Payamvdn/NorthPersian_fa_wiki huggingface dataset:
جلیل آباد شهری در شهرستان جلیل آباد کشور جمهوری آذربایجان است. جمعیت این شهر بر اساس سرشماری سال ۱۹۸۹ میلادی، ۲۵٫۸۴۶ نفر و بر اساس سرشماری سال ۲۰۰۸ میلادی، ۳۷٫۴۰۰ بوده است. جغرافیا. این شهر در ۲۱۰ کیلومتری باکو پایتخت جمهوری آذربایجان قرار دارد. در ورودی شهر جلیل آباد تپه های کم ارتفاع که در نواحی پایانی کوه های تالش هستند چشم انداز زیبایی می سازد. این شهر از شمال به شهر بیله سوار و از جنوب به شهرهای ماساللی و لنکران راه دارد. ریشه واژه. نام این ناحیه در آغاز خصیل لی (Xəsillı) بود این شهر در دوران اتحاد جماهیر شوروی آستراخانکا (Astraxanka) و آستراخان بازاری (Astraxanbazarı) نام داشت و پس از فروپاشی نام آن به افتخار جلیل محمدقلی زاده به جلیل آباد تغییر یافت. مردم تالش به این شهر Hamoşaro می گویند. تاریخچه. در ۲۹ دسامبر ۱۹۸۹ میلادی و در دوره تنش های فروپاشی شوروی فعالان جبهه مردمی ساختمان کمیته حزب کمونیست شهر را اشغال کردند و ده ها تن زخمی شدند. بر اساس سرشماری انجام شده در سال ۱۸۸۶ میلادی، ۳۶ خانواده و ۲۳۶ باشنده وجود داشت و تقریباً همه آن ها تاتارهای شیعه (امروزه آذری-آذربایجانی) بودند. به گفته شماری از تاری
خ نگاران شهرک آستراخان بازاری به دست شماری از مردم شماخی که در زمین لرزه سال ۱۹۰۲ میلادی آواره شده بودند به خصیل لی پناه آورده بودند، آباد شد. پس از آن خانوارهای دیگری از ماسال لی، یاردیملی، سالیان، ساعتلی و... نیز به آن نقل مکان کردند. بر اساس نتایج سرشماری کشوری آذربایجان شوروی در سال ۱۹۲۱ میلادی، آستراخان بازاری دارای ۱۹۰۸ نفر (۴۵۵ خانوار) بوده است. و جمعیت غالب را ترک های آذربایجانی تشکیل می دادند ؛ اگرچه بر اساس منابع محلی شمار گسترده ای از تالش ها هم در این شهرک و نواحی پیرامون (از جمله شیله ونگه) زندگی می کردند. بر اساس سرشماری سال ۱۹۵۹ میلادی، ۶۰۷۶ نفر در آستراخان بازاری زندگی می کردند. بر اساس سرشماری سال ۱۹۷۹ شهرستان جلیل آباد ۱۹۹۶۲ نفر جمعیت داشت. که در سال ۱۹۹۹ جمعیت به ۲۵۸۴۶ نفر افزایش یافت. اقتصاد. مردم این شهر و حومه به فعالیت های کشاورزی، دامداری و دامپروری مشغول هستند. این شهر دارای کارخانه های تولید کره و پنیر و شراب سازی است. ورزش. این شهر یک باشگاه فوتبال به نام باشگاه فوتبال امید داشت که در سال ۱۹۹۰ میلادی تأسیس شد اما چند سال بعد منحل شد.
شَمکُر (شَمکور، شمخور، شامخور) شهری در شهرستان شمکر کشور جمهوری آذربایجان است. جمعیت این شهر بر اساس سرشماری سال ۱۹۸۹ میلادی، ۲۷٬۹۱۷ نفر و بر اساس سرشماری سال ۲۰۰۸ میلادی، ۳۶٬۳۰۰ بوده است. پیشینه. ریشه نام شمکیر مشخص نیست اما برخی آن را به معنی کناره رود کورا دانسته اند. نام آن به صورت شمخور هم نگاشته می شده است. شهر شمکیر تا سده پنجم میلادی از مراکز بازرگانی و صنایع دستی ایران بود. در لغتنامه دهخدا درباره این شهر آمده است: شمکور نام شهری است نزدیک گنجه از اران. (ناظم الاطباء) (از برهان). شهری است به اقلیم پنجم در ارانات و به آن منسوب است صحرای شمکور و آن را شمکوره نیز گفته اند. (انجمن آرا) (آنندراج). قلعه ای است در نواحی اران از آن تا گنجه یک روز راه است و از آنجا است ابوالقاسم المجمع… شمکوری. (از انساب سمعانی). نام شهری به ارمینیه و آن را متوکلیه نیز نامند. (دمشقی). شهری است [ به اران ] با کشت و برز بسیار آبادان و بانعمت و از وی جامه های پشمین خیزد از هرگونه. (حدود العالم). از گنجه تا شمکور که اکنون خراب است دو فرسنگ ازاو تا یورت شاداق بان سه فرسنگ. (نزهةالقلوب ج ۳ ص ۱۸۱). رجوع به نزهةالقلوب ص ۲۱۸ و تاریخ س
یستان ص ۷۸شود.
سالیان شهری در شهرستان سالیان کشور جمهوری آذربایجان است. جمعیت این شهر بر اساس سرشماری سال ۱۹۸۹ میلادی، ۳۰٫۳۹۶ نفر و بر اساس سرشماری سال ۲۰۰۸ میلادی، ۳۶٫۲۰۰ بوده است. جغرافیا. سالیان شهری در میان دشت های سرسبز و پهناور مغان و در کرانه غربی رود کورا است. این شهر مرکز شهرستان سالیان است و ۱۳۰ کیلومتر تا شهر باکو فاصله دارد. تاریخ. واژه «سالیان» برگرفته از واژه های عربی-فارسی سیل و سیلان (سرریز) گرفته شده است. شهر سالیان سده ها بخشی از قلمرو شروانشاهان بود. سالیان دارای یک کارخانه کشتی سازی بود. این شهر از راه رود کورا به دریای کاسپین راه داشت و ماهی گیری در آن رونق داشت. این شهر در طول سال های ۱۶۸۰ تا ۱۷۸۲ بخشی از خانات قبه بود و توسط خان های مختلف اداره می شد؛ سپس به دست نادرشاه بازپس گرفته شد. در میانه های سده ۱۸ میلادی سالیان به دست ابراهیم رودباری تصرف شد. مردم سالیان که از حکومت او ناخرسند بودند، برای یاری به خانات قبه متوسل شدند و در سال ۱۷۵۷ میلادی، نیروهایی به فرماندهی فتحعلی خان قبه ای، سالیان را تصرف کردند، ابراهیم رودباری را بیرون کردند و شهر را به خانات قبه پیوسته کردند. این شهر از سال ۱۷۲۹ تا ۱۷۸۲
میلادی پایتخت پادشاهی محلی سالیان بود. در سال ۱۷۹۹ میلادی، مصطفی خان، خان شماخی، سالیان را به تصرف خود درآورد. سالیان از سال ۱۹۱۶ میلادی مرکز اداری اویزد جواد در فرمانداری باکو بود و عنوان شهر را دریافت کرد. این شهر در سال های ۱۹۲۹-۱۹۳۰ میلادی مرکز ناحیه مغان و از سال ۱۹۳۰ مرکز اداری شهرستان سالیان بوده است. سالیان در گذشته به دلیل نزدیکی به رودخانه و ارتفاع نسبتاً کم بارها از سیل آسیب دیده است. مردم. بر اساس یک سرشماری جمعیتی انجام شده توسط امپراتوری روسیه در سال ۱۸۹۱ میلادی در قفقاز، این شهر ۱۲۱۱۷ نفر جمعیت داشته است. بر اساس نخستین سرشماری همگانی جمعیت در سال ۱۸۹۷ میلادی، ۱۱۷۸۷ نفر در سالیان زندگی می کردند که بر اساس آن مردم آذری (شامل تاتارهای قفقازی، تالش ها و لزگی ها) ۱۱۵۲۰ تن (۹۷.۷۳٪)، اسلاوها (عمدتاً روس ها، اوکراینی ها و بلاروسی ها) ۱۱۹ تن (۱.۰۱٪)، ارمنی ها ۱۰۸ تن (۰.۹۲٪)، گرجی ها ۲۴ تن (۰.۲٪)، لهستانی ها ۹ تن (۰.۰۸٪)، یونانی ها ۲ تن (۰.۰۲٪)، آوارها ۱ تن (۰.۰۱٪) و... جمعیت آن را تشکیل می دادند. جمعیت شهر بر اساس یک سرشماری در سال ۱۹۰۰ میلادی، ۱۲۱۲۰ تن بوده است. بر اساس سرشماری سال ۱۹۵۹ میلادی، این شه
ر دارای ۱۷۱۹۷ تن و در سال ۱۹۷۵، ۲۵۷۰۰ تن جمعیت بود. بر اساس سرشماری جمعیت شهر در سال ۱۹۷۹، جمعیت شهر به ۲۶۱۹۶ تن و در سال ۱۹۸۹ به ۳۰۳۹۶ تن رسید. اقتصاد. این شهر یکی از قطب های تولید خاویار در جمهوری آذربایجان است. از زمان اتحاد جماهیر شوروی، این شهر دارای یک کارخانه پنبه پاک کنی، کارخانه های تجهیزات جوشکاری الکتریکی، کارخانه های تولید فراورده های پلاستیکی و کارخانه های نوشابه بوده است. ورزش. این شهر دارای یک باشگاه فوتبال به نام مغان بود که در لیگ برتر فوتبال جمهوری آذربایجان حضور داشت. این باشگاه در ورزشگاه المپیک که گنجایش ۵۰۰۰ تماشاگر دارد و در سال ۲۰۰۸ میلادی گشایش یافت بازی های خود را برگزار می کرد. ترابری. این شهر دارای چندین بزرگراه و محور مواصلاتی و همچنین راه آهن به شهرهای باکو، شروان، نفت چاله، شهرهای منطقه مغان و تالش شمالی است.
آغجابدیع یا آقجه بدیع شهری در شهرستان آغجابدیع کشور جمهوری آذربایجان است. جمعیت این شهر بر اساس سرشماری سال ۱۹۸۹ میلادی، ۲۵٫۱۶۲ نفر و بر اساس سرشماری سال ۲۰۰۸ میلادی، ۳۶٫۰۰۰ بوده است.
شَماخی () شهری در شهرستان شماخی کشور جمهوری آذربایجان است. جمعیت این شهر بر اساس سرشماری سال ۱۹۸۹ میلادی، ۲۴٫۶۸۱ نفر و بر اساس سرشماری سال ۲۰۰۸ میلادی، ۳۰٫۱۰۰ بوده است. شماخی در بالادست یکی از آبگیرهای غربی رود پیرسقت و تقریباً در چهل کیلومتری شرق آق سو قرار دارد. در ۱۱۴۷/ ۱۷۳۴، نادرشاه مردم شماخی را به ناحیه ای جدید (تقریباً سه کیلومتری جنوب شرقی روستای کنونی آق سو) کوچاند، امّا بعد از مرگ او به شهر قدیم خود بازگشتند. در قرن چهارم مقدسی در وصف آن گوید شماخیه در پای کوهی واقع است و از سنگ و گچ ساخته شده، دارای آب جاری و باغستانست و فرمانروایانش که خاقان های آن ولایتند ملقب به شیروانشاه اند و گندم در آنجا فراوان به عمل می آید. حمدالله مستوفی گوید که صخرهٔ موسی که در قرآن، سورهٔ ۱۸ آیهٔ ۶۲ به آن اشاره شده است و چشمه حیوان در آن بوده. این شهر به خاطر رقص سنتی آن، رقص شماخی، و همچنین برای فرش سوماک معروف است. در طول تاریخ یازده زمین لرزه بزرگ شماخی را لرزانده است اما با بازسازی های متعدد، این شهر نقش خود را به عنوان مرکز اقتصادی و اداری شیروان و یکی از شهرهای کلیدی جاده ابریشم حفظ کرده بود. تنها ساختمانی که از هش
ت زلزله از یازده زلزله سالم بدر آمده است، مسجد جامع شماخی است که در سده هشتم ساخته شده است. تاریخ. شماخی در دوران های باستان همواره بخشی از ایران باستان بود و نخستین بار توسط جغرافیدان مصری یونانی-رومی باستان کلودیوس بطلمیوس در قرن اول تا دوم پس از میلاد "به عنوان کاماچیا ذکر شد." شماخی شهر مهمی در قرون وسطی بوده و از قرن هشتم تا پانزدهم میلادی پایتخت قلمرو شروان شاهان بود. شماخی در سده دوازدهم با هند و چین روابط اقتصادی و فرهنگی داشت و کاوش ظروف سفالی ثابت می کند که این شهر در همان زمان با شهرهای آسیای مرکزی نیز ارتباط داشته است. سکه های مسی کشف شده در شماخی در کاوش های باستان شناسی، ظروف چینی تولید شده در چین، کاروانسراهایی که در خدمت بازرگانی بین ملل بودند، نقش شماخی باستانی را در جاده ابریشم ثابت می کند. راهب کاتولیک، مبلغ و کاشف ویلیام روبروک در سفر بازگشت خود از دربار خان بزرگ مغول از این شهر عبور کرد. در سال ۱۴۷۶، گیوسافات باربارو، دیپلمات ونیزی، در توصیف این شهر اظهار داشت: «این (ساماچی) شهر خوبی است؛ چهار تا پنج هزار خانه دارد، ابریشم، پنبه و چیزهای دیگر را طبق سنت خود تولید می کند». شماخی در ۱۵۰۰–۱۵
۰۱ توسط ایران صفوی تصرف شد. پس از فتح این منطقه توسط اولین فرمانروای صفوی، شاه اسماعیل یکم، او به نوادگان فرخ یسار اجازه داد تا بر شماخی و بقیه شیروان تحت فرمانروایی صفویه حکومت کنند. این امر تا سال ۱۵۳۸ ادامه یافت، تا زمانی که پسر و جانشین او، شاه تهماسب یکم (۱۵۲۴–۱۵۷۶)، این قلمرو را به یک استان کامل ایران تبدیل کرد و اولین فرماندار صفوی را برای آن گمارد. از آن پس، شماخی به عنوان مرکز ولایت شیروان ایران عمل می کرد. در سال ۱۵۶۲، آنتونی جنکینسون انگلیسی، شهر را با عبارات زیر توصیف کرد: «این شهر با شتر از دریا پنج روز راه است، اکنون بسیار افت کرده است؛ این شهر پیش از آنکه در اثر زلزله ویران شود، یکی از بهترین و پرجمعیت ترین شهرهای ایران بوده است. اکثر ساکنان آن ارمنی اند.» به گفته راهبان کارملی که در سال ۱۶۰۷ از شهر دیدن کردند، جمعیت آن را ایرانی ها و ارمنی ها تشکیل می دادند. ارامنه شهر فعالانه به تجارت مشغول بودند. علاوه بر مالیات معمولی، مردم ارمنی به سایر ادیان نیز خراج می دادند. اولیا چلبی، جهانگرد عثمانی، در سال ۱۶۴۷ از این شهر دیدن کرد و آن را به عنوان شهری برخوردار توصیف کرد. در دهه ۱۶۷۰، مسافر اسپانیایی
پدرو کوبرو سبستیان نوشت که ساکنان شماخی از ایرانیان، ارمنی ها و گرجی ها تشکیل می شد. به گفته جان بل، جهانگرد انگلیسی، در سال ۱۷۱۵ زبان رایج مردم شهر ترکی بود، اما نخبگان شهر به زبان فارسی صحبت می کردند و گرجی ها و ارمنی های زیادی در شهر بودند. مردم محلی عمدتاً به شراب سازی، دامداری و قالی بافی اشتغال داشتند. در سال ۱۷۲۱، لزگی های ولایت های شیروان و داغستان ایران صفوی، با کمک (بقیه) ساکنان سنی منطقه، شهر شماخی را غارت کردند. آنها هزاران نفر از ساکنان شیعه آن را قتل عام کردند، و علاوه بر آن به غارت شهر و غارت اموال ساکنان مسیحی و اتباع خارجی آن که اکثراً بازرگانان روس شهر بودند دست زدند. نیروهای روس برای اولین بار در سال ۱۷۲۳ وارد شیروان شدند. این امر در جریان جنگ روسیه و ایران (۱۷۲۲–۱۷۲۳) و حمله روس ها سرزمین های ایران در قفقاز شمالی و قفقاز جنوبی صورت گرفت. روس ها برای این حمله، تهاجم لزگی های شورشی به اتباع خود در شماخی را بهانه قرار دادند. آن ها با این حال به زودی از این منطقه واپس نشسته و آن را به عثمانی ها واگذاشتند. عثمانی ها تا ۱۷۲۳–۱۷۳۵ میلادی یعنی تا زمانی که نادرشاه به قدرت رسید شهر را در اختیار داش
تند. در سال ۱۷۴۲ شماخی توسط نادرشاه، شاه ایران، تصرف و ویران شد و او این شهر را مجدداً به ایران الحاق کرد و برای تنبیه اهالی به خاطر عقیده سنی شان، شهر جدیدی به همین نام در حدود در غرب، در پای زنجیره اصلی کوه های قفقاز بنا کرد. شماخی جدید در زمان های مختلف محل سکونت خانات شیروان بود که توسط خان های نیمه مستقل اداره می شد، اما سرانجام متروک شد و شهر قدیمی بازسازی شد. در اواسط دهه ۱۷۰۰، جمعیت شماخی حدود ۶۰۰۰۰ نفر بود که بیشتر آنها ارمنی بودند. خانات شیروان سرانجام در سال ۱۸۰۵ در جریان جنگ روسیه و ایران (۱۸۰۴–۱۸۱۳) به روسیه ضمیمه شد و ایران قاجاری مجبور شد بر اساس عهدنامه گلستان ۱۸۱۳، حاکمیت این شهر را به طور غیرقابل برگشتی به روسیه واگذار کند. دایرةالمعارف بریتانیایی پنی در سال ۱۸۳۳ بیان کرد که «بخش عمده ای از جمعیت شیروان را تبار تاتار یا به طور صحیح تر، تبار ترک، با ترکیبی از اعراب و فارس ها تشکیل می دهند. . . . علاوه بر مسلمانان که انبوه جمعیت را تشکیل می دهند، تعداد زیادی ارمنی، تعدادی یهودی و تعدادی کولی نیز وجود دارند. بر اساس گزارش های رسمی سال ۱۸۳۱، تعداد مردان متعلق به جمعیت مسلمان ۶۲۹۳۴ نفر بود. ارامن
ه ۶۳۷۵؛ یهودیان، ۳۳۲؛ و تعداد کل مردان ۶۹۶۴۱. زبان رایج شیروان چیزی است که ترکی نامیده می شود که در آذربایجان نیز به کار می رود. همین منبع همچنین می گوید که بر اساس برآوردهای رسمی سال ۱۸۳۲، در شهر شماخی تنها ۲۲۳۳ خانوار سکونت داشته است، در نتیجه ویرانی ناشی از غارت شهر «به وحشیانه ترین شیوه توسط کوه نشینان داغستان» در سال ۱۷۱۷ میلادی. دایرةالمعارف بریتانیکا بیان کرد که در سال ۱۸۷۳ این شهر دارای ۲۵۰۸۷ سکنه بود که «از این تعداد ۱۸۶۸۰ نفر تاتار و شاهسون، ۵۱۷۷ نفر ارمنی و ۱۲۳۰ نفر روس بودند». تولید ابریشم همچنان با ۱۳۰ دستگاه ابریشم بافی که اکثراً متعلق به ارامنه بود، تولید اصلی بود، اگرچه صنعت از سال ۱۸۶۴ به میزان قابل توجهی کاهش یافته بود. شماخی تا زمان زلزله ویرانگر سال ۱۸۵۹ که مرکز استان به باکو منتقل شد، مرکز استان شماخی در امپراتوری روسیه بود. پس از آن، اهمیت شهر به شدت کاهش یافت. به نوشته دانشنامه افرون و بروک هاوس (جلد ۷۷، ص. ۴۶۰، منتشر شده در ۱۹۰۳)، شماخی ۲۰۰۰۸ تن (۱۰۴۵۰ مرد و ۹۵۵۸ زن) سکنه داشت که از این تعداد ۳ درصد روس، ۱۸ درصد ارمنی و ۷۹ درصد «تاتارهای آذربایجان» بودند. از نظر مذهب، ۷۹ درصد مردم مسلم
ان بودند که ۲۲ درصد آن سنی و بقیه شیعه بودند. ۲۱ درصد باقیمانده «آرمنی گرگوریان» (اعضای کلیسای حواری ارمنی) و «پراووسلاو» (ارتدوکس) بودند. جغرافیا. لرزه خیزی. این شهر در لرزه خیزترین منطقه قفقاز واقع شده است و در سال های ۱۱۹۱ و ۱۸۵۹ توسط زمین لرزه های شدیدی لرزید که به قدری ویرانگر بود که پایتخت شیروان دو بار به باکو منتقل شد. در سال ۱۸۷۲، زلزله باعث مهاجرت به باکو شد، جایی که تولید نفت در ابعاد صنعتی آغاز شده بود. بر اساس گزارش بازرگانان ایرانی ، زمین لرزه سال ۱۶۶۷ با تلفات ۸۰۰۰۰ نفر بدترین زمین لرزه بوده و یک سوم شهر فروریخت. آخرین زلزله فاجعه بار در سال ۱۹۰۲ ثبت شد که مسجد جمعه قرن دهم را ویران کرد. شماخی نزدیک مرز سه صفحه زمین ساختی است. رودخانه ها. شماخی در بخش مرکزی شیروان و در ارتفاع حدود بالاتر از سطح دریا، در موقعیت جغرافیایی مطلوب جای گرفته است. در جنوب شماخی رود زونگالاوای و در شرق پیرساعت چای جریان دارد. این شهر از شمال با بیناسلی، گوش خان، از شمال غربی توسط پیردیرکی و برج دختر و گرجستان و از غرب با کوه های می سری احاطه شده است. این کوه ها را می توان استحکامات دفاعی طبیعی شهر دانست. چشمه های زیادی
وجود دارد که به دلیل قرار گرفتن در دامنه کوه های قفقاز، آب آشامیدنی مردم شهرنشین و روستاهای اطراف را تأمین می کند. گروه های قومی. اکثریت جمعیت آذربایجانی هستند، در حالی که روس ها، لزگی ها و تات ها اقلیت های دیگر را تشکیل می دهند. آنها به ترتیب به زبان ترکی آذربایجانی، روسی، لزگی و تاتی صحبت می کنند. دین. مسجد جمعه شماخی بزرگ ترین بنای مذهبی شهر است. در طول تاریخ این مسجد چند بار تخریب یا ویران شده است، اما هر بار بازسازی شده است، آخرین بار در سال 2009. این مسجد قدیمی ترین مسجد در قلمرو آذربایجان است که در سال های ۷۴۳–۷۴۴ ساخته شده است. این مسجد بعد از مسجد جمعه دربند (ساخته شده در سال ۷۳۴) از نظر قدمت در قفقاز جنوبی دومین است. این مسجد توسط وزارت فرهنگ و گردشگری جمهوری آذربایجان به عنوان یکی از آثار تاریخی و فرهنگی این کشور به ثبت رسیده است. این مسجد در قرون وسطی در جریان زلزله شماخی در سال ۱۸۵۶ چندین بار مرمت شد و در سال ۱۹۰۲ ویران شد. اولین بار توسط قاسم حاجی بابابایوف و بعداً توسط یوسف پلوشکو بازسازی شد. آخرین کار مرمت مسجد در سال ۲۰۱۰–۲۰۱۳ انجام شد. اقتصاد. پس از فرمان «در مورد اقدامات برای تسریع توسعه ا
قتصادی - اجتماعی در جمهوری آذربایجان»، با امضای الهام علی اف در ۲۴ نوامبر ۲۰۰۳ و «برنامه دولتی توسعه اجتماعی و اقتصادی مناطق جمهوری آذربایجان» با تصویب رئیس جمهور ایالت، استانداردهای زندگی در شماخی همراه با سایر مناطق بهبود پیدا کرد. در قالی فروشی های شماخی که ۴۰ قطعه ماشین ابزار متعلق به شرکت «استار» نصب شده بود، قالی هایی مانند «گوبا شیروان»، «نخجوان»، «قره باغ» و «تبریز» می بافند. در سال ۱۳۸۴ در کارخانه تولید تلویزیون شماخی ساخته شده توسط شرکت "استار"، برندهای ۳۷، ۵۴، ۷۲، 74 "LCD", "Plasma", "CV" و "رسیور" دیجیتال بر اساس قطعات یدکی تولید شد. ساختمان موزه تاریخی-قوم نگاری به نام س. شیروانی مرمت شد و مجسمه ۱۲ تن از بزرگان منطقه شماخی در حیاط موزه گذاشته شد. فرهنگ و هنر. از نظر تاریخی، شماخی به خاطر قالی هایش معروف بوده که مانند سایر فرش های شیروان در تزئینات آن نقوش گل و بوته غالب است. فرش های شیروان در برخی از موزه های معروف جهان به نمایش گذاشته شده است. نمونه ای از آنها در موزه ترکی و اسلامی استانبول و موزه هنر برلین و موزه پنسیلوانیا آمریکا نگهداری می شود. از دیگر محصولات هنری می توان به صنایع دستی مس، س
فالگری، خیاطی، جواهرات، نجاری، مجسمه سازی و آهنگری اشاره کرد (آهنگران در الصحاب بسیار رواج داشتند) و همچنین در شماخی توسعه یافته است. در قرن نوزدهم این شهر به دلیل رقصندگان شماخی، رقصندگان اصلی گروه های سرگرمی، مشابه طوائف، شهرت یافت. این شهر محل گنبدهای شیروان، مقبره و گورستان قرن پانزدهمی است که در پای قلعه گلستان واقع شده است. موسیقی و رسانه. می توان صحنه موسیقی در شاماخی را به دوران باستان و روستاهای باکو که عموماً به عنوان سرچشمه موسیقی مقامی آذربایجانی مورد احترام بوده اند، دنبال کرد. ساکنان قابل توجه این شهرستان عبارتند از: فیلسوف سید یحیی باکویی، شاعران سید عظیم شیروانی، خاقانی و میرزا علیاکبر صابر، خوانندگان مقام به عالیم قاسمف و فرغانه قاسمفا، بازیگران Aghasadyg Garaybeyli و عباس میرزا شریف زاده، معمار قاسم بیگ حاجی بابابیگف، نمایشنامه نویس ارمنی و رمان نویس آلکساندر شیروانزاده و دیگران.
صابرآباد (به لاتین Sabirabad) شهری در شهرستان صابرآباد کشور جمهوری آذربایجان است. جمعیت این شهر بر اساس سرشماری سال ۱۹۸۹ میلادی، ۱۸٫۶۱۲ نفر و بر اساس سرشماری سال ۲۰۰۸ میلادی، ۲۸٫۴۰۰ بوده است.
حاجی قبول شهری در شهرستان حاجی قبول کشور جمهوری آذربایجان است. جمعیت این شهر بر اساس سرشماری سال ۱۹۸۹ میلادی، ۲۱٫۵۰۴ نفر و بر اساس سرشماری سال ۲۰۰۸ میلادی، ۲۴٫۰۰۰ بوده است. جغرافیا. حاجی قبول در دشت شروان و در نزدیکی دریاچه ای به همین نام جای دارد. این شهر ۱۱۵ کیلومتر تا باکو، پایتخت جمهوری آذربایجان فاصله دارد. خاک این ناحیه شور است و زمین های آن چندان کاربردی برای کشاورزی ندارند. پیرامون شهر پوشش گیاهی ضعیفی وجود دارد، گرچه در نواحی نزدیک به رود کورا زمین های حاصلخیز و بیشه های طبیعی به فراوانی یافت می شود و جانوران فراوانی همچون گرگ، روباه، شغال، گورکن، گربه وحشی، خارپشت، خرگوش و مارهای سمی همچون افعی در آن زندگی می کنند. این شهر در تابستان آب و هوای بسیار گرم و در زمستان آب و هوای بسیار سردی دارد. تاریخ. این شهر در سال ۱۹۳۴ میلادی تبدیل به شهرک و در ۱۹۳۸ میلادی تبدیل به شهر شد. نام این شهر در سال ۱۹۳۹ به افتخار قاضی محمد آغاسی اف از رهبران انقلاب بلشویکی آذربایجان شوروی به "قاضی محمد" (Qaziməmməd یا Qazıməmməd) تغییر یافت و در سال ۲۰۰۰ به نام پیشین خود حاجی قبول بازگشت. اقتصاد. مردم این شهر عمدتاً در بخش
های تولیدی، ترابری و خدمات شاغل هستند. ترابری. این شهر دارای چند راه و محور مواصلاتی به شهرهای باکو، شیروان، کردامیر و ساعتلی است. حاجی قبول در کنار یکی از خطوط اصلی راه آهن جمهوری آذربایجان قرار دارد که از شرق به غرب امتداد دارد و پایتخت جمهوری آذربایجان، باکو را به دیگر نقاط کشور پیوند می دهد. خط راه آهن باکو - تفلیس - قارص از کنار این شهر می گذرد. راه آهن ترابری مردم و کالاهایی مانند نفت و شن را فراهم کرده است.
آغ داش (به معنی سنگ سفید) (تا ۱۹۱۹ آرش Ərəş) شهری در شهرستان آغ داش کشور جمهوری آذربایجان است. جمعیت این شهر بر اساس سرشماری سال ۱۹۸۹ میلادی، ۱۹٫۷۵۶ نفر و بر اساس سرشماری سال ۲۰۰۸ میلادی، ۲۳٫۷۰۰ بوده است.
سیزن شهری در شهرستان سیزن کشور جمهوری آذربایجان است. جمعیت این شهر بر اساس سرشماری سال ۱۹۸۹ میلادی، ۱۸٫۶۵۵ نفر و بر اساس سرشماری سال ۲۰۰۸ میلادی، ۲۳٫۵۰۰ بوده است.
قزاق شهری در شهرستان قزاق کشور جمهوری آذربایجان است. جمعیت این شهر بر اساس سرشماری سال ۱۹۸۹ میلادی، ۱۹٫۰۴۵ نفر و بر اساس سرشماری سال ۲۰۰۸ میلادی، ۱۹٫۵۰۰ بوده است.
نفت چالا شهری در شهرستان نفت چالا کشور جمهوری آذربایجان است. جمعیت این شهر بر اساس سرشماری سال ۱۹۸۹ میلادی، ۱۴٫۲۴۱ نفر و بر اساس سرشماری سال ۲۰۰۸ میلادی، ۱۹٫۱۰۰ بوده است.
زاقاتالا (به آواری: Закатала / Чӏар) (به ساخوری: Гал) شهری در شهرستان زاقاتالا کشور جمهوری آذربایجان است. جمعیت این شهر بر اساس سرشماری سال ۱۹۸۹ میلادی، ۱۸٬۱۹۸ نفر و بر اساس سرشماری سال ۲۰۰۸ میلادی، ۱۸٬۴۰۰ بوده است. جغرافیا. این شهر مرکز شهرستان زاقاتالا در شمال غربی کشور جمهوری آذربایجان و در میانه بزرگراه یولاخ-شکی-تفلیس و ۱۵۲ کیلومتری شهر یولاخ و ۴۳۰ کیلومتری شهر باکو است. این شهر در دامنه های جنوبی رشته کوه قفقاز بزرگ و در کرانه رود تالا جای دارد. ریشه واژه. بر اساس یک روایت زاقاتالا شکلی تغییر یافته از نام ساکاتالا است که اشاره به قوم سکا دارد. در سده هفتم پیش از میلاد سکاها به آسیای غربی کوچ کردند و بخشی از آن ها در سرزمین آلبانیای قفقاز از ساحل راست رود کورا تا دامنه کوه های قفقاز ساکن شدند. منطقه زاقاتالا یکی از بخش های تشکیل دهنده آلبانیای قفقاز باستان بود و در غرب آن جای داشت . تاریخ. زاقاتالا از شهرهای کهن در منطقه آلبانیای قفقاز بوده است و مدت ها یک پادشاهی کوچک تحت نفوذ فرهنگی و سیاسی گرجستان بود. این شهر در سده پنجم میلادی بخشی از پادشاهی ایبری و در سده های میانی بخشی از سرزمین شروانشاهان بود. آ
ثار تاریخی شهر عمدتاً در بخش مرکزی شهر و مربوط به سده ۱۹ میلادی هستند. میدان اصلی که پیش تر در دوران اتحاد شوروی "میدان لنین" نامیده می شد، دارای یک جفت چنار ۷۰۰ ساله است. برجسته ترین اثر تاریخی شهر یک دژ ویران شده است که در دهه ۱۸۳۰ میلادی به دست نیروهای روسی در جنگ با خانات شکی (وابسته به ایران) اشغال شده است و در طول جنگ قفقاز برای دفاع از شهر در برابر شورشیان ساخته شد. در دهه ۱۸۵۰ میلادی، این شهر محل نبرد میان روس ها و داغستانی ها بود. این شهر میان سال های ۱۸۹۳ و ۱۹۰۵ میلادی مرکز فرمانداری زاقاتال در استان تفلیس بود. این شهر برای مدت کوتاهی در سال ۱۹۱۸ میلادی بخشی از جمهوری فدرال دموکراتیک ماوراء قفقاز بود و سپس به جمهوری دموکراتیک آذربایجان و پس از آن به جمهوری سوسیالیستی آذربایجان شوروی ضمیمه شد. در سده بیستم دژ تاریخی این شهر به عنوان یکی از زندان های خدمه نبردناو پوتمکین به کار رفت و شهرت بیشتری پیدا کرد. اقدامات این زندانی ها در انقلاب ۱۹۰۵ روسیه از عوامل پیشروی برای انقلاب روسیه در سال ۱۹۱۷ میلادی بود. با این حال این دژ در اواخر دهه ۱۹۸۰، در وضعیت بسیار فرسوده قرار داشت و از زمین های پیرامون آن برای
چراگاه دام در تابستان استفاده می شد. تندیس یکی از قیام کنندگان که در دوران شوروی نصب شده بود، هنوز در پارک حیدر علی اف و در نزدیکی این دژ جای دارد. هم اکنون در نزدیکی این بنا یک پادگان نظامی و چندین ساختمان به سبک دوران شوروی وجود دارد. در نزدیکی بخش شمالی باروهای دژ یک کلیسای متروکه قرار دارد. مردم. جمعیت این شهر در سال ۲۰۲۰ میلادی ۳۲۱۷۱ نفر بوده است. بیش تر مردم این شهر از آذری ها و آوارها، و اقلیت های قابل توجهی از لزگی ها، ساخورها و اینگیلوی ها هستند. بیش تر جمعیت عمدتاً مسلمان سنی و با اقلیت مسیحی ارتدکس (عمدتاً گرجی) هستند. آب و هوا. زاقاتالا دارای آب و هوای نیمه گرمسیری مرطوب است. ورزش. این شهر دارای ۲ باشگاه فوتبال به نام سیمرغ و زاقاتالا است. ورزشگاه شهر زاقاتالا با گنجایش ۳۵۰۰ نفر در سال ۲۰۰۸ میلادی در مجموعه ورزشی المپیک شهر زاقاتالا گشایش یافت و میزبان بازی های این دو باشگاه در این شهر است. اقتصاد. این شهر و حومه آن دارای کارخانه آجیل سازی، کارخانه کنسروسازی، کارخانه آجرپزی و آسفالت سازی، کارگاه های مبلمان سازی، کارخانه های لبنیات و باغ ها و کشتزارهای چای، میوه و غلات است. ترابری. این شهر دارای ی
ک فرودگاه است که با اتوبوس به مرکز شهر دسترسی دارد. پروازهای داخلی آن به مقصد شهر باکو است. این شهر دارای ایستگاه راه آهن و اتوبوس است و مردم همه روزه از راه آن ها به شهرهای دیگر از جمله باکو سفر می کنند. این شهر به صورت زمینی ۱۲ ساعت تا باکو فاصله دارد.
آق سو شهری در شهرستان آق سو کشور جمهوری آذربایجان است. جمعیت این شهر بر اساس سرشماری سال ۱۹۸۹ میلادی، ۱۴٫۲۰۱ نفر و بر اساس سرشماری سال ۲۰۰۸ میلادی، ۱۷٫۴۰۰ بوده است.
بیلَقان شهری در شهرستان بیلقان کشور جمهوری آذربایجان است. جمعیت این شهر بر اساس سرشماری سال ۱۹۸۹ میلادی، ۱۲٬۲۶۳ نفر و بر اساس سرشماری سال ۲۰۰۸ میلادی، ۱۴٬۴۰۰ بوده است. این شهر مرکز اداری شهرستان بیلقان است و در دوران اتحاد جماهیر شوروی، به افتخار سیاستمدار طرفدار ایده های استالین، آندری ژدانف نام آن به ژدانف تغییر یافت. این نام در سال ۱۹۹۱ میلادی و پس از فروپاشی شوروی کنار رفت. بیلقان یکی از قدیمی ترین شهرهای جمهوری آذربایجان است که در میان رودخانه های کورا و ارس و در دشت میل جای گرفته است. پیشینه. در اوایل سدهٔ ششم میلادی قوم سابیر به این مناطق حمله کردند و قباد ساسانی برای پیشگیری از تاخت وتاز آنها یک رشته اقدامات دفاعی انجام داد که از آن جمله مستحکم کردن شهرهای ایرانی بیلقان و پرتو (بردع) بود.
خودات شهری در شهرستان خاچماز کشور جمهوری آذربایجان است. جمعیت این شهر بر اساس سرشماری سال ۱۹۸۹ میلادی، ۱۰٫۸۹۴ نفر و بر اساس سرشماری سال ۲۰۰۸ میلادی، ۱۴٫۰۰۰ بوده است. اهمیت یافتن خودات در سده هجدهم میلادی آغاز شد؛ هنگامی که این شهر به عنوان مرکز خانات قوبا برگزیده شد. در این هنگام "حسین خان" یکی از افراد بومی این منطقه که در ایران زندگی می کرد و به اسلام شیعه گرویده بود مورد لطف شاهان و مقامات قاجار قرار گرفت و حکمفرمایی خانات قوبا و خانات سالیان به او واگذار شد. حسین خان به زادگاه خود برگشت و پایتخت و مرکز حکومت خود را در خودات تأسیس کرد. این حکومت تا سال ۱۷۴۷ میلادی ادامه داشت، هنگامی که حاکم ایرانی این ناحیه کشته شد. پس از آن حسینعلی، بزرگ ترین نوه حسین خان تصمیم گرفت تا خانات قوبا را به کشوری مستقل تبدیل کند. او مرکز این خانات را از خودات به قوبا منتقل کرد چرا که از نظر شرایط محیطی و طبیعی از نظر دفاعی مناسب تر بود. این ناحیه کم کم اهمیت سیاسی و نظامی خود را در ناحیه قفقاز جنوبی از دست داد و به مکانی برای ایجاد تفریحگاه و استراحت گاه تبدیل شد. امروزه ناحیه نابران از نواحی مهم گردشگری در جمهوری آذربایجان اس