Payamvdn/NorthPersian_fa_wiki huggingface dataset:
نی است. مرحله ۳: فرایند تولید ویفر سیلیکون. شمشال یا میله سیلیکون که در مرحله قبل به دست آمد به دستگاه برش منتقل می شود و به شکل لایه های نازکی موسوم به ویفر برش می خورد. برای بریدن هر چه دقیق تر شمشال ها از تیغه الماسی استفاده می کنند. ضخامت هر ویفر عموماً حدود ۰٫۵ میلی متر است اما بسته به کاربردهای مختلف ممکن است کمتر یا بیشتر نیز باشد. لبه ها و سطح ویفر پس از برش، هنوز تیز و ناهموار است، لذا باید صاف و صیقلی شود. سپس به ویفر صیقل خورده اسید نیتریک، اسید هیدروفلوریک و اسید استیک می خورانند تا جلایش بیشتر شود. صاف کاری. شاید در نگاه نخست، لبه ها و سطح ویفر صاف به نظر برسد، اما در واقع ناهمواری های ریزی دارد که همان ها نیز باید ساییده و صاف شوند. برای این منظور ویفرها را در محیط خلأ قرار می دهند و سپس ناهمواری های آن را می سابند. این کار با ظرافت انجام می شود تا ویفر آسیب نبیند. صیقل کاری. پس از ساییدن و صاف سازی سطح ویفر باید آن را صیقل داد تا مثل آینه براق شود. صیقل کاری، ناهمواری های ریز سطح ویفر سیلیکونی را رفع می کند. برای این کار، هم از مواد شیمیایی و هم از پَدهای مخصوص صیقل کاری استفاده می کنند. ویفر ث
ابت می ماند و پَدها به آرامی روی سطح ویفر مماس می شوند و پایین و بالا می روند تا سطح ویفر کاملاً صاف و براق شود. صیقل کاری ویفر مهم است زیرا کوچک ترین ناهمواری ممکن است رسانایی ویفر سیلیکونی را مختل کند. صیقل کاری از بروز هرگونه تداخلی که ممکن است مانع جریان یافتن برق در مدارها شود، جلوگیری می کند. تمیزکاری. ویفرها نباید لک و آلودگی داشته باشند. تمیزکاریِ سطح ویفر کاری پرزحمت اما ضروری است تا اجزای تراشه درست کار کنند. تمیزکاری ویفرها درون اتاق ها و با کمک تجهیزات بسیار تمیز و محافظت شده انجام می شود تا حتی الامکان هیچ ذره و غباری روی ویفرها ننشیند. حتی ریزترین ذرات گرد و غبار نیز ممکن است به اجزای الکترونیکی تراشه آسیب بزند. مرحله ۴: آزمایش ویفر. پس از تولید ویفر سیلیکون، باید از صحت کار آن ها مطمئن شد. برای آزمایش درستی ویفرها آن ها را در شرایط واقعی می آزمایند و برای مثال به آن ها ولتاژهای الکتریکی زیادی اعمال می کنند یا در معرض دمای زیاد قرارشان می دهند.
مرور کلی بر انرژی های تجدیدپذیر در دوران باستان. از مشهورترین استفاده های تاریخی از انرژی تجدیدپذیر (در قالب روش ها و متدهای باستانی و سنتی) می توان به این موارد اشاره نمود: 1- آسیابهای آبی (چین و ایران باستان) 2- آسیابهای بادی در اروپا و آسیا (مانند آسیابهای بادی هلند و نشتیفان در ایران). نخستین طرح های کشف شده از آسیاب بادی متعلق به ایران و مربوط به سال های ۷۰۰ الی ۹۰۰ میلادی است 3- لنز آتش زنه ارشمیدس 4- سیستم سنتی سرمایش و تهویه ی مبتنی بر بادگیر 5- معماری های سنتی آگاه از فرآیندهای تبادل انرژی 6- فواره های مبتنی بر شیب گرانشی 7- استفاده از زیست توده دامی در خِشته های سوختی قدیم 8- کوره ها و تنورهای خورشیدی در چین، هند، مصر و ایران باستان 9- استفاده از انرژی خورشیدی در کاربردهای تبدیل فرآورده های سنتی کشاورزی (خشک کردن)، مهندسی سنتی خواص مواد (قوام دهی خورشیدی به سفال و سرامیک) و کاربردهای کهن بهداشتی و درمانی (ضدعفونی طبیعی) 10- هدایت دوربرد و کنترل ثقلی جریان آب در فناوری باستانی قنات برای انتقال و تامین آب 11- ترابری بار و مسافر مبتنی بر بادبان در رودخانه، دریا و اقیانوس 12- ترابری بار و مسافر مبتنی بر
شناخت جریان های آبی در رودخانه، دریا و اقیانوس 13- استفاده از رُستنی های تجدیدپذیر (مانند خار بیابان، ضایعات کشاورزی و شاخه های هرس شده) برای تولید نور و گرما 14- استفاده از روغن های تجدیدپذیر (گیاهی یا حیوانی) برای تولید نور و گرما 15- استفاده حداکثری و هوشمندانه از نور طبیعی آفتاب در روز و مهتاب در شب در معماری ابنیه به منظور کاربردهای روشنایی، تزئینی (کاشیکاری برّاق، آئینه کاری و ابزارزنی برای ایجاد سطح انعکاسی بر روی سطوح سنگ و آجر)، اعلان زمانی (ساعت آفتابی، هنگامه ظهر و هنگامه اذان و هنگامه تغییر فصل) و ... . تعریف انرژی. انرژی توانایی و قابلیت انجام کار از سوی انسان ها یا سایر اجسام است به کار مایه نیرو گفته می شود از دیدگاه علمی می توان انرژی را به این صورت تعریف کرد: انرژی میزان توانایی که در زمان معین یک کار مصرف می شود این تعریف را می توان با رابطهٔ زیر نشان داد، وقتی چیزهایی را از زمین برمی دارید یا دری را باز می کنید یا چیزی را می نویسید یا دوچرخه ای را سوار می شوید نیرو (انرژی) به کار برده اید اگر در بارهٔ مواردی که نیرو به کار برده اید کمی اندیشه کنید متوجه خواهید شد که بدون انرژی زندگی امکان
پذیر نخواهد بود آنوقت شما نسبت به مصرف آن آنقدر بی ملاحظه هستید…! داشتم می گفتم اگر خوب دقت کنید متوجه خواهید شد که در انجام کارهای بالا چیزی را می کشید یا می رانید به این کشش و رانش انرژی گفته می شود. حالا با تعریف نیرو و انرژی آشنا شدیم انرژی را می توان به صورت های مختلفی در طبیعت دید؛ که ماهیچه ای که خودمان از آن استفاده می کنیم و بدون آنکه آن را به وجود آوریم از آن استفاده می کنیم انرژِی باد، انرژی سوخت گیاهی، انرژِی زمین، انرژی هسته ای، انرژی هیدروژن، انرژِی تابشی و انرژِی صوتی و انرژِ های ترکیبی که می تواند ترکیب هر نیرویی با نیروهای دیگر باشد مثلاً هیبردی که ترکیبی از بنزیت و الکتریسیته است ویا گاز با بنزین باشد اگر انرژِ نبود ما نمی توانستیم حتی یک پر که خیلی سبک است را از روی زمین بلند کنیم. انرژی خورشیدی. در روزهای آفتابی فضای درون ساختمان گرم می شود. گرمای درون ساختمان ها ناشی از نفوذ انرژی تابشی خورشید از طریق شیشه پنجره ها مانند یک گلخانه عمل می کند و مانع از خارج شدن آن به بیرون می شود و اتاق را گرم می کند. همچنین انرژی خورشیدی دیوارها و بالا پشت بام را گرم می کند. به این گونه گرم شدن گرمایش غیر
مستقیم خورشید می گویند. وقتی مولد برقی (ژنراتور) به گردش در می آید انرژی الکتریسته تولید می شود؛ و برای گرداندن مولدها از بخارآب استفاده می شود؛ و انرژی گرمایی حاصل از سوزاندن سوخت های فسیلی می تواند آب را بجوشاند. به این ترتیب بخار آب تولید می شود؛ و برای این کار می توان از انرژی گرمایی خورشید استفاده کرد. سلول های خورشیدی انرژی را بدون اینکه نیازی به ماده ای با قطعات مکانیکی هزا داشته باشد مستقیماً به حرکت درمی آورد. سلول های خورشیدی بزرگی بر روی صفحات خورشیدی قرار می گیرد و می تواند انرژی زیادی را از خورشید جذب کند؛ و می توان از آن ها برای به کار انداختن وسایل استفاده کرد. سلول های خورشیدی برای مناطق محروم از انرژی برق کمک بسیاری می کند و می تواند انرژی برق تولید کند و با استفاده از این نیرو می تواند برق مورد نیاز خود را تأمین می کند. برای این کار مردمان محروم سلول های خورشیدی را بر روی بام خانه خود نصب می کنند. از سلول های خورشیدی در وسایلی مانند ماشین حساب استفاده می شود و در آینده و کمی هم در حالا ماشین هایی را اختراع کرده اند که با انرژی خورشیدی کار می کند.. خورشید بزرگترین منبع انرژی است و اگر نبود هم
ه مردمان جهان و جانوران و گیاهان از بین می رفتند. دمای سطح خورشید حدود ۱۰ هزار درجه سانتی گراد است که ۳ برابر نقطه ذوب فولاد است و خورشید در هر ثانیه ۷۷۰ میلیون تن هیدروژن می سوزاند. انرژی خورشیدی مشکلاتی هم دارد: مانند هنگام شب و روزهای ابری نمی توانند از انرژی خورشیدی استفاده کرد و ساخت باتری های خورشیدی پر هزینه است. اما فواید انرژی خورشیدی:در مصرف سوخت های فسیلی صرفه جویی می شود انرژی خورشیدی هیچ گونه آلودگی ایجاد نمی کند؛ و انرژی خورشیدی هیچوقت تمام نمی شود؛ و موجب صرفه جویی در انرژی های فسیلی می شود؛ و انرژی خورشیدی رایگان است؛ و همه جا می توان از آن استفاده کرد. بیش از ۵۳۰ سال پیش ماشین ها در سراسر جهان در حال حرکت بود و با سوختهای فسیلی کار می کرد؛ و آلودگی فراوانی تولید می کرد ولی امروزه ماشین های خورشیدی روی کار امده است؛ و هنوز ماشین های خورشیدی کامل نشده اند و گران هستند؛ و به همین دلایل به دست مردم جهان نرسیده است. اجاقهای خورشیدی وجود دارد که می توان روی آن غذا پخت و برای منازل دور افتاده می توان از ان استفاده کرد؛ و روی آن سلول های خورشیدی است که نور خورشید را در یک نقطه متمرکز می کند؛ و برای ن
قاطی خوب است که آسمانی صاف دارند؛ و حداقل کمتر از اوقات ابری هستند. دمای خورشید آن قدر زیاد است که گاز هیدروژن را به هلیم تبدیل می کند. نیروی تجهیزات ماهواره ای از نیروی خورشید تأمین می شود؛ و معمولاً برای گرم کردن آب از دیگ بخار استفاده می شود؛ که می توان به جای آن از خورشید استفاده کرد. انرژی سوخت گیاهی. گیاهان سبز طی فرایند فتوسنتز انرژی نوری را به انرژی شیمیایی تبدیل می کند. سوختن های گیاهی را می توان به صورت مایع و الکل و گازهایی مانند متان در بیاورد. این سوختها کارامد تر از چوب هستند. برای اینکه منبع انرژی به مراتب متراکمتری هستند و فضای کمتری اشغال می کنند. جانوران غذای مورد نیاز خود را از طریق گیاهان به دست می آورند. سوخت گیاهی نابود نشدنی است. عمده ترین سوخت گیاهی درختان هستند. وقتی چوب می سوزد از خود انرزی تولید می کند و انرزی ذخیره شده در تنه درختان یا گیاهان از خورشید به دست می آید؛ و به این صورت پس سوختن آنان انرژی از خود تولید می کند. در استرالیا برای تأمین گرمای خانه خود به جای استفاده از سوختهای فسیلی از سوخت گیاهی (هیزم) استفاده می شود؛ و وقتی چوب می سوزد انواع گازها و بخار آب آزاد می شود. بر
ای جلوگیری از آن بهتر است که چوب ها را کوچک کنیم. اگر این کار را کنیم انرژی هدر نمی رود. مخمرها موجودات میکروسکپی هستند که قند و شیرینی را به الکل تبدیل می کند. به این فرایند یا عمل تخمیر می گویند. چون الکل از گیاهان نیشکر و چغندر قند تهیه می شود. گیاهان در روی کره زمین در طی عمل فتوسنتز ۲/۹۹ میلیارد تن کربن دی اکسید هوا را جذب می کنند. گیاهان سبز به سمت نور خورشید رشد می کنند تا برگهایشان حد اکثر انرژی خورشید را جذب کنند. منشأ انرژی شیمیایی که شیرها از خوردن گورخرها به دست می آورند از تنرژی نور خورشید است که گور خر از خوردن گیاه به دست آورده است. از درختان بید و تبریزی معمولاً به عنوان سوخت گیاهی کشت می شود. ساقه های این درختان زمانی که یک ساله هستند هم سطح با زمین قطع می کنند. طولی نمی کشد که ساقه های فراوانی جوانه می زنند؛ و رشد می کنند. هر سه سال یکبار برای هیزمشان آن ها را قطع می کنند. برای تولید الکتریسته از سوخت زغال سنگ استفاده می شود. دانه های گیاهان مانند شلغم سرشار از روغن هستند و طی فرایندی می توان از روغن این گیاهان سوخت مایع تبدیل کرد که اصطلاحاً به ان گازوئیل زیستی می گویند. روغن های مورد نیاز
خانه ها در جهان از مزرعه های شلغم تهیه می شود. معمولاً از فضولات حیوانات کودهای کشاورزی می سازند که برای زمین های کشاورزی لازم است. وقتی که فضولات حیوانات تجزیه می شوند گازهایی به نام متان آزاد می شود که به نام بیوگاز هم معروف هستند. گازهای متان سوخت مرغوبی هستند که در نیروگاه ها و حتی در اشپزخانه های خانه های مردم از ان استفاده می شود؛ و راه تولید گاز متان این است که آشغال ها را درون زمین دفن می کنند؛ و پس ا زتجزیه شدن آن ها گاز متان تولید می شود. واما مشکلات سوخت گیاهی: چوب بزرگی هستند و پس از سوختن خاکستر تولید می کنند. چوب در مقایسه با گاز طبیعی و سوختهای نفت خام دیرتر می سوزد؛ ولی اما فواید ان: سوخت گیاهی تمام نشدنی است و هنگام سوختن سوختهای گیاهی گاز گلخانه ای تولید نمی شود و زمین را گرم نمی کند. درختان در هنگام فتوسنتز دی اکسید کربن هوا را جذب می کنند و به جای آن اکسیژن تولید می کنند؛ و باعث می شود اکسیزم زیادی تولید شود؛ و هرگز ضرری یا خسارتی به محیط زیست جانوران و آدم ها نمی زند. ☆سوخت های گیاهی☆ سوخت های گیاهی را میتوان به صورت یافت نمونه گاز : همان گاز متان است. نمونه مایع: همان الکل است. نمونه جام
د:چوب ذغال است. گاز متان را از روش بی هوازی پسمان های کشاورزی بدست می آورند. انرژی باد. نخستین طرح های کشف شده از آسیاب بادی متعلق به ایران و مربوط به سال های ۷۰۰ الی ۹۰۰ میلادی است از انرژی باد می توان الکتریسته درست کرد وقتی که هوای زمین سرد شده هوا منقبض شده و به پایین هجوم می آورد ولی وقتی که هوا گرم است هوا منبسط شده و به سمت بالا می رود. بنابراین هوای گرم به بالا می رود و هوای سرد جایگزین ان می شود؛ و این هوای متحرک است که عامل آن خورشید است که باد نام دارد. آسیاب های بادی نیروی باد را مهار کرده و با پره های خودش خودش را می چرخاند اگر آن پروانه ها صاف و تخت نبودند آن نمی چرخید. در زمان های قدیم آسیاب ها را آدم ها می پرخاندند. اما در سال ۱۷۴۵ میلادی ادموندلی موفق شد آسیاب بادی را اختراع کند. آسیاب های قدیم برای حرکت درآوردن ماشین ها بسیار کارآمد بودند اما سرعت کمی داشتند؛ و برای تولید الکتریسیته مناسب نبودند. اما آسیاب های بادی که پیشرفته بودند درست شدند که نام آن ها توربین بود؛ و با سرعت زیادی می چرخید؛ و می توانست انرژی الکتریسیته ایجاد کند؛ و گرمای خانه ها و اداره جات را تأمین کند. کشتی های بادبانی با
استفاده از نیروی باد که بر روی دکل آن ها که هست که بادبان نام دارد باد به آن ها برخورد می کند و می تواند آن را به حرکت درآورد؛ و بدون اینکه محیط زیست را آلوده کنیم و انرژی فسیلی مصرف کنیم می توانیم از جایی به جای دیگر برویم. پره های توربین ها به ۴۰ متر می رسد و توربین های بادی را بیشتر در جایی که باد می وزد و بیابان ها می گذارند که بتوانند از آن حد اکثر استفاده را ببرند. در آسیاب های قدیمی یک ششم انرژیی که آسیاب ها می گرفتند به انرژی مفید تبدیل می شد. توربین های ساوینس را می توان با استفاده از دو نیمه بشقاب خالی تولید کرد و هزینه بسیار کمی دارد؛ و بیشتر برای ابزار وسایل کشاورزی مفید است. برای اندازه گیری سرعت باد از مقیاس بیوفورت استفاده می شود که از صفر تا ۱۲ درجه بندی شده است. قدرت یک باد که آت و آشغال و زباله ها را در محیط پخش کند ۴ بیوفورت است و بادی که شاخه ها را می شکند هشت بیوفورت است. یک طوفان خیلی عظیم معادل ۱۲ بیوفورت است. برای آبیاری زمینهایی که آب به آن ها نمی رسد تلمبه ای را که بادی است در چاه می گذارند و با استفاده از این تلمبه می توان زمین های کشاورزی را آبیاری کرد. تو ربین های بادی ساوینس را
فردی به نام سیگریت در دهه ۱۹۲۰ میلادی در کشور فنلاند اختراع کرد. یک پنجم نیروی الکتریسته دانمارک را توربین های بادی تأمین می کنند. یک مزرعه بادی به طور معمول در آن ۸۰ توربین بادی قرار می گیرد. اما مشکلات نیروی باد: توربین های بادی فقط با آمدن باد کار می کنند. اگر شدت وزش باد زیاد باشد توربین ها متوقف می شوند. فقط مناطق باد خیز و مکان های مناسب آن ها روی تپه ها است. عده ای از مردم با احداث توربین ها مخالف هستند چون چشم انداز طبیعت را خراب می کنند؛ و نصب توربین های بادی پر هزینه است؛ ولی اما فواید نیروی باد: آسیاب های بادی برای کار کردن از هیچ نوع سوختی استفاده نمی کنند؛ و محیط زیست را آلوده نمی کنند. هزینه تعمیر توربین های بادی کم است. توربین های بادی ۲۵ سال کارایی دارند؛ و پس از پایان عمر مفیدشان باید آن ها را تعویض کرد. توربین های بادی را می توان جهت چرخش و سرعت آن ها را تنظیم کرد؛ و توربین های بادی نباید به هم نزدیک ساخته شوند. چون ممکن است به هم برخورد کنند و خطراتی را ایجاد کنند. انرژی آب. از آب برای راه انداختن ماشین آلات استفاده می شود. آسیاب های آبی در کنار رودخانه درست می شود. بخشی از جریان رودخانه آب
ی از طریق لوله به سمت توربین های آبی هدایت می شود که آن ها را به حرکت درمی آورد و بر اثر چرخش توربین های آبی نیز که مولدهای برق وصل اند نیروی الکتریسیته تولید می شود. اگر رودخانه وسیع باشد و آب بیشتری در آن جریان داشته باشد، نیروگاه آبی با کارایی بیشتری می توانند کار کنند. ساختن سد در مکان هایی که شیب تند دارند یا دره های بلندی دارند مناسب است. اگر کف دست هایتان را با سرعت زیادی به یکدیگر بسایید گرم می شوند. این گرما به دلیل نیروی اصطکاک است. نیرویی که بر اثر تماس سطح دو چیز ظاهر می شود و مانع حرکت بخش ناشی از حرکات دست هایتان بر اثر این اصطکاک به صورت انرژی گرمایی نمایان می شود. موج دریا بر اثر پیدایش اصطکاک میان باد و سطح آب دریا پدید می آید این اصطکاک انرژی جنبشی هوای متحرک (باد) را به آب منتقل می کند؛ بنابراین از انرژی جنبشی امواج آب نیز می توان الکتریسیته تولید کرد. وقتی امواج دریا به نقطه کم عمق می رسد ته موج اقیانوس در هم می پیچد و می شکند. اما اگر در کنار دریا بیفتدفقط بالا و پایین رفتن آب را که به شکل موج از کنارتان عبور می بینید. مولد برق که با نیروی امواج آب کار می کند از همین انرژی موج آب استفاده
می کنند که به صورت عمود حرکت می کنند و بالا و پایین می رود. دانشمندان هنوز در حال مطالعه اند که بتوانند از نیروی آب حداکثر استفاده ببرند. از امواج اقیانوس ها می توان دوبرابر مقدار الکتریسیته مصرفی جهان را بدست آورد. اما در حال حاضر خیلی کم می توانیم از آن برداشت کنیم. بیشتر شهرهایی که بیش از اختراع ماشین بخار نزدیک رودها بوده اند از آسیاب های آبی استفاده می کردند. اگر برای مدت بسیار باران نبارد جریان رودها بیش از حد کند می شد و برای مقابله دربرابر آب را در تنورهای آسیاب که به نام آب بند هم هستند آب را در آن نگهداری می کنند و بعد از مدت ها که آی رودها کم شده و جریان کند شده این آب ها را درون رودها می ریزند. ساختن سد هوور که بر روی کلرادو قرار دارد مدت ۶ سال تمام این سد، آب هفتصد و پنجاه هزار نفر را تأمین می کند. توربین های این سد در هر پانزده ثانیه می تواند آب یک استخر را پر کند و وسعت این سد به اندازهٔ دریاچه ای است که مید نام دارد که ۵۳ کیلومتر مربع است. آب مهم ترین مایه حیات است. توربین های آبی وقتی بخارها به آسمان می روند و ابرها را تولید می کنند و بعد از اینکه ابرها گرم می شوند تبدیل به باران یا تگرگ یا ب
رف می شوند و به دریا می ریزند و این عمل پشت سر هم تکرار می شود. به این عمل طبیعی چرخه آب می گویند. مشکلات انرژی آب: ساخت سدهای بزرگ که باعث تخریب زیستگاه جانوری می شود، ساخت سدها پر هزینه است، بسیاری مناطقی که مکان مناسبی برای ساخت سد هستند از شهر دور هستند و برای رساندن آب به شهر لوله های بلندی نیاز دارد. درختان که بر اثر جاری شدن سیل آب ها ریشه کن می شوند گاز متان آزاد می کند. طی فرایند تجزیه شدن به وسیله گاز متان آزاد می شود این گاز کمک می کند که زمین گرم شود. زمین های کشاورزی که در کنار رودخانه هستند کمبود کانی پیدا می کنند. فواید انرژی آب: توربین های آبی از هیچ سوختی استفاده نمی کنند و هیچ آلودگی تولید نمی کنند. انرژی هسته ای. در سال ۱۸۹۶ انرژی هسته ای توسط دانشمندی به نام هنری بکرل کشف شد. در حال حاضر حدود ۴۲۰ نیروگاه هسته-ای وجود دارد که یک چهارم آن در آمریکا واقع شده است. در این نیروگاه از گرمای سوخت هسته ای الکتریسیته تولید می کنند. تنها تفاوت نیروگاه هسته ای نوع سوخت و نحوهٔ گرمایی آن است. سوخت هایی مانند سوخت فسیلی باید سوزانده شوند تا انرژی ذخیره شدهٔ خود راآزاد کنند؛ ولی در نیروگاه های هسته ای بد
ون آنکه سوزانده شوند انرژی تولید می کنند. رآکتورهای هسته ای دو نوع هستند که رآکتور حرارتی و رآکتورهای خود سوخت زا. بیشتر نیروگاه ها از نوع رآکتور حرارتی هستند قدرتمندترین مولدها توربینی قادر هستند که برق مورد نیاز ۷۵۰۰۰۰ خانه را تأمین کنند. هسته یا مغز یک رآکتور هسته ای را می توان پوشش از اورانیوم -۱۳۸ پوشاند. وقتی اورانیوم ۲۳۸ به وسیلهٔ نوترون ها بمباران شود، تدریجاً به پلوتونیوم تبدیل می شود. رآکتورهای خود سوخت زا به رآکتورهای سریع پرور هم مشهوراند. این رآکتورها از این جهت به این نام معروف شده اند که عملاً در آن ها سوخت تازه ای به نام پلوتونیوم به دست می آید و سوخت تولید شده در این رآکتور از مقدار سوختی که درست می شود از سوخت مصرفی است. نیروگاه دونری در انگلستان با رآکتور خود سوخت زای سریع کار می کند. نخستین زیردریایی مال کشور آمریکا بود که موسوم نام داشت و در سال ۱۹۵۴ تولید شد. در سال ۱۹۵۸ ناتیلوس نخستین زیر دریایی که توانسته بود از اقیانوس اطلس عبور کند. نیروگاه های هسته ای علاوه بر خوبی ها یشان عیبهایی هم دارند و زباله هایی را درست می کنند که به سه گروه تقسیم می شوند که به درجهٔ پرتو زایی کم، متوسط و زیا
د و می تواند جامد، مایع و گاز باشد. در گذشته بعضی از کشورها زباله ها و مواد زاید رآکتورهای هسته ای نظامی و غیرنظامی خود را به راحتی در دریاچه ها دریاهای عمیق یا زیر زمین دفن می کردندبخشی از اتحاد جماهیر شوروی سابق چنان که به مواد رادیو اکتیو آلوده است که اگر فردی چند لحظه در ساحل یکی از این دریاچه ها بایستد مقدار تشعشعات رادیو اکتیوی که بدنش جذب خواهد کرد جان او از بین می رود و می میرد و هنوز هم که هنوزه زباله های هسته ای که محیط زیست که ما را تحدید می کنند. عملیات بازیافت سوخت های هسته ای در فرانسه آغاز شد که از سال ۱۹۸۵ میلادی آغاز شد مجتمع بازیافت کوژما که در دماغهٔ شبه جزیرهٔ کوتیتینس در فرانسه قرار دارد از سال ۱۹۶۶ میلادی فرایند بازیافت سوخت هسته ای را آغاز کرد که اکنون این مکان یکی از بزرگترین مجتمع بازیافت سوخت هسته ای در جهان است. کار بازیافت سوخت های هسته ای فرانسه و ۲۷ کشور دیگر جهان مانند بلژیک، آلمان، ژاپن، هلند و سویئس است انجام می دهند. کوژما در هر سال از آغاز فعالیت های خود بیش از ۱۰۰۰۰ تن سوخت هسته ای مصرف شدهٔ رآکتورهای آب سبک را بازیافت کرده است. هر چیزی که هسته ای است خطرناک نیست مانند حمل
اورانیوم طبیعی هیچ خطری ندارد. سالانه ۳۰۰۰۰ تن اورانیوم خالص از معادن سنگ اورانیوم استخراج می شود. سنگ معدن اورانیوم به صورت خام در نیروگاه های هسته-ای قابل استفاده نیست چون مقدار اورانیوم موجود در آن بسیار اندک است حدود ۲٪ یا حتی کمتر بنابراین سنگ معدن اورانیوم باد فراوری شود تا فلز اورانیوم خالص تری به دست بی آید. ابتدا سنگ معدن اورانیوم خرد می شود و سپس آن را داخل یک مادهٔ اسیدی حل می کنند تا فلز اورانیوم از ناخالصی جدا شود. در این مرحله فلز اورانیوم به صورت اکسید اورانیوم است و اصطلاحاً کیک زرد نامیده می شود. اکسید اورانیوم به مجتع های تبدیل منتقل می شود که در آن جا به دی اکسید اورانیوم، سوخت رآکتور تبدیل می کنند. در آمریکا سوخت مصرف شده نیروگاه های هسته ای، درون تانکرهای مخصوص و توسط واگن های ریلی پهن حمل می شوند. هر کدام از این تانکرها اختصاصاً برای این کار طراحی شده است ۱/۷ متر طول و۳متر عرض دارند. طراحی و ساخت این جعبه ها که فقط مخصوص حمل سوخت های هسته ای هستند، بر اساس توافق نامهٔ بین المللی تحت نظارت بسیار دقیقی انجام می گیرد. کارکنان تأسیسات هسته ای پیش از ورود به محوطهٔ مواد رادیو اکتیو دستگاه های
پرتو سنج به خود وصل می کنند که متوجه شوند میزان پرنوهای رادیواکتیو در آن جا بالا نباشد چون خطرناک است. در ناحیه هند فورد آمریکا که محل ویژهٔ انبارهای هسته ای است، سوخت مصرف شدهٔ پلوتونیوم درون مخازن بزرگ در زیر زمین نگهداری می شوند. نیروگاه های هسته ای بر خلاف نیروگاه هایی که با سوخت فسیلی کار می کنند و موجب آلودگی ایجاد می کنند هیچگونه آلودگی ایجاد نمی کند. اما بخشی از مواد زاید که توسط نیروگاه های هسته ای تولید می شود همچنان خاصیت پرتو زایی مخرب خود را حفظ می کنند و تا مدت هزاران سال خطرآفرین هستند. سوخت های هسته ای چنان خطناک هستند که هر گز نباید مواد رادیو اکتیو نشست کنند و به محیط زیست وارد شوند. واحد سنجش مواد رادیو اکتیو را با بکرل نشان می دهند، یک بکرل را با علامت (BQ) فروپاشی یک ماده در مدت یک ثانیه است. تشعشعات ناشی از ۳۷۰۰۰ میلیارد فروپاشی هسته ای است در مدت یک ثانیه اصطلاحاً یک کوری (CI) نامیده می شود که برگرفته از نام ماری کوری است. مقدار تشعشعات رادیو اکتیو که بدن دریافت می کند بر حسب گری (GY) اندازه گیری می شود. رآکتورهای حرارتی با توجه به نوع سوخت ومادهٔ خنک کننده ای که به کار می برند کاملاً
فرق می کنند. بعضی از آن ها برابر خارج کردن گرمای رآکتور از گاز استفاده می شود. در حالی که بعضی دیگر از خنک کنندهٔ مایع استفاده می کنند. اگرچه همهٔ رآکتورهای حرارتی از سوخت اورانیوم استفاده می شود اما نسبت به سوخت اورانیوم -۲۳۵ و اورانیوم -۲۳۸ در هر گونه از این رآکتورها، متغیر است. اکثر رآکتورهای حرارتی از سوخت اورانیوم غنی شده استفاده می کنند. نیروگاه هسته ای گردند در آلمان از نوع رآکتورهای آبی تحت فشار است که رایج ترین نوع رآکتورها در حال حاضر هستند. ساختمان گنبدی شکل اتاقک رآکتور است. این انرژی هسته ای در ایران در حال پیشرفت است. انرژی گرمایی زمین و زیستی آن. انرژی گرمایی زمین به گرمایی گفته می شود که به صورت طبیعی در زیر زمین وجود دارد و می توان آن را به انرژی الکتریکی تبدیل کرد. نیروی الکتریسیته ای که از این راه به دست می آید انرژی گرمایی زمین گفته می شود. مقدار انرژی گرمایی دخیره شده در ۵۲۰ کیلومتر مکعب از سنگ هایی که در زیر پوستهٔ زمین قرار دارند و صدها درجه از سنگ هایی که در سطح زمین قرار دارند معادل انرژی مصرفی سالانهٔ تمام دنیا است اما برای استفادهٔ مفید از این انرژی گرمایی باید آن را به شکل های مختل
ف انرژی تبدیل کرد تا بعداً بتوان آن را به مراکز موزد نیاز ارسال نمود. نیروگاه های گرمایی زمین از انرژی گرمایی در زمین برای تولید الکتریسیته استفاده می شود. وقتی گرما از هستهٔ زمین به سمت سطح زمین جریان پیدا می کند، در هر کیلومتر حدوداً ۳۰ درجه از گرمای آن کاسته می شود. زمانی که این گرما به سطح زمین می رسد، توسط زمین جذب و سرانجام در فضا پراکنده می شود. در شرایط عادی ما هرگز ما متوجهٔ این گرما داخل زمین نمی شویم، چون تأثیر گرمای خورشید بر سطح زمین به مراتب بیشتر از تأثیر گرمای هسته ای زمین است. یکی از زیباترین چشم اندازهای طبیعی انرژی گرمایی، زمین آبفشان است. آب از یک شکاف به اعماق زمین می رود و پس از تماس با سنگ های داغ گرم می شود که به حالت جوشان در می آید. این آب جوشان آب های فوقانی را با فشار زیادی به سمت بالا می-راند. وقتی آب با فوران از زمین خارج می شود فشار کمتری بر ستون آب در اعماق زمین وارد می شود. در سال ۱۹۶۰ نخستین نیروگه در ایلات متحدهٔ آمریکا با استغاده از انرژی گرمایی زمین مشغول به کار کرد. نیروگاه جیسرز در منطقهٔ فعال آتشفشانی و در شمال شهر سانفرانسیسکو قرار دارد. از سال ۱۹۶۷ میلادی تولید الکتری
سیته در این نیروگاه جنبهٔ اقتصادی پیدا کرده است. عبارت ژتورمال از دو کلمهٔ یونانی ژئو و ترم به معنی زمین و گرما تشکیل شده است. مرکز کرهٔ زمین به صورت یکپارچه و جامد از جنس آهن و نیکل است که دمای آن به ۴۲۰۰ درجه می رسد. این بخش از کرهٔ زمین چنان داغ است که سنگ های پیرامون آن به حالت مذاب هستند. بخش بزرگی از انرژی هسته یزمین را تا این حد داغ کرده است، ناشی از واکنش های هسته ای در این قسما از درون زمین است. ما در بخش سنگی پوستهٔ زمین که بر روی این هستهٔ داغ شناور است، زندگی می کنیم. انرژی گرمایی زمین حتی در مقایسه با انرژی های زیستی، با محیط سازگار تر است. گاز متان حاصل سوختن زباله در یک محل است که با شعلهٔ آبی رنگ و روشن می سوزد. بر خلاف زغال-سنگ وقتی گاز متان می سوزد هیچ گونه گاز سمی یا ذرات معلق ایجاد نمی کند و ذرات آلاینده ایجاد نمی کند. مرتفع ترین چشمهٔ فورانی یا آبفشان جهان، ایستم بوت در پارک محلی یلواستون است که آب را تا ارتفاع ۱۱۵ متری به هوا پرتاب می کند. انرژی زیستی نیرویی است که از تجزیهٔ مواد آب به دست می آید. این مواد گایاهی و جانوری به تودهٔ زیستس نیز مسموم هستند. انسان از هزاران سال قبل برای گرم ک
ردن خود و پختن غذا از هیزم استفاده کرده است. در بعضی از کشورهای در حال رشد هنوز هم استفاده از هیزم تنها وسیلهٔ گرمایش و پخت وپز به شمار می رود. همچنین در حال حاضر سوزاندن مواد زاید وزباله های خانگی در کشورهای پیشرفته مرسوم است. برای این کار آن ها در کوره های زباله سوزی می سوزانند و از این انرژی برای تولید الکتریسیته استفاده می شود. از بیو گاز (گاز طبیعی که از تجزیهٔ مواد گیاهی و فضولات به دست می آید) نیز به عنوان سوخت استفاده می شود. سابقهٔ استفاده از گاز متان به سال ۱۸۷۵ میلادی بازمی گردد. در صد سال آینده بیشتر منابع مورد نیاز از گیاهان تهیه خواهد شد. دستگاه های عمل آوردن بیوگاز محلی، زباله های خانگی، مواد زاید و فضولات مزارع به سوخت مناسب تبدیل خواهند کرد، که از آن برای گرمایش و پخت وپز استفاده خواهد شد. همچنین در آینده محصولاتی کاشته خواهند شد که بتوان آن ها را به طور مستقیم سوزاند. یا آن که آن ها را به به انواع سوخت های مایع نظیر متانول تبدیل کرد. در یک منبع سرشار از مواد آلی به صورت علف های دریایی است. اگرچه علف های دریایی بیشتر به عنوان ماده غذایی یا به صورت کود در زمین های کشاورزی مورد استفاده قرار نمی