Payamvdn/NorthPersian_fa_wiki huggingface dataset:
تا آن زمان به ظرفیت کامل خود خواهند رسید. این اسکادران ها عبارتند از: اسکادران ۱۱۶ «شیرهای جنوب»، اسکادران ۱۱۷ «نخستین جت» و اسکادران ۱۴۰ «عقاب طلایی» که همگی سابقه طولانی تری در پایگاه های دیگر و با هواپیماهای دیگر دارند (بالا و همچنین بخش یگان ها را ببینید). شبیه ساز پرواز. همزمان با معرفی اف-۳۵آی، یک شبیه ساز پرواز نیز در نواتیم نصب شد که هدف آن آشنا کردن خلبانان جدید با هواپیما قبل از نشستن در کابین برای اولین بار و آشنا کردن خلبانان باتجربه با موقعیت های جنگی بدون قرار دادن خود در معرض خطر است. اولین مأموریت های جنگی. پس از یک سال آزمایش و آموزش، اسرائیل در اوایل دسامبر ۲۰۱۷ رسماً هشت فروند اف-۳۵آی اول پایگاه را عملیاتی اعلام کرد. در ۲۲ مه ۲۰۱۸، فرمانده وقت نیروی هوایی اسرائیل، سرلشکر عمیکام نورکین، گزارش داد که اسرائیل اولین کشور در جهان است که در درگیری های اخیر با ایران در سوریه از اف-۳۵ در جنگ استفاده کرده است. در ژوئیه ۲۰۱۹، اف-۳۵آی های مستقر در نواتیم دو بار به انبارهای موشکی ایران واقع در شمال و شمال شرقی پایتخت عراق، بغداد، حمله کردند. جنگ غزه و «حالت هیولا». در مارس ۲۰۲۵، نیروی هوایی اسرائیل تأی
ید کرد که از زمان آغاز جنگ غزه در ۷ اکتبر ۲۰۲۳، هزاران سورتی پرواز در تمام صحنه های نبرد با جت های رادارگریز اف-۳۵آی "ادیر" خود انجام داده است، از جمله با استفاده از «مهمات خارجی». در این پیکربندی که به «حالت هیولا» (Beast Mode) معروف است، تا چهار بمب یا موشک مستقیماً زیر بال ها نصب می شود. اف-۳۵ به طور معمول سلاح ها را به صورت داخلی حمل می کند تا قابلیت های رادارگریزی خود را حفظ کند. با سلاح های خارجی، دیگر رادارگریز نیست، اما به نظر می رسد این موضوع در درگیری غزه اهمیت کمتری دارد، زیرا حماس پدافند هوایی ندارد. هم نیروی هوایی آمریکا و هم نیروی هوایی اسرائیل در حال توسعه مخازن سوخت خارجی برای جت های رادارگریز اف-۳۵ خود هستند، یا به صورت قابل رهاسازی زیر بال ها، یا به اصطلاح CFTها (مخزن سوخت تطبیقی) که به صورت چسبیده در امتداد بدنه نصب می شوند. نوع دوم باید رادارگریز باشد، زیرا قابل رهاسازی نیست. نیروی هوایی اسرائیل در توسعه CFTها بر روی جت های جنگنده اف-۱۵ و اف-۱۶ خود پیشگام است. هواپیماهای ترابری. اسکادران ۱۰۳ «فیل ها» در طول جنگ فلسطین در ژوئیه ۱۹۴۸ در پایگاه هوایی رمت دیوید تأسیس شد و از آن زمان با هواپیما
های ترابری مختلف در چندین پایگاه پرواز کرده است. در سال ۲۰۰۸، سرانجام هواپیماهای سی-۱۳۰اِچ هرکولس "کرناف" خود را از پایگاه هوایی سابق لود (بخش نظامی فرودگاه بین المللی بن گوریون) به پایگاه هوایی نواتیم منتقل کرد. در سال ۲۰۱۴، این اسکادران نسخه بهبودیافته سی-۱۳۰جی-۳۰ سوپر هرکولس "شیمشون" را دریافت کرد که تا به امروز با آن پرواز می کند. اسکادران ۱۳۱ «شوالیه های پرنده زرد» در اکتبر ۱۹۷۳ در طول جنگ یوم کیپور در پایگاه هوایی سابق لود (فرودگاه بین المللی بن گوریون) تأسیس شد و از همان ابتدا با سی-۱۳۰ای/اِچ هرکولس "کرناف" پرواز می کرد. در سال ۲۰۰۸، اسکادران ۱۳۱ سرانجام با سی-۱۳۰اِچ های باقی مانده خود، به همراه اسکادران ۱۰۳، به پایگاه هوایی نواتیم منتقل شد. پس از خروج اسکادران های ۱۰۳، ۱۳۱، ۱۲۰ و ۱۲۲ (در بخش یگان ها در زیر ببینید)، پایگاه هوایی لود بسته شد و بن گوریون به یک فرودگاه کاملاً غیرنظامی تبدیل شد. هواپیماهای تانکر. اسکادران ۱۲۰ «غول های صحرا» (که قبلاً «اسکادران بین المللی» در پایگاه هوایی لود بود) از هواپیماهای تانکر بوئینگ ۷۰۷ "رِاِم" تشکیل شده است که قدمت آن ها به دهه ۱۹۷۰ بازمی گردد و از سال ۲۰۰۸ در نوات
یم مستقر هستند. این هواپیماها در سال های آینده با هواپیماهای جدیدتر بوئینگ کی سی-۴۶ای پگاسوس جایگزین خواهند شد. در اوایل سال ۲۰۲۱، اسرائیل یک قرارداد اولیه برای دو هواپیمای تانکر امضا کرد؛ در میان مدت، تا هشت فروند برنامه ریزی شده است که قرار است از حدود سال ۲۰۲۵ تحویل داده شوند. در نوامبر ۲۰۲۴ اعلام شد که بوئینگ تولید اولین فروند از چهار هواپیمای تانکر برای اسرائیل را آغاز کرده و گزینه ای برای هشت فروند دیگر وجود دارد. علاوه بر این، آشیانه های بزرگ جدیدی برای تمام تانکرهای پگاسوس ساخته خواهد شد. در پایان اوت ۲۰۲۵، تعداد هواپیماهای تانکر سفارش داده شده به شش فروند افزایش یافت. هواپیماهای شناسایی. اسکادران ۱۲۲ «نَحشون» که از سال ۱۹۷۱ وجود دارد، با چندین جت گلف استریم در پیکربندی های مختلف در نواتیم عملیات می کند: سه هواپیمای جی وی سما "شاویت" از سال ۲۰۰۵، پنج هواپیمای جی۵۵۰ کایو "اِیتام" از سال ۲۰۰۸ و جی۵۵۰ الینت/کامنت "اورون" از سال ۲۰۲۱، که همگی برای وظایف مختلفی مانند شناسایی و نظارت الکترونیکی، هشدار زودهنگام، شناسایی عکس و غیره، همچنین برای نیروی دریایی اسرائیل به کار می روند. خرید ماشین های اضافی از جدید
ترین نوع در حال انجام است. نیروی هوایی یک اسرائیل. پایگاه هوایی نواتیم همچنین پایگاه اصلی هواپیمایی است که به آن "نیروی هوایی یک اسرائیل" می گویند؛ یک هواپیمای تبدیل شده بوئینگ ۷۶۷ برای سفرهای بین المللی رئیس جمهور اسرائیل یا نخست وزیر. این هواپیما که رسماً "بال صهیون" نامیده می شود، توسط نیروی هوایی اسرائیل اداره می شود و آشیانه مخصوص خود را در نواتیم دارد. خرید و نگهداری این هواپیما در اسرائیل بسیار بحث برانگیز است که منجر به زمین گیر شدن آن قبل از عملیاتی شدن در سال ۲۰۲۲ شد. پس از انتخاب مجدد بنیامین نتانیاهو به عنوان نخست وزیر در پایان سال ۲۰۲۲، "بال صهیون" سرانجام در طول سال ۲۰۲۳ عملیاتی شد و اولین پرواز رسمی خود را در ژوئیه ۲۰۲۴ انجام داد. سلاح های هسته ای. حتی قبل از اینکه نیروی هوایی ایالات متحده در اوایل مارس ۲۰۲۴ اعلام کند که جت های رادارگریز اف-۳۵ آن اکنون برای استفاده از بمب های اتمی بی۶۱–۱۲ تأیید صلاحیت شده اند، این بحث وجود داشت که آیا هواپیماهای اف-۳۵آی "ادیر" اسرائیل در نواتیم قادر به حمل و پرتاب سلاح های هسته ای اسرائیل هستند یا خیر. برای این منظور، این سلاح ها باید در پناهگاه های ویژه ای در
این پایگاه نگهداری شوند. حملات ایران در سال ۲۰۲۴. در آوریل ۲۰۲۴، این پایگاه هوایی به عنوان بخشی از درگیری ایران و اسرائیل در سال ۲۰۲۴ مورد حمله ایران قرار گرفت؛ بر اساس تحلیل تصاویر ماهواره ای توسط آسوشیتد پرس، تنها خسارت جزئی وارد شده است. در حمله ایران در اکتبر ۲۰۲۴، ویدئوهایی که توسط سی ان ان موقعیت یابی جغرافیایی شده بودند، نشان دادند که تعداد قابل توجهی از موشک های ایرانی به این پایگاه اصابت کرده اند. رسانه های ایرانی گزارش دادند که چندین فروند از پیشرفته ترین هواپیماهای اسرائیل منهدم شده اند، بدون اینکه مدرکی برای تأیید این ادعا ارائه دهند. نیروهای دفاعی اسرائیل اعلام کردند: «حمله موشکی بالستیک امشب ایران هیچ تأثیر عملیاتی بر نیروی هوایی اسرائیل و حملات هوایی مداوم آن علیه اهداف تروریستی در نوار غزه و لبنان نداشته است». سوابق مسیر پرواز نشان داد که بخش قابل توجهی از هواپیماهای بوئینگ ۷۰۷ و سی-۱۳۰ نیروی هوایی اسرائیل در نزدیکی سواحل اسرائیل در حال آماده باش بودند، یا برای پشتیبانی از فعالیت جنگنده های نیروی هوایی یا برای ایمنی خودشان در پیش بینی حملات به پایگاه های هوایی به هوا فرستاده شده بودند. تصاویر
ماهواره ای گرفته شده پس از حمله، چهار مورد اصابت ظاهری موشک های ایرانی را در این پایگاه نشان داد. یکی از آن ها باعث ایجاد یک حفره بزرگ در سقف یک مجموعه آشیانه در نزدیکی باند جنوبی شد. به نظر می رسد موشک دیگری به یک جاده در پایگاه اصابت کرده است. نیروهای دفاعی اسرائیل گفتند که موشک های ایرانی به «ساختمان های اداری و سایر مناطق تعمیر و نگهداری» در پایگاه های هوایی آن آسیب رسانده اند اما به هیچ سرباز، سلاح یا هواپیمایی آسیبی نرسیده است. فرودگاه بین المللی. از آنجایی که فرودگاه بین المللی بن گوریون در نزدیکی تل آویو سال هاست به حد ظرفیت خود رسیده، ملاحظاتی برای تبدیل کامل یا جزئی یکی از پایگاه های هوایی نظامی اسرائیل به یک فرودگاه غیرنظامی یا توسعه آن در نظر گرفته شده است. علاوه بر تبدیل کامل پایگاه هوایی رمت دیوید در شمال اسرائیل، استفاده دوگانه از پایگاه هوایی نواتیم نیز مورد بحث است، زیرا می توان آن را بدون مشکلات عمده گسترش داد چون توسط بیابان با سکونتگاه های اندک احاطه شده است. نزدیکی به شهر رو به رشد بئرشبع (حدود ۱۵ کیلومتر) نیز به نفع این گزینه است. نیروی هوایی اسرائیل به شدت با این پیشنهاد اخیر مخالف است
زیرا معتقد است که این امر حرکات پروازی نظامی را بیش از حد محدود می کند. در پایان ژانویه ۲۰۲۵، کنست تصمیم گرفت تا پایان سال طرحی را برای چگونگی ایجاد یک فرودگاه بین المللی در نواتیم تهیه کند. این به معنای ساخت قطعی آن نیست، بلکه ابتدا تمام گزینه ها برای چگونگی و مکان ساخت فرودگاه در آنجا بررسی خواهد شد. با این حال، وقایع پس از ۷ اکتبر ۲۰۲۳ نیز نشان داده است که نیروی هوایی اسرائیل چقدر به طور فشرده از پایگاه هوایی نواتیم برای انجام تمام وظایف خود، مانند عملیات های فشرده در نوار غزه و کرانه باختری، در لبنان و سوریه، حملات تلافی جویانه دوربرد در ایران و علیه حوثی ها در یمن استفاده می کند. اگر فرودگاه دو منظوره در نواتیم ایجاد شود، عملیات هایی مانند گذشته از آنجا دیگر ممکن نخواهد بود. یک کمیته کمیته امور اقتصادی کنست در مارس ۲۰۲۵ طرح های ساخت فرودگاه را پیش برد، که به دنبال لابی گری گروه «نگب از نواتیم برمی خیزد»، یک گروه حمایتی از ساکنان نگب و دره یزرعیل، انجام شد. در اواخر همان سال، در ماه ژوئیه، گزارش شد که نخست وزیر بنیامین نتانیاهو تصمیم گرفته است که فرودگاه در سایت باستان شناسی سیکلاگ، در غرب رهط ساخته شود.
همچنین در ژوئیه ۲۰۲۵، شورای ملی برنامه ریزی و ساخت وساز اسرائیل بررسی طرح های دو فرودگاه بین المللی در رمت دیوید و سیکلاگ را تأیید کرد، که شامل تنظیمات زیست محیطی، بررسی جنبه های امنیتی و رفع محدودیت های ساخت وساز موجود است. این بدان معناست که استفاده غیرنظامی اضافی از پایگاه هوایی نواتیم اکنون به نظر می رسد از دستور کار خارج شده است. یگان ها. ⃰ سما = هواپیمای مأموریت ویژه الکترونیکی، کایو = هشدار زودهنگام هوابرد تطبیقی، الینت = شنود الکترونیک، کامنت = شنود ارتباطات نکته: هواپیماهای نیروی هوایی اسرائیل معمولاً از طریق نمادهای روی دم یا ورودی های هوا قابل تخصیص به اسکادران خود هستند.
محله هوایی نوادا پارک (به زبان بومی: Nevada County Airport) یک فرودگاه همگانی بهره برداری هوایی است که یک باند فرود آسفالت دارد و طول باند آن ۱۳۲۶ متر است. این فرودگاه در شهر گرس ولی، کالیفرنیا کشور ایالات متحده آمریکا قرار دارد و در ارتفاع ۹۶۱ متری از سطح دریا واقع شده است.
فرودگاه بین المللی نتاجی سبهاش چندر بوس یک فرودگاه همگانی مسافربری با کد یاتا CCU است که یک باند فرود آسفالت دارد و طول باند آن ۳۲۲۰ متر است. این فرودگاه در شهر کلکته کشور هند قرار دارد و در ارتفاع ۵ متری از سطح دریا واقع شده است.
فرودگاه آبی نستور فالز/ساباسکانگ بی یک فرودگاه همگانی است که یک باند فرود آب دارد. این فرودگاه در شهر نستور فالز کشور کانادا قرار دارد و در ارتفاع ۳۲۳ متری از سطح دریا واقع شده است.
فرودگاه نروینو یک فرودگاه همگانی است که یک باند فرود آسفالت دارد و طول باند آن ۱۴۱۸ متر است. این فرودگاه در شهر بک وورث، کالیفرنیا کشور ایالات متحده آمریکا قرار دارد و در ارتفاع ۱۴۹۳٫۵ متری از سطح دریا واقع شده است.
روضة الشهدا (به معنی باغ شهدا) مقتلی است از حسین واعظ کاشفی دربارهٔ سرگذشت حسین بن علی و وقایع حزن انگیز کربلا که در ده باب و به سال ۹۰۸ هجری قمری تألیف شد. تمرکز کتاب بر روی واقعهٔ کربلاست ولی ابوابی از آن به شرح مصائب سایر انبیا و امامان شیعه پرداخته است. اگرچه بارها "روضة الشهدا" را اولین مقتل فارسی خوانده اند، شواهد حاکی از آن است که مقتل هایی به زبان فارسی از پیشتر موجود بوده اما هیچ کتابی از لحاظ جامعیت با آن برابری نمی کرد. "روضة الشهدا" در اواخر عهد تیموریان تألیف شد، زمانی که جنب وجوش طریقت های صوفی–شیعی و گرایش به تشیع در سرتاسر دنیای فارسی زبان از مدت ها پیش فزونی گرفته بود، شاه اسماعیل صفوی تبریز را فتح کرده و تشیع دوازده امامی را مذهب رسمی دولت خویش اعلام کرده بود، و خطر ازبکان سنی از جانب شمال شرق احساس می شد. در این برههٔ حساس بود که کاشفی به نوشتن "روضة الشهدا" با حمایت شاهزاده سید عبدالله میرزا همت گماشت. کتاب نیز به همو تقدیم شده است. پیدایش اصطلاحات «روضه» و «روضه خوانی» را به این اثر و رواج آن میان اهل منبر نسبت داده اند. این کتاب منشأ روایی تعزیه شد و به شکل گیری فرهنگ عامهٔ تشیع در ایران
و سایر مناطق شیعه نشین کمک شایانی کرد. شاعران، نویسندگان، و داستان سرایان متعددی از "روضة الشهدا" برای خلق آثار ادبی و هنری الهام گرفتند. امروزه برداشت عامهٔ مردم از واقعهٔ کربلا همچنان متأثر از این کتاب است. "روضة الشهدا" نقش مهمی در روند گسترش تشیع در ایران ایفا کرد. حکومت صفوی نیز در بهره برداری از این اثر برای قوام بخشیدن به نهضت خود فروگذاری نکرد. از سوی دیگر، "روضة الشهدا" به اندیشهٔ تشیع رنگ و بوی ایرانی بخشید. عمدهٔ شهرت "روضة الشهدا" به دلیل عبارت پردازی های زیبای آن است. کتاب به شیوهٔ "گلستان" سعدی، با نثری مسجع و جذاب و با بهره گیری از عناصر داستانی نوشته شده که همین امر استقبال فراوان تودهٔ مردم از آن را در پی داشته است. با وجود این، بسیاری از قصه های کتاب از لحاظ علمی و تاریخی صحت ندارند و کتاب را باید در گونهٔ (ژانرِ) رمان تاریخی طبقه بندی و بیشتر بر ارزش های ادبی آن تأکید کرد تا ارزش های تاریخی اش. منابع مورد استفادهٔ کاشفی عمدتاً نامعتبر و نامشهور بوده اند و بخش های فراوانی از کتاب صرفاً از تخیلات نویسنده نشئت گرفته اند. پیش زمینه. دربارهٔ مؤلف. حسین واعظ کاشفی در ۸۴۰ ه .ق در سبزوار، مهم ترین
پایگاه شیعیان در خراسان، متولد شد. پدرش واعظی شیعه بود. دوران کودکی را در سبزوار گذراند که هنوز یاد و خاطرهٔ حکومت شیعی سربداران (۸۰۸–۷۳۷ ه .ق) از یاد مردمان شهر نرفته بود. در جوانی برای ادامهٔ تحصیل راهی مشهد شد. در آنجا شیخ سعدالدین کاشغری را به خواب دید که او را به پیوستن به طریقت صوفی نقشبندی فرا می خواند. کاشفی در جستجوی شیخ، درس و مدرسه را رها کرد و به هرات رفت اما شیخ تنها چند روز پیش تر درگذشته بود. به عقیدهٔ عباس امانت، استاد تاریخ و مطالعات بین المللی در دانشگاه ییل، این رؤیای احتمالاً ساختگیِ کاشفی را می توان توجیهی برای ترک جامعهٔ محلی و حاشیه ای شیعه نشین زادگاهش و عزیمت به هرات، پایتخت پرآتیه و سنی نشین تیموریان در نظر گرفت. کاشفی با توسل به تصوف از این مرحله گذر کرد. او در هرات به حلقهٔ شیخ عبدالرحمان جامی، شاعر و صوفی پرآوازهٔ نقشبندی، درآمد و خواهرش را نیز به زنی گرفت. این رابطه راه او را برای معاشرت با مقامات تیموری، ایراد وعظ و خطابه در مراکز حساس حکومتی و فرهنگی، و تألیف ده ها کتاب و رساله هموار کرد. با وجود این، هیچگاه در هرات از تهمت رفض و گرایش به تشیع بری نگشت. در سبزوار هم به خاطر را
بطه با مقامات تیموری، سکونت در هرات، و ترک هویت شیعی مورد طعن قرار می گرفت. دو بار به سمت قاضی القضات بیهق منصوب شد ولی هر بار اوضاع بر او چندان سخت گذشت که ترجیح داد استعفا کرده به هرات برگردد. مذهب کاشفی به روشنی معلوم نیست ولی به احتمال قوی با استناد به نوشته هایش سنی حنفی بود. شک دیگر آن است که شیعه مانده ولی تقیه کرده باشد. در این اواخر فرضیهٔ دیگری توسط رسول جعفریان، استاد تاریخ دانشگاه تهران، مطرح شده که او را از «سنیان دوازده امامی» دانسته است. وضعیت زمانه. هرات در اواخر قرن نهم هجری عاری از احساسات شیعی نبود. اغلب طریقت های صوفی اهل بیت را گرامی می داشتند و نخستین حلقهٔ سلسله شان پس از پیامبر به علی بن ابی طالب می رسید. شور حسینی نیز در جامعه جاری بود. جامی و سایر مشایخ نقشبندیه از سنیان تفضیلی بودند یعنی بدون انکار مشروعیت خلفای راشدین، علی و خاندانش را بیشتر دوست می داشتند. سلطان حسین بایقرا و خانواده اش و بسیاری از مشایخ و علمای هرات نیز گرایش های شیعی داشتند. اما امیر علی شیر نوایی، وزیر متنفذ و ادب پرور تیموری، سخت دل در گرو تسنن داشت. جنب وجوش طریقت های صوفی–شیعی و به ویژه موفقیت های اخیر صفویا
ن در غرب موجب نگرانی امیر از رشد فزایندهٔ تشیع شده بود. خطابه های شاه قاسم انوار (۸۳۷–۷۵۷ ه .ق)، شاعر صوفی مسلک، که به تبلیغ نهضت خداوندگاران اردبیل، شش دهه پیش از ظهور خاندان صفوی می پرداخت برای مقامات تیموری دردسرساز شده بود. سخنان انوار نه تنها بر دل درویشان و صوفیان و عامهٔ مردم نشسته بود، که شاهزادگان تیموری را نیز خوش آمده بود. کار چندان بالا گرفت که سرانجام او را در ۸۳۰ ه .ق از هرات تبعید کردند. اما این اقدامات برای جلوگیری از رشد تشیع کافی نبود. در اواخر قرن نهم هجری، در سرتاسر دنیای فارسی زبان از کاشغر، دهلی، سمرقند، و هرات تا شیراز، تبریز، و بورسه اقبال به طریقت های صوفی–شیعی با رویکرد براندازی حکومت، در حال افزایش بود. اما در اواخر عهد تیموریان که کار دولت رو به ضعف رفته بود، خطر واقعی نه از جانب طریقت های صوفی–شیعی، که از جانب قبائل ازبک سنی واقع در استپ های آسیای میانه احساس می شد. خواندمیر، تاریخ نگار نامدار، در شرح حالش از امیر علی شیر نوایی موردی را مطرح می کند که به روشنی نشانگر نگرانی های فرایندهٔ مشایخ هرات از خطر قریب الوقوع ازبک هاست. او می نویسد که امیر علی شیر نوایی بالاخره در محرم ۹۰۶
ه .ق از سلطان حسین بایقرا اجازه گرفت که به سفر حج برود. اما جمعی از مشایخ و علما و اشراف و اعیان جامعه از جمله کاشفی خدمت امیر رسیده و از او خواستند: سبب آرامش بلاد خراسان و موجب آسایش طوایف ایشان ذات فایضة البرکات شماست. در این وقت این دیار از وجود با جود سلطان صاحب قران خالی است. اگر فرّ حضور فایض النور نیز عاطل ماند، یمکن که فتنه هایی روی نماید که تدارک آن در حیّز امکان نیاید، خصوصاً که پادشاه اوزبک بر ماوراءالنهر استیلا یافته و داعیهٔ عبور از آمویه دارد. اکنون چون احوال عراق و شام نیز در غایت پریشانی است و طرق در نهایت ناامنی و به حسب شرع شریف در چنین وقتی حج واجب نیست، التماس این فقیران آن است که یک بار دیگر بر جان خراسانیان منت نهاده امسال از سر این سفر درگذرند و ثواب این خیر را از هفتاد حج پیاده زیاده شمرند. نوایی «جهت مصلحت عباد» به این خواستهٔ آنان تن داد. اما آنقدر زنده نماند که حج گذارد؛ او تنها یک سال بعد درگذشت. مرگ نوایی ضربه ای عظیم بر پیکرهٔ حکومت تیموریان وارد آورد و از آن پس هرات به مدت یک دهه دچار ناامنی و آشوب شد. در سال ۹۰۵ ه .ق بداق خان، سلطان حسین را در بلخ شکست داده بود. دو سال بعد پسر
ش، شیبک خان ازبک بر سمرقند چیره شد و عملاً به حضور کجدار و مریز تیموریان در ماورای آمودریا خاتمه داد. از دست رفتن پایتخت پیشین تیموریان و فرار شاهزاده های تیموری به خراسان در دل مردم هرات ترس افکند. سلطان حسین در ۹۱۱ ه .ق درگذشت. شیبک خان در محرم ۹۱۲ ه .ق هرات را تصرف و پس از در هم شکستن مقاومت ناچیز دو پسر سلطان، سلطهٔ شیبانیان را بر مابقی خراسان تثبیت کرد. ازبکان که اجدادی مغول داشتند، برای مردم خراسان یادآور مصائب و ویرانی های ناشی از حملهٔ مغول بودند. همچنین آنان در تسنن تعصب می ورزیدند که تحمل این وضعیت برای نخبگان هرات که به مُدارا مَنِشی و تساهل تیموریان خو کرده بودند، دشوار می نمود. انگیزهٔ تألیف. در این برههٔ حساس بود که کاشفی در ۹۰۸ ه . ق، تنها دو سال پیش از مرگش، به تألیف "روضة الشهدا" همت گماشت. عباس امانت تقارن سیر وقایع تاریخی و موضوع کتاب کاشفی را صرفاً به پای اتفاق نمی گذارد، خاصه از این منظر که تنها اندکی پس از سلطهٔ ازبکان بر هرات که بر تسنن تأکید می ورزیدند، شهر در سال ۹۱۶ ه .ق به دست شاه اسماعیل صفوی فتح شد که در تشیع شدیداً متعصب بود و بسیار افراط می ورزید. به احتمال قوی در ۹۰۸ ه .ق یعنی
یک سال پس از فتح تبریز به دست شاه اسماعیل و رسمی اعلام کردن تشیع دوازده امامی، کاشفی و مشایخ متمایل به تشیع در هرات از وقایع سرنوشت سازی که در غرب ایران رخ می داد باخبر بودند. "روضة الشهدا" به شاهزاده سید عبدالله میرزا تقدیم شده است؛ بدین معنی که او از تألیف کتاب حمایت مالی کرد. سید میرزا که خواهرزادهٔ سلطان حسین بود، دختر سلطان، مریم سلطان بَیگُم، را نیز به زنی گرفته بود لذا در امور سیاسی هرات صاحب نفوذ به شمار می آمد. به عقیدهٔ امانت، سید میرزا در این برهه لازم دیده بود از کاشفی برای نگارش "روضة الشهدا" حمایت کند تا بر اصل و نسب شیعی خویش تأکید ورزد و بدین وسیله بخت خود را برای جانشینی سلطان حسین در روزگاری که به راه انداختن نهضت های شیعی رایج و مورد پسند مردم بود افزایش دهد. این موضوع از مقدمهٔ کاشفی بر "روضة الشهدا" نیز مشهود است. کاشفی در مقدمهٔ کتابش اصل و نسب سید میرزا را هم از جانب پدر و هم از جانب مادر می ستاید. کاشفی نوشته است «با وجود علوّ نسب در سیادت . . . به سُمُوّ مرتبت در نسبت سلطنت نیز آراسته است؛ هم سیادت در نسب، هم شهریاری در حسب». کاشفی نسب پدری شاهزاده سید میرزا را به حسن بن علی، امام دوم
شیعیان، و نسب مادری اش را به سیدان حسینی می رساند و در نهایت شجره نامهٔ تیموری مادرش را به تیمور لنگ گره می زند. امانت نتیجه می گیرد که "روضة الشهدا" با عنایت به جاه طلبی های سیاسی شاهزادهٔ تیموری و با هدف افزایش دادن نفوذ و بالا بردن وجههٔ او بین طرفداران تشیع نوشته شده است. احوال سید میرزا، تا آنجا که معلوم است، مؤید چنین برنامهٔ سیاسی ای تنها در اواخر عهد تیموریان است. در کشاکش عداوت ها و رقابت های خانمان سوز اواخر سلطنت سلطان حسین بایقرا و نیز بلافاصله پس از مرگ او که نهایتاً منجر به فروپاشی تیموریان شد، سید میرزا می کوشید اصل و نسب شیعی خویش را برجسته کند تا حمایت قشرهای مردمیِ هرات را به دست آورد. او در سال ۹۰۶ ه .ق در دفاع از هرات با بدیع الزمان میرزا، پسر ارشد سلطان که علیه پدر شوریده بود، جنگید اما شکست خورد و به جانب اردوی سلطان گریخت. با مرگ سلطان به سال ۹۱۱ ه .ق آرزوی دست یابی به قدرت دوباره در او بیدار شد. گرچه زنان دربار من جمله همسرش، او را تحت فشار گذاشتند تا با بدیع الزمان میرزا بیعت کند، اما ظاهراً او نسبت به حکومت زودگذر بدیع الزمان اعلام وفاداری نکرد. با این وجود، سید میرزا در آخرین روزها
ی عمر حکومت تیموریان، تغییر عقیده داد. او از مقابل سپاهیان ازبک در هرات گریخت و به سپاه بدیع الزمان در مشهد پیوست اما این مقاومت با شکست تام مواجه شد. با این وجود، سید میرزا طی تلاش مذبوحانهٔ دیگری، این بار در سبزوار و به امید حمایت شیعیان این شهر از او به مقاومت علیه ازبکان برخاست که این تلاش نیز ناکام ماند و او در همان جا به سال ۹۱۳ ه .ق کشته شد. اما به نوشتهٔ رسول جعفریان، شواهدی هست که نشان می دهد مجالس سوگواری در آن اعصار نه تنها در سبزوار، زادگاه کاشفی و از پایگاه های مهم شیعیان، بلکه در هرات، پایتخت تیموریان، نیز برگزار می شده است. کاشفی به درخواست سید میرزا، از اعیان و سادات بزرگ هرات، مأمور تهیهٔ متنی برای این مجالس شد. او کتاب های قدما در این باره را از جهت «جامعیت فضایل سبطین و تفاصیل احوال ایشان خالی» می داند و به نگارش «نسخه ای جامع که حالات اهل بلا، از انبیا و اصفیا و شهدا و سایر ارباب ابتلا و احوال آل عبا بر سبیل توضیح و تفصیل در وی مسطور و مذکور بُود» همت می گمارد. کاشفی چندین بار در مقدمهٔ کتاب متذکر می شود که از نقل اشعار عربی خودداری کرده چون بر شنوندهٔ فارسی زبان اثر نمی کنند که حاکی از آن
است که "روضة الشهدا" از همان ابتدا به قصد خوانده شدن در مجالس سوگواری نگاشته شده است. تألیف. "روضه" یعنی باغ، چمنزار، یا مرغزار. مراد کاشفی از روضه همان ارض کربلا است که به واسطهٔ خون شهدا آبیاری شده است. کاشفی روضه را در معنای قبر نیز به کار برده است. کتاب در ۱۰ باب و به منظور بیان چگونگی وقوع واقعهٔ کربلا نوشته شده است: خاتمه ای نیز «در ذکر اولاد سبطین و سلسلهٔ نسب بعضی از ایشان» آمده است که به اجمال به زندگی سایر امامان می پردازد. "روضة الشهدا" را به کرات اولین مقتل به زبان فارسی خوانده اند اما رسول جعفریان برخلاف دیگر صاحب نظران، آن را نخستین مقتل فارسی نمی داند و معتقد است خود کاشفی برای نگارش "روضة الشهدا" در کنار منابع عربی از منابع فارسی چون "مصابیح القلوب" مولی حسن شیعی سبزواری، "مقتل الشهداء" ابوالمفاخر رازی، و "نور الائمه" نیز بهره برده است. جعفریان از کتابی با عنوان "مقتل الشهدا" اثر نویسنده ای با تخلص عاصی نام می برد که به زبان فارسی و به سال ۸۸۷ ه .ق تألیف شده است که مقدم بر روضة الشهدا (۹۰۸ ه .ق) می باشد. سبک و استقبال. سبک و شیوهٔ نگارش "روضة الشهدا" از جانب هم متقدمان و هم متأخران تحسین شده
است. رسول جعفریان علت «جاودانگی» و «تأثیر شگرف» "روضة الشهدا" را، جدای از اهمیت موضوع کتاب، نثر شیوا و گیرای آن دانسته است. او که کاشفی را از برجسته ترین نثرنویسان نیمهٔ دوم قرن دهم هجری می خواند، معتقد است اگر "روضة الشهدا" چنین نثری نمی داشت و مطالبش با این درجه از فصاحت و بلاغت بیان نمی شد، به این درجه از موفقیت نمی رسید. سبک مؤلف برای روایت واقعهٔ کربلا سبک قصه ای–تاریخی است و «در قالب نقل های تاریخی محدود نمی ماند، گرچه هدفش نقل تاریخ است». کاشفی وقایع را به صورت داستانی تعریف می کند که برای تودهٔ مردم بسیار مناسب و جذاب است. او حتی چهره های اشخاص و جزئیات صحنه های نبرد را توصیف می کند و برای تصویرپردازی ماجرا از مفاهیم حماسی بهره می گیرد. نویسنده در تألیف "روضة الشهدا" از مفاهیم شهید و شهادت به کرات استفاده کرده است. به گفتهٔ جعفریان، با آنکه کاشفی از واقعهٔ کربلا برداشت سیاسی ندارد، به طور ناخواسته مفهوم شهادت را ترویج و ادب فارسی را از آن مشحون کرده است. کاشفی در "روضة الشهدا" نثر را با نظم در هم آمیخته و در قید و بند حدود متعارف یک ژانر ادبی نمانده است. او نمادها و تصویرپردازی های رایج قالب شعری غزل
را وارد اثر خود کرده است. غزل معمولاً از زبان یک عاشق درمانده بیان می شود که بهره اش از زندگی، انبوهی از غم و رنج بوده لذا برای بیان مضامین شور و هیجان، تأسف، و عشق بسیار کاربردی است. غزل خاصه بخاطر صنعت ایهام که بسیار مورد پسند فارسی زبانان است، در ادبیات مذهبی هم کاربرد پیدا کرده است. کاشفی نیز در زمرهٔ وقایع نگارانی است که از استعاره ها و تصاویر غزل در آثارشان استفاده کرده اند. ابیات زیر از زبان فاطمه صغری، دختر حسین بن علی، است که پیش از عزیمت قاسم بن حسن به میدان نبرد به عقد او درآمد: [این ازدواج حقیقت تاریخی ندارد] برای معشوق (قاسم) از استعاره های گل و سرو استفاده شده است؛ او همچون گل خندان است و همچون سرو می خرامد. کاشفی در تشبیهی بدیع، قاسم را به درختی سرو در روضهٔ (=باغ) شهدا مانند کرده است. محمد تقی بهار در "سبک شناسی"، سبک "روضة الشهدا" را تقلیدی از "گلستان" سعدی و مُلمّع به نظم و نثر فاخر می داند نثر "روضة الشهدا" آکنده از آرایه های ادبی از قبیل تشبیه، کنایه، استعاره، سجع، انواع جناس، قلب، تضاد، مراعات نظیر و . . . است به گونه ای که کمتر جمله ای در متن را می توان یافت که صنایع ادبی، خواه معنوی خوا
ه لفظی، در آن به کار نرفته باشد. از آیات و احادیث و روایات فراوانی نیز در کتاب استفاده شده که نویسنده گاه آن ها را «با هنرمندی» در میانهٔ جملهٔ فارسی جای داده است. اما ویژگی های ادبی کتاب تنها به ساخت های زبانی و عناصر زیباساز متن محدود نمی ماند بلکه عناصر داستان از قبیل صحنه پردازی، گفتگو، و توصیف نیز در آن به کرات به چشم می خورد که به وجههٔ تاریخی اثر افزوده است. کاشفی جزئیات صحنه ها را به گونه ای گزارش می کند که خواننده خود به ماجرا می نگرد و احوال شخصیت ها را به طرزی ملموس احساس می کند. صحنه پردازی نویسنده باعث شده "روضة الشهدا" زبانی تصویری داشته باشد و تاریخ را همچون نمایشی جلو چشم خواننده بازآفریند. گفتگوی شخصیت ها با یکدیگر در متن کتاب به خواننده کمک می کند تا بی واسطه در جهان داستان حاضر شود و حال شخصیت ها را از زبان خودشان بشنود و از یکنواختی متن و تک گویی نویسنده خسته نشود. حتی تک گویی های درونی نیز در "روضة الشهدا" دیده می شود یعنی گفتگو به جای آنکه بین چند نفر صورت پذیرد، در ذهن شخص واحدی تحقق می یابد. توصیف مکان ها و ویژگی های ظاهری و حالات روحی و روانی شخصیت ها به جهان داستان بُعد و فضا می بخشد