Payamvdn/NorthPersian_fa_wiki huggingface dataset:
ضلات)، نیستاگموس (حرکات غیرارادی و سریع چشم)، لرزش، تشنج و اختلالات تنفسی مانند تنفس شِین-استوکس (اپیلاسیون دوره ای و توقف دوره های جزر و مدی) باشند.
گاه شمار جنگ داخلی سوریه به توالی رخداد های جنگ داخلی سوریه از اوایل ۲۰۱۱ اشاره دارد. در ۱۵ مارس ۲۰۱۱ در شهر درعا در جنوب غرب سوریه، نیروهای امنیتی و اطلاعاتی چند دانش آموز ابتدایی که بر روی دیوار مدرسه به جرم «کشیدن نقاشی های ضدحکومتی با اسپری روی دیوار مدرسه» دستگیر و شکنجه کردند. پس از آن، برای اولین بار در تاریخ سوریه معترضان به خیابان ها آمدند و این آغاز اعتراضات بود. بعد از مدتی نیروهای امنیتی به دستور بشار اسد برای سرکوب مخالفان به سمت آنها شلیک و گاز اشک آور پرتاب کردند که باعث افزایش اعتراضات در سراسر سوریه شد. بعد از چند ماه گروه های مختلفی علیه حکومت بشار اسد تشکیل شد که باعث شروع جنگ داخلی و چالشی برای خاورمیانه تبدیل شد. گفته می شود این اولین اعتراضات ضدحکومتی سوریه بود و چهار قربانی آن نیز اولین قربانیان قیامی بودند که به یک جنگ داخلی ویرانگر تبدیل شد. آغاز اعتراضات و شروع جنگ داخلی (۲۰۱۱–۲۰۱۲). ژانویه ۲۰۱۱: صدها هزار معترض در شهرهای مختلف سوریه نظیر دمشق، حماة، جبله، لاذقیه، درعا و حمص به مدت چندین ماه، در روزهای مختلف به ویژه روزهای جمعه (با نام هایی مانند جمعه عزت، جمعه مقاومت، جمعه شهدا، جمع
ه مبارزه، جمعه آزادگان، جمعه آزادی، جمعه نگهبانان میهن، جمعه کودکان، جمعه عشایر، جمعه صالح العلی، جمعه عدم مشروعیت، جمعه ارحل، جمعه لا للحوار و جمعه سر فرود نمی آوریم جز در مقابل خدا)، علیه دولت بشار اسد دست به اعتراض و تظاهرات زدند و خواهان کناره گیری او از قدرت شدند. تانک ها و نیروهای نظامی دولت بشار اسد در شهرهای مختلف سوریه نظیر دمشق، درعا و حمص مستقر شدند و معترضان را سرکوب کردند. معترضان به دخالت نیروهای دولت ایران در مسائل امنیتی کشورشان نیز اعتراض داشتند. مارس ۲۰۱۱: در ۱۸ مارس، معترضان در دمشق و حلب خواستار اصلاحات دموکراتیک و آزادی زندانیان سیاسی شدند. در مقابل، نیروهای امنیتی به روی معترضان آتش گشودند. شاهدان عینی که با بی بی سی ورلد نیوز صحبت کرده بودند، گفتند که نیروهای دولتی شش نفر از معترضان را بازداشت کردند. لوئی الحسین نویسنده و تحلیلگر با اشاره به بهار عربی در آن زمان نوشت: «سوریه درحال حاضر با قیام خود، گویی بر روی نقشه کشورها در منطقه قرار دارد.» در ۲۰ مارس، معترضان مقر حزب بعث سوریه و ساختمان های دیگر را آتش زدند. در پی آن، درگیری ها جان ۷ افسر پلیس و ۱۵ معترض را گرفت. ده روز بعد، بشار اسد
رئیس جمهور سوریه، «توطئه کنندگان خارجی» را مسئول این تظاهرات دانست. تا ۲۸ مارس ۲۰۱۱ اعتراضات در درعا و سرکوب های نیروهای امنیتی ادامه یافت. دست کم ۶۰ نفر از معترضان زندانی شدند و اعتراضات به دیگر شهرهای سوریه نیز گسترش یافت. به تدریج برخی از مخالفان به مبارزهٔ مسلحانه روی آوردند. آوریل ۲۰۱۱: در ۷ آوریل، معترضان عمدتاً خواستار اصلاحات دموکراتیک، آزادی زندانیان سیاسی، افزایش آزادی، لغو قانون وضعیت اضطراری و پایان دادن به فساد بودند. پس از ۸ آوریل ۲۰۱۱، شعارهای تظاهرات به آرامی به سوی فراخوانی برای سرنگونی دولت اسد تغییر کرد. ژوئن ۲۰۱۱: در ۴ ژوئن، نیروهای مسلح سوریه در شهر جسرالشغور در استان ادلب عملیاتی را علیه مخالفان با نام «مبارزه با تروریست ها» آغاز کردند که در جریان آن شماری از معترضان و مخالفان کشته شدند. در ۶ ژوئن تلویزیون دولتی سوریه اعلام کرد که مخالفان مسلح در شهر جسرالشغور به نیروهای دولتی حمله کرده و ۲۰ پلیس را کشته اند. بنا بر گزارش های دولتی تا ساعات پایانی آن روز به بسیاری از ایستگاه های پلیس حمله و در مجموع ۱۲۰ پلیس کشته شدند. ژوئیه ۲۰۱۱: در ۲۹ ژوئیه، گروهی از مخالفان مسلح بشار اسد ارتش آزاد سو
ریه (FSA) را تشکیل دادند. این گروه قبل از آنکه سلفی ها، جهادی ها و تکفیری ها وارد صحنه شوند، اصلی ترین گروه مسلح مخالف بشار اسد محسوب می شد. اعضای ارتش آزاد سوریه را در ابتدا عمدتاً مقامات نظامی جدا شده از ارتش بشار اسد و همچنین افرادی با دیدگاه های ملی گرایانه و دموکراتیک تشکیل می دادند. اوت ۲۰۱۱: در ۱۸ اوت، باراک اوباما رئیس جمهور وقت ایالات متحده آمریکا در واکنش به سرکوب های گسترده در سوریه از بشار اسد خواست تا استعفا دهد. او همچنین دستور داد تا تمام دارایی های دولت سوریه در آمریکا مسدود شود. سال ۲۰۱۲: افزایش درگیری ها میان مخالفان و هواداران بشار اسد، ورود اسلام گرایان به جنگ داخلی سوریه، خروج ارتش سوریه از مناطق کردنشین. ژانویه ۲۰۱۲: در ۲۳ ژانویه، گروه اسلام گرای جبهه النصره به رهبری ابومحمد الجولانی شکل گیری خود را اعلام کرد پس از مدتی این گروه تبدیل به شاخه رسمی القاعده در سوریه می شود، کاخ سفید نیز در دسامبر ۲۰۱۲ جبهه نصرت را در فهرست گروه های تروریستی خود قرار داد. فوریه ۲۰۱۲: به گفته مخالفان در ۵ فوریه، بیش از ۷۲۰۰ نفر از معترضان سوری، توسط نیروهای نظامی و امنیتی دولت بشار اسد کشته شده اند و بین ۶۰۰
۰۰ تا ۸۰۰۰۰ نفر از معترضان در این کشور دستگیرشده اند و ۱۲ هزار و ۴۰۰ نفر هم از سوریه گریخته اند، که این اقدامات از سوی بان کی مون دبیرکل وقت سازمان ملل متحد محکوم شده است. مقامات سوریه در پاسخ به گزارش های سازمان ملل متحد دربارهٔ آمار کشته ها، این گزارش ها را بی اساس و غیرواقعی خوانده اند و اعلام کردند که ۲۰۰۰ نیروی امنیتی سوریه در شهرهای مختلف این کشور هدف تیراندازی گروه های تروریستی قرار گرفته و کشته شده اند. در ۲۶ فوریه ۲۰۱۲ و در واکنش به جنگ داخلی سوریه، بشار اسد همه پرسی پیش نویس قانون اساسی جدید این کشور را برگزار کرد. او اعلام کرد که بیش از ۸۹ درصد از رأی دهندگان با این پیش نویس موافقت کرده اند. قانون اساسی جدید مدت زمامداری را برای هر رئیس جمهور به دو دورهٔ هفت ساله محدود و همچنین ماده ۸ را که اعلام می کرد حزب بعث رهبری دولت و جامعه را در دست دارد، حذف کرد. والری ایموس، معاون دبیرکل سازمان ملل متحد در امور بشردوستانه در پی دیدار از منطقه بابا عمرو حمص در سوریه گفت بخش هایی از این شهر کاملاً ویران شده است. مارس ۲۰۱۲: در ۷ مارس مخالفان از کشته شدن ۳۹ تن در سراسر سوریه خبر دادند که به گفته آنها ۲۶ تن از
آنها در شهر حمص، ۶ تن در ادلب، ۳ نفر در درعا، ۲ نفر در حومه دمشق و ۲ نفر در حومه حلب کشته شده اند. در ۹ مارس با ادامه خشونت ها در شهرهای مختلف سوریه، کمیته هماهنگی محلی که از گروه های مخالف دولت سوریه است، اعلام کرده است که در این روز در شهرهای مختلف سوریه ۷۷ نفر کشته شده اند که از این تعداد، ۲۶ نفر در حمص، ۲۸ نفر در حلب، ۶ نفر در درعا، ۴ نفر در حماة، ۹ نفر در مناطق مختلف دمشق، دو نفر در لاذقیه و یک نفر در هریک از شهرهای حلب و بوکمال جان خود را از دست داده اند. در ۲۸ مارس، شبکه خبری الشام از حضور گسترده نیروهای امنیتی در اکثر خیابان ها و محله های منطقه القابون در دمشق پایتخت سوریه خبر داد. بنا بر این گزارش نیروهای امنیتی به شماری از منازل در نزدیکی مسجد الحسن یورش برده و جوانان حاضر در این منازل را دستگیر کردند. آوریل ۲۰۱۲: هیئت عمومی انقلاب سوریه در ۷ آوریل، شمار کشته شدگان در این روز به دست نیروهای دولتی این کشور در مناطق مختلف را، دستکم ۱۵۶ نفر اعلام کرد؛ که بیش از ۷۰ نفر از آن ها از شهر اللطامنه در حومه حماه هستند. در این قتل عام سه خانواده به طور کامل کشته شدند و دیگران در اثر گلوله باران بی هدف شهر توسط
خودروهای زرهی ارتش دولتی سوریه، جان خود را از دست داده اند. گزارش های منتشره از حمص هم از گلوله باران توپخانه ای شدید مناطق دیر بعلبه، جوره الشیاح و شماری دیگر از مناطق حکایت داشت. این گلوله باران که تصاویری از آن بر روی شبکه اینترنت پخش شد، ده ها کشته و زخمی در پی داشت. خبرگزاری رویترز به نقل از فعالان سوری گزارش داد که ۱۲ تن از کشته شدگان، خانواده یک افسر جدا شده از ارتش سوریه هستند. فیلم ویدئویی حاوی تصاویر این کشته شدگان در شبکه اینترنت منتشر شد. همچنین ده ها نفر در گلوله باران شهرهایی در حومه استان های حلب و ادلب، کشته شدند. بنا بر اعلام دیده بان حقوق بشر سوریه، نیروهای دولتی به شهر اریحا در استان ادلب یورش برده و ده ها منزل را به آتش کشیدند. شهر المیادین در حومه دیرالزور نیز شاهد یورش نیروهای دولتی و دستگیری ده ها تن از اهالی آن بود. مه ۲۰۱۲: در ۱۸ مه، هزاران نفر در شهر حلب، واقع در شمال سوریه، دست به تظاهرات زده اند. فعالان حقوق بشر در سوریه می گویند که این بزرگ ترین تظاهراتی است که از زمان آغاز شورش ها در سوریه برگزار شده است. گزارش شده است که همزمان تظاهراتی نیز در سایر نقاط سوریه برگزار شده است. ای
ن تظاهرات یک روز پس از آن صورت می گیرد که فعالان به منظور حمایت از دانشجویان حلب برای راهپیمایی فراخوان داده بودند. ناظران می گویند که جو ضد دولتی در این شهر با کشته شدن چند تن از دانشجویان به دست نیروهای امنیتی در اوایل ماه مه ۲۰۱۲ افزایش یافت. ویدیوهایی که توسط فعالان در اینترنت منتشر شده است نشان می دهد که صدها نفر در نقاط مختلف حلب در راهپیمایی های ضد دولتی شرکت کرده اند. در ۲۱ مه، گروه نظارت بر حقوق بشر در سوریه که در بریتانیا مستقر است اعلام نمود که گلوله باران نیروهای امنیتی سوریه در استان حما واقع در غرب این کشور ۳۴ کشته و تعداد زیادی مجروح بر جای گذاشته است. این نهاد گفت که در میان کشته شدگان شهر صوران در مرکز این استان چند کودک نیز وجود دارند. رامی عبدالرحمان، رئیس این نهاد به خبرگزاری رویترز گفت: «نیروهای ارتش ابتدا شهر را به گلوله بستند و سپس به شهر حمله کردند.» در ۲۵ مه، درگیری ها و خشونت های روز جمعه در سراسر سوریه، حداقل ۲۰ نفر کشته شدند. پس از نماز جمعه ۲۵ می ۲۰۱۲ ده ها هزار نفر در تظاهرات ضد دولتی در گوشه و کنار سوریه شرکت نمودند. روز بعد در ۲۶ مه، حداقل ۱۰۸ تن از جمله سیزده کودک در شهر حمص،
به دست نیروهای ارتش این کشور کشته شده اند. این افراد از سازمان ملل و ناظرانش در سوریه خواسته اند تا اقدامات بیشتری برای دفاع از غیرنظامیان انجام دهند. در تصاویر ویدئویی، اجساد کودکان پس از گلوله باران شهرک حولا دیده می شود. در گلوله باران شهرک حولا، نیروهای دولتی از تانک، خمپاره و سایر سلاح های سنگین استفاده کردند. مخالفان دولت سوریه می گویند کل اعضای خانواده ها در این حملات کشته شده و افرادی هم که نجات پیدا کردند، پس از آن که اسیر نیروهای دولتی شدند، کشته شدند. در واکنش به قتل ۱۰۸ تن از شهروندان سوریه، که به گفته ناظران سازمان ملل متحد توسط نیروهای دولتی بشار اسد صورت گرفت، آمریکا این اقدام را «وحشیانه» خواند و اتحادیه عرب نیز اعلام کرد نشستی اضطراری در این مورد برگزار کند. سازمان ملل متحد، بریتانیا و کشورهای شورای همکاری خلیج فارس نیز بیانیه هایی در محکومیت این کشتار منتشر کردند. آلمان، فرانسه، ایتالیا، بریتانیا، کانادا و استرالیا در واکنش به ادامه کشتار شهروندان غیرنظامی، سفیران سوریه را اخراج کردند. ژوئیه ۲۰۱۲: در ۱۷ ژوئیه ارتش آزاد سوریه در نبردی دمشق را آغاز کرد. اگرچه در نهایت بشار اسد توانست کنترل بر
دمشق را حفظ کند اما حومهٔ این شهر به ویژه منطقهٔ غوطه شرقی به دست مخالفان افتاد. به این ترتیب این منطقهٔ سرسبز که پیش تر با باغ ها و تفریحگاه هایش، میزبان مردم در تعطیلات آخر هفته بود تحت بمباران شدید هواپیماهای دولتی و بارش خمپاره ها قرار گرفت و از اوایل سال ۲۰۱۳ میلادی نیز به محاصرهٔ کامل نیروهای ارتش سوریه درآمد؛ ولی در ۱۹ ژوئیه ۲۰۱۲ درگیری ها به شهر حلب، دومین شهر بزرگ سوریه و از مراکز مهم تجاری این کشور گسترش یافت. سپتامبر ۲۰۱۲: در ماه سپتامبر، ارتش سوریه از مناطق کردنشین ازجمله؛ عامودا، عفرین، کوبانی، قامشلی خارج شده بود. در نتیجه، یگان های مدافع خلق کنترل این مناطق را به دست گرفتند. دسامبر ۲۰۱۲: دولت اسلامی عراق و شام (داعش) اعلام موجودیت کرد؛ و از ماه آوریل ۲۰۱۳ فعالیت خود را گسترش داد. در ۷ دسامبر، شورشیان سوری موفق شدند کنترل اکثر مناطق دیرالزور را در دست بگیرند. سال ۲۰۱۳ (قدرت گرفتن مخالفان بشار اسد و ورود ایران و حزب الله). ژانویه ۲۰۱۳: در ۱۱ ژانویه، مخالفان بشار اسد به رهبری احرار الشام و جبهه النصره، موفق شدند تا پایگاه نظامی تَفِتناز را به تصرف نظامی خود درآورند. فوریه ۲۰۱۳: مخالفان دولت بشار ا
سد در ۱۱ فوریه، پایگاه نظامی الجَراح را به تصرف نظامی خود درآورند. همچنین عمران الزعبی، وزیر اطلاع رسانی حکومت سوریه، تأیید کرد که در جریان سقوط پایگاه الجَراح، سه فروند هواپیمای جنگنده سالم ولی کارکرده از فرودگاه نظامی الجراح به دست داعش افتاده بود. مارس ۲۰۱۳: در ۷ مارس، مخالفان بشار اسد شامل نیروهای جبهه النصره، احرار الشام و لواء صقور الشام موفق به تصرف شهر رقه و دستگیری استاندار منصوب بشار اسد شدند. در ۱۹ مارس، استفاده از گاز اعصاب سارین در بمباران شهر خان عسل در شمال غرب سوریه دست کم ۲۶ کشته بر جای گذاشت که حدود نیمی از قربانیانش سربازان دولتی بودند. تحقیقات سازمان ملل استفاده از گاز سارین در این منطقه را تأیید کرد؛ اما نتوانست تعیین کند که کدام طرف از آن استفاده کرده است. دولت سوریه و مخالفان دولت، یکدیگر را به استفاده از این گاز سمی متهم می کردند. در ۲۱ مارس، محمدسعید رمضان البوطی، امام جمعه مسجد اموی دمشق و بلندپایه ترین روحانی سنی سوریه، در مسجد ایمان در منطقه «مزرعه» در مرکز دمشق، طی یک حمله انتحاری کشته شد. وی در جریان جنگ داخلی سوریه به صورت علنی از بشار اسد که متعلق به اقلیت علویان است حمایت می ک
رد. آوریل ۲۰۱۳: در ۳۰ آوریل، سید حسن نصرالله، رهبر حزب الله لبنان برای کمک به دولت بشار اسد وارد عمل شد. جمهوری اسلامی ایران نیز با کمک قاسم سلیمانی، بسیج سوریه (نیروهای دفاع ملی سوریه) را تشکیل و سازماندهی کرد و به متحد اصلی بشار اسد در منطقه تبدیل شد. ۵ ژوئن ۲۰۱۳: شهر استراتژیک قصیر در غرب سوریه در مرز لبنان، پس از هجده ماه درگیری بار دیگر به کنترل دولت سوریه درآمد. نیروهای حزب الله، ارتش سوریه را در بازپس گیری این شهر همراهی کردند. اوت ۲۰۱۳: ۲۱ اوت، در حومهٔ دمشق در منطقهٔ تحت کنترل شورشیان، حملهٔ دیگری با گاز سارین و به مراتب مرگبارتر از حمله خان عسل روی داد که صدها کشته برجای گذاشت. کارشناسان سازمان ملل اعلام کردند که موشکهای زمین به زمین حامل گاز سارین در زمانی که مردم خواب بودند، مناطق مسکونی را هدف قرار داده اند. ایالات متحده آمریکا و دیگر کشورها بشار اسد را به دلیل انجام این حملات محکوم کردند. در ۲۸ اوت، جو بایدن معاون وقت رئیس جمهور آمریکا، ضمن اشاره به وجود شواهد کافی در مورد مسئولیت رژیم اسد در حمله شیمیایی اخیر گفت: «نباید گذاشت که استفاده از تسلیحات شیمیایی بدون مجازات باقی بماند. رئیس جمهور و م
ن فکر می کنیم، کسانی که از سلاح شیمیایی علیه کودکان، زنان و مردان بی دفاع استفاده کرده اند، باید به سزای اعمالشان برسند.» در ۳۱ اوت، باراک اوباما از کنگره خواست که مجوز حملات هوایی علیه دولت سوریه را صادر کند؛ اما جمهوری خواهان که اکثریت کنگره آمریکا را در اختیار داشتند، با این درخواست مخالفت کردند. سپتامبر ۲۰۱۳: شورای امنیت سازمان ملل متحد در ۲۷ سپتامبر اعلام کرد، چنانچه سوریه انبارهای تسلیحات شیمیایی خود را از بین نبرد، از نیروی نظامی علیه این کشور استفاده خواهد کرد. در نیمهٔ اکتبر دولت سوریه کنوانسیون بین المللی منع جنگ افزارهای شیمیایی را امضا کرد. این کنوانسیون تولید، انبار و استفاده از سلاح های شیمیایی را ممنوع می کرد. سال ۲۰۱۴ (قدرت نمایی داعش و ورود آمریکا و اروپا به جنگ). ژانویه ۲۰۱۴: در ۱۴ ژانویه، نیروهای داعش پس از نبردی شدید با مخالفان دولت بشار اسد، کنترل شهر رقه در شمال سوریه را به دست آوردند. داعش در پایان ماه ژوئن رسماً خلافت بر مناطق تحت اشغال خود در سوریه و عراق را اعلام کرد. مارس ۲۰۱۴: در ۱۰ مارس، گروهی از راهبه های ارتدوکس که به مدت سه ماه در اسارت یکی از گروه های شورشی بودند، آزاد شدند. ش
ورشیان این ۱۳ راهبه را از کلیسایی در شهر معلولا ربوده بودند. صندوق حمایت از کودکان سازمان ملل (یونیسف) در ۱۱ مارس اعلام کرد، آمار کودکانی که از مارس سال گذشته تحت تأثیر این جنگ قرار گرفته اند از دو میلیون به پنج میلیون و ۵۰۰ هزار نفر رسیده است. یونیسف همچنین اعلام کرد که حدود یک میلیون کودک در مناطق و شهرهای محاصره شده به غذا، دارو و کمک های بشردوستانه دسترسی ندارند. در ۱۴ مارس، احمد جربا، رئیس ائتلاف ملی سوریه گفت که حامیان بین المللیِ مخالفانِ حکومت سوریه باید به وعدهٔ خود در مورد ارسال سلاح های سنگین عمل کنند. او گفت که به وی قول داده شده بود که اگر دولت سوریه مسئول شکست مذاکرات صلح تشخیص داده شود کشورهای «گروه دوستان سوریه» اسلحه سنگین در اختیار مخالفان قرار خواهند داد. ارتش سوریه در ۱۶ مارس، شهر یبرود را به کنترل خود درآورد. در ۲۰ مارس، نیروهای ارتش سوریه موفق شدند دژ شهسواران (حصن الاکراد) را در استان حمص پس از درگیری های شدید با شورشیان، تحت کنترل خود درآورند. همچنین اعلام شد که برای اولین بار از زمان شروع ناآرامی های سوریه، کاروان حامل کمک های سازمان ملل از ترکیه وارد سوریه شده و به شهر قامشلی در شمال
شرقی سوریه رفته است. همچنین گزارش مشترک سازمان ملل متحد و سازمان منع تسلیحات شیمیایی (OPCW) در مورد اجرای توافقنامه انتقال تسلیحات شیمیایی سوریه انتشار یافت و در آن اعلام شد حدود ۴۶ درصد از کل تسلیحات شیمیایی سوریه به خارج منتقل شده است. ژوئن ۲۰۱۴: در ۳ ژوئن، بشار اسد در مناطق تحت کنترل دولت سوریه نخستین انتخابات ریاست جمهوری این کشور با حضور بیش از یک نامزد را برگزار کرد. او درنهایت اعلام کرد که برای سومین بار به عنوان رئیس جمهوری سوریه انتخاب شده است. در ۲۳ ژوئن، سازمان منع تسلیحات شیمیایی اعلام کرد که تمام سلاح های شیمیایی دولت سوریه را نابود کرده است. با این وجود مخالفان دولت اعلام کردند که دولت سوریه همچنان سلاح های شیمیایی دیگری دارد که آنها را مخفی کرده است. ژوئیه ۲۰۱۴: در ژوئیه بخش های زیادی از استان دیرالزور به کنترل داعش درآمد همچنین این گروه، شهر دیرالزور را که در کنترل ارتش سوریه بود محاصره کرد. اوت ۲۰۱۴: در ۲۴ اوت، پیکارجویان جهادی عضو داعش موفق شدند تا پایگاه نظامی طبقه را به تصرف درآورند. تا پیش از سقوط پایگاه، حدود ۱۴۰۰ سرباز ارتش سوریه در آن حضور داشتند که حدود ۷۰۰ نفر از آن ها موفق به فرار
و بقیه کشته یا اعدام شدند. سپتامبر ۲۰۱۴: در ۲۳ سپتامبر، ایالات متحده آمریکا حملات هوایی محدود علیه نیروهای داعش در سوریه را آغاز کرد. سال ۲۰۱۵ و ۲۰۱۶. ۲۰۱۵: تبدیل ادلب پایگاه اصلی شورشیان، قدرت گرفتن کردهای شمال سوریه، ورود مستقیم روسیه به جنگ داخلی سوریه. مارس ۲۰۱۵: در ۲۴ مارس شهر ادلب، مرکز استان ادلب تحت کنترل گروه جبهه النصره، تحت حمایت عربستان سعودی درآمد. با سقوط این شهر، به تدریج دیگر شهرهای این استان از جمله شهرهای استراتژیک جسرالشغور و اریحا نیز به کنترل اسلامگرایان افراطی درآمدند. مه ۲۰۱۵: در ۲۱ مه، داعش شهر باستانی پالمیرا را تصرف کرد. اگرچه این شهر سرانجام در ۲۷ مارس ۲۰۱۶ به کنترل نیروهای ارتش سوریه درآمد اما داعش بار دیگر توانست ۹ ماه بعد در دسامبر ۲۰۱۶ وارد پالمیرا شود. در ۲۵ مه، شماری از مخالفان بشار اسد به میزبانی نورسلطان نظربایف در آستانه، پایتخت قزاقستان جمع شدند. اولین و دومین دور این مذاکرات که در اکتبر همان سال برگزار شد، بدون نتیجه ای ثمربخش پایان یافت. از اواسط دسامبر ۲۰۱۶، ولادیمیر پوتین و رجب طیب اردوغان نیز موافقت کردند که آستانه به محل جدید مذاکرات صلح سوریه تبدیل شود. سپتامبر ۲۰۱۵
: در ۹ سپتامبر، پیکارجویان اسلامگرا مخالف اسد پس از کشتن حداقل ۵۶ سرباز دولتی، در حمله ای کنترل پایگاه هوایی ابوظهور را به دست گرفتند. در ۳۰ سپتامبر، روسیه که تا این زمان تنها به ارائه کمکهای نظامی به دولت اسد می پرداخت، به طور جدی وارد جنگ شد. نیروی هوایی روسیه حملات بی سابقه ای را علیه مخالفان بشار اسد به اجرا گذاشت و متهم شد که عمداً اهدافی غیرنظامی از جمله بیمارستان ها را بمباران کرده است. به این ترتیب به کمک روسیه، حکومت بشار اسد که در آستانهٔ فروپاشی بود موفق به تصاحب سرزمین های بیشتری شد و سرنوشت جنگ داخلی پس از حدود چهار و نیم سال به نفع دولت اسد تغییر کرد. اکتبر ۲۰۱۵: نیروهای دموکراتیک سوریه در ۱۰ اکتبر، ائتلافی از نیروهای کرد و عرب با حمایت ائتلاف ضد داعش اعلام موجودیت کرد. طبق گفته ائتلاف ضد داعش، عقب راندن داعش یکی از دلایل تشکیل نیروهای دموکراتیک سوریه بود. اما به گفته ترکیه، «بسیاری از اعضای نیروهای دموکراتیک سوریه سابقه عضویت در حزب کارگران کردستان را دارند و این گروه نقش عمده ای در تقسیم سوریه بازی می کند.» دسامبر ۲۰۱۵: در ۲۵ دسامبر زهران علوش رهبر گروه جیش الاسلام در حملهٔ هواییِ نیروی های رو
س به یکی از جبهات جنگ در منطقه غوطه شرقی دمشق کشته شد. سال ۲۰۱۶: شکست شورشیان در حلب، ورود ترکیه به خاک سوریه. ژوئن ۲۰۱۶: در ۲۶ ژوئن و پس از چهار ماه نبرد سختِ نیروهای داعش با مبارزان کرد که تحت حمایت هواپیماهای ائتلاف بین المللی به رهبری آمریکا بودند، سرانجام داعش از شهر کوبانی در مرز ترکیه و سوریه بیرون رانده شد. ژوئیه ۲۰۱۶: در ۲۹ ژوئیه، اسلامگرایان جبهه النصره که شاخهٔ القاعده در سوریه محسوب می شوند نام خود را به جبهه فتح شام تغییر داده و از القاعده جدا شدند. اوت ۲۰۱۶: در ۲۴ اوت، ترکیه، عملیات سپر فرات را در استان حلب علیه داعش و همچنین کردهای عضو یگان های مدافع خلق به اجرا گذاشت. کارشناسان سازمان ملل و سازمان منع سلاح های شیمیایی نیز مشترکاً اعلام کردند که ارتش سوریه از گاز کلر در سه حملهٔ جداگانه علیه مخالفان استفاده کرده است. بر اساس گزارش آنها نیروهای داعش نیز از گاز خردل استفاده کرده بودند. نوامبر ۲۰۱۶: نیروهای دموکراتیک سوریه تحت حمایت ائتلاف ضد داعش در ۶ نوامبر و در عملیات بازپس گیری رقه، پایتخت داعش در سوریه را آغاز کردند. همزمان با آن، عملیات آزادسازی موصل در عراق نیز انجام شد. دسامبر ۲۰۱۶: در ۲۲
دسامبر، دولت بشار اسد سرانجام با حمایت دو متحد اصلی خود یعنی ایران و روسیه از بازپس گیری کامل حلب خبر داد. در ۳۰ دسامبر، بر اساس توافقی که با حمایت روسیه و ترکیه و در غیاب آمریکا منعقد شد، طرح آتش بس به اجرا گذاشته شد. سال ۲۰۱۷. سال ۲۰۱۷: مذاکرات آستانه، تشکیل مناطق کاهش تنش، عقب نشینی داعش و قدرت گرفتن دولت بشار اسد. ژانویه ۲۰۱۷: در ۲۳ ژانویه و در مذاکرات بین المللی آستانه تحت حمایت ایران و ترکیه و روسیه، هیاتی از مخالفان دولت بشار اسد متشکل از ۱۲ نماینده، مذاکراتِ غیرمستقیم با هیاتی از نمایندگانِ بشار اسد را آغاز کردند. در پایان این مذاکرات دو روزه، بر سر ایجاد تشکلی با هدف اجرای قطعنامهٔ آتش بس شورای امنیت سازمان ملل توافق شد. در ۲۸ ژانویه، گروه های جبهه فتح شام، جنبش نورالدین زنکی، لواء الحق، جبهه انصار الدین و جیش السنه با یکدیگر متحد شده و هیئت تحریر شام را در شمال غرب سوریه تشکیل دادند. ۲۸ فوریه ۲۰۱۷: چین و روسیه در ۲۸ فوریه، قطعنامهٔ جدید شورای امنیت سازمان ملل برای تحریم دولت سوریه را در واکنش به استفاده از سلاح های شیمیایی وتو کردند. مارس ۲۰۱۷: در ۲ مارس، ارتش سوریه شهر پالمیرا را به کمک روسیه تصرف
کرد. در ۹ مارس، دونالد ترامپ به عنوان بخشی از تلاش برای بازپس گیری شهر رقه از نیروهای داعش، برنامه های نظامی برای تجهیز کردهای یگان های مدافع خلق (YPG) را تأیید کرد؛ این حرکت خشم ترکیه را در پی داشت. ۲۶ مارس، نیروهای دموکراتیک سوریه در پی نبرد سنگینی با داعش، کنترل پایگاه هوایی طبقه را به دست گرفتند. آوریل ۲۰۱۷: در ۴ آوریل، دست کم ۵۸ نفر در پی استفاده از گاز اعصاب در شهر خان شیخون در استان ادلب جان باختند. به گفتهٔ شاهدان این حملات توسط هواپیماهای سوری یا روسی انجام شده است. مسکو و دمشق این اتهامات را رد کردند. در ۶ آوریل آمریکا با ۵۹ موشک مواضعی متعلق به دولت بشار اسد از جمله یک پایگاه هوایی را در مرکز سوریه هدف قرار داد. دونالد ترامپ، رئیس جمهوری آمریکا این کار را در راستای امنیت ملی آمریکا توجیه کرد. مه ۲۰۱۷: در ۱۲ مه، ارتش سوریه پایگاه هوایی الجراح را از داعش پس گرفت. ژوئیه ۲۰۱۷: دونالد ترامپ و ولادیمیر پوتین در ۷ ژوئیه، با برقراری آتش بس محدود در سه استان در جنوب غرب سوریه موافقت کردند. در ۲۳ ژوئیه و تنها یک روز پس از آنکه ارتش اعلام کرد که آتش بس در منطقه به اجرا گذاشته شده است، جنگنده های سوریه حومه ها
ی دمشق را بمباران کردند. سپتامبر ۲۰۱۷: ارتش سوریه در ۵ سپتامبر اعلام کرد که توانسته است محاصره شهر دیرالزور در شرق این کشور را که از حدود سه سال پیش در کنترل نیروهای داعش است، بشکند و به سه کیلومتری شهر برسد. اکتبر ۲۰۱۷: در ۱۷ اکتبر، نیروهای دمکراتیک سوریه با حمایت ائتلاف ضد داعش (به رهبری آمریکا) شهر رقه را از داعش بازپس گرفتند. نوامبر ۲۰۱۷: در ۳ نوامبر، نیروهای دولتی سوریه شهر دیرالزور را به طور کامل از داعش بازپس گرفتند. در ۲۱ نوامبر، اعلام پایان خلافت داعش به ادعای قاسم سلیمانی و قدردانی از سید علی سیستانی (مرجع تقلید شیعه در عراق)، سید علی خامنه ای (رهبر جمهوری اسلامی ایران) و سید حسن نصرالله (دبیرکل حزب الله لبنان) از او رخ داد و همچنین گروه داعش، آمریکایی–اسرائیلی خوانده شد. سال ۲۰۱۸ و ۲۰۱۹. سال ۲۰۱۸: درگیری های غوطه، حمله ترکیه به عفرین، نبرد جنوب سوریه. ژانویه ۲۰۱۸: در ۱۰ ژانویه، نیروهای دولتی سوریه پایگاه هوایی ابوظهور را از مخالفان بازپس گرفتند. ۲۲ ژانویه، دیده بان حقوق بشر سوریه مستقر در لندن ۲۱ مورد خفگی در شهر دوما واقع در غوطهٔ شرقی را گزارش داد. مشاهدات ساکنان و منابع پزشکی از وقوع حمله ای دیگ
ر این بار با گاز کلر خبر می داد. پیش از این در ۱۳ ژانویه نیز حمله مشابهی در حومهٔ دوما گزارش شده بود. فوریه ۲۰۱۸: در ۲۴ فوریه و در پی تشدید بی سابقهٔ حملات نیروهای دولت مرکزی سوریه به منطقهٔ غوطهٔ شرقی، شورای امنیت سازمان ملل متحد به اتفاق آرا با تصویب قطعنامه ای خواستار برقراری فوری و بدون تأخیر آتش بسی ۳۰ روزه در سراسر سوریه، با هدف رساندن کمک های بشردوستانه به مناطق درگیری شد. با وجود تصویب این قطعنامه، نیروهای بشار اسد و متحدانش همچنان به حملات خود به مواضع شورشیان در منطقهٔ غوطه شرقی ادامه دادند. تنها طی یک ماه اخیر بیش از ۱۱۰۰ غیرنظامی در این منطقه کشته شده اند. بنا بر اعلام آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل متحد حدود ۳۹۰ هزار نفر در غوطهٔ شرقی در «جهنمی روز زمین» به سر می برند. تنها طی یکماه اخیر بیش از ۱۱۰۰ غیرنظامی در این منطقه کشته شده اند. بنا بر اعلام آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل متحد حدود ۳۹۰ هزار نفر در غوطهٔ شرقی در جهنمی روز زمین به سر می برند. مارس ۲۰۱۸: در ۱۸ مارس، شورشیان سوری تحت حمایت ترکیه کنترل شهر عفرین را به دست گرفتند. خبرگزاری دولتی ترکیه، آناتولی، از قول رجب طیب اردوغان رئیس جمه
وری این کشور گزارش داد که ارتش آزاد سوریه وارد عفرین شده و کنترل مرکز شهر را کاملاً در دست گرفته است. آوریل ۲۰۱۸: خبرگزاری اسپوتنیک به نقل از ژنرال یوری یفتوشنکو، رئیس مرکز روسی مصالحه طرفهای درگیری سوری، در ۱۲ آوریل، اعلام کرد که غوطه شرقی تحت کنترل کامل ارتش سوریه درآمد. مه ۲۰۱۸: در ۲۸ مه، مخالفان بشار اسد با حمایت ترکیه و با قوایی ۳۵ هزار نفره ارتش ملی سوریه را تشکیل دادند. ژوئیه ۲۰۱۸: ارتش سوریه در ۱۲ ژوئیه، شهر درعا در جنوب سوریه را از شورشیان پس گرفت. سال ۲۰۱۹: شکست داعش، ادامه حملات داعش، خروج ایالات متحده از شمال سوریه، حمله ترکیه به شمال سوریه، بازگشت ارتش سوریه به مناطق کردنشین و کشته شدن ابوبکر بغدادی. ژانویه ۲۰۱۹: در ۱۰ ژانویه، تحریر الشام با بیرون راندن مخالفان اسد به خصوص گروه های تحت حمایت ترکیه از ادلب، کنترل استان ادلب را به دست گرفت. ۹ فوریه ۲۰۱۹: نیروهای دموکراتیک سوریه، نبرد باغوز فوقانی را با کمک ائتلاف آمریکا علیه داعش به عنوان بخشی از عملیات دیرالزور آغاز کردند. مارس ۲۰۱۹: نیروهای دموکراتیک سوریه آخرین نبرد خود را با واپسین گروه جهادیان داعش در ۱ مارس، در باغوز آغاز کردند. در ۲۳ مارس، ن