Payamvdn/NorthPersian_fa_wiki huggingface dataset:
دارخزک ها نام یک سرده از تیره دارخزک است. هر یک از پرندگان گنجشک سان، از خانواده دارخزک ها پاهایی کوچک دارند و با حرکت موش مانند و مارپیچی خود از تنه درختان بالا می روند و با نوک باریکشان که رو به پایین خمیده است به جست وجوی حشرات و لارو آن ها می پردازند. دارخزک قهوه ای Certhia familiaris دوازده سانتی متر طول دارد. رنگ پشتش قهوه ای و رنگ شکمش سفید است و در سراسر امریکای شمالی و اوراسیا یافت می شود. این دارخزک در ایران نیز یافت می شود و یگانه عضو خانواده دارخزک است. این پرنده در جنگل ها، پارک ها و باغ ها یافت می شود.
دارخزک استرالزی نام یک تیره از راسته گنجشک سانان است.
سرمایه گذاری جدوا شرکت سرمایه گذاری عربستانی است، که در زمینه مدیریت سرمایه گذاری، بانکداری سرمایه گذاری، مدیریت دارایی و مدیریت صندوق های سرمایه گذاری فعالیت می کند. شرکت سرمایه گذاری جدوا در سال ۲۰۰۵ توسط سازمان بازارهای سرمایه عربستان سعودی تأسیس شد. در سال ۲۰۰۷ شرکت مالزیایی خزانه ناسیونال اقدام به خریداری ۱۰٪ از سهام این شرکت نمود. دفتر مرکزی شرکت سرمایه گذاری جدوا در شهر ریاض قرار دارد و بخشی از سهام آن در بازار بورس تداول معامله می شود.
پیت کریمر – ) معمار اکسپرسیونیست اهل هلند و از برجسته ترین نمایندگان مکتب معماری هلندی بود.
اوت لست نام یک بازی ویدئویی در سبک ترس و بقاء است که شرکت «رد بارلز» آن را ساخته و منتشر کرده است. در ۴ سپتامبرِ ۲۰۱۳، این بازی برای مایکروسافت ویندوز و ۴ فوریهٔ ۲۰۱۴ برایِ پلی استیشن ۴ و ۱۸ ژوئن ۲۰۱۴ برای اکس باکس ۳۶۰ عرضه شده است. نسخهٔ لینوکس و اواس ده این بازی نیز در ۳۱ مارس ۲۰۱۵ منتشر شد. پیش درآمدی بر این بازی تحتِ عنوان "اوت لست" (افشاگر) ساخته شده است. گیم پلی. "اوت لست" یک بازی ویدئویی ترس و بقاء با دید اول شخص و ترسناک است که توسعه یافتهٔ برخی از بزرگ ترین بازی های تاریخِ بازی سازی است. در این بازی، در نقشِ یک روزنامه نگار برای کشف محل پناهجویان و بیمارانِ روانی به یک منطقهٔ کوهستانی سفر می کنید و به اندازه کافی باید شجاع باشید و برای کشف رازهایِ پنهان و وحشتناک زنده بمانید. در کوه های کلرادو، وحشتی بزرگ منطقه را فرا گرفته است و اخیراً مکانی توسط مرکز تحقیقات غیرقانونی به نام مرکاف(MURKOFF) برای بیماران روانی دوباره بازگشایی شده است که بیماران در مکان هایی به شکل پنهان و مخفی محافظت می شوند. بازی "اوت لست" یک تجربهٔ واقعی زنده ماندن است که نشان می دهد ترسناک ترینِ موجودات از ذهن انسان به وجود می آید
. داستان. مایلز آپشر (Miles Upshur) یک خبرنگار آزادکار و حرفه ای است که از یک منبع مخفی اطلاعاتِ محرمانه ای از تیمارستان ماونت مسیو (Mount Massive Asylum) به دست می آورد که تحت مدیریت شرکت مرکاف (Murkoff) است. مایلز وقتی وارد این تیمارستان روانی می شود، جنازه نگهبانان و کارکنان این تیمارستان را می بیند که در راهروها به طرز فجیعی پخش شده اند. به همین دلیل بیماران روانی آن نیز فرار کرده و در سرتاسر تیمارستان آزادانه رفت وآمد می کنند. مایلز در تیمارستان پیش روی می کند و وقتی به قسمت خوابگاه می رسد با یک سرباز پلیس رو به رو به می شود که به میخ کشیده شده است. او به مایلز می گوید که تا وقت هست از این تیمارستان فرار کند زیرا او نمی تواند با آنها بجنگد و باید مخفی شود و خودش را به اتاق کنترل امنیت برساند. او ادامه می دهد و توسط یکی از خطرناک ترین افراد تیمارستان به نام کریس واکر مورد حمله قرار می گیرد و به همین دلیل از پنجره سقوط کرده و وارد قسمت دیگری از تیمارستان می شود. وقتی مایلز به هوش می آید یک کشیش کاتولیک (روحانی مسیحی) به نام پدر مارتین نگاهی به دوربینش می اندازد و به او می گوید که از طرف خدا فرستاده شده است
تا کاری غیرممکن انجام دهد. مایلز طبق گفته نگهبان به اتاق کنترل می رود تا اطلاعاتی به دست بیاورد اما در دوربین مخفی پدر مارتین را می بیند که کنار فیوز برق تیمارستان است. پدر مارتین فیوز را پایین می کشد و برق را قطع می کند. در ادامه مایلز در این تیمارستان با دیوانگان خطرناکی به نام های شریف:کیریس واکر، دوقلوهای روانی، دکتر قیچی (کسی است که بر اثر جنون انگشت های مایلز را قطع می کند) والرایدر (یک روح سرگردان است که به دنبال نفوذ به بدن مایلز است) و سایر فراری ها که هدف همه آن ها کشتن مایلز است رو به رو می شود. در آخر مایلز توسط نیروهای امنیتی شرکت مرکاف بنا بر دروغ مدیر بخش تحقیقات تیمارستان کشته می شود اما فردی به نام ویلون پارک (کسی که اطلاعات محرمانه ای را در اختیار مایلز قرار داد و باعث شد که مایلز به طرف تیمارستان حرکت کند) با آپلود کردن اطلاعات سری مرکاف در اینترنت نه تنها انتقام مایلز را گرفت بلکه به دنیا نشان داد که مرکاف چه بلایی سر مردم درمی آورد و از آن ها به عنوان موش های آزمایشگاهی استفاده می کند. افشاگر. وایلون پارک یک مهندس نرم افزار است که در MMA برای مارکاف کار می کند. کار او مستلزم حفظ موتور مو
رفوژنیک است که رویای شفاف را در افراد کما رفته کنترل می کند. پس از چندین تجربه کار مستقیم با موتور و مشاهده اثرات آن بر بیماران این مرکز، او ناامیدانه یک ایمیل ناشناس به خبرنگار مایلز آپشور می فرستد تا شرکت را افشا کند. کمی بعد، پارک به مرکز عملیات آزمایشگاه زیرزمینی احضار می شود تا یک سیستم مانیتورینگ را رفع اشکال کند. هنگامی که او به لپ تاپ خود بازمی گردد، سرپرستش، جرمی بلر، پس از کشف ایمیل اش، او را بازداشت کرده و در معرض موتور مورفوژنیک قرار می دهد. با این حال، هنگامی که والرایدر رها می شود، پارک از محدودیت های خود فرار می کند. در حالی که از نگهبانان و پرسنل پزشکی بازمانده و بیماران تازه آزاد شده فرار می کند و به دنبال یک رادیو موج کوتاه می گردد که می تواند برای تماس با مقامات از آن استفاده کند، در حالی که از یک آدمخوار به نام فرانک مانارا که یک اره استخوانی الکتریکی در دست دارد فرار می کند، او در مرکز رو به فرسودگی پرسه می زند. درست زمانی که پارک موفق به یافتن یک فرستنده رادیویی فعال می شود، بلر ظاهر می شود و آن را از بین می برد. پارک راه خود را به بلوک پناهگاه پیدا می کند، جایی که او توسط ادی گلوسکین، ی
ک قاتل زنجیره ای که وسواس زیادی برای یافتن «عروس کامل» با کشتن سایر بیماران و مثله کردن اندام تناسلی آنها دارد، دستگیر می شود. گلوسکین سعی می کند پارک را در یک سالن بدنسازی به همراه سایر قربانیان خود آویزان کند، اما در طول مبارزه، او توسط سیستم قرقره خود درگیر می شود و به طور مرگباری میخ کش می شود در سپیده دم، بخش شبه نظامی مورکف به آسایشگاه می رسد. پارک از کنار آنها می گذرد و به لابی اصلی فرار می کند. در آنجا، او بلر را زخمی پیدا می کند که ناگهان او را با چاقو می زند و اصرار می کند که هیچ کس نمی تواند حقیقت را در مورد کوه ماسیو بداند، اما والرایدر قبل از اینکه بتواند پارک را بکشد، او را می کشد. پارک سپس از در باز جلویی خارج می شود و به سمت جیپ مایلز آپشور می رود که هنوز در نزدیکی دروازه های اصلی است. او جیپ را برمی دارد و می راند تا مایلز که اکنون میزبان والریدر است نیز از پناهگاه بیرون می آید. در پایان، پارک پشت لپ تاپ نشسته است و فیلم های دوربین فیلم برداری خود را آماده آپلود می کند تا شرکت مورکف را افشا کند. یکی از همکاران به او اطلاع می دهد که برای خراب کردن مورکف کافی است، اما به او هشدار داده می شود که
آنها سپس به دنبال حذف او و خانواده اش خواهند بود. با وجود برخی تردیدهای اولیه، پارک تصمیم می گیرد فایل را آپلود کند.
آستون وب (؛ – ) یک معمار اهل بریتانیا بود. وی همچنین برنده جوایزی همچون مدال طلای ای آی ای شده است.
دارخزک انگشت کوتاه نام یک گونه از سرده دارخزک ها است.
تشکل ملی (به عربی: الکتلة الوطنیة، به فرانوسی: "Bloc national") یک حزب سیاسی سوری است که در میدان سیاست سوریه نقش بارزی داشته است. خصوصاً مبارزه با قیمومیت فرانسه بر سوریه در بین سال های (۱۹۲۰–۱۹۴۶) و در زمان جمهوری اول سوریه (۱۹۳۲–۱۹۶۳) به عنوان قوی ترین حزب سیاسی توصیف شده است. و تعداد زیادی از رهبران سیاسی سوریه خلال جمهوری اول سوریه به آن ملحق شده اند.
نیکولاس گریمشاو (؛ زادهٔ ۹ اکتبر ۱۹۳۹–۱۴ سپتامبر ۲۰۲۵) یک معمار اهل بریتانیا بود. وی به ویژه برای چندین ساختمان مدرنیستی، از جمله ایستگاه راه آهن بین المللی واترلو لندن و پروژه عدن در کورنوال، شناخته می شود. او از سال ۲۰۰۴ تا ۲۰۱۱ رئیس آکادمی سلطنتی بود. گریمشاو از زمان تأسیس شرکت معماری گریمشاو (که قبلاً نیکلاس گریمشاو و شرکا نام داشت) تا سال ۲۰۱۹، زمانی که اندرو والی جانشین او شد، رئیس آن بود. او دریافت کننده مدال طلای RIBA بود.
دارخزک دم نواری نام یک گونه از سرده دارخزک ها است.
لارس سونک (؛ – ) معمار اهل فنلاند بود. او در سال ۱۸۹۴ از دانشگاه صنعتی هلسینکی فارغ التحصیل شد و بلافاصله برنده یک مسابقه بزرگ طراحی کلیسا در تورکو شد. این کلیسا به سبک رایج نئوگوتیک طراحی شده است.
اوجن گیار (؛ ۱۸۶۲ – ۱۹۳۳) یک معمار، و مجسمه ساز اهل فرانسه بود.
آلساندرو گالیله (؛ – ) یک ریاضی دان و معمار اهل ایتالیا بود.
دارخزک پهلوزنگاری نام یک گونه از سرده دارخزک ها است.
توماس رومرو پریرا (; زادهٔ ۴ اکتبر ۱۸۸۶ – درگذشتهٔ ۱۲ اوت ۱۹۸۲) یک سیاست مدار، و معمار اهل پاراگوئه بود.
آنکا پترسکو (؛ – ) یک سیاست مدار، و معمار اهل رومانی بود.
دارخزک سیکیم نام یک گونه از سرده دارخزک ها است. پرنده ای است کوچک و قهوه ای رنگ که مرتباً از درخت بالا می رود. از دارکوب ها و کمرکولی ها به وسیله اندازه کوچک، نوک باریک و خمیده و با رفتار ویژه اش به آسانی تشخیص داده می شود. سطح پشتی قهوه ای رنگ با رگه رگه نخودی و سطح شکمی سفید نقره ای دارد. با جهش های کوتاه در حالی که دم سفت خود را به پوست درخت فشار می دهد، به طور مارپیچی از آن بالا می رود و به سختی می توان آن را روی تنه درخت دید. در زمستان همراه چرخ ریسک ها دیده می شود.
دارخزک خالدار هندی نام یک گونه از سرده دارخزک های خالدار است.
دارخزک خالدار آفریقایی نام یک گونه از سرده دارخزک های خالدار است.
دارخزک فیلیپینی نام یک سرده از راسته گنجشک سانان است.
چارلز هولدن (؛ – ) یک معمار اهل بریتانیا بود. وی معمار ساختمان هایی همچون ساختمان ۵۵ برادوی، سنت هاوس (دانشگاه لندن)، کتابخانه مرکزی بریستول و معمار بیش از ۴۰ ایستگاه متروی لندن بوده است.
دارخزک نوک دراز نام یک گونه از سرده دارخزک فیلیپینی است.
دارخزک سینه راه راه نام یک گونه از سرده دارخزک فیلیپینی است.
معادله دبای–هوکل یک معادله ریاضیاتی در شیمی تجزیه است که جهت محاسبه ضریب فعالیت برای یک محلول الکترولیت به کار می رود. این معادله نخستین بار توسط دو دانشمند سرشناس به نام های پیتر دبای و اریش هوکل پیشنهاد گردید. معادله دبای–هوکل برای الکترولیت های رقیق صدق کرده و به صورت زیر تعریف می شود: که در این معادله:
پیتر کوک (؛ زادهٔ ) یک معمار اهل انگلستان است. او بنیانگذار گروه معماری آرکی گرم بود. کوک در سال ۲۰۰۷ به خاطر خدماتش در حوزه معماری و آموزش توانست نشان شوالیه را از ملکه انگلستان دریافت کند. او در حال حاضر به عنوان استاد بازنشسته با مدرسه بارتلت کالج دانشگاهی لندن (UCL) همکاری دارد.
دارخزک سرراه راه نام یک گونه از سرده دارخزک فیلیپینی است.
ژان-فیلیپ لاور (؛ – ) یک معمار، انسان شناس، و باستان شناس اهل فرانسه بود.
فریدریش ادلر (؛ – ) یک معمار، و باستان شناس اهل آلمان بود.
ورنر مارش (؛ – ) یک معمار اهل آلمان بود. از افتخارات وی میتوان به کسب مدال طلا طراحی شهری در بخش مسابقات هنری بازی های المپیک تابستانی ۱۹۳۶ اشاره کرد.
کامیلو آگریپا (؛ – دهه) یک ریاضی دان، معمار، و مهندس اهل ایتالیا بود.
سانتی گوچی (؛ ۱۵۳۰ – ۱۶۰۰) یک مجسمه ساز، و معمار اهل لهستان بود.
کارلوس رائول وییانوئبا (؛ – ) یک معمار برجستهٔ اهل ونزوئلا بود. وی به عنوان یکی از معماران مشهور سبک بین المللی شناخته می شود.
خوان فلیکس سانچز (؛ – ) یک معمار و مجسمه ساز اهل ونزوئلا بود.
دنیس اسکات براون (؛ زادهٔ ) یک معمار اهل ایالات متحده آمریکا است. دنیس اسکات براون همسر و شریک رابرت ونتوری است که هر دو از معماران و نظریه پردازان تأثیرگذار قرن بیستم محسوب می شوند. جنجال پریتزکر. هنگامی که رابرت ونچوری به عنوان برندهٔ جایزه معماری پریتزکر ۱۹۹۱ انتخاب شد، اسکات براون به نشانهٔ اعتراض در مراسم شرکت نکرد. «بنیاد هایِت» در سال ۱۹۹۱ اعلام کرد جایزه تنها به یک معمار تعلق می گیرد، عملی که در سال ۲۰۰۱ با انتخاب ژاک هرزوگ و پیر د مورون تغییر کرد. ضمناً در سال ۱۹۸۸ جایزه به دو دریافت کننده داده شد. در سال ۲۰۱۳، "زنان در طراحی"، یک سازمان دانشجویی که توسط کارولین اموری جیمز و اریل اسولین-لیشتن در مدرسه عالی طراحی هاروارد رهبری می شود دادخواستی را برای اسکات براون آغاز کرد تا سهم او در کار با شریک اش رابرت ونتوری به رسمیت شناخته شود. زمانی که جایزه جین درو در سال ۲۰۱۷ به او اعطا شد، اسکات براون به جنجال پریتزکر و دادخواست بعدی اشاره کرد و گفت: "من بسیار تحت تأثیر دادخواست پریتزکر قرار گرفتم - و در نهایت این جایزه من است. ۲۰۰۰۰ نفر از سراسر جهان نوشتند و هر یک از آن ها من را دنیس صدا کردند.
کردهای ایزدی،ایزدیان، ایزدی ها یا یزدانی ها ، گروهی از کردها که در شمال عراق، سوریه، جنوب شرقی ترکیه و قفقاز (ارمنستان و گرجستان) زندگی می کنند. همچنین بزرگترین سکونتگاه آنان در استان نینوا و استان دهوک در اقلیم کردستان و بزرگترین شهر ایزدی نشین سنجار نام دارد. شمار مهاجران ایزدی در چند دهه اخیر در اروپا افزایش یافته است. ایزدیان به زبان کردی کرمانجی صحبت می کنند. ایزدی ها یکتاپرست بوده و آیین ایشان، ایزدی با تکیه بر ایمان به یزدان پاک است. یزدان پاک یا ایزد منان نیز به معنای خدای بخشنده و مهربان می باشد؛ که ایرانیان باستان قبل از ورود اسلام در ستایش خداوند خویش بکار می بردند. آیین ایزدی یا یزدانی شباهت هایی با اسلام، مسیحیت شرقی، زرتشتی، یهودیت و احتمالاً مهرپرستی دارد، و با وجودی که ارتباط کاملی با دین زرتشت ندارد ولی مشخصه های بسیاری از دین زرتشت را اقتباس کرده است. تعدادی از اجداد ایزدیان پس از ورود اسلام به وسیله شیخ عدی مسلمان شده اند. شیخ عدی و ملک طاووس دو عنصر مهم در آیین ایزدیان اند. طاووس، نماد ایزدی ها می باشد. ایزدی ها معتقدند که طاووس نماد «فرشته اعظم» است. به دلیل وجود هفت فرشته، در جهان بینی آ
ن ها، و در بالاترین آن ها ملک طاووس، برخی تصور می کنند که ایزیدیان شیطان پرست باشند زیرا ملک طاووس به عنوان نمادی از شیطان تعبیر می شود. پیشینه. در مورد ایزدیان با توجه به نواحی محل زندگی آنها و پیشینهٔ تاریخی شان این احتمال وجود دارد که ایزدیان از نسل اقوام تمدن میتانی مستقر در همین نواحی بوده باشند. در مورد دین ایزدی می توان گفت، این دین پیش از ورود اسلام در مناطق یاد شده، وجود داشته است و تحت تأثیر ادیان زرتشتی و مانوی قرار گرفته است و عقاید مهرپرستانه و زرتشتی بر آن تأثیر داشته اند. در برخی منابع، تأثیراتی از دین یهود و فرقهٔ «نسطوری» و عقاید صوفیه (پس از اسلام) برای آن متصور شده اند. در منابع مربوط به فرقه های اسلامی آن را فرقه ای از جمله غلاة شیعه دانسته اند. معتقدان این کیش، به وسیلهٔ شیخ عدی بن مسافر اموی که عوام وی را «شیخ عدی» (Şêx Edî) می نامند، مسلمان شدند. اولین دانشمندی که توجه محققان را به آن ها جلب کرد، احمد تیمور پاشا بود که در کتاب «الیَزیدیه و مَنشاء نحلَتِهِم» به این مسئله اشاره می کند که از این قوم پیش از قرن ششم هجری قمری نامی در تاریخ نیامده بود که این زمان همان هنگامی است که شیخ عدی به
میان آن ها آمده و طریقهٔ «عدویه» را در میان آن ها بنیان نهاده است. ابوفراس در کتاب خود که به سال ۷۵۲ هجری قمری تألیف شده است آن ها را به همین نام خوانده است. محققی دیگر، «ابوسعد سمعانی» (متوفی ۵۶۲ق) در کتاب «الانساب» می نویسد: ایزدی ها پنج بار در روز ملک طاووس را عبادت می کنند. نام دیگر او شیطان است که در عربی به فرشته رانده شده از درگاه خدا گفته می شود. همین موجب شده که اشتباهاً به ایزدی ها برچسب «شیطان پرست» زده شود. ایزدی ها به تناسخ اعتقاد دارند، به این معنی که روح به طور متناوب تا تطهیر کامل در جسم حلول می کند و به این شکل کاربرد دوزخ از بین می رود. بدترین سرنوشت برای یک پیرو آیین ایزدی، رانده شدن از جامعه ایزدی است چرا که این به معنی آن است که روح او دیگر هرگز پیشرفتی نمی کند. گفتگو با هر دین و آیین دیگر هم برای آن ها مطلقاً ناممکن است. در ارتباط با پنهان نگه داشتن بخشی از کیش ایزدی ها درک نادرستی از ارتباط این آیین با فلسفه دوگانگی جهان زرتشتیان (نور و تاریکی) و حتی خورشیدپرستی ایجاد شده است. گرترود بل در صفحه ۲۶۹ از کتاب سفرنامه خود «امارت تا امارت» می گوید «مسلمانان و مسیحیان نظر به تمایل فرقه ایزدی
به مسامحه و مرافقه با شیطان آنها را شیطان پرست می دانند» وی نامه ای به «علی بیگ» رهبر گروه می نویسد و با وی در روستایی که «بادری» می خواند دیدار می کند. جمعیت. ایزدی ها در کردستان عراق، کردستان ترکیه، کردستان سوریه و قسمت کردنشین ارمنستان و اطراف تفلیس زندگی می کنند. البته شماری نیز به آلمان و برخی کشورهای دیگر مهاجرت کرده اند. آماری رسمی دربارهٔ آنان در دست نیست، اما شمار آنان در مجموع این کشورها تا پانصدهزار نفر برآورد می شود که حدود دویست هزار نفر در عراق زندگی می کنند؛ ولی بنا به گفته تحسین سعید بیک، امیر ایزدیان جهان، آنان در عراق بین ۶۰۰٬۰۰۰ تا ۷۰۰٬۰۰۰ نفر و در دنیا نیز حدود ۱٬۵۰۰٬۰۰۰ نفر هستند. مفهوم واژه ایزدی و یزیدی. این گروه به طور عام خودشان را ایزدی (Ēzdī) می خوانند. خود ایشان، ترجیح می دهند که نام مذهبشان را از ایرانی باستان yazata، فارسی میانه yazad (یزدانی بودن) بدانند و این فرضیه، به طور گسترده پذیرفته شده است. در حقیقت طبق پژوهش های انجام گرفته شده نام یزید بن معاویه هیچ ارتباطی با ایزدیان ندارد و تنها یک تشابه اسمی است. باورها و آیین ها. دین باستانی و ایرانی ایزدی با دین یارسان هم ریشه بود
ه و در عین حال، هر دو جدا از اسلام هستند. عقاید ایزدی ها تلفیقی از مذاهب گوناگون است مانند مانویان که در این منطقه رواج داشته اند. برای نمونه، آن ها مانند زرتشتیان، مانند کلیمیان به قربانی و نذورات، مانند مسیحیان به غسل تعمید و مراسم عشای ربانی را اجرا می کنند و عروس در لباس سرخ از کلیساهای مسیحی بازدید می کند و مانند مسلمانان به سنت ختنه پای بندند. اعتقاد به تناسخ و سیر تکاملی روح از طریق زایش های پی درپی و دمیده شدن در کالبدهای پیاپی، ایزدیان را با مسالک شرقی پیوند می دهد. از سوی دیگر، ایزدیان همچون مسلمانان روزانه پنج بار به شیوه خود نماز می گزارند، اما قبلهشان در چهار بار از این نمازهای پنج گانه، خورشید است و در نیم روز، مقبره شیخ عدی بن مسافر، صوفی عرب قرن ششم هجری است که به باور تاریخ نگاران، بنیان گذار کیش ایزدی است. ایزدی ها دارای دو کتاب مقدس اند: یکم کتاب جلوه که در آن اصول اعتقادی آن ها تشریح شده است و دوم کتاب دیگری است به نام مصحفا رش که مجموعه ادعیه و سرودهای آن ها در ستایش بزرگان شان است. علویان، کاکه ای ها (اهل حق) و شیدلی ها که همگی در مناطق کردنشین ایران، عراق، ترکیه و سوریه و نواحی هم جوارش
ان زندگی می کنند، از این دسته مذاهب به شمار می روند و همگی این وجه مشترک را دارند که از سویی آداب نیایش جمعی شان همچون نذر و نیاز و قربان به یک دیگر شباهت دارد و با صوفیان مسلمان مشترک است و دیگر این که گرچه پیروانی از میان ترکان و اعراب هم پیدا کرده اند، مرکز عمده نشو و نموشان کردستان عراق بوده است و فرهنگ و زبان کردی رکن مهمی از آیین آنان را تشکیل می دهد. باور بر این است که نام کیش ایزدی ریشه در واژه فارسی، ایزد دارد. عناصری همچون ستایش خورشید و آتش در این آیین نشانه هایی از باورهای باستانی ایرانیان، مهرپرستی و دین زرتشت دارد. زیارتگاه های (معابد) آن ها اغلب با تصویر خورشید آراسته شده است و گورهای آن ها به سمت شرق، در جهت طلوع آفتاب هستند. «ایزدیان» هم مثل بسیاری از پیروان ادیان باستانی اعتقاد دارند که «جهان و هرچه در او هست» از چهار عنصر اصلی یعنی «آب، باد، خاک و آتش» ترکیب یافته است. خداوند به ادعای خود، مشابه باور معمول ادیان سامی، انسان را از آب و خاک آفرید در حالی که به باور ایشان فرشتگان درگاه ابدیت همه از جنس آتشند؛ و آتش به باور آن ها بر گل ﴿ممزوج آب و خاک﴾ ارجحیت دارد. از این رو وقتی خداوند از همه
فرشتگان بارگاهش ﴿از جمله ملک مقرب، طاووس﴾ می خواهد که در مقابل ساخته دست او، آدم، تعظیم کنند، ملک طاووس «شیطان» از این دستور نابجای ایزدی سر می پیچد و از همان زمان سر به شورش می گذارد، شورشی که تا روز محشر ادامه خواهد داشت و ایزدیان آن را شورشی بر حق و از روی حکمت خداوند می دانند و شیطان را لعن نمی کنند و معتقدند که در آخرالزمان او مشمول لطف و بخشش پروردگار خواهد شد. تصاویر ملک طاووس همه جا در معابد، زیارتگاه ها و گورهای ایزدی ها وجود دارد. پژوهندگان و کلام شناسان اسلامی آن ها را به دلیل باور به نسخ اسلام در آخرالزمان، جزو غُلات دانسته اند. ایزدی ها همچون صوفیان در مراسم خود به ذکر و سماع می پردازند و پیروان این کیش، به طبقات پیر و شیخ و مرید تقسیم می شوند. در ماه دسامبر، ایزدی ها سه روز روزه می گیرند و بعد از آن با پیر خود شراب می نوشند. نام خدای آن ها (بالاترین مرتبه ربانی) یزدان است، او خالق جهان است ولی نگهدارنده آن نیست. هفت روح (فروهر) بزرگ از او منبعث شده اند که مهم ترین آن ها فرشته طاووس یا آنطور که در آیین ایزدی نامیده می شود، ملک طاووس است. نزدیک ترین ها به ایزدی ها، چه در باور و اساطیر، همچون اعتقا
د به ملائک هفتگانه و تناسخ و سنت ها و آیین ها، طایفه یارسان اند که در عراق «کاکه ای» و در ایران «اهل حق» نامیده می شوند که بسیاری از ایرانیان آنان را به اشتباه «علی اللهی» می شناسند؛ نامی که همچون «شیطان پرست» برای ایزدی ها، مورد پسند نیست. پاره ای از پیروان اهل حق نیز در مورد شیطان نگرشی همچون ایزدی ها دارند. ایزدی ها نیز به اهل حق احساس نزدیکی می کنند و آنان را در جمع خود شرکت می دهند با این حال با آنان وصلت نمی کنند. اکثریت اهل حق را نیز همچون ایزدیان، کردها تشکیل می دهند، اما در ایران و عراق و قفقاز، این آیین در میان کرد لک و ترکان نیز پیرو دارد. پژوهشگران در سال های اخیر نشان داده اند که زیارتگاه ها (معابد) آن ها اغلب با تصویر خورشید آراسته شده و گورهای آن ها به سمت شرق، در جهت طلوع آفتاب هستند و آن ها عناصر مشترک زیادی با اسلام و مسیحیت دارند. کودکان به دست یک پیر (موبد) با آب متبرک غسل تعمید داده می شوند، در زمان ازدواج، پیر یک نان را دو نیمه می کند و نیمی از آن را به عروس و نیمه دیگر را به داماد می دهد. عروس در لباس سرخ از کلیساهای مسیحی بازدید می کند. در باور ایزدی ها، شیطان دشمن اصلی بشریت نیست، بلک
ه مقربترین فرشته خداوند و نخستین آفریده اوست و ملک طاووس نام دارد؛ فرشته ای که خداوند تنها با این انگیزه به او فرمان داد به آدم سجده کند که او را بسنجد و هنگامی که او از سجده کردن سر باز زد، بر تقربش به درگاه الهی افزوده شد و خداوند اداره جهان را به او سپرد. ایزدی ها بر این باورند که قدمت کیش آنان به زمان پیدایش بشر می رسد و ایزیدیان از نسل آدم اند و نه از نسل حوا. در حالی که در باور ادیان ابراهیمی، ابنای بشر حاصل ازدواج آدم و حوا هستند، ایزیدیان خود را حاصل پسری می دانند که از بذری که آدم کاشت پدید آمد و سپس با یک حوری وصلت کرد.به این ترتیب، ایزیدیان خود را تافته ای جدابافته می دانند که نباید با دیگر اقوام وصلت کنند و دیگر ابنای بشر را به کیش خود بپذیرند. ایزدی ها همواره جمعی بسته بوده اند؛ خود را قومی برگزیده می دانند، بیگانگان را به میان خود راه نمی دهند و اعتقادات خود را از دیگران مخفی نگه می دارند. در ماه دسامبر، ایزدی ها سه روز روزه می گیرند و بعد از آن با پیر خود شراب می نوشند. از روز پانزدهم تا بیستم سپتامبر ایزدی ها مراسم زیارت همگانی سالانه از آرامگاه شیخ عدی در لالش، در شمال موصل را برگزار می کنند
که طی آن در رودخانه یک مراسم آیینی غسل دارند. ایزدی ها همچنین مراسم قربانی حیوانات و ختنه دارند. گستره و جغرافیا. ایزدی ها، قرن ها در سکونت گاه ها در روستاهای دورافتاده در کردستان و در انزواء زیسته اند و بعضی از همسایگان مسلمان و مسیحی شان آنان را با نام «شیطان پرست» می شناسند، عنوانی که ایزدی ها برای خود نمی پسندند. اما شاید همین نگاه به ایزیدیان، آنان را آماج حمله مسلمانان تندرویی کرده باشد که ریختن خون «کفار» را مباح می دانند؛ آن هم کفاری که شیطان، دشمن اصلی بشریت را می پرستند. آن ها در چند دوره مورد تهاجم قرار گرفتند بیشترین مشکلات و قتل و عام آن ها در دوره خلافت عثمانی اتفاق افتاده است. همچنین در جریان حمله های گروه موسوم به داعش در سال ۲۰۱۴ حدود پنج هزار نفر از مردان ایزدی کشته شدند و زنانشان به اسارت تندروهای داعش درآمدند یا به عنوان برده به فروش رسانده شدند. همچنین تعدادی از ایزدی ها از عراق آواره و به کشورهای دیگر پناهنده شدند. با تمام این جدایی پیشگی، ایزدی ها از تبار دیگر کرد هایی اند که در جوارشان زندگی می کنند و زبانی متفاوت با آنان که گویش کرمانجی (کردی شمالی) است ندارند. با وجود آن که در باور ا
یزدی ها، دین آنان پیشینه ای به قدمت تاریخ بشر دارد اما مورخان، کیش ایزدی را در شمار دیگر فرقه هایی طبقه بندی می کنند که پس از اسلام، به نیت احیای سنت های پیشینیان و با انگیزه حفظ و بازیافت هویت تاریخی در نقاط مختلف خاورمیانه زاییده شدند و رشد کردند؛ هرچند بنیان گذاران شان صوفیهای مسلمان بودند. شمار اندکی از ایزدی هاعرباند. در زمان حکومت صدام حسین در عراق، دولت مرکزی می کوشید با انگشت نهادن بر همین اقلیت عرب، عرب بودن بانی کیش ایزدی و عرب تبار قلمدادکردن دیگر ایزدی ها، آنان را به سوی خود جلب کند و هم اینکه از آنان به عنوان اهرمی علیه دیگر کردها که رکن عمده ای از ناراضیان حکومت حزب بعث را تشکیل می دادند، استفاده کند. شاید یکی از دست آویزهای حملاتی که به ایزیدیان می شود، پندار افرادی باشد که به هواداری ایزدی ها از صدام حسین در زمان حکومت او اعتقاد دارند. اما پاره ای از جوانان ایزدی هم بودند که صرف نظر از باورهای اجدادی خود مبنی بر دوری گزیدن از پیروان دیگر ادیان، وارد جنبش های چپ گرا در میان کردان عراقی شدند و در صف پیش مرگان با حکومت صدام حسین جنگیدند. خانواده های آنان نیز چون بسیاری دیگر از کردهای عراقی آماج ح
ملات انتقام جویانه ارتش قرار گرفتند و خانمان خود را از دست دادند. با تشکیل حکومت خودمختار کرد در شمال عراق و برپایی مجلس قانونگذاری محلی در این منطقه، ایزدی ها برای نخستین بار در قانونگذاری و حکومت سهیم شده اند و نمایندگانی در مجلس محلی و همچنین مجلس ملی عراق دارند. با این حال، نخستین ایزدی که قانون گذار شد، نه در عراق بود و نه در هیچ کجای دیگر در این منطقه؛ بلکه دختر جوانی بود در آلمان که از سوی حزب سوسیال دموکرات این کشور به پارلمان اروپا راه جُست. فلک ناز اوجا که هشت سال پیش در ۲۲ سالگی نماینده پارلمان اروپا شد و اکنون دومین دوره قانونگذاری خود را در جمع قانونگذاران اتحادیه اروپا می گذراند، از خانواده ای کرد ایزدی از ترکیه در آلمان متولد شده است و روابط نزدیکی با گروه های کرد ترکیه دارد. گفته می شود در آلمان سی هزار ایزدی زندگی می کنند که عمدتاً از پناهندگان کرد عراقی و ترکیه ای اند و بزرگ ترین جامعه ایزدی در بیرون از قلم روی اجدادی شان را تشکیل می دهند. ایزدی ها از فرهنگی پرمایه و غنی برخوردارند که موسیقی در آن نقش برجسته ای دارد. پرستش آن ها با آداب رنگین و رسومی همراه است: سرودخوانی جمعی، رقص و سماع به
سبک صوفیان، مراسم آب تنی و شستشو، افروختن شمع و بخور، نذورات و دعاخوانی گروهی برای مردگان… زنان ایزدی در مناطق «سنجر»، لباس های سنتی سفید می پوشند. آن ها مانند دیگر اقوام عراق در زمان رژیم بعث حاکم بر عراق به شدت زیر فشار بودند. رژیم سابق عراق که به وفاداری آن ها اطمینان نداشت، آن ها را وادار می کرد از قلمروی کوهستانی خود به زمین های بایر کوچ کنند. طی این کوچ های اجباری، بسیاری از مراتع و کشت زارهای آن ها نابود شد، بسیاری از آن ها مجبور به ترک عراق شدند و اینک به عنوان پناهنده در کشورهای غربی زندگی می کنند. شیخ عدی. آرامگاه شیخ عَدی در روستای لالش در ۳۶ کیلومتری موصل در شمال عراق، قبله گاه ایزدی ها است و هر ایزدی در صورت توانایی باید در طول عمرش دست کم یک بار به زیارت این آرامگاه برود. موسم این «حج»، تابستان است. در کنار قبله گاه ایزیدیان، چشمه گاه مقدسی قرار دارد که زمزم خوانده می شود. کوهی مقدس است که نامش را عرفات نام نهاده اند. پلی نیز هست به نام پل صراط. در موسم زیارت گاوی را هم قربانی می کنند. برخی او را که نام کامل و کنیه اش «شرف الدین ابوالفضائل عدی بن مسافر بن اسماعیل بن موسی بن مروان بن حسن بن مروان