Payamvdn/NorthPersian_fa_wiki huggingface dataset:
یون ها نفر که تحت تأثیر بحران های بشردوستانه در سراسر جهان قرار دارند، کمک کند. این ابتکار با حضور ۸۵ نماینده از ۸۵ نماینده از کشورهای عضو اتحادیه اروپا، کمیسیون اروپا، شورای اتحادیه اروپا، کشورهای ذینفع، سازمان ملل و سازمان های مردم نهاد برگزار شد. فعالیت اقتصادی و ثروت. نیویورک تایمز وی را یکی از ثروتمندترین افراد جهان معرفی کرده است. کشتی بادبانی عظیم وی که ۱۳۳ متر طول دارد، هشتمین کشتی بادبانی عظیم دنیا به حساب می آید. روزنامه های خبری انگلیس وی را «مردی که لندن را خریده است» نامیده اند. وی همچنین در زمینه اقتصادی فعالیت های گسترده دارد و به طور مثال نقش مؤثری در سازمان سرمایه گذاری قطر، مروارید قطر و هرودز ایفا می کند و صاحب چند شعبه از بانک لوکزامبورگ است. شیخ حمد بن جاسم ارتباطات اقتصادی و سیاسی مستحکمی با برخی نخبگان بریتانیایی دارد و یکی از طراحان اصلی سرمایه گذاری قطر در بریتانیا بوده است. وی با ریاست صندوق سرمایه گذاری قطر که یکی از مهمترین موسسه های مالی و سرمایه گذاری جهان محسوب می شود، سرمایه گذاری های کلانی را در انگلیس انجام داده است که از جمله آن ها خرید مرکز خرید «هرودز» و آسمان خراش «شارد»،
خرید سهام در بازارهای بورس «سینزبوریز» و خرید سهام در بازار بورس لندن بوده است. در سال ۲۰۱۰ وی ۱۰ درصد از ال کورت اینگلس را که بزرگترین فروشگاه زنجیره ای اسپانیا است را خریداری کرد. در ژوئن ۲۰۱۴، وی ۸۰ درصد از سهام هریتیج اویل را که به عنوان یک شرکت اکتشاف و تولید نفت در لندن ثبت شده بود را خرید. طبق پرونده کمیسیون بورس و اوراق بهادار ایالات متحده، او همچنین ۴ درصد سهام دویچه بانک را در اختیار خود دارد. در ماه مه ۲۰۱۵، حمد نقاشی «زنان الجزایری» (نسخه او) اثر پیکاسو را به قیمت ۱۸۰ میلیون دلار شامل کارمزدها خریداری کرد که رکورد قیمتی برای یک نقاشی در حراجی بود.
بریتانی لینا "بریت" رابرتسون (زاده ۱۸ آوریل ۱۹۹۰ در شهر شارلوت در ایالت کارولینای شمالی) است . رابرتسون هنگامی که چهارده ساله بود، به همراه مادربزرگش، شولر رابرتسون، از کارولینای شمالی به لس آنجلس نقل مکان کرد تا برای برنامه های تلویزیونی به عنوان ممیز مالیاتی مشغول به فعالیت شود. بیشتر شهرت او برای بازی در نقش های کارا برنز در "دان در زندگی واقعی"، سامانتا در "سوئینگتاون"، تریسی استون در "هفتمین حلقه"، لوکس کسیدی در "زندگی غیرممکن"، مارین کوپر در "جیغ ۴"، کسی بلیک در سریال "دایره راز" و انجی مک السیر در زیر گنبد است.
جنگ سند جنگی بود که در هشتم شوال سال ۶۱۸ ه ق مابین چنگیز خان و جلال الدین خوارزمشاه در کنار رود سند در گرفت. پیشینه. سلطان محمد خوارزمشاه در شوال ۶۱۷ ه ق در جزیرهٔ آبسکون بعد از آنکه خبر اسارت ترکان خاتون را شنید در نزد سه پسر خود رکن الدین غورسانچی و غیاث الدین خوارزمشاه پسر ارشد خود یعنی جلال الدین را به ولیعهدی انتخاب کرد. پس از فتح خراسان و سمرقند توسط چنگیز پسران خوارزمشاه جلال الدین و برادران کوچک ترش اوزلاغ شاه و آق شاه از خوارزم گریختند. اوزلاغ شاه و آق شاه در هنگام گریز توسط دسته ای از مغولان کشته شدند اما در اواخر سال ۶۱۷ جلال الدین به همراه تیمور ملک والی سابق خجند در نزدیکی شهر نسا بر گروهی از مغولان پیروز شد و راهی نیشابور گشت اما نتوانست در خراسان سپاه کافی گرد آورد و از آنجا راهی هرات شد. او در اوایل سال ۶۱۸ به شهر غزنین وارد شد و سپس سپاهی مرکب از اقوام مختلف ترک و افغانی و غوری و خلج و قرلق تشکیل داده و در قصبه پروان از آبادی های بین غزنه و بامیان اردو زد و از آنجا بر چنگیزیان تاخت و قریب ۱۰۰۰ تن از ایشان را کشت و بقیه را منهزم کرد. چنگیزیان مغلوب از جیحون گذشته و شرح واقعه را به چنگیز دادند.
چنگیز برای دفع او سپاه بزرگی را به پروان فرستاد ولی پس از دو روز جنگ سپاه جلال الدین پیروز شدند و عموم مردم بلاد از این پیروزی شاد گشتنداما پس از فتح پروان بین سران سپاه جلال الدین بر سر تقسیم غنایم اختلاف افتاد و در مدت چند ماه هر دسته رهبر گروه دیگر را کشتند و بقیه را نیز مغول از میان برداشتند. در این تاریخ چنگیز خان از محاصرهٔ طالقان خراسان و قلعهٔ آن به نام نصرت کوه فارغ شده بود و چون خبر شکست سپاهیانش را در جنگ پروان شنید، تصمیم گرفت که از راه بامیان به غزنین محل اقامت جلال الدین برود. چون جلال الدین نمی توانست در مقابل لشکریان چنگیز بایستد غزنین را ترک کرد و مصمم شد که از رود سند بگذرد. شرح نبرد. چنگیزخان بعد از ۱۵ روز از ترک غزنین توسط سلطان جلال الدین خوارزمشاه به این شهر رسید و با شتاب به عقب او راهی رود سند شد. جلال الدین قصد تهیه کشتی برای عبور از سند بود و تنها فرصت کرد یک کشتی برای عبور دادن مادر و زنان حرم خود بیابد ولی از قضا این کشتی نیز بر اثر امواج رودخانه شکست و غیرقابل استفاده شد. مغولان در کنار سند نزدیک معبر نیلاب به جلال الدین رسیدند. جلال الدین رشادت بسیار به خرج داد و قلب سپاه چنگیزخ
ان را شکست اما پسرش که هفت یا هشت سال بیشتر نداشت به دست مغولان افتاد و به امر چنگیزخان کشته شد. مادر و همسران به شیون از جلال الدین خواستند که قبل از به چنگ افتادن آنان به دست سپاه چنگیز آنان را بکشد. جلال الدین نیز امر کرد که آنان را در آب سند غرق کنند. جلال الدین با تعدادی از یاران خود مدت ها جنگید و چون دید قدرت پایداری در او نمانده با اسب بر لشکریان چنگیزخان تاخت و همین که اندکی ایشان را عقب راند خود به آب سند زد و سلامت به خاک هند رسید و از این پس اسبی را که باعث نجات او شده بود بسیار گرامی می داشت و تا سال فتح تفلیس او را از سواری معاف کرده بود. چنگیزخان از بقیهٔ لشکر جلال الدین هر کس که باقی مانده بود قتل عام کرد و از خاندان او نیز اطفال و ذکور را از دم تیغ گذراند و حتی طفل شیرخوار را نیز زنده باقی نگذاشت و بقیه حرم جلال الدین را هم اسیر کرده به مغولستان فرستاد همچنین حکم کرد که غواصان در آب سند فرو رفته و آنچه اشیای قیمتی و نفیس که به دستور جلال الدین در رود غرق کرده بودند را بیرون آوردند و دو پسر خود اوگتای خان و جغتای را در آن حوالی گذاشت تا اگر سلطان باز گردد او را دستگیر کنند و خود به لب جیحون مر
اجعت کرد. اثرات جنگ. بعد از مدتی خبر ظهور جلال الدین و فتوحات او شایع شد و مردم در خراسان و ماوراءالنهر در صدد تعریض به چنگیزیان برآمدند و به امید غلبهٔ او بسیاری از حکام و شحنگان مغول را کشتند. اما طغیان و شورش مردم بلاد جنوب ماوراءالنهر پس از خرابی مرو، هرات و نیشابور به زودی خوابید.
نصرالله عبداللهی (زاده ۱۰ مهر ۱۳۲۹ اهواز) سرپرست باشگاه فوتبال استقلال تهران، بازیکن پیشین این تیم و تیم ملی فوتبال ایران و مربی و کارشناس فوتبال است. عبداللهی در سال ۱۳۴۹ از راه آهن و به صورت قرضی به درخواست رایکوف به این تیم پیوست و با تاج قهرمان لیگ قهرمانان آسیا ۱۹۷۰ شده است او در جام جهانی ۱۹۷۸ آرژانتین مدافع فیکس تیم ملی فوتبال ایران بود. عبداللهی درجام ملت های آسیا ۱۹۷۲ و جام ملت های آسیا ۱۹۷۶ به همراه تیم ملی فوتبال ایران قهرمان شد و با ایران در فوتبال المپیک ۱۹۷۶ مونترال شرکت کرد.(در آن سال ایران تا یک چهارم نهایی پیش رفت و از شوروی شکست خورد.) پیشینه باشگاهی. نصرالله عبداللهی دهم مهر ماه ۱۳۲۹ در اهواز به دنیا آمد. عبداللهی از جمله بازیکنانی است که فوتبال خود را دیر آغاز کرد، اما با تلاش منحصربه فردی که داشت توانست خیلی زود نام خود را سر زبان ها بیندازد و به عنوان یک مدافع قدرتمند و مستحکم در فوتبال ایران معرفی گردد. تیم اول او "حمید" بود و از همین تیم به "گارد" پیوست، سپس پیراهن راه آهن را پوشید. بازی های عبداللهی در ترکیب راه آهن نظر کادر فنی باشگاه تاج را به او جلب کرد. انتقال عبداللهی به تاج نقطه
عطف دوران بازیکنی او بود و عبداللهی برای سال ها بدل به مدافع ثابت این تیم و تیم ملی فوتبال ایران شد. عبداللهی در اواخر دوران فوتبال قهرمانی کاپیتان و همه کاره تیم شاهین تهران بود. عبداللهی در سال های ۱۳۴۸ و ۱۳۴۹ مدافع تیم قهرمان ایران بوده است. در سال ۱۹۷۰ (۱۳۴۹) با تاج ، لیگ قهرمانان آسیا را فتح کرد و یک سال بعد مقام سومی باشگاه های آسیا را با تاج به دست آورد. قهرمانی جام حذفی با تیم های تاج و شاهین از دیگر افتخارات اوست. نصرالله عبداللهی آخرین کاپیتان پیش از انقلاب و نخستین کاپیتان پس از انقلاب تیم ملی ایران بوده است و همراه با ملی پوشان در جام جهانی ۱۹۷۸ حضور داشته است. عبداللهی در صعود تیم فوتبال ایران به المپیک های مونترال و مسکو از اعضای تیم ملی ایران بود و در تیم ملی جوانان و تیم ملی امید نیز نقش پررنگی ایفا کرده است. مربی گری. نصرالله عبداللهی ابتدا در سال ۱۳۶۴ به عنوان سرمربی باشگاه شاهین سوسرا انتخاب شد و یکبار دیگر این تیم را به رده اول فوتبال تهران رساند و دو بار پیاپی مقام نایب قهرمان تهران را به دست آورد، همچنین در فصل (۱۳۷۴–۱۳۷۳) سرمربی تیم فوتبال باشگاه استقلال در لیگ آزادگان بود. بهتاش فریبا
دستیار عبداللهی در آن فصل بود. عبداللهی سابقه مربی گری تیم فوتبال سایپا را نیز در کارنامه دارد و با این تیم در سال ۱۹۹۵ به مقام چهارم آسیا رسید. عبداللهی چند فصل نیز سرپرستی تیم استقلال را بر عهده داشته است. افتخارات. به عنوان بازیکن به عنوان سرمربی به عنوان دستیار مقام چهارم جام باشگاه های آسیا به همراه سایپا به عنوان سرپرست قهرمانی لیگ برتر خلیج فارس ۱۴۰۱-۱۴۰۰ به همراه استقلال
سلجوقیان عراق عجم یا سلجوقیان همدان به سلسله ای محلی از شاخه سلجوقیان بزرگ گفته می شود که در سال ۵۱۱ه. ق پس از تقسیم حکومت سلجوقیان بزرگ به دو شاخه شرقی به مرکزیت خراسان و شاخه غربی به مرکزیت اصفهان و همدان بین مدعیان قدرت؛ در منطقه جبال یا عراق عجم پایه ریزی شد. تاریخ سیاسی. حکومت سلجوقیان عراق عجم با سطنت محمد بن ملکشاه(۴۹۸–۵۱۱ه. ق) آغاز شد. او که پس از برادرش (برکیارق) مدعی سلطنت بود، فرزند برادر خود ملکشاه بن برکیارق را از سلطنت خلع کرد و خود را سلطان خواند (۴۹۸ه. ق). او فتنه اسماعیلیه را در شاهدژ اصفهان فرونشاند و حتی به محاصره الموت اقدام کرد که نصیبی نبرد. سلطان محمد در اواخر عمر به شام لشکرکشی کرد و با صلیبیون جنگید اما شکست خورد و به اصفهان بازگشت (۵۰۹ه. ق) و دو سال بعد در ذیحجه سال ۵۱۱ه. ق درگذشت. پس از سلطان محمد، قلمرو او در آذربایجان و عراق به پسرش محمود بن محمد(۵۱۳–۵۲۵ه. ق) رسید. محمود در ابتدای حکومتش به مخالفت با سلطان سنجر پرداخت، اما در حوالی ساوه از سلطان بزرگ شکست خورد. اما سنجر علاوه بر اینکه او را عفو کرد، امارت مناطقی را که از پدرش به او رسیده بود برایش باقی گذاشت و مناطقی از جبال را به
آن افزود همچنین او را به ولیعهدی خود برگزید. سلطنت محمود چهارده سال به طول انجامید و در طی آن به تدریج از قلمروی تحت امرش کاسته شد. بعد از سلطان محمود، برادر وی، طغرل (۵۲۶–۵۲۹ ه. ق) بر تخت سلطنت نشست و بعد از او سلطان مسعودبن محمد(۵۲۹–۵۴۷ه. ق) به حکومت رسید که هجده سال فرمانروایی کرد با این وجود هرگز قلمرویش از صلح و ایمنی برخوردار نشد. وی با المسترشد بالله خلیفه عباسی اختلاف نظر پیدا کرد و در حوالی دینور با وی جنگید و به اسارت گرفت. مهم ترین مسئله این دولت از بدو تأسیس، مجادله اعضای خاندان بر سر قدرت و عصیان فرمانروایان قدرتمند محلی بود؛ امیرانی که با عنوان اتابک، وظیفه تربیت شاهزادگان سلجوقی را داشتند. ایشان به موازات ضعف حکومت مرکزی، به تدریج مقتدر شدند و نسبت به حکومت و استقلال ادعا داشتند. از جمله منگو برس که یکی از اتابکان آلب ارسلان بن طغرل بود و ضد مسعود اتحادی پدیدآورد. ابرس خود در نبرد با سلطان مسعود در اطراف همدان کشته شد؛ ولی یارانش لشکر سلطان را درهم شکستند و سلطان را به آذربایجان فراری دادند. چندی بعد امیر قراسنقر که از نزدیکان مسعود بود هم قیام کرد. مسعود به خواست او رفتار کرد و کار به صلح انج
امید. از سوی دیگر عمادالدین زنگی هم به سبب آشوب ها که ایجاد می کرد مورد حمله سلطان مسعود قرار گرفت (۵۳۸ه. ق) ولی اینجا نیز کار با صلح خاتمه یافت. یکی از مهم ترین عصیان های داخلی، عصیان امیر بوزآبه بود که پس از قتل امیر منگوبرس بر منطقه فارس تسلط یافته بود. امیر قراسنقر که امور حکومت عراق را در دست داشت، برای سرکوب او عازم آن دیار شد. پس از ماجراهایی که به ناکامی سلطان مسعود انجامید، بوزآبه بر همدان نیز مستولی شد. اما مسعود مدتی بعد او را به فارس عقب راند. در این شرایط امیر چاولی از مردان مورد اعتماد مسعود، با بوزآبه متحد شد و تصمیم گرفت محمد سلجوقی را به سلطنت بردارد. اما امیر چاولی درگذشت و بوزآبه و محمد سلجوقی که از اقدامات مسعود نگران بودند، دست از سرکشی برداشته و اظهار اطاعت کردند. سلطان مسعود نیز محمد را به ولیعهدی خود برگزید. پس از این حوادث امرای حکمران ولایات مختلف مانند؛ ایلدگز حاکم آذربایجان، الب قوش حاکم جبال، تورونتای شحنه واسط، حاجب تاتار و امیر قیصر، باهم متحد شدند و علیه حکومت مرکزی شورش کردند. ایشان برای مشروعیت بخشی به کار خویش ملک محمد را نیز همراه خود کردند و به سمت بغداد راه افتادند. (۵۴۳ه
. ق) خلیفه المقتفی لامر الله کوشید که با آنان به توافق برسد اما موفق نشد و به پیشنهاد مسعود به دفاع از بغداد پرداخت. با طولانی شدن مدت محاصره، شورشیان دچار اختلاف شدند و از اطراف بغداد پراکنده شدند. در ذیحجه سال بعد مسعود پس از مذاکره با سنجر به بغداد آمد و مورد استقبال خلیغه قرار گرفت. او شورشیان را عفو کرد. او در بهار سال ۵۴۶ه. ق به سمت همدان حرکت کردو در راه بیمار شد و با وجود تلاش های پزشکان در ۴۵ سالگی درگذشت. جنازه اش را در مدرسه ای که جمال الدین اقبال در همدان ساخته بود دفن کردند. سلطان مسعود از علما و شعرا حمایت می کرد و به کارهای عمرانی می پرداخت. او برای تشویق فعالیت علمی در ۵۲۷ه. ق مدرسه ای در بغداد بنا کرد که به نام خودش غیاثیه نامیده می شد. همچنین برای رونق گرفتن کشاورزی در سال ۵۳۶ه. ق در نهروان شبکه آبیاری ای احداث کرد. با مرگ سلطان مسعود، چون فرزند پسر نداشت، امیر خاص بیک بلنگری، که خود می خواست زمام امور را در دست گیرد، ملکشاه(۵۴۷–۵۴۸ه. ق) برادر محمد را سلطان اعلام کرد و به نام او با لقب معین الدین خطبه خواند. اما اندک زمانی بعد اعلام کرد که ملکشاه از استعداد سلطنت برخوردار نیست و به همین دلیل
او را به زندان انداخت و برادر او محمد(۵۴۸–۵۵۴ه. ق) را به سلطنت رساند. سلطان محمد با به قدرت رسیدن ابتدا دستور قتل امیر خاص بیک و امیر جاندار زنگی را صادر کرد. از این رو سایر امرا به وحشت افتاده و خواهان حکومت سلیمانشاه عموی محمد شدند. خلیفه هم که با حکومت سلطان محمد موافق نبود، سلیمانشاه را به گرفتن حکومت تحریک کرد و به نام او خطبه خواند. از طرف دیگر ملکشاه مخلوع هم با یارانش به سلیمانشاه پیوسته و به همراه قوای کمکی خلیفه راه همدان را در پیش گرفت. سلطان محمد هم از قطب الدین مودود اتابک موصل و نایب دار زین الدین علی کوچک کمک خواست و سلیمانشاه را شکست داد. (۵۵۱ه. ق) و چون سلیمانشاه با نیرویی اندک به سمت بغداد عقب نشینی کرد، به دست علی کوچک دستگیر شد. سپس سلطان محمد به بغداد لشکر کشید و ۴ ماه آنجا را در محاصره گرفت؛ ولی ناکام ماند و ناچار به مقابله با ملکشاه و اتابک ایلدگز که متحد شده و به سمت همدان در حرکت بودند، برخاست و در سال ۵۵۲ه. ق آن ها را درهم شکست. سلطان محمد در ذیحجه ۵۵۴ه. ق بیمار شد و درگذشت. پس از مرگ سلطان محمد ارکان دولت و امرای او دچار اختلاف شدند. برخی مواق ارسلان شاه بن طغرل، برخی طرفدار سلیمان
شاه و برخی خواهان ملکشاه بودند. سرانجام به دلیل برتری امیر اینانج، والی اران، سلیمانشاه انتخاب شد که در موصل زندانی قطب الدین مودود بود. قطب الدین برای آزادی او شروطی گذاشت و در نهایت او را آزاد کرد و سلیمانشاه در ربیع الاول ۵۵۵ه. ق در همدان بر تخت سلطنت نشست. امرا اما به علت فروکش نکردن اختلافاتشان چندی بعد سلیمانشاه را از تخت به زیر کشیده و خطبه به نام ارسلان شاه کردند. (ذیحجه همان سال) ایشان سلیمانشاه را مدتی در قلعه علاءالدوله در زندان نگهداشتند و در ربیع الثانی ۵۵۶ه. ق به قتل رساندند. ملک ارسلان شاه در دوره سلطنت عمویش مسعود، در قلعه تکریت زندانی شد و دوره خردسالی و نوجوانی را همان جا گذراند. بعدها شحنه بغداد مسعود بلالی و امیر الب قوش او را از زندان آزاد کردند و ارسلان شاه مدتی نزد الب قوش ماند. پس از مرگ الب قوش، ارسلان شاه به خلیفه المقتفی پناهنده شد و بعدها با اجازه خلیفه نزد پدرخوانده خود شمس الدین ایلدگز رفت. سلیمانشاه هم با رسیدن به سلطنت او را ولیعهد خود کرد تا او را از اقدام ضد خود بازدارد. پس از قتل سلیمانشاه، ابلدگز به درخواست امرای همدان، ارسلان(۵۵۵–۵۷۱ه. ق) را برداشت و به آنجا برد و برتخت نش
اند. خود ایلدگز اتابک سلطان جدید شد و پسرش مجمد جهان پهلوان حاجب او شد. با این همه المستنجد بالله خلیفه عباسی، ارسلان شاه را به رسمیت نشناخت و درخواست ایلدگز برای کنترل تمامی مناطق در ایران وعراق هم با مخالفت امرا روبرو شد؛ بنابراین حسام الدین اینانج والی ری، عز الدین ساتماز والی اصفهان و الب ارگو والی قزوین، با ارسال پیام به سنقر اتابک فارس از او خواستند تا ملک محمد بن طغرل، برادر ارسلان شاه را که در شیراز بود، برای اشغال تخت سلطنت به همدان بفرستد. اتابک سنقر هم ملک محمد را با هزار سرباز روانه کرد و پس از پیوستن امرای مخالف ارسلان شاه به او، به سمت همدان حرکت کرد. ایلدگز و ارسلان شاه که آماده مقابله بودند، در حدود همدان ملک محمد را شکست دادند. سلطان ارسلان شاه و ایلدگز، با کوشش بسیار قلمرو سلجوقی را نظم دادند، ولی خلیفه عباسی که در فکر احیای قدرت دنیوی خود بود دائماً به تحریک شاهزادگان و امرا علیه سلاجقه می پرداخت. چنان که عون الدین یحیی وزیر خلیفه از اتابک فارس درخواست کرد به نام محمود، پسر ملکشاه خطبه بخواند. اتابک زنگی نیز محمود را سلطان خواند و آماده جنگ با ایلدگز شد؛ ولی سرانجام هر دو طرف به صلح رضایت د
ادند و سلغریان فارس رسماً تابع سلاجقه شدند. در واقع باید گفت که کوشش های ایلدگز، دولت ارسلان شاه را قدرتمند ساخت و سلطان در واقع قدرت چندانی نداشت. گرچه سلطان قصد محدود کردن اختیارات ایلدگز را داشت اما مادرش که زن اتابک بود همواره مانع او می شد. چندی بعد اتابک درگذشت و پسرش شمس الدین محمد جهان پهلوان به سرعت به آذربایجان رفت و بر خزا۸۲ین و لشکریان پدر مسلط شد و خود را اتابک خواند. این اتفاق ارسلان شاه را نگران کرد و امرای دیگر هم به تحریک او ضد اتابک نو برخاستند. سلطان با لشکریانش به سمت آذربایجان حرکت کرد اما بیمار شد و به همدان بازگشت و به ناچار اتابکی شمس الدین را پذیرفت. با این وجود مدتی بعد در رجب ۵۷۱ه. ق به دست اتابک مسموم شد و درگذشت. پس از مرگ ارسلان، اتابک پسر خردسال او طغرل را به سلطنت نشاند. ملک محمد عموی طغرل به مخالفت برخاست اما از اتابک شکست خورد و در سال ۵۷۱ه. ق به قتل رسید. پس از این ماجرا اتابکان فارس و موصل، ارمن شاهان خلاط و امرای خوزستان حکومت طغرل را به رسمیت شناختند. جهان پهلوان در سال ۵۸۲ه. ق درگذشت و مظفرالدین قزل ارسلان خود را اتابک خواند و مخالفت طغرل نیز به جایی نرسید. اما اندکی بعد
موفق شد قزل ارسلان را به آذربایجان فراری دهد. مظفرالدین قزل ارسلان در آنجا با الناصر لدین الله خلیفه عباسی ضد طغرل همداستان شد. طغرل نخست لشکر خلیفه را شکست داد اما از قزل ارسلان شکست خورد و دستگیر و زندانی شد. (۵۸۶ه. ق) مظفرالدین قزل ارسلان پس از زندانی کردن طغرل، سنجر بن سلیمانشاه را به سلطنت برداشت، ولی اندکی بعد او را نیز زندانی کرد و در اقدامی عجیب خود را سلطان خواند. این رفتار، اینانج خاتون زن ایلدگز را که از مظفرالدین متنفر و منتظر فرصت بود، برانگیخت. اینانج خاتون سرانجام در شوال ۵۸۷ه. ق قزل ارسلان را به قتل رساند. قلمرو این سلسله پس از قتل قزل ارسلان به دو بخش تقسیم شد: آذربایجان به اتابک ابوبکر و عراق عجم نیز به قتلغ اینانج تعلق گرفت. چندی بعد از آن نیز سپهسالار حسام الدین دیزماری و امیر بار آناسوقلی، سلطان طغرل بن ارسلان شاه را از قلعه ای که ۱۴ ماه در آن زندانی بود بیرون آوردند. طغرل ابتدا علیه اتابک ابوبکر اقدام کرد و او را مغلوب کرد. پس از آن راهی عراق عجم شد و قتلغ اینانج را در بیرون از شهر قزوین مغلوب کرد. (جمادی الثانی۵۸۸ه. ق) وی سپس به همدان رفته، برتخت نشست و امور را سامان داد و معین الدین ک
اشی را به وزارت برگزید. (۵۸۹ه. ق) علاءالدین تکش خوارزمشاه که هم اکنون با سقوط دولت سنجر بر خراسان مسلط شده بود با مرگ قزل ارسلان و با استفاده از اغتشاشات موجود، در ظاهر و به بهانه حفظ حق سلجوقیان راهی عراق عجم شد(۵۸۹ه. ق) و قلعه طبرک و حوالی ری را تصرف کرد. سلطان طغرل که به تازگی قتلغ اینانج را شکست داده بود با تکش صلح کرد اما این صلح چندان نپایید، چرا که با تحریک برخی از امرا کدورتی بین آن دو بروز کرد. تصرف قلعه طبرک توسط طغرل، موجب واکنش خوارزمشاه شد. در این زمان قتلغ اینانج نیز به تکش پیوست. دو لشکر در ربیع الاول ۵۹۰ه. ق در اطراف ری باهم روبرو شدند. در اثنای جنگ تیری به چشم طغرل خورد و او از اسب به زیر افتاد. قتلغ اینانج که همان نزدیکی بود، سر از تن سلطان جدا کرد و نزد تکش فرستاد. جنازه بی سر او نیز در آرامگاه طغرل اول دفن شد. روابط با خلفای عباسی. خلفا در این دوره از قدرت مالی سیاسی مستقل برخوردار نبودند. ایشان دربار و وزیر ویژه ای داشتند و به صورت یک مرشد معنوی-سیاسی عمل می کردند. در این دوره سه نفر خلافت کردند. المستظهر بالله(۵۱۲–۴۸۷ه. ق) المسترشد بالله (۵۲۹–۵۱۲ه. ق) و الراشد بالله (۵۳۲–۵۲۹ه. ق). منابع
مالی خلفا برای اداره دربار، هدایایی بود که ملوک و امیران مختلف، برای خلیفه ارسال می کردند. خلیفه نه تنها موقعیتی در دادن خلعت و تأیید امارت سلسله های حاکم داشت، بلکه گاه در حل اختلافات امیران نیز مداخله می کرد. به علاوه، او پناه افرادی بود که به وسیله سلاطین معزول می شدند و تحت تعقیب قرار می گرفتند؛ این اشخاص به خلیفه پناهنده می شدند تا وی در حل اختلاف وساطت کند و البته مبلغ قابل توجهی نیز به خلیفه برای این کار می پرداختند. در سال ۵۲۰ه. ق میان یرنقش زکوی، رئیس پلیس بغداد و کارگزاران خلیفه نزاعی درگرفت. زکوی به نزد سلطان محمود بن محمد رفت و او را از اقدام مسترشد مطلع کرد. سلطان محمود نیز به سمت بغداد حرکت کرد و به بغداد وارد شد. خلیفه اما با آمدن او مخالفت کرد و به سمت غربی شهر نقل مکان کرد، سلطان که از اقدامات مسترشد نگران بود سعی کرد او را در بند کند اما مردم بغداد به حمایت خلیفه قیام کردندو سپاهی سی هزار نفری از مردم به دفاع از خلیفه پرداختند. با آمدن نیروهای کمکی، سلطان موفق به پیروزی در این جنگ و دستگیر کردن خلیفه شد و در ۵۲۱ه. ق به همدان بازگشت. در سال ۵۲۹ه. ق خلیفه عباسی که در فکر تقویت پایگاه سیاسی خود
بود، به جنگ سلطان مسعود بن محمد رفت. آن زمان مسعود در همدان بود و بسیای از امرای وی همدلی خود را با خلیفه به طور پنهانی اعلام کرده بودند. جنگ میان آندو درگرفت و شگفت آنکه بدون کشته شدن حتی یک نفر از سپاه سلجوقی، خلیفه و یارانش شکست خوردند و خلیفه و قاضی القضات و عالمانی که همراهش بودند همگی به اسارت سلطان مسعود درآمدند. اسارت خلیفه برای مسلمانان فاجعه ای بسیار سنگین و سخت بود. به گزارش منابع همعصر، سنیان بغداد پس از شنیدن خبر اسارت خلیفه در کوچه و بازار بر سر و صورت خود خاک می ریختند ضجه می زدند. از سوی دیگر سلطان سنجر که در ظاهر روابطش با خلیفه حسنه بود از سلطان مسعود خواست هرچه زودتر خلیفه را آزاد کرده و با احترام به بغداد بازگرداند. زمانی که سلطان مسعود و خلیفه مشغول گفتگوی صلح بودند، بیست و چهار نفر از اسماعیلیان به چادر خلیفه حمله کردند و او را کشتند. از آنجا که این رخداد در اردوی سلطان مسعود رخ داد، به نوشته جوینی «جمعی از کوتاه نظران و بدخواهان دولت سنجری، این حال را بدیشان نسبت می کردند» که جوینی این را اتهامی واهی شمرده. پس از مسترشد، با فرزندش الراشد به عناون خلیفه بیعت شد؛ اما در سال ۵۳۰ه. ق با مر
گ وی و باالمقتفی لامر الله بیعت شد. راشد که قصد جنگ با ملاحده (اسماعیلیان) را داشت -شاید به قصد انتقام پدرش- از بغداد به سوی اصفهان حرکت کرد. اما اینبار نیز فدائیان اسماعیلی به سراغ او آمدند و در رمضان ۵۳۲ه. ق در بارگاهش او را به قتل رسانده و همان جا دفن کردند. هم اکنون نیز مقبره ای در محله پل شهرستان اصفهان (در نزدیکی زاینده رود) موجود است که به احتمال قوی از آن راشد عباسی است. در سال ۵۵۱ه. ق سلطان محمد بن محمود برای آنکه نامش در خطبه نماز جمعه بغداد خوانده شود به بغداد لشکرکشی کرد و به نبرد با خلیفه پرداخت اما با دریافت خبر تصرف همدان توسط رقیبانش، بغداد را رها کرده و به همدان بازگشت. او در همان شهر به سل مبتلا شد و در ۵۵۴ه. ق درگذشت. زمانی که الناصر لدین الله در سال ۵۷۵ه. ق به خلافت رسید به تریج کوشید تا قدرت از دست رفته خلافت را بازگرداند. طغرل بن ارسلان (طغرل سوم) در سال ۵۸۳ه. ق نماینده ای را به بغداد فرستاد تا به اطلاع خلیفه برساند که دارلسلطنه را برای آمدن او آماده کند. خلیفه نه تنها پاسخ مثبتی به نماینده سلطان نداد بلکه بلکه دستور داد تا دارالسلطنه را ویران کنند. سال بعد میان سپاه خلیفه و سلطان در نزد
یکی همدان نبردی درگرفت که خلیفه در طی آن شکست خورد. اما با این وجود او یر انجام خواسته هایش اصرار داشت. در این دوره درگیری سلجوقیان و خوارزمشاهیان بالا گرفت و طغرل به سال ۵۹۰ه. ق کشته شد. تشکیلات دیوانی. در نظام حکومتی سلجوقیان عراق عجم، مانند سایر سلسله های حاکم بر ایران، شخص سلطان مقام نخست را داشت. از نظر نظام الملک نیز «سلطان به عنوان شبان مردم در راس تمام امور قرار داشت». دستگاه دیوانسالاری این سلسله محلی تا حد زیادی به دیوانسالاری حکومت سامانیان شباهت داشت و دارای دو رکن اساسی بود: دیوان: بنداری اصفهانی دربارهٔ نقش خواجه نظام الملک توسی در پایه ریزی واداره دیوانسالاری سلجوقی می گوید «پس همگان دانستند که سلامت دولت سلجوقی و خداوندان مقام وتندستی شخص سلطان به سلامت پیرمردی چون نظام الملک و قدرت وی وابسته بود». دوره سلجوقی دوره تکامل نهایی نظام دیوانسالاری بود وآنچه در دوره سامانی شکل گرفته بود، در این دوره به همت نظام الملک کامل شد. تشکیلات اداری در عصر سلجوقیان به پنج دیوان عمده تقسیم شده بود: به درستی وظایف و میزان اختیارات رؤسای دیوانهای پنجگانه مشخض نیست، اما هرکدام از مقامات یاد شده منشیانی داشتند و
دارای نایب هم بودند. تیول داران سلطنتی همچون همسران سلطان یا ملکه مادر یا حتی شاهزادگان سلجوقی نیز در املاک شخصی خود تشکیلات دیوانی داشتند که از دیوان های مرکزی الگو برداری می شد. به غیر از دیوانهایی که تحت نظر وزیر انجام وظیفه می کردند، نهادها و مناصب و مقامات دیگری نیز وجود داشتند که بعضی از مهم ترین آن ها عبارتند از: سپاه دائمی، نهاد قضاوت و دیوان مظالم، دیوان برید (سازمان نامه رسانی)، دیوان اوقاف و دیوان حسبه. منابع درآمدی حکومت: عمده ترین منبع درآمد سلاجقه، خراج اراضی بود که بر اساس قوانینی معین به صورت نقدی یا سهمی از محصول زمین دریافت می شد. از عشایر کوچ نشین نیز خراج را بر اساس تعداد دام یا خانوار دریافت می کردند. همچنین عوارض راه ها نیز از مردم به شکل های گوناگون اخذ می شد. در زمینهایی که به طور مستقیم توسط حکومت اداره می شد، کار جمع آوری خراج به وسیله عمال حکومت انجام می شد و به احتمال فراوان توسط مقطع یا نمایندگان آن ها انجام می شد. وجود تشکیلاتی به نام دیوان مصادره نمایانگر رواج تصرف اموال افرادی بود که مورد غضب سلطان واقع می شدند یا به هر دلیل مقام خود را از دست می دادند. فروش مشاغل و مناصب، هدای
ا و پیشکشهای اشراف، خراج پرداختی حاکمان محلی و پادشاهان ممالک تابع، غرامت ها و غنائم جنگی و مالیات دریافتی از اهل ذمه نیز از از منابع درآمد حکومت محسوب می شد. اوضاع مذهبی. تمام قرن ششم مهم ترین دورانی است که در آن اختلافات دینی و اعتقادی شدت گرفت و علمای مذهبی و فقها در شئون حکومت و سیاست وارد شدند. ایشان فلسفه و علوم عقلی را حرام شمردند و باعث شدند علم از محور خود منحرف شود. عامه مردم در این دوره سنی مذهب بودند و به خلفای عباسی اعتقاد سختی داشتند. تصور مردم بر این بود که بدگمانی به خلفا یا توهین به آنان مستوجب خشم خدا و موجب فتنه و آشوب می شود. مردم از این نیز فراتر رفته و علت هر مصیبتی را خشم یا ناراحتی خلیفه می دانستند. سلاجقه نیز به مذهب تسنن تعصب داشتند و با عامه مردم دربارهٔ خلیفه و جایگاه او هم عقیئه بودند. در قرون پنج و شش هجری قمری مذاهب عمده تسنن در ایران سلجوقی، حنفی و شافعی بودند. به نوشته قزوینی رازی، در ولایات و شهرهای همدان، اصفهان، ساوه و قزوین همه پیرو مذهب شافعی به شمار می رفتند. اما این سخن مطلق نیست و باید استثناها را نیز در نظر گرفت. در ذیل به بررسی سایر فرق و مذاهب فعال در قلمرو سلاجقه ع