Payamvdn/NorthPersian_fa_wiki huggingface dataset:
گیمبوتاس لیتوانیایی در سال ۱۹۵۶ میلادی مطرح گردید و برپایهٔ این فرضیه؛ خاستگاه نیاهندواروپاییان، اِستِپ های اورال/ولگا (Uralic/Volgan steppe) در دوران مس سنگی (هزاره های چهارم و پنجم پیش از میلاد) احتمال داده شده است. نظریهٔ وی که بر بر مبنای یافته های باستان شناختی بود، با انتقادهایی به ویژه از سوی زبان شناسان مواجه گردید.که فرضیه آناتولی را مطرح کردند با این حال ناحیه ای که وی به عنوان خاستگاه هندواروپایی ها معرفی کرد، یکی از نظریه های نسبتاً قابل قبول می دانند و مورد حمایت اغلب محققان است. این فرضیه پس از گیمبوتاس، چندین بار توسط جی پی مالوری (۱۹۸۹)، و دیوید آنتونی (۲۰۰۷)، اصلاح شد. گامکرلیدزه و ایوانف در رد فرضیه کورگان، به تعداد زیاد واژگان مرتبط با کوه و کوه نشینی در زبان نیاهندواروپایی اشاره می کنند که نشانگر زندگی این مردمان در مناطق کوهستانی است، نه مناطق استپی. فرضیهٔ آناتولیایی. این فرضیه که در سال ۱۹۸۷ از سوی کالین رنفرو عنوان شد، پیشینهٔ نیاهندواروپاییان (آریاییان و اروپاییان) را دوران نوسنگی آناتولی (Neolithic Anatolia) در هزاره های هفتم تا ششم پیش از میلاد، یعنی زمانِ آشنایی مردم آناتولی (غرب ا
یران بزرگ) با کشاورزی می داند. او نخست میهن آغازین همه هندواروپائیان را غرب آناتولیِ دوران نوسنگی می دانست، اما سپس تغییراتی در نظریه اش به وجود آورد و در پژوهش های جدیدترش، کهن ترین اقوام هندواروپایی را با منطقهٔ بالکان-دانوب و ناحیهٔ شمالی پونتیک مرتبط می داند و در واقع بخش های شرقی تر آناتولیِ (غرب ایران بزرگ) دوران نوسنگی را نیز در نظریه اش جای داد. به گفته کریستین کریستین سن و همکاران، نتایج حاصل از تحقیقات جدید ژنتیکی و زبانی،درفرهنگ ظروف طناب دار و فرهنگ یامنا این فرضیه را تا حدودی رد کرده و اعتبار فرضیه گورکان را تایید می کند. و آلوین کلوخورست نیز می گوید با توجه به نتایج تحقیقات اخیر، دیگر هیچ کس نمی تواند به طور جدی آناتولی را به عنوان خاستگاه نیاهندواروپاییان استدلال کند.و فرضیه گورکان (استپ پونتیک-کاسپین) را به عنوان خاستگاه هندواروپایی ها باید ثابت شده دانست. فرضیه ایرانی. هفته نامه نیو" "ساینتیست در دو شماره پیاپی خود به این نظریه پرداخته است. کالین باراس در مقاله ای با این نام: پرگویشورترین زبانهای جهان شاید از ایران باستان برخاسته باشند؛ به شواهدی که به تازگی دربارهٔ ژنتیک جنوب قفقاز به دست آم
ده است می پردازد. در شماره نخست (۱۳ می ۲۰۱۸) به کلیاتی دراین باره پرداخته و در شماره دیگر (۳۰ می ۲۰۱۸) به شواهدی از ژنتیک می پردازد. اندیشمند فرانسوی برنارد سرژان در کتاب خود در سال ۱۹۹۵ با موضوع فرهنگ و زبان هندواروپایی، ضمن اشاره به شباهت آثار باستانی یافت شده در اوکراین با آثار باستانی غار جبل در غرب ترکمنستان، خاستگاه این دو فرهنگ را کوه های زاگرس در غرب ایران دانسته و بر این عقیده است که زبان و فرهنگ هندواروپایی در مجاورت با مردمان سامی-حامی در حوزه جغرافیایی زاگرس شکل گرفته است. جهانشاه درخشانی با بررسی فراگیر در گستره ایران بزرگ در فرهنگ های تاریخی خاورمیانه و آثار بجا مانده از تمدن های باستانی سومر و ایلام و هیتی ها و اَرَتّه (تمدن جیرفت) و شهر سوخته، به برآیندهای همسانی رسید. از دیگر کسانی که به نظریه همانندی در این باره دست یافتند، پرویز رجبی است؛ وی در این باره چنین گفته است:در کتاب گران مایهٔ درخشانی به نشانه های فراوانی دربارهٔ تبار ایرانیان امروز برمی خوریم. اگر هم برخی از این نشانه ها هنوز شناورند، قابل تأمل و جالب توجه هستند. در هر حال درخشانی راه های نزدیک شدن به هزاره های گمشده را به خوبی و
با موفق ترین وجه ممکن نشان داده است. من به نام کسی که منتسب به ایران شناسی است به این اثر گران مایه ارجی بسیار می نهم و اگر هم اغراق تلقی شود آن را از نخستین کارهای جدی ایرانیان در زمینهٔ ایران شناسی می دانم.در تحقیقات جدید سال ۲۰۲۳، ادعا شده است که ریشه مشترک تمام زبان های هندواروپایی (از جمله فارسی و انگلیسی) به حدود ۸ هزار سال پیش در شمال غرب ایران و کشور ترکیه بازمی گردد. بر اساس این یافته ها ریشه های زبان انگلیسی را می توان در حدود ۸ هزار سال بین کشاورزان ماقبل تاریخ در جنوب قفقاز در منطقه شرقی ترکیه امروزی و شمال غربی ایران جستجو کرد. فرضیهٔ قفقاز _ارمنستان. این فرضیه بر پایهٔ تحقیقات دو دانشمند به نام های گامکرلیدزه و ایوانف (Thamas V. Gamkrelidze و V. V. Ivanov) در سال ۱۹۸۴ عنوان گردید. گامکرلیدزه و ایوانف معتقد بودند که خاستگاه در جنوب قفقاز (قفقاز جنوبی، آناتولی شرقی، شمال میانرودان) در هزاره های پنجم و چهارم پیش از میلاد بوده است. آن ها به همخوان های گلوبال و وام واژگان کارتولی، ایلامی، سومری و … اشاره کردند. آن ها با بررسی وام واژه های بکاررفته در زبان های سامی و قفقازی، معتقد شدند که زادگاه هندیا
ن، ایرانیان و اروپاییان باید در غرب فلات ایران و نواحی اطراف ارمنستان باشد و نباید آن را در مسافتی خیلی دورتر از این منطقه قرار داد. آن ها در نهایت از شمال غربی ایران (بین جنوب قفقاز و شمال میانرودان) به عنوان خاستگاه نیای مردمان آریایی و اروپایی نام برده اند و بیان داشتند که زبان های بعدی در نتیجهٔ مهاجرت هندواروپایی ها به سمت شرق و سپس غرب به وجود آمده اند. یوهانس کرائوزه در کتاب مشترک خود با توماس تراپه، بنام تاریخ مختصر بشر خاستگاه را این گونه توصیف می کند: در اطراف ارمنستان، آذربایجان، شرق ترکیه و شمال غرب ایران؛ و می گوید: ما [محققین مؤسسه ماکس پلانک] کاملاً مطمئن هستیم که زبان های هندواروپایی در نهایت از هلال حاصلخیز سرچشمه گرفته اند، همان طور که طرفداران نظریه آناتولی فرض می کنند، اما نه آنطور که آنها پیشنهاد می کنند در آناتولی غربی و مرکزی، بلکه از قفقاز جنوبی پدید آمده است. بر اساس تحقیقات دیرین تبارشناسی سرزمین قفقاز تیمی از محققین به سرپرستی چوان چائو وانگ که در سال ۲۰۱۹ منتشر گردید، قفقاز تنها نقش یک پل یا گذرگاهی را داشته است که مردمان آریایی ایران، هند و اروپا پس از گذر از آن فرهنگ و زبان خود ر
ا در استپهای روسیه پراکنده اند. چنین برآورد شده است که خاستگاه این خانواده زبانی و فرهنگ پیوسته به آن می بایست در سرزمینی که در جنوب قفقاز بوده باشد. در نسخه اخیر مجله مطالعات هندواروپایی (زمستان ۲۰۱۹)، محقق روسی الکساندر کوزینتسف، ضمن اشاره به آخرین تحقیقات صورت گرفته در خصوص خاستگاه مردمان هندواروپایی، به وجود فرهنگ هندواورالی در جنوب قفقاز اشاره کرده است . با مهاجرت از قفقاز، زبان نیاهندواروپایی سپس به دو شاخه «نیاآناتولیایی» و «نیاهندواروپایی پسین» تقسیم شده که شاخه نیاآناتولیایی به سمت آناتولی و نیاهندواروپایی پسین از راه قفقاز به سمت استپهای روسیه حرکت کرده است. گروه کپنهاگ به سرپرستی کریستین کریستینسن(مکتب باستانشناسی دانمارک) نیز که در زمینه پیش از تاریخ اروپا و دوران مفرغ به دستاوردهای بزرگی دست یافته است، با رویکرد به مدارک یاد شده، منطقه قفقاز را خاستگاه احتمالی راز رام کردن اسب و زبانهای اروپایی می داند. در هفته نامه خبری اشپیگل مصاحبه ای دراین باره از وی به چاپ رسیده است. دیوید رایش یکی از بزرگ ترین متخصصین علم ژنتیک، در کتاب خود با عنوان «ما چه کسی هستیم و چطور به اینجا رسیدیم» بیان می کند که از
لحاظ ژنتیکی هیچگونه شواهدی دال بر اینکه مهاجرتی از استپهای روسیه به سرزمین آناتولی، جاییکه هیتی ها، به عنوان یکی از کهن ترین مردمان شناخته شده هندواروپایی، ساکن بودند، وجود ندارد؛ لذا به عقیده ایشان نخستین مردمانی که به زبان هندواروپایی سخن می گفتند به احتمال زیاد ساکن سرزمین کنونی قفقاز بودند، چراکه تنها مردم باستانی قفقاز می توانستند خاستگاه ژنتیکی دیگر مردمان هندواروپایی باشند. دیوید رایش با مطالعه ژنتیک اجساد مردم فرهنگ یامنا معتقد است که اکثرا مردمان فعلی اروپا حاصل مهاجرت مردمان این فرهنگ بوده و از نوادگان اقوام هندواروپایی هستند ایشان منطقه قفقاز را محتمل تر از استپ پوتیک_کاسپین و آناتولی برای خاستگاه اولیه این اقوام می دانند تحقیقات DNA اخیر نشان می دهد مردم استپ از ترکیبی از شکارچی-گردآورنده های شرقی (EHG) (هاپولگروپ پدری) و شکارچی-گردآورنده های قفقازی (CHG)(هاپولگروپ مادری) مشتق شده اند. در تحقیقات اخیر که بر پایه دانش ژنتیک بوده اند، از نتایجی مطابق با این نظریه، پشتیبانی میکنند فرضیهٔ بالکان. دانشمند دیگری با نام ایگور دیاکونوف (Igor M. D’iakonov) نشان داد که مناطق بالکان و کوه های کارپات (Balkan
-Carpathian region) همه ویژگی های شناخته شده به منظور در نظر گرفتن نیای هندواروپایی را دارد. وی از هزارهٔ ششم پیش از میلاد به عنوان زمان زندگی آنان در این منطقه یاد می کند. همچنین خط سیر آنان را از مسیر بالکان و دانوب ترسیم می کند و معتقد است که این هندواروپائیان بودند که فرهنگ آندرونوو را به وجود آورده اند و از طریق نواحی جنوب آسیای مرکزی به مهاجرت خود ادامه دادند. فرضیهٔ باختر-سُغد. نیکولز (Johanna Nichols) زبان شناس آمریکایی، با بررسی وام واژه های سومری و مقایسه با زبان های جنوب و شمال قفقاز به این نتیجه رسید که نیای زبان های هندواروپایی باید در ناحیهٔ باختر-سُغد (Bactria-Sogdiana) باشد؛ جایی که این زبان ها از زبان های سومری و سامی به سمت شمال و در طول استپ ها گسترش پیدا کرده و در این بین با زبان های قفقازی جنوبی و شمالی هم تماسهایی داشته است. فرضیهٔ جنوب شرق اروپا. این فرضیه اخیراً توسط زبان شناسی فنلاندی به اسم کالوی ویک (Kalevi Wiik) مطرح شده است. وی با استفاده از اطلاعات ژنتیکی، باستان شناسی و انسان شناختی به این نتیجه رسیده است که اروپا از زمان ۲۳ هزار تا ۸ هزار سال پیش از میلاد به سه منطقهٔ اصلی Ba ,
U و X تقسیم می شده است. مناطق Ba و U سکونتگاه شکارچیان حیوانات بزرگی بودند که در آن دوره زمانی به تعداد زیادی وجود داشتند. آن ها به زبان هایی صحبت می کردند که اکنون با عنوان زبان های باسکی (Basque) و فینو-اوگریک (Finno-Ugric) شناخته می شوند. منطقهٔ X سکونتگاه شکارچیانی بود که حیوانات کوچکتری را شکار می کردند و به زبان های ناشناختهٔ کوچکتری تکلم می نمودند که اکنون اثری از آن ها به جا نمانده است. در حدود اوایل هزاره پنجم پیش از میلاد، وضعیت به شیوه دیگری تغییر کرد. انقراض تعداد زیادی از گونه های حیوانی بزرگ که در مناطق Ba و U می زیستند وضعیت را برای ساکنان این مناطق در شرایط سختی قرار داد. از طرف دیگر، سکونتگاه های منطقه X با شیوهٔ زندگی عصر نوسنگی (Neolithic) تطابق پیدا کرده بود، ترکیب کشت محصولات و کشاورزی با استفاده از حیوانات، موفقیت بیشتری را برای این مردم ایجاد نمود. اینجا کالوی ویک، بحث اصلی خود را ارائه می دهد. بر طبق فرضیه اش؛ در بین کشاورزان اولیه ای که از یونان و بالکان آمده بودند، مردم هندواروپایی متولد شدند و با استفاده از یک زبان میانجی (lingua franca) که از ترکیب زبان ساکنان منطقهٔ X و مناطق بوم
ی خودشان، گرفته شده بود، در آنجا خدمت می کردند. از حدود ۵۵۰۰ پیش از میلاد این فرایند ادامه پیدا نمود. زبان های بالکان هرکدام ویژگی هایی از خودشان را به خود گرفته بودند، به این دلیل که عناصری از زبان های کوچک منطقه X در آن ها نفوذ کرده بود. در دوره گسترش زبان های هندواروپایی، زبان های ژرمنی، بالتیک، اسلاوی، سلتی و ایبری (Iberian) ایجاد شدند، در واقع این ها زبان هایی بودند که هندواروپایی در آن ها نقش زیادی داشت و همچنین عناصری از زبان های مناطق Ba و U را هم در خود داشتند. در نهایت بخش زیادی از اروپا توسط خانوادهٔ زبان های هندواروپایی فراگرفته شد. تنها در بخشی از اروپا، در شبه جزیره ایبریا و در شمال شرق اروپا هسته هایی از شکارچیانی باقی ماندند که ظاهراً با کشاورزی سازش پیدا کرده بودند بدون اینکه از لحاظ زبانی تغییری پیدا کنند؛ بنابراین زبان باسکی امروز و فنلاندی، نوادگان این شکارچیان اوایل عصر یخ هستند. فرضیه های کم طرفدارتر دیگر دربارهٔ خاستگاه، فرضیه خروج از هند (آریاییان بومی)، نظریه تداوم دیرین سنگی و نظریهٔ نیکولای تروبتسکوی دربارهٔ ناحیه همگرایی زبانی می باشند. منابع. Wikipedia contributors, "Proto-Indo-Eu
ropean Urheimat hypotheses," Wikipedia, The Free Encyclopedia, https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Proto-Indo-European_Urheimat_hypotheses&amp;oldid=695279479 (accessed December 29, 2015). http://iranboom.com/iranshahr/iran-pajohi/5276-aryaei-ha-az-shomal-nayamadand.html https://www.iranboom.ir/iranshahr/iran-pajohi/5277-tamadoni-ke-bayad-az-no-shenakht.html http://www.iranchamber.com/search/searchresult.php?cx=017294653477273301715:y7klk2exqnq&amp;cof=FORID:11&amp;q=Some+Earliest+Traces+of+the+Aryan&amp;siteurl=www
ال ج م ل و ال ن ص ره ل س ی د ال ع ت ره ف ی ح رب ال ب ص ره یا ال ج م ل، ال ن ص ره ف ی ح رب ال ب ص ره یا ال ج م ل (فارسی: جمل و پیروزی در جنگ بصره) یکی از کتاب های تاریخی-کلامی شیخ مفید است که دربارهٔ نبرد جمل و آرای گوناگون کلامی و حوادث این جنگ نگاشته شده است. نویسنده. محمد بن محمد بن نعمان معروف به شیخ مفید یکی از فقها و محدثان نامی شیعه است که در سال ۳۳۸ هجری قمری زاده شد. این دانشمند قرن چهارم هجری یکی از کسانی بود که در سیره نویسی، کوشش بسیاری داشت و یکی از آثار وی در تاریخ و سیره نویسی همین کتاب ("الجمل") است. محتوای کتاب. گفته می شود که شیخ این کتاب را به درخواست فردی نگاشته است. شیخ مفید اعتقاد داشت کتاب هایی که پیش تر دربارهٔ جنگ جمل نوشته شده بودند آشفته و پر از اشتباهات فراوان اند و حقیقت در آن ها گم شده است. او این کتاب را در دو بخش تنظیم کرده است. در بخش اول، این واقعه از جنبه کلامی بررسی شده است و در بخش دوم، به تاریخ آن و گزارش این واقعه پرداخته است. ویژگی های کتاب. این کتاب تنها کتابی محسوب می شود که فاصله زمانی کمی با جنگ جمل دارد. در عین حال یکی از کتبی است که این جنگ را به صورت کامل روایت کر
ده است. شیخ مفید در این کتاب به بیعت فردی به نام کلیب نیز اشاره کرده است که به سبب رفتار آزادمنشانه علی بن ابی طالب بوده است. همچنین شیخ مفید در این کتاب به شیوه نظارتی علی بن ابی طالب در حکومت نیز اشاره کرده است. همچنین این کتاب سرشار از استدلال های منطقی است و نکات تاریخی در آن به وفور دیده می شود. از دیگر ویژگیهای کتاب می توان به موارد زیر اشاره نمود: ترجمه کتاب. این کتاب توسط دکتر محمود مهدوی دامغانی به فارسی ترجمه و در سال ۱۳۶۷ چاپ شده است. هم چنین این کتاب به زبان فرانسوی نیز ترجمه شده است.
غزل شاکری (زادهٔ ۲۲ اسفند ۱۳۵۶) بازیگر و خواننده و طراح صحنه و لباس اهل ایران است. از آثار وی می توان به بازی کردن نقش فهیمه اکبر در سریال خاتون و همچنین نقش ملک نسا خانم (عزت الدوله)در سریال جیران اشاره کرد. وی در سال ۱۳۹۷ برای فیلم سارا و آیدا برنده جایزه بهترین بازیگر نقش اول زن در بیستمین جشن سینمای ایران شد. زندگی. وی دختر فرشته طائرپور، تهیه کننده و فیلم نامه نویس سینما، است. او فعالیت در سینما را از سال ۱۳۶۶ با فیلم "ماهی" به کارگردانی کامبوزیا پرتوی آغاز کرد. او بیشتر به خاطر بازی در نقش گلنار در فیلمی به همین نام شناخته می شود. او این فیلم را در ده سالگی خود بازی کرده است. از جمله سوابق هنری وی می توان به ایفای نقش در فیلم هایی نظیر «ماهی» (کامبوزیا پرتوی، ۱۳۶۶)، "گلنار" (کامبوزیا پرتوی، ۱۳۶۷)، "وقتی همه خواب بودند" (فریدون حسن پور، ۱۳۸۴)، "آینه های روبرو" (نگار آذربایجانی) و طراحی صحنه و لباس فیلم های «وقتی همه خواب بودند" و "آینه های روبرواست. غزل شاکری با بازی در سریال "شهرزاد" (حسن فتحی) موفقیت سال های پیشین خود را مجدداً تکرار کرد. از فعالیت های موسیقایی وی می توان به بازخوانی تصنیف "حدیث آشنایی
" اثر حبیب الله بدیعی و با خوانندگی پوران و تک خوانی ریتمیک با عنوان "قلک" اشاره کرد.
راجر یوجین ایلز () مدیر تلویزیونی آمریکایی بود. او رئیس هیئت مدیره و مدیر عامل ارشد اجرایی فاکس نیوز و شرکت پخش همگانی فاکس بود. ایلز مشاور رسانه ای رؤسای جمهور جمهوری خواه ریچارد نیکسون، رونالد ریگان، و جورج اچ دابلیو بوش، و اولین کمپین انتخاباتی شهرداری رودی جولیانی در سال ۱۹۸۹ بود. آزار جنسی و برکناری. در ژوئن ۲۰۱۶ راجز ایلز توسط یکی از مجریان شبکه فاکس نیوز به نام گرچن کارلسون متهم به آزار و اذیت جنسی شد. اما ماجرا به همین جا ختم نشد. بعد از ادعای گرچن کارلسن، مجری سابق فاکس نیوز علیه راجر ایلز، حداقل ۲۰ زن دیگر از جمله میگن کلی نیز با وکلای کارلسون تماس گرفته و از آزار جنسی توسط این فرد پرده برداشتند. برخی از آنها به عنوان شاهد به دادگاهی که علیه راجز ایلز تشکیل شده بود، رفتند. اما برخی از آنها ادعا داشتند که توسط این فرد مورد آزار و اذیت قرار گرفته اند. زنانی که این ادعا را علیه راجز ایلز مطرح کرده اند اکثرا از کارمندان فعلی یا سابق شبکه خبریی فاکس نیوز هستند. بسیاری از آنها داستان خود را به صورت علنی مطرح کرده اند اما برخی از آنها نیز با نام مستعار داستان خود را با خبرنگاران به اشتراک گذاشته اند. تمامی
این موضوعات سبب شدند که راجر ایلز مجبور به استعفای نمایشی از مدیریت این شبکه خبری مهم شود. چرا که ادعاها بر این است که او برای استعفا تحت فشار قرار گرفته است تا این رسوایی آسیبی به شرکت فاکس نیوز نرساند. او در ۲۱ ژوئن ۲۰۱۶ استعفا خود را تقدیم کرد و در مطابق توافقی که در قرارداد آنها صورت گرفته بود، ۴۰ میلیون دلار از فاکس نیوز دریافت کرد. مینی سریال تلویزیونی بلندترین صدا (The Loudest Voice) در هفت قسمت، به زندگی راجر ایلز و اتفاقات مربوط به شبکه‎ ی فاکس می پردازد و Russell Crowe , Sienna Miller و Seth MacFarlane در آن به ایفای نقش می پردازند. در سال ۲۰۱۹ نیز فیلمی با نام بامب شل ساخته شد که محوریت آن بر پایه همین رسوایی جنسی بود .
«تری» () فیلمی در ژانر کمدی-درام به کارگردانی ازیزل جیکوبز است که در سال ۲۰۱۱ منتشر شد. از بازیگران آن می توان به جان سی ریلی اشاره کرد.
نسیم حسن پور تیرانداز زن ایرانی است که در بازی های المپیک تابستانی ۲۰۰۴ در تپانچه بادی ۱۰ متر شرکت کرد. نسیم هم در آتن بین ۴۱ نفر بیست و هشتم شد که تا آن مقطع، بهترین عنوان تیراندازهای زن و مرد ایرانی در تاریخ المپیک بود.
روندو ۱ (Rondo 1) آسمان خراشی اداری با ارتفاع کلی ۱۹۲ متر واقع در ورشو، لهستان در روندو اوان زد (Rondo ONZ) است. این برج ۴۰ طبقه دارد. این ساختمان توسط لری اولتمنز در دورانی که مدیر طراحی اداره اسکیدمور، اوینگز و مریل در لندن بود، طراحی شد. اپستاین آرکیتکچر در نقش معاری اجرایی عمل کرد. ساخت این آسمان خراش در بهار ۲۰۰۳ آغاز شد؛ در ۷ اوت ۲۰۰۴ سنگ تهداب آن گذاشته شد و در ۷ مارس ۲۰۰۶ این برج به طور رسمی افتتاح شد.
هویت ایرانی حسی جمعی از سوی مردمان ایرانیِ متعلق به سرزمین های تاریخی ایران است. این حسِ تعریف شده بر اساس جغرافیا و تاریخ، از یک تجربهٔ تاریخی و سنت فرهنگی مشترک بین مردمی که در ایران زمین زیسته اند تکامل یافته و در عناصر فرهنگی آن مشترک است. این هویت با کشیدن مرز بین ایرانیان و بیگانگان تمایز یافته؛ یکبار بین ایرانی و انیرانی، بار دیگر در تقابل عجم-عرب، بار جسیکا در دوگانهٔ تُرک و تاجیک/تازیک و در زمان صفویان در تقابل هندی و ایرانی. هویت ایرانی به علت موقعیت خاص جغرافیایی از سه حوزه تمدنی ایرانی، اسلامی، و غربی تأثیر پذیرفته است. مفهوم تاریخی ایران و انتساب به آن در نهضت های قومی، سیاسی، و دینیِ دوران ساسانیان شکل گرفت و در دوران اسلامی، با فراز و نشیب هایی پایدار ماند و در عصر ایلخانی و صفوی، تولدی دیگر یافت و در عصر جدید، به صورت هویت ملی ایران متجلی شد. از نظر ریچارد فرای ایران شناس آمریکایی، تشکیل کشور ایران به شکل سیاسی مربوط به سده سوم میلادی، یعنی عهد ساسانیان، است و از نظر سیاسی، این اعتقاد که همهٔ مردمی که در این سرزمین زندگی می کنند رعایای «پادشاه» هستند اعتقادی است که همواره در تاریخ ایران، اساس
هویت سیاسی ایرانیان بوده است. وفاداری ایرانیان در زمان هخامنشیان معطوف به شاه یا سلسله پادشاهی بوده است، نه به کشور. اما این اصل، در زمان ساسانیان، مورد چالش مذهب قرار گرفت و وفاداری مردم، که تا آن زمان معطوف به پادشاه بود، جایش را به مذهب داد که با تسلط اسلام این تحول، تشدید و تثبیت شد. چشم اندازها درباره هویت ایرانی. چشم اندازها درباره هویت ایرانی تحت تأثیر دیدگاه های رقیب در خصوص منشأهای ملت ها بوده است. در پاسخ به این پرسش که «منشأ ملت ها چیست؟» سه چشم انداز اصلی متمایز قابل مشاهده است . اولی منعکس کننده دیدگاه رمانتیک ملی گرایانه است که ملت ها از دوران باستان عناصری طبیعی و ذاتی در تاریخ اند. چشم انداز دوم، که می توان آن را مدرنیست یا پست مدرنیست توصیف کرد ایده رمانتیک ازلی از منشأهای ملت ها را رد می کند و و ایده «ملت» را همچون برساخته ای مدرن می بیند. سومی که می توان آن را چشم انداز جنبه تاریخی بخش خواند این را تایید می کند که «ملت مدنی» محصول مدرنیته است و به این خاطر نمی توان آن را به صورت گذشته نگر به دوران های پیشامدرن اعمال کرد، ولی قویاً این گزاره مدرنیستی و پست مدرنیستی در خصوص وجود یک عدم پیوستگ
ی رادیکال بین یک ملت مدرن و گذشته تاریخی آن را رد می کند. این چشم اندازهای متفاوت به درجات گوناگون تحقیقات ایرانشناسان در خصوص منشأهای ملت بودن و هویت ملی ایرانی را تحت تأثیر قرار داده است. همان چشم اندازها همچنین بر درک نخبگان حاکم و گروه های سیاسی در ایران قرن بیستم میلادی اثر گذاشته است. از قرن نوزدهم برساختن مفاهیم مدرن ایران و هویت ایرانی مخصوصاً تحت تأثیر چشم انداز رمانتیک ملی گرایانه قرار داشته است. این برساختن با کمک رپرتوار سنت های اسطوره ای و افسانه ای ایرانی و نیز تاریخ واقعی ایران دگرگون شده است. شکل های گوناگون این چشم انداز نخستین بار در میانه قرن نوزدهم میلادی پدیدار شد، و با مکتوبات انقلاب مشروطه رشد کرد، و نهایتاً بنیاد ایدئولوژیک دولت پهلوی شد و به توسعه یک دولت ملی مدرن در ایران کمک کرد. نوشته های دانشوران غربی و ایرانی نقش مهمی در پدیدار شدن این چشم انداز در رشته مطالعات ایرانی شد و سکوی پرتابی برای گروه های ملی گرای ایرانی شد. گروهی از از دانشمندان علوم اجتماعی و مورخین با رد کردن مفهوم رمانتیک و ملی گرایانه «هویت ملی» با میل آن به سوی «ملی گرایی گذشته نگر» منشأ گفتمان در خصوص ملت ها را ا
ز زمان باستان به دوره های مدرن، پس از قرن هیجدهم میلادی، جابه جا کرده اند. بنا بر این چشم انداز، ملت ها برساخته هایی مدرن اند که «ابداع» و یا «پنداشته» می شوند. آنان بر این اعتقادند که ملت ها برساخته ها یا ابداعاتی مصنوعی اند که از سوی طبقه های حاکم به طور تعمدی مهندسی شدند. قابل ذکر است که احسان یارشاطر ترتیبات و مدون سازی مشابهی از سنت ایران را در تحلیل خود از ترتیبات تاریخ سنتی ایران در دوره ساسانی توصیف کرده بود. گراردو نیولی نیز ایده «ابداع سنت» هابزبام را در ارزیابی خود از شکل گیری یک دولت ملی پیشامدرن در دوره ساسانی به کار گرفته بود. به هر روی موضع جنبه تاریخی بخشی یارشاطر و نیولی نشان می دهد که گونه ای از هویت ملی-قومی پیشامدرن در ایران دیرزمانی پیش از ابداع نسخه مدرن این مفهوم در قرون هیجدهم و نوزدهم وجود داشته است. برت فراگنر نیز، تحت تأثیر رویکرد مدرنیستی که به طور فزاینده ای محبوب بود، بیان می کند که بین هویت ملی مدرن ایرانی و گذشته تاریخی اش یک از هم گسیختگی رادیکال وجود دارد. او معتقد است که ملی گرایی مدرن ایرانی نمونه خوبی از این است که جنبه های بی ربط «هژمونی ایرانی» که در دوره قرون وسطی شایع
بود چگونه برای برساختن یک فرهنگ و هویت ملی مدرن مورد استفاده قرار گرفته است. او در توضیح ایده های خود پارادایم سودمندی را معرفی کرده تا نشان دهد چگونه فارسی به عنوان نخستین «زبان میانجی» در تمدن اسلامی قرون وسطی به عنوان یک شیوه ارتباطی بین منطقه ای پراکنده شد. عنصر کلیدی فرمولبندی فراگنر، با الهام از نظریه هژمونی فرهنگی آنتونیو گرامشی، «هژمونی زبان فارسی» است. هژمونی زمانی تحقق می یابد که طبقه های حکومت گر چیرگی خود را نه فقط از طریق استفاده از زور، بلکه همچنین از طریق اجماع، حفظ کنند. آنان با اعمال رهبری اخلاقی و فکری از طریق شبکه ای از نهادها، روابط اجتماعی و ایده ها به این هدف دست یافتند. به هر روی به نظر می رسد پارایم سودمند او نقش هژمونی فارسی در شکل گیری هویت مناطق اسلامی غیر ایرانی را با نقش آن در فلات ایران خلط می کند. زبان فارسی در سرزمین های ایران، که فارسی نو در آن توسعه یافت، بود که عمیقاً ریشه داشت، جایی که فرهنگ ایرانی شایع بود، جایی که ادیبان فارسی به عنوان یک هسته قومی مسلط با آگاهی تاریخی موجود بودند و جایی که ساخت درجریان هویت ایرانی پیشامدرن را تا دوران مدرن بنیان نهاد. پارادایم جهانشمول ف
راگنر بدین ترتیب اساساً به امپراطوری عثمانی، آسیای مرکزی، امپراطوری مغول و آسیای جنوب شرقی و نه به فلات ایران و قلمروی جامعه سیاسی آن قابل اعمال است. سرزمین ایران در سراسر دوره ساسانی و پس از دوره ای فطرت ها و فراز و نشیب ها در اوایل دوره اسلامی به طور متمایزی به عنوان «ایران» یا ایرانشهر شناخته می شده است، مفهومی که از قرن سیزدهم دوباره با آن شناخته شده است. دیگر رویکرد محبوب مدرنیستی به ملت ها همچون «جوامع تصوری» می نگرد، و استدلال می کند که ایده همدلی در جوامع فراتر از گروه های اولیه دارای ارتباط چهره به چهره، نظیر روستاها یا دودمان های ایلیاتی یا محله ها، تنها در ذهن اعضای آن وجود دارد. اصطلاح استعاری «جوامع تصوری» توجه شماری از نویسندگان ایرانی را در رویکرد آنان نسبت به منشأهای هویت ایرانی جذب کرده است. حدود استعاری جوامع تصوری «فراتر از فهم تاریخی» آن رفته و بدون هیچ ارجاعی به بقیه نظریه اندرسون به مورد ایران اعمال شده است. بدین ترتیب نقشی که زبان اداری به عنوان یک عنصر مهم در ترویج «انسجام پیشا ملی» در قلمروهای دودمانی پیشا مدرن ایفا کرده را نادیده گرفته. این مفاهیم مدرنیستی در خصوص هویت ملی مبتنی بر س
نخ های آرمانی تجربه های مدرن مدنی-سرزمینی ملت شدن جوامع اروپایی است. ملت های پیشامدرن غیرغربی به طور مناسبی در این مدل جای نمی گیرند. ایده هویت ملی جوامع آسیا غالباً ناشی از منشأهای تبارشناسانه افسانه ای و سرزمینی و فرهنگ زبان محلی و دین است. چشم انداز جنبه تاریخی بخش با نفی باور به یک مفهوم رمانتیک باستانی از هویت ملی و نیز اعتقاد مدرنیستی و پست مدرنیستی از یک گسست تاریخی رادیکال در منشأهای ملت ها، بر نقش نیروهای تاریخی در شکل گیری ملت های مدرن تأکید می کند. این چشم انداز بر منشأهای تاریخی جوامع قومی-فرهنگی تمرکز می کند و پیشنهاد می کند که ملت ها و ملی گرایی های مدرن محصولات فرایندهای بلندمدت تاریخی هستند. کیفیت جنبه تاریخی بخش «ملت» در اسطوره ها، حافظه ها، ارزش ها و نماد ها پی جسته می شود. هواداران چشم انداز جنبه تاریخی بخش جوامع قومی و ملت ها را پدیده هایی تاریخی می بینند که تابع «جریان و تغییر» اند. از جمله ایرانشناسانی که نسخه های متفاوتی از چشم انداز جنبه تاریخی بخش را ترجیح داده اند عبارتند از احسان یارشاطر، گراردو نیولی، ان لمتون، الساندرو بوزانی، روی متحده، دیوید مورگان، فریدون آدمیت، شاهرخ مسکوب، مح
مدرضا شفیعی کدکنی و محمد توکلی طرقی. مولفه های هویت ایرانی. مقالات اصلی: "زبان فارسی، جغرافیای ایران، دین در ایران" جغرافیای فلات ایران، تاریخ ایران، زبان فارسی، دین اسلام، تجددخواهی و میل به پیشرفت، عناصر اصلی هویت ایرانی را تشکیل می دهند. با این حال آنچه بیشتر محققان ایرانی بر آن اتفاق نظر دارند این است که سه رکن مهم و عمده هویت ملی در ایران عبارت اند از: بیشتر ایرانیان از دوران باستان تاکنون در فلات ایران زندگی کرده اند و مرزهای جغرافیایی این فلات هویت بخش مکان و بومِ زیست ایرانیان به شمار می رود. ایرانیان در این مکان خود را یافته اند و در طی قرن ها، با نوسانات زیست محیطی آن، خود را تطبیق داده اند. نه تنها در ایران بلکه در بین همهٔ ملتها، سرزمین مشترک در جغرافیای سیاسی امروز و تشکیل واحدهای مستقل سیاسی به اندازه ای اهمیت یافته است که بررسی هویت ملی بدون در نظر گرفتن آن، مطالعه ای ناقص خواهدبود. در این میان، برخی همان واحد سیاسی را محور و عامل اصلی هویت ملی می دانند. زبان فارسی یکی از زبان های هندواروپایی در شاخه زبان های ایرانی جنوب غربی است که در کشورهای ایران، افغانستان، تاجیکستان و ازبکستان به آن سخن می