Payamvdn/NorthPersian_fa_wiki huggingface dataset:
تیم ملی والیبال مردان باربادوس تیم ملی والیبال مردان کشور باربادوس است. این تیم در قاره آمریکا به مسابقه می پردازد. تیم های قدرتمند در قاره آمریکای شمالی و مرکزی کوبا و آمریکا هستند.
تیم ملی والیبال مردان فنلاند یک تیم والیبال متشکل از مردان والیبالیست کشور فنلاند است که به نمایندگی از این کشور در میدان های ورزشی بین المللی حاضر می شود.
اف ژ ۴۲ نوعی تفنگ اتوماتیک و مسلسل سبک ساخت آلمان نازی در طول جنگ جهانی دوم و به طور اختصاصی برای استفاده در بخش هوابرد بود. طراحی این سلاح در سال ۱۹۴۱ انجام و در سال های بعد به مقدار محدود تولید شد و تا پایان جنگ مورد استفاده بود. این سلاح یکی از سلاح های مدرن جنگ جهانی دوم به حساب می آمد. این سلاح از خانوادهٔ موزر کارابینر می باشد با این تفاوت که اف ژ ۴۲ بسیار سبک تر و همچنین لگد کمتر نسبت به کارابینر است. استفاده در عملیات کرت و ایچه. در سال ۱۹۴۱ نیروی هوایی آلمان (لوفت وافه) درخواستی مبنی بر تولید سلاح دستی برای سربازان چتر باز به شرکت آلمانی Erprobungsstelle داد. در زمان قبل از تولید این سلاح، افراد لوفت وافه از سلاح کارابینر ۹۸ استفاده می کردند. به همین دلیل اف ژ ۴۲ به سرعت توسط شرکت ذکر شده تولید و جایگزین سلاح کارابینر ۹۸ شد. از این سلاح در عملیات کرت توسط نیروهای هیر استفاده شد. در این نبرد، هر کدام از چتر بازهای آلمانی یک اف ژ ۴۲ در اختیار داشتند. سلاح های آن ها با زنجیری به لباس چتر بازان هیر متصل بود تا آن ها را از دست ندهند! در عملیات کرت بنا بر دلایل گوناگون این سلاح ها موفق ظاهر نشدند و شکست سن
گینی به آلمان وارد شد و چتر بازان بسیاری کشته شدند. یکی از این دلایل این بود که سلاح های استفاده شده از سوی متفقین در این نبرد برد بیشتری نسبت به اف ژ ۴۲ داشتند. تجربه نبر کرت نشان داد که اف ژ ۴۲ سلاح مناسبی برای عملیات هوابرد نیست. از این پس سلاح در عملیات های پیاده نظام شرکت داشت. یکی دیگر از موارد استفاده از این سلاح عملیات نجات بنیتو موسولینی و خارج کردن او از ایتالیا بود که به عملیات ایچه معروف است. در این عملیات، کماندوهای آموزش دیدهٔ آلمانی سعی در نجات بنیتو موسولینی از دست متفقین و به خصوص نیروهای آمریکایی داشتند. این عملیات در سپتامبر سال ۱۹۴۳، توسط نیروهای چتر بازوافن اس اس و به دستور مستقیم آدولف هیتلر انجام شد. فرماندهی این عملیات بر عهدهٔ گروهبان اتو هارالد مورس بود. تولید. قبل از تولید انبوه این سلاح نمونه های زیادی طراحی و آزمایش شد تا بتواند نیازهای سربازان را بر آورده کند. در تولید این سلاح، آلیاژی از نیکل و منگنز به طور فراوان استفاده می شد. سیستم سلاح نیز به طور مداوم تغییر می کرد و پیشرفته تر می شد. با نزدیک شدن به پایان جنگ تعدادی از این طرح ها حتی به مرحله تولید نیز نرسید. بی دی ۴۲ آخرین
و پیشرفته ترین نمونه طراحی شده از این سلاح بود که به صورت نیمه اتوماتیک درآمده بود.بی دی ۴۲ به مرحلهٔ تولید انبوه نرسید و فقط تعداد بسیار اندکی از آن تولید شد.
تیم ملی والیبال مردان برزیل یک تیم والیبال بین المللی است که به نمایندگی از کشور برزیل به میدان می رود و زیر نظر فدراسیون والیبال برزیل فعالیت می کند و به طور مشترک با سه قهرمانی در المپیک همراه با آمریکا به عنوان پر افتخار ترین تیم والیبال مردان المپیک شناخته می شود و دومین تیم پر افتخار والیبال قهرمانی جهان بعد از ایتالیا نیز می باشد و در آمریکای جنوبی و بازیهای پان آمریکن بعد از آمریکا دومین تیم برتر مسابقات پان آمریکن می باشد برزیل همراه با آمریکا و ایتالیا سه کشور برتر تاریخ والیبال شناخته می شود مقام ها و افتخارات. تیم ملی والیبال برزیل با نه دوره قهرمانی با کسب ۹ مدال طلا، ۳ نقره و ۴ برنز پر افتخارترین تیم لیگ جهانی است، این تیم در سال های ۱۹۹۳، ۲۰۰۱، ۲۰۰۳ تا ۲۰۰۷، ۲۰۰۹ و ۲۰۱۰ صاحب عنوان قهرمانی شد. چهار نقره و برنز از دیگر دست آوردهای برزیل در لیگ جهانی والیبال است. برزیل در المپیک سال های ۱۹۹۶ و ۲۰۰۴ و ۲۰۱۶ قهرمان شد و مدال طلا را کسب کرد، سه مدال نقره سال های ۱۹۸۴ (میلادی)، ۲۰۰۴ و ۲۰۰۸ دیگر دست آوردهای طلایی پوشان سرزمین قهوه در بزرگ ترین رویداد ورزشی جهان یعنی المپیک است. برزیل در ۲۰۰۲، ۲۰۰۶ و ۲۰۱۰
قهرمان قهرمانی جهان شد و در سال ۱۹۸۲ و ۲۰۱۴ مدال نقره را از آن خود کرد. برزیل در پیکارهای جام جهانی والیبال، ۲ طلا و ۳ برنز را در کارنامه خود دارد. برزیل در مسابقات جام بزرگ قهرمانان جهان سه قهرمانی در سال های ۱۹۹۵، ۲۰۰۵ و ۲۰۰۹ و دو نایب قهرمانی را در سال های ۱۹۹۳ و ۲۰۰۱ به دست آورده است. این تیم در بازی های پان امریکن نیز چهار قهرمانی را در کارنامه خود دارد. همچنین برزیل در ۳۴ دوره قهرمانی آمریکای جنوبی از سال ۱۹۵۱ تا به حال ۳۳ مدال طلا به گردن آویخته و تنها در سال ۱۹۶۴ به قهرمانی آمریکای جنوبی دست نیافته است. تیم ملی والیبال برزیل همانند تیم ملی فوتبال برزیل از تیم های بزرگ جهان می باشد و دارای ۳ مدال طلای المپیک است. تیم. اعضای کنونی. سرمربی: برناردو رزنده سازنده البسه. اسپانسر. بانکو دو برزیل، نیوآ، گلوبواسپورت, گیترید، گول ایر ترنسپورت، دلتا ایرلاینز، میکاسا اسپورت، ارنست اند یانگ و اسیکس.
تیم ملی والیبال مردان آرژانتین تیم ملی والیبال مردان کشور آرژانتین است. دست آوردها. بهترین دستاوردهای این تیم در سال ۱۹۸۲ قهرمانی جهان و مدال برنز در بازی های المپیک تابستانی سال ۱۹۸۸ و ۲۰۲۰ است.
مدیریت رشته ها در سی اشاره به گروهی از توابع در کتابخانه استاندارد سی دارد که برای مدیریت و انجام عملیات مختلف بر روی رشته ها پیاده سازی شده اند. عملیات مختلفی مانند کپی کردن رشته ها، الحاق رشته ها به یکدیگر، نشانه گذاری و جستجو پشتیبانی می شوند. تعاریف. در زبان برنامه نویسی سی، یک رشته عبارتست از یک توالی پیوسته از کاراکترها که به یک کاراکتر تهی ختم می شوند. کاراکتر تهی (که به صورت '0' نوشته شده و دارای کد اسکی 0 است) هم جزئی از رشته به حساب می آید. در سی دو نوع رشته وجود دارد. یکی رشته بایتی و دیگری رشته توسعه یافته. یک رشته بایتی از نوع char تعریف شده و دربرگیرنده کاراکترهای ۸ بیتی است. رشته توسعه یافته از نوع wchar_t تعریف شده و دربرگیرنده کاراکترهای ۱۶ بیتی است. یک تصور اشتباه رایج این است که تمام آرایه های کاراکتری رشته هستند، چون لیترال های رشته ای در هنگام کامپایل به آرایه تبدیل می شوند. این مهم است به یاد داشته باشید که یک رشته در هنگام رسیدن به اولین کاراکتر تهی ('0') پایان می یابد. یک آرایه یا لیترال رشته ای که قبل از آخرین بایتش حاوی یک (یا چند) کاراکتر تهی است، دربرگیرنده یک رشته (یا در صورت امکا
ن دربرگیرنده چندین رشته) است، اما خودش یک رشته نیست. در مقابل، می توان یک آرایه کاراکتری ایجاد کرد که اصلاً حاوی کاراکتر تهی نیست و حتی به کاراکتر تهی هم ختم نمی شود، بنابراین این آرایه یک رشته نیست. زمانیکه احتیاج به صرفه جویی در حافظه باشد، می توان از char به عنوان عدد صحیح استفاده کرد. برای مثال وقتی که احتیاج به آرایه ای از مقادیر بولی داریم. در زبان سی از عبارت اشاره گر به رشته برای توصیف اشاره گری که به اولین بایت (پایین ترین آدرس) یک رشته اشاره می کند، استفاده می شود. در سی، از اشاره گرها برای ارسال رشته ها به توابع استفاده می شود. در مستندات اغلب واژه "رشته" به معنی "اشاره گر به رشته" است. عبارت طول یک رشته برای توصیف تعداد بایت هایی که ماقبل کاراکتر تهی قرار دارند، استفاده می شود. برای مثال طول رشته A بیست بایت است، به این معنیست که ۱۹ بایت (هر بایت یک کاراکتر) قبل از کاراکتر تهی قرار دارد و آدرس اولین بایت در اشاره گر A قرار دارد. (خود کاراکتر تهی هم جزء رشته به حساب می آید) strlen یک تابع استاندارد برای بدست آوردن طول یک رشته است. مروری بر توابع. اکثر توابع مرتبط با رشته ها در فایل سرآیند string.h
تعریف شده اند. (سرآیند cstring در سی++) توابع مربوط به رشته های توسعه یافته هم در فایل wchar.h تعریف شده اند. (سرآیند cwchar در سی++) این سرآیندها همچنین حاوی اعلانات توابعی هستند که برای مدیریت بافرهای حافظه مورد استفاده قرار می گیرند. رشته هایی که در سرآیند string.h تعریف شده اند بسیار محبوب هستند، از آنجا که آن ها بخشی از توابع استاندارد سی به حساب می آیند، کارکرد آن ها بر روی هر پلتفرمی که از سی پشتیبانی می کند تضمین شده است. با این حال برخی از این رشته ها مشکلات امنیتی مانند سرریز بافر دارند. منابع. ویکی پدیای انگلیسی
شاووعوت ، جشنی مذهبی برای یهودیان است که در آن اعطای تورات و برداشت گندم را جشن می گیرند. جشن شاووعوت در تقویم عبری روز تعطیل است که در روز ششم ماه سیوان (در تقویم عبری) است.(اواخر ماه مه یا اوایل ماه ژوئن). جشن شاووعوت ۵۰ روز پس از عید پسح برگزار می شود. بسیاری از یهودیان این عید را به همین دلیل پنطیکاست (πεντηκοστή، روز پنجاهم) می شناسند. کار در روز شاووعوت ممنوع است. فلسفه این روز. دراصل شاووعوت روزی است که تورات از طرف خدا به بنی اسرائیل در کوه سینا (که شامل ده فرمان هم می شود) نازل شد. شاووعوت نیز به فصل برداشت دانه در اسرائیل می پیوندد. در دوران باستان، برداشت دانه هفت هفته به طول انجامید و یک فصل از خوشحالی برای مردم بود. آن را با برداشت جو در عید پسح آغاز می شد و با برداشت گندم در شاووعوت به پایان می رسید.
تاریخ نگاری شاهنشاهی ساسانی تکامل یافته تر از دوران شاهنشاهی هخامنشی است و از این دوره آثار مفصل تری در دست است. در دربار شاهان ساسانی دفتر رسمی ثبت وقایع وجود داشته و یکی از مناصب مهم دربار، نگهبانی از سالنامه های سلطنتی بوده است. ظاهراً همین سالنامه های رسمی در عهد خسرو انوشیروان مورد استفاده آگاثیاس، مورخ رومی بوده و این مورخ به کمک مترجمی به نام سرگیوس، نام شاهان ساسانی و دوره پادشاهی هر یک را استخراج کرده است. همچنین در دربار ساسانی گروهی از دبیران موظف بودند که روایات تاریخی را از حفظ داشته باشند و در صورت لزوم برای شاه بخوانند. فردوسی می گوید که در راه شکار، داستان های جمشید و فریدون را برای بهرام گور نقل می کردند. جاحظ نقل می کند: «ایرانی ها به واسطه میل و رغبتی که به حفظ آثار و اخبار داشتند، وقایع بزرگ و کارهای عظیم خود و … را در دل کوه می نگاشتند». وی در جای دیگر روایت می کند که انوشیروان در گردشی قصه گوی خود را احضار کرد و از او خواست تا داستان جنگ اردشیر بابکان را با پادشاه خزر نقل کند. وی با اینکه داستان مذکور پیش از این از شاه شنیده بود، وانمود کرد که آن را نشنیده است. آنگاه شاه خود داستان را نق
ل کرد. همچنین، بیهقی می نویسند: «هنگامی که جنگ های خسرو پرویز با بهرام چوبین به پایان رسید و کشور بر وی مسلم شد، دبیران را بفرمود تا جنگ ها و رخدادها را از آغاز تا پایان بنویسند». افزون بر سالنامه ها و دفاتر رسمی ثبت وقایع تاریخی، حوادث مهم سیاسی بر سنگ ها و در دل کوه ها و در نقاطی دور از دسترس ثبت می شد تا از گزند حوادث مصون بماند. گاهی صحنهٔ رویدادها بر دیوار کاخ ها نقش می شد. یکی از این نقاشی ها، تصویر خسرو انوشیروان در جنگ با رومیان است که طی سده های متوالی بر یکی از دیوارهای کاخ مدائن باقی بود و بحتری، شاعر عرب، در قصیده ای آن را توصیف کرده است. بخش عمده ای از متون تاریخی دوره ساسانی که به دوره اسلامی رسیده و مورد استفاده مورخان این دوره قرار گرفته، به کلی از میان رفته است و تنها نامی از آنها در کتاب های تاریخی عصر اسلامی باقی مانده است. چنان که مسعودی از کتاب هایی نام می برد که در فارس و کرمان به دست آورده است. همچنین، اخباری را از منابعی با عنوان «کتب قدماء الفرس» نقل می کند و البته این منابع غیر از کتاب هایی نظیر خدای نامه، آیین نامه و گاه نامه و تاریخ مصور است که وی آن را از فارس به دست آورده است؛ بن
ابراین، افزون بر تاریخ های پهلوی که از روزگار ساسانی به مسلمانان رسیده و مورخان اسلامی از آنها بهره مند شده اند، کتاب های دیگری نیز در سده های نخستین اسلامی از پهلوی به عربی ترجمه شده که مورخان یا از آن ها بی اطلاع اند یا فقط نامی از آن ها دارند. سنت های شفاهی و کتبی ادبیات تاریخی در عهد فرمانروایی شاهنشاهی اشکانی و ساسانیان به گونهٔ گسترده تری ادامه یافت. ساسانیان به ویژه خود را جانشینان بلامنازع هخامنشیان می پنداشتند. از این رو سنت های آنها را در زمینهٔ ثبت وقایع تاریخی، مانند تهیهٔ سالنامه های رسمی و نقل سینه به سینه سرگذشت نیاکان، ادامه دادند. انقراض فرمانروایی ساسانی و تحولاتی که پس از حمله عرب در ایران روی نمود، مایه فقدان بخش عظیمی از متون و اسناد تاریخی دوران ساسانی شد. مترجم های متن پهلوی به عربی، پس از ترجمه آن متون عنایتی به حفظ و نگه داری اصل آنها مبذول نداشتند. افزون بر این، دگرگونی و تحولی که در زبان و دین ایرانی ها به وجود آمده بود، یکی از عوامل بی توجهی به آثار و کتاب های پهلوی بود. آنچه از آثار تاریخی دوران باستان در اوایل دوره اسلامی باقی مانده بود، در طول تاریخ پر فراز و نشیب ایران و در حوا
دثی نظیر حمله مغول از بین رفت. بازمانده های متنی، کتیبه ها، چرم نبشته ها، پاپیروس ها و سفالینه های منقش به چند زبان و خط را شامل می شود. گزارش ها به متونی گفته می شود که به زبان ها و در دوره های گوناگونی نوشته شده اند. شایان ذکر است که اساس نوشته های همهٔ تاریخ نگاران مسلمان (تاریخ های عربی و فارسی)، "خداینامه" های رسمی دربار ساسانی بوده است که این "خداینامه "ها نیز از رویدادهای مندرج در سالنامه های رسمی دربار ساسانی به عنوان منبع بهره برده اند. "خداینامه" در اواخر عصر ساسانی به زبان پارسی میانه تدوین شده بود. عنوان ترجمهٔ این کتاب به زبان عربی زیر نام "سیر الملوک العجم" و در فارسی "شاهنامه" بوده است. امروزه هیچ یک از ترجمه های مستقیم عربی خداینامه و نیز اصل متن پارسی میانهٔ خداینامه در دست نیست. شیوه تاریخ نگاری غربی، خالی از اشکال نیست. بررسی آثار تاریخ نگاری باستانی آنها نشان دهنده آن است که بیشتر آنها، علی رغم استقلال، مبادرت به ارائه نادرست، یک سویه و اغلب متکی بر اخبار شفاهی، و در بسیاری موارد، نژادپرستانه است. منابع ساسانی. سنگ نوشته. آنچه از کتیبه های ساسانی باقی مانده عبارت است از متونی که بر روی سنگ
، پوست، پاپیروس، فلز، سفال، چوب و سنگ های قیمتی نوشته شده است. از آنجا که قدمت نگارش این کتیبه ها برخلاف کتاب های پهلوی غالباً همزمان با تألیف آنها است، از لحاظ تاریخی و اجتماعی حائز اهمیت بسیار هستند. کهن ترین این کتیبه ها متعلق به قرن سوم و چهارم میلادی و به خط پهلوی کتیبه ای است، در حالی که جدیدترین آنها مربوط به قرن دهم میلادی (چهارم هجری) و به خط پهلوی کتابی است. برخی از این کتیبه ها، نظیر کتیبه های سلطنتی نخستین شاهان ساسانی، غالباً به سه زبان پهلوی ساسانی، پهلوی اشکانی و یونانی است، اما کتیبه های درباری تنها به زبان پهلوی ساسانی است. این کتیبه ها را از جهت موضوع می توان به دو دسته کتیبه های دولتی و کتیبه های خصوصی تقسیم کرد. آثار پیداشده در دورا اروپوس. در زمان شاپور اول ساسانی برای مدتی شهر دورا اروپوس در تصرف سپاهیان ایران درآمد. در کاوش هایی که در این شهر انجام شد آثاری به دست آمده که شامل نوشته هایی به خط فارسی میانه بر روی دیوار، سفال و پوست به شرح زیر است: پوست و پاپیروس. علاوه بر پوست نوشته های کشف شده در دورااروپوس، مجموعه دیگری از نوشته های روی پوست از دوره ساسانی، متعلق به دوره خسروپرویز به ب
عد است. تعدادی از این نوشته ها نامه های دیوانی اند که از جهت آگاهی از سبک نگارش نامه ها در آن زمان، دارای اهمیت فراوانی است. دسته دیگری از این نوشته ها بیشتر اسناد تجاری و اقتصادی است که حاوی اطلاعات ارزشمندی از چگونگی اوضاع اقتصادی و اجتماعی این دوره است. سفال نوشته. افزون بر آثار کشف شده در دورااروپوس، یکی از سفال نوشته های قدیمی به خط پهلوی اثری است که از جنوب جمهوری ازبکستان به دست آمده و به سده های سوم و چهارم میلادی تعلق دارد. همچنین سفال نوشته هایی در ورامین، چال ترخان (نزدیک ری) و قصر ابونصر (نزدیک شیراز) به دست آمده است که روی آنها فهرست محصولات کشاورزی و دامی مربوط به صورتحساب ها، پیش نویس نامه ها و یادداشت های روزانه دیده می شود. فلزنوشته. برخی ظروف و جامهای نقره ساسانی دارای کتیبه های کوچک پهلوی است. این نوشته ها حاوی نام صاحبان ظروف، وزن آنها و گاه لقب صاحبان آنها است. از زمان شاپور ساسانی بر روی جام ها و بشقاب ها، تصویر شاه را نقش می کردند. تولید این ظروف احتمالاً جنبه سیاسی داشته و بیشتر از سوی شاه اهدا می شده است. مسکوکات. بر روی سکه های به دست آمده از دوره ساسانی، نام و تصویر شاه نقش شده است.
در پشت سکه ها آتشدانی تصویر شده که شعله های آن آشکار است. نام سکه ها که غالباً از جنس نقره بود، همانند دورهٔ اشکانیان، دراخما است و هر کدام ۴ گرم وزن دارند. سکه ها به ویژه از جهت تصویرها و نوشته های آن منابع بسیار مهم و ارزشمندی برای شناسایی اسامی دقیق شاهان و زمان فرمانروایی آنها است. مهرها. مُهرهای ساسانی غالباً از سنگ های گرانبها ساخته شده اند. این مهرها غالباً دارای نقوش و گاهی نوشته اند. این نوشته ها شامل نام، نام پدر و گاهی منصب صاحب مهر است. اهمیت مهرها بیشتر از این جهت است که می توان به کمک آنها، با عنوان ها و لقب های رسمی دولتی و دینی آشنا شد. یونانی و رومی. آثار یونانی و لاتینی از منابع دشمن ساسانیان هستند که بر شکوه این سلسله نمی افزایند، بلکه از آن نیز می کاهند. گذشته از اینها بیشتر آن آثار در درجه دوم اهمیت هستند و در عین اینکه خود از منابع مطلوب می شناسانند در واقع تنها شرح نگاشته به دست گواهان دست اول به شمار می آیند. بسیاری از آثار گذشته برای آنکه جذبه ادبی خود را برجسته نمودار سازند مانند نوشته های آمین مارسلن بیشتر به هرودوت و دیگر گذشتگان تاسی می کنند. همچنین بعضی از نویسندگان مانند لبیانی
وس یا ارسیوس مطالب خود را بیشتر با استدلال و جدل نگاشته اند که بیشتر جنبه اثبات حقایق برای همزمانان خود داشتند، نه آگاهی برای برخورداری آیندگان. با اینهمه سنت آثار کهن یونانی و لاتینی تاریخی با دیدی به گاهشماری در آثار نویسندگان عربی زبان به گونه ای همانند و گاهی بهتر از آنان منعکس شده است. آثار جغرافیایی و دیگر آثار گردآوری شده بیزانسی با آنکه در محیط مسیحی با دیدگاه دینی فراهم شده است، باز متضمن بعضی آگاهی ها دربارهٔ ساسانیان است. نویسندگان هم زمان با دوران برخاستن ساسانیان به اقتدار، کلاً آگاهی های اندکی به دست می دهند جز آنکه نمودار ساخته اند که یک دودمان جدید در شرق به پا خواسته است. نخستین نویسندگان به ترتیب زمانی عبارتند از دیوکاسیوس و هرودیان و پاره هایی از دکسیپوس، همه درابهر جنگ های روم هستند و روابط با ساسانیان. منابع اخیرتر مانند لاکتانتیوس، تاریخ کلیسایی و وقایع نامه اوسبیوس اسقف قیصر، گاهگاهی به بعضی جزئیات مربوط به تاریخ ساسانیان برخورد می شود. در پایان سده ششم آگاثیاس مهم است، زیرا که گویا وی به بایگانی ساسانیان در تیسفون دسترسی داشته است و نیز امکان شنیدن داستان های جاری محلی برخوردار بوده اس
ت. آگاثیاس اسکولاستیکوس. این مورخ سده ششم میلادی، اهل میرنیای آسیای صغیر بود. وی در تألیف خود به نام سلطنت ژوستینیان، دنباله کار نگارش تاریخ پروکوپیوس را هم از جهت شکل ظاهری و هم از لحاظ محتوا پی گرفت. کتاب سلطنت ژوستینیان یکی از منابع مهم و دست اول از جهت آگاهی از اوضاع تاریخی ساسانیان به شمار می رود، زیرا همان طور که خود مؤلف اظهار داشته، وی به مجموعه سالنامه رسمی و بایگانی سلطنتی ساسانیان دسترسی داشته است. وی در سال ۵۸۲ م وفات یافت. اگرچه آگاثیاس در دوران خسرو انوشیروان می زیست، اما به دلیل دسترسی به سالنامه های شاهنشاهی در بایگانی های تیسفون، تاریخ وی یکی از منابع اصلی است. اما وی نیز در گزارش داستان جوانی اردشیر، از روایات عامیانه بهره برده است. آمین مارسلن. وی که اهل انطاکیه اورونتس بود، به ادامه نگارش تاریخ معروف تاسیتوس پرداخت و تنها جنگ های ایران و روم در قرن ۴ را از دیدگاه خود نوشت. از تاریخ او تنها مجلدات ۱۴ تا ۳۱ باقی مانده که مشتمل بر وقایع سال های ۳۵۳ تا ۳۷۸ م است. آمین مارسلن خود در جنگ های ایران و روم، به ویژه در جنگ سال ۳۶۳ م حضور داشته و اطلاعات بسیار مهمی دربارهٔ ایران و ایرانیان بر گزارش خ
ود افزوده است. وی مدعی بود که به بایگانی شاهنشاهی ساسانی دسترسی داشته است. اورلیوس ویکتور. از مورخان سده چهارم میلادی است و در تاریخی که به نام خود نگاشته است، اشاراتی به تاریخ دوره ساسانی کرده است که برای تدوین و مطالعه این دوران سودمند است. تاریخ اورلیوس در سال ۳۶۰ م خاتمه یافته است. اوسبیوس قیصری. این مورخ که در سال ۳۴۰ م وفات یافته، کتابی به نام تاریخ اوسبیوس قیصری دارد که طی آن اشاراتی به تاریخ ایران عهد ساسانی نموده است. پروکوپیوس. پروکوپیوس قیصری یکی از نویسندگان برجسته و درجه اول در تدوین جنگ های روم با ایران محسوب می شود. این مورخ اواخر سده پنجم و اوایل سده ششم، منشی یکی از سرداران معروف بیزانس به نام بیلیزار بود و همراه با وی در جنگ های بسیاری، از جمله جنگ با ایرانیان شرکت کرد. تألیف او شامل چند جلد کتاب است که جلدهای اول و دوم مربوط به جنگ های روم و ایران، جلدهای سوم و چهارم مربوط به جنگ با واندال ها و جلد پنجم، ششم و هفتم مربوط به جنگ باگتها است. پروکوپ در کتاب خود از بیلیزار به حد اغراق آمیز تمجید نموده، با این حال، اطلاعات مندرج در این تألیف برای مورخ و پژوهشگر تاریخ ایران ساسانی حائز ارزش بسیار
است. منتقدان تاریخ، این کتاب پروکوپ را هیستوریکن خوانده اند و معتقدند که تألیف یکی از مهم ترین آثاری است که تاکنون دربارهٔ تاریخ روم نوشته شده است. پروکوپ در این تألیف، از شیوه نگارش هرودوت استفاده کرده و سعی نموده جانب بی طرفی را رعایت کند. وی خود شاهد بسیاری از وقایعی است که در آن ذکر کرده است. تئودور موپسوستی. یکی از علمای دینی مسیحی است. وی قدیمی ترین مورخی است که گزارش ویژه ای دربارهٔ زروان و اعتقاد بسیاری از مردم ایران به این نحله فکری ارائه داده و چون کتاب تئودر مفقود شده، فوتیوس گزیده ای از آن را نقل کرده است. برای آگاهی از طرز تفکر زروان می توان به کتاب معتبر زروان تألیف زنر، «تاریخ ایران در زمان ساسانیان» آرتور کریستین سن (فصل سوم) مراجعه کرد. گزارش تئودور به وسیله سایر مورخان و علمای دینی ارمنی و سریانی نظر ازنیک کلبی (سده پنجم میلادی) نیز تأیید شده است. البته به اعتقاد زروان خدای همه جهان و با تقدیر یکی دانسته شده است. تئودوره. تئودوره یکی از اسقف های مسیحی است که در نیمه نخست سده پنجم میلادی می زیست و تاریخ روحانیون سال های ۳۲۵–۴۲۸ م را تدوین نمود. علاوه بر او، عده ای دیگر از این روحانیون در منا
قشات و مجادلات دینی مسیحیان و زرتشتیان روم و ایران شرکت داشتند و در زمینه مسائل دینی و سیاسی آثاری را به رشته تحریر درآوردند که شامل اوروسیوس (در قرن پنجم کتاب «رد کفار» را نوشت؛ این کتاب به عنوان دفاع از دین و تبلیغ آن بود در عین حال تاریخ جهان را تا ۴۱۷ م شامل می شد)، زوسیموس (در قرن چهارم میلادی کتاب «تاریخ قیصران روم» را نوشت)، سوزومن و اوگریوس نیز آثاری در این باب نگاشتند. کتاب ملالاس نیز در قرن ششم نوشته شده و اطلاعات مفیدی دربارهٔ فرقه مزدک ارائه داده است. تئوفیلاکت سیموکاتا. وی در سده هفتم میلادی زندگی می کرد و تاریخ خود را در توضیح حوادث سال های ۵۸۲–۶۰۲ م نوشت که طی آن مطالب مفیدی را در باب تشکیلات اداری ساسانیان مطرح ساخته است. تربلیوس پولیو. وی در دوران دیوکلسین می زیست. تألیفی با عنوان تاریخ قیصران روم دارد که می توان اطلاعاتی را از آن، دربارهٔ حوادث اوایل عهد ساسانی استخراج نمود. دیون کاسیوس. هر چند نوشته های او همیشه مورد اعتماد نیست، با این همه با پاره ای از نوشته های مورخان این دوره، از جمله هرودویان قابل تطبیق است. دیون کاسیوس، یکی از منابع معروف تاریخ پارتیان است که گزارشی دربارهٔ برافتادن پ
ارتیان و برآمدن اردشیر بابکان به دست داده است. دکزی پوس آتنی. از این مورخ نیمه دوم سده سوم میلادی می توان اطلاعاتی دربارهٔ اوایل دوران ساسانی در بخش هایی که از گزارش های او باقی مانده به دست آورد. سونکلوس. این مورخ که وفاتش را به سال ۸۱۰ م نوشته اند، کتابی تحت عنوان تاریخ ایام سلطنت ساسانی نوشته و اطلاعات خود را از یادداشت های آگاثیاس اقتباس کرده است. لاکتانتیوس فیرمیانوس. از مورخان یهود بود و آثار او حاوی گزارش هایی اغراق آمیز دربارهٔ رفتار خشونت آمیز شاپور ساسانی با والرین، امپراتور شکست خورده روم بود. مناندر پروتکتور. این مورخ که در نیمه دوم سده ششم میلادی می زیست، گزارش های سودمندی را در تاریخ خود، که حوادث سال های ۵۵۸–۵۸۲ م را در بر می گیرد، ارائه داده است. هرودین. این مورخ یونانی قرن دوم و سوم میلادی در اسکندریه متولد شد و زندگی خود را در روم گذرانید. زمان زندگی او را میان سال های ۱۷۰ تا ۲۴۱ م دانسته اند. از تألیفات او به زبان یونانی کتاب تاریخ روم است که از درگذشت آنتونن تا گردیان سوم را در بر می گیرد. در این تألیف کیفیت تغییر سلسله پادشاهی ایران، به ویژه دوره های اشکانی و ساسانی و حوادث آن به تفصیل شر
ح داده شده است. افزون بر آنچه گذشت، مورخان بسیاری در عصر ساسانی، به نگارش تاریخ روم پرداخته اند که از نوشته های هر یک می توان بهره ای یافت. برخی از این نویسندگان عبارتند از: پتروس پاتریسیوس (patrisius)، پریسکوس (priscos)، تئوفان (theophan)، زوسیموس، زوناراس، کدرنوس (kedernos)، گلوگاس (glogas)و . مورخ اخیرالذکر توصیف بسیار مهم و ارزشمندی از سواران زره پوش پارسی در کتاب خود به نام اتیوپیکا داده است. اوتروپیوس. این مورخ رومی که در سده چهارم میلادی می زیست، همراه با ژولین (ژولیان)، امپراتور روم، به جنگ با شاپور دوم ساسانی رفت و حوادث آن دوران را در تألیف خویش به ثبت رسانید. علاوه بر این، وی تاریخ روم را از ابتدای بنای آن تا سال ۳۶۳ م، یعنی درگذشت یوان، امپراتور روم، تدوین نمود. یوترپیوس که خود در جنگ سال ۳۶۳ ایران و روم شرکت داشت، مشاهدات خود را در کتاب تاریخ ملخص روم آورد و سعی کرد در قضاوت های خود بی طرف باشد. به هر حال تألیف او برای آگاهی از تاریخ اشکانی و ساسانی مفید است. ارمنی. تاریخ ارمنستان در عهد ساسانی، کاملاً با تاریخ شاهنشاهی ایران پیوسته است؛ از این روی در تاریخ های مورخان ارمنیِ آن عصر، نه تنها مطالب
بسیاری مهمی راجع به سرگذشت شاهنشاهان ایران به دست می دهد، بلکه وضعیت ارتباط ایران و ارمنستان نیز از آن پیداست. منابع ارمنی همه مسیحی هستند و آگاهی های آن ها دربارهٔ ساسانیان از دیدگاه دینی و نگاه قومی ارمنی است و گاهی رازگونه است و متضمن کتمان حقایق. کهنترین آن ها تاریخ آگاثانجلوس است که متن یونانی و ارمنی آن در دست است و کلاً به شیوه مسیحی تاریخ های ارمنی نوشته شده اند که همگی از فر و شکوه پر لاف و گزاف دینی داستان می زنند تا نگارش واقعیت ها. فاستوس بیزانسی شرحی از رویدادهای میان سال های ۳۲۰ تا ۳۸۵ به دست می دهد. اما در بسیاری موارد درهم و غیرقابل اعتماد است. این اثر را تا سال ۴۸۵ دنبال کرده است و ضمناً رویدادهای اخیرتر آن را تا سال ۵۹۱ سبئوس ادامه داده و با اندک فاصله و بریدگی رشته مطلب تا تاخت و تاز عرب ها می رسد. یک تاریخ سال های ۴۳۹ تا ۴۵۱ اثر الیزه وارداپت سخت غیرقابل تکیه است ولی از شور ملی ارمنی آگاهی می دهد. کتاب «ضد فرقه ها» اثر ازنیکِ کُلبی (Eznik of Kolb) متنی است ارزشمند از دیدگاه آئین زرتشتی. اما تاریخ عمومی موسس خورناتسی از دیدگاه تاریخ ساسانیان دارای آگاهی های بسیار است، ولی این نیز متضمن نکا
ت متناقض است. آثار اخیرتر ارمنی چندان چیزی بر تاریخ ساسانیان نمی افزاید. ولی جغرافیای ارمنی موسس خورناتسی دروغین از دید جغرافیای تاریخی این امپراتوری برجسته است. آثار دیگر ارمنی پر از خیالات واهی اند و به کار ما نمی آیند. یزنیک کوغباتسی. او صاحب تألیفی به نام «رد بر فرقه ها» است. این تألیف سال های ۴۴۵–۴۴۸ م نوشته شده و حاوی مطالبی دربارهٔ آراء زرتشتیان آن دوره است. آگاتانگلوس. به این مورخ تألیفی را نسبت داده اند که مربوط به تاریخ تیرداد پادشاه ارمنستان است. همچنین، این کتاب مشتمل بر مطالبی دربارهٔ سال های نخست پادشاهی ساسانیان و برخی داستان ها و روایات افسانه ای است. یغیشه وارداپت. این مورخ ارمنی سده هفتم میلادی، وقایع سال های ۴۳۹–۴۵۱ م را در کتابی به نام تاریخ وردن و جنگ ارمنیان نگاشته و جملگی منتقدان اظهار داشته اند که وی تاریخ خود را با نهایت تعصب نوشته و بدین جهت قابل اعتماد نیست. در عهد یزدگرد دوم ساسانی میان ارمنستان و ایران، بر سر آنکه ایرانیان تلاش می کردند دین زرتشت را به آن منطقه تسری دهند، جنگ بزرگی درگرفت. این مورخ در جوانی در رکاب «وارتان ممیکونی» با ایرانیان جنگید و بدین جهت، گزارش های او درباره