Payamvdn/NorthPersian_fa_wiki huggingface dataset:
ظر می رسد که بسیاری از اشیای مفرغی آن دوره، در قالب هایی از سنگ های نرم ریخته می شد بدین ترتیب که نیمی از آن شیئی در یک سنگ و نیم دیگرش در سنگ دیگر، کنده کاری شده بود. این قالب ها دارای مجرای فرار هوا و لولهٔ تغذیه بودند. آهن. با ورود قوم آریایی که در هزارهٔ اول پیش از میلاد به ایران انجام گرفت افزایش استعمال آهن در آثار بجا مانده دیده می شود گرچه به طور قطعی نمی توان میان این دو امر رابطه ای برقرار کرد. جدول زیر زمان تقریبی پیدایش عصر آهن را در کشورهای مختلف نشان می دهد. فولاد. ایرانیان قدیم برای آهن ورزیده و فولاد آبپذیر کلمات جداگانه ای داشتند. آهن ورزیده را آهن و فولاد آبپذیر را در زبان کهن ایران "پولاد" می نامیدند. در گورستان تپه سیلک که محققاً می توان آن را متعلق به ۱۲۰۰ تا ۱۰۰۰ پیش از مسیح دانست، اشیای باستانی باارزشی کشف شده است. یکی از آن ها شمشیری است که دست و قبضهٔ آن از مفرغ ساخته شده و یک تیغهٔ فولادی نازک، روی مفرغ، پرچ شده است. همچنین در این گورستان چنگک های فولادینی یافت شده که با استادی تمام چکش کاری شده است. یکی از فلزکاران روسیه شمشیرهای اصیل کهن ایرانی را با روش عکسبرداری میکروسکوپی تجزیه
کرد و به این نتایج رسید که: در سدهٔ سوم میلادی از گاهنامه کوکویائو چنین بر می آید که چین در زمان ساسانیان، فولاد را از ایران وارد می کرد. این کتاب به ویژه از خطوط مارپیچی که در رویهٔ فولاد ایرانی بود سخن می گوید از اینرو باید گفت که آهنی که از ایران وارد چین می شد، موج دار بوده است. این امر شک جوزف نیدهام محقق صنعت آهن و فولاد در چین را تبدیل به یقین کرد که فن موجدار کردن اگر از ووتز هند نباشد، از ایران پدید آمده است. "فولاد پارتی" یا ایرانی که رومی ها اغلب از آن سخن گفته اند پس از فولاد هند در دنیا اول بود؛ و امروز بر این باورند که این فولاد از راه قالگذاری صفحه های صاف آهن ورزیده با گرد زغال چوب در بوته ها ساخته می شد. این روش تولید بعدها به عربستان، بین النهرین و دمشق و بالاخره به شهر تولدو در اسپانیا که مرکز دانش و فنون اسلامی بود، نیز سرایت نمود. برنج. از برنج برای نخستین بار در زمان سارگن دوم (سدهٔ هشتم پیش از مسیح) یاد شده است. این نظریه وجود دارد که موسونیک ها یا مشکی ها، به عبری مشخ، که مردمی در آسیای صغیر بودند، آلیاژ مس آن را کشف و در زمان شاهنشاهی هخامنشی آن را در ایران متداول کردند. زوسیموس نویسن
دهٔ یونانی که در چهار صد سال پیش از میلاد به دنیا آمده است، با ساختن توتیا از کالامین آشنایی دارد. وی توتیا را "آلیاژ ایرانی" یا آلیاژ زرد می نامد و یک ایرانی افسانه ای به نام پایانیدوس (Papanidos) پسر سیتوس (Sitos)را مخترع آن می پندارد. کارنامهٔ چین سوئی شو (۶۱۷ میلادی) برنج را "توئوشی" (t ou-si) می نامد که در زمان ساسانیان از ایران به چین وارد می شد. کتاب کوکویائولون (Ko-ku-yao-lun) که تکنولوژی دنیای کهن را شرح می دهد، دربارهٔ برنج تقلبی چینی سخن می گوید و اشاره می کند که برنج اصلی به نام توئوشی که از ایران می آید از مس طبیعی و بلوم روی تهیه می گردد. همین منبع می گوید که ایرانیان نخستین ملتی بودند که روی را از کانی ها بیرون آوردند و آلیاژ برنج را درست کردند. طلا. از آنجایی که قسمت بیشتر طلاهایی که در گذشته روی آن کار شده است از ته نشست های رودخانه ها به دست آمده، فقط باید روش پالایش آن را ذکر کرد. برای فلزکاران ایرانی که در گداز مفرغ قرن های طولانی استاد بودند، گداز طلا دشوار نبوده است. روش پالایش طلا به وسیلهٔ قالگذاری بوده است. قالگذاری روشی است که به کمک سربی که به گداز افزوده می شود فلزات گرانبها را از
فلزات پست جدا می کنند سپس سرب و فلزات پست را اکسید می کنند. قرن ها در ایران این روش به کار می رفته است. در زمان های متأخرتر و حدود سدهٔ دوم پیش از میلاد روش پیشرفته تر کلروهی نیز در ایران شناخته شده بود. در این روش کلر با نقره ترکیب می شود و آن را از آلیاژ طلا و نقره ای که به دنبال قالگذاری با سرب پدید آمده است، جدا می کنند. نقره. در روسیه مقدار کثیری از ظروف نقره ساسانی به دست آمده است، ولی در خود ایران اشیاء قابلی کشف نشده است. ظاهراً علت آن این است که ایران پس از این دوره بارها مورد تهاجم قبایل دیگر قرار گرفته است. نمونهٔ بسیار نفیس این گونه ظروف نقره، جام نقرهٔ زمان خسرو پرویز است که اکنون در کتابخانه ملی پاریس مضبوط است. صنایع ساختمانی. شرایط آب و هوا و فراوانی مواد ساختمانی و میراث فرهنگی سبب شد که تمام شیوه های ساختمانی اقوامی که از زمان های باستانی و روزگاران کهن فلات ایران را اشغال کرده بودند، دست به دست شده به فرزندان آنان منتقل گردد. استادان و معماران ایرانی روش زدن طاق های ضرب و گنبدگون را به دیگران آموختند و سبک هایی چون آپادانا، ایوان و طاق نماهای تیز را بر جای گذاشتند. معماری. یکی از ابتکاراتی
که ایرانیان در مهندسی ساختمان کردند، ایوان است که آن را مشابه و نظیر تالار آپادانا می توان دانست. ایوان به طرف حیاط باز می شود و سقف آن از زمان پارت ها تخت نیست بلکه سقف ضربی است. ایوان یکی از ویژگی های ارزندهٔ ساختمان روزگار ساسانی بود و از اسلام به بعد جزو خصوصیات مسجد ایرانیان گردید.سقف ضربی نیز سقفی بود که نیازی به ستون های چوبی نداشت. در زمان پارت ها و ساسانیان بنای سقف های گنبدگون در ساختماهای همگانی و خصوصی به آخرین درجهٔ تکامل رسید. این سقف ها در اصل به دو گونه بود یکی تاق ضربی بشکه ای برای اتاق های مستطیلی و یکی هم سقف گنبدی که روی اتاق های چهارگوش زده می شد. معماران و استادکاران ایرانی برای رسیدن از پایه چهارگوش به گنبد دایره ای، تاق نما را اختراع کردند. ایرانیان این شیوه سقف های ضربی را در زمان اسلام هم حفظ کردند، به گونه ای که امروزه آن در بسیاری از مسجدها و ساختمان های همگانی دیده می شود. در خارج ایران، معماران ایرانی، شیوهٔ تالار آپادانا را در جهان اسلام پراکندند. طبری مورخ بزرگ (۹۲۲–۸۳۹ میلادی) می نویسد وقتی که زیاد بن ابیه فرماندار بصره در سال ۶۷۰ میلادی می خواست مسجد بزرگ کوفه را از نو بسازد،
معماران غیرمسلمان را احضار کرد و دستور داد تا بنای بی نظیری برپا کنند، مردی که در عهد خسروپرویز شاه ایران معمار بود، گفت «این کار فقط وقتی عملی است که ستون های سنگی آن را از کوه های اهواز بیاورند.» طبری می نویسد که سقف مسجد بدون طاق نما و روی ستون ها قرار داشت همچنین در سال ۶۸۴ میلادی وقتی که عبدالله بن زبیر می خواست خانهٔ کعبه را تجدید بنا کند، از معماران ایرانی دعوت کرد. برج های تهویه یا بادگیر از ویژگی های خانه های مرکز ایران است. این بادگیرها هوای تازه و خنک بادهای شب را به داخل اتاق و زیرزمین می آورند. گچ کاری. نارک کاری با گچ یا گچ کاری بیش از ۲۵۰۰ سال در ایران سابقه دارد. گچ نه تنها ارزان و طرز کار با آن آسان و هر نوع مواد و مصالح ساختمانی را استحکام کافی می بخشد بلکه روی آن می توان رنگ آمیزی نیم رخ های برجسته و گچکاری و شبکه کاری ظریفی انجام داد. پیشه وران ایرانی با استعداد شگرف هنری خود این مادهٔ پیش پا افتاده را با نازک کاری به مرحلهٔ هنرهای زیبا رساندند. هیچ پیشه ور کشور دیگری به جز شاید هنرمندان سبک باروک اروپای غربی نتوانسته اند در این راه با هنرمندان ایرانی برابر شوند. امروزه تنها چند قطعه از گ
چ بری های زمان هخامنشیان، سلوکیان و پارت ها به دست ما رسیده است و فقط سایه ای از زیبایی چند رنگ اصلی آن ها برجا مانده است همچنین گچ بری های خرابه های کاخ ساسانیان تنها تصویر ضعیفی از پیشهٔ گچ بری به ما ارائه می دهد.کریستن سن ایرانشناس معروف دانمارکی می نویسد گچ بری های دوران اشکانیان ترکیبی از عناصر ایرانی و یونانی است و با مهارت و زیبایی خاصی ساخته شده است، وی اضافه می کند که بعضی از گج بری های کوه خواجه از بهترین گچ بری های بین النهرین بهتر و قشنگتر هستند. سنگ تراشی. در ایران باستان سنگ تراشی و حکاکی بر روی سنگ و نقش برجسته بر روی سنگ اهمیت وافری داشت. در دوره هخامنشیان در ساختمان های پارسه و نیز در سینه کوه بیستون سنگ تراشی هایی از دوره هخامنشی به دست آمده است. در دوره اشکانیان اگرچه این حرفه همچنان دنبال می شد و تا حدی آنگونه که از مجسمه هرکول در غرب ایران برمی آید تحت تأثیر هنر یونانی واقع شده بود، اما به نسبت دوره هخامنشی افت محسوسی داشت. با حذف امپراتوری اشکانی و تأسیس سلسله ساسانی این صنعت در ایران جانی دوباره گرفت. اگرچه باز هم در نقوش ظریف به مرتبه هنر سنگ تراشی هخامنشی نمی رسیدند و تا حدی نقوش سنگی
تراشیده شده ساسانی بزرگ تر و درشت تر می نمایند اما این حرفه به کلی در ایران گسترش یافت. در دوره ساسانی آثار کم نظیری در زمینه سنگ تراشی پدید آمد که مهم ترین آن ها نقوش برجسته طاق بستان در کرمانشاه است. از دیگر آثار مهم به جای مانده از دوره ساسانی می توان به نقوش برجسته نقش رستم و نقش رجب نیز اشاره کرد. معمولاً نقوش برجسته سنگی و سنگ تراشی برای بیان یا ثبت یک واقعه مهم تاریخی مانند تاجگذاری یا شکست یک دشمن مهم تصویر می شد. صنایع نساجی. بافتن قالی و مفروش ساختن خیمه ها و کاخ ها و تالارهای بزرگ از دوران بسیار کهن از هنرهای ویژهٔ ایران بوده و پارچه ها و قالی های پشمی، ابریشمی و زربافت ایران شهرت جهانی داشته و دارد. خدمت صنعتگران ایرانی به پیشرفت صنعت، در هیچ جا بهتر از توسعهٔ نساجی عیان نیست. ایران در زمینهٔ نساجی و بافندگی نیز از موقعیت جغرافیای مرکزی خود سود برده است. چین در خاور دور در بافندگی ابریشم های لطیف تجربهٔ زیادی داشت، شبانان آسیای مرکزی که از پشم گوسفند خود استفاده می کردند قالی و فرش را به وجود آوردند در صورتی که آشوری های باختری، قرن ها در بافتن پشم و کتان معروف بودند و هند در جنوب کشت پنبه را توس
عه داد و آن را در نساجی به کار برد. ایران توانست از تمام این منابع بهره برگیرد اما هر وقت بافندهٔ ایرانی روش جدیدی اقتباس می کرد، بی درنگ آن را با راه و روش خود تطبیق می داد و کوشش می کرد که از لحاظ فنی آن را بهبود بخشد. پارچه بافی. تاریخ نساجی در ایران به آغاز عصر نوسنگی می رسد. در حفاری هایی که در غاری نزدیک دریای خزر به عمل آمد قطعات پارچهٔ بافته شده از پشم گوسفند و موی بز بدست آمد و با روش آزمایش کربن ۱۴ معلوم شد که مربوط به ۶۵۰۰ سال (۲۰۰ سال کمتر یا بیشتر) پیشتر از میلاد مسیح است. دوک سره و خامه هایی در خانه های اولیهٔ فلات ایران پیدا شده که تاریخ آن به ۵۰۰۰ سال پیش از مسیح می رسد.همچنین در بین آثار پیدا شده در تپهٔ سیلک کاشان مربوط به ۶۰۰۰ سال پیش از تاریخ، چاقویی از استخوان یافته اند که مردی را می نمایاند، بر پیکر استخوانی، پارچه ای شبیه لنگ نقش بسته که بر کمر بسته است. شیئی نامبرده قدیمی ترین نقش انسانی است که بر بین اشیاء ماقبل تاریخی دیده شده است. بافندگی پارچه های طرح دار در حدود ۱۰۰۰ سال پیش از میلاد به شکل طرح دو پودی در غرب ایران ایجاد شد. در این روش دو پود باهم و در یک زمان برده می شوند که یکی
از آن ها برای ساده باف است و دیگری فقط در جاهایی که طرح لازم داشته باشد به روی پارچه آورده می شود وگرنه در همان پشت پارچه آویزان باقی می ماند. این شکل سادهٔ پارچهٔ مرکب است که آن را "پود طرح مرکب" می نامند. در آغاز عصر مسیحیت روش دیگری در بافت پارچهٔ تار مرکب در چین پیدا شد. در دورهٔ پارت ها روش چینی در خاور ایران متداول بود. وقتی که این شیوه به سوی باختر گسترش یافت بافندگان ایران چون به طرح بافت پودی عادت داشتند روش چینی ها را معکوس کرده و یکپارچه ترکیبی بافتند. این روش ترکیبی نو هیچ گاه از بین نرفت و به همان شکل هم به روم شرقی (بیزانس)، سیسیل، ایتالیا، و شمال اروپا رفت و در آنجا به نام پارچه های مرکب شناخته شد. از زمان ساسانیان به این طرف بافت جناغی مرکب بیشتر از پارچهٔ مرکب متداول شد و این نوع بافت تا امروز هم ادامه دارد. پارچه های زربفت و سیم بافت. جزئیات لباس داریوش سوم (۳۳۱–۳۳۷ پیش از میلاد) در دست ماست. «... و شنلی که از طلا می درخشید و روی آن دو شاهینی که منقارهای خود را روبروی هم داشتند کشیده شده بود.» روایات چینی لیانگ حاکی از آن است که در سال ۵۲۰ میلادی یکپارچه گلابتون دوزی ایرانی برای امپراتور (wu
) فرستاده شد و اضافه می کند که جامهٔ شاهان ایران از این جنس ساخته می شود. هان تسانگ مسافر چینی که از ایران در آغاز سدهٔ ششم دیدن کرده، مهارت بافندگان ایرانی را در تولید پارچه های زیبای پشمی، ابریشمی و گلابتون دوزی ابریشمی می ستاید. مراکز بافت پارچه در زمان ساسانیان در شوش، شوشتر، جندی شاپور و بصینه بود. در این شهرها و شهرهای خاوری خراسان پارچه های فلزبافت، صنعت مهمی بشمار می آمد. بسیاری از پارچه های قیمتی که در آنجا بافته می شد به اروپای قرون وسطی راه یافت و در اروپا از آن برای اماکن مقدسه، لباس های کلیسا و کشیشان و لباس تاجگذاری پادشاهان استفاده می کردند. پارچه هایی که از آن روزگار باقی مانده اطلاعات ما را دربارهٔ مهارت پارچه بافان زمان ساسانیان تکمیل می کند. ابریشم بافی. نمونه های فراوانی از کارهای ابریشم بافی ایران در موزه های جهان نگهداری می شود و بررسی متخصصان، کیفیت پیشرفتهٔ این هنر را آشکار می کند. محققان همچنین روشن کرده اند که ابریشم ایران از طریق بازرگانان مسیحی به اروپا راه یافته و برای پوشش بسیاری اجساد قدیسان از این نوع پارچه استفاده شده است. در دوران ساسانی ابریشم و صنعت آن در بیشتر شهرهای ایران
و به ویژه در شهرهای شوش، شوشتر، دزفول و جندی شاپور رواج فراوانی داشت و هر کدام از شهرهای ایران با سبک های گوناگون نوع خاصی از پارچه را تهیه می کردند. بازرگانان ایران در این زمان قدرت خود انحصار ابریشم از چین تا روم را در دست داشتند و گاه پیشرفت صنایع بافندگی و ابریشم کاری ایران به گونه ای بوده است که نه تنها ایرانیان و خاصه زنان ایران را از نیاز به کالاهای خارجی بی نیاز کرده است بلکه به تولید و تجارت ابریشم در روم نیز آسیب رسانده است بطوریکه کلیسای بیزانس به ناچار بر آن شده است که تا استعمال پارچه ها و و بافت های ابریشمی ایران را ناروا اعلام کند. بافت حریر نیز در این دوره رونق یافته و از مشرق زمین به اروپا راه یافت. فرش بافی. سابقهٔ فرش را در جهان می توان به آغاز تمدن در جوامع بشری مربوط دانست. محققان نتوانسته اند زمان دقیقی برای تهیه اولین بافته از این پدیدهٔ زیبای انسانی تعیین کنند. بی شک ایرانیان نیز نمی توانند ادعای تولید اولین فرش های دستباف را داشته باشند ولی شواهد و مدارک تاریخی و به خصوص کشف فرش پازیریک نشان از سهم عظیم ایرانیان در خلق و تولید این هنر گران بها را دارد. گزنفون به هنگام ثبت جنگ های ایر
ان اشاراتی دارد دال بر اینکه ایرانیان زیر بسترهای خود از فرش های نرمی استفاده می کرده اند اما در اینکه نمونهٔ مورد بحث واقعاً فرش بوده یا انواعی از نمد یا گلیم منقوش و غیره اختلاف نظر وجود دارد.در کتابی که در سال ۱۹۵۰ میلادی دربارهٔ کشفیات پروفسور سرگی رودنکو باستان شناس روس انتشار یافت، از کشف فرشی سخن رفته است که از گور یخزده یکی از شاهان سکایی در آلتایی مغولستان نزدیک به نواحی جنوبی سیبری به دست آمده است. این فرش به نام محل کشف فرش پازیریک نامیده می شود و به مدد یخ های جاودانی سیبری به نحوی شگفت انگیز تقریباً سالم مانده است و امروز در موزه آرمیتاژ سن پترزبورگ نگهداری می شود. این فرش از نوع پرزدار و گره دار است و قدمت آن به ۵ سده پیش از میلاد می رسد. آنچه که از نظر تاریخی ساخت این فرش را به ایرانیان نسبت می دهد طرح و نقشهٔ آنست که سواران پارسی با پوشش و سلاح های آنان نقش شده اند و آشکارا نقش های تخت جمشید را به یاد می آورد. محققان نظر می دهند که این فرش در مناطق ایرانی نشین بافته شده و این ادعا مطرح می شود که در ۲۵۰۰ سال پیش در ایران فرش بافته شده و گره دار با نقش های دقیق تولید می شده است. تاکنون فرشی که م
تعلق به ایران باستان باشد از خود ایران به دست نیامده است اما در منابع تاریخی اشاره به وجود فرش در ایران شده است، از جمله در حملهٔ هراکلیوس امپراتور روم شرقی به شهر دستگرد که در سال ۶۲۸ میلادی و در زمان پادشاهی خسرو پرویز انجام گرفت، در لیست اموال تاراج شده از قالی های پرپشم سخن رفته است. همچنین تعداد ۶۰۰ فرش در لیست خراج سالیانهٔ طبرستان به خلیفهٔ بغداد وجود دارد. پلوتارک مورخ یونانی نوشته است «نخستین ملتی که در فرش ها صورت انسانی و حیوانات و مناظر بدیع طبیعی را نقاشی کرد، ایران هخامنشی بود.» رنگرزی. رنگرزی در ایران سابقهٔ دیرینه ای دارد. پیش از اسلام، به خصوص شواهدی همچون اشارهٔ گزنفون مورخ یونانی، به کارگاه قالی بافی شاهان هخامنشی در شهر سارد مربوط به ۴۰۰ سال قبل از میلاد و نوشته هایی دربارهٔ قالی ارغوانی رنگ، روی قبر کوروش و کهن ترین اثر دارای گره ایران، که تا به حال نخستین نمونه قالی ایران محسوب شده و توسط پروفسور رودنگر در مغولستان در ناحیه ای به نام پازیریک کشف شده است، وجود هنر قالی بافی و به پیرو آن صنعت رنگرزی را از آغاز تاریخ ایران باستان به صورت هنری ارزنده و تکامل یافته در منطقه قطعی می سازد. در ح
اشیهٔ فرش پازیریک، نقش تعداد زیادی اسب به چشم می خورد و در بافت آن از رنگ های سبز، آبی، قرمز و زرد استفاده شده است. با بررسی نقوش و همچنین طریقهٔ بافت آن معلوم می شود که دست کم سنت هزار ساله ای لازم است تا چنین فنون پیچیده ای شکل گیرد. در دوره ساسانی رنگرزان از احترام خاصی برخوردار بوده اند. کشف نمونه هایی از پارچه های دوره ساسانی که شاهکارهایی از ذوق و ظرافت و هنر طراحی و رنگرزی به حساب می آید ناشی از وجود صنایع پیشرفته رنگرزی و نساجی و بی تردید بافت فرش است که اعتبار آن را به اوج می رساند. از نمونه های فرش ساسانی فرش بهارستان یا بهارخسرو می باشد که علاوه بر استفاده از سنگ ها و جواهرات و تزئینات گران بها و بی نظیر، استفاده از رنگ های زیبایی که تمام فصول سال را به نحو شگفت انگیزی در مقابل نگاه بیننده قرار داده است. شیوهٔ ساسانیان در به کارگیری رنگ ها با شیوهٔ بیزانسی تفاوت داشته و تنها رنگ های به کار رفته یکی است ولی رنگ های ساسانی دارای درخشش کمتر و معتدل تر است و هنرمندانه تر تقسیم شده و با در نظر گرفتن نقش انتخاب شده اند. پژوهش های باستان شناسی مؤید آن است که ایرانیان در رنگرزی مانند سایر اقوام و ملل قدیم
بسیار با تجربه بوده و مواد رنگزایی که در منسوجات خود به کار می برده اند، بسیار با ثبات و چشمگیر بوده است. برای سال های متمادی مواد رنگزای طبیعی یکی از اقلام صادراتی ایران بوده است. سرامیک سازی. سفالینه سازی. باستان شناسان در طی سدهٔ اخیر تعداد زیادی ظروف سفالی و اشیاء دیگر در منطقه ای از مشرق ایران تا عراق و از قفقاز تا دره سند را از زیر خاک بیرون آوردند. سفال های پیش از تاریخی که در این مناطق یافت شده است سبک ساخت تقریباً یکسانی دارند و در سطح فنی بسیار پیشرفته هستند. کهن ترین ظرفی که در ایران یافت شده است ظرف سیاه دودآلودیست که همانند قدیمی ترین ظروف سفالی است که در جاهای دیگر پیدا شده است و به هزارهٔ چهارم پیش از میلاد تعلق دارد. از شوش در ایلام سفال هایی به دست آمده است که به نام "شوش اول" معروف است و متعلق به دوره ای مابین ۳۵۰۰ تا ۲۵۰۰ پیش از میلاد مسیح است. سفالینه های بسیار کمی از زمان هخامنشیان به دست آمده است و حال آنکه از صنایع دستی دیگر به ویژه فلزکاری و مجسمه سازی از سنگ، اشیای فراوانی پیدا شده است. تنزل پیشه سفال سازی را در این دوره، به بالا رفتن سطح زندگی مردم نسبت داده شده است. بدین ترتیب گمان
می رود که در خانهٔ شاه زر و سیم و مرمر سفید برای ساختن ظروف استفاده می شده و در خانه های مردم متوسط ظرف های مسی و برنجی متداول بوده و تنها افراد تهیدست از فراورده های سفالی استفاده می کردند. این وضع پیشهٔ سفالگری که فقط ظرف سفالی برای رفع حوائج روزانه ساخته می شد در دورهٔ سلوکیان و شاهنشاهی پارت ادامه یافت اما باید متذکر شد که پارت ها لعاب سرب را با رنگ های گوناگون متداول کردند در این دوران بسیاری از ظرف های مورد استفادهٔ روزانه رو چرخ و صفحهٔ کوزه گری ساخته می شد و اغلب پیش از لعاب دادن روی آن کنده کاری می کردند، یا پاره ای از آن ها را در قالب های فشردهای کنده کاری کرده پخته و درست می کردند. همچنین مهره های تزئینی روی آنان زده می شد که تا اندازه ای مانند فن نشان دار کردن (Terra Sigillata) رومیان بود. پاره ای فراورده های زیباتر دارای تزئیناتی است که بعدها به نام باربوتین (Barbotine) شناخته شد و آن فنی بود که خمیر نازکی از گل رس از سوراخ کیسه ای با فشار به شکل خطوط و مارپیچ روی ظرف نهاده می شد و همانند کاری است که امروزه شیرینی سازان برای ساختن گل های روی کیک به کار می برند. کوزه گری در زمان ساسانیان گسترش نیا
فت و کوزه گران همان روش و سبک پارت ها را ادامه دادند ولی کار آن ها قابل قیاس با کیفیت کار استادان فلزکار زمان ساسانی نیست. مختصری از تاریخ بدنه های رسی، رنگیزه کاری و لعاب های اولیه. معروفترین پیشرفت های فنی در رشتهٔ سفالینه سازی در ایران باستان از این قرار است: تمامی این پیشرفت های فنی در مدت کوتاهی سفالسازی را یکی از حرفه های سامان یافته کرد و از آن تاریخ تاکنون به همین نحو باقی مانده است. شیشه سازی. در روزگار باستان بین النهرین در توسعهٔ لعاب سفال سازی سرآمد دیگر کشورها بوده است. با در نظر گرفتن اینکه ترکیبات لعاب و شیشه یکی است، عجیب نیست که صنعت شیشه سازی در بابل، سومر و آشور پیشرفت کرده است. گفته می شود که فنیقی ها این صنعت از بابلی ها آموختند این فرضیه با افسانه تلمودی که می گوید یهودیان در زمان اسارت دوم خود شیشه سازی را آموختند، تطبیق می کند. شیشهٔ فنیقی ها و یهودیان پیش از آغاز امپراتوری روم بسیار با ارزش بود. باکشف اشیاء زیاد شیشه ای زمان پارت ها و ساسانیان می توان چنین پنداشت که صنعت شیشه سازی تقریباً در همان زمان در ایران شایع بوده است. مهارت شیشه سازان ساسانی بسیار قابل توجه است. اینان به ویژه د
ر هنر تزیین شیشه با چرخ شیشه بری کاملاً استاد بودند. یکی از زیباترین نمونه هایی که به دست ما رسیده جام خسرو یکم است که امروزه در کتابخانهٔ ملی پاریس نگاهداری می شود. کشاورزی. در اوستا کتاب مقدس ایرانیان کهن از کارهای نیک در نظر اهورامزدا کشاورزی و آبیاری بوده است و آمده است که زمین های بایر و بیابان ها جایگاه اهریمنان و دیوان است. شاهنشاهان هخامنشی کسانی را که با آبیاری زمین های بایر را آباد می کردند تا پنج نسل از مالیات معاف می کردند. آبیاری. با در نظر گرفتن مقدار باران سالیانه در برخی از نواحی ایران این سؤال پیش خواهد آمد که با این میزان کم بارندگی چگونه می توان کشاورزی کرد. مناطقی که از نظر آب وهوایی مشابه این نواحی ایران هستند چون مرکز خشک استرالیا، دریاچه ایره و جنوب استرالیا اصلاً کشاورزی ندارند. این نکته را باید در نظر داشت که آب و هوای اینگونه نواحی ایران نخست مناسب کشاورزی بوده است و به تدریج در اثر تغییرات آب وهوایی و کم شدن درختان جنگلی و فرسایش خاک بارخیز، خشک گردیده، این خشک شدن تدریجی ساکنان محلی را وادار کرد که روش های هوشمندانه ای برای نگاهداری آب مورد لزوم کشاورزی خود ابداع کنند. از نوشته های
مشروح و مفصل تاریخ نویسان و جغرافی نویسان سدهٔ نهم تا یازدهم میلادی معلوم می شود که تا قبل از تاخت وتاز مغولان و ترکان ایران کشاورزی آبی بسیار خوبی داشته است. بند. بیشتر رودهای ایران در تمام سال آب ندارد. از این رو در طول تاریخ بندآب یا شادروان هایی ساخته شد که آب اضافی بهاره در پشت آن جمع شود و سطح آن را بالا آورد تا بتوان مستقیماً یا جوی آب را به کشتزارها رسانید. یکی از بند آب ها شادروان است که به دستور شاپور یکم پادشاه ساسانی ساخته شد. این پادشاه پس از پیروزی بر والرین، امپراتور روم در سال ۲۶۰ میلادی اسیران جنگی را به کار گرفت و شادروان را بنا نهاد. مهندسان و معماران این بند را با تخته سنگ های خارا و ساروج بنا کرده و مانند بند امیر قیدهای آهنی که در سرب فروکرده بودند، برای تقویت پی ها به کار بردند. ساختمان آن سه سال طول کشید و آب کارون را با دو مجرای انحرافی، از مسیر اصلی برگرداندند و سطح آب تا سطح شهر شوشتر که روی تپه ای قرار دارد، بالا آمد. قنات. روش آبیاری با قنات از ویژگی های ایران است. قنات عبارت از مجاری زیرزمینی است که در زیر آبرفت ها کنده شده و نا دامنهٔ کوه ها می رسد و در فواصل مختلف هواخوری دارد
. مادر چاه یا چند چاه به عمق ۱۵ تا ۱۰۰ متر کنده می شود و با شیب کم یعنی کمتر از شیب سطح زمین سرانجام آب بر روی زمین آورده می شود. در زمان رومیان ساخت قنات از خاورمیانه به شمال آفریقا، اسپانیا و سیسیل رفت. در تونس و الجزیره هنوز تعدادی از واحه ها با این قنات ها آبیاری می شود. در ناحیهٔ تات صحرای آفریقا، ۱۹۰۰ کیلومتر از این قنات ها وجود دارد که از آن ها بهره برداری می شود. در حاشیهٔ جنوبی صحرای آفریقا قوم طوارق قنات را "کار ایرانی" می نامند.این نکته که رومیان در توسعهٔ قنات به باختر عامل مؤثری بوده اند، پاره ای از محققان را بر آن داشته که تصور کنند که رومیان مخترع قنات می باشند اما این عقیده با در درست بودن مدارک کتبی بی شمار قابل دفاع نیست. سارگون دوم پادشاه آشور (۷۲۲–۷۰۵ پیش از میلاد) می گوید که وی مهار کردن آب های زیرزمینی را در ضمن مبارزه با کشور اورارتو (در شمال باختری ایران، نزدیک دریاچه ارومیه) که مردم آن به استخراج معادن استخراج داشته اند، آموخته است. ترجمهٔ الواحی که در مصر پیدا شده وضع برخی از طرح های آبیاری را که توسط دریاسالار ایرانی به نام "سیلکس" در واحه کرقه پس از اینکه داریوش بزرگ آن کشور را گشو
د، انجام گرفته، نشان می دهد. در این لوحه نوشته شده است که سیلکس روش ایرانی آبیاری را به کار برد، یعنی آب را از جوی های زیرزمینی به دشت کرقه رساند. بقایای این قنات ها که اکنون پابرجاست و کار می کند مورد بررسی قرار گرفته و معلوم می شود که ایرانیان چشمهٔ آب زیرزمینی نیل را برگرداندند و آن را از زیرزمین به ۱۶۰ کیلومتری نیل بردند و به دشت کرقه رساندند.پولیبیوس در نگارش وقایع جنگی میان آنتیوخوس بزرگ و پادشاه پارتی ایران اشک دوم (۲۱۲–۲۰۵ پیش از مسیح) قنات را قدری مفصل تر شرح می دهد. در آن قسمت ماد آب در سطح زمین دیده نمی شود گرچه مجراهای زیرزمینی فراوان هست و در محل های مختلفی در بیابان چاه هایی زده اند که به آب می رسد و شخصی که در محل نباشد یا آنجا را نشناسد نمی داند که قنات ها کجا هستند. تعداد زیادی از این قنات ها در میان ملل به این دلیل باقی مانده است که ایرانیان در زمان فرمانروایی خود، حق بهره برداری از زمین های بایر را برای پنج نسل به افراد واگذار می کردند، مشروط به اینکه آب تازه به آن اراضی بیاورند، و چون تعداد زیادی رودخانه های عظیم از کوه توروس سرازیر می شود، مردم با زحمات زیاد و مخارج هنگفت این مجراهای زیرز
مینی را ساختند. آسیاب بادی. بیشتر نویسندگان جدید تاریخ تکنولوژی در مورد پیدایش آسیاب بادی در ایران اتفاق نظر دارند. از اوائل دورهٔ اسلامی به بعد، در نوشته های موجود، به صراحت دربارهٔ آسیاب بادی یعنی منبع نیرویی که از آن برای آرد کردن غله و بالا آوردن آب استفاده می شود، بحث شده است. مسعودی تاریخ نویس حدود ۹۵۶ میلادی از قول طبری می نگارد که عمر خلیفهٔ دوم، از یک بردهٔ ایرانی به نام ابولولو پرسید: «شنیده ام که تو به خود بالیده و گفته ای که می توانی آسیابی بسازی که با باد حرکت کند.» ابولولو جواب می دهد «به خداوند سوگند آسیابی بسازم که همهٔ دنیا دربارهٔ آن سخن گویند.» نخستین باری که از آسیاب بادی در شمال اروپا سخنی به میان می آید در فرمان فرانسه در سال ۱۱۰۵ میلادی است، به موجب این فرمان ایالت ارل در فرانسه ۵ درصد مالیات به محصول آسیای بادی وضع کرد. ظاهراً آسیاب بادی و بادبان های آن در سدهٔ سیزدهم که مغول ها در ایران و چین فرمانروایی داشتند، به چین رفته است.
بازیل قیصریه یا بازیل قدیس یا باسیل قدیس (۳۳۰ – ۱ ژانویه، ۳۷۹) اسقف شهر قیصریه در کاپادوکیه، آسیای صغیر (اکنون در ترکیه) بود. , وی در قرن چهارم میلادی تاثیرهای بزرگی بر الهیات مسیحی و ساختار کلیسای مسیحیت مانند شورای نیقیه داشت. او با آریانیسم و پیروان اسقف اپولیناریس اسقف لودیه مبارزه کرد. توانایی درایجاد تعادل بین دانش فقهی و روابط سیاسی او را به یکی از قدرتمندترین وکلای شورای نیقیه تبدیل کرد. علاوه بر شهرت به خاطر الهی دان وی به خاطر زندگی ربانی و کار برای محرومان نیز مشهور است. از وی به عنوان پدر ربانیت جمعی نیز یاد می شود. باسیل به عنوان قدیس در کلیساهای غربی و شرقی شناخته می شود.