Payamvdn/NorthPersian_fa_wiki huggingface dataset:
. این پرنده بیشتر بر روی زمین به خوردن غذایش می پردازد. تولید مثل. پرندهٔ ماده بین ۳ تا ۶ تخم سفیدرنگ در سوراخ درختی گذاشته و بر رویشان می نشیند. این سوراخ سپس با لایه ای مرکب از گل، فضولات و تفاله میوه پوشانده شده و تنها روزنهٔ کوچکی در آن باقی گذاشته می شود تا پرندهٔ نر از طریق آن بتواند غذای مورد نیز مادر و جوجه ها را به آنها منتقل نماید. پس از آنکه جوجه ها آنقدر بزرگ شدند که فضای لانه برای آنها و مادرشان کوچک شد، پرندهٔ ماده این دیواره را شکسته و خارج شده و دوباره آنرا می سازد. سپس هر دو پرندهٔ نر و ماده به تغذیهٔ جوجه ها می پردازند. در فرهنگ عامه. زازو، شخصیت فیلم انیمیشن شیرشاه یک نوک شاخ نوک سرخ است که در قسمت های بعدی این پویانمایی نیز حضور داشته است.
نوک شاخ نوک زرد شمالی یا نوک شاخ نوک زرد شرقی با نام علمی "Tockus flavirostris" پرنده ای از خانوادهٔ نوک شاخان است که بومی آفریقا بوده و در اریتره، اتیوپی، جیبوتی، کنیا، سومالی، سودان، تانزانیا و اوگاندا یافت می شود. این پرنده به نوک شاخ نوک زرد جنوبی شباهت دارد اما پوستهٔ اطراف چشم هایش به جای صورتی سیاهرنگ است. مشخصات. این پرنده جثه ای متوسط داشته و تا طولش به ۵۵ سانتی متر می رسد. مشخصهٔ آن منقاری دراز و خمیده به رنگ زرد متمایل به نارنجی است. چشمان پرنده زردرنگ بوده و پوست اطراف آنها سیاهرنگ است. پرهای ناحیهٔ گلو صورتی و سر و قسمت زیرین بدن سفیدرنگ است. بال های پرنده به رنگ سیاه-قهوه ای است و خال های سفید بر رویشان وجود دارد و دم پرنده نیز به رنگ قهوه ای تیره است. هر دو پرندهٔ نر و ماده از نظر ظاهری به یکدیگر شبیهند. این پرنده را همچنین می توان از دور به وسیلهٔ شیوهٔ پروازش مرکب از سه بار بال زدن و سپس شناور شدن در آسمان تشخیص دااد. تغذیه. نوک شاخ نوک زرد شمالی همه چیزخوار است و از حشرات، جوندگان، میوهها و دانهها تغذیه می کند.
ماورای سکوت سومین آلبوم استودیویی یانی است که توسط شرکت پرایوت میوزیک در ۱۹۸۷ منتشر شده است. جان تش و جیوانا جویس ایمبسی نوازندگان کیبورد و چارلی آدامز نوازنده درامز بوده اند.
کلید تخیل دومین آلبوم یانی می باشد که توسط شرکت پرایوت میوزیک در ۱۹۸۶ منتشر شده است.
کتاب کارشناسی عدلی تألیف احمدسیر مهجور نویسنده افغان مقیم فرانسه است. مهجور در این کتاب تبارز مقوله عدالت در واقعیت جامعه جنگ زده و ستم دیده افغانستان را به شکل علمی و تحقیقی درعرصه حقوق قضایی بررسی می کند و طرحی برای کشف حقیقت و تحقق عدالت برای افغانستان پیشکش می کند. در این کتاب، وجود کارشناسان عدلی مستقل و بیطرف یکی از پایه های اساسی استحکام یک سیستم قضایی و عدلی عادلانه در کشوری جنگ زده مانند افغانستان بیان شده است. این کتاب از طرف انتشارات جامعه و انستیتوت مطالعات عدلی و قضایی دانشگاه رووان فرانسه، در سال ۱۳۹۰ منتشر شد. نویسنده. احمدسیر مهجور دیپلوم حقوق قضایی را در رشته کارشناسی عدلی از انستیتوت عدلی و قضایی دانشگاه رووان فرانسه حاصل نموده است. ماستری خود را در فلسفه از دانشگاه نانتیر پاریس و فوق ماستری را در رشته جامعه شناسی از دانشگاه سوربن پاریس و دکتورای خود را در رشته جامعه شناسی سیاسی از دانشگاه رووان فرانسه به دست آورده است. مهجور عضو دایمی مرکز مطالعات علوم اجتماعی در دانشگاه رووان فرانسه بوده و همچنان در دانشگاه مزبور از سال ۲۰۰۶ به این طرف؛ جامعه شناسی را نیز تدریس می کند. قابل تذکر است که قبل
اً نویسنده در سال ۱۳۸۸، کتاب گروه های اجتماعی بسته را در عرصه جامعه شناسی گروه ها به چاپ رسانیده است. محور بحث کتاب. محور اصلی بحث مفهوم حقوقی؛ میکانیزم و پروسه قضایی کارشناسی عدلی است که از دیدگاه حقوق قضایی به شکل اکادیمیک مورد مطالعه و ارزیابی قرار گرفته است. مهجور با استفاده از منابع معتبر بین المللی و سال ها تجربه درعرصه کارشناسی عدلی در فرانسه و اندوخته های شخصی خودش در این زمینه؛ رهنمودی را دربخش کارشناسی عدلی برای تقویت و استحکام محاکمه عادلانه در یک کشورجنگ زده مثل افغانستان مطرح می کند. به باور نویسنده یکی از زمینه های اساسی تحقق این مأمول، موجودیت کارشناسان عدلی مستقل، بیطرف و با کفایت در نهادهای عدلی و قضایی مملکت بوده که به کمک آنان می توان حقیقت را کشف و عدالت را تحقق بخشید. این کتاب شامل ده فصل، یک مقدمه، یک پیشگفتار، دو تقریظ و یک نتیجه گیری است. در مقدمه این کتاب نویسنده در مورد اهمیت فوق العاده موضوع بحث کتاب خویش چنین می نگارد: «تحقق عدالت از وظایف و مکلفیت های اصلی هر دولت به شمار می رود، مسوولیت نافذ کردن این کار دشوار بر عهده قوه قضاییه با همکاری همه ارگان های ذیدخل بوده که به واسطه یک ن
ظام سالم عدلی، متعهد و شفاف، گسترش و تبلور پیدا می کند. برای نیل به این هدف به برنامه ها، نهادها، کدر مسلکی، امکانات و ابزارموثر نیاز است تا مصداقیت و مؤثریت یک نظام عدلی سالم را طی یک پروسه عادلانه در سطح فرد و اجتماع به اثبات برساند. به منظور حمایت حقوق شهروندان و رسیده گی به قضایای مردم بر اساس یک پروسه عادلانه و شفاف و دسترسی به حقیقت برای تحقق عدالت، بر علاوه سایر وسایل لازم یکی هم مراجعه به نظر یک کارشناس قضیه است که قضات بر علاوه سایر موارد لازم برای دانستن حقیقت می توانند در پرتو کارشناسی عدلی و نتایج حاصله از آن پیرامون یک قضیه مطروحه، تصمیم مناسب را اتخاذ نمایند. این کتاب با مقدمه پوهاند گلرحمن قاضی و پوهاند غلام سخی مصئون بازمی گردد.
بازتاب احساس ششمین آلبوم استودیویی یانی می باشد که توسط شرکت پرایوت میوزیک در ۱۹۹۰ منتشر شده است. همچنین کنسرتی با همین نام نیز در آمریکا در سال ۱۹۹۰ برگزار شده است.
جدول زیر، جدول عناصر شیمیایی بر اساس عدد اتمی است. رنگ ها بر اساس نوع عنصر طبقه بندی شده اند. منابع. __نمایه__
کلیک (با عنوان قبلی کلیک آنلاین) یک برنامهٔ تلویزیونی هفتگی از شبکهٔ بی بی سی است که به پوشش اخبار و تحوّلات اخیر در جهان فناوری می پردازد. چهار نسخه از این برنامه وجود دارد. از جمله دو برنامهٔ ۳۰ دقیقه ای، که برنامهٔ اول برای مخاطبان بریتانیایی در شبکهٔ بی بی سی نیوز تهیّه و پخش می شود. برنامهٔ دوّم برای مخاطبان جهانی از شبکه بی بی سی ورلد نیوز پخش می شود. یک برنامهٔ ۱۵ دقیقه ای هم از شبکهٔ بی بی سی وان و بی بی سی نیوز در تعطیلات آخر هفته پخش می شود. چهارمین نسخه نیز به مدت ۵ دقیقه در بی بی سی ورلد نیوز پخش می شود. کلیک فارسی. کلیک فارسی نسخهٔ فارسی این برنامه است که از تلویزیون فارسی بی بی سی پخش می شود و با توجه به مخاطبان این شبکه تلویزیونی، محتوای آن در مواردی تغییر می کند و برای بیننده فارسی زبان هماهنگ می شود. کلیک فارسی درباره فناوری های جدید و پیشرفت ها و نوآوری های تازه است. این برنامه به مرور گیم و رویدادهای عمده عرصه فناوری و لوازم الکترونیکی هم می پردازد. هر جمعه ساعت ۸:۳۰ عصر به وقت ایران قسمت جدیدی از کلیک فارسی پخش می شود. این برنامه هم زمان در یوتیوب هم منتشر می شود. گفت وگو با فناوران، پژوهش
گران و متخصصان صنایع و فناوری ها از بخش های دیگر این برنامه است. پیش تر برنامه کلیک به ترفندهای کامپیوتری، آموزش و رفع اشکال ها، معرفی وب سایت ها هم می پرداخت. دست اندرکاران. از اردیبهشت ۱۴۰۲ مجری برنامهٔ کلیک فارسی، هادی نیلی بوده است. این برنامه را سال ها نیما اکبرپور اجرا می کرد. او در ۳۱ فروردین ۱۴۰۲ با کلیک و بی بی سی فارسی خداحافظی کرد. دیگر دست اندرکاران و تهیه کنندگان این برنامه در سال های گذشته امید فراستی، مهرناز فرهمند، سعدی حائری، کاوون خموش و مریم کیانی بوده اند.
در "قرآن" هفت مجموعهٔ آیه (روی هم رفته ۲۴ آیه از ۶۲۳۶) به حجاب اشاره دارد و دربارهٔ حدود آن، در یک سو تفسیری قرار دارد که تنها ناحیهٔ پوشش دامن – لگن به ویژه عورت و ران ها – را حجاب شرعی واجب برای زن می داند و در سوی دیگر تفسیری است که پوشاندن همهٔ وجود زن به استثنای یک یا دو چشمِ بدونِ آرایش را واجب می شمارد. تفسیرهای دیگری نیز در میان این دو سو جای گرفته اند. حجاب به معنای «پرده» است. کاربرد اصطلاح حجاب و آیات حجاب به معنای «پوشش اسلامی» متداول شده و پیشتر به ویژه در آثار فقها اصطلاحات سَترِ صلاتی (پوشش در نماز) و ستر غیرِصلاتی – در خواستگاری و ازدواج – رایج بوده است. در این مقاله آیات حجاب بررسی شده که بر حسب ترتیب نزول ۱۱۴ سورهٔ قرآن (سوره های ۳۹ و ۹۰ و ۱۰۳) در تاریخ نگاری مسلمانان مرتب شده اند: درآمد. بسیاری از فقها در تفسیر خود از آیات حجاب با تکیه بر احادیث و روایات، حجاب شرعی را دربارهٔ زنی که مسلمان و مکلّف و غیرِیائسه و آزاد (غیرِبرده) باشد، شاملِ موها و پیکرِ او به استثنای اعضای بدونِ آرایشِ گِردیِ چهره و دست ها تا مچ و بعضی فقها، پاها تا مچ دانسته اند که باید با جامه ای غیرِزینتی در برابر «مردِ مک
لّف و نامحرم» و «مرد یا زنِ نامسلمان و بالغ و نامحرم» بپوشاند مگر اینکه آنها برده اعم از کنیز و غلام باشند که دارای شهوت هستند یا اینکه فرد آزاد اما فاقد شهوت از قبیل اَخته یا واجِدِ شهوتِ ضعیف از جمله سالمند و تهیدست باشند. البته پوشاندن عورتِ پیش و پسِ پایین تنه در برابر همهٔ محارم به جز شوهر واجب است. همچنین در زمان هایی کشف حجاب مشروع می گردد: زن به هنگام اضطرار باشد به سان معاینهٔ پزشک یا شاهد قرار دادن مرد که برداشتن حجاب در حد نیاز به وقت اضطرار مجاز است یا در هنگام خواستگاری باشد که در این صورت نشان دادن بدن و موی خود به مردِ نامحرمِ خواستگار جایز است. با توجه به منابع فوق، فقهایی نیز: یکم؛ برای معافیت از حجاب، صرف یائسگی را کافی ندانسته و نومیدی نسبی از رغبت مردان به آمیزش جنسی با وی را مستقلاً بایسته می دانند، دوم؛ برخی حجاب را در برابر هر کودک نامکلّف آگاه به مسائل جنسی و برخی صرفاً در برابر کودک توانا در غلبهٔ جنسی بر زنان واجب محسوب می کنند، سوم؛ کشف حجاب در برابر زن نامسلمان را حمل بر کراهت کرده یا به شروطی همانند اطمینان بر عدم افشا جایز می دانند یا به پوشاندن کمتر از حجاب شرعی قائل هستند، چهار
م؛ برده را محدود به بردهٔ خود زن و نه برده های دیگران می کنند یا اینکه غلام را خارج از این جواز می انگارند، پنجم؛ تهیدستان را خارج از استثنائات شمرده اند یا اینکه سالمند و مانند او را فاقد شهوت فرض کرده اند، ششم؛ در حدود جواز کشف حجاب در برابر هر کدام از استثنائات یادشده اختلاف دارند من جمله اینکه یا همچون صاحب جواهر نجفی نشان دادن همهٔ بدن خود به جز عورتِ پیش و پسِ پایین تنه را به مردِ خواستگار جایز می دانند یا اینکه محدود به مو و سینه و دیگر اعضای بدن کرده اند، هفتم؛ در صورت خوف از وقوع حرام موقتاً پوشش بیشتر مانند رو گرفتن و پوشاندن دست ها و پاها را در برابر نامحرم و بخش هایی بیشتر از بدن مانند پوشاندن پستان ها را در برابر محارم به جز شوهر بایسته می شمارند، هشتم؛ به ویژه گروهی از اهل سنت فقط گِردیِ چهرهٔ بی آرایش را استثنای حجاب می دانند یا اینکه هیچ استثنایی جز یک یا دو چشمِ بدون آرایش قائل نیستند، نهم؛ پاره ای، دارای آرایی هستند که دربارهٔ تفسیر آن ها اختلاف وجود دارد مانند نظر ابن جُنَید اِسکافی دربارهٔ محدودیت حجاب به عورت و دیدگاه مقدس اردبیلی در مورد انحصار حجاب به تنه و ران ها که از سوی بعضی مطرح شد
ه است در حالی که بعضی دیگر، جملات آن ها را ناظر به همان نظر مشهور فقهی دانسته اند. از میان منتقدان، می توان به پژوهشگرانی همچون امیرحسین ترکاشوند و اکبر جباری و نیز روحانیونی همانند احمد قابل و محسن کدیور اشاره کرد. ترکاشوند در کتاب حجاب شرعی در عصر پیامبر چنین نتیجه می گیرد که میزان واجب حجاب برای زن، پوشاندن «تنه و ران ها و بازوان» بوده است و در موقع نیاز به مانند پوشش واجب مرد به «سَترِ عورت» در معنای پوشاندن مابینِ پیش و پسِ ناف تا زانوها تقلیل می یافت. وی و کثیری از منتقدان، به طور کلی بر آن هستند که حجاب در قرآن امری سیّال و ناظر بر کارکرد آن است، بدین معنا که با تغییر زمان و مکان و موقعیت اجتماعی، حد آن ممکن است عوض گردد و آنچه در قرآن ثابت است تمهیدات به منظور کاستن از احتمال تعرض به زنان، کاهش فضای جنسی منجر به فساد و فحشا، جلوگیری از فروپاشی خانواده با ازدیاد کودکان بدون نسب معیّن یا رهاشده و بی سرپرست است؛ آن هم تا جایی که اختلالی به زندگی متعارف زنان وارد نیاید و حتی با تغییر موقعیت – مانند ورزشکاری یا کار در شرایط سخت – می تواند از حد آن کاسته شده یا به آن افزوده گردد. از این حیث برابر دیدگاه یاد
شده، آیه های راجع به حجاب در قرآن با آیاتی همچون آیهٔ ۶۰ سورهٔ اَنفال ("آماده کنید برایشان از نیرو و از اسب های بسته که با آن، دشمن خدا و دشمن خود را بترسانید…") مقایسه پذیر است که حتی فقها نیز معتقد به الغای خصوصیت و برداشت مفهومی و باطنی از آن بوده و الزامی در تهیهٔ اسب جنگی برای ترساندن دشمن قائل نیستند. ۱– اعراف، ۲۰ و ۲۲ و ۲۶ و ۲۷ (شرم گاه). ۱–۱– سَوأت (شرم گاه/جسد مُرده/زشتیِ نهفتهٔ نَفْس). ضمن روایت قصهٔ هُبوطِ آدم و حوا از بهشت به پوشاندن "سَوآت" اشاره شده که فقط شامل عورت پیش و پسِ پایین تنه است. "سوآت" جمع "سَوأت" است. در قرآن، جمع آن به معنی "شرم گاه" (در داستان آدم و حوا) و مفرد آن به معنی "جسد مُرده" (پیکر مُردهٔ هابیل در داستان هابیل و قابیل) به کار رفته و در لغت به معنای هر چیزی است که آشکار شدنش زشت و ناخوشایند است. برخی با تکیه بر این ریشهٔ لغوی "سوآت"، آن را به معنای «زشتی های نهفتهْ نفس انسان که وی را به سرکشی می کشاند» تفسیر کرده و با پرهیز از تأویل های ظاهری و استخراج احکام فقهی از آن، داستانی و تمثیلی بودن آیات مذکور را برابر آیهٔ زیر مطرح کرده اند: همچنین به بحث آیات محکم و متشابه استناد
کرده اند: گروهی برآنند که منظور از تشابه در آیهٔ یادشده، نامشخص یا ناشناخته بودن است و متشابه آیه ای است که واقعیت آن برای خواننده روشن نیست و تنها همانند آن برای فهم منظور بیان شده ولی در هر حال برای پی بردن به مقصود و هدف آیه صدمه ای ندارد؛ برای نمونه در آیهٔ ۵ سورهٔ طه "«[خدای] مهرگستر بر تخت شاهی چیره شد.»" مقصود نهایی که بیان استیلای خدا بر جهان می باشد معلوم است ولی چگونگی و جزئیات آن برای افراد بشر درک پذیر نیست پس به مثابه خدای دارای شخصیت انسانی همچون پادشاهی پیروز توصیف شده است. یا در آیهٔ ۱۵ سورهٔ محمد "«داستان بهشت که به پرهیزکاران مژده داده شده در آن است جوی هایی از آبی ناگشته رنگ و شیری ناگشته مزه…»" تنها مَثَل و داستانی از بهشت بیان می کند تا فهمی از آسایش آن برای انسان مادّی عرضه کند. در دیگر آیات متشابه رستاخیز و میزان و بهشت و دوزخ من جمله در آیات داستان هبوط آدم و حوا از بهشت، اصل مقصود که پرهیزکاری را مانند لباس مایهٔ زیبایی انسان می داند روشن است؛ لیکن چگونگی میوهٔ ممنوعه و وقوع هبوط به گونه ای نیست که توصیفات مادّی بر بنیاد تجربه های زندگی آدمی در دنیا الزاماً درست باشد زیرا حقیقت آن جه
انی در ظرف اندیشهٔ این جهانی انسان نمی گنجد. ۱—۲– حجاب به فراخور فرهنگ. بعضی از محققان بر این باورند که غلظت کنونی حجاب در اسلام حاصل این انگارهٔ پذیرفته شده در تمدن های بزرگ آن عصر است که پوشش هرچه بیشترِ تن را نماد برتری اجتماعی و فرهنگی و مالی می دانستند. به ویژه در آیین های زرتشتی و یهودی برای پنهان سازی و نگهبانی از زنان و حتی تشخص و برتری دادن زنان همدین خود بر دیگران می کوشیدند چنان که پلوتارْک (زادهٔ ۴۶ میلادی) در روایت گریز تِمیستوکلِس در شمایل زنی ایرانی، به آیین ایرانیان هخامنشی در دور نگه داشتن زنان از چشم دیگران اشاره کرده است. بنابراین در کثیری از اقوام دور از خاورمیانه که اسلام آورده اند نظر به سیّالیّت قرآن در مسئلهٔ حجاب برخوردی منعطف با این امر داشته اند. سید محمدحسین طباطبایی تبریزی در تفسیر المیزان با همان دیدگاه سنتی که تمدن و تشخص را مساوی هر چه پوشیده تر بودن تن می داند با اشاره به حجاب زنان مسلمان تایلندی می نویسد: ۲– اعراف، ۳۱ تا ۳۳ (حجّ عریان). ۲–۱– اجبار کشف عورت در حج. آورده اند که گروهی از عرب ها در هنگام طواف کعبه کاملاً برهنه شده و در مورد دیگران نیز رسم لختی اجباری را برقرار سا
خته و اجازه نمی دادند هیچ زن و مردی، عورت خود را با زینت (جامه) بپوشاند. در روض الجنان و روح الجنان نوشتهٔ ابوالفتوح رازی (زادهٔ ۴۵۶هجری شمسی/۱۰۷۷میلادی) چنین آمده است: طباطبایی در المیزان این گونه نگاشته است: ناصر مکارم شیرازی در تفسیر نمونه می نویسد: ۲–۲– پوشش عرب جاهلی. مرتضی مطهری فریمانی با نقل روایاتی – از جمله موردی که ندایی غیبی، پیامبر اسلام را از بی اعتنایی به نمایان شدن عورت خود که در میان عرب متعارف بود بازمی دارد – در کتاب مسئلهٔ حجاب چنین نتیجه گرفته است: در کتاب حجاب شرعی در عصر پیامبر آمده است: در رد دیدگاه فوق یکی از منتقدان چنین بیان می کند: ۲–۳– فاحشه (زشت کاری). فاحشه که در لغت به معنی «کار زشت» است در این آیه به زنا و نیز طواف مردان و زنان برهنه به گرد خانهٔ خدا تفسیر شده است. توضیح این واژه در تفسیر مجمع البیان اثر شیخ طَبرِسی (زادهٔ ۴۵۴ه .ش/۱۰۷۵م) به شرح زیر می باشد: ۳– احزاب، ۳۲ و ۳۳ (جلوه گری). ۳–۱– فرمان نامهٔ همسران محمد. چنانچه ظاهر کلام ملاک قرار گیرد این آیات مخاطبی جز زنان پیامبر نمی تواند داشته باشد (نه همهٔ زنان مسلمان)؛ این دو آیه در ادامهٔ آیات ۲۸ تا ۳۱ سورهٔ احزاب آمده که ت
رجمهٔ آن ها چنین است: با وجود این، مکارم شیرازی در تفسیر نمونه می گوید: ۳–۲– تَبَرُّج (جلوه گری). تَبَرُّج غالباً به معنای «جلوه گری» آمده است؛ بدین گونه که زن خود را از بالای برج (ساختمان)، متبرّج (جلوه گر) می سازد. در کتاب المفردات نوشتهٔ راغب اصفهانی (زادهٔ ۳۳۳ه .ش/۹۵۴م) چنین آمده است: در دورهٔ جاهلیت معمول بود زنان از درون خانه و در برابر پنجره ها و درها اندام برهنهٔ خود را برای رهگذران جلوه گر سازند. تَبَرُّج همچنین به معنای "«"با تکبر و تبختر راه رفتن"»" نیز نقل شده است. با این همه، طباطبایی معنای گسترده و مُوَسَّعی از جلوه گری را دربارهٔ تبرّج منظور می دارد و در المیزان می نویسد: تبرّج در دو آیه از قرآن آمده (۳۳ احزاب و ۶۰ نور) و به دو شیوه نهی شده است: یکم «تبرّج جاهلیت نخستین از سوی زنان محمد» و دوم «تبرّج با اندام نمایی از سوی قواعد زنان» که منظور از قواعد، زنان نشسته در خانه یا برابر نظر مشهور فقها زنان یائسه بوده اند. با این همه، در ادبیات فقهی، تبرّج به هر شیوه ای جز برای شوهر مذموم است. ۳–۳– تبرّج جاهلیّت نخستین. دربارهٔ تبرّج جاهلیت نخستین در آثاری همچون تفسیر تبیان اثر شیخ طوسی (زادهٔ ۳۷۴ه .ش/
۹۹۵م) آمده است: گروهی از فقها همانند مکارم شیرازی، تبرّج جاهلیت نخستین را نمایان شدن گلو و گردنبند و گوشواره های زنان عرب جاهلی بر اثر سهل انگاری آنان در بستن روسری می دانند. ۳–۴– آیهٔ تطهیر. در باور شیعه، بخش پایانی آیهٔ ۳۳ – «جز این نیست…» به بعد، که به آیهٔ تطهیر نامدار است – دربارهٔ پنج تن از خاندان پیامبر اسلام (محمد، فاطمه، علی، حسن، حسین) بوده و بی ارتباط با بخش های آغازین آیهٔ ۳۳ و نیز آیهٔ ۳۲ احزاب است. برخی نیز با استناد به بطن داشتن قرآن و استخراج معانی باطنی و گوناگون از آیات، آن را در معنای ظاهری دربارهٔ زنان محمد و در معنای باطنی دربارهٔ پنج تن دانسته اند. ۴– احزاب، ۵۳ تا ۵۵ (پرده نشینی). ۴–۱– متاع (بهره). واژهٔ "متاع" به معنی "بهره" است و در این آیه به بهرهٔ جنسی در قالب «درخواست جنس و کالا» یا بهرهٔ کلامی در قالب «گفت وگو و پرسش» از زنان محمد تفسیر شده است. ۴–۲– حجاب (پرده). تا پیش از عصر اخیر، حجاب عمدتاً در معنای قرآنی آن یعنی پرده به کار می رفت که هفت بار در قرآن آمده است: عارفان نیز حجاب را در معنای پرده به کار می بردند: و علی الخصوص فقیهان برای پوشش اسلامی از کلمهٔ «سِتر» و اصطلاحات «سَتر
ِ صَلاتی» و «سَتر غیرِصلاتی» بهره می بردند و تا دورهٔ معاصر، واژهٔ حجاب برای زنان در اشاره به پرده نشینی استعمال می شد. ۴–۳– دایرهٔ پردگیان. چنان که از ظاهر آیات پیداست مخاطب این عبارات، مردان مهمان در خانهٔ محمد است. در تفسیر نمونه اثر مکارم شیرازی آمده است: با این حال گذشته از تفسیر متأخّر یادشده، در تاریخ اسلام این آیه دست آویزی برای پرده نشینی همهٔ زنان بوده است؛ به گونه ای که علاوه بر بدن زن، موها و صدای او نیز عورت شمرده می شد. در نتیجه زنان جز در موارد استثنایی همچون بیماری و گواهی دادن در دادگاه، حتی اجازهٔ بیرون رفتن از خانه را نیز نداشتند. روی هم رفته، محور اصلی بحث فقها نه پوشش، بلکه خانه نشینی زنان بوده و به همین دلیل در کتب فقهی، پوشش زنان در ذیل مباحث نماز و نکاح مطرح شده است. ۴–۴– منع ابدی نکاح (آمیزش) با همسران محمد. برای واژهٔ نکاح هر دو معنای آمیزش جنسی و آمیزش عاطفی ذکر شده است. شیخ طَبرِسی (زادهٔ ۴۵۴ه .ش/۱۰۷۵م) در تفسیر مجمع البیان چنین می نویسد: دربارهٔ شیوهٔ برخورد بعضی از مسلمانان با زنان پیامبر اسلام و سبب پرده نشینی همسران وی، در آیات و روایات دیگر اشاراتی شده است. در مورد آیهٔ ماقبل
("[ای پیامبر] از این پس زنانِ [دیگر] برای تو حلال نیست، و نه اینکه آنان را با همسرانی بَدَل سِتانی گرچه زیباییِ آنان تو را به شگفت آوَرَد؛ مگر آنچه دستت دارا شد [برده یا زیردست]…") روایتی بدین شرح آورده اند که مسلمانی به خانهٔ پیامبر آمده و بدون اجازه در حُجرهٔ عایشه داخل گردید و سپس خطاب به محمد، خواستار نکاح بَدَل و مبادلهٔ عایشه با زن خود برای آمیزش جنسی شد. پیامبر رنجید و گفت این عمل حرام شده است. ابوالفتوح رازی (زادهٔ ۴۵۶ه .ش/۱۰۷۷م) در باب این مسئله می نویسد: ۴–۵– حیا (شرم/ترس/ترک). "حیا" به سه معنی "شرم" و "ترس" و "تَرک"، تعبیر شده و در قرآن جز یک مورد در معنای جنسی به کار نرفته است که در آن نیز اشاره ای به حجاب یا تصریحی در مسئلهٔ جنسی ندارد: ۴–۶– شهوت (خواستنی). واژهٔ دیگری که معمولاً در پیرامون حجاب و حیا به کار می رود، شهوت است. در قرآن شهوت و هم خانواده هایش شش بار دربارهٔ بهره گیری از نعمت های بهشتی در معنایی مثبت یا خنثی آمده اما در هفت مورد زیر بار منفی داشته و نکوهش شده است: محمدتقی مصباح یزدی در این باره می گوید: ۴–۷– محارم پرده نشینی. در میان محارم پرده نشینی زنان محمد – یعنی کسانی که حرمتی ن
داشته بی پرده با زنان وی معاشرت کنند – نامی از پدرشوهر و ناپسری و داماد و پدر رِضاعی (همشیر) و برادر رضاعی و برادرزاده و عمو و دایی نیست در حالی که در آیات ۲۲ تا ۲۴ سورهٔ نسا در فهرست محارم نکاح به تلویح و تصریح آمده اند؛ چرا که برای نمونه محمد در آن زمان، پسر و پدری نداشته تا زنانش از پرده نشینی در برابر آنها معاف شوند گرچه در فهرست محارم سورهٔ نسا آمده باشند. ۵– احزاب، ۵۸ تا ۶۱ (زن آزاری). ۵–۱– تمایز ایمان و اسلام. قرآن در آیاتی چند، میان ایمان (گِرَوِش) و اسلام (تسلیم شدن) و نتیجتاً مؤمن (گرونده) و مسلمان (تسلیم شده) – به خدا – قائل به تمییز شده است: همچنین از صادق آورده اند که "«ایمان، اقرار است و عمل، و اسلام اقرار است بدونِ عمل.»" در نتیجه بر مبنای این تمایز و تکیه بر ظاهر کلام، آیات یادشده اگر گفته نشود فقط مؤمنان زمانهٔ پیامبر اسلام، حداکثر زنان و دختران پیامبر و زنان مؤمنان ("نساء المؤمنین") را مخاطب قرار داده است در حالی که قرآن هنگام خطاب به عموم مسلمانان، نه واژهٔ «"مؤمنین»" بلکه عبارت "«یا ایها الذین ءامنوا: ای کسانی که ایمان آوردید»" را به کار برده است: در مقابل گفته شده که اسلام همواره به معنای
اقرار زبانی یا مرتبه ای نازل نیامده و در بعضی از آیات، مرتبه ای از اقرار و عمل را داشته و ستایش شده و نام همهٔ ادیان است: بنا بر این دیدگاه اخیر، واژگان مسلمان و مؤمن نیز با توجه به نوع کاربردشان در هر یک از آیات، در برخی موارد می توانند مترادف همدیگر تلقی شود. به هر روی، در فقه تشیع، مؤمن به فرد شیعه، و مسلمان یا مخالف به فرد سنّی گفته می شود و به طور کلی فقهای شیعه و سنّی تمایزی میان مؤمن و مسلم از جهت احکام اسلامی قائل نشده اند. ۵–۲– جِلباب (پوشش). مطهری در کتاب مسئلهٔ حجاب پس از بررسی روایات و احادیث گوناگون و با تأکید بر ابهام معنای واژهٔ جِلباب و دلالت آن بر انواع پوشش، در این باره چنین نتیجه می گیرد: ۵–۳– دست درازی به زنان. دربارهٔ اینکه منظور از شناسایی زنان در آیه چیست، سه دیدگاه مطرح شده است: ۵–۴– پیوند آیات پایانی. بعضی از فقها ارتباطی میان آیات ۶۰ و ۶۱ («اگر منافقان» به بعد) با آیهٔ ۵۹ قائل نشده اند و آن دو را آیاتی مستقل می دانند اما برخی دیگر – از جمله مکارم شیرازی در کتاب النکاح – بر پیوستگی آیات تصریح کرده اند: مطهری نیز در کتاب مسئلهٔ حجاب چنین تفسیر می کند: ۶– نور، ۲۷ تا ۳۱ (الزام اندام پوش
ی). ۶–۱– اجازه گیری برای ورود به خانه. در آثار کسانی همچون مکارم شیرازی و شیخ طَبرِسی به روایتی دربارهٔ "اِستیذان" اشاره شده است: ملا فتح الله کاشانی (درگذشتهٔ ۹۵۹ه .ش/۱۵۸۰م) پس از نقل بازگفت یادشده در تفسیر منهج الصادقین می نویسد: ۶–۲– حجاب به اعتبار مکان. بسیاری از فقها همچون طباطبایی در المیزان، "متاع" را به معنای مطلقِ «بهره» و مصادیق "بیت غیرِمسکونی" را عبارت از «بیتُ الخَلا (دستشویی)» که معمولاً در ویرانه های بیرون از شهر قرار داشت و «گرمابه» و «خرابه» و «کاروان سرا» و «مهمان سرا» و «بازار» و «آسیا» دانسته اند. برخی از پژوهشگران، بر دستشویی و گرمابه تأکید دارند که در آن ها بدون هیچ شرمی همان پوشیدگی ناچیز بدن نیز تبدیل به عریانی کامل می گشت و ترکیب این برهنگی همگانی و مختلط با نمایش نشستن و شستن و تطهیر اندام های تحریک پذیر، برانگیختگی جنسی را ممکن بود به اوج رسانده و به زنا یا آزار جنسی منجر شود اما به سبب اینکه استفاده از دستشویی و حمام امری ناگزیر بوده این اجازه داده شده است. بنا بر آنچه گذشت، احتمال داده شده که دستورهای آیات پسین (۳۰ و ۳۱ نور) دربارهٔ نگه داشتن شرمگاه و نگاه نکردن به عورت دیگران و پ
وشاندن اندام زنان، ناظر به امثالِ این دو مکان عمومی باشد تا مسائل جنسی یادشده خنثی گردد. قرآن بارها خود را تصدیق کنندهٔ تورات و انجیل و زبور داوود و صحف ابراهیم دانسته است: و باورمندان همهٔ ادیانی که پیش از ظهور محمد زیسته اند مسلمان و دینشان را اسلام – در معنای تسلیم به حق – می نامد؛ از ابراهیم تا عیسی: بنابراین با تصدیق کتب مقدس موجود در پیش اهل کتابی که در سرزمین پیدایش اسلام ساکن بودند، تا حدود سدهٔ پنجم هجری اعتقاد به تحریف لفظی تورات و انجیل (افزودن و کاستن و تغییر آیات آن ها) در میان مسلمانان غالب نشده بود اما زان پس با گسترش ترجمهٔ عهدین به عربی و نظر به تضاد آشکار مفادی از آنها با قرآن و سنت، و نیز اینکه در قرآن تنها از یک انجیل نام برده شده اما در میان اهل کتاب، اناجیل گوناگون موجود است، اعتقاد به تحریف لفظی جایگزین باور به تحریف معنوی شد و همهٔ آیات قرآن که پیش از آن دلالت بر تحریف معنای آیات انجیل و تورات – و نه تغییر کلمات آنها – داشتند به تحریف لفظی نیز تفسیر گردیدند. افزون بر امتزاج فرهنگی، بخشی از تشابه احکام اسلامی با دو دین دیگر سامی یعنی یهودیت و مسیحیت نیز حاصل این تصدیق و دعوت قرآن به تور
ات و انجیل دانسته شده است. دربارهٔ بیوت غیرمسکونه اشاره ای در تَلمود – که به تورات شفاهی نامور است – به چشم می خورد: در عبری به آبریزگاه های رومی، «بیت کیسّه» گفته می شود که به معنای «صندلی خانه» است و ممکن است وجه تشابهی با «بیت غیرمسکونه» در عربی داشته باشد که نظریهٔ وجوب رعایت حدود حجاب مذکور در آیات ۳۰ و ۳۱ سورهٔ نور در صورت حضور در جایگاه همگانی همچون گرمابه یا بیتُ الخَلا (دستشویی) را تقویت می کند که برهنگی کامل از ویژگی های آن ها بوده است. ۶–۳– غَضِّ بَصَر (چشم فروپوشیدن). آورده اند که به معنای خودداری از نگاه کردن به فَرْج یا شرمگاه دیگران است. اما بعضی از فقها همچون مطهری در کتاب مسئلهٔ حجاب، غَضِّ بَصَر را نهی از نگاه بادقت یا خیره شدن به گِردیِ چهره می دانند: با وجود این، احادیثی از چهارده معصوم شیعیان مبنی بر جواز نظر است. در اصول کافی اثر شیخ کلینی رازی (زادهٔ ۲۵۱ه .ش/۸۷۲م) به حدیثی از کاظم – پیشوای هفتم شیعه – اشاره شده است: ۶–۴– حفظ فَرْج (نگاه داشتن شرمگاه). بنابراین هر سه واژه به شرمجای انسان اشاره دارند. روایت است که منظور از "حفظ فرج" در همهٔ قرآن خودداری از زنا می باشد اما استثنائاً در این