Payamvdn/NorthPersian_fa_wiki huggingface dataset:
دکتر مسعود فرزان (زادهٔ اردیبهشت ۱۳۲۲ – درگذشتهٔ ۱۳۶۸) ریاضی دان، مترجم، استاد دانشگاه، ایرانی بود. برنده جایزه "نویسنده برگزیده کتاب سال در رشته ریاضیات" در سال ۱۳۶۸ بود. مسعود فرزان دوران تحصیلات ابتدایی و متوسطه را در شهرکرد سپری کرد. سپس به دانشگاه تهران راه یافت و با اخذ درجهٔ لیسانس ریاضیات، از دانشکدهٔ علوم فارغ التحصیل شد و درجهٔ فوق لیسانس خود را از دانشگاه تربیت مدرس دریافت کرد و سپس عازم کشور انگلستان شد و دورهٔ دکتری را در رشتهٔ نظریه مونوگراف گذراند. پس از بازگشت به کشور، در سال ۱۳۵۹ با شروع انقلاب فرهنگی به امر ترجمه و پس از آن به تدریس در دانشگاه پرداخت. مهم ترین آثار دکتر فرزان عبارتند از: ترجمهٔ جبر خطی، ترجمهٔ نخستین درس در جبر مجرد (جان ب. فرالی، این کتاب در هفتمین دورهٔ کتاب سال در سال ۱۳۶۸، به عنوان اثر برتر شناخته شد) زندگی. دوران نوجوانی و جوانی. دکتر مسعود فرزان در سال ۱۳۲۲ در شهرکرد متولد شد. او تحصیلات ابتدایی و متوسطه را در همان شهر به پایان برد و در سال ۱۳۴۰ عازم تهران شد تا در دانشکدهٔ علوم دانشگاه تهران ادامهٔ تحصیل دهد. در سال ۱۳۴۴ پس از اخذ مدرک لیسانس و پایان خدمت سربازی، به ش
هرکرد بازگشت و به تدریس ریاضیات پرداخت. پس از تدریس در مدارس شهرکرد برای ادامه تحصیل به تهران بازگشت و در سال ۱۳۴۷ موفق به اخذ مدرک فوق لیسانس از مؤسسه ریاضیات شد. سپس به دانشگاه تربیت معلم رفت و تا سال ۱۳۵۲ در آن دانشگاه باسمت استادیاری مشغول به تدریس شد. از وی چهار فرزند به نام های آزادبه، رستا، فرهنگ و فرشید به یادگار مانده است. دوران فعالیت تخصصی. او برای تکمیل تحصیلات در سال ۱۳۵۲ عازم انگلستان شد و در سال ۱۳۵۶ با اخذ مدرک دکتری در تئوری گراف به ایران بازگشت. در سال ۱۳۵۹ به علت تعطیلی دانشگاه ها و با همکاری تنی چند از اساتید ریاضیات، اقدام به اصلاح و تألیف کتب ریاضی دوره دبستان و راهنمایی نمود. دوران میان سالی. پس از بازگشایی مجدد دانشگاه ها، او به تدریس و تألیف پرداخت که حاصل آن ترجمه و تألیف چندین کتاب و مقاله علمی و تربیت تعدادی دانشجو بود. کتاب نخستین درس در جبر مجرد نیز که محصول این دوره بود در سال ۱۳۶۸ به عنوان کتاب سال شناخته شد. او در سال ۱۳۶۸ چشم از جهان فروبست.
تام ویتاکر (زاده ۲۱ ژوئیه ۱۸۹۸ - درگذشته ۲۴ اکتبر ۱۹۵۶) بازیکن و مربی سابق اهل انگلستان بود. او سابقه بازی و مربی گری در تیم آرسنال را دارد.
فخرالدوله حسن بن کیخسرو یا حسن دوم باوندیواپسین اسپهبد سلسلهٔ باوندیان تبرستان بود که با مرگ وی در ۲۱ آوریل ۱۳۴۹ میلادی دودمان باوند منقرض شد. از مهم ترین اتفاقات در دوران حکومت وی جنگ با سربداران و جنگ های دو خاندان چلاویان و جلالیان بود. دوران حکومت. آخرین اسپهبد مستقل سلسلهٔ باوندیان حسن بن کیخسرو بود که پس از مرگ برادرش، به اسپهبدی باوندیان منصوب شد. در زمان رهبری وی امیرمسعود سربدار رهبری سربداران را برعهده داشت و قدرت بسیاری یافته بود چنانچه قلمروش به خراسان و تبرستان تجاوز نموده بود. بعد از مرگ حسن جوری، امیرمسعود به جنگ تغاتیمور رفت که این جنگ در نزدیکی مرزهای مازندران بود و لشکر تغاتیمور در گرگان شکست خورد. تغاتیمور فرارکرده و به فخرالدوله پناه برد. امیرمسعود به همین بهانه به باوندیان دستور فرمانبری داد و چون پاسخی سزاوار خود نشنید، در سال ۱۳۴۲ میلادی به آمل حمله کرد. فخرالدوله حسن باوندی و جلال الدوله اسکندر پادوسبانی به کمک یکدیگر به امیرمسعود حمله کردند. بعد از جنگ های سختی که درگرفت. سرانجام کیاجمال الدین احمد جلال برای انحراف امیرمسعود به اردوی وی رفت و در این راه کشته شد، امیرمسعود نیز شکست خور
د و به دستور جلال الدوله اسکندر پادوسبانی به قتل رسید. پس از واقعهٔ امیرمسعود سربدار، بیماری وبا در آمل رشد یافت و بسیاری از بزرگان خاندان باوندیان و زن و فرزندان فخرالدوله درگذشتند. اندکی بعد نیز فخرالدله حسن با مشورت غمازان، کیاجلال را که از ارکان دولت او بود کشت. فرزندان کیاجلال از بیم فخرالدوله به جلال الدوله اسکندر پناه بردند و پادشاه پادوسبانیان برای جنگ ارتشی فراهم نمود. از سوی دیگر، فخرالدوله با کیاافراسیاب چلاوی، دشمن دیرینه کیاییان جلالی، متحد شد و اختیارات مملکتی را به او داد. به همین سبب خلل در ارکان دولت افتاد و هرج ومرج زیاد شد. اما فخرالدوله که تاب پایداری در برابر ارتش پادوسبانیان را نداشت، به خدمت او رفت و صلح خواست و با کیاییان جلالی سازش نمود. این کار موجب خشم چلاویان شد و افراسیاب چلاوی به نیرنگ، فتوای قتل فخرالدوله را از علمای آمل گرفت. سرانجام در ۲۷ محرم ۷۵۰ قمری برابر ۲۱ آوریل ۱۳۴۹ میلادی یکی از پسران افراسیاب به نام محمدکیا، فخرالدوله حسن را با خنجرش در گرمابه به قتل رساند. با مرگ او سلسلهٔ آل باوند به کلی منقرض شد. فرزندان فخرالدوله به نام های شرف الملوک، شاه غازی، شمس الملوک و ملک کا
ووس به جلال الدوله اسکندر امیر پادوسبانیان پناه بردند و او تلاش نمود تا حکومت آل باوند را دوباره پایدار کند و پسران فخرالدوله را به حکومت برساند. اما از سپاه افراسیاب چلاوی که در آمل حکومتی پایه گذاری کرده بود، شکست خورد و کوشش های او به جایی نرسید.
نصیرالدوله شاه غازی رستم، رستم شاه غازی یا رستم چهارم یکی از اسپهبدان شاخهٔ اسپهبدیه باوندیان طبرستان بود و معروف ترین اسپهبد این دوره از تاریخ باوندیان است. در قرن ششم هجری قمری، اسپهبدان باوندی حکومتی به مرکزیت شرق مازندران امروزی بودند که کمابیش تحت فرمان امپراتوری سلجوقی، که یک سلطنت سنی مذهب و ترک تبار بود، قرار داشتند ولی با ضعیف شدن سلاطین سلجوقی، بر استقلال باوندیان افزون می گشت. رستم شاه غازی در زمان حکومت پدرش، اسپهبد علاءالدوله علی ()، در نبردهای بسیاری شرکت کرد و شهرت بسیاری یافت؛ چنان که در اواخر عمر اسپهبد علاءالدوله، بدون اجازهٔ او به لشکرکشی می پرداخت و تصمیمات حکومتی می گرفت. پس از مرگ علاءالدوله، برادر رستم شاه غازی به نام تاج الملوک مرداویج، که نزد سلطان احمد سنجر (فرمانروای سلجوقی، ) می زیست، ادعای جانشینی کرد و موجب لشکرکشی ارتش سلجوقی به طبرستان شد. رستم شاه غازی ابتدا به قلعه ای گریخت و در آن محاصره شد ولی با طولانی شدن محاصره، سلجوقیان عقب نشینی کردند و او مجدداً امور مملکت را به دست گرفت. او با سلطان سنجر صلح نمود و ولیعهدش، گردبازو، را به دربار سلجوقی فرستاد. با ترور گردبازو توسط اسم
اعیلیان در زمان گروگان بودنش، روابط رستم شاه غازی و سلطان سنجر سلجوقی تیره شد. پس از سقوط سلطنت سنجر، به قدرت رستم شاه غازی افزوده شد و او کشورگشایی های خود را آغاز کرد اما اتحاد او با خوارزمشاهیان علیه قبایل غُز به شکست انجامید. رستم شاه غازی در دوران اسپهبدی خود بر قلمرو باوندیان افزود و علاوه بر طبرستان، کومس و گیلان بر جرجان و استرآباد، جاجرم، فیروزکوه، دماوند، ری، بسطام و دامغان نیز تسلط داشت. به گفته ابن اسفندیار اسپهبد رستم شاه غازی دارای عناوینی چون «اسپهبد کبیر» و «عادل» بود. او از جاجرم خراسان، گرگان، بسطام و دامغان تا حد مغان را در تصرف خود داشت و صاحب گنجینه ها و نفایس بسیار بود. او برخلاف دیگر اسپهبدان باوندی، اهل تسامح نبود و رویکرد متعصبانه ای در مذهب داشت. رستم شاه غازی پیرو تشیع امامیه بود و دشمنی ویژه ای با اسماعیلیان داشت و در چند وهله دست به کشتار گستردهٔ آنان زد. رستم برخلاف اسپهبدان پیش از خود، دوران حکومتش را تنها صرف نبردهای داخلی و خارجی و نزاع های سیاسی نکرد. شاخصهٔ اصلی حکومت رستم شاه غازی توسعهٔ اقتصادی و فرهنگی قلمروش است، که در سایهٔ امنیت کاذب و رویکرد نظامی او به دست آمد. رونق
تجارت، ساخت بناهای عام المنفعهٔ گوناگون، ساخت مسیرهای تجارت زمینی و دریایی، دعوت از صنعت گران و نظامیان خارجی و وجود امنیت در طبرستان، موجب پیشرفت شهرنشینی و شکوفایی اقتصادی در قلمرو رستم شاه غازی شدند؛ چنان که او را «مصلح اقتصادی» طبرستان در سده های میانه دانسته اند. رستم شاه غازی در ۵۵۸ هجری (۱۱۶۳ میلادی) یا ربیع الاول ۵۶۰ هجری (۲۳ ژانویه ۱۱۶۵) درگذشت. از آنجا که ولیعهد نخست او، گردبازو، پیش تر توسط اسماعیلیان ترور شده بود، پس از رستم، پسر دیگرش علاءالدوله حسن، به مقام اسپهبدی باوندیان دست یافت. حسن رویکرد خشن تری نسبت به رستم شاه غازی داشت و موجب قتل بسیاری از درباریان پیشین شد. پیش زمینه. در سده یکم هجری شاهنشاهی ساسانی در اثر حمله اعراب به ایران حکومت خویش را از دست دادند ولی چند دودمان ساسانی تبار در شمال ایران کنونی به حکومت خویش ادامه دادند. یکی از این خاندان ها باوندیان بودند. باو که نام دودمان باوندیان منسوب به اوست، نوه یک شاهزاده ساسانی به نام کیوس بود. کیوس خود پسر بزرگ تر قباد یکم و برادر انوشیروان عادل است که به علت تغییر مذهب از حکومت باز مانده بود. در زمان جنگ ساسانیان و اعراب، باو پادشاه وقت
ساسانیان، یزدگرد سوم، را همراهی می کرد ولی در مسیر شرق از یزدگرد سوم جدا شد تا به زیارت آتشکده کوسان در گرگان برود و در آنجا خبر مرگ یزدگرد را شنید و از آن پس در آتشکده مقام یافت. باو چندی بعد به درخواست مردم حکومت را پذیرفت و سلسلهٔ باوندیان را بنیان نهاد. دودمان باوندی میان سال های ۴۵ تا ۷۵۰ هجری (۶۶۵–۱۳۴۹ میلادی) کمابیش بر بخش هایی از طبرستان و گیلان حکومت داشتند. در این دوران، که در حدود هفتصد سال بوده است، سه بار حکومت باوندیان فرو پاشید و بر همین اساس حاکمان این سلسله را به سه شاخه – کیوسیه، اسپهبدیه و کینخواریه – تقسیم می کنند. روابط شاخهٔ اسپهبدیه با سلاجقه. شاخهٔ دوم دودمان باوندیان که با پذیرش دین اسلام و مذهب شیعه دوران جدیدی را در حیات سیاسی طبرستان شروع کردند، به «اسپهبدان» شهرت دارند. این شاخه در فاصلهٔ سال های ۴۶۶ تا ۶۰۶ هجری قمری (۱۰۷۴–۱۲۱۰ میلادی) معاصر با امپراتوری سلجوقیان، بر نواحی گسترده ای در طبرستان، گیلان، ری و قومس حکومت داشتند ولی تداوم حیاتشان به حفظ رابطه با سلاطین ترک تبار گره خورده بود و پیش از رستم شاه غازی حکومتی مستقل نبوده و تحت انقیاد سلجوقیان قرار داشتند. سلجوقیان در زمان
سلطنت ملکشاه منطقه ای وسیع از هندوکوش تا آناتولی و از آسیای مرکزی تا خلیج فارس را به قلمرو خود افزودند، ولی پس از قتل ملکشاه و وزیرش، خواجه نظام الملک در سال ۴۸۵ هجری (۱۰۹۲ میلادی)، امپراتوری سلجوقی افول کرد. در پی افول سلجوقیان، از زمان اسپهبد حسام الدوله شهریار، باوندیان توانایی سرپیچی از برخی فرمان های سلطان محمد سلجوقی را پیدا کردند. از زمان حسام الدوله شهریار پایتخت باوندیان به شهر ساری منتقل شده بود و اسپهبدان شاخهٔ اسپهبدیه همگی شیعه اثنی عشری (امامیه) بودند و از مذهب تشیع پاسداری می کردند. در این دوره با کاهش قدرت سلاجقه، خوارزمشاهیان و اسماعیلیان تدریجاً قدرت بیشتری می یافتند. در قرون پنجم و ششم هجری تشیع امامیه در حال گسترش در طبرستان بود و خلافت عباسیان قصد مقابله با این جریان را داشت؛ لذا می کوشید به راه های گوناگون با اسپهبدان باوندی، که حامی این مذهب بودند، مقابله کند و سلجوقیان را برای رسیدن به این هدف حمایت می کرد. سلجوقیان نیز نوعی مشروعیت بر پایهٔ شریعت را مبنای کار خود قرار داده بودند و امام غزالی سلطان را دارای موهبتی از سوی خدا می دانست و او را سایهٔ خدا بر مردم قلمداد می کرد. در دورهٔ سل
جوقی تمایلات «ضد شیعی» افزایش یافت و سختگیری های مذهبی فزون گشت، به طور مثال خواجه نظام الملک در "سیاست نامه" می نویسد «نکند خدای ناکرده در سلطنت ترکان سلجوقی به رافضیان میدان بدهند». نام و القاب. نام «شاه غازی رستم» تلفیقی از فارسی و عربی است. عبارت «شاه» عنوان فارسی فرمانروایان است و عبارت «غازی» در عربی به معنای جنگجو است. لقب وی نیز «نصیرالدوله» به معنای «پیروزی حکومت» است. رشیدالدین وطواط در نامه ای که از سوی خوارزمشاه به رستم نگاشته، او را «اسپهبد اسپهبدان و مالک مازندران» خوانده است. شاهزادگی. نخستین بار زمانی با نام رستم شاه غازی در منابع محلی مواجه می شویم که وی کودک بوده و پدرش علاءالدوله علی برای حفظ جان او از جنگ های داخلی باوندیان، وی را به همراه اتابکی به نام «باکالجار بن اباجعفر کولایج» به قلعهٔ کیسلیان فرستاد. اگرچه علاءالدوله علی در جنگ های داخلی باوندیان پیروز شده بود با این حال، موضوع عدم حمایت و تأییدش از سوی بزرگان خاندان باوند و بزرگ مالکان شهریارکوه برقرار ماند و این مشکل برای رستم شاه غازی نیز به ارث گزارده شد. رستم از همان آغاز نوجوانی در کنار پدر با مخالفان به نبرد می پرداخت. در نوجو
انی پدر او را نزد سلطان سنجر فرستاد تا در نبرد خراسان شرکت کند. حضور مستمر رستم شاه غازی در میدان های نبرد مختلف داخلی و خارجی، او را در عرصهٔ سیاسی به شهرت رسانید. در ابتدای دوران سلطنت علاءالدوله، رستم شاه غازی به محاصرهٔ بهرام، عمویش که ادعای وراثت اسپهبدی داشت، پرداخت و نهایتاً بهرام با وساطت خواهر خود دژ را ترک کرد و به ری رفت. در پیکاری که رستم برای بازپس گرفتن دژ کیسلیان تدارک دید نیز در برابر لشکر قراجه ساقی، دلاوری خود را نشان داد. علاءالدوله دارای اختلافاتی با سنجر، حاکم سلجوقیان، نیز بود. سنجر او را به درگاه خود فراخواند ولی علاءالدوله حاضر نشد. سنجر ابتدا بهرام و پس از آن برادرزاده خود، مسعود، را با لشکری برای سرکوب علاءالدوله فرستاد، بهرام شکست خورد و کشته شد و برای مقابله با مسعود، علاءالدوله پسرش رستم شاه غازی را روانه میدان کرد و کار به صلح ختم شد و مسعود پس از ایامی مهمان بودن در درگاه باوندیان به خراسان بازگشت. در ۵۲۱ هجری مجدداً سنجر اسپهبد باوندی را فراخواند؛ ولی علاءالدوله باز هم به بهانهٔ پیری حاضر نشد و سنجر این بار مسعود سلجوقی را به گرگان فرستاد و حکم شهریارکوه را به نام او کرد. مسعود
منتظر فرصتی برای نابودی امارت باوندیان بود. در زمانی که شاه غازی برای مبارزه با اسماعیلیان لشکرکشی کرده و در نبرد مجروح شده بود، مسعود فرصت را غنیمت شمرده و برای نابودی امارت باوندیان، به طبرستان لشکرکشی کرد هرچند که علاءالدوله او را غافلگیر کرده و شکست داد. سلطان سنجر سپاهیان دیگری را هم برای فتح طبرستان روانه کرد که همگی در برابر علاءالدوله علی شکست خوردند. نهایتاً سنجر پذیرفت که یکی از فرزندان علاءالدوله علی، به جای خود او، در رکابش حاضر شود و در راه لشکرکشی به عراق توقف کرد تا سپاهیان باوندی به آن ها ملحق شوند. سنجر پس از ادعای سلطنت مسعود و هم پیمان شدن او با با قراجه ساقی، اتابک پیشین سلاجقه، در نامه ای مجدداً از اسپهبد علاءالدوله خواست در رکابش حاضر شود و در نبرد با دشمنان تازه او را حمایت کند. علاءالدوله باز هم نرفت و دو تن از پسرانش را برای این کار نامزد کرد ولی سنجر پاسخ داد که اگر خودت نمی آیی لااقل رستم شاه غازی را بفرست. همزمان با حضور رستم شاه غازی، فرماندهان سنجر که پیشتر به طبرستان فرستاده شده بودند هم به اردوگاه او در ری ملحق شدند و سنجر آنان را به خاطر شکست هایشان در لشکرکشی به طبرستان نکوه
ش کرد و آنان از ترس جانشان به سوی دژی در گرگان گریختند. شاه غازی تصور کرد این حیله ای است که فرماندهان مذکور به دستور سنجر از نبود او سوءاستفاده کنند و به قلمرو پدرش حمله کنند. رستم در نامه ای علاءالدوله را مطلع کرد ولی خود در پی سنجر به سوی قم، ساوه و همدان تاخت و در نهاوند سپاهش را در صف لشکریان سلجوقی قرار داد تا با قراجه ساقی بجنگد. در منابع سلجوقی در مورد جنگیدن رستم در نبرد با قراجه مطلبی نیامده است ولی منابع دیگر، همچون ابن اثیر، از دلاوری و بی باکی رستم در این مبارزه خبر دادند. ابن اثیر دربارهٔ این نبرد گفته است: «…و وقعت الحرب و قامت علی ساق و کان یوماً مشهودا؛ جنگ روی داد و کار بالا گرفت و روز مهمی بود.» رستم بی محابا در میدان جنگید تا نیزه ای به او خورد و از اسب فرو افتاد. یکی از سربازان، به نام ابوشجاع، خود را روی رستم انداخت، تا جانش را حفظ کند و در این راه هر دو دستش قطع شد. دیگر سربازان سر رسیدند و جان هر دو را نجات دادند. در این حین یکی دیگر از سربازان گروه باوندی، به نام حسین کرد عرب، توانست قراجه را با نیزه از اسب بیندازد و دستگیر کند. سنجر ضمن عطای پاداش به حسین کرد عرب، به عیادت شاه غازی ر
فت و طبیبان مخصوصش را به درمان او گماشت. مدتی بعد رستم بهبود یافت و از همدان بازگشت و در مسیر، وقتی به ری رسید، سنجر به خوشامد گفت. در سال های پایان زندگی علاءالدوله، بزرگان طبرستان به دور شاه غازی جمع شده بودند و شوکت او از پدر فزونی یافته بود. شاه غازی یک سال پیش از مرگ علاءالدوله از او دژ دارا را درخواست کرد که پدر نپذیرفت و او به آرم رفت و به گوشه نشینی پرداخت و مشغول تحصیل فقه شد تا این که علاءالدوله به دلیل بیماری تمکین کرده و فردی به نام «جمال الملک» میانشان وساطت کرد تا دژ دارا به شاه غازی داده شود. رستم با در دست گرفتن دژ دارا و فرماندهی نیروهای پدر، بی اجازهٔ او برای توسعهٔ قلمرو به سلسله جنگ هایی اقدام ورزید. هنگامی که آتْسِز خوارزمشاه شهر گرگان را تسخیر کرد، رستمِ کبودْجامه، والی آن شهر، را به زندان افکند. شاه غازی بدون اجازهٔ پدر به دیدار وی رفت و رستم کبودجامه را رهانید. علاءالدوله این عمل را نکوهش کرد. این اتفاق در ۵۳۶ هجری قمری (۱۱۴۲ میلادی) رخ داده است و نشان می دهد که تا این سال علاءالدوله زنده بوده است. منتهی سال دقیق مرگ او مشخص نیست. در سال های پایانی زندگی، علاءالدوله حکومت را به شاه غاز
ی سپرد و خود در تمیشه اقامت گزید و پس از مرگ جسدش در ساری دفن شد. علاءالدوله پیش از مرگ رستم را به حضور طلبیده بود و گفت «چون از برادرت مرداویج آزرده هستی، هرچه سفارش کنم فایده ای ندارد ولی قارن، برادر کوچکتر، را به تو می سپارم.» لازم به ذکرست که مرداویج از لحاظ سنی، بزرگ تر از رستم بود و از این حیث انتظار داشت که وارث تاج و تخت باوندی باشد. شاه غازی یحتمل به روش سنتی خاندان باوند به حکومت رسید. با توجه به سنت های باقی مانده از ایران باستان، مراسم هفت شبانه روز طول کشید و بزرگان و شخصیت های مهم سراسر قلمرو باوندیان با هدایا و پیشکش های خود به مهمانی آمدند و در روز هشتم رستم شاه غازی بر تخت سلطنت تکیه زد و فرمانداران را در مناطق خود ابقا نمود. رابطه با سلاطین ترک و اشراف مازندران. پس از مرگ علاءالدوله علی، تمامی کارگزاران او به شاه غازی پیوستند. او در حالی به حکومت می رسید که اوضاع خلافت عباسی و سلجوقیان نامناسب بوده و قدرت خوارزمشاهیان رو به رشد بود ولی بزرگترین مشکل او برادرش، تاج الملوک مرداویج، بود که نزد سلطان سنجر رفته و در مرو ساکن بود. تاخت و تازهای رستم شاه غازی موجب شد امیران مجاور و ملوک طوایف بیم ن
اک شوند و پنهانی از مرداویج بخواهند تا به طبرستان بازگردد و به جای علاءالدوله که تازه درگذشته بود، بنشیند. شاه غازی علاوه بر عدم مقبولیت و مشروعیت نزد بزرگان خاندان باوند، در بین بزرگ مالکان طبرستان نیز مخالفان بسیاری داشت. مرزبان طبرستان، استندار لارجان و «شهریوش بن هزاراسپ» (از ملوک استنداران رویان) از جمله خواص طبرستان بودند که بر عدم مشروعیت شاه غازی تأکید داشتند. عدم محبوبیت شاه غازی نزد این طبقات تا جایی بود که «منوچهر»، مرزبان لارجان، به وی لقب «شال مازندران» (شغال مازندران) داده بود. تاج الملوک که همنشین سنجر بود، با لشکری به فرماندهی «قشتمر» و ۱۰۰۰۰ نفر به طبرستان بازگشت. سپاهیان سنجر گفتند که برای صلح میان دو برادر و تقسیم قلمرو علاءالدوله آمده اند؛ اما رستم نپذیرفت و برادر را به خاطر روی آوردن به ترکان نکوهش کرد. قشتمر و مردآویج چاره ای جز جنگ نیافتند و با کمک امیران مخالف رستم و کسانی که از بیم ستم او به مرداویج پیوسته بودند، حمله را آغاز کردند. رستم پسرش، حسن، را در دژ ایلال نهاد و خود به دژ دارا رفت. مردآویج و سپاهیان ترکش دژ دارا را محاصره کردند و رستم ۸ ماه در برابر آن ها مقاومت کرد. پس از این
مدت، ستم ترکان و ویرانی هایی که به بار آوردند، مردم را بار دیگر به سوی رستم سوق داد. گویا رغبت به رستم شاه غازی در میان مردم، اصناف و سادات شهر هم بوده، چنانچه یک نانوای استرآبادی و فردی به نام محمد آهنگر به رهبری مردم استرآباد به پشتیبانی از رستم شاه غازی پرداختند، استندار شهریوش و «منوچهر لارجان» که در یورش مرداویج از او حمایت کرده بودند، پس از آن به شاه غازی روی آورده و از او امان خواستند. علاوه بر این شرایط آب و هوایی و باران های پیاپی نیز کار سپاهیان سلجوقی را سخت نمود و به عقب نشینی آنان منجر شد. مردآویج به استرآباد رفت و آن شهر را تسخیر کرد و شاه غازی پذیرفت ولیعهد خود «گردبازو» را همراه با هزار مرد به دربار سلطان سنجر بفرستد. رستم از دژ دارا بیرون آمده و برای جبران ویرانی ها ۳ سال مالیات را بخشید و استندار شهریوش پس از اتحاد با شاه غازی با خواهر او ازدواج کرد. گردبازو، ولیعهد شاه غازی، در سال ۵۳۷ هجری (۱۱۴۲ میلادی) توسط اسماعیلیان در سرخس ترور شد و شاه غازی از آن پس تمامی روابط و مکاتبات خود با دربار سلجوقی را قطع کرد و سنجر را «ملحد» خواند؛ زیرا سنجر در این دوره با حسن صباح، رهبر اسماعیلیان الموت، ص
لح کرده بود. سنجر در اثر این صلح حتی در قلمرو خود نیز با مخالفت فقها روبرو شد و او را ملحد می خواندند. مدتی بعد در سال ۵۴۸ هجری (۱۱۵۳ میلادی)، غُزها به خراسان هجوم بردند و سنجر را دستگیر کردند و امیران سنجر، من جمله برادرزاده اش سلیمان شاه، به استرآباد گریختند. سرنگونی دولت سنجر به شاه غازی این فرصت را داد که قلمرو خود را گسترش دهد. رستم شاه غازی در این هنگام به استرآباد رفته و مرداویج را بیرون کرد و دستور داد پیش از آن که به خراسان برسد، او را بکشند. سپس رستم شاه غازی بر جرجان و جاجَرْم چیره شد. او سلیمان شاه را به همدان، نزد ملکان سلجوقی جبال و آذربایجان فرستاد و سلیمان به عنوان سپاسگزاری شهرهای ری، ساوه و سمنان را به شاه غازی سپرد. در مدت بیست ماهی که ری تحت حکومت شاه غازی بود، مدارس و مؤسساتی برای گسترش تشیع در این شهر ساخته شد. غزان که حالا با شاه غازی همسایه شده بودند و عزم تصرف عراق عجم را داشتند، کوشیدند تا با او بر سر تقسیم عراق و خراسان به توافق برسند. اما رستم با آتسز خوارزمشاه متحد شد و تعهد کرد سنجر را از دست غزان برهاند. غزان پس از این تعهد، پیغام فرستادند و از او خواستند اجازه دهد به سوی شرق لش
کرکشی کنند و در عوض نیشابور و شهرهای آن محدوده را تحت تصرف خود گیرد، اما رستم گفت به جهاد آمده است و صلح با آنان را نپذیرفت. در سال ۵۵۱ هجری در دَهستان شاه غازی به همراه «ایتاق» و «کبودجامه» به مصاف غزان رفت ولی در بین راه خبر مرگ آتسز خوارزمشاه به آنان رسید. سپاهیان رستم خواستند او را از ادامه نبرد بازدارند ولی او نپذیرفت. غزها نیز ابتدا مواجهه با اسپهبد را لازم ندانستند و خواستار مصالحه شدند اما اسپهبد کوتاه نیامد و نبرد درگرفت. ایتاق و کبود جامه وی را رها ساختند و غزها سپاهیان اسپهبد رستم را شکست دادند. رستم شاه غازی در راه بازگشت به دژهای مهرین و منصوره کوه گریخت و پس از ۸ ماه محاصره از دژ خارج شد. سپس بسطام و دامغان را تصرف کرد و آن ها را به «تیول سابق الدین قزوینی» سپرد. در این هنگام اسماعیلیان در قومس نفوذ بسیاری داشتند، ولی پس از آن باوندیان به مقابله با این مذهب پرداختند و سابق الدین اسماعیلیان را در تنگنا قرار داد به گونه ای که این درگیری ها موجب آشفتگی اوضاع و پریشانی خاطر مردم قومس شد. پس از پیکار با غزها، ۲ تن از سرداران سپاه رستم به نام «کیکاووس هزار اسپ»، برادر شهریوش و داماد علاءالدوله علی و ح
اکم رویان، همراه با «فخرالدوله گرشاسب»، پسرخواندهٔ مردآویج و حاکم کبودجامه، بر رستم شوریدند. کیکاووس با قاضی رویان، به نام سروم، همدست شد و در آمل قصر رستم را سوزاند، اما مردم به مقابله برخاستند و او را بیرون راندند. فخرالدوله نیز استرآباد را غارت کرد و به مکانی به نام "گلپایگان" رفت. رستم شاه غازی به آن سامان لشکر کشید و آنجا را سوزاند و بسیاری از بزرگان آن دیار را کُشت و فخرالدوله به دژ جهینه پناه برد. شاه غازی پسر خود حسن را برای سرکوب کیکاووس به رویان فرستاد، اما حسن به سختی شکست خورد و به گیلان گریخت. رستم خود در حالی که از شدت درد نقرس بر تخت روان نشسته بود، به پیکار با کیکاووس شتافت و او را درهم شکست. کیکاووس که از طغیان خویش و ویرانی ولایت سخت پشیمان بود، قاضی سروم را به مکافات تحریکاتی که کرده بود، دار زد. سرانجام به میانجیگری بزرگان طبرستان در میانه صلح شد و کیکاووس به رکاب رستم شاه غازی پیوست. رستم شاه غازی پس از آن به سرکوب فخرالدوله گرشاسب رفت و دژ جهینه را محاصره کرد. کیکاووس به میانجیگری کوشید و سرانجام فخرالدوله را واداشت که به فرمان رستم گردن نهد. با مرگ سلطان سنجر در ۵۵۲ هجری، برادر زاده اش،
سلیمان شاه، بار دیگر به شاه غازی پناهنده شد. شاه غازی او را در ری به تخت نشاند. محمود خان، جانشین سنجر، وقتی متوجه عدم حضور شاه غازی در طبرستان شد، همراه با «مؤید آی ابه» به قلمرو او حمله کرد و در کوسان پایگاهی ایجاد نمود. شاه غازی «قارن» را همراه چهارصد غلام و پانصد باوند شبانه به مقابل او فرستاد و «شرف الملوک حسن» را به مهروان اعزام کرد تا از فرار آن ها جلوگیری کند. آن ها لشکریان محمود خان را شکست دادند و محمود خان به خراسان بازگشت. در همان سال محمود خان همراه مؤید آی ابه و امیر ایتاق به طبرستان حمله کرد و خرابی هایی به وجود آورد که رستم شاه غازی با پرداخت خراج با او صلح نمود. در ۵۵۶ میان شاه غازی و «یغمر خان» نزاعی درگرفت که یغمر خان به غزان پناه جست. شاه غازی گریخت و یغمر گرگان را به یغما برد. در ۵۵۸ شاه غازی برای بازپس گیری قومس و بسطام به تنکز، نایب مؤید آی ابه، حمله کرد و شکست خورد. سال بعد لشکری به فرماندهی سابق الدین قزوینی را برای فتح همان نواحی فرستاد و این بار موفق شد. از سوی دیگر سلیمان شاه در ری به دست دشمنان زندانی شد و اتابک شمس الدین ایلدگز، مؤسس اتابکان آذربایجان، توانست عراق را تسخیر کند و
ری را به پسرش محمد جهان پهلوان بسپارد. رستم شاه غازی از حکومت ری چشم پوشید و برای جلوگیری از حمله آنان به طبرستان، قلعه های استوناوند و فیروزکوه را در مرزهای جنوبی خود مستحکم ساخت و بر دماوند مسلط شد. رابطه با اسماعیلیان. از جمله ویژگی های رستم سوم، دشمنی سخت وی با اسماعیلیان بود. سوءقصد اسماعیلیه به جان شاه غازی در دوران ولیعهدی او، را آغازی بر این دشمنی دانسته اند. شاه غازی در زمان شاهزادگی خود، دو بار مورد حمله قرار گرفت. اولین این حملات به سبک حملات اسماعیلی ها در محلهٔ "مسجد زنگوی" ساری رخ داد و رستم از آن جان سالم به در برد و فرد ضارب سریعاً به قتل رسید. بار دیگر در جنگل ولیکان آمل در حال شکار بود که هنگامی که آب می نوشید، دو نفر از نوکران اسماعیلی مذهبش با زوبین به پهلویش زدند و او به زمین افتاد. ضارب به خیال این که شاه غازی را کشته اند، به دیگر نوکران حمله کرد و نهایتاً هر دو تن کشته شدند ولی شاه غازی پس از چند ماه درمان، سلامتش را بازیافت و پدرش میان بینوایان آذوقه و پول پخش نمود. عده ای از مورخان این سوء قصد را توطئهٔ مخالفان رستم شاه غازی در جهت تهدید و ترعیب او می دانند؛ چنان که سال ها بعد و پس ا
ز قتل ولیعهد رستم به دست اسماعیلیان بود که این دشمنی شدت یافت. به ریشه های این دشمنی باید تلاش اسماعیلیان برای گسترش قلمرو خود و چیرگی بر ارتفاعات طبرستان را نیز افزود که خواه ناخواه به رقابت و گاه پیکار با علاءالدوله، پدر رستم، نیز می انجامید. شاه غازی از همان ایام حکومت علاءالدوله برای مقابله با اسماعیلیان تلاش داشت و با نابود کردن آن ها در دژهایی چون رکوند و کیسلیان بر آتش دشمنی دامن زد. اسماعیلیان نیز اقدام به ترور کردند ولی شاه غازی به رغم آن که دو بار زخم برداشت، هر بار از مهلکه گریخت. شاه غازی به خاطر گرفتاری های خارجی و داخلی، مدتی فرصت سرکوب اسماعیلیان را نیافت ولی پس از فارغ شدن از آن درگیری ها، مجدداً به نبرد با اسماعیلی ها پرداخت. چنان که گفته اند تنها در یک روز دستور داد تا ۱۸۰۰۰ اسماعیلی را در سلسله کوه رودبار گردن زدند و از سرهایشان مناره ساختند. اسماعیلیان به انتقام این کشتار گردبازو، پسر و ولیعهد شاه غازی، را در حمام دربار سنجر غافلگیر کردند و کشتند. پس از قتل گردبازو دشمنی کینه توزانه شاه غازی با اسماعیلیان شدت گرفت و او شخصاً حملات متعدد به قلاع اسماعیلی را رهبری کرد. بنابر گزارش ابن اثیر د