Payamvdn/NorthPersian_fa_wiki huggingface dataset:
توربرنیت با از مجموعه کانی هاست و دارای رادیواکتیویته قوی-کانیهای مشابه آن اوتونیت و زئونریت (Zeunerite) است. از نــــام شیمیدان سوئدی Tornbern Bargmann گرفته شده است. محلول در HNO۳ (CO:۷٫۸۸٪ UO۳:۵۶٫۶۵٪ P2O۵:۱۴٫۰۶٪ H2O:۲۱٫۴۱ (۱۲H برای اولین بار در انگلستان کشف شد و از نظر شکل بلور: پهن و کوتاه - ندرتاْ دوهرمی (بی پیرامیدال)، رنگ: سبز، شفافیت: نیمه شفاف، جلا: شیشه ای - صدفی، رخ: کامل، سیستم تبلور: کوادراتیک و در رده بندی فسفات است و منشأ تشکیل آن ثانوی است. همایند کانی شناسی (پارانژ) آن اوتونیت - زئونریت- میکاهای اورانیوم دار است کاربرد آن: کانسار اورانیوم، از نظر ژیزمان بلوری - آگرگاتهای فلسی و خاکی فراوان است و بیشتر در آلمان، چک اسلواکی، فرانسه، پرتغال، انگلستان و زئیر یافت می شود.
تورت وئیتیت با از مجموعه کانی هاست و از نام مهندس نروژی O.Thortveit گرفته شده است. کمی در HCl محلول است - به سختی ذوب می شود. Sc2O3:53.5% SiO۲:۴۶٫۵٪ تا میزان ۱۰٪ محتوی Y2O۳ است. برای اولین بار در نروژ کشف شد و از نظر شکل بلور: منشوری، شفافیت: غیر شفاف - نیمه شفاف، شکستگی: صدفی - نامنظم، جلا: شیشه ای - الماسی، رخ: کامل- مطابق با، سیستم تبلور: مونوکلینیک و در رده بندی سیلیکات و منشأ تشکیل آن پگماتیتی است. همایند کانی شناسی (پارانژ) آن - ایلمنیت- مونازیت- بریل- زیرکن است کاربرد آن: منبع و منشأ Sc، از نظر ژیزمان بلوری - آگرگات شعاعی کمیاب است و بیشتر در نروژ، ماداگاسکار، روسیه، ژاپن، آمریکا یافت می شود.
تورمالین با از مجموعه کانی هاست و انتهای بلورها در اثر حرارت شارژ الکتریسیته می دهد. دارای لومینسانس زرد، سبزدارد. خواص الکتریکی دارد. در اسیدها نامحلول است. کانیهای مشابه آن آمفیبول، آکتینوت، ریه بکیت، بریل و آندالوزیت به اروپا بوده است مشتق شده است در اسیدها نامحلول است. ترکیب شیمیایی بسیار متغیر با انکلوزیون های مهمFe3+, Mn , Ca و گاه حتی Cr , Ti , V , Li و غیره تند (روبلیت) - آبی تا سبزآبی (ایندیگولیت) - سبز (وردلیت) - بی رنگ (رنگ اثر خط:سفید برای اولین بار در ایتالیا کشف شد و از نظر شکل بلور: خورشید تورمالین - منشوری - آسیکولار، رنگ: سیاه (شورل) - قهوه ای تا قهوه ای سبز و قهوه ای سیاه (دراویت، اوویت) - صورتی تا قرمز، شفافیت: غیر شفاف - نیمه شفاف، شکستگی: صدفی - نامنظم، جلا: شیشه ای، رخ: ناکامل - مطابق با سطح، سیستم تبلور: رمبوئدریک و در رده بندی سیلیکات است و منشأ تشکیل آن ماگمائی - پگماتیتی - دگرگونی - رگه های تیپ آلپی است. همایند کانی شناسی (پارانژ) آن آمفیبول-آکتینوت-ریه بکیت-بریل -آندالوزیت- ارتوز- آپاتیت- کوارتز- بریل- توپاز است کاربرد آن: در الکتروتکنیک - انواع رنگی آن به عنوان سنگ های قیمتی مصرف م
ی شود. از نظر ژیزمان بلوری - آگرگات متراکم - شعاعی - رشته ای فراوان است و بیشتر در یافت شده درگرانیت ها، دیوریت ها، سینیت ها، و گرانولیت ها است و بیشتر در سنگهای دگرگونی مجاورتی، ناحیه ای و سنگهای رسوبی یافت می شود. تاریخچه. تورمالین های نگینی سیلانی با رنگ های روشن در مقادیر زیادی توسط شرکت هند شرقی هلند به اروپا آورده شد تا تقاضا برای کنجکاوی ها و جواهرات را برآورده کند. گاهی اوقات تورمالین را «مغناطیس سیلان» می نامیدند، زیرا به دلیل خواص پیروالکتریکی می توانست خاکستر داغ را جذب و سپس دفع کند. گونه ها. گونه های رایج: گونه های شورل: سیاه مایل به قهوه ای تا سیاه - اسکورل، گونه دراویت: از ناحیه Drave در Carinthia زرد تیره تا سیاه مایل به قهوه ای - دراویت، گونه Elbaite: نام خود را از جزیره البا در ایتالیا گرفته است قرمز یا صورتی مایل به قرمز - انواع روبلیت، آبی روشن تا سبز مایل به آبی - انواع indicolite (از نیل)، سبز-واردلیت یا زمرد، بی رنگ - انواع آکرویت (از یونانی "άχρωμος" به معنی "بی رنگ"). اسکورل: رایج ترین گونه تورمالین، اسکورل، آهن سدیم (دو ظرفیتی) عضو انتهایی گروه است. ممکن است ۹۵ درصد یا بیشتر از کل تو
رمالین موجود در طبیعت را تشکیل دهد. تاریخچه اولیه اسکورل معدنی نشان می دهد که نام «شورل» قبل از سال ۱۴۰۰ مورد استفاده بوده است، زیرا روستایی که امروزه به نام «زشورلاو» (در زاکسن، آلمان) شناخته می شود، «شورل» (یا انواع کوچک این نام) نامیده می شد. روستای نزدیک یک معدن قلع داشت که در آن علاوه بر کاسیتریت، تورمالین سیاه نیز یافت شد. اولین توصیف اسکورل با نام «شورل» و پیدایش آن (معادن مختلف قلع در کوه های سنگ معدن) توسط یوهانس ماتزیوس (۱۵۰۴–۱۵۶۵) در سال ۱۵۶۲ با عنوان «Sarepta oder Bergpostill» نوشته شد. تا حدود سال ۱۶۰۰، نام های اضافی در زبان آلمانی "Schurel", "Schörle" و "Schurl" بود. در آغاز قرن ۱۸، نام Schörl عمدتاً در منطقه آلمانی زبان استفاده می شد. در زبان انگلیسی، نام های شورل و شیرل در قرن هجدهم استفاده می شد. در قرن نوزدهم نام های معمولی اسکورل، شورل، اسکورل و تورمالین آهن، کلمات انگلیسی مورد استفاده برای این ماده معدنی بودند. دراویت: دراویت که به آن تورمالین قهوه ای نیز می گویند، عضو انتهایی تورمالین غنی از منیزیم سدیم است. در مقایسه یووایت یک تورمالین کلسیم منیزیم است. دراویت با دیگر اعضای تورمالین، از
جمله اسکورل و البیت، مجموعه های متعددی را تشکیل می دهد. نام دراویت برای اولین بار توسط گوستاو تچرماک (۱۸۳۶–۱۹۲۷)، پروفسور کانی شناسی و سنگ شناسی در دانشگاه وین، در کتاب Lehrbuch der Mineralogie (منتشر شده در ۱۸۸۴) برای غنی از منیزیم (و غنی از سدیم) استفاده شد. تورمالین از روستای Dobrova در نزدیکی Unterdrauburg در منطقه رودخانه دراوا، Carinthia، امپراتوری اتریش-مجارستان است. امروزه این محله تورمالین (نوع محل برای دراویت) در Dobrova (نزدیک Dravograd)، بخشی از جمهوری اسلوونی است. Tschermak نام این تورمالین را دراویت گذاشت، برای منطقه رودخانه دراوا، که ناحیه ای در امتداد رودخانه دراوا (به آلمانی: Drau، به لاتین: Drave) در اتریش و اسلوونی است. ترکیب شیمیایی که توسط Tschermak در سال ۱۸۸۴ برای این دراویت ارائه شد تقریباً با فرمول NaMg3(Al,Mg)6B3Si6O27(OH) مطابقت دارد که با فرمول عضو انتهایی دراویت مطابقت خوبی دارد (به جز محتوای OH) که امروزه شناخته می شود. انواع دراویت شامل دراویت کروم سبز تیره و دراویت وانادیم است. البیت: یک البیت لیتیم-تورمالین یکی از سه کانی پگماتیتی از Utö، سوئد بود که در آن عنصر قلیایی جدید لیت
یم (Li) در سال ۱۸۱۸ توسط یوهان آگوست آرفودسون برای اولین بار تعیین شد. جزیره البا، ایتالیا، یکی از اولین مناطقی بود که لی-تورمالین های رنگی و بی رنگ به طور گسترده مورد تجزیه و تحلیل شیمیایی قرار گرفتند. در سال ۱۸۵۰ کارل فردریش آگوست راملسبرگ برای اولین بار فلوئور (F) را در تورمالین توصیف کرد. در سال ۱۸۷۰ او ثابت کرد که تمام انواع تورمالین حاوی آب شیمیایی هستند. در سال ۱۸۸۹ شریتزر جایگزینی (OH) توسط F در لی تورمالین قرمز را از Sušice، جمهوری چک پیشنهاد کرد. در سال ۱۹۱۴ ولادیمیر ورنادسکی نام Elbait را برای تورمالین غنی از لیتیوم، سدیم و آلومینیوم از جزیره البا ایتالیا با فرمول ساده شده (Li,Na)HAl6B2Si4O21 پیشنهاد کرد. به احتمال زیاد نوع ماده برای البیت در، Campo nell'elba , جزیره Elba، استان لیورنو، توسکانی، ایتالیا یافت شده است. در سال ۱۹۳۳ وینچل فرمول به روز شده ای را برای البیت منتشر کرد، H8Na2Li3Al3B6Al12Si12O62، که معمولاً تا به امروز به عنوان Na(Li1.5Al1.5)Al6(BO3)3[Si6O18](OH)3(OH) استفاده می شود. اولین تعیین ساختار کریستالی تورمالین غنی از لیتیم در سال ۱۹۷۲ توسط دانی و بارتون منتشر شد که بر روی یک البیت
صورتی از شهرستان سن دیگو، کالیفرنیا، ایالات متحده انجام شد. مشخصات فیزیکی. ساختار کریستالی: تورمالین یک سیکلوسیلیکات حلقه شش عضوی است که دارای سیستم بلوری مثلثی است. این بلورهای منشوری و ستونی دراز، باریک تا ضخیم که معمولاً مقطع مثلثی دارند و اغلب با صورت های مخطط منحنی هستند، دیده می شود. سبک ختم در انتهای کریستال ها گاهی اوقات نامتقارن است که همومورفیسم نامیده می شود. بلورهای منشوری کوچک و باریک در گرانیت ریزدانه ای به نام آپلیت رایج هستند که اغلب الگوهای دیزی مانند شعاعی را تشکیل می دهند. تورمالین با منشورهای سه طرفه آن متمایز می شود. هیچ کانی رایج دیگری سه ضلع ندارد. صورت منشورها اغلب دارای خطوط عمودی سنگینی هستند که یک جلوه مثلثی گرد ایجاد می کنند. تورمالین به ندرت کاملاً هدرال است. یک استثناء تورمالین دراویت خوب Yinnietharra در غرب استرالیا بود. این ذخایر در دهه ۱۹۷۰ کشف شد، اما اکنون تمام شده است. همه بلورهای هم شکل پیزوالکتریک هستند و اغلب پیرو الکتریک نیز هستند. رنگ: تورمالین رنگ های متنوعی دارد. تورمالین های غنی از آهن معمولاً سیاه تا آبی مایل به سیاه تا قهوه ای تیره هستند، در حالی که انواع غنی از
منیزیم قهوه ای تا زرد هستند و تورمالین های غنی از لیتیوم تقریباً هر رنگی دارند: آبی، سبز، قرمز، زرد، صورتی و غیره. کریستال های دو رنگ و چند رنگ رایج هستند که منعکس کننده تغییرات شیمی سیال در طول تبلور هستند. کریستال ها ممکن است در یک انتها سبز و در انتهای دیگر صورتی، یا از بیرون سبز و در داخل صورتی باشند. این نوع تورمالین هندوانه نامیده می شود و در جواهرات بسیار ارزشمند است. یک نمونه عالی از جواهرات تورمالین هندوانه یک قطعه سنجاق سینه (۱۹۶۹، طلا، تورمالین هندوانه، الماس) توسط اندرو گریما (بریتانیایی، متولد ایتالیا، ۱۹۲۱–۲۰۰۷)، در مجموعه کیمبرلی کلسترمن و در موزه هنر سینسینتی به نمایش گذاشته شده است. مغناطیس: اسکورل سیاه مات و تسیلایزیت زرد گونه های تورمالین بی رنگ هستند که به ترتیب به دلیل غلظت بالای آهن و منگنز، حساسیت مغناطیسی بالایی دارند. بیشتر تورمالین های با کیفیت جواهر از گونه های البیت هستند. تورمالین های البیت آلوکروماتیک هستند و بیشتر رنگ و حساسیت مغناطیسی خود را از اسکرل (که آهن می دهد) و تسیلایزیت (که منگنز می دهد) به دست می آورند. بهبودبخشی: برخی از سنگ های تورمالین، به ویژه سنگ های صورتی تا قرمز
، با عملیات حرارتی تغییر می یابند تا رنگ خود را بهبود بخشند. سنگ های قرمز بیش از حد تیره را می توان با عملیات حرارتی دقیق روشن کرد. رنگ صورتی در سنگ های تقریباً بی رنگ تا صورتی کم رنگ حاوی منگنز را می توان با تابش پرتوهای گاما یا پرتوهای الکترونی تا حد زیادی افزایش داد.
توریانیت با از مجموعه کانی هاست و دارای رادیو اکتیویته شدید است. از نظر ترکیب شیمیایی به این نام خوانده می شود. محلول در NO3H , H2SO۴ ٪ ThO۲:۱۰۰ انکلوزیونهای ثابت: UO2,UO3,U۳O۸ برای اولین بار در سریلانکا کشف شد و از نظر شکل بلور: هگزائدر - اکتائدر، رنگ: قهوه ای - سیاه، شفافیت: کدر(اپاک)، شکستگی: صدفی - نامساوی، جلا: نیمه فلزی - رزینی، رخ: ناکامل، سیستم تبلور: مکعبی و در رده بندی اکسید است و منشأ تشکیل آن پگماتیت ها - کربناتیت ها - آبرفت ها است. همایند کانی شناسی (پارانژ) آن اورانینیت- آپاتیت- مونازیت- زیرکن و غیره است ، از نظر ژیزمان بلوری - قلوه سنگی تقریباََ کمیاب است و بیشتر در آبرفت های سری لانکا، ماداگاسکار و روسیه یافت می شود.
توریت با از مجموعه کانی هاست و رادیو اکتیویته کامل در ادخال های آن نشان می دهد از ترکیب آن گرفته شده است محلول در HCl ThO2: 81.42% SiO۲: ۱۸٫۵۸٪ و ادخال های Fe DDD Ca - P - Al -Ti از نظر شکل بلور: پیرامیدال - منشوری، رنگ: سبز روشن تا سبز تیره، شفافیت: نیمه شفاف، شکستگی: صدفی، جلا: شیشه ای - چرب، رخ: ناقص- مطابق با سطح، سیستم تبلور: تتراگونال و در رده بندی سیلیکات است همچنین خاصیت مغناطیسی ندارد و منشأ تشکیل آن ماگمایی- پگماتیتی- آبرفتی است. همایند کانی شناسی (پارانژ) آن سختی، انحلال در HCl و اشعه X و واکنش های شیمیائیگزنوتیم - زیرکن- فلئوریت- مگنتیت- زیرکن است ، از نظر ژیزمان بلوری - آگرگات توده ای - دانه ای - بلورهای اشباع - بلوکی کمیاب است و بیشتر در نروژ، آمریکا، URSS، در آبرفتهای نیجریه، زئیر، استرالیا و ژاپن یافت می شود.
تورینژیت با از مجموعه کانی هاست و از نام Thuringe در آلمان غربی مشتق شده است. ذوب می شود و یک شیشه مگنتیک سیاه می دهد - به راحتی در اسیدها حل می شود. ترکیب شیمیایی پیچیده و متغیر برای اولین بار در چک اسلواکی کشف شد و از نظر شکل بلور: فلسی، رنگ: سبز زیتونی تا قهوه ای تیره، شفافیت: نیمه شفاف، جلا: مات - صدفی، رخ: عالی، سیستم تبلور: مونوکلینیک و در رده بندی سیلیکات است و منشأ تشکیل آن دگرگونی - رسوبی است. همایند کانی شناسی (پارانژ) آن کرومیت- سیدریت- لیمونیت- مگنتیت است کاربرد آن: کانسار آهن، از نظر ژیزمان فلسی - توده ای تقریباْ کمیاب است و بیشتر در آلمان شرقی، چک اسلواکی، اطریش و آمریکا یافت می شود.
توگتوپیت با از مجموعه کانی هاست و لومینسانس قرمز تیره از خود نشان می دهد. از نام محل توگتوپ (Tugtup) در گروئنلند گرفته شده است. پیچیده برای اولین بار در گروئنلند کشف شد و از نظر شکل بلور: نامنظم، رنگ: سفید - صورتی تا قرمز - آبی سبز، شفافیت: شفاف - نیمه شفاف، شکستگی: نامنظم، جلا: شیشه ای، رخ: ناقص - مطابق با سطح، سیستم تبلور: کوادراتیک و در رده بندی سیلیکات است همچنین خاصیت مغناطیسی ندارد و منشأ تشکیل آن هیدروترمال است. همایند کانی شناسی (پارانژ) آن - آنالسیم- ناترولیت- نفلین- آلبیت است ، از نظر ژیزمان آگرگات توده ای کمیاب است و بیشتر در گروئنلند و URSS یافت می شود.
تولیت با از مجموعه کانی هاست و لومینسانس قهوه ای تیره دارد از واژه تولوس اخذ شده است نا محلول در اسیدها و دارای تخلخل های توده ای سیاه رنگ است. CaO:24.69% Al2O۳:۳۳٫۶۶٪ SiO۲:۳۹٫۶۸٪ H2O:۱٫۹۷٪ و ادخال های Fe,Mn,Cr,Ti,K,Na,V تولیت) برای اولین بار در نروژ کشف شد و از نظر شکل بلور: منشوری، رنگ: آبی - خاکستری سیاه - قرمز - قهوه ای (شبیه تولیت) - صورتی (شبیه، شفافیت: شفاف - نیمه کدر- غیر شفاف، شکستگی: نامنظم، جلا: شیشه ای - صدفی، رخ: ضعیف - مطابق با سطح، سیستم تبلور: ارترومبیک و در رده بندی سیلیکات است همچنین خاصیت مغناطیسی ندارد و منشأ تشکیل آن دگرگونی مجاورتی است. همایند کانی شناسی (پارانژ) آن خواص نوری - واکنش های شیمیایی-اشعه Xپامپله ایت- آمفیبول- اپیدوت- وزوویانیت- کوارتز- گارنت است ، از نظر ژیزمان بلوری - آگرگات شعاعی - فشرده کمیاب است و بیشتر به طور محلی در نروژ، روسیه، آمریکا، نامبیا، استرالیا و گروئنلند یافت می شود.
تیتانیت با از مجموعه کانی هاست و از عنصر تیتان و ترکیب شیمیایی اش گرفته شده است. محلول در HF و H2SO4 CaO:۲۸٫۶٪ TiO۲:۴۰٫۸٪ SiO۲:۳۰٫۶٪ و ادخال های Ce , Y , Al , Fe برای اولین بار در سوئیس کشف شد و از نظر شکل بلور: قرصی شکل - منشوری - ماکله، رنگ: سفید - زرد قهوه ای - متمایل به قرمز - متمایل به سبز، شفافیت: شفاف - نیمه شفاف، شکستگی: صدفی - ناقص، جلا: شیشه ای - چرب - الماسی، رخ: کامل- مطابق با سطح، سیستم تبلور: مونوکلینیک و در رده بندی سیلیکات است همچنین خاصیت مغناطیسی ندارد و منشأ تشکیل آن ماگمایی - هیدروترمال - دگرگونی است. همایند کانی شناسی (پارانژ) آن واکنش های شیمیایی و سختی اکسینیت- فلدسپات ها- کلریت- روتیل- آلبیت- کوارتز است ، از نظر ژیزمان بلوری - آگرگات دانه ای - توده ای - شعاعی کمیاب است و بیشتر در آلمان غربی، سوئیس، اطریش، ایتالیا، URSS، نروژ، سوئد، کانادا، آمریکا یافت می شود.
تیرولیت با از مجموعه کانی هاست و قابل انعطاف، با قابلیت هدایت الکتریسیته و محلول در اسیدها. در اثر حرارت رنگ آن می پردودراثرذوب بوئی مانند سیر دارد. با آب مقطر شسته و تمیز می شود. از کلمه Tyrol (اتریش) مشتق شده است. محلول در اسیدها، در اثر حرارت رنگ آن می پرد و دراثرذوب بوئی مانند سیردارد. با آب مقطر شسته و تمیز می شود. CaO:۷٫۱۲٪ CuO:۳۶٫۳۲٪ As2O۵:۳۹٫۳۹٪ H2O:۱۷٫۱۷٪ برای اولین بار در چک اسلواکی کشف شد و از نظر شکل بلور: پهن و کوتاه - فلسی، رنگ: سبز روشن - سبز متمایل به آبی - خاکستری - آبی، شفافیت: نیمه شفاف، جلا: شیشه ای - صدفی، رخ: کامل - مطابق باسطح، سیستم تبلور: ارترومبیک و در رده بندی آرسنیات است و منشأ تشکیل آن ثانوی است. همایند کانی شناسی (پارانژ) آن - لانژیت- بروکانتیت- کالکوفیلیت- مالاکیت و غیره است. ، از نظر ژیزمان بلورهای کوچک - تجمع ورقه ای ریز و بادبزنی - قشری - تجمع خوشه ای تقریباً کمیاب است و بیشتر در آلمان شرقی و غربی، اسپانیا، چک اسلواکی و آمریکا یافت می شود.
تیویامونیت با Ca(UO2)2V2O8·(5-8)H2O از مجموعه کانی هاست و دارای لومینسانس گاهی زرد متمایل به سبز-دارای رادیواکتیویته قوی از نام ژیزمان Tyuya Muyum در ترکستان گرفته شده است. برای اولین بار در آمریکا کشف شد و از نظر شکل بلور: پهن و کوتاه - فلسی، رنگ: زرد با انعکاس نارنجی یا سبز، شفافیت: غیر شفاف - شفاف، جلا: صدفی - الماسی، رخ: عالی، سیستم تبلور: ارترومبیک و در رده بندی وانادات است و منشأ تشکیل آن ثانوی است. کاربرد آن: کانسار اورانیوم (U) و وانادیوم (V)، از نظر ژیزمان بلوری - آگرگاتهای فلسی و خاکی یافت می شود.
جیمسونیت با ، که نام آن از کانی شناس اسکاتلندی، رابرت جیمسون، گرفته شده است، در گروه کانی های سولفور قرار دارد. این کانی در اسید نیتریک و اسید کلریدریک گرم حل می شود، در شعله گاز ذوب می گردد و برای شستشو از آب استفاده می شود. ویژگی های شیمیایی و بلورشناسی ترکیب شیمیایی جیمسونیت شامل ۴۰.۱۶٪ سرب (Pb)، ۲.۷۱٪ آهن (Fe)، ۳۵.۳۹٪ آنتیموان (Sb) و ۲۱.۷۴٪ گوگرد (S) است و ممکن است حاوی انکلوزیون هایی از روی (Zn)، مس (Cu)، بیسموت (Bi) و نقره (Ag) نیز باشد. از نظر بلورشناسی، این کانی دارای دستگاه تبلور تک شبب است و به شکل منشورهای طویل با شیارهای طولی، توده ای، رشته ای و با ماکل های فراوان دیده می شود. رنگ آن سربی با پدیده رنگین کمانی است و جلایی فلزی و شفافیتی کدر دارد. رخ آن کامل و شکستگی آن نامنظم است. کانی های مشابه و همایند. جیمسونیت با کانی هایی مانند برتیئریت، پلاژیونیت و بولانژریت شباهت دارد اما از طریق واکنش های شیمیایی و تحلیل با اشعه X از آن ها متمایز می شود. همایندهای کانی شناسی (پارانژ) آن شامل برتیئریت، پلاژیونیت، استیبین، بولانژریت و اسفالریت است. کاربرد و پراکندگی. این کانی به عنوان کانسار سرب (Pb) و آنتیمو
ان (Sb) کاربرد دارد. از نظر ژیزمان، به صورت بلوری، تجمع دانه ای، رشته ای و شعاعی یافت می شود و نسبتاً کمیاب است. جیمسونیت برای نخستین بار در چکسلواکی سابق کشف شد، جایی که بلورهایی به طول ۲۰ سانتی متر نیز از آن به دست آمده است. امروزه این کانی در کشورهای دیگری مانند آلمان، سوئد، بولیوی، ایالات متحده آمریکا، مکزیک، رومانی، استرالیا و ژاپن نیز یافت می شود.
سولفات با از مجموعه کانی هاست و سفید از نظر شکل بلور: ثانوی - درژیزمان های زغال سنگ و گازهای آتشفشانی، رنگ: پهن و کوتاه - سوزنی - اکتائدر، شفافیت: صدفی، شکستگی: شیشه ای، جلا: کامل - مطابق باسطح، رخ: سولفات، سیستم تبلور: چرمیژیت و در رده بندی مکعبی است همچنین خاصیت مغناطیسی شفاف کاربرد آن: چک اسلواکی، از نظر ژیزمان محلول در آب، با مزه متمایل به شیرین. در شعله ذوب می شود و آمونیاک متصاعد می نماید. با الکل تمیز می شود. کانی مشابه آن میرابیلیت است که از نظر رخ از آن متمایز می شود. از نام محلی چرمنیکی Cermniky در چک اسلواکی مشتق شده است. یافت می شود.
چشم ببری نوعی از سنگ های قیمتی است. چشم ببری معمولاً یک سنگ دگرگونی با رنگ های طلایی و قرمز و قهوه ای و جلایی ابریشمی است که در آن اثری معروف به اثر چشم گربه دیده می شود. چشم ببری یک نوع کوارتز با درخشندگی متغیر با ادخال های فیبری یا رشته ای (به ویژه کروسیدولیت) است. این سنگ در مقابل گرما تغییر می کند. چشم ببری دارای سختی ۷ می باشد. بیشتر چشم ببری ها در آفریقای جنوبی استخراج شده اند اما همچنین در استرالیا، برزیل، میانمار، هند، نامیبیا، سری لانکا و ایالات متحده نیز یافت می شوند. انواع سبز- خاکستری این سنگ ها کوارتز چشم گربه ای نامیده می شوند. انواع قهوه ای تیره این سنگ چشم گاوی نامیده می شوند. نوع کاملاً سیلیسی شده و آبی رنگ سنگ چشم ببری نیز وجود دارد که چشم شاهین نامیده می شود. سنگ چشم ببری به شکل نتراشیده، صیقلی شده و به صورت زنجیر در بازار یافت می شود. سنگ چشم ببری نخستین بار در آفریقای جنوبی شناسایی شده است. ترکیب شیمیایی آن شامل حدود ۲۳٫۴۱٪ اکسید منیزیم، ۴۱٫۷۱٪ اکسید آهن و ۳۴٫۸۸٪ سیلیس است و نسبت منیزیم به آهن آن تقریباً ۱ به ۱ می باشد (وابسته به سری ایزومورف فورستریت–تافایالیت). بلورها در دمای کمتر از ۵۷
۳ درجه سانتی گراد در دستگاه هگزاگونال متبلور می شوند و شکل آن ها منشوری و بی پیرامیدال است. رنگ معمول این کانی قهوه ای مایل به سبز یا قهوه ای است، جلای آن شیشه ای تا صدفی، شکستگی اش صدفی یا تراشه ای، و رخ آن ناقص و مطابق با سطح بلور است. این کانی شفافیت غیرشفاف تا نیمه کدر دارد، خاصیت مغناطیسی ندارد و منشأ تشکیل آن می تواند ماگمایی، پگماتیتی، هیدروترمال، دگرگونی یا به صورت رگه های تیپ باشد. همراهی معدنی (پارانژ) آن شامل آپاتیت، پولوسیت، بریل، توپاز، فناکیت، فلدسپات ها، میکاها، آمفیبول ها و پیروکسن هاست. این کانی به صورت بلوری، آگرگات دانه ای یا توده ای کمیاب است و در کشورهایی چون آفریقای جنوبی، هند، مکزیک، استرالیا و آمریکا یافت می شود. سنگ چشم ببری از دگرسانی کانی الیافی آبی رنگ کریوسیدولیت (حاوی آهن و سدیم) به وجود می آید. این فرایند با نفوذ بلورهای کوارتز در میان الیاف کریوسیدولیت آغاز می شود و در پایان، دو نوع سنگ حاصل می شود: «چشم عقاب» (آبی رنگ) و «چشم ببر» (قهوه ای مایل به طلایی). این سنگ معمولاً دارای خطوط راه راه طلایی و قهوه ای است که با تغییر زاویه دید، تغییر رنگ می دهد؛ در برخی نمونه ها رگه هایی ا
ز رنگ قرمز یا آبی نیز دیده می شود. سختی چشم ببر ۷ در مقیاس موس است و به راحتی می تواند شیشه را خط بیندازد. یکی از ویژگی های مهم آن «اثر چشم گربه» است که با جابه جایی نور بر روی سطح سنگ، نوار یا نقطهٔ نورانی روی آن حرکت می کند. در باورهای عامیانه، همراه داشتن این سنگ به صورت زیورآلات باعث خوش اقبالی و محافظت در برابر بلا دانسته می شود و به همین دلیل استفاده از آن به ویژه در قالب دستبند یا گردنبند، به خصوص میان نوجوانان، رواج دارد.
داتولیت با از مجموعه کانی هاست و از واژه یونانی Dateomai یعنی تقسیم کننده و lithos گرفته شده است. به طور بخشی در HCl , HNO۳ وH2SO۴ حل می شود CaO:۳۴٫۹۹٪ B2O۳:۲۱٫۷۸٪ SiO۲:۳۷٫۶۳٪ H2O:۵٫۶٪ برای اولین بار در آمریکا کشف شد و از نظر شکل بلور: پلاکی - منشوری، رنگ: سفید - خاکستری - متمایل به زرد، شفافیت: شفاف - نیمه شفاف، شکستگی: صدفی - نامنظم، جلا: شیشه ای - چرب، رخ: ناقص، سیستم تبلور: مونوکلینیک و در رده بندی سیلیکات است همچنین خاصیت مغناطیسی ندارد و منشأ تشکیل آن هیدروترمال - بعد از آتشفشانی است. همایند کانی شناسی (پارانژ) آن سختی - چگالی - انحلال در اسیدهاکولمانیت - دنبوریت- زئولیت ها- کلسیت- پرهنیت و غیره است ، از نظر ژیزمان بلوری - آگرگات توده ای - دانه ای - شعاعی کمیاب است و بیشتر در آلمان غربی، ایتالیا، انگلستان، نروژ، سوئد، آمریکا یافت می شود.
دانبوریت با از مجموعه کانی هاست و لومینسانس سیاه کامل تا سیاه تیره دارد. در منطقه دنبوری آمریکا کشف شده است. محلول در اسیدها - رنگ شعله را قرمز می کند. CaO:۲۲٫۸٪ B2O۳:۲۸٫۴٪ SiO۲:۴۸٫۸٪ برای اولین بار در مکزیک کشف شد و از نظر شکل بلور: منشوری، رنگ: بی رنگ - سیاه - جواهری - قهوه ای - خاکستری، شفافیت: شفاف - نیمه کدر، شکستگی: صدفی - نامنظم، جلا: شیشه ای - چرب، رخ: ناقص- مطابق با سطح، سیستم تبلور: رمبوئدریک و در رده بندی سیلیکات است همچنین خاصیت مغناطیسی ندارد و منشأ تشکیل آن هیدروترمال - رگه های تیپ آلپی - پگماتیتی - آبرفتی است. همایند کانی شناسی (پارانژ) آن سختی - چگالی - واکنش هایشیمیایی - اشعه Xداتولیت - توپاز- آلبیت- بریل- فناکیت است ، از نظر ژیزمان بلوری - آگرگات متراکم - شعاعی - رشته ای کمیاب است و بیشتر در آلمان غربی وشرقی، اطریش، روسیه، برزیل، زئیر، تانزانیا، هند، زیمبابوه یافت می شود.
دانموریت با از مجموعه کانی هاست و از نام محل کشف آن دانمورا Dannemora اخذ شده است. نامحلول در اسیدها متغیر و پیچیده برای اولین بار در چک اسلواکی کشف شد و از نظر شکل بلور: قرصی شکل - ماکله - رشته ای، رنگ: روشن - خاکستری تیره - قهوه ای - خاکستری، شفافیت: غیر شفاف - نیمه کدر، جلا: شیشه ای، رخ: کامل- مطابق با سطح، سیستم تبلور: مونوکلینیک و در رده بندی سیلیکات است همچنین خاصیت مغناطیسی ندارد و منشأ تشکیل آن دگرگونی مجاورتی است. همایند کانی شناسی (پارانژ) آن - ایلوائیت- آدولار- گارنت و غیره است ، از نظر ژیزمان بلوری - خوشه جواهری کمیاب است و بیشتر در چک اسلواکی، سوئد، رومانی، روسیه و هند یافت می شود.
داوسونیت با از مجموعه کانی هاست و از نام یک زمین شناس کانادایی J.W.Dawson گرفته شده است. Na2O:۲۱٫۵۳٪ Al2O۳:۳۵٫۱۴٪ CO۲:۳۰٫۵۶٪ H2O:۱۲٫۵۱٪ برای اولین بار در کانادا کشف شد و از نظر شکل بلور: سوزنی - ورقه های نازک و بلند، رنگ: سفید، شفافیت: نیمه شفاف، جلا: ابریشمی - شیشه ای، رخ: خوب، سیستم تبلور: ارترومبیک است و منشأ تشکیل آن هیدروترمال است. همایند کانی شناسی (پارانژ) آن - کلسیت- دولومیت- پیریت است. ، از نظر ژیزمان بلوری - اگرگاتهای پنجره ای گرد تقریباً کمیاب است و بیشتر در ایتالیا، اطریش، آلبانی، کانادا، تانزانیا یافت می شود.
دراویت با از مجموعه کانی هاست و از رودخانه دراو (در اتریش) اخذ شده. در اسیدها نامحلول است. ترکیب شیمیایی بسیار متغیر با انکلوزیون های مهمFe3+, Mn , Ca و گاه حتی Cr , Ti , V , Li و غیره برای اولین بار در یوگسلاوی کشف شد و از نظر شکل بلور: خورشید تورمالین - منشوری - آسیکولار، رنگ: قهوه ای - قهوه ای تیره - قهوه ای روشن - به ندرت سبز - سفید و خاکستری-آبی، شفافیت: شفاف - نیمه شفاف - غیر شفاف، شکستگی: صدفی - نامنظم، جلا: شیشه ای، رخ: ناکامل - مطابق با سطح، سیستم تبلور: رمبوئدریک و در رده بندی سیلیکات است و منشأ تشکیل آن ماگمائی - پگماتیتی - دگرگونی - رگه های تیپ آلپی است. همایند کانی شناسی (پارانژ) آن مشابه تورمالینآمفیبول-آکتینوت-ریه بکیت-بریل -آندالوزیت- ارتوز- آپاتیت- کوارتز- بریل- توپاز است ، از نظر ژیزمان بلوری - آگرگات متراکم - شعاعی - رشته ای کمیاب است و بیشتر در اطریش، آمریکا، روسیه، آلمان شرقی و کنیا یافت می شود.
دسکلویزیت با از مجموعه کانی هاست و دارای شکستگی ناصاف است. از نام یک کانی شناس فرانسوی است. A.L.O.L.DesCloizeaux گرفته شده است. PbO:۵۵٫۳۰٪ ZnO:۱۰٫۰۸٪ CuO:۹٫۸۶٪ V2O۵:۲۲٫۵۳٪ H2O:۲٫۲۳٪ برای اولین بار در نامیبی کشف شد و از نظر شکل بلور: منشوری - پهن و کوتاه، رنگ: قرمز نارنجی - قهوه ای - قهوه ای سیاه - سبز، شفافیت: شفاف - غیر شفاف، شکستگی: ناصاف، جلا: چرب - الماسی، رخ: ندارد، سیستم تبلور: ارترومبیک و در رده بندی وانادات است و منشأ تشکیل آن ثانوی - ناحیه اکسیداسیون است. همایند کانی شناسی (پارانژ) آن مترامیت- کروزیت- فیرومورفیت- وانادینیت است. ، از نظر ژیزمان بلور- اگرگات بلوری تقریباً کمیاب است و بیشتر در آلمان غربی، زامبیا، آمریکا یافت می شود.
دل وکسیت با از مجموعه کانی هاست و درآب می جوشد و از هم می پاشد. ازنام شیمیدان J.S.Delvaux de Feuffe گرفته شده است. درآب می جوشد و از هم می پاشد. Fe2O۳:۴۹٫۷۹٪ P2O۵:۲۲٫۱۳٪ H2O:۲۸٫۰۸٪ برای اولین بار در روسیه کشف شد و از نظر شکل بلور: ناشناخته، رنگ: قهوه ای - زرد قهوه ای - قهوه ای قرمز -قهوه ای تیره، شفافیت: غیر شفاف، شکستگی: صدفی، جلا: شیشه ای - چرب، رخ: ندارد، سیستم تبلور: ناشناخته و در رده بندی فسفات است و منشأ تشکیل آن ثانوی است. همایند کانی شناسی (پارانژ) آن - لیمونیت- هماتیت و غیره است. ، از نظر ژیزمان کنکرسیون - استالاگتیتی - پوسته ای یا قشری - توده ای تقریباْ کمیاب است و بیشتر در بلژیک، چک اسلواکی، آلمان، اطریش و روسیه یافت می شود.
دمانتوئید با از مجموعه کانی هاست و خواص فیزیکی و شیمیایی دمانتوئید شبیه گرونا و آندرادیت است نام آن از جلای الماسی شدیدش گرفته شده است. گاه حاوی Ti می باشد. (Schorlomite) متغیر - برای ایزومورف های مرتبه بالای آن عناصر Mg- Fe - Ca- Al- V -Cr -Zr -Ti -Mn - Y در کانیها به صورت اولیه یافت می شوند. برای اولین بار در ایتالیا کشف شد و از نظر شکل بلور: ورقه ها و لایه های بلند و خطوط موازی آشکار، رنگ: سبز زیبا، شفافیت: شفاف، جلا: الماسی و در رده بندی سیلیکات است و منشأ تشکیل آن ماگمای اولترابازیک - آبرفتها است. کاربرد آن: به عنوان سنگ ظریف در تزئینات به کار می رود.، از نظر ژیزمان کمیاب است و بیشتر در روسیه (اورال)، چک اسلواکی، آلمان شرقی (ساکس)، ایتالیا، تانزانیا و زئیر یافت می شود. نمونه این کانی و گوهر در ایران نیز وجود دارد اما به دلیل شرایط زمین شناسی و تکتونیکی دارای ترک های داخلی است، که از کیفیت آن می کاهد.