Payamvdn/NorthPersian_fa_wiki huggingface dataset:
سون آندرس هدین (۱۹ فوریهٔ ۱۸۶۵ – ۲۶ نوامبر ۱۹۵۲) جغرافی دان، مکان نگار، عکاس، کاوشگر و سفرنامه نویس سوئدی بود. زندگی. سون هدین در ۱۹ فوریه سال ۱۸۶۵ در استکهلم به دنیا آمد. او از کودکی به جغرافیا علاقه نشان داد و ماجراهای کاشفان اواخر قرن ۱۹ را که به دنبال کشف نقاط ناشناخته بودند به دقت دنبال می کرد. در پانزده سالگی زمانی که به همراه خانواده و دیگر هموطنانش، بازگشت موفقیت آمیز نوردنسکیولد را پس از عبور از سرزمینهای شمالی جشن گرفته بودند، تصمیم گرفت به کشف سرزمینهای ناشناخته برود و در همین سن بود که مطالعه جغرافیا و خاطرات کاشفان را آغاز کرد و ترسیم نقشه های جغرافیایی را آموخت. او در خلال سفر اکتشافی اش در آسیای میانه کوه های پامیر را کاوید، سرچشمهٔ رودهای برامپورا، سند و ستلج را یافت و دریاچه لوپ نور، ویرانه های شهرهای باستانی و مکان های باستانشناسی و دیوار چین را نیز در بیابان حوضه تاریم مورد بررسی قرارداد. نتیجهٔ بسیاری از کاوش های او پس از مرگش منتشر شد. هدین به ایران و افغانستان هم سفر کرده بود. نخستین بار در ۱۸۸۶ میلادی پس از اقامتی در باکو از راه دریای مازندران رهسپار ایران شد، از کوه های البرز گذشت و به
تهران رسید و سپس شهرهای اصفهان، شیراز و بوشهر را دید و از راه این بندر به بغداد رفت از راه بغداد به کرمانشاه آمده و باز به تهران بازگشت و از راه قفقاز راهی اروپاشد. یک سال پس از آن او سفرنامه اش را دربارهٔ این سفر منتشر کرد. در ۱۸۹۰ برای بار دوم به ایران سفر کرد و این بار در سمت کنسول دومی سفارت سوئد در ایران. در این سفر با شاه ایران هم دیدار کرد و نشان سرافیم را از سوی پادشاه سوئد بدو پیشکش کرد. وی در معیت ناصرالدین شاه به دیدن کوه دماوند رفت و خود به همراه چند تن دیگر از کوه بالا رفتند. آنگاه از راه شهرهای مشهد، عشق آباد، بخارا، سمرقند، تاشکند و کاشغر -یعنی جاده ابریشم تاریخی- به کرانه های خاوری بیابان تکله مکان رسید. او مورد تقدیر بسیاری از سران جهان و چهره های سرشناس از جمله ناصرالدین شاه قاجار، نیکلای دوم، فرانتس یوزف یکم، جرج کرزن، ویلهلم دوم، امپراتور میجی، پاپ پیوس دهم، تئودور روزولت، پاول فون هیندنبورگ، چیانگ کای شک و آدولف هیتلر قرار گرفت. او در سال ۱۹۰۰ میلادی قصد عبور از کویر ریگ جن ایران را داشت که به علت باتلاقی بودن آن در آن برهه زمانی از این تصمیم منصرف شد. او بعدها در کتاب «کویرهای ایران» از
کویر ریگ جن نام می برد. سفر به ایران. اولین سفر. هدین در ماه مه سال ۱۸۸۵ از مدرسه بسکوسکای استکهلم فارغ التحصیل شد. در همان ایام از او دعوت شد جهت آموزش پسربچه ای سوئدی که پدرش برای برادران نوبل (لودویگ و روبرت) کار می کرد، به باکو برود. سفر در ماه اوت و از طریقِ هلسینکی و سن پترزبورگ آغاز شد. با قطار تا ولادی قفقاز و سپس با اسب تا تفلیس و از آن جا هم باقی مانده مسیر تا باکو از حاشیه دریای خزر. هدین در باکو شروع به یادگیری زبان های آسیایی کرد. او که در مدرسه زبان های آلمانی و انگلیسی را آموخته بود، شروع به یادگیری زبان های فارسی و تاتاری کرد و در سال های بعد زبان های قرقیزی، مغولی و تبتی را یادگرفت و تا آنجا پیش رفت که حتی چینی را هم با کمی کمک گرفتن متوجه می شد. هدین در سال هایی که در باکو بود به همراهِ دوست و معلم زبانش باکیخانوف برای سفر به ایران برنامه ریزی کرد. آن ها باکو را در سال ۱۸۸۶ با قایق به مقصد سواحل شمال غربی ایران ترک کرده، سپس با اسب از کوه های البرز گذشتند و به تهران رسیدند. در تهران با دندان پزشک سوئدی تبار دربار ایران، برتراند هی بنت ملاقات کردند و چهار شیشه مشروب سوئدی به او دادند و او بر
ایشان معرفی نامه نوشت. باکیخانوف در تهران بیمار شد و هدین به ناچار بقیه سفر را به تنهایی طی کرد. او به سمت جنوب، اصفهان و شیراز رفت و ۲۹ روز بعد از ترک تهران و پس از طی حدود ۵۰۰ کیلومتر، به بندر بوشهر در خلیج فارس رسید. در این زمان هدین که هیچ پولی برایش نمانده بود به دنبال تاجر ثروتمند آقا محمدحسن گشت و برای او توضیح داد که او از سوئد می آید و هموطن شاه کارل دوازدهم است. از آن جا که کارل دوازدهم مدتی مهمان ترکها (عثمانی ها) بود، هدین هم جایگاه ویژه ای نزد آقا محمدحسن پیدا کرد و مدتی مهمانِ مخصوصِ او شد و حتی خرج سفری هم از او گرفت. هدین بعدها به قسطنطنیه رسید و با کارل گوستاو رانگل روزنامه نگار سوئدی در خیابان ملاقات کرد و توضیح داد که مایل است کتابی راجع به سفرش به ایران بنویسد. رانگل معرفی نامه ای به ناشر کارل اتو بونیر نوشت. ناشر به طرح کتاب علاقه نشان داد و اولین کتاب هدین به نام «سفری به ایران، بین النهرین و قفقاز» در پاییز ۱۸۸۷ به چاپ رسید. این اولین اثر هدین جوان ۲۲ ساله بود. کتاب در ۳۸۰۰ نسخه به چاپ رسید و ناشرش آن را یک «موفقیت بسیار زیبا» توصیف کرده است. دومین سفر. هدین بعد از بازگشت از سفر در دانش
گاه استکهلم در رشته جغرافیا و زمین شناسی مشغول تحصیل و در دسامبر ۱۸۸۸ فارغ التحصیل شد. در پاییز ۱۸۸۹ در دانشگاه فردریش ویلهلم در برلین که امروزه با نام دانشگاه هومبولت شناخته می شود، زیر نظر فردیناند فون ریشتهوفن که خودش سفری به چین انجام داده بود، به تحصیل در زمینه زمین شناسی ادامه داد. در آوریل ۱۸۹۰ قرار بر این شد که یک گروه از طرف پادشاه سوئد عازم ایران شوند تا یکی از بلندمرتبه ترین نشان های دربار سوئد یعنی نشان سرافیم را تقدیم شاه ایران، ناصرالدین شاه قاجار بکنند. هدین به خاطر توانایی اش در فهم زبان فارسی به عنوان مترجم همراه گروه سوئدی عازم ایران شد. بعد از پایان مأموریت، وقتی فرستادگان سوئدی برگشتند، هدین پیش آشنای قدیمش هیبنت ماند و این موقعیت را به دست آورد که یک بار که شاه ایران با خدم و حشم ۱۲۰۰ نفره اش برای تفریح عازم کوه و صحرا می شود، همراهشان برود. هدین همچنین از بلندترین کوه ایران، دماوند هم بالا رفته است. هدین در سپتامبر ۱۸۹۰ از طریق مسیر کاروان ها از تهران راهی مشهد شد و از آن جا به عشق آباد، سمرقند و بخارا و در نهایت شهر کاشغر در چین رسید. در آن شهر، هدین با پتروسکی سرکنسول روسیه طرح دوستی ر
یخت و از مهمان نوازی و توصیه های او بهره برد. او بعدها بارها به کاشغر بازگشت و از آن شهر به عنوان پایگاهی برای سفرهای بعدی اش استفاده کرد. هدین در مارس ۱۸۹۱ بار دیگر به استکهلم برگشت و بلافاصله کتاب «نمایندگان شاه اسکار به شاه پارس» را نوشت که در پاییز ۱۸۹۱ منتشر شد و سپس «سفری به خراسان و ترکستان» را به رشته تحریر درآورد که در پاییز ۱۸۹۲ به چاپ رسید. در سال های بعد او برای کسب درآمد سخنرانی می کرد و برای روزنامه های سوئدی و خارجی مقاله می نوشت. در آوریل ۱۸۹۲ به برلین رفت تا در درس های ریختهوف شرکت کند و بعدها به شهر هاله رفت، جایی که رسالهٔ دکترایش را در مورد سفرش به کوه دماوند نوشت. سفر به افغانستان. هدین در سفرها و تحقیقات خود، به مناطق مختلف افغانستان نیز سفر کرد و در کتاب های خود، گزارش هایی از جغرافیای افغانستان، مردم، فرهنگ و تاریخ این کشور ارائه داده است.
شرح حال به مجموعه اطلاعاتی گویند که بیمار در مورد بیماری اش به گروه درمانی ارائه می کند که شامل شکایت اصلی و علت مراجعه بیمار به کلینیک یا بستری در بیمارستان و علایم همراه آن و هم چنین سایر اطلاعات در مورد تاریخچه بیماری های همراه و نتایج بررسی ها و آزمایش های قبلی است. معمولاً این اطلاعات در برگه شرح حال بیمار در پرونده پزشکی او درج می گردد. این اطلاعات به پزشک معالج و سایر اعضای تیم درمانی در تشخیص بیماری و سایر کارهای لازم برای بهبود وضعیت بیمار کمک می کند. فرایند شرح حال گیری. در مراجعات سرپایی بیماران به درمانگاه معمولاً شرح حال توسط خود پزشک از بیمار گرفته می شود. در بیمارستان های آموزشی معمولاً شرح حال بیماران بستری شده توسط کارورزان پزشکی (اینترن ها) به صورت مصاحبه حضوری از بیمار و همراهانش اخذ می شود. ساختار. شرح حال گیری یکی از مهارت های مهم در پزشکی است که در شروع دوران کارآموزی به دانشجویان پزشکی تعلیم داده می شود. بخش های اصلی شرح حال شامل موارد زیر است. پیوند به بیرون. نمونه یک شرح حال (قدیمی)
ورزشگاه خوزه آمالفیتانی ورزشگاهی در شهر بوئنوس آیرس است که ورزشگاه خانگی باشگاه فوتبال ولز سارسفیلد می باشد. این ورزشگاه در سال ۱۹۴۳ میلادی ساخته شده است و ظرفیت آن ۷۴٬۵۴۰ نفر است. ۳ بازی جام جهانی فوتبال ۱۹۷۸ در این ورزشگاه برگزار شده است.
دال با هسته توخالی، همچنین به عنوان دال حفروی هسته یا دال توخالی شناخته می شود، یک دال پیش ساخته با بتن پیش تنیده است، که به طور معمول در ساخت و ساز طبقات در ساختمان های چند طبقه آپارتمان استفاده می شود . دال به ویژه در کشورهایی که در آنها تاکید ساخت و ساز خانه با بتن پیش ساخته شده است محبوب شده، از جمله شمال اروپا و کشورهای سوسیالیستی اروپای شرقی . محبوبیت بتن پیش ساخته در مناطق کم لرزه می باشد و ساخت و ساز مقرون به صرفه تر است . اولین استفاده ها و ریشه های تاریخی در اروپا. ایده استفاده از مقاطع توخالی در ساخت دال های بتنی، برای اولین بار در اوایل قرن بیستم در اروپا مطرح شد. کشورهای اسکاندیناوی به ویژه دانمارک و سوئد، از پیشگامان این فناوری بودند. در دهه ۱۹۳۰، اولین نمونه های دال با هسته توخالی در این مناطق تولید و در پروژه های ساختمانی به کار گرفته شد. هدف اصلی از طراحی این دال ها، کاهش وزن سازه و افزایش سرعت ساخت بود. تکامل طراحی و فناوری تولید در قرن بیستم. در دهه ۱۹۵۰، با توسعه فناوری های پیش تنیدگی و پس تنیدگی، طراحی و تولید دال های با هسته توخالی دچار تحولی اساسی شد. این فناوری ها امکان افزایش ظرفیت با
ربری و کاهش ترک خوردگی را فراهم کردند. کشورهای هلند و آلمان نیز به سرعت این فناوری را پذیرفته و بهبود دادند. در همین دوره، تولید صنعتی این دال ها با استفاده از ماشین آلات مخصوص آغاز شد که منجر به افزایش کیفیت و دقت در تولید گردید. گسترش و پذیرش در کشورهای مختلف اروپایی. با پیشرفت فناوری تولید و مزایای قابل توجه دال با هسته توخالی، این سیستم به سرعت در سایر کشورهای اروپایی مورد توجه قرار گرفت. در دهه ۱۹۷۰، بریتانیا، فرانسه، ایتالیا و بلژیک نیز به جمع تولیدکنندگان و مصرف کنندگان این دال ها پیوستند. سرعت نصب بالا، کاهش هزینه ها و انعطاف پذیری در طراحی، از مهم ترین عوامل استقبال مهندسان و معماران از این فناوری بود. نوآوری ها و تأثیرات بر صنعت ساخت وساز اروپا. در دهه های اخیر، نوآوری هایی نظیر استفاده از بتن های با مقاومت بالا، بهینه سازی طراحی مقاطع و به کارگیری فناوری های جدید در تولید، باعث بهبود عملکرد و افزایش طول عمر دال های با هسته توخالی شده است. این نوآوری ها به ویژه در پروژه های بزرگ تجاری و مسکونی اروپایی مورد استفاده قرار گرفته و به عنوان یکی از روش های استاندارد در ساخت وساز مدرن شناخته می شوند. جمع ب
ندی و تأثیرات تاریخی بر معماری مدرن. دال با هسته توخالی از زمان پیدایش تا کنون، به عنوان یکی از نوآورانه ترین سیستم های دال بتنی در اروپا شناخته می شود. این فناوری با کاهش وزن سازه، افزایش سرعت ساخت و صرفه جویی در مصرف مواد، تأثیرات عمیقی بر معماری و مهندسی سازه در اروپا داشته است. امروزه، این نوع دال ها به عنوان یک راه حل پایدار و کارآمد در صنعت ساخت وساز شناخته می شوند.
دوران حکمرانی پریکلس در آتن باستان از ۴۸۰ ق. م تا ۴۰۴ ق. م را عصر طلایی آتن می دانند. در این دوره، آتن، اتحادیه دلوس، را کاملاً در کنترل خود گرفته و مخازن اتحادیه را از جزیره دلوس به آتن انتقال داد. همچنین از نظر سیاسی، دموکراسی آتن با رهبری پرکلس شکوفا شده و آثار ادبی و هنری چون معبد پارتنون در آکروپولیس و نمایشنامه هایی چون تراژدی پارسیان و همچنین تاریخ هرودوت با حمایت دولت آتن و برای رویارویی همه جانبه با شاهنشاهی هخامنشی نوشته شد. در این عصر، که پس از شکست هخامنشیان از یونانیان و عقب نشینی ایران آغاز شد، در هر رشته از امور اشخاص برجسته ای پیدا شدند که موجب افتخار یونان باستان هستند: در کار سیاست و حکومت تمیستوکلس و پریکلس، در هنرهای زیبا فیدیاس و میرون، در تاریخ هرودوت و توسیدید، در نمایش و تعزیه آیسخولوس و سوفوکل، در بازیگری و تقلید آریستوفان از نامداران جهان هستند. لیکن حسادت اسپارت نگذاشت این عصر ادامه یابد و جنگ های پلوپونزی موجب خرابی همهٔ یونان شد و دولت آتن را از لحاظ سیاسی از میان برد، لیکن ادب و هنرش باقی ماند.
ابوالحسن علوی طباطبایی (زاده ۱۳۲۴ شهربروجرد - درگذشته ۲۲ تیر ۱۳۹۰ تهران) ، منتقد و مترجم و از فعالان مطبوعاتی جمهوری اسلامی ایران خانواده. او از نوادگان دختری آیت الله سید حسین طباطبایی بروجردی می باشد. تحصیلات. علوی طباطبایی تحصیلات عالیه خود را در رشته زبان و ادبیات انگلیسی ادامه داد و موفق به اخذ مدرک کارشناسی شد و همچنین در رشته ارتباطات مدرک کارشناسی ارشد را دریافت نمود. جوایز. در ۲۸ دی سال ۱۳۸۸ از ابوالحسن علوی طباطبایی، نویسنده و منتقد پیشکسوت سینمایی به خاطر یک عمر فعالیت مستمر در این حوزه از سوی انجمن منتقدان و نویسندگان سینمایی ایران تقدیر به عمل آمد و جایزه برترین منتقد سال به ایشان تعلق گرفت درگذشت. علوی طباطبایی از چند سال پیش مرگش به بیماری سرطان خون مبتلا شده بود و در روز ۲۲ تیرماه ۱۳۹۰ در بیمارستان عرفان تهران درگذشت و در قطعه هنرمندان بهشت زهرا به خاک سپرده شد
مشاهده در پزشکی بخشی از مجموعه اقدامات و بررسی هایی که پزشک یا تیم درمانی در ارتباط مستقیم با بدن بیمار انجام می دهند تا به تشخیص و تعیین شدت بیماری پی ببرند. در نظام سازمانی درمانی به دیدن همه بدن با چشم معمولی توسط پزشک یا تیم درمانی معاینه گفته شده و یکی از چهار عمل اصلی در معاینه بالینی است. ساختار. اگرچه مشاهده به هر صورتی می تواند انجام شود ولی برای ایجاد یک معیار به این منظور که نکته ای از دید پزشک پنهان نماند یا فراموش نشود معمولاً معاینه به ترتیب از سر و گردن شروع شده و به قسمت های پایین بدن ختم می شود. جستارهای پیوسته. شرح حال
تمهیدات یا تماهید از آثار عرفانی سده ششم و به زبان فارسی است. نویسنده تمهیدات، عین القضات همدانی میانجی است که این اثر را به فارسی در حدود سال ۵۲۱ قمری نوشته است. درون مایه کتاب. کتاب تمهیدات یکی از گنجینه های ادب فارسی در زمینه عرفان اسلامی است که علاوه بر مباحث عمیق عرفانی اطلاعات مفیدی دربارهٔ بسیاری از صوفیان در اختیار ما قرار می دهد که اگر این کتاب نبود نام و اقوال آنان ناشناخته می ماند. از این حیث یکی از آثار مهم عرفان اسلامی و ایرانی به شمار می رود که بیش از هشتصد سال مورد مطالعه اهل تصوف در ایران، هند و دیگر نواحی جنوب آسیا قرار گرفته است. عین القضات در این اثر مطالب پیچیده و مشکل عرفانی را مطرح نموده و از آیات، احادیث، اشعار فارسی و عربی و تشبیهات و تمثیلات بسیاری استفاده کرده است. عناوین کتاب. اصل و حقیقت آسمان و زمین نور محمد و ابلیس آمد از مضامین اصلی و مهم تمهیدات، عشق است. مؤلف با جسارت و خلاقیت این مضمون را با قرآن و حدیث و نوشته های صوفیان متقدم خاصه احمد غزالی در سوانح العشاق آمیخته است. کتاب انشایی مقرون به غلبهٔ شوق دارد و از این روی بسیار گیرا و دلپذیر است. چاپ کتاب. تمهیدات به زبان ترکی ه
م ترجمه شده و اصل اثر به زبان فارسی همراه با شرح سید محمد گیسودراز در سال ۱۳۲۴ق در حیدرآباد دکن هند و سپس در سال ۱۳۴۲ق در شیراز چاپ شده است. هر چند بهترین چاپ آن را عفیف عسیران انجام داده که تاکنون دانشگاه تهران، کتابخانه منوچهری، انتشارات اساطیر و مولی آن را منتشر ساخته اند. به تازگی نسخه جدیدی بر اساس نسخه عفیف عسیران به همراه ترجمه آیات، احادیث و عبارات عربی متن کتاب به اهتمام زهرا عسلی توسط انتشارات لوح فکر منتشر گردیده که برای سهولت در خواندن بر اساس رسم الخط امروزی حروف چینی شده است. منابع. مقدمه تمهیدات، چاپ تهران، عفیف عسیران، چ۳، ۱۳۷۰
ورزشگاه ماریو آلبرتو کمپس ورزشگاهی در شهر کوردوبا است. این ورزشگاه در سال ۱۹۷۸ میلادی ساخته شده است و ظرفیت آن ۵۷٬۰۰۰ نفر است. ۸ بازی جام جهانی فوتبال ۱۹۷۸ در این ورزشگاه برگزار شده است.
ایرانیان، اثری شاعرانه و تخیلی در سبک نمایشنامه سوگ نامه است که به قلم آیسخولوس (آشیل) در سال ۴۷۲ پ. م در آتن باستان، با پشتیبانی مالی پریکلس، دولتمرد آتن نوشته شده است. این نمایشنامه نخستین اثر مهم آیسخولوس و نخستین تراژدی مهم عصر طلایی آتن و کهن ترین نمایشنامه تاریخ بشر است که تا امروز باقی مانده است. تراژدی "ایرانیان" داستان یورش خشایارشا به یونان را روایت می کند. بر اساس این نمایشنامه، شاهنشاه هخامنشی، خدایان را فرا می خواند تا با همکاری آنان، یونان را تسخیر کنند. آتوسا، ملکه مادر و خشایارشا مهم ترین چهره های این نمایشنامه هستند. نویسنده با تأکید بر پیروزی ناوگان دریایی آتن در نبرد سالامیس، تأثیر بسزایی بر روحیه آتنی ها می گذارد. چندی پس از این نمایشنامه، هرودوت تاریخ خود را بر پایه جنگ های ایران و یونان با حمایت دولت آتن، بازنویسی کرد. "ایرانیان" تا به امروز به همه زبان های مهم ترجمه شده و بارها در تماشاخانه های غرب اجرا شده است. درون مایه. پیش از آیسخولوس، فرونیخوس نمایشنامه نویسِ دیگر یونانی، دو نمایشنامه دربارهٔ جنگ یونان با ایران نوشته بود. یکی "غارت میلتوس" (نوشته شده در ۴۹۳، ۲۱ سال پیش از نمایش اسخ
یلوس) در بیانِ نابودیِ کلونیِ ایونیانِ آتن در آسیای صغیر به دست ایرانیان که فرونیخوس را برای نشان دادن این شکستِ ناخوشایند و پافشاری اش بر واگذاری این کولونی توسط آتن، جریمه کردند و قانونی تصویب شد که از آن پس، از اجرای آن جلوگیری شد و دومی "زنان فنیقی" یا زنان صیدا (نوشته شده در ۴۷۶، چهار سال پس از نمایش آیسخولوس) که بیانگر همان رویدادهای روایت شده در این نمایش نامهٔ آیسخولوس بوده و به دست ما نرسیده است. "ایرانیان" با توجه به نخستین اجرای آن در سال ۴۷۲ پ. م کهن ترین نمایشنامه بازمانده در تاریخِ تئاتر است. این اثر واکنش ایرانیان هخامنشی را به اخبار شکست جنگاورانشان در نبرد سالامیس (نقطهٔ عطف جنگ های ایران و یونان(۴۸۰ پ. م)) به نمایش کشیده و از آنجا که تنها نمایشنامهٔ برجای مانده و نوشته شده از رویدادهای معاصرِ خودِ نویسنده است، برجسته است. ایرانیان دومین بخش از سه گانه ای است که نخستین جایزه نمایش نامه نویسی را در رقابت های جشنواره شهر دیونوسیا در سال ۴۷۲ پ. م ربود. پریکلس برگزارکننده و از همسرایان افتخاری آن بود. در مسابقات نمایش نامه نویسی سه سوگ نامه و یک شادی نامه اجرا می شده است. نخستین نمایش در این سه گ
انه فینئوس نام داشت و دربارهٔ یاسون و آزادسازی شاه فینئوس توسط آرگونوت هایِ پهلوان بود که هارپی های هیولا به دستور زئوس او را شکنجه می کردند. نمایش سوم گلوکوس بود که موضوع آن شاه افسانه ای کورینتوس بود که اسب های او از برای خشم گرفتنش بر آفرودیت، ایزدبانویِ او را فروخوردند. اما تمرکز نمایش نامه بر شکستِ ناوگان دریایی خشایارشا در نبرد سالامیس (۸۰–۴۷۹ پ. م) است که برای لشگرکشی خودخواهانه اش به یونان کینهٔ خدایان را بهانه می کند. شاید بتوان انگیزه اسخیلوس در نگاشتن این سه گانه ها را نمایش کیفرِ خدایان و عقوبت الهی دانست. مکالمات این نمایش نامه ها به گونه ای غیرمستقیم سرانجام یورش ایرانیان را پیش بینی کرده و اگر بنا را بر محتوای آن ها بگذاریم، لشکر خشایارشا پس از رفتن به تراکیه، در جنگ پلاته سال ۴۷۹ شکست خورده تلقی می شود. نمایش نامهٔ پرومتئوس پیرکائوس، نمایشی هجو پس از این سه گانه بود که آن را پرومته آتش افروز و «پرومتهٔ آتش آور» هم ترجمه کرده اند و بازنویسی خنده داری ست از دزد آتشِ تیتان. بخش هایی از پرومتئوس پیرکائوس موجود است و بنا به گفتهٔ پلوتارک یکی از بخش های آن بیانیه ای از پرومته بوده است در هشدار به سا
تیری که می خواسته آتش را ببوسد و در آغوش بگیرد تا شاید که «برای ریش خود سوگواری کند اگر چنین کند.» هربرت ویر اسمیت بخش دیگری از آن را این گونه برگردانده است: «پس باید که مراقب آن باشی تا در چهره ات نَوَزَد، زیرا که بُرّان است، و دَم داغش، سوزان و کشنده است». چکیده. شوش، یکی از پایتخت های شاهنشاهی هخامنشی، رخدادگاه نمایش ایرانیان است که با همسرایی بزرگان شوشی می آغازد و بزودی شهبانوی مادر، آتوسا، به آنان می پیوندد تا همگی چشم به راه خبری از لشگرکشی خشایارشا به یونان بنشینند. آتوسا با نگرانی و ناخشنودی گزارش می دهد. گفته می شود این نخستین کاربرد "فن میان پرده گویی" در تئاتر اروپا است. این گشایش اسخیلوس برای یک سوگ نامه شگفت آور است؛ معمولاً هم سرایان به این زودی و پس از سخنرانی شخصیتی فرعی به روی صحنه نمی آیند. پیکی خسته با گزارشی نقشینه از نبرد سالامیس و پی آمد خونین آن از راه می رسد. او از شکست ایرانیان، نام فرماندهان کشته شده، گریختن خشایارشا و بازگشتش می گوید. اوج سخنرانی پیک بازگویی رجزخوانی یونانیانی است که فریاد می زدند:"به پیش، ای پسران یونان! رها سازید، میهن تان، فرزندان و همسرانتان را، خانهٔ نیاکان و
پرستشگاه های خدایانتان را! همه را نجات دهید، وگرنه همگی از دست رفته است!"آتوسا در آرامگاه داریوش، همسر از دست رفته اش، از کدخدایان می خواهد که روانش را فراخوانند: "شاید علاجی بداند، در درست کردن ویرانی هاً و آنان نیز چنین کردند. داریوش پس از آگاهی از شکست ایرانیان، تصمیم مغرورانه پسرش در یورش به یونان را سرزنش می کند. او تصمیم نابخردانه خشایارشا را در ساختن پلی بر رود هلسپونت جهت پیشروی ارتش ایران، توبیخ می نماید. روان داریوش پیش از رفتنش از شکست دیگری برای ایرانیان در نبرد پلاته پیشگویی می کند: «در دشتی پرآب است و سرسبز، آنجا که رودهای آسوپوس روانند و خاکِ پربار بیوتیا را سیراب می کنند، به کیفر گستاخی و سزای کوچک شمردن خدایان، مادرِ بدبختی ها چشم به راه آنان است.»سرانجام خشایارشا با پوششی پاره پاره از راه می رسد و از شکست خردکننده اش مویه می کند و شهبانوی مادر در هنگامهٔ شیون و فریاد و درست پیش از رسیدنش می خواند:«اما آنچه بیش از همه می سوزاند، شنیدن این است که پسرم، شه زاده ام، پاره پاره می پوشد و ژنده پوش است.»در ادامهٔ نمایش شاه همراه همسرایان سرگرم خودزنی و شیون و کوموس خوانی می شوند که زاریدن بر شکست سن
گین ایرانیان است. نبردهای ایران و دولت شهرهای یونانی. شاید آنچه تاریخ نویسان یونانی از این جنگ ها نوشته اند با آنچه به راستی رخ داده است یکسان نباشد. در تاریخ هرودت (دفتر پنجم و ششم) اشاره شده است که ایران و یونان از سال ۴۹۹ پ.م. به درازای پنجاه سال در نبرد رو در رو با یکدیگر بودند. کورش بزرگ سرزمین های ماد و بابل را به فرمان خود درآورد. با گشایش لیدی نیز چند تبار یونانی از آتن جدا شده و به ایران پیوست شدند که شاید یونانی تبارهای ایونی و فریقی در این میان شناخته شده تر باشند. پس از کورش پسرش کمبوجیه، مصر را گرفت. سپس بردیا به شاهی رسید و آنگاه داریوش بر تخت نشست و مقدونیه باستان را ساتراپی ایران کرد. سپس ایونی های بر فرماندار ایرانی خویش شوریدند و یونانیان به کمک آنان شتافته و شهر سارد را به آتش کشیدند. داریوش خشمگین شد و سپاهی زمینی و دریایی به فرماندهی دامادش مردونیه برای کیفر یونان به سوی ایونیه و آتن گسیل نمود و همزمان هم دسته ای از پیک های خویش را برای پذیرش فرمانبرداری اش به دولت شهرهای یونان فرستاد. برخی فرمان داریوش را پذیرفتند، اما آتن و اسپارت نمایندگان ایرانی را کشتند. شاه ایران خشمگین گردید و برای
گوشمالی آنان سپاه دیگری به فرماندهی داتیس آماده ساخت و پایان این لشگرکشی نبرد ماراتن شد. زندگی زمان کیفردهی به داریوش نداد و پسرش خشایارشا به شاهنشاهی رسید. سپاه کلان او به سوی آتن روانه شد و با ساختن پلی از گردنهٔ هلس پونت (داردانل) گذشتند و پس از گذر از تراکیه به گردنه ترموپیل و سپاه اسپارت ها به فرماندهی لئونیداس برخورد کرده و پس از شکست دادن آنان به سوی آتن تاختند. در نزدیکی آتن و در تنگهٔ سالامیس گرفتاری ایرانیان افزون گشت و طوفان از هم زمان رسیدن ناوگان دریایی و سپاه پیاده جلوگیری نمود و در آن نبرد، ایرانیان شکست را پذیرا شدند. خشایارشا به ایران بازگشت و مردونیه را همراه سپاهی به آتن فرستاد. آنان آتن را گرفتند، اما در بازگشت و در دشت پلاته با ارتش یونان برخوردند و در آن جنگ سپاه ایران شکست خورد. آنچه آمد از هرودت بود که زایش او چهل سال پس از این نبردها بود. اما اسخیلوس در پایان جنگ های ایران و یونان سیزده ساله است، پس همهٔ این جنگ ها را اگر در آن نبوده، دست کم دیده یا شنیده است. در درستی روایت های هرودت جای تردید بسیار است. در این میان در نقد بر تاریخ هرودت، دفتر یونانیان و بربرها، نوشته امیرمهدی بدیع
قابل توجه است. بدیع که برای بررسی خود طبعاً هیچ منبعی غیر از خود تواریخ در اختیار ندارد، از تناقض گویی ها و افسانه پردازی های آشکارا دروغ هرودوت برای رد نوشته های او بهره می گیرد. به راستی شش کتاب اول تواریخ نمایشنامه ای از پیش پرداخته شده و مقدمه ای هستند برای سه کتاب آخر که به نبردهای پلاته و سالامیس و چند نبرد خیالی یا بی اهمیت اختصاص دارند که اوج دروغ پردازی ها و صحنه سازی های اوست. بدیع اشاره می کند: «در سراسر حدود ۲۳۰ سال فرمانروایی هخامنشیان حتی یک ایرانی به شاه و کشور خود خیانت نمی کند، ولی یونانیان نه تنها گله گله مزدور سپاه ایران می شوند، بلکه از شاه و سردار تا فرد عادی هر لحظه آمادهٔ خیانت به آرمان کشور خویش هستند. می آموزیم همان یونانیانی که همواره از برابر سپاه ایران گریخته اند و اجازه داده اند ظرف دو سال دو بار ایرانیان آتن را تصرف کنند، و مدت ۱۲ روز نیز در هنگام نبرد پلاته پیوسته از برابر سپاه مردونیه می گریزند و از ایرانیان در هراس اند و تن به جنگ نمی دهند مگر آن که مجبور شوند، ناگهان ظرف یک نیم روز با مرگ مردونیه سپه سالار ایران و معجزه بت های خود چنان جانی می گیرند که غیرممکن را ممکن سازند و
طی چند ساعت، ۲۹۷ هزار از ۳۰۰ هزار سپاه مردونیه را قتل عام می کنند و خود کمتر از ۲۰۰ نفر کشته می دهند، و مورخان غربی نیز یا این یاوه ها را می پذیرند یا با سکوت از کنار آن رد می شوند.» بررسی نمایش. در این نمایش نه هیچ بازیگر یونانی بازی می کند و نه نام هیچ یک از یونانیان برده می شود و تنها از نیکی آتن و مردمش یاد می کند، اما از ایرانیان بسیار به نام یاد می شود. شاید خواست اسخیلوس جدا نکردن و برتری ندادن یکی از یونانیان بر دیگری و کوشش در یکپارچگی یونان (نه آتن، نه اسپارت) باشد. از باریک بینی های بارز این نمایش نامه این است که از پیروزی آتن و همشهری های اسخیلوس (آتنیان) می گوید، اما با فاش گویی از نبرد پلاته تلاش دارد اسپارتیان را در این پیروزی هموند گرداند. تنها نام خدایان یونانی است که تکرار می شود، تا شاید پیام برای مردم پذیرفتنی تر باشد و از آنجا که یونانیان حضور درخور ندارند، برای باورپذیرتر بودن نمایش، یک فرازمینی -روان داریوش- از جهان دیگر آورده می شود. اردکانی، نویسنده و محقق، می گوید:"اما این رویا در واقع رویای یک شاعر یونانی است که بعدها تبدیل به تاریخ شده است. در این رویا همه یونانی اند و همه چیز یون
انی است. حتی بنیانگذار مادها، مدئوس یونانی است و داریوش، آتوسا و خشایارشا هم به خدایان یونانی معتقدند. داریوش در هادس که سرزمین مردگان یونانی است به سر می برد. ایرانی ها هم خود را بربر می خوانند."جان مایه این نمایش سنجش نوع حکومت ایران و یونان است. در بیان اسخیلوس ایرانیان همه بردگان شاه هستند، اما در یونان همه آزادند. اما در حقیقت نه تنها یونان بدون برده نبوده، بلکه اسرای جنگ ها را در خانه و معادن به بردگی و کارهای سخت وامی داشتند. ایرانیان تنها یک نمایش نامه است، نه تاریخ، پس نمی توان بر داده های آن آویخت و داستان را صد درصد درست دانست. این نمایش تنها سوگ نامه یونانی موجود است که افسانه ای و اسطوره ای نیست. در این نمایشنامه بیش از آن که از پیروزی سخن رانده شود، سزا و بادافره را گوشزد می کند و این که سرانجام ستمگر کیفر خواهد شد. آنچه بزرگنمایی می شود پیروزی یونانیان بر بربرها و ایرانیان نیست، بلکه سروری خدایان بر زمینیان است، و اگر چه از پیروزی و برد یونانیان سخن می گوید، اما آرمانش پندهای اخلاقی است. چگونگی اجرا. ایرانیان یک تراژدی است و اکنون چگونگی اجرایش در آن چارچوب را بررسی می کنیم. پرورش داستان را سرو