Payamvdn/NorthPersian_fa_wiki huggingface dataset:
غازین جنگ جهانی اول در حدود ۱۲۹۳ هجری شمسی، روسیه به ایران برای اخراج مورگان شوستر اولتیماتوم داد و قوای این کشور وارد ایران شدند و تا رباط کریم آمدند و به قوای کمیتهٔ دفاع ملی تحت فرماندهی حیدر لطیفیان حمله کردند. در نتیجهٔ آن، حیدر لطیفیان فرمانده و از رهبران مشروطیت تهران به همراه ۷۰ نفر دیگر ایرانی در نبرد تاریخی رباط کریم کشته شده و سرهایشان بریده شد. جنوب. در جنوب ایران، مردم محلی در چند نوبت با قوای انگلیس درگیر شدند که از مهم ترین نبردهای جنگ جهانی اول در ایران می توان به مبارزه و مقاومت زایر خضرخان اهرمی (تنگستانی) ملقب به امیر اسلام حاکم تنگستان، حسین خان چاه کوتاهی، از مردان آزادی خواه جنوب ایران و رئیس علی دلواری، خالو حسین بردخونی دشتی از مبارزان تنگستان و ملا علی تنگستانی از علمای جنوب در استان بوشهر و نبرد جهاد در خوزستان و مبارزهٔ سرسختانه و سرنوشت ساز ترکان قشقایی به رهبری صولت الدوله قشقایی و مقاومت های ناصر دیوان کازرونی و سید عبدالحسین لاری اشاره کرد. جمعی از رجال از قم به اصفهان و سپس اراک و بالاخره به کرمانشاه رفتند و عاقبت در آن جا قوای گارد ملی را تشکیل دادند و حکومت موقتی دولت ملی به
ریاست رضاقلی نظام السلطنه تشکیل گردید. پس از سقوط بغداد اعضاء دولت موقتی دولت ملی و جمع بسیاری از ایرانیان به استانبول رفتند. غرب. در غرب ایران و کردستان نیز ناآرامی هایی به وجود آمد. مشایخ نقشبندی در کردستان به فرماندهی شیخ محمد علی حسام الدین نقشبندی و طایفه سراج الدین و سلطان سنجر به قیام علیه ارتش روس برخاستند و توانستند در اطراف سنندج و منطقه مابین اورامانات و کامیاران و سنقر ارتش روسیه را شکست دهند. این پیروزی ها در حال گسترش بود که با کشته شدن سلطان سنجر این ناآرامی ها به سرعت خاموش شد. خروج نیروهای خارجی از ایران. با وقوع انقلاب ۱۹۱۷ در روسیه و تشکیل شوروی، از بیشترین حد پیشروی خود در ایران در فوریه ۱۹۱۷ دچار آشفتگی شد و نیروهایش تا ماه اکتبر به پراکندگی کشیده شدند. روسیه با امضای پیمان برست-لیتوفسک با آلمان (مارس ۱۹۱۸) متعهد شد نیروهایش را از ایران خارج کند و تا پایان بهار ۱۹۱۸ ایران را ترک کرد. بریتانیا نیروهایش را تا ۳ سال بعد و کودتای ۳ اسفند ۱۲۹۹ (۱۹۲۱) در ایران نگه داشت.
قتل غیرقانونی مستندی است که نگاهی دارد به مرگ پرنسس دایانا و دودی الفاید در تاریخ ۳۱ اوت ۱۹۹۷. این فیلم از نظر مالی توسط محمد الفاید تأمین شده است و در جشنواره فیلم کن به نمایش درآمد. این فیلم الیزابت دوم را متهم به ترور دودی الفاید و پرنسس دایانا می کند. هر چند این فیلم برای پخش در انگلستان به ۸۷ ویرایش و حذف احتیاج دارد اما کارگردان فیلم امیدوار است در کشورهایی نظیر آمریکا این فیلم مورد استقبال قرار گیرد.
آبشار کاراکول یک آبشار با ارتفاع ۴۲۶ فوت (۱۳۰ متر) و عرض است که در کانلا، برزیل و در پارک ایالتی کاراکول قرار دارد. این آبشار توسط رودخانه کاراکول تشکیل می شود. آبشار کراکول از جاذبه های گردشگری بزرگ برزیل است و دومین جاذیه گردشگری طبیعی برزیل (بعد از آبشار ایگوازو) محسوب می شود. در سال ۲۰۰۹ آبشار کراکول بیش از ۲۸۹٬۰۰۰ گردشگر را به خود حذب کرد.
ایلیا پائولوویچ پتروشفسکی استاد تاریخ خاور نزدیک و خاورمیانه در دانشگاه لنینگراد بود. زندگی. پتروشفسکی خاورشناس روس. در ۱۸۹۸ میلادی در شهر کیِف در خانواده ای کارمند به دنیا آمد. در ۱۹۲۶ همزمان از دو رشته تاریخ و ادبیات فارغ التحصیل شد. از ۱۹۲۹ به مدت دو سال در انستیتوی تاریخ و مردم شناسی آذربایجان شوروی به کار پرداخت و سپس در انستیتوی دولتی قفقازشناسی مشغول به کار شد. در ۱۹۳۵ ریاست فرهنگستان علوم اتحاد شوروی، به دلیل مجموع آثارش در رشته تاریخ، درجه دکتری به او اهدا کرد. پطروشفسکی در ۱۹۳۶ به سن پترزبورگ رفت و کارمند ارشد علمی انستیتوی تاریخ شد. او در ۱۹۴۱ به درجه فوق دکتری نایل آمد و در زمان جنگ جهانی دوم در دانشگاه دولتی آسیای میانه در تاشکند به تدریس پرداخت. سپس از ۱۹۴۶ به مدت ۳۱ سال در دانشگاه سن پترزبورگ تدریس کرد. او در ۱۹۴۷ به مقام استادی رسید و از ۱۹۵۰ تا ۱۹۵۴ و از ۱۹۶۱ تا زمان مرگش در ۱۹۷۷ ریاست کرسی تاریخ کشورهای خاورمیانه را در دانشگاه سن پترزبورگ بر عهده داشت و در حدود سی واحد درسی از تاریخ سرزمین های خاورمیانه در دوره باستان و میانه، جغرافیا و دین ارائه کرد. آثار. او جز نویسندگان «تاریخ ایران کمبری
ج» بوده و کتاب های «اسلام در ایران» و «سربداران» از اوست. اسلام در ایران، در واقع متن درس های نویسنده برای دانشجویان تاریخ بوده است. مهم ترین موضوعات این کتاب ظهور اسلام، ورودِ آن به ایران، قرآن مجید، منابع حقوق اسلامی، تدوین فقه، مجادلات فرقه ای، کلام، اسماعیلیان، قرمطیان، عرفان و پیروزی شیعه در ایران است. با این همه در این اثر نارسایی هایی در موارد فقهی و حقوقی و جایگاه شیعیان به چشم می خورد که در ترجمه پارسی حاشیه محمدرضا حکیمی به توضیح و تبیین آن اختصاص یافته است. کتاب در حال حاضر ممنوعه «اسلام در ایران، از هجرت تا پایان قرن نهم هجری»، یکی از آثار ایران شناس بزرگ اهل شوروی سابق و عضو آکادمی علوم آن کشور، «ایلیا پاولویچ پطروشفسکی» است که یکی از آثار مهم در زمینه منابع و متون تاریخ اسلام و تطورات تعالیم اسلامی و فقه اسلامی و صوفیگری و مذاهب و مسالک و نهضتهایی که مردم در بطن اسلام برپا کردند، به ویژه تشیع است. این کتاب در سال ۱۳۵۰ توسط نشر پیام به چاپ رسید و تا سال ۱۳۶۳ که ممنوع چاپ شد، هفت بار تجدید چاپ شده بود. فصل آخر کتاب به چگونگی شکل گیری تشیع در ایران می پردازد. ترجمه آثار به فارسی. تاکنون آثار زیر از
پطروشفسکی به زبان فارسی ترجمه و به چاپ رسیده است.
نعمتیه یا خارپهلو روستایی در دهستان جاورسیان بخش قره چای شهرستان خنداب استان مرکزی ایران است. شغل اصلی مردم روستا کشاورزی و باغداری است. جمعیت. بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵ جمعیت این روستا ۱۱۹ نفر (۳۵خانوار) بوده است. نام گذاری. با توجه به پوشش گیاهی منطقه، خارپهلو احتمالاً اشاره به بوته های خاری فراوانی است که در پوشش گیاهی اطراف روستا وجود دارد. آب و هوا. آب و هوای سرد و کوهستانی در بیشتر روزهای سال زبان. زبان فارسی با گویش محلی آموزش. روستا داری یک دبستان است که تحصیلات ابتدایی دانش آموزان روستا را ارائه می دهد امکانات. این روستا دارای آب لوله کشی و شبکه سراسری برق و گاز و تلفن می باشد. ره آورد. انگور میوه اصلی به عمل آمده در باغ های این روستا می باشد.
آغاز فعالیت سیاسی روح الله خمینی را می توان مربوط به اوایل دهه ۱۳۲۰ دانست. خمینی در آن زمان، کتاب کشف الاسرار خود را در پاسخ به نقدهای مطرح شده در کتاب اسرار هزار ساله از علی اکبر حکمی زاده به تحریر درآورد. او در ادامه با انتشار نخستین بیانیه خود، از مسلمانان ایران و جهان اسلام درخواست کرده بود که در مقابل آنچه او «ظلم و ستم قدرت های بیگانه و هم پیمانان آن ها» خوانده بود، اقدام کنند. پس از مرگ حسین طباطبایی بروجردی در ۱۳۴۰، رویه خمینی در فعالیت سیاسی اش تغییر کرد. ماجرای لایحه انجمن های ایالتی و ولایتی در تیر ماه ۱۳۴۱ را می توان اولین رویارویی جدی او با حکومت در نظر گرفت، جایی که با اعتراضات او و سایر روحانیون، که خمینی آن را «ضد دین» و «زمینه ای برای نفوذ بهائیت به عرصه های مختلف کشور» می دانست موجب لغو این لایحه گشت. فعالیت سیاسی خمینی علیه حکومت پهلوی در زمان مطرح شدن طرح انقلاب سفید در دی ماه ۱۳۴۱ به اوج خود رسید. او که با بیانیه های مختلف سعی در تحریم همه پرسی این طرح از سوی مردم داشت، بعد از تصویب آن، نوروز سال ۱۳۴۲ را عزای عمومی اعلام کرد. در روز جمعه دوم فروردین ۱۳۴۲ مصادف ۲۵ شوال سالروز کشته شدن جعفر
صادق با یورش نیروهای حکومت به مدرسه فیضیه قم باعث کشته و مجروح ساختن طلاب و وارد آوردن خسارات به مدرسه شدند، سخنان خمینی علیه حکومت حالت شدیدالحن تری به خود گرفت، به گونه ای که در خرداد آن سال و در سخنرانی روز عاشورا، او محمدرضا پهلوی را با الفاظی نظیر «بدبخت» و «بیچاره» خطاب کرد و او را با یزید برابر دانست. بامداد ۱۵ خرداد ۱۳۴۲، خمینی دستگیر و به زندان قصر تهران انتقال داده شد. انتشار خبر دستگیری او، اعتراضاتی را در شهرهای مختلف برانگیخت که به قیام ۱۵ خرداد ۱۳۴۲ شهرت یافت. با این که در ادامه و با اعتراضات مردم و روحانیون، خمینی پس از دو ماه آزاد شد، اما سخنرانی تند او علیه حکومت در مهر ماه ۱۳۴۳ و در پی تصویب لایحه کاپیتولاسیون، منجر به دستگیری مجدد او در ۱۳ آبان ماه آن سال و این بار تبعید او به ترکیه شد. در ۱۴ شهریور ۱۳۴۴، خمینی از ترکیه به عراق و شهر نجف انتقال داده شد. در دوران تبعید، او هم چنان با ارسال بیانیه های مختلف نسبت به مسائل کشور اظهارنظر می کرد و به فعالیت سیاسی خود ادامه می داد. هم زمان در ایران، وقوع حوادثی مانند قتل سید مصطفی خمینی و انتشار مقالهٔ روزنامهٔ اطلاعات علیه خمینی، اعتراضات مردمی
علیه حکومت افزایش یافت و منجر به وقوع تظاهراتی مانند تظاهرات ۱۷ شهریور ۱۳۵۷ گردید. خمینی در ۱۴ مهر ۱۳۵۷، وادار به ترک عراق و اقامت در پاریس شد. در دوران کوتاه اقامت در نوفل لوشاتو نیز، خمینی - با آزادی بیشتری - هم چنان به هدایت طرفدارانش در قالب ارسال اعلامیه و بیانیه به طرق مختلف ادامه می داد. او از همان جا اقدام به تشکیل دولت موقت انقلاب کرد، و پس از خروج محمدرضا پهلوی در ۲۶ دی آن سال از کشور و فراهم شدن شرایط، در روز ۱۲ بهمن به کشور بازگشت و با تسلیم شدن ارتش در روز ۲۲ بهمن، انقلاب ۱۳۵۷ به پیروزی رسید. آغاز فعالیت ها. خمینی در دههٔ ۱۳۱۰ به هیچ فعالیت سیاسی آشکاری دست نزد. او همواره معتقد بود رهبری فعالیت ها و جریانات سیاسی باید در اختیار عالی ترین مراجع باشد و در نتیجه در آن زمان خود را موظف به پذیرش تصمیم حائری مبنی بر سکوت و انفعال در قبال اقدامات صورت گرفته توسط رضاشاه علیه سنت ها و باورهای اسلامی در ایران می دانست. بدین ترتیب در پی هیچ کدام از حوادث آن زمان، خمینی به عنوان چهره ای تازه وارد در حوزه، در موقعیتی نبود که افکار عمومی را در یک مقیاس ملی متحد کند. با این وجود او با معدود علمایی که به صورت آش
کار به اقدامات رضاشاه اعتراض می کردند ارتباط داشت. چهره هایی مانند محمدعلی شاه آبادی، نورالله اصفهانی، میرزا صادق تبریزی، آقازاده کفایی و سید حسن مدرس. او هم چنین به طور ضمنی و در قالب اشعار شخصی، به بیان عقیدهٔ خود در رابطه با رژیم پهلوی و ابعاد ظلم و ستمی که به عقیدهٔ او رضاشاه روا می داشت، می پرداخت. دوران بروجردی. بعد از وفات حائری، مؤسس و رئیس حوزهٔ علمیهٔ قم، در دهم بهمن ۱۳۱۵، احساس نیاز به انتخاب فردی تازه به عنوان رئیس حوزه به وجود آمد. گفته می شود در آن زمان خمینی، به عنوان یکی از مدرسین و مجتهدین صاحب رای در فقه، اصول، فلسفه، عرفان و اخلاق، از لحاظ مقام و موقعیت علمی شایستگی ریاست حوزهٔ علمیه را داشته و تنها عاملی که مانع انتصاب او به این عنوان شده است، جوانی و سن پایین او بوده است. بعد از آن و به مدت هشت سال، سه مجتهد بزرگ آن زمان، سید محمد حجت، سید صدرالدین صدر و محمدتقی خوانساری، به طور مشترک حوزهٔ علمیه را اداره می کردند. با این حال حوزه بعد از وفات حائری و پایان ریاست او همواره دچار کمبود و نقص به نظر می رسید. از طرفی در سال ۱۳۲۵ هجری شمسی و بعد از وفات ابوالحسن اصفهانی، که از بزرگ ترین مراجع ت
قلید و عالمان آن زمان به حساب می آمد، نیاز به وجود رهبری که وظیفهٔ سرپرستی شیعیان را بر عهده بگیرد نزد روحانیون بیش از پیش احساس شد. در پی این دو اتفاق، نیاز به یافتن جانشینی شایسته برای این دو روحانی در میان خمینی و هم فکرانش حس شد. انگیزهٔ دیگر خمینی و اطرافیانش برای چنین تصمیمی، خنثی کردن تصمیمات و برنامه هایی بود که حکومت بعد از وفات حائری به آن ها امید بسته بود. بعد از فوت مؤسس حوزهٔ علمیه، حکومت پهلوی امید زیادی داشت تا حوزه انسجام اولیهٔ خود را از دست بدهد و به تدریج از نفوذ آن کاسته شود. این موضوع باعث شد تا شاگردان مدرس و در رأس آن ها خمینی، مصمم به انتخاب جانشینی شایسته برای حائری و اصفهانی بشوند. در نتیجه روحانیون آن زمان برای یافتن فردی که توانایی و کفایت انجام وظایف حائری و اصفهانی را داشته باشد مشغول به جستجو شدند. آن ها راهی شهرها مختلف شدند تا نظر عالمان و بزرگان مناطق مختلف را جویا شوند. خمینی خود راهی همدان شد تا با علمای آن شهر – که بیم مخالفت آن ها می رفت – در این باره صحبت کند. سید حسین طباطبایی بروجردی، که در آن سال ها ساکن همدان بود، به عنوان یک شخصیت علمی برجستهٔ آن زمان، مناسب ترین شخ
ص تشخیص داده شد و توسط آن ها برای تصدی پست ریاست حوزهٔ علمیهٔ قم و مقام رهبری شیعیان در نظر گرفته شد. آن ها در آن زمان او را، که از برجسته ترین شاگردان آخوند خراسانی، سید محمدکاظم طباطبایی یزدی و محمد شریعت اصفهانی و از مجهتدین و عالمان بزرگ آن عصر محسوب می شد، به عنوان احیاءکننده ای شایسته برای حوزهٔ قلمداد می کردند. این پیشنهاد مخصوصاً از جانب خمینی و جمعی از شاگردان حائری پیگیری می شد. تلاش های خمینی و سایر روحانیون برای پیدا کردن فردی مناسب سرانجام جواب داد و سید حسین طباطبایی بروجردی به عنوان گزینهٔ مناسب ریاست حوزه برگزیده شد. در سال ۱۳۲۴، بروجردی پس از گذراندن دوران درمان و بستری در بیمارستان فیروزآبادی تهران، وارد قم شد و مورد استقبال خمینی و سایرین قرار گرفت، و پس از سی سال گوشه گیری و انزوا سرپرستی حوزه را بر عهده گرفت. ریاست بروجردی بر حوزه به مدت پانزده سال طول کشید. در این مدت تغییرات اساسی در ساختار حوزه به وجود آمد و تحولات بسیاری زیر نظر او رخ داد، مواردی مانند نزدیکی بین مذاهب، فرستادن نماینده به دانشگاه الازهر، ساختن مسجد و مدرسه در خارج از کشور، اعزام مبلغ به کشورهای اسلامی، تشویق طلاب به آ
موختن دروس جدید از جمله زبان انگلیسی و استقبال از طرح اصلاح و نوسازی حوزه که از جمله اقدامات صورت گرفته در زمان ریاست او محسوب می شوند. رابطهٔ خمینی با بروجردی. اگرچه در دوران ریاست بروجردی بر حوزه تحولات مفید و گسترده ای صورت گرفت اما با این وجود خمینی نتوانست در این دوران اصلاحات مورد نظر خود را در حوزه عملی کند. او در سال ۱۳۲۸ طرح اصلاح اساسی ساختار حوزهٔ علمیه را با همکاری مرتضی حائری تهیه و به بروجردی پیشنهاد داد. این طرح از سوی شاگردان خمینی و بسیاری از طلاب حوزه مورد استقبال و حمایت قرار گرفت، اما گفته می شود مخالفت هایی که با آن شد باعث شد بروجردی برخلاف نظر اولیه و تمایل قلبی خود از انجام آن منصرف شود. در پی آن، خمینی و کسانی که او را در نوشتن طرح پیشنهادی کمک کرده بودند از خود عکس العمل های متفاوتی نشان دادند: حائری به مشهد مهاجرت کرد، مطهری از قم بیرون آمد و به جای حوزه، حضور در دانشگاه را انتخاب کرد و خمینی خود نیز مدتی سکوت پیشه کرد. او در سال های ریاست بروجردی بر حوزه، همواره او را در بهبود شرایط حوزه و ادارهٔ آن کمک می کرد و میان آن دو هیچ اختلافی مشاهده نشد. گفته می شود خمینی به مدت پنج سال تم
ام به درس های او گوش سپرد و همراه با دیگر شاگردان بروجردی در کلاس های درس او شرکت کرد و حتی مطالب بیان شده توسط او را نوشت و تقریر کرد. این در حالی بود که خمینی خود در آن سال ها مدرسی توانا در فقه، اصول، فلسفه، عرفان و اخلاق بود و مقامات علمی و معنوی بالایی داشت. این طور به نظر می رسد که خمینی شدیداً مورد اعتماد بروجردی بوده، طوری که بروجردی در زمان ریاست خود بر حوزه مأموریت های مهمی را بر عهدهٔ او گذاشت. از جمله این که خمینی دو بار به نمایندگی از بروجردی و دیگر علمای اسلام، با نمایندگان شاه دیدار و گفتگو کرد و به آن ها دربارهٔ نتایج اقدامات شاه هشدار داد. در یکی از این گفتگوها، خمینی منوچهر اقبال – نخست وزیر وقت – را از تغییر قانون اساسی منع کرد و به او گفت: «ما به شما هرگز اجازهٔ چنین تغییر و تبدیلی در قانون اساسی را نمی دهیم، زیرا این گونه تغییر، افتتاحیه ای جهت دستبرد اساسی به قوانین موضوعه این کشور خواهد شد و به دولت فرصت می دهد که هر وقت هر طور که سیاست و منافع او اقتضا می کند در قانون اساسی دست برد و طبق اغراض و امیال خود، قانونی را ملغی و قانون دیگری را جعل نماید.» گفته می شود خمینی که تأثیر بسیار زیا
دی بر عملی شدن ایدهٔ ریاست بروجردی بر حوزه داشت، یقین داشته است که بروجردی در مقابل محمدرضا شاه موضع محکم و قاطعی خواهد گرفت. اما اتفاقاتی که در سال های آتی افتاد گواه آن بود که این تصور چندان هم درست به نظر نمی رسید. در فروردین ۱۳۲۸، خمینی متوجه شد که بروجردی مذاکراتی با حکومت در رابطه با اصلاحات احتمالی در قانون اساسی کرده است. در آن زمان با زمزمه هایی که مبنی بر تأسیس مجلس مؤسسان – که طرحی برای واگذاری اختیارات بیشتر به شاه بود – به راه افتاده بود، این شایعه بر سر زبان ها افتاد که بروجردی با تأسیس این مجلس موافقت کرده است. در پی آن، خمینی به همراه چند تن از مراجع و علمای وقت، نامه ای خطاب به بروجردی نوشت و در آن از عواقب احتمالی این ماجرا ابراز نگرانی کرد. او در این نامه از بروجردی درخواست کرد که با بیان نظر قاطع خود، به این شایعات خاتمه دهد. این اقدام خمینی منتهی به صدور اعلامیه ای از جانب بروجردی شد که در آن او هرگونه توافق با دولت پهلوی دربارهٔ تأسیس مجلس مؤسسان را انکار کرده بود. هم چنین در ۱۳۳۴، یک کمپین ملی ضد بهائیت شکل گرفت که خمینی امید زیادی به حمایت بروجردی از آن داشت، اما موفق به جلب حمایت او ن
شد. رابطه با سایر چهره ها. رابطهٔ خمینی با شخصیت های مذهبی فعال آن دوران که به شکل آشکاری در حوزهٔ سیاست به مبارزه با اقدامات حکومت می پرداختند، نظیر ابوالقاسم کاشانی و مجتبی نواب صفوی رهبر فدائیان اسلام، مقطعی و اکثراً بی ثمر بود. علت اصلی عدم تمایل او بر مبارزات مستقیم و صریح سیاسی در آن زمان به عقیدهٔ خاص او در این زمینه بازمی گشت. او معتقد بود که هرگونه جنبش مبارز و خواهان تغییرات می بایست توسط یک روحانی دینی هدایت شود. این در حالی بود که تأثیرگذارترین چهرهٔ این راه در آن زمان، محمد مصدق بود که فردی سکولار و ملی گرا محسوب می شد. در ماجرای ملی شدن صنعت نفت، از مجموعه پیام ها و برخی سخنان پراکندهٔ خمینی در آن زمان و ایام پس از آن، این طور برمی آید که او از ابتدا معتقد به ناپایداری ائتلاف پیش آمده بوده و به آن امید چندانی نداشته است. در قم و از میان مراجع، تنها خمینی و العظمی خوانساری، رهبری ها و اقدامات کاشانی را پشتیبانی می کردند و رهبری نهضت هیچ گاه از سوی بروجردی مورد تأیید قرار نگرفت. خمینی بارها نارضایتی خود را از شیوهٔ مبارزات آن دوره اعلام کرده و به بی توجهی نهضت نفت به عامل دین اشاره کرده بود. در ای
ن مورد از او نقل شده است که: «در قضیهٔ ملی کردن صنعت نفت هم، چون اسلامی نبود، ملی تنها بود، به اسلام کاری نداشتند و از این جهت نتوانستند کاری انجام بدهند.» در جایی دیگر در مورد ابوالقاسم کاشانی می گوید: «ما در زمان خودمان هم آقای کاشانی را دیدیم. آقای کاشانی از جوانی در نجف بودند و یک روحانی مبارز بودند… در ایران هم که آمدند، تمام زندگیشان صرف همین معنا شد و من از نزدیک ایشان را می شناختم… [آنها] دیدند که اگر چنانچه یک روحانی در میدان باشد، لابد اسلام را در کار می آورد، این حتمی است و همین طور هم بود. از این جهت شروع کردند به جوسازی… من خودم در یک مجلسی بودم که مرحوم کاشانی وارد شد در آن مجلس، مجلس روضه بود، هیچ کس پا نشد، من پا شدم و یکی از علمای تهران که الان هم هستند و من جا دادم به ایشان. این جو را درست کرده بودند برای آقای کاشانی که دیگر از منزلش نمی توانست بیرون بیاید. در یک اتاقی محبوس بود در منزلش، طوری که نمی توانست بیرون بیاید. چند دفعه هم گرفتند چه کردند، آنجا هم شکست دادند، مسلمین را شکست دادند.» در هر حال خمینی را می توان از مدافعان مهم نهضت ملی شدن نفت در حوزه به شمار آورد. حمایت او از کاشانی و
تلاش های پیگیرش برای رهایی فدائیان اسلام از زندان و اعدام، تا حدی بود که برای موقعیت علمی او در حوزه خطرآفرین شد و یکی از موارد اصلی اختلافات میان او و بروجردی را به وجود آورد. در مورد فدائیان اسلام نیز، خمینی همراه با چند تن از مجتهدان قم تلاش بسیار زیادی کردند تا مانع اجرای حکم اعدام آن ها شوند. حتی خمینی برای فشار آوردن به حکومت نزد بروجردی رفت و از او درخواست کرد که حکومت را از اجرای حکم اعدام نواب صفوی و یارانش بازدارد، اما این تلاش ها نتیجه نداد و نواب صفوی همراه با چند تن دیگر که هسته های اصلی فدائیان اسلام محسوب می شدند توسط حکومت اعدام شدند. آغاز مبارزات. اولین دورهٔ فعالیت های سیاسی خمینی از نظر اهمیت و تأثیرگذاری مستقیم، مربوط به سال های پس از شهریور ۱۳۲۰، یعنی خروج رضاشاه از کشور و جانشینی فرزندش محمدرضا به عنوان شاه ایران است. در آن زمان و در سال های نخستین حکومت محمدرضا شاه، روحانیت شیعه تا حد بسیار زیادی در انزوا و گوشه نشینی به سر می برد. از یک طرف کمونیست ها و نویسندگان لائیک ، اساس دین و دین داری را با شبهات فکری مواجه ساخته بودند و از سوی دیگر به دلیل شرایط خاص اعمال شده از سوی حکومت، مجالی
برای فعالیت های آشکار دینی باقی نمانده بود. در همین راستا چند کتاب علیه اسلام به چاپ رسید که مؤلف یکی از آن ها، علی اکبر حکمی زاده فرزند حاج شیخ مهدی قمی بود. کتاب او اسرار هزارساله نام داشت که خمینی در پاسخ به آن در سال ۱۳۲۲ کتاب کشف الاسرار را نوشت که محتوای آن را می توان دفاع از اسلام و پاسخی به نقدهای حکمی زاده بر این دین دانست. این کتاب را، که خمینی برای نوشتن آن مدتی درس های رسمی خود را تعطیل کرد، می توان اولین نوشتهٔ قرن ۱۳۰۰ دانست که به طور صریح و جدی، اساس حکومت اسلامی را طرح و از آن دفاع کرده است. هم چنین می توان آن را هم به دلیل طرح حکومت دینی و هم به دلیل انتقادهای صریح خمینی از حکومت آن زمان، از سیاسی ترین کتاب های او و نیز آثار آن دوران به شمار آورد. در کنار این قبیل نوشته ها، نارضایتی او از حکومت آن زمان در اشعارش نیز پیدا بود. او در یک رباعی که در آن زمان سرود چنین می گوید: در ۱۵ اردیبهشت ۱۳۲۳، خمینی با انتشار یک اعلامیه برای نخستین بار به صورت عمومی به یک موضع گیری سیاسی پرداخت. این اعلامیه که اولین اعلامیهٔ سیاسی او محسوب می شد، خطاب به علمای اسلام و ملت ایران نوشته شد. او در آن همگان را به
اتحاد و حساسیت نسبت به اوضاع سیاسی کشور دعوت کرده و از مسلمانان ایران و جهان اسلام درخواست کرده بود که در مقابل آنچه او ظلم و ستم قدرت های بیگانه و هم پیمانان آن ها خوانده بود اقدام کنند. خمینی اعلانیهٔ خود را با استناد به این آیه از قرآن آغاز کرده بود: «قُلۡ إِنَّمَآ أَعِظُکُم بِوَٲحِدَةٍۖ أَن تَقُومُواْ لِلَّهِ مَثۡنَیٰ وَفُرَٲدَیٰ ثُمَّ تَتَفَکَّرُواْۚ - بگو من فقط به شما یک اندرز می دهم که دو دو و به تنهایی برای خدا به پا خیزید سپس بیندیشید» این آیه همان آیه ای است که در کتاب منازل السائرین انصاری – کتابی که شاه آبادی با خمینی کار کرده بود – و در ابتدای بخشی که به «بیداری» اختصاص داشت (باب الیقظه) آورده شده بود. در این جا منظور خمینی از «به پا خواستن»، تحول فردی و اجتماعی مردم در بعد معنوی و سیاسی، و نیز مبارزه با سستی در دین و هم چنین فساد در جامعه بود. او در بخشی از این بیانیه چنین می گوید: «امروز، روزی است که نسیم روحانی وزیدن گرفته و برای قیام اصلاحی بهترین روز است، اگر مجال را از دست بدهید و قیام برای خدا نکنید و مراسم دینی را عودت ندهید، فرداست که مشتی هرزه گرد و شهوتران بر شما چیره و تمام آیین و ش
رف شما را دستخوش اغراض باطله خود کنند.» نگارش کشف الاسرار. روحیهٔ مبارزه طلبی و عدم تمرد خمینی الهام بخش اولین اثر منتشرشده توسط او، یعنی کشف الاسرار (تهران، ۱۳۲۴ هجری شمسی) شد. گفته می شود که او به دلیل احساس نیاز و ضرورت وجود این کتاب، اصرار زیادی برنوشتن و چاپ هر چه سریع تر آن داشته است، به گونه ای که مدت زمانی که طول کشید تا او کتاب را کامل کند تنها چهل وهشت روز بود. این واقعیت که در همان سال اول انتشار، کتاب به چاپ دوم رسید نشان می داد که خمینی در این زمینه درست فکر می کرده است. هدف اصلی خمینی در نوشتن این کتاب، رد مطالب کتاب اسرار هزارساله از علی اکبر حکیم زاده بود که در آن به وجود نیاز بر بازنگری و اصلاح اسلام شیعی اشاره کرده بود. در آن دوران هم چنین حملات مشابه دیگری علیه مذهب شیعه صورت گرفته بود که از آن میان می توان به کتاب شریعت از سنگلجی، از طرفداران وهابیت، و مطالب احمد کسروی، تاریخ دان و متفکر آن زمان، اشاره کرد. آن ها به مواردی هم چون عزاداری شیعیان در ماه محرم، زیارت مقبره های ائمه توسط شیعیان و دعا و در خواست مستقیم از امامان به وسیلهٔ شیعیان انتقاد کرده بودند که خمینی در کتاب خود به تمامی ای
ن موارد واکنش نشان داد. او حملات آن ها به مذهب شیعه را به سیاست های ضددینی رضاشاه مرتبط کرد و از حکومت پهلوی به دلیل آنچه که «تلاش برای از بین بردن اخلاق عمومی» خوانده بود شدیداً انتقاد کرد. اما با این حال، او در این انتقادها خواستار تغییر نظام پادشاهی نشد و صرفاً پیشنهاد داد که گروهی از مجتهدین لایق و شایسته مأمور شوند تا پادشاهی را برگزینند که «از قوانین خداوند تجاوز نکند و از ستم و اعمال نادرست دوری کرده و به مال، جان و ناموس مردم نیز تعدی نکند.» این مشروعیت بخشی به نظام پادشاهی نیز از دید خمینی تا زمانی ادامه می یافت که «نظام مناسب تری نتواند جایگزین شود.» این احتمال وجود دارد که «نظام مناسب تر» در ذهن خمینی در آن زمان و در سال ۱۳۲۳، همان ولایت فقیه بوده که سال ها بعد و پس از انقلاب اسلامی، به عنوان نظام رسمی ایران برقرار شد. واکنش به تشکیل دولت اسرائیل. از دیگر اقدامات سیاسی او در سال های نخستین حکومت محمدرضا شاه، محکومیت دولت تازه تأسیس اسرائیل بود. دولت اسرائیل سال ۱۳۲۷ رسماً اعلان موجودیت کرد و در همان سال خمینی اعلامیه ای در مخالفت با تشکیل این دولت در سرزمین های فلسطینی صادر کرد. او که از نخستین کسا
نی محسوب می شد که در مورد اسرائیل به اظهارنظر می پرداخت، با مردم دربارهٔ آنچه که «خطر صهیونیسم» می خواند سخن گفت: «وای بر این مملکت. وای بر این هیئت حاکمه. وای بر این دنیا. وای بر ما. وای بر این علمای ساکت. وای بر این نجف ساکت، این قم ساکت، این تهران ساکت، این مشهد ساکت. این سکوت مرگبار، اسباب این می شود که زیر چکمهٔ اسرائیل به دست همین بهایی ها، این مملکت ما، این نوامیس ما پایمال بشود. وای بر این اسلام. وای بر این مسلمین. ای علما، ساکت ننشینید. نگویید الان مسلک شیخ… والله اگر شیخ حالا بود، تکلیفش این بود، امروز سکوت، همراهی با دستگاه جبار است…» درگذشت بروجردی و تغییر رویهٔ خمینی. خمینی در زمان ریاست بروجردی بر حوزه، بیشتر بر تدریس و آموزش متمرکز بود تا هرگونه فعالیت سیاسی. در آن زمان، او که اصول فقه را آموزش می داد، شاگردانی را به دور خود جمع کرده بود که بعدها در فعالیت های سیاسی او که در پایان منجر به سقوط حکومت پهلوی شد، تبدیل به یاران اصلی او شدند. جز مرتضی مطهری و حسینعلی منتظری، جوانانی مانند محمدجواد باهنر و اکبر هاشمی رفسنجانی نیز از آن جمله بودند. در سال ۱۳۲۵، او آغاز به تدریس دروس خارج فقه با استفاد
ه از کتاب «کفایة الاصول» از آخوند محمدکاظم خراسانی کرد. کلاس او که در آغاز با کمتر از سی طلبه آغاز شده بود، در مدت زمان اندک با چنان محبوبیتی روبه رو شد که در سومین باری که ارائه می شد، تعداد شنوندگان به حدود پانصد نفر رسیده بود. طبق گفتهٔ برخی از شرکت کنندگان آن کلاس، تفاوت اصلی کلاس خمینی با کلاس های دیگری که در قم حول همین موضوع برگزار می شد، روحیهٔ مبارزه طلبی و ظلم ستیزانه ای بود که خمینی به شاگردانش تزریق می کرد. در کنار این موضوع، توانایی او در مرتبط کردن فقه به موضوعات مهم دیگر در اسلام، نظیر مسائل مربوط به اخلاق، عرفان، فلسفه، سیاست و اجتماع، از دیگر دلایل افزایش محبوبیت کلاس های او بود. بعد از وفات بروجردی در تاریخ دهم فروردین ۱۳۴۰ رویکرد خمینی نسبت به مسائل آغاز به تغییر کرد. گفته می شود که او علی رغم استقبال حوزه علمیه و مردم کوچک ترین تلاشی برای مرجعیت خود انجام نداد. این در حالی بود که تحریر فتوای او بر تمام ابواب کتاب «عروه الوثقی» ۵ سال قبل از درگذشت بروجردی پایان یافته بود و در همین سال ها نیز حاشیهٔ او بر کتاب «وسیله النجاه» – به عنوان رسالهٔ علمیه – نگارش یافته بود. او که در آن زمان به عنوا