Payamvdn/NorthPersian_fa_wiki huggingface dataset:
و به ستم رفتار کنند؛ تمامی شهروندان نیز پس از اینکه به بلوغ رسیدند باید از این مسئله آگاه شوند و آن کودک نگون بخت را یک بار ببینند. پس از آنکه شهروندان در آستانهٔ بزرگسالی از این مسئله خبردار می شوند شوکه شده و از این رسم شهر بیزار می شوند اما پس از مدتی به آن خو کرده و خود را با این مسئله که بدبختی آن بچه باعث خوشبختی شهر می شود سازگار می کنند. با این حال، اندکی از شهروندان، جوان یا پیر، روزی، به آرامی و در خاموشی، شهر را رها کرده و می روند؛ به جایی که هیچ کس نمی داند کجاست. آخرین جملات داستان چنین است: «مکانی که آن ها می روند برای ما حتی از شهر شادمانی نیز غیرقابل تصورتر است. من هرگز نمی توانم توصیفش کنم. ممکن است اصلاً وجود نداشته باشد. اما به نظر می رسد آن ها می دانند به کجا می روند. همان هایی که از اُملاس می روند.» پیشینه داستان. لو گویین می نویسد: «ایده اصلی این داستان از قربانی کردن یک نفر برای دیگران می آید. برخی با عنوان کردن منبع ایده آن از برادران کارامازوف نوشته داستایوفسکی پرسیدند چرا آنرا به ویلیام جیمز نسبت می دهم؟ حقیقت این است که من از ۲۵ سالگی دیگر داستایوفسکی نخوانده ام و نمی دانستم که این
ایده در آن نیز آمده است. اما هنگامی که در کتاب فیلسوف اخلاقی و زندگی اخلاقی از جیمز آنرا دیدم به یاد آن افتادم.» ویلیام جیمز چنین نوشته است: لو گویین گفته که نام شهر (اُمِلاس) هنگامی به ذهنش خطور کرده که در جاده ای نشانه راهنمایی شهر سیلم در ایالت اورگن را در آینه ماشین دیده است. و به این دلیل هنگامی که مردم از چگونگی ایده اولیه این داستان از او می پرسند پاسخ داده که: «از فراموش کردن داستایوفسکی و خواندن برعکس تابلوی رانندگی. از چه جای دیگری؟».
&lt;ns&gt;0&lt;/ns&gt; &lt;revision&gt; &lt;parentid&gt;21285725&lt;/parentid&gt; &lt;timestamp&gt;2018-05-04T04:22:43Z&lt;/timestamp&gt; &lt;contributor&gt; &lt;username&gt;Dexbot&lt;/username&gt; &lt;/contributor&gt; &lt;minor /&gt; &lt;comment&gt; به درخواست از به &lt;/comment&gt; &lt;origin&gt;23179980&lt;/origin&gt; &lt;model&gt;wikitext&lt;/model&gt; &lt;format&gt;text/x-wiki&lt;/format&gt; کتاب در اصطلاح فقه و حدیث به ابوابی گفته می شود که در آنها احادیثی در باب یک موضوع گردآوری شده است یا احکام خاص یک موضوع مورد بحث قرار گرفته است. کتاب التوحید یا کتاب شرایع الاسلام از جمله کتب مشهور هستند.
در جبر مجرد، گروه چهارتایی کلاین گروهی با چهار عضو و آبلی است. این گروه کوچکترین گروه نادوری است. نام گروه چهارتایی کلاین از ریاضی دان آلمانی فلیکس کلاین گرفته شده و معمولاً آن را با V برگرفته از واژهٔ آلمانی Viergruppe (به معنای چهار–گروه) نشان می دهند. در حد یک ریختی تنها دو گروه چهار عضوی وجود دارد. یکی گروه Z۴ با عمل جمع به هنگ چهار که دوری است و دیگری گروه کلاین است که دوری نیست. ویژگی ها. گروه چهارتایی کلاین دارای چهار عضو "a" و "b" و "c" و "e" است. که e عضو همانی است. ضرب اعضای آن به صورت زیر تعریف می شود: "ea = ae = a" و "eb = be = b" و "ec = ce = c" و "ee = e" و "a"۲ = "b"۲ = "c"۲ = "e" و "ab = ba = c" و "ac = ca = b" و "bc = cb = a" جدول گروه کلاین به صورت زیر است:
چاپگر برچسب یا لیبل پرینتر یک پرینتر کامپیوتری است که عمل چاپ را بر روی لیبل برچسب دار یا کارت استوک (تگ) انجام می دهد. لیبل پرینتری که خود دارای صفحه کلید و نمایشگر است و به صورت مستقل عمل می کند (متصل به کامپیوتر نیست) اغلب لیبل ساز نامیده می شود. لیبل پرینترها با پرینترهای معمولی متفاوت هستند زیرا نیازمند مکانیسم های خاص تغذیه کاغذ هستند تا استوک های رولی یا صفحات برش خورده (تا شده به شکل باد بزن) را به کار گیرند. شیوه رایج برای اتصال لیبل پرینترها شامل سریال RS-232، یو اس بی ، موازی، اترنت و انواع مختلف روش های بی سیم است. لیبل پرینترها کاربردهای وسیعی دارند که شامل مدیریت زنجیره ای عرضه، چاپ قیمت فروش، لیبل های بسته بندی، چاپ روی نمونه های خون و مواد آزمایشگاهی و مدیریت دارایی های ثابت است. مکانیسم. طیف گسترده ای از مواد برچسبی، نظیر کاغذ و مواد پلیمر مصنوعی («پلاستیک») در لیبل پرینتر به کار می رود. چندین نوع از مکانیسم های چاپ نظیر مکانیسم های لیزری و تماسی نیز استفاده می شوند، اما مکانیسم های چاپ حرارتی معمولاً متداول تر هستند. در اینجا دو نوع از پرینترهای حرارتی آمده است: سه نوع ریبون برای استفاده در
پرینترهای انتقال حرارتی وجود دارد: زمانی که چاپ بر روی استوک لیبل های متوالی صورت می گیرد، احتمال دارد که محل چاپ از لیبلی به لیبل دیگر کمی جابجا شود. بسیاری از لیبل پرینترها از یک سنسور استفاده می کنند که فاصله، درز، خط یا سوراخ های بین لیبل ها را مشخص کند تا از ثبت محدوده چاپ به وسیلهٔ ابزار نشانگر اطمینان حاصل کنند. این موضوع برای پرینتر این امکان را فراهم می کند تا ورودی استوک لیبل را تنظیم کرده به طوری که پرینت با این ابزار به خوبی مطابقت داشته باشد. انواع لیبل پرینتر. ریدرهای آر اف آی دی لیبل پرینترهای مخصوصی هستند که هم زمان عمل چاپ و رمزدار کردن بر روی فرستنده های خودکار آر اف آی دی (تگها) که به کاغذ یا مواد ترکیبی قابل چاپ را انجام می دهند. تگ های آر اف آی دی نیازمند اطلاعات چاپ شده برای سازگاری برگشتی با سیستم های بارکد هستند، از این رو انسان می تواند این تگ را تشخیص دهد. این نرم افزار می تواند با استفاده از درایورهای پرینتر موجود در سیستم عامل یا درایورهای جاسازی شده در نرم افزار از طریق زیر سیستم پرینت سیستم عامل به چاپگر دسترسی داشته باشد. همانطور که در این متن شرح داده شد این نرم افزار ممکن است
با لیبل پرینترهای مخصوص کار کنند، یا برگه و لیبل های تغذیه متوالی در یک پرینر کامپیوتری معمولی را به کار گیرد. آن ها برای استفاده در دفاتر خانگی، دفاتر کوچک یا کسب و کارهای کوچک در نظر گرفته شده اند. قیمت این پرینترها به طور کلی بسیار کم است که همین ویژگی آن ها را در نزد کاربرانی که حجم کارشان کم است محبوب کرده است؛ اما آن ها بر روی نوارهای مخصوصی که اغلب حرارتی هستند چاپ انجام می دهند که معمولاً گران هستند. در گذشته، سیستم های مکانیکی که با برجسته سازی یک نوار پلاستیکی رنگی، به نام نوار امباس (آج زن)، کار می کردند رایج بود. چکشی به شکل یک حرف الفبا شکل آن حرف را به صورت برجسته در طرف مقابل نوار ایجاد می کرد. پلاستیک برآمده شده بی رنگ می شود و تقابل دیداری به وجود می آورد. امروزه این مدل تقریباً به طور کامل با وسایل الکترونیکی انتقال حرارت که خود دارای صفحه کلید و صفحه نمایش و یک کارتریج جامع حاوی مواد برچسب (و ریبون چاپ، در صورت استفاده شدن) می باشند جایگزین شده است.
حکم غیابی اصطلاحی است در علم حقوق که عبارت است از حکمی که دادگاه در غیاب مدعی علیه صادر می کند، خواه به سود وی باشد خواه به ضرر او. در حقوق ایران از ابتدا صدور حکم غیابی تحت شرائطی مشروع دانسته شده است. ماده ۳۰۳ قانون آئین دادرسی مدنی ایران مقرر می دارد: حکم دادگاه حضوری است مگر این که خوانده یا وکیل یا قائم مقام یا نماینده قانونی وی در هیچ یک از جلسات دادگاه حاضر نشده و به طور کتبی نیز دفاع ننموده باشد اخطاریه، ابلاغ واقعی نشده باشد؛ البته با توجه به ماده ۳۰۵ قانون مذکور تمام احکام غیابی قابل واخواهی است. منابع. __بی فهرست__ __بی بخش__
حکم قطعی در اصطلاح حقوقی عبارت است از حکمی که به هیچ وجه از روش های عادی شکایت قابل تجدیدنظر و واخواهی نباشد. به عبارت دیگر حکم وقتی قطعی است که رسیدگی ماهوی بعدی نداشته باشد و قابل اجرا باشد. بر طبق ماده ۵ قانون آئین دادرسی مدنی ایران اصل بر قطعی بودن آراء دادگاه ها می باشد. حکم قطعی می تواند از دادگاه بدوی یا در دادگاه تجدید نظر صادر یا در دیوان عالی کشور قطعیت یابد البته روش هایی برای اعتراض به حکم قطعی نیز وجود دارد. از جمله این روش ها می توان به انواع اعاده دادرسی در امور حقوقی، کیفری و خانواده اشاره نمود همچنین است اعاده دادرسی از رای دادگاه تجدید نظر یا واخواهی نسبت به رای قطعیت یافته با پذیرش عذر موجه، اعتراض شخص ثالث اشاره کرد. منابع. https://divansalar.org/blog/%D8%A2%DB%8C%D8%A7-%D8%AD%DA%A9%D9%85-%D9%82%D8%B7%D8%B9%DB%8C-%D9%82%D8%A7%D8%A8%D9%84-%D8%AA%D8%BA%DB%8C%DB%8C%D8%B1-%D8%A7%D8%B3%D8%AA/
الگوریتم چکه آب های هوشمند یا چکاه ، یک الگوریتم بهینه سازی بر پایه هوش گروهی است. الگوریتم چکاه، الگوریتمی است که به گونه گروهی کار می کند و الهام گرفته از طبیعت است. این الگوریتم در اصل برای بهینه سازی ترکیبیاتی (Combinatorial optimization) به کار برده می شود ولی می توان آن را برای بهینه سازی پیوسته (Continuous optimization) نیز آماده ساخت. این الگوریتم نخستین بار در سال ۲۰۰۷ میلادی، برابر ۱۳۸۶ خورشیدی برای یافتن گشایش و راه حل برای مسأله فروشنده دوره گرد پیشنهاد شد. از آن پس، شماری از پژوهشگران در پی بهبود و به کار بستن این الگوریتم برای مشکل ها و مسئله های گوناگون بوده اند. آشنایی. کم و بیش، هر الگوریتم چکاه از دو بخش درست شده است: یک گرافی که نقش یک حافظه گسترده (distributed memory) را بازی می کند که بر روی آن خاک های لبه ها نگهداری می شود. بخش دیگر، که چندین چکه آب هوشمند (چکاه ها) هستند که روی لبه ها جاری شده و از گره ای از گراف به گره ای دیگر می روند و با این کار خاک لبه های گذر کرده را دگرگون کرده و کمی به خاک در خود دارنده می افزایند. این چکاه ها با همکاری و همچنین در رقابت کاری می کنند تا گشایش های
بهتری بیابند. این کار با دگرگونی خاک های روی گراف به گونه ای پیش می رود که گشایش های بهتر دسترس پذیرتر شوند. می دانیم که الگوریتم چکاه دست کم نیاز به دو چکاه دارد تا بتواند کار کند. شبه-کد (pseudo-code). الگوریتم IWD دارای دو گونه پارامتر هست: پارامترهای ایستا (static) و پویا (dynamic). پارامترهای ایستا در هنگام پردازش الگوریتم IWD، ثابت (constant) هستند. پارامترهای پویا پس از هر بار تکرار الگوریتم، مقداردهی اولیه می شوند. میتوان شبه-کد یک الگوریتم چکاه-پایه را در هشت گام زیر بیان کرد: کاربردها. برخی از کاربردهایی که با الگوریتم های چکاه-پایه پیاده سازی شده اند در زیر آورده شده اند:
شهر بنین, شهری در جنوب نیجریه با جمعیت تخمینی ۱٬۱۴۷٬۱۸۸ نفر در سال ۲۰۰۶ است. این شهر مرکز ایالت ادو است و در حدود ۲۵ مایلی رود بنین قرار دارد. شهر بنین در یک منطقه کشاورزی بسیار حاصلخیز قرار دارد و به عنوان مرکز صنعت لاستیک نیجریه شناخته می شود. تولید روغن پالم نیز بخش عمده ای از اقتصاد محلی را تشکیل می دهد و اهمیت این شهر را در بخش کشاورزی نیجریه تقویت می کند. این شهر محل زندگی بسیاری از قبایل این کشور است. بنین اگرچه پایتخت ایالت نیست، اما به دلیل فعالیت های اقتصادی اش یکی از محبوب ترین شهرهای این ایالت است.
غزالی نامه عنوان کتابی است که در احوال و افکار ابوحامد محمد غزالی به پارسی نگاشته شده است. نویسنده این اثر جلال الدین همایی است که در سال ۱۳۱۷ ش این اثر را نوشته و کتاب وی از منابع اصلی غزالی پژوهان معاصر همچون حسین خدیو جم و عبدالحسین زرین کوب است. همایی در این اثر از غزالی و افکار وی دفاع می کند. کتابشناسی. کتاب در قطع وزیری متوسط و در ۵۸۴ صفحه و در چاپ دوم با دو سرآغاز منتشر شده است. چاپ سوم آن مربوط به سال ۱۳۸۷ است. همچنین کتاب دارای سه فهرست اعلام می باشد.
خدمات متقابل اسلام و ایران از آثار مشهور مرتضی مطهری روحانی شیعه و استاد فلسفه و علوم اسلامی است. مطهری این کتاب را برای دفاع از اسلام در برابر ادعاهای عبدالحسین زرین کوب در کتاب مشهور «دو قرن سکوت» نوشت. زرین کوب در کتاب مشهور «دو قرن سکوت» رفتار اعراب مسلمان در جریان فتح ایران را مورد انتقاد قرار داد و ورود اسلام به ایران را همراه با «غارت و کشتار» دانست. اما مطهری در این کتاب «از عملکرد اعراب مسلمان در ایران دفاع می کند و می گوید اگر ایرانیان با اعراب همکاری نمی کردند، حکومت ساسانیان فرونمی ریخت و اسلام در ایران فراگیر نمی شد.» زمینه نگارش. گفته شده است که شکست اعراب در جنگ شش روزه ۱۹۶۷ و مباحث کنفرانس اسلامی ۱۹۶۷، باعث شد از نظر مطهری پوچ بودن پان عربیسم و سوءبرداشت ها و سوءاستفاده های اعراب از دین اسلام باز هم تأیید شود. در شرایطی که احساسات ضدیهودی، ضدعربی و ضد شاه در ایران شایع بود مطهری سخنرانی هایی را با موضوع خدمات متقابل اسلام و ایران آغاز کرد. این سخنرانی ها که در ۹ قسمت بود، بعداً تبدیل به کتاب شد و با استقبال وسیع مواجه شد. محتوای کتاب. مطهری در فصل اول این کتاب مفهوم ملیت ایرانی را مورد بررسی و
مداقه قرار می دهد و به طور مستند در مورد نحوه ارتباط ایرانیان با اسلام چه قبل و چه بعد از برخورد نظامی بین اعراب و ایرانیان می پردازد. در فصل دوم با عنوان «خدمات اسلام به ایران» می نویسد که اسلام دینی نژادی نیست و منطبق با فطرت انسان ها است و اسلام با روح ایرانیان طوری در هم آمیخت که قابل جدایی نیست. گرایش ایرانیان به اسلام از روی اجبار نبوده بلکه با عشق به آموزه های اسلامی مثل عدالت و همچنین استعداد ایرانی ها برای پذیرش اسلام بوده است. مطهری در این بخش به ادعاهای بعضی نویسندگان مبنی بر تحمیلی بودن اسلام به طور مستند پاسخ داده است. مطهری همچنین به این مسئله پاسخ می دهد که آیا ورود اسلام به ایران این کشور را در مسیر بهتری قرار داد و باعث رشد آن شد یا آن را به سمت تباهی و اختناق برد. او همچنین حضور ادیان غیرزردشتی در ایران از جمله مانوی و مزدکی و مسیحی و یهودی را بررسی می کند. در فصل سوم کتاب با عنوان «خدمات ایرانیان به اسلام» می نویسد که ایرانیان بیش از هر قوم دیگری استعداد و ابتکار خود را صادقانه در اختیار اسلام قرار دادند. او همچنین به جنبش های اعتراضی ایرانی در قبال مسائل اسلامی می پردازد و همچنین نقش ایرا
نیان در تبلیغ اسلام در سطح جهان و نمونه های فداکاری و جانبازی ایرانیان برای اسلام را بررسی می کند. در ادامه سیر پیدایش و گسترش علوم مختلف در جهان اسلام را توضیح می دهد و سپس نسل های مختلف فلاسفه و عرفای مسلمان را طبقه بندی می کند. در بخش بعدی با نام «ذوق و صنعت» به شاهکارهای صنعتی و هنری ایرانیان در دوره اسلام می پردازد و بخش آخر حاوی انتقادهایی از کتاب «دو قرن سکوت» زرین کوب است. بررسی. به عقیده محسن غرویان مدرس فلسفه اسلامی حوزه علمیه قم، برخی مستشرقین و مورخین ایرانی مثل زرین کوب معتقد بودند که اعراب ایرانیان را با زور شمشیر مسلمان کردند اما مطهری معتقد بود که ایرانیان به خاطر سابقه فرهنگی و فلسفی عالی که داشتند دین اسلام را هماهنگ با عقل و فطرت یافتند و آن را پذیرفتند. البته هر دو دیدگاه باید شواهد خود را ارائه کنند. نگاه منفی مطهری به ایران باستان متوجه ظلم و ستم شاهان ایرانی و حرم سراها و شهوت رانی های آن ها بود اما مطهری با سابقه حکمی و عرفانی ایران باستان آشنایی داشت و آن را می ستود. مطهری معتقد بود که ملی گرایی در ایرانیان نباید آن قدر قوی شود که ایران را بر اسلام ترجیح دهند. او همچنین یکسان دانستن ا
سلام با عربیت را غلط می دانست. چاپ. این کتاب قطور ده ها بار و در شمارگان بسیار چاپ شده و به زبان های عربی (الإسلام و إیران، عطاء و امتنان )، انگلیسی (The reciprocal services between Islam and Iran) و اردو نیز ترجمه شده است.
النجاة من الغرق فی بحر الضلالات یا نجات اثری از ابن سینا است که در واقع چکیده ای از کتاب شفا دیگر اثر کامل فلسفی ابوعلی سینا به شمار می آید. معنای عنوان این کتاب «رهایی از افتادن در دریای گمراهی ها» است.. این کتاب شامل یک دوره فلسفهٔ نظری (منطق، طبیعیات، ریاضیات و الهیات) است که در بخش های منطق با ۱۴۹ فصل، طبیعیات با ۶ مقاله (مجموعا دارای ۴۶ فصل)، ریاضیات با ۲۹ عنوان و فصل و الهیات با ۲ مقاله (مجموعا دارای ۶۲ فصل) تنظیم شده است. چاپ ها. این کتاب توسط محمدتقی دانش پژوه تصحیح شده است و توسط انتشارات دانشگاه تهران چاپ شده است.
الإشارات و التنبیهات از مشهورترین کتاب های شیخ الرئیس، ابوعلی سینا است که آن را در دو بخش منطق و فلسفه، به زبان عربی به رشته تحریر درآورده است. این کتاب را شاید بتوان یکی از مهم ترین آثار علوم عقلی دانشمندان جهان نیز به حساب آورد که در طول چندین قرن همواره مورد توجه علما و محققان علوم اسلامی بوده است. وجه تسمیه. در وجه تسمیهٔ این کتاب، به اشارات و تنبیهات باید گفت در هر موضوعی که بوعلی مطرح می کند، چه در بخش منطق و چه در فلسفه، توضیحش و تکمیلش را تحت عنوان «اشاره و تنبیه» می آورد که نام کتاب، ناظر به همین اشاره ها و تنبیه هاست. ساختار کتاب. کتاب، دارای دو جزء است: جزء اول، در منطق و مشتمل بر ده نهج و جزء دوم، در فلسفه و حاوی ده نمط است. مطالب هر نهج و نمط، در ذیل عناوین اشاره و تنبیه مطرح شده است. گزارش محتوا. مقدمه. ابن سینا، در سرآغاز کتاب، مقدمه ای کوتاه دارد که با وجود کوتاهی، از گویایی باظرافتی برخوردار است. وی، اهمیت و پرمغزبودن کتاب حاضر را گوشزد کرده، سپس وارد متن کتاب که ابتدای آن با منطق است، شده و این بخش را به ده نهج تقسیم کرده است که در هر یک از این نهج ها، مطلبی را توضیح می دهد. جزء اول منطق. نه
ج اول. موضوع نهج اول، غرض منطق است که در واقع تعریف منطق، همراه با توضیح آن است. بعد از آن، اشارات این بخش شروع می شود که توضیحاتی است در مورد الفاظ تعریف و دلالت لفظ بر معنا و تقسیم لفظ به مفرد و مرکب و همین طور به جزئی و کلی و به ذاتی و عرض لازم و مفارق و... نهج دوم. نهج دوم بخش منطق، در الفاظ خمسه مفرده و حد و رسم است. اولین اشاره این نهج، در مورد نوع و جنس است. وی، در این جا فرق میان نوع و جنس و طریق تشخیص آن ها از همدیگر را یادآوری کرده و در ادامه به ترتیب آن ها می پردازد. اشارهٔ سوم این نهج، در مورد فصل است که در آن فصل مقوم را از فصل مقسم باز می شناساند. او می گوید: هر فصلی در قیاس با نوع، مقوم بوده و در قیاس با جنس آن نوع مقسم خواهد بود. تنبیهی که بوعلی در این جا طرح می کند این است که این الفاظ پنج گانه؛ یعنی جنس، نوع، فصل، خاصه و عرض عام، همگی در حمل بر جزئیات واقعه در تحتشان، مشترک با اسم و حد می باشند؛ اما رسم اینها در اشاره، یکی پس از دیگری مشخص گردیده است. ابن سینا، حد را قولی که دلالت بر ماهیت شی ء دارد می داند و می گوید: «شکی نیست که حد، مشتمل بر مقوماتی است که مرکب از جنس و فصل می باشد. وی، غر
ض از حد را صرف تمییز، نمی داند و بعد از رفع توهمی در مورد حد، اقدام به تبیین رسم می نماید. وی، اشاره ای دارد به اینکه بعضی از خطاها هستند که در تعریف اشیاء با حد و رسم عارض می گردند که اگر آن ها را بشناسی ضمن آنکه به تنهایی سودمند است، در امثال آن ها هر اشکالی که باشد نیز معلوم خواهد بود.» نهج سوم. در نهج سوم منطق، سخن از ترکیب خبری است. بوعلی، ابتدا، اصناف قضایا را بیان می کند و می گوید: «منظور از ترکیب خبری، جمله ای است که در آن احتمال صدق و کذب باشد، بر خلاف جمله های استفهام، التماس، تمنی، ترجی، و تعجب و… که در آن ها صدق و کذب نبوده، مگر بالعرض.» ابن سینا، اصناف ترکیب خبر را در سه قسم می داند که عبارتند از: حملی، شرطی منفصل و شرطی متصل، بعد جایگاه ایجاب و سلب را در این ترکیبات مشخص می نماید که مثلاً ایجاب حملی کدام است، سلب حملی کدام است، ایجاب متصل کدام است یا ایجاب منفصل به چه صورتی است. اشارهٔ دیگر نهج سوم، در مورد قضایای مخصوصه، مهمله و محصوره است. مؤلف، می گوید: «اگر قضیه حملیه و موضوعش، شیء جزئی باشد، قضیهٔ مخصوصه خواهد بود، چه سالبه باشد و چه موجبه و اگر موضوعش، کلی باشد، بدون آنکه کمیت این حکم معلو
م شود (کلیه یا جزئیه بودنش) قضیه مهمله خواهد بود، نهایتاً اگر موضوع قضیه حملیه، کلی باشد و قدر حکم و کمیت موضوع مبین باشد، قضیه محصوره خواهد بود؛ اما چگونگی حصول اهمال و حصر در جملات شرطیه، موضوع اشاره دیگری است که در این نهج بدان پرداخته شده است.» بخشی که در ادامه، مطرح است، ترکیب شرطیات از جملات است. بوعلی، می گوید: «شرطیات، ابتدا به بسائط منحل نمی شوند، بلکه اول به حملیات، بعد به بسائط منحل می گردند. جمله معدوله و فرق آن با سلبیه نیز موضوع دیگر اشاره این قسمت است. شیخ الرئیس، در مورد قضایای شرطیه به طور مبسوطی به تألیف آن ها و احکام جملات شرطیه متصله و منفصله پرداخته است کمااینکه در مورد قضایای حملیه نیز توضیحاتی داده. اشاره ای نیز به شروط قضایا دارد و می گوید: «در حمل و اتصال و انفصال، باید حالاضافه، وقت، مکان و شرط مراعات گردد، چنان که لازم است حال جزء و کل و حال قوه و فعل مراعات شود.» نهج چهارم. چهارمین نهج منطق اشارات، در مواد قضایا و جهاتشان است. اولین اشارهٔ این نهج، در مواد قضایا است. مادهٔ واجبه، مادهٔ ممکنه و مادهٔ ممتنعه، مواد قضایا هستند. اشارهٔ دیگر، به جهات قضایا و فرق بین مطلقه و ضروریه است.
ابن سینا، اقسام ضروریه را مطلقه و معلقه و اقسام مشروطه را شرط دوام وجود ذات و دوام موضوع موصوف و شرط محمول می داند. امکان نیز از نظر مؤلف، به امکان خاص و عام، امکان اخص و امکان استقبال تقسیم می شود. این توضیحات و تقسمیات در مورد قضایا و جهات که چند گونه دیگر نیز دارد، دنبالهٔ اشارات نهج چهارم را در بر می گیرد. نهج پنجم. نهج پنجم، در تناقض قضایا و عکس قضایاست. شیخ الرئیس، تناقض را به اختلاف در قضیه از لحاظ ایجاب و سلب به جهتی که اقتضای ذاتش را دارد که یکی صادقه و دیگری کاذبه باشد، به طوری که صدق و کذب از آن ها خارج نشود، معنا می کند. وی، سپس، مفهوم تقابل را در سلب و ایجاب بیان می کند و مراعات تقابل را به طوری که هر چه در یکی از آن دو قضیه مراعات شد، در دیگری نیز مراعات گردد، از شرایط تقابل می داند. اشاره دیگر، به تناقض واقع در بین مطلقات است. در این جا بوعلی، قول مشهور را که قائل است برای مطلقه، نقیضی از مطلقات وجود دارد، وارد می کند و علت را بیان کرده، نقیض مطلقه عامه را تبیین می نماید. از جمله مطالبی که در این اشاره بدان پرداخته می گردد، نقیض وجودیه و نقیض مطلقه است. اشارهٔ سوم این نهج، در تناقض سایر ذات الج
هت ها می باشد که نقیض دائمه، نقیض ضروریه، نقیض ممکنه عامه و نقیض ممکنه خاصه در آن، مورد بحث واقع گردیده است. عکس مطلقات نیز که عبارتند از: عکس سالبه کلیه و عکس موجبه کلیه، در اشاره بعدی بررسی شده اند. اشاره آخری نهج پنجم، در عکس ضروریات و عکس ممکنات است که در اولی، عکس سالبه کلیه، عکس موجبه کلیه و عکس جزئیه و در دومی، سالبه ممکنه و موجبه ممکنه، محل بحث می باشند. نهج ششم. نهج ششم، در مبادی یا مواد قضیه می باشد. در این نهج، نخست، قضایای مورد استعمال بین قائسین برشمرده می شوند که چهار طایفه مسلمات، مظنونات، مشبهات و مخیلات را تشکیل می دهند که خود مسلمات یا معتقداتند یا ماخوذات و خود معتقدات به سه طایفه واجب القبول، مشهورات و وهمیات تقسیم می گردند. در این میان، واجب القبول ها نیز عبارتند از: حدسیات، متواترات و… شیخ الرئیس، در ادامه، به تعریف هر کدام از اینها پرداخته و میزان مقبولیت و جایگاه هر یک را تبیین می نماید. از نگاه بو علی و با تقسیمی که او به آن معتقد است، مشهورات، یا از واجبات هستند یا از تادیبات صلاحیه که مطابق شرایع الهیه می باشد یا خلقیات هستند یا انفعالیات یا استقرائیات؛ همین طور ماخوذات که به مقبولا
ت و تقریریات، تقسیم می گردند و خود تقریریات بسته به انکار یا مسامحه، به مصادرات و اصول موضوعه منقسم می شوند و نهایتاً مشبهات نیز به دو صورت مشبهات لفظیه و مشبهات مصنوعیه می باشند. نهج هفتم. در نهج هفتم، سخن از ترکیب دوم برای حجج می باشد. ابتدا اشاره ای به قیاس، استقراء و تمثیل دارد. بو علی، هر یک را تعریف می کند و توضیح مختصری از آن ها ارائه می دهد، بعد به قول خود اشاره خاصی به قیاس و قیاس اقترانی دارد، سپس اصناف اقترانات حملیه را که اشکال اربعه می باشند با چگونگی منتج و غیر منتج بودنشان، مورد بررسی قرار می دهد. نهج هشتم. در نهج هشتم، بحث از قیاسات شرطیه و در توابع قیاس است. اول، اقترانات شرطیات (که به نظر بو علی قریب به طبع نیستند و استیفای کامل آن ها را در کتاب شفا و غیر آن داشته است) تقسیم بندی می شوند که مؤلف از متصلات، مؤلف از حملیه و منفصله، مؤلف از متصله و حملیه و مؤلف از متصلین حاصل آن می باشد. از دیگر مسائلی که در این قسمت آورده شده است، قیاس مساوات، قیاسات شرطیه استثنائیه و قیاس خلف می باشد. نهج نهم. ابن سینا، می گوید: در نهج نهم، بیان کوتاهی راجع به علوم برهانیه وجود دارد؛ در ابتدا، در این نهج، ترک
یب قیاسات برهانیه از مقدمات واجب القبول که اگر ضروری باشند، ضروری نتیجه می دهند و اگر ممکنه باشند، ممکنه نتیجه می دهند، بیان شده است و در ادامه به ترکیب قیاسات جدلیه، خطابیه، شعریه و سوفسطائیه نیز پرداخته شده است. مقدمات علوم و موضوعاتشان مورد اشاره دیگری در این نهج است. از دید بو علی سینا، هر علمی دارای مبادیی است و مسائلی که مبادی، همان حدود و مقدماتی هستند که قیاس را تشکیل می دهند و حدود نیز مثل حدودی هستند که بر موضوع صناعت وارد می شوند. براهین و تناسب علوم که در آن جایگاه علمی نسبت به علم دیگر، تبیین گردیده است و همین طور تعریف برهان ان و برهان لم، موضوع دیگر اشارات این نهج می باشد. نهج دهم. دهمین نهج، در قیاسات مغالطیه است که در آن، اسباب غلط و اصناف مغالطات از نظر مؤلف مشخص گردیده است. جزء دوم فلسفه. جزء دوم اشارات که بخش فلسفه آن می باشد، علم الطبیعه و ما قبله نام گرفته است. نمط اول. اولین نمط از نمط های ده گانه این بخش، در تجوهر اجسام است. بو علی، در این جا در قالب وهم و تنبیه هایی، ترکیب اجسام را مشخص می کند. وی با خارج کردن ترکیبات غیرواقعی و بی اساس برای اجسام، ترکیب آن ها از هیولی و صورت را به عن
وان یکی از ترکیبات مورد بررسی قرار داده و هم چنین در مورد نوع، جنس و فصل اشیاء مطالبی کوتاه بیان کرده. اشاراتی نیز به حالات مختلف آن ها دارد، مثل مفارقت صورت جوهریه از ماده و عدم امکان قوام شی ء به شی ء دیگر، به طوری که هر یک از آن ها به لحاظ وجود، متقدم بر دیگری و بر نفس خود باشد. مؤلف، اشاراتی هم به حرکت و جهت دارد که پایان بخش نمط اول است. نمط دوم. نمط دوم، در جهات و اجسام آن ها می باشد. اشارات این نمط به این ترتیب است: نخست، اشاره ای به جهات اربعه که مردم بدان توجه دارند؛ یعنی فوق و تحت و یمین و یسار، سپس تعیین جهت اجسام و تحدیدشان به لحاظ طبیعت، بعد اشاره ای به شان مفارقت اجسام از موضع طبیعی خودشان و اشاره ای به وحدت طبیعت جسم بسیط، اشاره دیگری به اینکه جسم لو خلی و طبعه، در صورتی که تأثیر غریبی از خارج برایش عارض نگردد، موضع و شکل معین خواهد داشت. در ادامه تنبیهی به میل حرکت داشتن اجسام برای تحرک و اشاره ای نیز به اجسامی که میل ندارند برای حرکت، و اشاره ای به اجسام قابل کون و فساد اینکه چنین اجسامی دارای مکان بوده، به خاطر استحقاقی که اجسام به مکان دارند، بیان شده است. آخرین اشاره این نمط، دربارهٔ اجسام
ی است که میل استداره دارند و به صورت دایره ای حرکت می کنند. مؤلف، عدم قابلیت چنین اجسامی را برای حرکت مستقیم یادآوری نموده، تنبیهاتی را در ذیل آن می آورد؛ برای نمونه در یکی از تنبیهات، جسمی را که طبیعت آن حرارت است، آتش و جسمی را که طبیعت آن برودت است، آب و جسمی را که طبیعتش میعان است، هوا و آن را که طبیعتش جمود است، زمین می داند… راه به وجود آمدن معدنیات، نباتات و حیوانات با اجناس و انواعشان از این عناصر، موضوع تنبیه دیگری بوده که در ادمه اش در ضمن نکته ای، علت نورانی بودن آتش را توضیح داده است. نمط سوم. نمط سوم اشارات، دربارهٔ نفس آسمانی و زمینی است. بو علی، در این نمط، ابتدا، در ضمن تنبیهی خواننده را با نفس خویش آشنا می سازد و همین طور تبیین می کند که ذات چیست و چه خصوصیاتی دارد. اما اشارات این نمط، با اشاره ای به حرکت حیوان و مبدأ آن آغاز می شود و با جوهر فرد و اینکه جوهر فرد همان خود آن فرد است که دارای فروع و قوایی در اعضا می باشد ادامه می یابد. ابن سینا، ادراک را حقیقت متمثله ای در نزد مدرک می داند و در ضمن تنبیهی، حالت اشیاء را در وجود انسان، به صورت های محسوس، متخیل و معقول برمی شمارد و چگونگی آن ها