Payamvdn/NorthPersian_fa_wiki huggingface dataset:
یک شبکه جریان منظم، مجزاست. ملاحظه می کنیم که طولانی ترین مسیر ممکن از "s" به "t" دارای بزرگی formula_20 گره است. بنابراین باید امکان. پذیر باشد که "ارتفاع" (به انگلیسی: "height") را به گره های هر جریان مجاز اختصاص دهیم، formula_21 و formula_22، و اگر یک جریان مثبت از "u" به "v" وجود داشت، formula_11. حال که ما ارتفاع گره ها را تعیین کردیم، جریان در شبکه به حرکت در می آید (مانند جریان آب بر روی پستی و بلندی). بر خلاف الگوریتم هایی مانند فورد-فالکرسون، جریان در طول شبکه، لزماً یک جریان مجاز در اجرای الگوریتم نیست. به طور خلاصه، ارتفاع های گره ها (به جز "s" و "t") تعیین شده اند، و جریان بین گره ها فرستاده می شود، تا زمانی که تمام جریان های ممکن به "t" برسند. سپس می توانیم افزایش ارتفاع گره های درونی را ادامه دهیم تا تمام جریان هایی که درون شبکه رفته اند ولی به "t" نرسیده اند، به سمت "s" بازگردند. یک گره قبل از پایان کار می تواند به ارتفاع formula_24 برسد، بنا بر این، طولانی ترین مسیر ممکن که به "s" بر می گردد ولی شامل "t" نیست دارای طول formula_25 است و formula_21. ارتفاع "t" روی صفر نگه داشته می شود. Push. یک
push از "u" به "v" به معنی فرستادن قسمتی از جریان اضافی ورودی به "u" به سمت "v" است. برای رخ دادن یک "push" باید سه شرط رعایت شود: Relabel. یک عمل "relabel" روی یک گره، افزایش ارتفاع آن است تا جایی که حداقل از یکی از گره هایی که به آن ظرفیت قابل استفاده دارد ارتفاع بیشتری پیدا کند. شرط هایی که برای یک "relabel" وجود دارد: هنگام انجام relabel روی "u"، باید formula_10 را با کم ترین مقدار، مقداردهی کنیم به طوری که برای بعضی "v"ها که formula_34 است، formula_11. الگوریتم push-relabel. "push-relabel" در حالت کلی چیدمان زیر را دارد: زمان اجرای برای این الگوریتم در حالت کلی برابر formula_1 است. تخلیه. در "relabel رو به جلو" (به انگلیسی: "relabel-to-front")، عمل "تخلیه" (به انگلیسی: "decharge") روی گره "u" به صورت زیر است: برای این کار لازم است که برای هر گره، بدانیم از زمان آخرین "relabel کردن" کدام گره ها بررسی نشده اند. الگوریتم relabel رو به جلو. در "الگوریتم relabel رو به جلو"، ترتیب "push" و "relabel" بدین صورت است: زمان اجرای الگوریتم "relabel رو به جلو" برابر formula_2 است. الگوریتم برچسب رو به جلو : الگوریتم
ارسال برچسب به ما اجازه می دهد که عملیات اصلی را با هر زمان اجرایی بدست آوریم. به هر حال می توانیم مسئلهٔ بیشینه شاره را سریع تر از زمان اجرای formula_39 بدست آوریم. اکنون می خواهیم الگوریتم برچسب رو به جلو که یک الگوریتم ارسال-برچسب با زمان اجرای formula_39 را بررسی کنیم که به همان خوبی زمان اجرای formula_39 و بهتر برای شبکه های چگال است. در این الگوریتم فهرستی وجود دارد که شامل همهٔ رأس های شبکه به جز مبدأ و مقصد است. این الگوریتم فهرست را پیمایش می کند و یک راس را می گیرد و آن را تخلیه می کند و عملیات ارسال بر چسب را تا زمانی که آن راس دیگر افزایش ارتفاع ندارد روی آن انجام می دهد. به طور مداوم و با تکرار این کار را بر روی رأس های فهرست انجام می دهد. زمانی که راسی برچسب گذاری شد به جلوی فهرست می رود و الگوریتم کار پیمایش را از اول شروع می کند. به این علت است که این الگوریتم برچسب رو به جلو نام گرفته است. تخلیه. راس سرشار u با push کردن همهٔ جریان های اضافی اش در میان یال های مجاز به رأس های همسایه تخلیه می شود. راس U اگر لازم باشد برچسب گذاری می شود. کد تخلیهٔ راس سرشار مطابق زیر است: DISCHARGE(u) while e[u
]&gt; ۰ do v ← current[u] if v = NIL then RELABEL(u) current[u] ← head[N[u]] elseif cf(u, v)&gt; 0 and h[u] = h[v] + 1 then PUSH(u, v) else current[u] ← next-neighbor[v] تحلیل الگوریتم بر چسب رو به جلو. در این الگوریتم فهرستی وجود دارد که شامل همهٔ رأس های شبکه به جز s و t (مبدا و مقصد) است. روند پیشروی این الگوریتم نشان می دهد که فهرست همسایه های رأس های درون فهرست "N[u]) " l) برای هر راسی درست شده است. این همچنین نشان می دهد که [next[u اشاره به راسی دارد که U را در فهرست l دنبال می کند پس مشخص است اگر که راس u آخرین راس در فهرست l باشد next[u]=null. این الگوریتم به این صورت عمل می کند که: RELABEL-TO-FRONT(G, s, t) 1 INITIALIZE-PREFLOW(G, s) 2 L ← V[G] - {s, t}, in any order 4 do current[u] ← head[N[u]] 5 u ← head[L] 6 while u ≠ NIL 7 do old-height ← h[u] 8 DISCHARGE(u) 9 if h[u]&gt; old-height 10 then move u to the front of list L 11 u ← next[u] مثال. در شکل های زیر مثالی برای این الگوریتم آورده شده که توضیح آن آورده شده است. در قسمت a شبکهٔ جریان ها قبل از اولین تکرار در حلقه نشان داده شده است. ۲۶ مقدار جر
یان از مبدأ s خارج شده در سمت راست فهرست L که شامل همهٔ رأس ها غیر از مبدأ و مقصد است نشان داده شده که در حالت اول راس u را x می گیریم زیر هر راس در فهرست L رأس های همسایه قرار داده شده است. راس x تخلیه می شود به ارتفاع ۱ برچسب گذاری می شود. ۵ واحد از جریان اضافی به y داده می شود. و ۷ مقدار باقی مانده به T وارد می شود. x برچسب گذاری شده پس به سر فهرست باز می گردد. در قسمت b پس از x راس بعدی که تخلیه می شود راس y است شکل عمل تخلیهٔ y را با جرئیات نشان داده. y برچسب گذاری شده پس دوباره به سر فهرست می آید. در قسمت y x , c را در فهرست دنبال می کند. پس راس x دوباره تخلیه می شود x برچسب گذاری نمی شود پس در فهرست باقی می ماند و به سر فهرست نمی آید. در قسمت d راس z راس x را دنبال می کند پس تخلیه می شود و به ارتفاع ۱ برچسب گذاری می شود و همهٔ ۸ مقدارش به راس t می رود سپس به ابتدا ی فهرست l می رود چرا که برچسب گذاری شده حال در قسمت e راس y راس z را دنبال می کند پس راس y باید تخلیه شود ولی چون هیچ جریان اضافی ندارد راس x تخلیه می شود و y سر جایش در فهرست باقی می ماند. ولی چون x هم جریانی ندارد آن هم در فهرست می ماند و ا
ین الگوریتم به ته فهرست L می رسد و تمام می شود. هیچ راسی با جریان اضافی نداریم پس جریان بالا بیشینه جریان است. به همین ترتیب توسط الگوریتم بالا بیشینه شاره را با زمان formula_42 پیدا کردیم. پیاده سازی نمونه. پیاده سازی با پایتون: def relabel_to_front(C, source, sink): n = len(C) # C is the capacity matrix F = [[0] * n for _ in xrange(n)] # residual capacity from u to v is C[u][v] - F[u][v] height = [0] * n # height of node excess = [0] * n # flow into node minus flow from node seen = [0] * n # neighbours seen since last relabel # node "queue" list = [i for i in xrange(n) if i != source and i != sink] def push(u, v): send = min(excess[u], C[u][v] - F[u][v]) F[u][v] += send F[v][u] -= send excess[u] -= send excess[v] += send def relabel(u): # find smallest new height making a push possible, # if such a push is possible at all min_height = ∞ for v in xrange(n): if C[u][v] - F[u][v]&gt; 0: min_height = min(min_height, height[v]) height[u] = min_height + 1 def discharge(u): while excess[u]&gt; 0: if seen[u] &lt;n:
# check next neighbour v = seen[u] if C[u][v] - F[u][v]&gt; 0 and height[u]&gt; height[v]: push(u, v) else: seen[u] += 1 else: # we have checked all neighbours. must relabel relabel(u) seen[u] = 0 height[source] = n # longest path from source to sink is less than n long excess[source] = Inf # send as much flow as possible to neighbours of source for v in xrange(n): push(source, v) p = 0 while p &lt;len(list): u = list[p] old_height = height[u] discharge(u) if height[u]&gt; old_height: list.insert(0, list.pop(p)) # move to front of list p = 0 # start from front of list else: p += 1 return sum(F[source]) توجه داشته باشید که پیاده سازی بالا چندان کارآمد نیست. این پیاده سازی از [[الگوریتم ادموند-کارپ]] حتی برای گراف های پرتراکم کندتر است. جستارهای وابسته. [[رده:الگوریتم ها]] [[رده:الگوریتم های گراف]] [[رده:شبکه شاره]] [[رده:نظریه گراف]]
عهدنامه فینکنشتاین قراردادی دفاعی ست که میان دولت های وقت ایران و امپراتوری اول فرانسه امضا شد. این پیمان نامه در ۱۳ اردیبهشت ۱۱۸۶ ه .ش برابر ۴ مهٔ ۱۸۰۷ میلادی و ۲۵ صفر ۱۲۲۲ ه .ق در کاخ فینکنشتاین در لهستان امروزی میان نمایندهٔ فتحعلی شاه قاجار (میرزا محمدرضا خان قزوینی، بیگلربیگ قزوین) و ناپلئون بناپارت منعقد شد. این قرارداد در ۱۶ ماده و با هدف مدرن سازی ارتش قاجار بین طرفین به امضا رسیده است. عهدنامهٔ فینکنشتاین پس از امضا توسط فتحعلی شاه قاجار، توسط هیئتی دیپلماتیک به ریاست سرتیپ عسگرخان افشار ارومی به دربار ناپلئون بناپارت ارسال شد. ناپلئون تعهد کرد که در برگرداندن سرزمین گرجستان به ایران و واداشتن امپراتوری روسیه به واگذاری آن جا تلاش کند و برای اصلاح و تقویت ارتش ایران اسلحه، توپ، مهندس و معلم به ایران بفرستد. از سوی دیگر فتحعلی شاه نیز متعهد می شود تا به انگلستان اعلام جنگ و تمام اتباع بریتانیا را از ایران بیرون کند. به علاوه ایران تعهد می کند که افغان های رعیت خود را به حمله به هند وادارد و در صورت ارادهٔ ناپلئون به لشکرکشی به هند از راه ایران به آن ها اجازهٔ عبور بدهد و بندرهای خلیج فارس را در اختیار
نیروی دریایی فرانسه قرار دهد. یک هفته پس از امضا عهدنامه، ناپلئون، ژنرال گاردان فرانسوی را مأمور به خدمت در ایران کرد که ایجاد اولین کارخانه توپ سازی و ساخت توپ های سنگین (قلعه کوب) در شهر اصفهان، از جمله دستاوردهای این قرارداد برای ایران بود. همچنین افسران نظامی همراه ژنرال گاردان در مدت یکسال و دوماه که در ایران اقامت داشتند، سه مرکز تعلیمات نظامی در تهران، تبریز و اصفهان تأسیس کردند و موفق شدند تعداد چهارهزار سرباز ایرانی را با تعلیمات مدرن نظامی، آموزش دهند. با این حال، فرانسه در جنگ دیپلماتیک در ایران شکست خورد و موفق به اجرای هیچ یک از مفاد عهدنامه نشد. ناپلئون، امپراتور فرانسه، در پی پیروزی در نبرد فریدلند با روس ها و بستن قرارداد تیلسیت عهدشکنی کرد. او با امضای پیمان تیلسیت با الکساندر یکم، امپراتور روسیه به هیچ کدام از تعهدات قبلی خود در قبال ایران و عثمانی عمل نکرد. انگلستان در ۱۲ مارس ۱۸۰۹، با امضای عهدنامه مجمل و پس از آن در ۱۴ مارس ۱۸۱۲ با امضای عهدنامه مفصل، ایران را وادار به اخراج فرانسوی ها از خاک خود کرد.
ملانی لوران (زادهٔ ۲۱ فوریه ۱۹۸۳) بازیگر، کارگردان، فیلم نامه نویس و خوانندهٔ اهل فرانسه است. لوران یک بازیگر برجسته در صنعت فیلم فرانسه است و دو جایزه سزار و یک جایزه لومیر را کسب کرده است. شهرت او بیشتر به خاطر نقش هایش در فیلم های "حرامزاده های لعنتی"، "اکنون مرا می بینی"، "شش زیرزمینی" و "عملیات نهایی" است.
مسجد بدیه (به عربی: مسجد البدیة)، مسجدی در شهر فجیره که در جنوب شرقی «روستای بدیه»، در کنار جاده اصلی روستا واقع شده است. تاریخ ساخت مسجد. این مسجد که باستان شناسان تاریخ ساخت آن به سال ۱۴۴۶ میلادی تخمین می زنند، در سمت مغرب روستا و پایه کوه واقع شده است به طوری که محراب مسجد از بیرون به پایه کوه چسپیده است. یک مطالعه توسط دپارتمان میراث و آثار باستانی در فجیره، با همکاری دانشگاه سیدنی، استرالیا، انجام شده است، دربین سال های ۱۹۹۷ و ۱۹۹۸ میلادی، کاوش های باستان شناسی بر روی این مسجد انجام شد.نمونه هایی از مواد آلی از زیر پی دیوارهای مسجد و با استفاده از کربن ۱۴ آنالیزهای شیمیایی بر روی آنها برای تاریخ سنجی زمانی انجام شد. نتیجه آزمایشها این بود که مسجد بدیه تقریباً در سال ۱۴۴۶ میلادی ساخته شده است. در قله کوه از سمت مغرب مسجد آثار دو برج قدیمی وجود دارد که به گفته ساکنان روستا در زمان قدیم نگهبانانی در آن برج ها گماشته بودند که نگهبانی می داد. موقعیت تاریخی مسجد. این مسجد بین راه دو شهر خور فکان و دِبا الحُصن واقع شده است. شهر خور فکان در ۷ کیلومتری شمال مسجد واقع شده است، و شهر دبا در ۲۵ کیلومتری جنوب مسجد قر
ار دارد. شهر خورفکان و شهر دبا از توابع امارت شارجه (شارقة) می باشند. نام. «مسجد البدیة» بعلت قرار داشتن مسجد در کنار روستای «البدیه» و نامشخص بودن نام حقیقی مسجد، آن را «مسجد البدیه» نامگذاری کردند. دو راه ساحلی به محل مسجد راه دارد نخست از سمت شارقه (شارجه) ذَید) و مسافی است. بعد از مسافی از دو راه می توان به موقع مسجد رسید که به شرح زیر می باشد: شکل مسجد. نمای بیرونی مسجد با مسجدهایی که در امارات متحده عربی وجود دارد کاملاً اختلاف دارد، ولیکن وجود جهت گیری دیوار مسجد و وجود محراب رو به طرف قبله دلیلی واضح است که یکی از مسجدهای مسلمانان بوده که در آن منطقه زندگی می کرده اند. مسجد در پایه کوه حجر ساخته شده و قسمتی از محراب ودیوار سمت قبله کاملاً به کوه چسپیده است. نمای بیرونی مسجد باستانی البدیه از سنگ و گل سوخته ساخته شده است. مسجد دارای چهار گنبد است که در وسط بنا به ستونی تکیه داده شده است. محراب دارای دریچه های کوچکی است که کار تهویه را انجام می دهند. دروازه مسجد، سمت مشرق قرار دارد و مسجد فقط یک درب ورودی دارد. حجم مسجد کوچک است، در درون مسجد حدود ۱۵ تا ۲۰ نفر می توانند در مسجد نماز گذارند. اما محوطه بی
رون مسجد (صحن مسجد) در حدود ۴۰ تا ۵۰ نفر، نمازگزار جا می دهد؛ ولی اینطور که معلوم است صحن بیرونی مسجد بعداً به مسجد اضافه شده است. در مسجد هیچ گونه چوبی به کار نرفته است. سقف مسجد کاروانسرا مانند است، در وسط مسجد یک ستون ضخیم وجود دارد که تمام سقف مسجد بر روی آن قرار دارد، اما جوانب سقف به روی دیوارهای اطراف مسجد قرار دارند. از بیرون سقف مسجد قبه های متعددی دارد و طبقه بندی شده نشان می دهد، اما از داخل سقف مسجد مانند قوس نمایان است. پس از مرمت ساختمان مسجد، حکومت فجیره، این اثر تاریخی را به جهانگردان معرفی نموده و سالیانه عده زیادی از گردشگران از این مکان دیدن می کنند. داخل مسجد معماری بی نظیر آن جلب توجه می کند. هر چهار گنبد توسط یک ستون مرکزی که همان ستون اصلی است، که شالوده ساختمانی بر آن بنا شده است، پشتیبانی می شود. سقف آن چوبی نیست و مناره ندارد. آنچه این مکان را به عنوان یک عبادتگاه مسلمانان مشخص می کند وجود منبر و محراب است. که هر دو به سمت مکه هستند. تعمیر و نگهداری مسجد. اداره آثار باستانی و میراث فجیره کارهای مرمتی را با همکاری شهرداری دبی انجام داد. این تعمیرات، که بیش از یک سال ادامه داشت، تمام ق
سمت های مسجد قدیمی و آثار باستانی اطراف آن را شامل می شد، و بدیه و آثار باستانی آن را از انقراض محافظت کرد.
الگوریتم کواین-مک کلاسکی روشی است که برای کمینه کردن توابع بولی توسط ویلارد کواین، منطق دان آمریکایی و ادوارد مک کلاسکی ایجاد شد. این روش از لحاظ تابعی با جدول کارنو یکسان است، ولی حالت جدولی این روش را برای استفاده در الگوریتم های کامپیوتری کارآمدتر می کند. علاوه بر این، این روش به طور قطعی می تواند بیان کند که آیا به کمینه استفاده از توابع بولی رسیده ایم یا نه. این روش گاهی با روش جدولی نیز نام برده می شود. این الگوریتم از دو قسمت تشکیل شده است: 1- یافتن تمامی دلالت کننده های نخستین (Prime Implicant) ۲- تمامی آن دلالت کننده ها را در جدول دلالت کننده های نخستین قرار دهیم تا دلالت کننده های ضروری را بیابیم. پیچیدگی. اگرچه این الگوریتم در مقایسه با جدول کارنو برای داده های با بیشتر از ۴ متغیر عملی تر است، این الگوریتم به دلیل این که مسئله ای که حل می کند ان پی سخت است، محدودیت دارد و زمان اجرایی آن به صورت نمایی رشد می کند. می توان نشان داد که برای تابعی با n متغیر، مقدار کران بالا برای دلالت کننده های نخستین برابر exp(3،n)/n است. به طور مثال اگر n=32 حدوداً exp(10،15)*6.5 دلالت کننده ی نخستین خواهیم داشت. مثا
ل. مرحله اول: یافتن دلالت کننده های نخستین. کوچک کردن یک تابع دلخواه به سادگی می توان ساده شده ی عبارت بالا را با توجه به جدول بالا، با جمع زدن مین ترم ها (minterm) یافت. به نوعی که آن تابع به صورت یک عبارت واحد نشان داده می شود: به طور قطع این عبارت ساده ترین حالت نیست و برای ساده کردن آن می بایست مین ترم ها را در جدول مربوطه قرار داد و همچنین ترم های غیرمهم نیز در این جدول قرار داد و سپس این دو را با یکدیگر ترکیب کرد: حال باید به ترکیب در جدول پرداخت. اگر دو مین ترم فقط در یک رقم با یکدیگر تفاوت داشتند، آن دو را در هم ادغام کرده و جای رقم متفاوت، «-» را قرار می دهیم. و آن ها که مورد استفاده قرار نمی گیرند را با «*» مشخص می کنیم. مرحله دوم: جدول دلالت کننده های نخستین. تا به این جا در جدولی که داشته ایم، دیگر نمی تون مین ترم ها را بیشتر از این با هم ترکیب کرد. پس در اینجا جدولی را برای دلالت کننده های نخستین ضروری درست می کنیم. در این جدول، از مین ترم هایی که در قبل داشتیم و آز آن ها در ترکیب جدید استفاده نشده استفاده می کنیم. در این قسمت ترم های غیرمهم را حذف می کنیم، چون اهمیتی ندارند. با توجه به جدول بالا
، می توان دو عبارت ساده را برای تابع مد نظر در نظر گرفت. هر دوی این نمایش ها درست هستند: این دو تابع ساده شده، در اصل همان تابع ابتدایی هستند:
یانوش یکم، یانوش زاپویا یا یانوش ساپویایی (؛ زادهٔ ۲ فوریهٔ ۱۴۸۷- درگذشته ۲۲ ژوئیهٔ ۱۵۴۰) پادشاه مجارستان در ۱۵۲۶–۱۵۴۰ میلادی بود. وی بر عنوان پادشاه با فردیناند یکم، امپراتور مقدس روم که او نیز خود را پادشاه مجارستان می دانست، در ستیز بود. حکمرانی. یانوش تا پیش از تاج گذاری وویوود (; ؛ جنگ سالار) ترانسیلوانی بود. وی این سمت را از ۱۵۱۱ عهده دار بود. در کشاکش نبرد موهاچ میان لایوش دوم و سلیمان یکم سلطان عثمانی با نیروهای قابل توجهی ارتش مجارستان را شکست داد و شاه جوان، لایوش کشته شد. عثمانی ها وارد مجارستان شدند و کشور دچار آشفتگی سیاسی گردید. نامزدهای پادشاهی بازمانده بر مجارستان دو تن بودند، برادر زن لایوش فردیناند، امپراتور مقدس روم و یانوش از اشراف مجارستان که نیرویی زیر فرمان داشت و مورد حمایت اشراف نیز بود. یانوش، در ۱۰ نوامبر ۱۵۲۶ در سِکِش فِهِروار خود را شاه مجارستان خواند و تاج گذاری نمود. در این زمان میان فرانسه و امپراتوری مقدس روم جنگ درگرفته بود. نیروهای امپراتوری شهر رم را اشغال کردند و پاپ کلمنت هفتم را که پشتیبان فرانسه بود برانداختند. در ۱۵۲۷ ارتشی متشکل از آلمان های مزدور به مجارستان تاختند.
نیروهای فردیناند برای درهم شکستن مقاومت یانوش، رعایای اسلاونی (کرواسیِ امروز) را نیز بر او شوراندند. سرانجام در نبرد تارتسال یانوش یکم شکست خورد و به لهستان گریخت. او سرانجام دست به دامان عثمانی شد که این عمل در آن زمان شهرت او را لکه دار کرد.
آبیاری چرخشی، دایره ای، مرکزی یا محوری، از انواع آبیاری است که در آن یک سامانه مرکزی به عنوان منبع تغذیه آب، محدوده ای از زمین زیر کشت فراورده کشاورزی را سیراب می کند. در این شیوه یک ابزار ویژه، گرد یک مرکز یا پاشنه چرخیده و با افشاندن و پاشیدن آب با فشار، گستره تعریف شده زراعی را آبیاری می کند. این روش آبیاری موجب به وجود آمدن زمین های زراعی به صورت شکل های گرد می گردد. اکثر سیستم های مرکزی در ابتدا با نیروی آب کار می کردند، اما امروزه اکثر آنها توسط موتورهای الکتریکی به حرکت در می آیند. سیستم های آبیاری چرخشی برای اولین بار در سال ۱۹۴۰ میلادی توسط کشاورزی از ایالات متحده به نام فرانک زیباخ (Frank Zybach) مورد استفاده قرار گرفت. این نوع روش آبیاری به خصوص در زمین های کشاورزی بزرگ به عنوان روش آبیاری با بازدهی بالا شناخته می شود. معایب. نمونه معایب این روش می توان به نمونه ۶۰ سال کشاورزی متمرکز پرسود و استفاده بیش از حد از این روش را در ایالات متحده اشاره کرد که در آن بخش هایی از یکی از بزرگترین آبخوان های جهان به نام "Ogallala" از آب خالی شد. همچنین باید یادآور این نکته شد که آب فسیل یک منبع طبیعی تجدیدناپذی
ر می باشد. در ایران. این روش در بعضی نقاط ایران نیز استفاده می شود.
کارآزمایی های بالینی،، مطالعه بالینی، مطالعات پژوهشی زیست پزشکی یا رفتاری آینده نگر روی شرکت کنندگان انسانی هستند که برای پاسخ به سؤالات خاص در مورد مداخلات زیست پزشکی یا رفتاری، از جمله درمان های جدید (مانند واکسن های جدید، داروها، انتخاب های غذایی، مکمل های غذایی، و تجهیزات پزشکی) و مداخلات شناخته شده ای طراحی شده اند که مستلزم مطالعه و مقایسه بیشتر هستند. کارآزمایی های بالینی، داده هایی در مورد دوز، بی خطری و اثربخشی تولید می کنند. این مطالعات فقط پس از دریافت تأییدیه مراجع بهداشتی/ کمیته اخلاق در کشوری که تأیید درمان در آن درخواست شده، انجام می شوند. کمیته های بررسی مجوز انجام کارآزمایی های بالینی موظف هستند نسبت خطر-فایده این مطالعات را بررسی کنند. تأیید آنها به معنای «بی خطر بودن» یا مؤثر بودن درمان نیست، بلکه صرفاً اجازه انجام مطالعه است. بسته به نوع محصول و مرحله توسعه، پژوهشگران ابتدا داوطلبان یا بیماران را در مطالعات اولیه کوچک وارد می کنند و متعاقباً مطالعات مقایسه ای در مقیاس بزرگتر را انجام می دهند. کارآزمایی های بالینی می توانند از نظر اندازه و هزینه متفاوت باشند؛ می توانند شامل یک مرکز تحقیقاتی
یا مراکز متعدد (دارای چندین مرکز) بوده و در یک کشور یا چند کشور انجام شوند. هدف طراحی کارآزمایی بالینی، اطمینان از روایی علمی و تکرارپذیری نتایج است. هزینه کارآزمایی های بالینی برای هر داروی تأیید شده می تواند میلیاردها دلار باشد. حمایت کننده مالی این مطالعات ممکن است یک سازمان دولتی یا یک شرکت داروسازی، زیست فناوری یا تجهیزات پزشکی باشد. برخی از اقدامات ضروری برای آزمایش، مانند نظارت و کار آزمایشگاهی، ممکن است توسط یک شریک برون سپاری، مانند یک سازمان تحقیقاتی قراردادی یا یک آزمایشگاه مرکزی مدیریت شوند. تنها ۱۰ درصد از داروهایی که در کارآزمایی های بالینی انسانی مورد مطالعه قرار می گیرند در نهایت تأیید و به بازار مصرف راه پیدا می کنند. مرور کلی. کارآزمایی دارو برخی از کارآزمایی های بالینی بر روی افراد سالم بدون مشکل پزشکی قبلی انجام می شوند. سایر کارآزمایی های بالینی مربوط به افرادی با شرایط خاصی از سلامت است که مایل به آزمایش یک درمان تجربی هستند. پژوهشگران در برخی مواقع مطالعات اولیه انجام می دهند تا در طراحی کارآزمایی بالینی بینش پیدا کنند. دو هدف برای آزمودن درمان های پزشکی وجود دارد: اول اینکه آیا این در
مان ها به اندازه کافی خوب عمل می کنند که با مفاهیم «اثربخشی» یا «تأثیر (ابهام زدایی)» از آن یاد می شود؛ دوم آن که آیا آنها به اندازه کافی بی خطر و ایمن هستند که با اصطلاح «بی خطری» شناخته می شود. هیچ یک از این دو هدف ملاک مطلق نیستند. بی خطری و اثربخشی نسبت به نحوه استفاده از درمان، سایر درمان های موجود و شدت بیماری یا شرایط ارزیابی می شوند. به طور کلی منافع یک درمان باید بیشتر از خطرات آن باشد. به عنوان مثال، بسیاری از داروهای درمان سرطان دارای عوارض جانبی شدیدی هستند که این عوارض برای مسکن هایی که بدون نسخه تجویز می شوند قابل قبول نیستند، با این حال داروهای سرطان مورد تأیید قرار گرفته اند زیرا تحت نظر پزشک استفاده می شوند و برای یک شرایط تهدید کننده زندگی استفاده می شوند. در ایالات متحده، سالمندان ۱۴ درصد از جمعیت را تشکیل می دهند، در حالی که بیش از یک سوم مصرف دارو مربوط به آنهاست افراد بالای ۵۵ سال (یا سنین مشابه) اغلب از حضور در کارآزمایی های بالینی حذف می شوند چرا که به دلیل ابتلا به ناراحتی و بیماری های بیشتر و در نتیجه مصرف بیشتر دارو، تفسیر داده های مطالعات را پیچیده می کنند ضمن این که ظرفیت فیزیولوژ
یکی آنها نسبت به افراد جوان تر متفاوت است. کودکان و افرادی که شرایط پزشکی نامرتبطی با ناراحتی تحت مطالعه داشته باشند نیز اغلب کنار گذاشته می شوند. زنان باردار نیز در اغلب موارد به دلیل خطرات احتمالی درمان برای جنین کنار گذاشته می شوند. حامی مالی کارآزمایی، مطالعه را با هماهنگی گروهی از محققان بالینی خبره طراحی می کند، از جمله اینکه چه درمان های جایگزین یا موجودی برای مقایسه با داروی جدید وجود دارد و برای کدام بیماران ممکن است سودمند باشد. چنانچه حامی مالی نتواند آزمودنی های کافی را در یک مکان به دست آورد، از پژوهشگران در سایر مکان ها دعوت به همکاری خواهد کرد. در طول کارآزمایی، پژوهشگران افراد با ویژگی های از پیش تعیین شده را استخدام می کنند، درمان(ها) را به کار می برند و داده های مربوط به سلامت افراد را برای یک دوره زمانی مشخص جمع آوری می کنند. داده ها شامل اندازه گیری هایی مانند علایم حیاتی، غلظت داروی مورد مطالعه در خون یا بافت ها، تغییر در علایم بیمار است و اینکه آیا بهبود یا بدتر شدن وضعیت بیمار تحت تأثیر داروی مورد مطالعه رخ می دهد یا خیر. پژوهشگران داده ها را برای حامی مالی کارآزمایی ارسال می کنند، تا د
اده های تلفیقی را با استفاده از آزمون های آماری تجزیه و تحلیل کند. نمونه هایی از اهداف کارآزمایی بالینی شامل ارزیابی بی خطری و اثربخشی نسبی یک دارو یا دستگاه است: در حالی که اکثر کارآزمایی های بالینی، مداخله جدید را با یک جایگزین آن مقایسه می کنند، برخی از آنها با سه یا چهار جایگزین مورد مقایسه قرار می دهند که ممکن است شامل دارونما نیز باشد. به جز کارآزمایی های کوچک و تک مرکزی، طراحی و اهداف مطالعه در سندی به نام پروتکل کارآزمایی بالینی مشخص شده اند. این پروتکل «راهنمای عملیاتی» کارآزمایی است و تضمین می کند که همه محققان کارآزمایی را به روشی مشابه بر روی افراد مشابه انجام می دهند و داده ها در همه افراد قابل مقایسه هستند. از آنجایی که یک کارآزمایی برای آزمودن فرضیه ها و نظارت دقیق و ارزیابی پیامدها طراحی شده است، می توان آن را به عنوان یک کاربرد روش علمی، به ویژه مرحله تجربی در نظر گرفت. رایج ترین کارآزمایی های بالینی فراورده های دارویی، دستگاه های پزشکی، زیست داروها، سنجش های تشخیصی، درمان های روان شناختی یا سایر مداخلات جدید را ارزیابی می کنند. ممکن است قبل از اینکه یک مرجع نظارتی ملی ورود به بازار یک نوآوری
را تأیید کند، انجام کارآزمایی های بالینی لازم باشد. کارآزمایی تجهیزات پزشکی سازندگان دستگاه های پزشکی در ایالات متحده همانند سازندگان داروها ملزم به انجام کارآزمایی های بالینی برای دریافت تأییدیه قبل از عرضه به بازار هستند. در کارآزمایی دستگاه ها ممکن است یک دستگاه جدید با یک درمان شناخته شده مقایسه شود، یا ممکن است دستگاه های مشابه با یکدیگر مقایسه شوند. نمونه ای از روش اول در زمینه جراحی عروق، کارآزمایی ترمیم باز در مقابل اندوواسکولار (OVER trial) برای درمان آنوریسم آئورت شکمی است که تکنیک قدیمی تر ترمیم باز آئورت را با دستگاه ترمیم آنوریسم اندوواسکولار که جدیدتر است مقایسه می کند. نمونه ای از دومی ن روش، کارآزمایی بالینی بر روی دستگاه های مکانیکی است که در درمان بی اختیاری ادرار زنان بزرگسال استفاده می شود. کارآزمایی رویه ها رویه های پزشکی یا جراحی نیز همانند داروها ممکن است تحت کارآزمایی های بالینی قرار گیرند، برای مثال مقایسه روش های مختلف جراحی فیبروئیدها در درمان ناباروری. اگرچه در شرایطی که انجام کارآزمایی های بالینی در مداخلات جراحی اخلاقی نیستند یا از نظر لجستیک امکان پذیر نیستند مطالعات مورد-شاهدی
جایگزین آنها خواهد شد. تاریخچه. اگرچه در گذشته آزمایش های پزشکی اولیه در اغلب موارد انجام می شد، اما استفاده از گروه کنترل برای مقایسه دقیق و نشان دادن اثربخشی مداخله، به طور کلی وجود نداشت. به عنوان مثال، خانم مری وورتلی مونتاگو، که برای انجام مایه کوبی (در آن زمان واریولاسیون نامیده می شد) به منظور جلوگیری از آبله مبارزه می کرد، ترتیبی داد که هفت زندانی که به اعدام محکوم شده بودند در ازای جان خود تحت تلقیح قرار گیرند. اگرچه آنها زنده ماندند و به آبله مبتلا نشدند، اما هیچ گروه کنترلی برای ارزیابی اینکه آیا این نتیجه ناشی از مایه کوبی یا سایر عوامل بود وجود نداشت. آزمون های مشابهی که توسط ادوارد جنر بر روی واکسن آبله انجام شد به همان اندازه از نظر مفهومی ناقص بود. اولین کارآزمایی بالینی مناسب توسط جیمز لیند، پزشک اسکاتلندی انجام شد. بیماری اسکوربوت، که اکنون مشخص شده به دلیل کمبود ویتامین ث ایجاد می شود، اغلب اثرات بسیار بدی بر رفاه خدمه سفرهای دریایی طولانی مدت دارد. در سال ۱۷۴۰، نتیجه فاجعه بار دریانوردی دور دنیا آنسون توجه بسیاری را در اروپا به خود جلب کرد. از ۱۹۰۰ مرد، ۱۴۰۰ مرد مرده بودند که دلیل مرگ اغل