Payamvdn/NorthPersian_fa_wiki huggingface dataset:
گزیده هایی از مجموعه باله ۱۸۹۲ با تأکید بر صحنه هایی که تغییر فصل ها از تابستان به پاییز و زمستان را به تصویر می کشند. انواع رقص هایی با پریان جنگل، ماهیها، گلها، قارچها و برگها ارائه می شود، از جمله رقص پری آلو قندی، رقص چینی، رقص عربی، رقص روسی، رقص فلوت ها و والس گلها. شاگرد جادوگر. شاگرد جادوگر اثر پل دوکا. بر اساس شعر ۱۷۹۷ گوته ساخته شده است. میکی ماوس، شاگرد جوان جادوگر "یِن سید"، برخی از ترفندهای جادویی استادش را انجام می دهد اما نمی داند چگونه آنها را کنترل کند. پرستش بهار. پرستش بهار اثر ایگور استراوینسکی. تاریخچه ایست تصویری از آغاز پیدایش زمین که بر روی منتخبی از موسیقی باله به تصویر کشیده شده است. این قطعه از شکل گیری سیاره تا اولین موجودات زنده و سلطنت و به دنبال آن انقراض دایناسورها پیش می رود. میان پرده. میان پرده / ملاقات با اثر صوتی: نوازندگان ارکستر می روند و عنوان فانتازیا آشکار می شود. پس از تنفس، در هنگام بازگشت اعضای ارکستر، یک بداهه گروهی کوتاه از جاز به رهبری یک نوازنده کلارینت برگزار می شود. سپس نمایشی با سبک طنز از نحوه ارائه صدا در فیلم نشان داده می شود. "شخصیت کارتونی اثر صوت"، که
در واقع یک خط سفید مستقیم است، بر اساس صداهای پخش شده به اشکال و رنگ های مختلف تغییر می کند. سمفونی شبانی. سمفونی شبانی (سمفونی روستایی) اثر لودویگ فان بتهوون. دنیای اسطوره ای یونانی-رومی متشکل از سانتورهای رنگارنگ، کوپیدوها، جانوران و دیگر چهره های اسطوره شناسی کلاسیک در موسیقی بتهوون به تصویر کشیده شده است. گردهمایی برای فستیوال بزرگداشت باکوس، خدای شراب، توسط زئوس قطع می شود، او طوفانی ایجاد می کند و به ولکان امر می کند تا رعد و برق بسازد تا او به سمت حاضران پرتاب کند. رقص ساعت ها. رقص ساعت ها اثر آمیلکاره پونکیلی. باله کمدی در چهار بخش: مادام اوپانووا و شترمرغ هایش (صبح). سنبل اسب آبی و خدمتکارانش (بعد از ظهر); گروه فیل های حباب زن و الفانچین (عصر)؛ و بن علی گیتور (بن تمساح) و لشکر تمساح او (شب). در پایان همه شخصیت ها با هم می رقصند تا زمانی که قصرشان فرو می ریزد. شبی بر فراز کوه سنگی و آوِه ماریا. شبی بر فراز کوه سنگی اثر مودست موسورگسکی و آوِه ماریا اثر فرانتس شوبرت. در شب والپورگیس، شیطان غول پیکر چرنابوگ بیدار می شود و ارواح شیطانی و ارواح ناآرام را از قبرهایشان به کوه طاس فرا می خواند. ارواح می رقصند
و در هوا پرواز می کنند تا وقتی که شب در سپیده دم محو می شود، با صدای زنگ آنجلوس به عقب رانده می شوند. صدای آواز آوِه ماریا شنیده می شود که گروهی از راهبان ردای پوش به تصویر کشیده می شوند که با مشعل های روشن در جنگل و به داخل خرابه های یک کلیسای جامع قدم می زنند. این اثر بر اساس ۸ قطعهٔ موسیقی کلاسیک ساخته شد و هنرمندان سازنده آن، برای اولین بار در استودیوی دیزنی فرصت یافتند، تا همهٔ توانایی های زیبایی شناسانه و گرافیکی خود را آزادانه ارائه دهند.
سوفی میشل الیس بکستور (زاده ۱۰ آوریل ۱۹۷۹) یک خواننده، ترانه سرا، مدل و دی جی انگلیسی است. او در ابتدا در دهه ۱۹۹۰ به عنوان لیدر گروه Theaudience به شهرت رسید. بعد از اینکه گروه منحل شد سوفی به عنوان خواننده تک در اوایل دهه ۲۰۰۰ شروع به کار کرد. اولین آلبوم او "Read My Lips" بود که در سپتامبر ۲۰۰۱ منتشر شد و در چارت بریتانیا رتبه دوم را بدست آورد و توانست گواهینامه پلاتینیوم را دریافت کند و در سرتاسر جهان ۲ میلیون نسخه فروش کند. در سال ۲۰۰۳ این آلبوم توانست جایزه Edison Award برای بهترین آلبوم سبک دنس را کسب کند. الیس بکستور دومین آلبوم خود به نام "Shoot from the Hip" در اکتبر ۲۰۰۳ منتشر کرد.
فریا مادلین استارک (خانم استیوارت پرون) (زاده ۳۱ ژانویه ۱۸۹۳ پاریس فرانسه - درگذشته ۹ مه ۱۹۹۳ آسولو ایتالیا) جهانگرد و سفرنامه نویس بریتانیایی وی سفرهای متعددی به خاورمیانه و افغانستان داشت. سفر این بانو به ایران در سالهای ۱۳۰۶ و ۱۳۱۰ در کتابی با نام «سفری به دیار حشاشین» از سوی علیمحمد ساکی به فارسی برگردانده شده است. این کتاب زیر عنوان «سفری به دیار الموت، لرستان و ایلام» از مجموعه گنجینه ایران و ایرانیان زیر نظر ایرج افشار به چاپ رسیده است. استارک در ۱۹۶۸ برای دیدن منار جام، در ولایت غور افغانستان به آنجا سفر کرد و کتاب The Minaret of Djam: An Excursion in Afghanistan (مناره جام: سفری به افغانستان) سفرنامه این تجربه است.
مارشال اریکسن یکی از شخصیت های اصلی سریال آشنایی با مادر است که خالق آن کارتر بیز و کریگ توماس هستند . این سریال در شبکه CBS نمایش داه می شود و نقش مارشال را جیسون سیگل اجرا می کند. شخصیت. مارشال متولد ۱۹۷۸ است و بزرگ شده ایالت مینه سوتا است و اصالتش به اسکاندیناوی برمیگردد.او زمانی که در دانشگاه وسلین درس میخواند با شخصیت اصلی سریال تد موزبی هم اتاق بود و بهترین دوست او شد. پس از آن او وارد رشته حقوق دانشگاه کلمبیا شد. مارشال با حدود ۱۹۰ سانتی متر قد، کوتاه ترین عضو خانواده اش محسوب می شود. مارشال به خاطر علاقه اش به حفظ محیط زیست وکیل شد اما در نهایت مجبور شد وارد کار اداری که بارنی برایش فراهم کرد شود. مارشال مهارت بالایی در بازی ها دارد و همیشه دوستانش را شکست میدهد. او همچنین در نواختن پیانو ماهر است و در مورد اتفاقات روزانه آهنگ میسازد و برای دوستانش میفرستد. مارشال در فصل دوم با دوست دخترش لی لی بعد از حدود ۱۰ سال ازدواج می کند. مارشال شخصیت بسیار حساس، خوش قلب و خرافاتی دارد و به همین دلیل از طرف دوستانش مورد تمسخر قرار میگیرد.
لی لی آلدرین یکی از شخصیت های اصلی سریال آشنایی با مادر است که خالق آن کارتر بیز و کریگ توماس هستند. این سریال در شبکه CBS نمایش داه می شود و نقش لی لی را آلیسون هانیگان اجرا می کند. شخصیت. لی لی متولد ۱۹۷۸ متولد نیویورک و معلم مهدکودک است. او از بچگی دوست داشته که نقاش شود اما در سفرش به سن فرانسیسکو می فهمد که هیچ استعدادی در نقاشی ندارد. او به خرید کردن معتاد است و بدهی بالایی در کارت اعتباری خود دارد. او در دانشگاه با تد و مارشال آشنا شده و بعدها با مارشال ازدواج می کند. لی لی رابطه خوبی با همه اعضای گروه دارد و تنها کسی است که همه مسایل شخصی خود را به او می گویند اما با این حال او رازدار خوبی نیست و در موقعیت های مختلف رازهای زیادی را برملا می کند ولی بسیار مهربان است.
شاپورخُرّه یا شاپورخُوَرّه، که معرب آن سابور خُره است، منسوب به شاپور پسر اردشیر پسر بابک است. کرسی این ولایت شهر شاپور بود و اصل این اسم بیشاپور است که غالباً شهرستان یعنی محل شهر یا کرسی و پایتخت نامیده می شد. اصطخری گوید: شهر شاپور از تأسیسات شاپور شاه است و به وسعت اصطخر است؛ ولی به هرحال بر آن برتری دارد، رفاه بیشتری در آن حکمفرماست و اهالی آن ثروتمندترند. شاپور از لحاظ کیفیت آبادترین و سبز و خرمترین ولایات فارس به حساب می آید. و حمدالله مستوفی گوید: شاپور را «طهمورث دیوبند ساخت، و دین دار خواند. اسکندر رومی به وقت فتح فارس آنرا به کلی خراب گردانید و شاپوربن اردشیر بابکان از نو عمارت کرد و به نام خود آن را بیشاپور خواند.» مقدسی با اعجاب و تحسین فراوان آن را ولایتی محبوب می نامد و می گوید: «مرکز شاپور شهرستان است، این ولایت به کوهستان نزدیک است. شهری آباد، پرجمعیت و زیبا، سرزمین روغن های ذیقیمت است...»
هدایت نام خانوادگی نوادگان رضاقلی خان هدایت طبرستانی، شاعر و نویسنده عصر قاجار و مؤلف کتاب های روضةالصفای ناصری و مجمع الفصحا، است. اعضای خاندان هدایت از نخستین ایرانیانی به شمار می رفتند که در دوران قاجار با ساختارهای جدید غرب در عرصه های صنعتی و فکری آشنا شدند و نقش قابل توجهی در تأسیس ادارات و خدمات جدید، از جمله تلگراف و اداره مخابرات و نیز استقرار مشروطیت در ایران ایفا کردند. امروزه در نزد بسیاری شهرت اصلی این خاندان به سبب صادق هدایت نویسنده معاصر است که از همین خانواده بود. علاوه بر وزرا، نمایندگان مجلس و دیپلمات های معروفی که از این خانواده بودند، افراد صاحب نامی چون علی اکبر دهخدا، صادق چوبک و بیژن جلالی نیز با خانواده هدایت نسبت خویشاوندی داشتند. نام. در دوره قاجار مردان خانواده هدایت، مانند بسیاری، به القاب درباری خوانده می شدند. در سال ۱۹۲۵ که بر اساس مصوبات مجلس شورای ملی، استفاده از القاب ممنوع شد و داشتن نام خانوادگی اجباری گردید، بیشتر اعضای خانواده، نام هدایت را که تخلص نیای آنان رضاقلی خان هدایت طبرستانی بود، برگزیدند. نصرالملک هدایت و فهیم الدوله هدایت، فرزندان حسین قلی خان مخبرالدوله نام خ
انوادگی «کمال هدایت» را انتخاب کردند که «کمال» برگرفته از نام کمال خجندی بود. تاریخچه. اسماعیل کمال جد اعلای خانواده هدایت از بزرگان چهارده هزارجریب مازندران بود، که امروزه تبدیل به شهری در شهرستان دامغان شده است. او در زد و خوردهای مابین قاجاریه و زندیه شرکت داشت و در بهار سال ۱۷۷۹ میلادی به دستور زکی خان زند کشته شد. آقا هادی فرزند او به ریاست عمله خلوت و صندوقداری آقامحمدخان قاجار رسید. او پس از آقامحمدخان به ملازمت فتحعلی شاه درآمد و به همراه او به خراسان رفت. آقاهادی علاوه بر این به سبب ازدواج خواهرش، حاجیه اُستاد، با فتحعلی شاه، با شاه نسبت خویشاوندی داشت. آقاهادی در سال ۱۲۱۵ هجری قمری به صاحب جمعی کل دیوان فارس رسید و هنگامی که حسینعلی میرزا فرمانفرما حاکم فارس بود در ۱۲۱۸ هجری قمری درگذشت. فرزندش رضاقلی خان در این زمان خردسال بود و به همراه مادرش نزد بستگان مادری خود در بارفروش زندگی می کرد. یک سال بعد (۱۲۱۹) مادر رضاقلی خان به قصد زیارت مکه عازم شیراز گردید. او در شیراز با محمدمهدی خان مازندرانی ازدواج کرد و سفر خود را در پیش گرفت، ولی در میانه راه درگذشت. رضاقلی خان در شیراز نزد محمدمهدی خان تحصیل ک
رد و در همان جا وارد دستگاه حسنعلی میرزا شجاع السلطنه و حسینعلی میرزا فرمانفرما (پسران فتحعلی شاه) شد و به سبب ذوق ادبی و شاعری مورد توجه دو شاهزاده قرار گرفت و به سرعت ترقی کرد. او ابتدا متخلص به «چاکری» بود و سپس «هدایت» تخلص کرد. رضاقلی خان مریم خانم دختر محمدمهدی خان مازندرانی را به زنی گرفته بود و از او چهار فرزند، دو پسر و دو دختر داشت. پسر بزرگ او علی قلی خان در زمان محمدشاه حکومت فیروز کوه یافت و در زمان ناصرالدین شاه مأمور کشیدن خطوط تلگراف شد و به عضویت در دارالشوری دولتی درآمد و به پست های وزارت تلگراف، وزارت علوم، وزارت معادن و ریاست دارالفنون رسید. فرزند دیگر رضاقلی خان، جعفرقلی نیرالملک در دارالفنون تحصیل عکاسی و زبان فرانسه کرده بود و از اولین شاگردان این مدرسه به شمار می آمد. او به سبب نسبت خویشاوندی با ناصرالدین شاه (همسر اول نیرالملک خواهر فروغ السلطنه سوگولی ناصرالدین شاه بود) به اندرون شاهی راه داشت و در حلقه خواص ناصرالدین شاه و دستیار او در کار عکاسی بود. او پدربزرگ صادق هدایت نویسنده و روشنفکر معروف ایرانی است. تأسیس تلگرافخانه و اداره مخابرات. در سال ۱۲۷۵ هجری قمری پس از ناکامی اعتضادا
لسلطنه درکشیدن خط تلگراف مابین تهران و سلطانیه، علی قلی خان پسر رضاقلی خان از طرف ناصرالدین شاه قاجار به انجام این کار مأمور شد و پس از موفقیت در این کار در سال ۱۲۷۶ با خطی دیگر تبریز را به سلطانیه مرتبط کرد. او هفت سال بعد مأمور کشیدن خط تلگراف بین مازندران، شاهرود و استرآباد شد و در سال ۱۲۸۶ از ناصرالدین شاه لقب «مخبرالدوله» دریافت کرد. در سال ۱۲۹۳ هجری قمری ریاست تلگراف خانه مستقیماً از طرف ناصرالدین شاه به مخبرالدوله سپرده شد. رئیس بعدی تلگراف خانه، حسین قلی خان مخبرالدوله فرزند علی قلی خان بود. او همچنین در چندین کابینه به عنوان وزیر پست و تلگراف معرفی شد. جز تلگرافخانه، اساس اداره مخابرات که از نخستین ادارات منظم در ایران بود، از خانواده هدایت است. در دوران قاجار ریاست و دیگر مشاغل تلگرافخانه به طور مکرر به اعضای خانواده هدایت سپرده می شد و القاب مخبرالدوله، مخبرالملک و مخبرالسلطنه که به آنان داده شده، در رابطه با این مشاغل است. ریاست دارالفنون. در بدو تأسیس دارالفنون ناصرالدین شاه، رضاقلی خان هدایت را به ناظمی دارالفنون انتخاب کرد، اما چون مدرسه تابع وزارت امور خارجه پنداشته می شد، نیابتاً از طرف وزیر
اداره می شد و مدیریت امور مدرسه به دست رضاقلی خان انجام می گرفت. علی قلی خان مخبرالدوله نیز کتابدار مدرسه بود. پس از مدتی اعتضادالسلطنه به ریاست مدرسه منصوب گشت و رضاقلی خان به عنوان معلم ولیعهد راهی دربار مظفرالدین میرزا در تبریز گشت. در زمانی که اعتضادالسلطنه وزیر علوم بود، جعفرقلی خان نیرالملک ریاست و محمدحسین خان ادیب الدوله (همسر نوه دختری رضاقلی خان هدایت) ناظمی دارالفنون را برعهده داشتند. محمدحسن خان ادیب الدوله فرزند محمدحسین خان در دهه ۱۳۳۰ قمری ریاست دارالفنون را بر عهده داشت و پس از او رضاقلی هدایت (نیرالملک) پسر جعفرقلی خان رئیس دارالفنون شد. خاندان هدایت و مشروطیت. در پیش برد جنبش مشروطه خواهی خاندان هدایت به سبب پیوند خانوادگی با شاهان قاجار و سابقه خدمت در دربار و نیز تحصیلات عالی در اروپا، موقعیت مهمی داشتند. در طول وقایع مشروطه، مخبرالسلطنه پسر علی قلی خان مخبرالدوله که در آلمان تحصیل کرده و علاوه بر آلمانی به زبان های انگلیسی و فرانسه نیز مسلط بود، نقش میانجی دربار و آزادی خواهان را داشت؛ و برادرش، صنیع الدوله، که تحصیلات خود را در رشته معدن در آلمان به پایان رسانده بود، پرچمدار طیف اعتدالی
مشروطه خواهان به شمار می آمد. پس از صدور فرمان مشروطیت هر دو برادر نقش اصلی را در تدوین نظام نامه انتخابات برعهده داشتند. در انتخابات مجلس که هریک از طبقات مردم پایتخت نماینده خود را انتخاب می کردند، تجار مشارکتشان را منوط به انتخاب ناصرالملک یا صنیع الدوله کردند که در نهایت با کناره گیری ناصرالملک صنیع الدوله به همراه برادرش محمدقلی خان مخبرالملک و برادرزاده اش حسنعلی خان نصرالملک و شوهر خواهرانش سعدالدوله و صدیق حضرت به مجلس راه یافتند. در این دوره صنیع الدوله به ریاست مجلس برگزیده شد و در این مقام در تدوین قانون اساسی که باتوجه به بیماری مظفرالدین شاه کار آن به سرعت آغاز شد، کوشش بسیار کرد. حسن اعظام قدسی در این رابطه می نویسد: نگهداری متن قانون اساسی. یکی از اسناد ارزشمند و منحصر به فردی که زمانی نزد خانواده هدایت نگهداری می شد، متن قانون اساسی مشروطیت بود. این سند در دوره اول مجلس شورای ملی تصویب شده و به امضای مظفرالدین شاه و میرزا نصرالله خان مشیرالدوله - رئیس الوزرای وقت - رسیده بود. این قانون در ضبط صنیع الدوله هدایت بود که پس از قتل او در خانواده هدایت باقی ماند. این نسخه سرانجام توسط مصطفی قلی کمال
هدایت (فهیم الدوله) در سال ۱۳۲۱ به محمدرضا شاه تقدیم شد و شاه نیز آن را در اولین سلام نوروزی سلطنت خود به محتشم السلطنه رئیس مجلس اعطا کرد تا در مجلس ضبط و نگهداری شود. تبارنامه. تبارنامه خاندان هدایت، از نسل اول تا پنجم:
سایپَن بزرگترین جزیره از جزایر ماریانای شمالی ایالات متحده آمریکا در اقیانوس آرام می باشد. جمعیت. برپایهٔ سرشماری سال ۲۰۰۰ جمعیت این جزیره ۶۲٬۳۹۲ نفر بوده است. سیاست. مرکز دولتی سایپن در روستای کاپیتال هیل قرار دارد. کل جزیره یک شهرداری را شامل می شود. جغرافیا. سایپن در حدود ۱۹۰کیلومتری شمال گوام قرار دارد و یکی از مقصدهای مورد علاقهٔ گردشگران در اقیانوس آرام می باشد. تاریخچه. اسپانیایی ها نخستین اروپاییانی بودند که به این جزیره رسیدند و آن را در زیرمجموعهٔ جزایر ماریانا اعلام داشتند. در پیرامون ۱۸۱۵ تعداد بسیاری از کارولینی ها از ساتاوال با سایپن کوچیدند. از ۱۸۹۹ تا زمان جنگ جهانی اول آلمان کنترل جزیره را در دست داشت. از ۱۹۲۲ ژاپن قیمومت این جزیره را در جامعه ملل به دست گرفت. با مدیریت ژاپنی صنایع ماهی گیری و شکرکاری در این جزیره رونق گرفت. در دههٔ ۱۹۳۰ این جزیره به طور گسترده ای به پادگانی نظامی تبدیل گردید. در ۱۹۴۱ سایپن پیرامون ۳۰هزار جمعیت داشت که ۲۵هزارتن از آنان ژاپنی بودند. در ژوئن ۱۹۴۴ در خلال جنگ جهانی دوم و در نبرد سایپن ارتش ایالات متحده آمریکا بخش های جنوب باختری جزیره را تصرف کرد. ژاپنی ها برای
حفظ جزیره تلفات سنگینی نزدیک به ۳۰هزارتن دادند و بسیاری از کشتگان نیز غیر نظامیان ژاپنی بودند. پس از جنگ ژاپنی های باقی ماندهٔ جزیره را به ژاپن بازگرداندند. در نوامبر ۱۹۸۶ جزایر ماریانای شمالی به ایالات متحدهٔ آمریکا پیوستند. شرط جزیره نشینان برای پیوستن به آمریکا عدم پیروی کامل از قوانین فدرال بود.
تئاتر یا نمایش در ایران، پیشینه ای طولانی دارد. پس زمینه تئاتر در ایران به دوران باستان برمی گردد. بعدتر سبک های ویژه نمایشی ایرانی مانند تعزیه، روحوضی، خیمه شب بازی و سیاه بازی شکل گرفتند. تئاتر مدرن در زمان قاجاریان پا گرفت. امروزه تئاتر در ایران بسیار پیشرو است. تئاتر در ایران، با گونه های بومی نمایان شده است. ایرانیان، گونهٔ ویژه ای از درام را داشتند؛ شیوهٔ اجرایی قابل توجه، معروف به نقالی که یک هنر کهن داستان گویی است و گاه شامل موسیقی نیز می شود. سنت نمایشی ایران، وام دار گونه های نمایشی بومی مانند: نقالی و عروسک گردانی ها است اما نمایش های مذهبی نیز جنبه ای دیگر را به این سنت افزوده اند. تعزیه (که در آن واقعه کربلا نمایش داده می شود) نقشی قابل توجه در تئاتر ایران داشته است. لوئیس پِلی در کتاب مفصلش درباره مجالس تعزیه تحت عنوان «نمایش آیینیِ حسن و حسین» می گوید: «اگر موفقیت نمایش را با تأثیراتی که بر مخاطبانش برمی انگیزد ارزیابی کنیم هیچ گاه هیچ نمایشی از تراژدی ای که در عالَمِ اسلامی تحت عنوان تراژدی حسن و حسین شناخته می شود پیشی نگرفته است.» ایران پژوهِ آمریکایی پیتر چلکوفسکی دقیقاً همین جمله را برای
شروع کتابش تحت عنوان «تعزیه: آیین و نمایش در ایران» برگزیده است. سوگ سیاوش، خیمه شب بازی و سیاه بازی نیز نمایش های سرشناس ایرانی هستند. از میانه های سدهٔ نوزدهم م به بعد، تولید درام های غربی در ایران، تشویق شد؛ به شکلی دقیق، پس از سفر ناصرالدین شاه به اروپا بود که یک سالن تئاتر در تهران تأسیس شد. در اواخر دههٔ ۱۹۵۰ م، گروه هنر ملی با جذب برترین نمایشنامه نویسان، کارگردانان صحنه و بازیگران به برقراری دوبارهٔ تئاتر در ایران کمک کرد. بعدها، تلویزیون ملی ایران نیز از تشکیلات و نمایش های تئاتر در ایران، پشتیبانی می کرد. کارگاه نمایش (از ۱۳۴۸) از نمایش های وابسته به این رسانه است. در این دوران، دیگر عوامل اثرگذار در رشد تئاتر، پشتیبانی های تجاری و حکومتی بودند و اینها در کنار جشنواره های این دوره (همچون جشن هنر شیراز)، توانستند تئاتر ایران را نیرومند سازند. پیشینه. دوران باستان. پس زمینه تئاتر در ایران به دوران باستان (۶۴۱–۱۰۰۰ پیش از میلاد) برمیگردد. شروع اولین تئاتر و پدیده های بازیگری مردم این سرزمین را می توان در مراسم و تشریفاتی جستجو کرد که در آن ها به ستودن قهرمان های افسانه ای و ملی و تحقیر دشمن می پرداختند
؛ که از این دست آثار می شود به سوگ سیاوش و روایات نمایشی از تاریخ، داستان های اساطیری و عشقی که توسط هرودوت و گزفون گزارش شده اشاره کرد. تعزیه. تئاترهای اولیه ایرانی پیوند عمیقی با واقعه کربلا و سایر وقایع و زندگی پیامبران دارد که عموماً تعزیه نامیده می شود. دوران قاجار. تئاتر جدید و مدرن اروپایی همچون بسیاری دیگر از مظاهر غربی در زمان ناصرالدین شاه به ایران آمد. "حکومتِ زمان خان"، نوشته میرزا آقا تبریزی از نخستین نمایش های مکتوب مربوط به دوره قاجار است. تا قبل از سفرهای سه گانهٔ ناصرالدین شاه به اروپا تئاتر غیرتعزیه ای ایران تنها به یک سری نمایش های سبک کوچه بازاری خلاصه می شد. روحوضی و تقلید کاری نمونه ای از آن بود. اشخاصی چون شیخ شیپور، شیخ کرنا یا کریم شیره ای تئاترهایی فی البداهه اجرا می کردند و خاطر شاه منبسط می گردید؛ ولی سفر شاه به اروپا و دیدن عظمت و شکوه اپراها و سالن های نمایشی آنجا دل شاه را برد. وی که شیفته ظاهرسازی بود و قبل از آن تکیه دولت را برای اجرای تعزیه تأسیس کرده بود، برای اجرای تئاتر مدرن فرمان به تأسیس سالنی در تهران داد. از سوی دیگر، به گفته «الول ساتن» نیز، اولین کسی که به نضج و پیدا
یش نهضت تئاتر ایران کمک کرد، ناصرالدین شاه قاجار بود که در سال ۱۲۹۰ هجری که وی سفری به فرنگستان کرد. او تئاتر اروپایی را اندکی دیده بود و چون به ایران بازگشت، مسبب تحولی در اجرای تعزیه های درباری شد. در این دوره بود که تکیه دولت ساخته شد و بدعت دیگر، وجود تعزیه گردان بود که معادل ناظم نمایش یا رژیسور است. مقارن این احوال بود که نخستین رشته از نمایش های غیر مذهبی به زبان فارسی نوشته و بازی شد. چندین نمایش کوچک که موضوع آنها، اوضاع اجتماعی ایران بود از قلم «میرزا ملکم خان» تراوش کرد و نیز ترجمه های مشهور وزیر خان لنکران - حکایت دزد خرس افکن - که اصل ترکی آنها را فتحعلی آخوند زاده نوشته بود. همچنین به دستور شخص ناصرالدین شاه قاجار بود که در محل دارالفنون زیر نظر میرزا علی اکبر مزین الدوله نقاش، تئاتری دایر گردید. با آغاز مشروطیت در ایران به سال ۱۳۲۴ هجری قمری، جوش و خروش عجیبی در زمینه ادبیات و فرهنگ به وجود آمد و تئاتر مانند هر شعبه دیگری از شعب ادبی و ذوقی، از این تحول عظیم بهره مند گردید. جماعات هنرپیشگان و تئاترهای متعددی در این دوره پدید آمد. اولین اینها، تئاتر فرهنگ بود که در عمارت مسعودیه نمایش می داد؛ یع
نی بنایی بود که به اسم مسعود میرزا ظل السلطان معروف بود و بعدها شد وزارت فرهنگ. بعضی از اعضای تئاتر فرهنگ در رشته های دیگری شهرت پیدا کردند که از آن جمله بودند: محمد علی فروغی، عبداله مستوفی، علی اکبر داورفر، فهیم الملک و سید علی نصر یعنی کسی که او را پدر تئاتر ایران نامیده اند. تئاتر دومی، تئاتر ملی نام داشت که از قضا سید علی نصر نیز عضو آن بود. این تئاتر را سید عبدالکریم محقق الدوله در سال ۱۳۲۹ هجری قمری بنا کرد. مرکز فعالیت این گروه، در محل هتل فاروس در لاله زار بود و شاید بتوان گفت که لاله زار، مرکز فعالیت های تئاتر تهران شد. در سال ۱۳۳۴ هجری قمری، سید علی نصر ضمن بازگشت از سفر اروپا، کمدی ایران را تأسیس نمود که ده سال باقی بود و این مؤسسه، اولین مؤسسه منظم تهران به شمار می رفت و وزارت تئاتر ایران، این تئاتر را به رسمیت شناخت. بسیاری از هنر پیشگان نامی آن دوران در این تئاتر، فن هنرپیشگی را فرا گرفتند که از آن جمله اند: بهرامی، رفیع حالتی، فضل الله بایگان، غلامرضا فکری، علی اصغر گرمسیری. کمدی ایران، در تاریخ تئاتر ایران نیز اهمیت به سزایی دارد، زیرا بسیاری از نمایش ها خود را در عمارت جدید التاسیس «گراند هت
ل» در خیابان لاله زار، عرضه داشت و همین عمارت بود که بعدها مبدل به تماشاخانه تهران شد. (مرحوم علی حاتمی در سریال به یاد ماندنی «هزار دستان» از این عمارت در ساخت سریال، استفاده کرد). تئاترهایی در طول ۱۵ یا بیست سال بعد از این، پا به عرصه وجود نهادند که می توان به اجمال به این نمایش ها اشاره کرد: تئاتر نکیسا، که به دست ارباب افلاطون شاهرخ ایجاد گردید و خود ارباب افلاطون، نمایشهای تاریخی چندی را نوشت. جامعه باربد را ابراهیم مهرتاش به وجود آورد که به تکامل و پیشرفت صنعت تئاتر ایران، کمک شایانی کرد و پاره ای از مظاهر ذوقی باستانی ایران و فولکلور را زنده نمود. هر دو تئاتر، یعنی نکیسا و باربد، به منزله مدرسه ای بود که در آن هنر پیشگان فراوانی تربیت یافتند. دو نفر دیگر به نام های میرسیف الدین کرمانشاهی و علی دریا بیگی نیز مسئول پیدایش مدارس هنرپیشگی در ایران بودند. تأسیس انجمنها و شرکتها یکی دیگر از عوامل پیشبرد تئاتر بوده اند. انجمن اخوت که در سال ۱۳۱۷قمری تأسیس شد و از اولین گروه هایی بود که دست به فعالیتهایی نظیر کنسرت و نمایش زده است. پس از انجمن اخوت تأسیس (شرکت فرهنگ) را می توان نام برد. در سال ۱۳۲۹قمری نخستین
مکان مستقل نمایش در ایران به نام «تئاتر ملی» دایر شد. تا پیش از تأسیس «تئاتر ملی» انجمنها و مراکز مختلف تحت عناوین گوناگون از تئاتر برای پیشبرد هدفهای سیاسی و تبلیغاتی خود استفاده می کردند، اما «تئاتر ملی» که ریاست آن را عبدالکریم خان محقق الدوله به عهده داشت، امکانات و بودجه خود را از محل خیریه آموزش و پرورش تأمین می کرد و مستقلاً در اختیار نمایش و اجرای تئاتر قرار داد. فعالیت های چند ساله «تئاتر ملی» موجب شد که تئاتر همچون هنری مستقل که حتی قادر است از نظر مالی خود را تأمین کند از طرف مقامات رسمی و مردم شناخته شود و شوق و شوری در میان مردم نسبت به تئاتر برانگیخته شود. حتی عده ای از دانشجویان که برای تحصیل به خارج رفته بودند، در رشته تئاتر تحصیل کردند و با دستهای پر علمی و هنری به ایران بازگشتند و بنای تئاتر نوین ایران را طرح ریزی کردند. باید دانست که در جریان مشروطیت مردم ایران به حقوقی واقف شدند که پیش از آن از وجود آن آگاه نبودند. در کشور ما حزبهای مختلف، هر چند به شیوه سنتی وجود داشت، اما تئاتر وجود نداشت؛ لذا به گمان عده ای از روشنفکران، تأسیس تئاتر، گذشته از ارزش هایی که بر قفس نمایش مرتبت بود، نمادی ا
ز ترقی و رشد فکری تلقی می شد. دوران پهلوی. شرایط تئاتر ایران در سالها فاصله سالهای ۱۳۲۰ تا ۱۳۲۲ را شماری پژوهندگان به سبب گستردگی اجرای صحنه و رشد تئاتر (دوران صحنه) نامیده اند. این دوران به دلیل استقبال جامعه تماشاگران و مخاطبان از تئاتر صحنه به یاد ماندنی است. در آن سالها تولیدات سینمای ایران به لحاظ کیفی و کمی در حدی نبود که بتواند پاسخگوی مخاطبان باشد. تلویزیون هنوز به ایران نیامده بود. رادیو به میزانی که باید در دسترس مردم قرار نداشت. به دلیل در صد بالای بی سوادی در کشور از مطبوعات استقبال چندانی نمی شد و به همین دلیل از فعالیت های نمایشی استقبال بالینه مناسبی به عمل می آمد. انگیزه های تماشاگران متفاوت بود و گروهی به قصد صرفاً سر گرمی و شماری به دلیل گرایش های سیاسی خود نمایشهای مورد نظرشان را برای تماشا انتخاب می کردند. شکل های پذیرش جامعه از تئاتر و جو سیاسی حاکم بر کشور، زمینه ای برای انتخاب و اجرای آثار نمایشی بود. تئاتر در این دوره ظرفیتی بالقوه برای تبلیغ سیاسی رایج و حزب افراد به سوی احزاب نو پا داشت. به همین دلیل بود که بخش مهمی از فعالیت های نمایشی ـ ترجمه و نگارش و اجرا ـ ملهم از خطوط سیاسی رای
ج آن روزگار شد و بالاخره یکی از مهمترین اتفاقهای این دوره شکل گیری «گروه تئاتر ملی» با هدف دستیابی به نمایش های با هویت ایرانی بود. سر پرست این گروه، شاهین سرکیسیان بود. کسانی چون عباس جوانمرد و علی نصیریان در پایه گذاری این گروه به او پیوستند و بازیگرانی پر سابقه چون رقیه چهره آزاد و عصمت صفوی با این گروه همکاری کردند. تشکیل این گروه با استقبال محافل روشنفکری و ادبی روبرو می شود. حمید سمندریان در سال ۱۳۴۲ گروه تئاتری منسجمی به نام گروه هنری پازارگاد تشکیل داد که اعضایش عبارت بودند از پرویز پورحسینی، جمیله شیخی، سعید پورصمیمی، پری صابری، اسماعیل محرابی، جمشید مشایخی، پرویز کاردان و... با مقایسه فهرست های موجود از نمایش های چاپ شده ایرانی و ترجمه آثار خارجی و اجرای نمایشنامه های خارجی و ایرانی مشاهده می شود که کفه آثار اجرایی به ویژه نوشته های فارسی بسیار سنگینی چاپ شده است. دلیل عمده این امر رشد تقاضای آثار ایرانی و میزان تماشاگران است که برای برآورده شدن خواسته های آنان، مدیران تماشاخانه ها ناگزیر از عرضه تعداد بالنسبه زیاد و سفارش و نگارش و ترجمه به (شکل بازی و تطبیق داده شده و آداپته) بودند که به سرعت آماد
ه شود و در حد و اندازه پسند مخاطبان عام باشد. حمید سمندریان و بهرام بیضایی از سرآمدان کارگردانان نمایش در قرن چهاردهم هجری خورشیدی در ایران بوده اند. با این همه، شمارِ نمایش هایی که هر یک بر صحنه بردند به بیست نمی رسد. جمهوریِ اسلامی. جنبش تئاتر حرفه ای ایران به صورت ویژه در پایتخت این کشور یعنی تهران فعال است. تئاتر تهران بسیار پیشرو، آوانگارد و زنده است. به مراتب زنده تر از برای مثال، تئاتر در آمریکا. در برخی از سالن های نمایش شهر تهران هر شب ۶ نمایش به روی صحنه می رود و جوان ها همه سالن ها را پر می کنند. در مقایسه، این اتفاق و شور و شوقی که در تئاترهای تهران دیده می شود کمتر در حتی منطقه بسیار فرهنگ دوست سانفرانسیسکو مشاهده می شود. سبک. قبل از ظهور سینما هنرهای نمایشی محبوبی وجود داشته است که بعضی از آن ها عبارت اند از: پوستر. طراحی پوستر تئاتر، سابقه ای طولانی در تاریخ نمایش ایران دارد. اولین پوسترهای تئاتر و سینما در ایران، همزمان با پیشرفت هنرهای نمایشی در تئاتر تبریز و لاله زار تهران بود. تئاتر معاصر فارسی. تاجیکستان. فرخ قاسم (۱۹۴۸–۲۰۱۰) کسی است که نوآوری را در تئاتر تاجیکستان به ارمغان آورد. او اجراه
ایی را بر اساس آثار مولانا، زرتشتی، متون قرآنی و عارفان صوفی به روی صحنه برده است. افغانستان. تئاتر افغانستان پس از چند سال سکوت در حال رشد است.