی صریح بود نسبت به این شعر عکس العمل نشان داد و وقتی قصیده عربی شاعر تمام شد، یعقوب چون مکتب نرفته بود و به زبان عربی (که در آن زمان رایج بود تسلط نداشت) و اعیان و اشراف، کودکان خود را به یادگیری آن وا می داشتند، به منشی خود محمد بن وصیف رو کرد و گفت: «در چیزی من اندر نیابم چرا باید گفت؟». این جمله از عبارات تاریخی و قاطع یعقوب است، و از آن به بعد همهٔ دوایر و منشیان دیوانی به فارسی تکلم داشتند. این که یعقوب واقعاً زبان عربی نمی دانست یا تظاهر به عدم آشنایی به زبان عربی می نموده، دقیقاً مشخص نیست، از طرفی بعید است که او با حضور در جمع مطوعه و ارتباط و زد و خورد با خوارج که بخش اعظمی از
زندگی اش را شامل می شد، از این زبان بهره ای نگرفته باشد. محمد بن وصیف سیستانی. محمد بن وصیف که منشی زبردستی بود و طبع شعری هم داشت و به پارسی شعر می گفت، یک شعر در تهنیت امضای فرمان حکومت یعقوب و فتح هرات و قتل [رتبیل] و [عمار] گفت: ای امیری که امیران جهان خاص و عام بنده و چاکر و و مولای سگ و بندو غلام ازلی خطی در لوح که ملکی بدهید. بی ابو یوسف یعقوب بن الیث همام محمد بن وصیف در زمان عمرو نیز شاهد وقایع تاریخی بود و اشعاری در وصف کشته شدن رافع دارد (این واقعه مربوط به سال ۲۸۳ ه .ق است). وصیف، دورهٔ یعقوب و عمرو و طاهر را به خوبی درک کرده است. از بی ارادگی طاهر، در خلاصی عمرو آزرده خاطر بود و برای اینکه واقعیت ها را برای عمرو روشن سازد، اشعاری می سراید که عمرو با خواندن آنها ناامید شده و دل از دنیا کنده است. بر روی سنگ قبر یعقوب دو بیت شعر عربی با ترجمه فارسی مشاهده شده است: خراسان احویها و اکناف فارس؛ و ما کنت عن ملک العرق بآیس سلام علی الدنیا و طبیب بسیمها. کان لم یکن یعقوب فیها بجالس بگرفتم این خراسان با ملک پارس یکسان. ملک عراق یکسر از من نبود رسته بدرود باد گیتی با بوی نوبهاران. یعقوب لیث گویی در وی نبد ن
شسته مؤلف مقالهٔ (خلخالی) دو بیت فارسی بر تربت یعقوب لیث، ,/آن اشعار را متعلق به محمد بن وصیف می داند که به هر دو زبان شعر می گفته. ابوسیلک گرگانی. منوچهری او را در شمار شعرای قدیم خراسان و وی را هم ردیف استادان بزرگ پس از خود می داند. اشعار او بیشتر غزلیات آمیخته با طنز عامیانه است. موسیقی محلی گرگان بخشی به نام ابوسیلک دارد. محصولات کشاورزی. در عصر صفاریان، کشاورزی رونق بیشتری داشت. محصولات کشاورزی سیستان شامل انگور، غلّات، انخوزه، و میوه های مختلف بودند. همچنین گفته شده «در سیستان تنقلاتی شامل جوازقند و برگهٔ هلو و شفتالو و بادام رواج داشت، گنجه های خانه ها همیشه مملو از خشکبار، شیشه های عرق نعنا و نسترن بود- ماده ای به نام گز روغن که ماده ای عطری بود از تخم درخت گز می ساختند و آن را به روش های مختلف می پروراندند و این شبیه به رنگ و بوی روغن بان بود که برای آرایش از آن استفاده می کردند.» قورمه. همیشه در ایام زمستان نزدیک غروب در سیستان و به خصوص شهر بُست غذایی طبخ می کردند که طرز تهیهٔ این غذا به این صورت بود که مردم گوسفندانی را در تابستان در باغ ها پروار می کردند و در اواخر مهر می کشتند (چون کشتن گوسفند
در زمستان مرسوم نبود) و سپس گوشت و چربی آن را در دیگ های بزرگ به خوبی می پختند تا آب آن کاملاً تبخیر شود و آنگاه آن گوشت ها و چربی ها را در شکم همان گوسفند که ازقبل آن را تمیز کرده بودند می ریختند و در جای خنک نگهداری می کردند؛ و این خذای لذیذ ذخیرهٔ سه ماههٔ زمستان آن ها بود اما در ایام خشکسالی خبری از این غذاها نبود. صنایع دستی سیستان. صنایع دستی سیستان در آن زمان شامل؛ زیلو-کرباس و صابون و مشربه و کوزه های گوناگون و اسباب و آلات فلزی که از روی و برنج ساخته می شد بود. بازرگانی و راه های ارتباطی. از شهرهایی که صفاریان به آن توجه داشتند شهر بُست بود که پس از زرنج یکی از مهم ترین شهرهای سیستان بود که مردمش توانگر بودند و عده ای به شغل بازرگانی اشتغال داشتند و از آنجا به تجارت با هندوستان می رفتند. به دلیل آنکه رود هیرمند در نزدیکی مرز هندوستان قرار داشت، مرکز بازرگانی به حساب می آمد و کاروانهای تجاری برای تجارت به هندوستان می رفتند. با مطالعه آثار مورخین استنباط می شود که شهرها و روستاها در عصر صفاریان توسعه بسیار یافته است. از وقایع تاریخی که در این عصر در شهرهای خراسان، فارس، خوزستان اتفاق افتاده، چنین به نظ
ر میرسد که امرای صفاری، به رونق و آبادانی شهرها و مناطق تحت فرمانروایی خود علاقهٔ زیادی داشتند که بیش از همه نیز به ساختن کاخ، ابنیه، رباط و احداث پل می پرداختند. تشکیلات اداری و مالی. اداره امور کشور بیشتر به دست مردانی لایق از خاندان اصیل ایرانی بود. یعقوب مردی تیزهوش و با تدبیر بود و در سامان دهی امور سپاه و رعایت حال آنان کوشا بود و برای مدیریت امور اداری، افراد لایق و نامی را که سابقهٔ کار دیوانی داشتند را انتخاب می کرد. او مقامات مهم اداری را به خاندان مرزبان از اهالی شیراز سپرد. یعقوب لیس امور مالی قلمرو و فرمانروایی را به عهدهٔ حسن ابن مرزبان گذاشت که مردی دانشمند بود. محمد بن وصیف دبیر رسائل و فیروز مشرقی سِمت دبیری یعقوب لیس را داشت. یعقوب لیس مردی بود که حتی بعد از به قدرت رسیدنش نیز، در نهایتِ سادگی زندگی کرد و رابطه خود را با مردم عادی حفظ نمود و از آنان فاصله مگرفت. با توجه به اینکه یعقوب بیشتر وقت خود را مشغول به لشکرکشی و تصرف بود، قطعاً فرصتی برای ایجاد سازمان اداری منسجم و مرتب را نداشت. در زمینهٔ کشور داری حکام مورد اعتماد را در مناطق متصرف مسئول رسیدگی قرار می داد. در زمان یعقوب دیوان رسائ
ل را محمد ابن وصیف که در زبان فارسی ماهر بود اداره می کرد «البته نامه ها در آن زمان به عربی نگاشته می شد». در آن زمان «دیوان عرض» مسئول رسیدگی به مواجب و ثبت نام سپاهیان بود و «دیوان» هم یکی از مراکز فعال آن دوره به حساب می آمد. ابن حوقل می گویند: «حسن ابن مرزبان، بندار محمد بن واصل و پس از او بندار یعقوب لیس بود.» در آن زمان مالیات را بر حسب درآمد اخذ می کردند. افرادی که توان مالی کمی داشتند از دادن مالیات معاف بودند و از بیت المال به آن کمک مالی می شد. – صفاریان چون به سرزمین تسلط می یافتند برای آنهاخراج تعیین می کردند و اموال حاکم آن سرزمین را مصادره می کردند و ار مردم آن سرزمین شورش می کردند در صورت غلبهٔ مجدد خراج را بیشتر می کردند. صفاریان (یعقوب) در سازمان کشوری برای آگاهی از وضعیت نظامی دشمنان و همچنین داخل سرزمین خودشان برای آگاهی از وضعیت اقتصادی، اجتماعی و سیاسی مردم، جاسوسانی را به کار می گرفتند که به نوعی دستگاه اطلاعاتی آنان محسوب می شد. روش کشور داری صفاریان از برخی جهات شبیه مملکت داری خلفا و از بعضی لحاظ به روش پادشاهان پیش از اسلام ایران شبیه بود. به ویژه در استفاده از گارد مخصوص و تربیت سپا
هیان که قدرت یعقوب را نشان می دادند. به نظر می رسد در این شیوه، شبیه پادشاهان ایرانی و از جهت انتخاب جانشین و گماردن عامل، از خلفای عباسی الگو برداری شده است. عمرو به مال اندوزی اهمیت می داد و اموال خزانه های او بیشتر از خراج و مالیات مناطق تحت سلطه و اموال امرای کشوری و شهری تأمین می شد. عمرو لیث چهار خزانه داشت که یکی به سلاح و سه خزانهٔ دیگر به اموال اختصاص داشت: عمرو به اندازهٔ زیادی اموال ذخیره می کرد به طوری که وقتی در نبرد با اسماعیل سامانی به او گفتند که رد شدن از بلخ مشکل است گفت: «اگر بخواهم پلی از طلا روی بلخ بسازم می توانم.» عمرو برای آگاهی از چگونگی رفتار و افکار امرای لشکری افرادی را خریداری و آن ها را تربیت می کرد و این افراد وظیفهٔ جاسوسی و خبر آوردن را داشتند. البته این افراد اخبار مربوط به اربابان خود را گزارش نمی دادند و گاهی همین غلامان با دروغ هایشان موجب ناامنی می شدند. عمرو در امور حکومتی با اطرافیان مشورت نمی کرد و نتیجهٔ آن در نبرد با امیر اسماعیل سامانی مشخص شد که در نهایت منجر به شکست او در این جنگ شد. نوع پوشش در زمان صفاریان. ابن حوقل می گوید: لباس مردم زابلستان و نواحی غور مانند
ترکان بود ولی لباس مردم سیستان به لباس مردم عراق شباهت داشت. در قرن چهارم مورخان اشاراتی به لباس مردم دارند. تغییر لباس به تدریج صورت گرفته و این لباس ها مربوط به قرون گذشته بود. چون در این سرزمین صنعت ساختن البسه نَمِدی که اکنون آن را کوسی (لباس بلند مردان) و کوچی (لباس کوتاه مردان) گویند رواج داشت. بالاپوش، نشیمن، نمدی سپید و سرخ در آن عصر رایج بود. «محمد بن کثیر که در جنگ دیر العاقول در رکاب کشته شده بود مشهور به لَباده بود زیرا کوسی پوشیدی به این نام شهرت داشت. این لباس میان سیستانی ها شهرت داشت که مشهور به شیر لباده بود زیرا در جلوس خود لباده سرخ پوشیده بود. مردم سیستان از دستار خود جیقه (هرچیز تاج مانند که به کلاه نصب می کنند) را مانند تاج می ساختند ولی آستین های قباهای سپاهیان تنگ بود.» وضع اجتماعی. در سیستان صرف نظر از مردم عادی به علت موقعیت سوق الجیشی جغرافیایی و سیاسی در سیستان، گروه هایی با اهداف مذهبی و سیاسی گرد هم آمدند و جامعهٔ آن سرزمین را تحت اعتقادات و خواسته های خود قرار دادند. این گروه ها عبارت بودند از: خوارج، مطوعه و عیاران. خوارج. خوارج سیستان از فرقهٔ ازارقه پیروان نافع ابن ازرق بودند
. اینان نیرومندترین گروه های خوارج به شمار می رفتند، که ابتدا در بصره، اهواز، کرمان مستقر شدند. پس از شکست خوارج در جنگ نهروان کمتر از ده هزار نفر از آنان باقی ماند که به ایران، یمن و عمان گریختند. از رهبران معروف خوارج سیستان، حمزه، پسر اذرک از دهقانان سیستان بود. قیام و سرکشی او مصادف با خلافت هارون الرشید خلیفهٔ عباسی بود. مطوعه از ریشهٔ طوع، به کسانی گفته می شد که داوطلبانه گروه های نظامی تشکیل می دادند. آنها ضمن دعوت از مردم به فروع دین اسلام، در مرزهای اسلامی نیز به جنگ با دشمنان خود پرداختند؛ و چون این عمل، جهاد در راه خدا محسوب می شد نام غازیان نیز به آنان داده شد. عیاران. گروهی اجتماعی متشکل از افراد روستایی و شهری بودند که خصلتهایی چون شجاعت، ذکاوت و جوانمردی داشتند و هدف آنان تعدیل ثروت و برقراری عدالت اجتماعی بود. آنها در راه ها به کاروان های تجاری و در داخل شهر به محل کسب و کار و منازل اغنیاء دستبرد می زدند و اموال به دست آمده را با رعایت انصاف میان فقرا تقسیم می کردند. سابقهٔ عیاران به زمان اشکانیان می رسد. عیاران علاوه بر تأثیرپذیری از تعالیم آیین مهر، مسلماً از آئین های همسایگان شرقی خود متأثر