Payamvdn/NorthPersian_fa_wiki huggingface dataset:
۴ مه ۱۹۴۸، او رسماً تأسیس اسرائیل را اعلام کرد و اولین کسی بود که منشور استقلال اسرائیل را که در نگارش آن نقش داشت، امضا کرد. تحت رهبری بن گوریون، جنگ اعراب و اسرائیل در سال ۱۹۴۸ شاهد اتحاد شبه نظامیان مختلف یهودی در نیروهای دفاعی اسرائیل، پیروزی اسرائیل بر اتحادیه عرب و اخراج و فرار اکثریت جمعیت عرب فلسطینی بود. متعاقباً او به عنوان «پدر بنیان گذار اسرائیل» شناخته شد. پس از جنگ، بن گوریون به عنوان اولین نخست وزیر و وزیر دفاع اسرائیل فعالیت کرد. به عنوان نخست وزیر، او به ساخت نهادهای دولتی کمک کرد و بر پروژه های ملی با هدف توسعهٔ کشور نظارت داشت. او همچنین بر جذب مهاجران یهودی نظارت می کرد. بخش عمده ای از سیاست خارجی او بهبود روابط با آلمان غربی از طریق توافق غرامت برای مصادره اموال یهودیان توسط نازی ها در طول هولوکاست بود. در سال ۱۹۵۴، او از سمت نخست وزیری و وزارت دفاع استعفا داد، اما همچنان عضو کنست باقی ماند. او در سال ۱۹۵۵ پس از ماجرای لاون و استعفای پینهاس لاون به عنوان وزیر دفاع اسرائیل بازگشت. در اواخر همان سال و پس از انتخابات ۱۹۵۵ دوباره به نخست وزیری برگزیده شد. او از عملیات تلافی جویانه اسرائیل علی
ه حملات چریکی اعراب و حمله آن به مصر، به همراه بریتانیا و فرانسه، در جریان بحران سوئز در سال ۱۹۵۶ حمایت کرد. او در سال ۱۹۶۳ از سمت خود کناره گیری کرد و در سال ۱۹۷۰ از زندگی سیاسی بازنشسته شد. سپس به "کلبه" محقر خود در سده بوکر، یک کیبوتص در صحرای نقب، نقل مکان کرد و تا زمان مرگش در آنجا زندگی کرد. بن گوریون پس از مرگ، به عنوان یکی از ۱۰۰ فرد مهم قرن بیستم توسط مجله تایم انتخاب شد. زندگی. داوید بن گوریون در ۱۶ اکتبر ۱۸۸۶ در منطقه پونگسک لهستان که آن زمان قسمتی از خاک امپراتوری روسیه به شمار می رفت، به دنیا آمد. پدرش وکیل بود. داوید وقتی که ۱۱ سال داشت مادرش را از دست داد. در سال ۱۹۰۵، وقتی که دانشجوی دانشگاه ورشو بود به حزب سوسیال دموکرات کارگران یهودی پیوست و در جریان انقلاب ۱۹۰۵ روسیه دو بار دستگیر شد. بن گوریون در سال ۱۹۰۶ میلادی، از لهستان به سرزمین فلسطین مهاجرت کرد و به یکی از رهبران برجستهٔ جامعه یهودیان فلسطین تبدیل شد. داوید بن گوریون از سال ۱۹۱۲ تا ۱۹۱۴ میلادی در دانشگاه استانبول به تحصیل رشتهٔ حقوق پرداخت. وی رئیس کمیته اجرایی آژانس یهود و رهبری اقدامات سیاسی نظامی صهیونیست ها در فلسطین تحت قیمومیت
بریتانیا را با هدف تشکیل کشور اسرائیل را به عهده گرفت و همین طور نیز با گروه های شبه نظامی اشترن و آرگون و سازمان هگانا همکاری می کرد. در سال ۱۹۵۳ از نخست وزیری استعفا داد و در سال ۱۹۵۵ به عنوان وزیر دفاع اسرائیل انتخاب شد. وی دوبار به عنوان نخست وزیر اسرائیل انتخاب شد. داوید بن گوریون نهایتاً در سال ۱۹۷۰ از فعالیت های سیاسی کناره گیری کرد. وی در دوران بازنشستگی در کیبوتص سده بوکر به کشاورزی و دامداری می پرداخت. اندیشه ها. داوید بن گوریون همواره عقیده داشت که باید بیابان نگب که قسمت اعظم خاک اسرائیل را تشکیل می دهد به تدریج آباد شود و بخشی از جمعیت کشور به آن نقطه انتقال یابد. داوید بن گوریون محل سکونت خویش در سال های آخر عمر را در صحرای نگب انتخاب کرد و طبق وصیتش در همان جا به خاک سپرده شد. از این رو، دانشگاهی که در شهر بئرشبع برپا شد، دانشگاه بن گوریون نام گرفت. نقل است که داوید بن گوریون، گلدا مایر را «تنها مرد در کابینه اسرائیل» نام داده بود. تبحر در زبان دانی. گفته می شود وی عاشق زبان های خارجی و یادگیری آن ها بود و به این زبان ها گفتگو می کرد: عبری، روسی، ییدیش (عبری-آلمانی) فرانسوی، آلمانی، انگلیسی و ت
ا اندازه ای ایتالیایی. ضمناً وی قادر به خواندن متون یونانی، اسپانیایی و تا اندازه ای عربی نیز بود.
ریباند یا برگشت در بسکتبال، آماری است که به بازیکنی تعلق می گیرد که پس از پرتاب میدانی یا پرتاب آزاد از دست رفته، توپ را پس بگیرد. ریباند در واقع به دست آوردن مالکیت توپ بعد از یک پرتاب یا تلاش ناموفق به سمت سبد است. یک ریباند می تواند برای هر بازیکن از دو تیم (چه دفاع یا حمله) ثبت شود.
جعفر صادق (به عربی: "ابو عبدالله جعفر بن محمدٍ الصّادق" ۱۷ ربیع الاول ۸۳ – ۲۵ شوال ۱۴۸ ه .ق) با کنیه ابوعبدالله و لقب صادق، معروف به امام جعفر صادق یا به اختصار امام صادق؛ امام ششم شیعیان دوازده امامی قبل از پسرش موسی کاظم، و امام پنجم شیعیان اسماعیلی قبل از پسرش اسماعیل بن جعفر است. او به جهت جایگاه ویژه علمی نزد شیعه، به رئیس مذهب جعفری و همین طور رئیس مذهب شیعه مشهور شده است. نسب وی از جانب پدر به علی بن ابی طالب، و از جانب مادرش اُم فَروه به ابوبکر می رسد. دوران امامت وی مصادف با شورش های متعدد و سرنگونی بنی امیه و روی کار آمدن بنی عباس بود. از جمله قیام زید بن علی بن حسین (درگذشت: ۱۲۲ق–۷۴۰م)، قیام ابومسلم خراسانی (درگذشت: ۱۳۱ق-۷۴۹م) و قیام محمد بن عبدالله نفس زکیه (درگذشت: ۱۴۵ق-۷۶۳م) که صادق در هیچ یک از آنها دخالت نکرد و سیاست بی طرفیِ پدر و پدربزرگش را ادامه داد. صادق تقریباً تمامِ ۶۵ سال عمر خود را که بالاترین عمر در میان امامان شیعه است، در مدینه گذراند و در سفرهای محدودی، پدرش محمد باقر را همراهی می کرد. در یکی از این سفرهایی که به قصد حج صورت گرفت، صادق در دفاع از امامت پدرش سخنرانی کرد که موجب بدگ
مانی هشام بن عبدالملک — خلیفه وقت — و باعث احضار او و پدرش به شام شد. بعد از روی کار آمدن عباسیان، آنان بر شیعیان که در کنار آنها علیه امویان جنگیده بودند، سخت گرفتند. صادق به رغم اعمال سیاست بی طرفی، از سوء ظن عباسیان مصون نماند. منصور عباسی که به او بدگمان شده بود او را به عراق فراخواند. صادق در ابتدا با نقل حدیثی از پیامبر از زیر بار اطاعت دستور منصور شانه خالی کرد، اما بعداً مجبور شد برای مدتی کوتاه در عراق زیر نظر خلیفه به سر ببرد. او مدتی کوتاه را در بغداد گذراند، و توانست خلیفه را قانع کند تا برای او خطری ندارد، و با جلب نظر خلیفه به مدینه بازگردد. صادق هم عصر با ده تن از خلفای اموی — از عبدالملک بن مروان تا مروان بن محمد، و دو تن از خلفای عباسی — سَفّاح و منصور — بود. بر طبق گزارش هایی در منابع تاریخی شیعه و سنی، جعفر صادق به دستور منصور مسموم شد و بر اثر این مسمومیت درگذشت. او را در کنار پدرش در قبرستان بقیع دفن کردند. منابع دیگری از اهل سنت، با دید تردید به این گزارش ها نگریسته اند. صادق در مدرسه ای که بیش از ۴۰۰۰ شاگرد را در خود تربیت کرده بود، نفوذ و شهرت زیادی کسب کرد، که همین امر موجبات سوء ظن ح
کومت را فراهم می کرد. از میان این شاگردان می توان ابوحَنیفه و مالک بن اَنَس، بنیان گذاران دو مکتب فقهی اهل سنت، حَنَفیه و مالکیه را نام برد. فقه شیعه بعد از جعفر صادق به فقه جعفری معروف شد، به این دلیل که احکام فقهی جعفر مهم ترین منبع قوانین فقهی فقه شیعه تلقی شد. در همین راستا، کتاب های بسیاری به صادق منسوب شد که در انتساب بیشتر آنها تردیدهای جدی وجود دارد. به گزارش منابع شیعی، بیشترین روایات در منابع حدیثی شیعه، از جعفر صادق گزارش شده است. مسئله جانشینی بعد از جعفر صادق زمینه گسست بین شیعیان را فراهم کرد. در این میان، برخی به امامت پسر صادق، اسماعیل که قبل از پدرش درگذشت، معتقد شدند و به اسماعیلیه شهرت یافتند. گروه دیگری که سومین پسر صادق، موسی کاظم را امام بعدی می دانند به نام شیعه جعفری، امامیه یا شیعه دوازده امامی معروف شدند. تبار. پدرِ جعفر صادق، محمد بن علی بن حسین بن علی بن ابی طالب ملقب به محمد باقر، امامِ پنجم شیعیان دوازده امامی است. خاندان پدری صادق به شاخه علویان حسینی می رسد و چون از حسین بن علی تنها یک فرزند به جای ماند، سادات حسینی نسبت به سادات حسنی در اقلیت قرار گرفتند. همچنین تنها نسل باقی
مانده از محمد باقر متعلق به جعفر صادق است و از این جهت صادق از موقعیت ویژه نزد علویان برخوردار بود و همچنین شیخ بنی هاشم خوانده می شد. منابع نام مادرش را فاطمه یا قریبه و کنیه اش را «اُمِّ فَروَه» گزارش کرده اند. مادرِ ام فروه، دختر قاسم بن محمد بن ابی بکر است. مادربزرگِ مادری صادق، اسماء دختر عبدُالرَّحمٰن بن ابی بَکر بود. ازاین رو در روایتی از صادق آمده است که ابوبکر دو بار در تولدش شرکت داشته است. بدین سبب ابن خَرَّبوذ صادق را «اِبنُ الْمُکّرَّمة» نامیده است. بنابراین، صادق از جانب پدر، نوهٔ نوهٔ علی بن ابی طالب و از جانب مادر، نوهٔ نوهٔ ابوبکر است. بر این اساس صادق نخستین امام شیعیان است که هم از نسل ابوبکر، نخستین خلیفهٔ راشِدین، و هم از نسل علی بن ابی طالب، اولین امام شیعیان، است. پدربزرگ مادری صادق، قاسم بن محمد بن ابی بکر نیز به عنوان محدثی مشهور، مورد احترام مردم مدینه بود. همچنین مادربزرگ پدری او — همسر سجاد — فاطمه اُمِّ عبدالله است که فرزند حسن مجتبی، امام دوم شیعیان بود. بدین ترتیب، پدر او هم از سمت مادر و هم از سوی پدر از نسل علی بن ابی طالب است. نام و القاب. امام ششم شیعیان دوازده امامی، نامش «
جعفر» و کنیهٔ مشهورش «ابوعبدالله» است که برگرفته از نام فرزند دومش، عبدالله اَفطَح است. دومین کنیهٔ معروفش «ابواسماعیل» است که از نام فرزند بزرگش، اسماعیل گرفته شده است. «ابوموسی» — که از نام فرزند دیگرش موسی کاظم گرفته شده — کمتر شهرت دارد. «صادق» در میان القابش معروف ترین است. دیگر القابش، عادِل، صابِر، طاهِر، فاضِل، قاهِر، تامّ، کامِل و مُنجی است. صادق. لقب «صادق» به معنای «راستگو» است. به نوشته سید جعفر شهیدی، علت اطلاق این لقب بدو آن است که مُحَدِّثان و فقیهان روزگارش — که عموماً شیعه نبودند — او را به درستی و صداقت در نقل حدیث می ستودند. ابن خَلِّکان علت این لقب را راستی در گفتارِ صادق می داند. به نوشته احمد پاکتچی، مشهورترین روایتی که دربارهٔ علتِ اطلاقِ لقب «صادق» به امام ششم، روایتی از پیامبر اسلام مبنی بر نامیدنِ فرزندِ امام پنجم به لقب «صادق» است، و علتش به دنیا آمدنِ جعفرِ دیگری در نسل او بیان شده که کَذّاب است و او را «جعفر کَذّاب» می نامند. ابوالْفَرَج اصفهانی دلیل شهرت «صادق» را تحقّقِ پیش بینی جعفر در قتلِ نَفْسِ زَکیّه عنوان می کند که سبب شد منصور عباسی پس از دستیابی به حکومت، جعفر را «صادق»
بنامند و پس از آن بدین لقب شهرت پیدا کرد. سرگذشت. به نوشتهٔ کُلِیْنی، صادق با ۶۵ سال عمر، طولانی ترین زندگی را در میان امامان شیعه داشت. او تمام دورهٔ زندگیش را در مدینه گذراند و تنها برای حَجّ یا برخی الزامات سیاسی، سفرهای کوتاهی به مکّه یا عراق داشت. دوران زندگی صادق مصادف با ده تن از خلفای اموی به نام های عبدُالْمَلِک بن مَروان، وَلید بن عبدالملک (ولید اول)، سلیمان بن عبدالملک، عمر بن عبدُالْعَزیز، یزید دوم، هُشام بن عبدالملک، ولید دوم، یزید سوم، ابراهیم بن ولید، مروان دوم و دو تن از خلفای عباسی به نام های سَفّاح و منصور بود. تولد تا مرگ پدر. در تاریخ دقیق تولد صادق تردیدهایی وجود دارد، اما بیشتر منابع سال ۸۳ ه .ق را سال ولادت او ذکر کرده اند. برخی منابع چون "کشف الغمه" و "اثبات الوصیه"، سال ۸۰ ه .ق را برای ولادتش گزارش کرده اند. روز تولد صادق در منابع متقدم ذکر نشده است اما از قرن ششم ه .ق ۱۷ ربیع الاول سال ۸۳ ه .ق برای این مناسبت ثبت شده است و بعداً همین تاریخ در میان اقوال متاخرین معروف شد. برخی چون ابن خلکان و شیروانی هشتم رمضان را تاریخ ولادت او گزارش کرده اند. از «ام داود» به عنوان مادر رضاعی صادق یا
د می شود که علاوه بر پسرش داود، به صادق نیز شیر می داده است. صادق در طول چهارده سال اولیه زندگی، شاهد امامت پدربزرگش زین العابدین بر شیعیان و کناره گیری او از صحنه درگیری های سیاسی بود. با وجود پیروان اندکِ زین العابدین، اما صادق شاهد احترام و عزت او در نزد مردم و فقیهان زمانه بود. در سال های بعد، صادق پدرش باقر را در سفرهایی به منظور انجام مناسک حج همراهی می کرد. بنا به روایاتی که در کتاب "کافی" آمده است، پدر صادق برخی پرسش های شیعیان را به او ارجاع می داد تا پاسخ گوی آنها باشد. او در یکی از سفرهای حج، که در آن پدر را همراهی می کرد، در دفاع از امامت پدرش سخنرانی کرد. این اقدام او موجب بدگمانی هشام — خلیفه وقت — شد و او را به همراه پدر به دمشق — مرکز خلافت — احضار کرد. به نوشته رسول جعفریان، هشام برای تحقیر آنها، سه روز آنها را به حضور نپذیرفت. جعفر صادق در سال ۱۱۴ ه .ق در حالی که ۳۱ سال سن داشت، پدرش را از دست داد و عهده دار مقام امامت شد. در عصر امویان. صادق پس از مرگ پدرش در سال ۱۱۴ ه .ق تا سال ۱۳۲ ه .ق در عصر امویان زیست می کرد. از این بازه زمانی، حدود یازده سال بین سال های ۱۱۴ تا ۱۲۵ ه .ق مصادف با حکومت
هشام بن عبدالملک گذشت. در سال های آخر حکومت هشام قیام های متعددی رخ داد که بیشتر با انگیزه مذهبی صورت می گرفت. قیام زید بن علی، عبدالله بن محمد باقر، یحیی بن زید، عبیدالله بن اعرج بن حسین — به ترتیب عمو، برادر و پسرعموهای صادق — از این دست قیام ها بودند. با وجود علاقه شخصی به سران این قیام ها و رسیدگی او به بازماندگان این قیام ها، اما او با اصل این قیام ها موافق نبود. صادق حتی نسبت به قیام پسران عبدالله بن حسن ابراز مخالفت کرد و آن را فتنه نامید. دستگاه اموی نیز که از مخالفت های صادق با این قیام ها مطلع بود، پس از سرکوب آنها به صادق آسیبی نرساند. با این وجود برخی منابع تاریخی از جمله ابن اثیر گزارش هایی را از جعفر صادق در خصوص تشویق به همکاری با زید بن علی در قیامش را عنوان کرده اند که در مقابل، منابع متقدم گزارش هایی در موضوع پرهیز دادن شیعیان از جانب صادق نسبت به این قیام نقل کرده اند. عدم شراکت یاران صادق در قیام زید — به جز مواردی نادر — از دیگر دلایلِ عدمِ حمایت صادق از این قیام برشمرده شده است. در خلال گفتگوهای نظری پیرامون این قیام بود که شاخه زیدی از مذهب تشیع نسبت به شاخه شیعه دوازده امامی متمایز شد.
پس از مرگ هشام در فاصله سال های ۱۲۵ تا ۱۳۲ ه .ق که هفت سال پایانی حکومت امویان را شامل می شد، به دلیل تزلزل حکومت، چهار خلیفه در فاصله زمانی های کوتاهی تغییر کردند که عبارتند از: ولید دوم، یزید سوم، ابراهیم بن ولید و مروان دوم. در عصر عباسیان. پس از انقراض سلسله اموی در سال ۱۳۲ ه .ق عباسیان به حکومت رسیدند. عباسیان با شعار «بازگرداندن حکومت به اهل بیت» علیه امویان قیام کردند. از آنجا که مصداق «اهل بیت» بیش از آنکه «خاندان عباس» عموی محمد را شامل شود، «آل علی» را شامل می شد؛ جعفر صادق برای در مضان احراز منصب خلافت بودن، نگرانی هایی را برای عباسیان برمی انگیخت. با این وجود فعالیت علمی و اجتماعی صادق در ۱۶ سال حکومتِ دو خلیفه نخست عباسی بدون توقف ادامه پیدا کرد که نشان از احتیاط صادق در فعالیت های سیاسی و اجتماعی اش داشت. روابط صادق با خلفای عباسی، هرچند سرد، اما غیرخصمانه توصیف شده است. طبری در تاریخش، وصلت محمد پسرِ ابراهیم امام — فرزند رهبر جنبش عباسیان — با فاطمه دختر صادق را به عنوان یک وصلت خانوادگی در بین جعفر صادق و عباسیان گزارش می کند. تمجید از جعفر صادق توسط عباسیان و وجود برخی از عباسیان در میان اصح
اب جعفر صادق، به عنوان نشانه های دیگری از ارتباط غیرخصمانه جعفر صادق با عباسیان داشته است. به گزارش "دانشنامهٔ جهان اسلام"، بعد از بر سر کار آمدن عباسیان و انقراض امویان، شیعیانی که تا پیش از آن در کنار سران عباسی در مبارزه با امویان می جنگیدند، مورد غضب عباسیان قرار گرفتند. دلیل این تغییر منش عباسیان، وجود گمان بد به جعفر صادق به جهت باور شیعه نسبت به مقام امامت و رهبری او نسبت به امت اسلامی بود. شیعیان مقام امامت را مقامی الهی از جانب خدا برای جعفر صادق می دانستند. وجود پیروان فراوان در میان شاگردان جعفر صادق و گسترش تعداد شیعیان در عصر عباسی، از دیگر نگرانی های عباسیان بود که سبب این تغییر شد. پرداخت وجوه شرعی فراوان به جعفر صادق، از دیگر نگرانی های عباسیان نسبت به جعفر صادق بود. به گزارش شیخ مفید داود بن علی بن عباس — والی وقت مدینه — به سال ۱۳۳ ه .ق بخشی از اموال صادق را مصادره کرد و معلی بن خنیس، یکی از یاران جعفر صادق را به قتل رسانید. بر مبنای روایت دیگری از کتاب «القاب الرسول و عترته»، داود قصد داشت تا صادق را نیز به قتل رساند اما اندکی بعد از دنیا رفت و موفق به این امر نشد. در سال ۱۳۴ ه .ق بسام بن ا
براهیم علیه عباسیان شورش کرد و به صادق پیشنهاد داد برایش از اهل خراسان بیعت بگیرد اما صادق این حرکت بسام را تلقی به توطئه کرد و خلیفه را از نیت او آگاه کرد. همچنین ابوالخطاب اسدی که دربارهٔ صادق غلو می کرد با انتصاب خود به او در حدود سال ۱۳۸ ه .ق در کوفه دست به قیام زد اما صادق نسبت به او اعلام بیزاری کرد. در سال های آغازین حکومت منصور با وجود انتقاد صادق از جباریت و دنیاطلبی خلیفه، صلح نسبی بین آنها برقرار بود. با این وجود صادق همواره از جانب حکومت تحت نظر بود. در اواخر سال ۱۴۴ ه . ق، منصور در ضمن زیارت حج با صادق دیدارهایی داشته است و در ضمن وقوف به نفوذ و شهرت او در مدینه، به او اتهام تمرّد و توطئه زده در صدد قتلش برآمده است اما ظاهرا صادق موفق شده است از خود رفع اتهام کند. جعفر صادق پس از قیام نفس زکیه در سال ۱۴۵ ه .ق از مدینه خارج شد و راهی «فرع» در حومه شهر شد و تنها پس از شکست نفس زکیه به مدینه برگشت. جعفر صادق پیش از شکست نفس زکیه خطاب به سفیر او عبدالله بن حسن که برای جلب حمایت صادق نزدش آمده بود، از عواقب قیام بیم داده بود. عیسی بن موسی عباسی پس از سرکوب قیام و مصادره اموال، بخشی از از اموال صادق را
هم مصادره کرد که بعدها توسط مهدی عباسی به صادق بازگردانده شد. در دوران حکومت منصور، صادق به همراه چند تن از اشخاص مطرح مدینه به بغداد — مرکز خلافت وقت — به این منظور که خلیفه بتواند از نزدیک آن ها را زیر نظر داشته باشد، فراخوانده شد. با وجود این فراخوان، اما صادق ترجیح داد در مدینه بماند و با نقل حدیثی از پیامبر اسلام به تصمیمش وجاهت بخشید. بر اساس حدیثی که صادق به آن استناد کرده بود، مردی که برای طلب معاش به دیار دیگری مهاجرت کند به هدفش خواهد رسید اما کسی که در کنار خانواده اش بماند، زندگانی طولانی تری خواهد داشت. بعد از شکست و مرگ نفس زکیه در سال ۱۴۵ ه .ق صادق پذیرش فراخوان منصور برای رفتن به بغداد را معقول تر دید و آن را پذیرفت. او مدتی کوتاه را در بغداد گذراند و توانست خلیفه را قانع کند تا برای او خطری ندارد و با جلب نظر خلیفه به مدینه بازگردد. این زندگی آرام اما برای همیشه دوام نداشت. بنابر گزارش کلینی، والی مدینه از منصور دستور گرفته بود تا خانه صادق را آتش بزند. در این حادثه آسیبی به جعفر صادق وارد نشد. به گزارش پاکتچی، این روایت که منصور از والی خود در مدینه خواست تا خانه صادق را آتش بزند، به این دل
یل که والی مذکور در این روایت، حسن بن زید علوی ثبت شده است و وی از سال ۱۵۰ تا ۱۵۵ ه .ق — یعنی دو سال پس از درگذشت صادق — حکومت می کرد، قابل اتکاء نیست. صادق همچنین به منظور اینکه ارتباط کمتری با پیروانش داشته باشد زیر نظارت شدید بود و گهگاهی نیز به زندان می افتاد. امامت. دوران جعفر صادق از لحاظ سیاسی و همین طور تنوع عقاید دینی، اهمیت زیادی داشت. بر طبق روایاتی که شیخ مفید و شیخ طبرسی نقل کرده اند، وصیت باقر مبنی بر جانشینیِ صادق، وصیتی آشکار — به عربی: جلی — بوده است و از آنجا که وی فرزند ارشد محمد باقر بود، در خصوص جانشینی پدر رقابتی در بین فرزندانِ پدرش رخ نداد. به هر روی، امامت صادق در سال ۱۱۴ ه .ق در سن ۳۱ سالگی و مصادف با اواخر دوران حکومت بنی امیه آغاز گردید؛ دوره ای که شورش های فراوانی از جانب شیعیان و غیر شیعیان به خود دید که عاقبت منجر به شکست خونین بنی امیه توسط عباسیان شد. صادق اما به همان سیاست پدر و پدربزرگش ادامه داد و نقشی در این شورش ها ایفا نکرد. به علاوه از شورش زیدی ها که اطراف زید بن علی گرد آمده و مورد حمایت معتزله و محدثان مدینه و کوفه بودند دوری می کرد. همچنین از شورش محمد بن عبدالله که
ملهم از کیسانی ها بودند حمایت نکرد. بر همین اساس صادق هیچ نقشی در سرنگونی امویان توسط عباسیان نداشت. صادق همچنین خطاب به پیکِ ابوسلمه، که از او خواسته بود به حضورش برود و با اعلام امامت، بیعت مردم خراسان را بپذیرد؛ پس از سوزاندن نامه ابوسلمه، گفت: «آنچه را دیدی با اربابت در میان بگذار». بر اساس گزارش هایی، صادق در هنگام سوزاندن نامه ابوسلمه وضعیت و زمان وقت را زمان آل محمد ندانست. صادق، دیگر تقاضاهای کمک را نیز رد می کرد و خودش ادعایی از حکومت نداشت. او در این خصوص گفته است که هر چند به عنوان امام منتخب، رهبری امت اسلامی را عهده دار است اما ادعای حکومت بر مسلمین را به کسی تحمیل نخواهد کرد. امامت صادق مصادف با دوران بحرانیِ انتقال قدرت از بنی امیه به بنی عباس بود و آن دسته از شیعیان پدرش که شیوه امامتِ غیرنظامی صادق را ترجیح می دادند از او پیروی کردند. قبل از صادق اکثریت شیعیان سیاست های انقلابی زید بن علی را به سکوت رازآلود پدر و پدربزرگ صادق ترجیح می دادند. زید ادعا می کرد که مقام امامت بسته به مطالبهٔ عمومی این مقام توسط خود امام است. صادق از طرف دیگر دکترین امامت را برای شیعیان اینطور توضیح می داد که «اما
مت بسته به انتخاب بشر یا مطالبهٔ عمومی آن نیست»، بلکه هر امام دارای علم به خصوصی است که او را برای آن مقام شایسته می کند. این علم از محمد به علی و سپس دیگر جانشینان علی می رسد. بر این اساس، دکترین "نص" یا «انتصاب هر امام به وسیله امام قبل به فرمان خداوند» توسط صادق کامل شد. صادق با این حال می گفت که به رغم اینکه به منصب امامت انتخاب شده، ادعای خلافت نخواهد کرد. مسئله جانشینی. بنا به شهادت منابع شیعی و برخی منابع اهل سنت از جمله گزارش ابن جوزی در "المنتظم"، جعفر صادق در پایان عمر نسبت به جانشینی موسی کاظم، پسر سوم خود علناً وصیت کرده است. با این وجود پس از مرگ صادق و حتی پیش از مرگش، وقتی پسر ارشدش اسماعیل پیش از خودش از دنیا رفت، شیعیان شروع به انشعاب به دسته های مختلفی کردند. پس از مرگ صادق این دسته بندی ها بیشتر شد. گروه بزرگی از شیعیان دوازده امامی به امامت موسی کاظم — پسر سوم صادق — معتقد شدند. گروه کوچکتری معتقد بودند اسماعیل توسط پدرش به جانشینی انتخاب شده بود اما چون قبل از پدرش از دنیا رفته است، جانشینی به محمد بن اسماعیل و جانشینانش منتقل می شود. این گروه اخیر به اسماعیلیه معروف شدند. برخی اسماعیلیان
معتقد بودند اسماعیل در واقع نمرده است بلکه به عنوان مهدی و ناجی آخرالزمان ظهور خواهد کرد، و این در حالی است که به گفتهٔ طباطبایی، عالم و مفسر امامیه، مرگ اسماعیل با حضور شاهدان زیادی اتفاق افتاد. گروه های دیگری نیز بودند که دو پسر دیگر صادق، عبدالله افطح و محمد بن جعفر را امام می دانستند. عبدالله، ملقب به افطح، مسن ترین فرزندِ صادق بود که برخی شیعیان با این تلقی که امامت به فرزندِ ارشد می رسد، او را امام می دانستند. این گروه بعدها فطحیه نام گرفتند. مرگ عبدالله با فاصله چند ماه پس از مرگ پدرش، فطحیه را در حیرت فرو برد. محمد — مشهور به دیباج — نیز فرزند دیگر صادق بود که ادعای خلافت کرد و به شیوه زیدیان قیامی بر پا نمود که با شکست و دستگیری اش خاتمه پیدا کرد. گروه کوچکتری نیز معتقد بودند صادق آخرین امام بوده و امامت با او به پایان رسیده است. از میان فرقه هایی که از اکثریتِ دوازده امامی منشعب شده اند امروزه فقط اسماعیلیه و زیدیه باقی مانده اند. جریان غالیان. غالیان به ائمه جنبه ربوبی می دادند یا شایع کردند که به ائمه وحی می شود. صادق برای مقابله با این جریان، ضمن اینکه از شیعیانش خواست با آنها نشست و برخاست نکنن
د، از اصحابش خواست کتاب خدا را میزان درست و نادرست احادیث قرار دهند. صادق حتی در مواردی غالیان را تکفیر کرد. دادن حکم قتل ابوالخطاب از جمله این موارد بود. دربارهٔ یکی از غالیان به نام مغیره از صادق روایت شده است که می گفت، مغیره کتاب هایی که اصحاب پدرم می نوشتند، به بهانه خواندن به خانه می برد و احادیثی در کفر و زنادقه به آنها می افزود و به پدرم نسبت می داد و دوباره به آنها برمی گرداند. برخی غالیان به ائمه جنبه خدایی می دادند تا خودشان را پیامبران آنها معرفی کنند. از جمله آنها مفضل بن عمر بود که عده ای او را بابِ صادق می دانستند. اعتقادی که بعداً توسط عدهٔ کثیری از شیعیان جدی گرفته شد. عده ای از شیعیانِ صادق که ناووسیه خوانده می شدند، به معنای اصطلاحی، غالی نبودند اما اعتقاد داشتند صادق از دنیا نرفته است و در آخرالزمان به عنوان مهدی ظهور خواهد کرد. از جمله غالیانی که به صادق نسبت الوهیت می دادند، خطابیه، بزیعیه، سریّه، عجلیه و مفضلیه را می توان نام برد. رویکرد سیاسی جعفر صادق. صادق با وجود این که در قیام زید مشارکت نکرد، دربارهٔ زید گفته است که «خدا او را رحمت کند، مرد مؤمن و عارف و عالم و راست گویی بود، که ا
گر پیروز می شد وفا می کرد و اگر زمام امور را به دست می گرفت، می دانست آن را به دست چه کسی بسپارد.» به نوشته جعفریان، روایاتی متعارض با این روایت هم از صادق نقل شده است که نشان می دهد زید، با وجود اذعان به برتری علمی صادق، امامتِ سیاسیِ او را نپذیرفته است و ممکن است بدون رضایتِ صادق دست به قیام زده باشد. روایات باقی مانده از صادق باوجودی که رضایت او را از قیام زید نشان نمی دهد، اما آن را «قیامی بر ضد ستمگری» می بیند. صادق در هر صورت شخصیت اخلاقی زید را تأیید می کرد و اجازه نمی داد کسی به او جسارت کند. در حدیثِ دیگری، صادق در پاسخ به زیدیان که او را متهم کردند اعتقاد به جهاد در راه خدا ندارد، در ضمن رد این اتهام گفت «ولی من نمی خواهم علم خود را در کنار جهل آنها بگذارم.» در مقابل دعوت ابوسلمه و ابومسلم، صادق موضع مشابهی گرفت و حاضر نشد با آنها همکاری کند. به عقیده جعفریان، وفاداری ابوسلمه به بنی عباس و کشته شدن ابومسلم و ابوسلمه گواه مناسبی بر درستیِ موضع صادق است. به نوشته جعفریان، صادق شورشِ نظامی را قبل از زمینه سازی فرهنگیِ مناسب، به صلاح شیعه نمی دانست و آن را موجب سوء استفادهٔ فرصت طلبان می دانست. همچنان ک
ه قیام زید و پس از او یحیی بن زید فقط زمینه بهره برداری عباسیان را فراهم کرد. نتیجه اینکه زیدیه و خوارج که فقط در خط سیاست حرکت می کردند موضع قدرتمند خود را از دست دادند اما مذهب جعفری به مرور پایه های فکری خود را مستحکم کرد و به شیعه هویت مستقلی بخشید. صادق باوجودی که شورش نظامی را راه چاره نمی دانست، در مواضع گوناگون از ابراز نارضایتی خود از حکومت موجود و یادآوری حق خود به عنوان امام امت، خودداری نمی کرد. در همین رابطه روایت شده است که روزی منصور از او پرسید چرا مثل بقیه به دیدار او نمی رود. جواب صادق این بود که «ما کاری نکرده ایم که به جهت آن از تو بترسیم؛ و از امر آخرت پیش تو چیزی نیست که به آن امیدوار باشیم؛ و این مقام تو در واقع نعمتی نیست که آن را به تو تبریک بگوییم و تو آن را مصیبتی برای خود نمی دانی که تو را دلداری بدهیم، پس پیش تو چه کار داریم؟» از نظر صادق اسلام بر پنج اصل استوار است: نماز، زکات، حج، روزه و ولایت. صادق ولایت را مهم تر از چهار اصل دیگر می دانست زیرا معتقد بود والی است که مردم را به چهار اصل دیگر هدایت می کند. به نقل از ابن عنبه، منصور با آگاهی از این مطلب بارها تصمیم به قتل او گرفت.
در همین زمینه روزی منصور به صادق گفت نسبت ما و شما به رسول خدا برابر است. صادق در جواب گفت رسول خدا «اگر از دختران شما خواستگاری کند مجاز است اما از ما نمی تواند. این دلیل آن است که ما از او هستیم و او از ما.» قیام عبدالله بن حسن از جلمه قیامهایی بود که صادق مخالفت خود را با آن ابراز داشت. بعد از نافرجام ماندن این قیام و به قدرت رسیدن عباسیان، نفس زکیه در مدینه دست به قیام مشابهی زد که آن هم منجر به شکست و کشته شدن او شد. در طول این قیام، صادق از مدینه خارج شد و بعد از تمام شدن ماجرا به این شهر برگشت. درگذشت، دفن و مدفن. بر اساس گزارش منابعی چون "دلائل الامامه"، صادق به دستور منصور مسموم شد. حمال الدین شبراوی، عالم سنی مذهب، در کتابش این اتهام را روا می داند؛ اما ابوزهره، دیگر عالم سنی مذهب، آن را نادرست عنوان می کند. او تمجیدهای منصور نسبت به صادق و تزلزل حکومت خلیفه با قتل رهبر علویان را دلایل رد این اتهام می داند. جعفریان این دلایل را مانع قتل نمی داند. علاوه بر ابن رستم طبری، شیخ صدوق نیز منصور را مسئول قتل صادق می داند. همچنین جاحظ در رساله «فضل هاشم علی عبدشمس» این اتهام را درست می داند. با این وجود بر