Payamvdn/NorthPersian_fa_wiki huggingface dataset:
آن ها را بسته بندی کرد به طوری که با پیشرفت تکنولوژی سلول خورشیدی، تجهیزات خط پایه مثل باتری، مبدل و سوئیچ انتقال حسگری ولتاژ، باید فشرده باشند تا برای کاربرد خانگی مناسب باشند. کاربرد تجاری بسته به اندازه سرویس، در عصر سلول فتوولتاییک، محدودتر خواهد شد و بازتابنده های هذلولی و متمرکز سازه های خورشیدی پیچیده تری، در حال همگانی شدن و گسترش می باشند. پنل های فیلم نازک منعطف برای کاربری های قابل حمل مناسب و مطلوب هستند چون نسبت به سلول های کریستالی مقاومت بسیار بیشتری در برابر خرابی دارند ولی با برخورد به یک شی تیز ممکن است خراشیده شوند و آسیب ببینند. آن ها نسبت به پنل های خورشیدی سخت و غیر منعطف (استاندارد)، به ازای هر فوت (پا، ۳۰ سانتی متر) مربع، سبک تر هستند. بازار جهانی PV فیلم نازک و منعطف، علی رغم اظهار احتیاط دربارهٔ کل صنعت PV, CAGR به میزان ۳۵ درصد (۲۰۱۹) را پیش بینی کرده است که براساس مطالعه جدید Intertechpira، از 32GW فراتر می رود. ماژول های خورشیدی هوشمند. چندین کمپانی شروع به گنجاندن الکترونیک در ماژول های PV خود کرده اند. این کار، اجرای ردیابی نقطه توان را به ماکزیمم می رساند (برای هر ماژول) و اندا
زه گیری داده های عملکرد را برای نظارت و کشف خطا در سطح ماژول، ممکن می سازد. برخی از این راه حل ها، از بهینه سازهای توان بهره می گیرند. تکنولوژی تبدیل DC – به – DC برای به حداکثر رساندن بار توان حاصل از سامانه های فتوولتاییک خورشیدی ۱۰ اختراع شده اند. این الکترونیک می تواند تأثیرهای سایه را جبران کند وقتی که سایه روی یک قسمت از ماژول می افتد، خروجی الکتریکی یک یا چند زنجیره از سلول های ماژول به صفر می رسد، ولی خروجی کل ماژول به صفر کاهش نمی یابد. عملکرد ماژول و پیر شدن آن: عملکرد ماژول معمولاً تحت شرایط تست استاندارد (STC) درجه بندی می شود. تشعشع یا تابش 1000 W/m^۲، طیف خورشیدی AM I.5 و دمای ماژول ۲۵°C. ویژگی های الکتریکی شامل توان نامی، ولتاژ مدار باز، جریان مدار کوتاه، ولتاژ توان ماکزیمم، جریان توان ماکزیمم، توان پیک یا اوج و بازده ماژول می باشد. ولتاژ نامی به ولتاژ باتری گفته می شود که ماژول با آن ولتاژ بهترین تناسب را با باتری پیدا می کند: این واژه از زمانی که ماژول های خورشیدی فقط برای شارژ باتری به کار می رفتند، باقی مانده و به کار رفته است. خروجی ولتاژ واقعی ماژول تغییر می کند مثلاً روشنایی، دما و شرایط
بار تغییر می کنند، بنابراین هرگز ولتاژ خاصی وجود ندارد که ماژول با آن کار کند. ولتاژ نامی به کاربران کمک می کند تا آن ها مطمئن شوند که ماژول با یک سامانه داده شده، سازگار است. ولتاژ مدار باز یا VOC، ولتاژ ماکزیممی است که ماژول می تواند هنگام اتصال با یک مدار یا سامانه الکتریکی تولید کند. VOC را می توان با ولت متری که مستقیماً به یک پایانه روشن ماژول وصل شده یا به کابل جدا (قطع شده) متصل شده، اندازه گیری کرد. درجه توان اوج، WP، خروجی ماکزیمم تحت شرایط تست استاندارد است. معمولاً ماژول هایی با اندازه تقریبی 1X2 متر یا 2X4 پا، هستند از میزان پایین 75watt تا 350watt، بسته به راندمانشان، دامنه دارند. در زمان تست، ماژول های تست براساس نتایج تستشان، می شوند. مثلاً یک سازنده می تواند ماژول هایش را در افزایش های ۵ وات، درجه بندی کند یا آن ها را به صورت ۳ - / + %، ۵ - / + %، ۰ - / ۳ + %، ۰ - / ۵ + % درجه بندی کرد. ماژول های خورشیدی باید در مقابل باران، تگرگ، برف سنگین و سیکل های گرما و سرما طی سال های بسیار، مقاوم باشند. بسیار از سازندگان ماژول سیلیکون کریستالی، ضمانتی / گارانتی را ارائه می دهند که تولید الکتریکی را به
مدت ۱۰ سال با خروجی درجه بندی شده توان – ۹۰٪ - و عمر ۲۵سال با خروجی ۸۰٪، گارانتی می کنند. بازیافت کردن. اکثر بخش های ماژول خورشیدی را می توان بازیافت کرد که یعنی ۹۷ درصد مواد نیمه رسانای ویژه یا شیشه و فلزات فروس و غیر فروس. برخی از کمپانی های خصوصی و سازمان های غیرانتفاعی در حال حاضر مشغول فعالیت های بازیافت ماژول های از رده خارج شده هستند. توانایی های بازیافت سازی به نوع تکنولوژی به کار رفته در ماژول ها بستگی دارند: ماژول های سیلیکون محور. فرم های آلومینیومی و جعبه های اتصال، به صورت دستی در شروع فرایند و پروسه، پیاده می شوند. سپس ماژول در یک آسیاب خرد شده و اجزاء متفاوت آن، مثل شیشه، پلاستیک و فلزات جدا می شوند. با این روش امکان بازیافت بیش از ۸۰ درصد از وزن تازه، وجود دارد این پروسه را می توان به وسیله بازیافت کننده های شیشه ای مسطح انجام داد چون مورفولوژی (ریخت شناسی) و شکل یک ماژول pv مشابه با شیشه های صاف ساختمان ها و صنایع اتومبیل سازی است. شیشهٔ بازیافت شده، سریعاً از سوی صنعتگران / کمپانی های عایق سازی و فوم شیشه ای خریداری می شود ماژول های غیر سیلیکونی. آن ها به تکنولوژی های بازیافت خاصی نیاز دارن
د مثلاً استفاده از وانهای شیمیایی برای جدا کردن مواد نیمه رسانای متفاوت. برای ماژول های کادمیوم فلورید، پروسه بازیافت با خرد کردن ماژول و جدا کردن اجزاء مختلف شروع می شود. این پروسه برای بازیافت ۹۰٪ شیشه و ۹۵ درصد مواد نیمه رسانا طراحی شده است در سال های اخیر، کمپانی های خصوصی تجهیزات بازیافت کننده را در مقیاسی بزرگ ساخته و راه اندازی کرده اند. از سال ۲۰۱۰، کنفرانس سالانه اروپایی، کلیه سازندگان، بازیافت کنندگان و محققان را گرد هم می آورد تا به آینده بازیافت ماژول pv رسیدگی کنند. تولید. در سال ۲۰۱۰ میلادی، 15/9GW از تأسیسات سامانه PV خورشیدی تکمیل شد و براساس آمار قیمت گذاری PV و گزارش کمپانی های تحقیق بازار، رقم ۸/۱۱۷ درصدی از رشد و پیشرفت این تأسیسات بر پایه سالیانه، محاسبه شد. سازندگان ماژول PV صادرات ماژول های خورشیدی را در سال ۲۰۱۰ میلادی افزایش دادند. آن ها فعالانه ظرفیت خود را توسعه دادند و به نقش آفرینان GW (گیگاوات) تبدیل شدند. براساس اطلاعات PV، پنج تا از ده کمپانی برتر در سال ۲۰۱۰ میلادی، در میان نقش آفرینان بودند. Suntech, Firt Solar, Sharp, Yingli و Trina Solar هم اکنون تولیدکنندگان GW هستند و صاد
رات خود را در سال ۲۰۱۰ دو برابر کرده اند. سه تولیدکننده برتر. سه تولید کننده برتر ماژول خورشیدی در سال ۲۰۱۰ عبارت بودند از: (این رقم هر ساله تغییر می کند) قیمت. اطلاعات متوسط قیمت به سه طبقه یا دسته تقسیم می شود: در کوتاه مدت، کاهش نظام مهندسی در قیمت سلول ها و ماژولها وجود خواهد داشت. مثلاً در سال ۲۰۱۲، برآورده شده که هزینه به ازای هر وات، حدود ۶۰٪ دلار آمریکاست یعنی ۲۵۰ برابر کمتر از هزینه آن در ۱۹۷۰ (۱۵۰ دلار آمریکا) قیمت های دنیای واقعی (مجازی) بستگی زیادی به شرایط آب و هوایی بومی دارد. در کشورهای آسمان ابری مثل بریتانیا، قیمت در هر kw بیش از کشورهای آفتابی تر مثل اسپانیا است. با پیروی از RMI، مؤلفه BOS، هزینه ماژول ها به حدود نیمی از هزینه های کل تأسیسات رسیده است. برای ایستگاه های تجارت توان خورشیدی که الکتریسیته برای ورود به شبکه انتقال فروخته می شود. هزینه انرژی خورشیدی باید با قیمت فروش الکتریسیته متناسب باشد. برخی از سامانه های فتوولتاییک مثل تجهیزات پشت بامی، می توانند توان را مستقیماً به یک کاربر الکتریسیته عرضه کنند. در این موارد، زمانی که هزینه خروجی با قیمتی که کاربر برای مصرفش می پردازد، جور ب
اشد، تجهیزات رقابتی می شوند. تحقیقات انجام شده از سوی ENengy – UN در سال ۲۰۱۲، نقاطی از کشورهای آفتابی را نشان می دهد که قیمت الکتریسیته بالایی دارند مثل ایتالیا، اسپانیا و استرالیا یا نواحی که از ژنراتورهای دیزلی استفاده می کنند. (آنها به قیاس یا تشابه گرید فروش رسیده اند). برافراشتن و نصب سامانه ها نصب بر روی زمین. سامانه های فتوولتاییکی که روی زمین نصب می شوند، معمولاً بزرگ و در سطح یا مقیاس تجهیزات بزرگ خدمات رفاهی هستند. ماژول های خورشیدی آن ها به وسیله فرام ها یا میله هایی که به تکیه گاه های زمینی (نصب شده روی زمین) وصل هستند، نگه داشته می شوند. تکیه گاه های نصب زمینی شامل موارد زیر است: تکیه گاه های یا سکوهای میله ای که مستقیماً به زمین وصلند یا در داخل سیمان و بتن جای می گیرند تکیه گاه های فندانسیونی مثل صفحات بتونی یا فوتینگ ها تکیه گاه هایی با فوتینگ شن ریزی شده، مثل پایه های بتونی و فولادی که برای ایمنی سامانه ماژول و حفظ آن در محل، از وزن خود استفاده می کنند و به نفوذ در زمین نیازی ندارند. این نوع نصب مناسب جاهایی است که حفاری ممکن نیست مثل گورستان های سر پوشیده. امکان تعویض مکانی این سامانه ها نی
ز وجود دارد. نصب بر روی پشت بام. سامانه های توان خورشیدی که روی پشت بام نصب می شوند، از ماژول هایی تشکیل شده اند که به وسیلهٔ میله ها یا فرام هایی که متصل با تکیه گاه های پشت بامی، نگه داشته می شوند. تکیه گاه های نصب پشت بامی، شامل موارد زیر است: سکوی نصب میله ای که مستقیماً به ساختار پشت بام وصل شده و می تواند برای اتصال ماژول به میله ها یا فراهم، از ریل های بیشتری استفاده کند. تکیه گاه هایی با فوتینگ شن ریزی شده، مثل پایه های بتونی یا فولادی که از وزن خود برای ایمنی سامانه پنل در مکان استفاده می کنند و به نفوذ در زمین احتیاجی ندارند. این متد نصب، امکان جابجایی سیتم پنل خورشیدی را بدون تأثیر مخرب بر ساختار پشت بام، فراهم می سازد. تمام سیم پیچی هایی که ماژول های خورشیدی را به تجهیزات برداشت انرژی وصل می کنند، باید براساس کدهای الکتریکی محلی نصب شوند و در کانال ها یا لوله های مناسب برای شرایط آب و هوایی راه اندازی شوند. ردگیر خورشیدی. ردگیرهای خورشیدی ، میزان انرژی تولید شده در هر ماژول را افزایش می دهند و هزینه پیچیدگی مکانیکی و نیاز به مرمت را کاهش می دهند. آن ها جهت خورشید را تشخیص داده و به سمت آن می چرخند
تا به حداکثر رویارویی خود با نور خورشید برسند. میله های ثابت. میله های ثابت، ماژول ها را ثابت نگه می دارند. میله های ثابت زاویه را در نقطه نصب ماژول، تنظیم می کنند. زاویه های کج / مایل متناظر با عرض تجهیزات، رواج زیادی دارند. اکثر این میله های ثابت روی تیرهایی بالای زمین قرار می گیرند. مرمت و نگهداری پنل خورشیدی. راندمان تبدیل پنل خورشیدی که نوعاً ۲۰ درصد است به وسیله گرد و غبار، دوده، گرده ها و ذرات دیگری که روی پنل جمع می شوند، کاهش می یابد. "پنل خورشیدی کثیف می تواند قابلیت توان خود را تا ۳۰ درصد در نواحی آلوده و پر گرد و غبارتر، پایین آورد". این نکته را سیموس کوران، پروفسور فیزیک دانشگاه هوستون و مدیر مؤسسهٔ نانو انرژی می گوید. او متخصص طراحی، مهندسی، مونتاژ نانو ساختارها است. برای آرایه های خورشیدی غیر "خود – پاک کننده"، پاکسازی معمولی و منظم از سوی کمپانی شیشه شوی حرفه ای یا افرادی که می توانند کار پاکسازی را به صورت برنامه ای منظم انجام دهند، صورت می گیرد. به گفته AI The Clear Chaice، که یک کمپانی کالیفرنیایی (در اصل) است و خدمات پاکسازی پنل خورشیدی انجام می دهد: "پنل های خورشیدی مثل پنجره ها یا شیشه
های ماشین خانه یا کمپانی هستند. آن ها با باران و گرد و غبار و دود و خاکسترهای دودکش و فضولات پرنده برگ ها و سایر زباله های زیست محیطی، کثیف می شوند. این کثیفی از جذب نور خورشید به درون پنل ها می کاهد و راندمان آن ها را پایین می آورد. در نتیجه، انرژی کمتری برای استفاده در ساختمان شما یا برای فروش به کمپانی خدماتی شماست. استانداردها. دستگاه هایی با ماژول های فتوولتاییک ایستگاه های فضایی و مصنوعات فضایی که از ماژول های فتوولتاییک برای تولید توان استفاده می کنند.
اوگتای اسدف (؛ زاده ۳ ژانویه ۱۹۵۵) سیاستمدار اهل جمهوری آذربایجان است که ریاست مجلس ملی جمهوری آذربایجان را بر عهده داشت. زندگی نامه. اوگتای اسدف در ۳ ژانویه ۱۹۵۵، در آرویس، استان سیونیک، ارمنستان شوروی زاده شد. او دانش آموخته فناوری تولید ماشین آلات از آکادمی دولتی نفت آذربایجان می باشد. اسدف فعالیت های شغلی خود را در سال ۱۹۷۶ به عنوان دستیار مدیر در کارخانه تولید کولر باکو آغاز نموده و به زودی به ریاست آن انتخاب شد. در سال ۱۹۷۹، به عنوان مهندس ارشد به اداره کل بازسازی و ساخت و ساز ویژه آذربایجان گماشته و بعدها تصدی مؤسسهٔ «Azərsantexquraşdırma»، از سازمان های تابعه آن اداره را عهده دار شد. او از ریاست شرکت مدیریت آب «آب شوران سو» بین سال های ۱۹۹۶ تا ۲۰۰۴ و نیز شرکت «آذرسو» از ۲۰۰۴ الی ۲۰۰۵ در کارنامه خود برخوردار است. اسدف عضو انجمن بین المللی آب است. کارنامه سیاسی. اوگتای اسدف در انتخابات پارلمانی سال ۲۰۰۰، به مجلس ملی جمهوری آذربایجان راه یافت. در سال ۲۰۰۵، مجدداً در سال های ۲۰۰۵ و ۲۰۱۰ به ترتیب به عنوان نماینده مردم شهرستان آب شوران و شهرستان بینه قدی باکو یک کرسی در مجلس را ازآن خود نمود. او اولین بار د
ر ۲ دسامبر ۲۰۰۵ و بعد در ۲۹ نوامبر ۲۰۱۰، با واسطه رأی گیری نمایندگان رئیس مجلس انتخاب شد. اوگتای اسدف ریاست هیئت های نمایندگی آذربایجان در کشورهای مستقل همسود و مجمع پارلمانی کشورهای ترک زبان را عهده دار است. او همچنین عضو شورای سیاسی حزب آذربایجان نوین است. نشان. در سال ۲۰۱۴، الهام علی اف، رئیس جمهوری آذربایجان از اوگتای اسدف با اعطاء «مدال افتخار» جمهوری آذربایجان تقدیر نمود.
کاترین گریس کولمن فضانورد اهل کشور ایالات متحده آمریکا است که در میلادی در چارلستون، کارولینای جنوبی زاده شد. وی در مأموریت اس تی اس-۷۳، اس تی اس-۹۳، سایوز تی ام ای-۲۰، اکسپدییشن ۲۶، ۲۷ حضور داشته است.
توکتار آوباکیروف فضانورد اهل کشور قزاقستان است که در در قراغندی زاده شد. وی در مأموریت سایوز تی ام-۱۳، سایوز تی ام-۱۲ حضور داشته است.
الیوت مک کی سی جونیور. فضانورد اهل ایالات متحده آمریکا است که در میلادی در دالاس زاده شد.
منلی لانیر "سونی" کارتر جونیور فضانورد اهل کشور ایالات متحده آمریکا است که در میلادی در ماکون، جورجیا زاده شد. وی در مأموریت اس تی اس-۳۳ حضور داشته است.
روبرتا بوندار فضانورد اهل کشور کانادا است که در میلادی در سو سینت ماری، انتاریو زاده شد. وی در مأموریت اس تی اس-۴۲ حضور داشته است.
کریس هدفیلد فضانورد بازنشسته، مهندس و خلبان جنگندهٔ نیروی هوایی کانادا و اولین کانادایی ای است که در فضا قدم زده است، او در دو مأموریت شاتل فضایی پرواز کرده و در ایستگاه فضایی بین المللی به عنوان فرمانده خدمت کرده است. او در مأموریت اس تی اس-۷۴، اس تی اس-۱۰۰، اکسپدییشن ۳۴، و اکسپدییشن ۳۵ حضور داشته است. هدفیلد، که در یک مزرعه در جنوب انتاریو بزرگ شده، در کودکی هنگام تماشای فرود آمدن آپولو ۱۱ روی ماه در تلویزیون، شوق پرواز به او الهام شد. او دورهٔ دبیرستان را با شرکت در اکویل و میلتون گذراند و سپس لیسانس خلبان گلایدر را به عنوان عضو دانشجوهای هوایی سلطنتی کانادایی کسب کرد.
لورن آکتون فضانورد اهل کشور ایالات متحده آمریکا است که در میلادی در لویستوون، مونتانا زاده شد. وی در مأموریت اس تی اس-۵۱-اف حضور داشته است.
فرهنگ آذری ها بر حسب مناطق جغرافیایی محل زندگی خود تحت نفوذ فرهنگ اسلامی-اروپایی با میراث تمدن اقوام ایرانی و مردمان ترک می باشد. با توجه به سلطه روسیه بر بخش هایی جنوبی قفقاز، آذربایجانی های آن خطه از "فرهنگ روسی" نیز بهره مند شده اند. قفقاز. آذربایجانی ها در قفقاز از لحاظ فرهنگی و نیز لهجه گفتاری ترکی آذربایجانی به هم وابستگی شدیدی دارند، و عموماً نیز در یک دیگر قرار می گیرند. پیشینه. سابقه حضور بشر در جمهوری آذربایجان به هزاران سال قبل باز می گردد. کاوش های غار آزیخ در بخش فضولی وجود آثاری از زندگی بشر به قدمت ۳۵۰ تا ۴۰۰ هزار سال را نشان می دهد. سنگ نگاره های قبوستان نیز تاریخی ۱۲ هزارساله دارند. در قرن نهم قبل از میلاد سکاها در این ناحیه ای که هم اکنون جمهوری آذربایجان نامیده می شود، سکنی گزیدند. به دنبال آنان مادها و سپس هخامنشیان به رهبری کوروش بر منطقه حاکم گشتند. با حمله اسکندر دوران حکمرانی حاکمان وابسته به او در منطقه آغاز شد اما در دوره هایی حاکمان محلی با دادن خراج حکومت های محلی خود را برپا می داشتند. آلبانیای قفقاز. در فاصله قرن اول تا سوم میلادی رومیان بر این منطقه مسلط شدند و نام آن را آلبانیا
نهادند در این دوران پادشاهی مسیحی آلبانیای قفقاز پدیدار شد اما در سال ۲۵۲-۲۵۳ پس از میلاد به دست شاپور اول ساسانی افتاد. کشمکش برای به دست گرفتن کنترل منطقه بین رومیها، پادشاهان ساسانی و حکام محلی ادامه داشت. و قدرت بین آن ها دست به دست می شد. دوره اسلامی. در زمان ظهور اسلام سلسله مسیحی مهرانی ها در آلبانیای قفقاز حاکم بودند. آنان همواره توسط ترکان خزر از شمال و اعراب از جنوب مورد تهدید واقع می شدند. اعراب مسلمان پس از شکست دادن رومیان و ساسانیان به سوی آذربایجان لشکرکشی کردند و پس از درهم شکستن مقاومت مسیحیان به رهبری جوانشیر در سال ۶۶۷ میلادی بر این ناحیه حاکم شدند. سلجوقیان و دولت های جانشین. در اوایل قرن پنجم شمسی حکومت ترک تبار غزنویان بر قسمتی از منطقه مسلط شد. بدنبال غزنویان سلجوقیان که نیز حکومتی ترک تبار بودند بر منطقه حاکم شدند شروانشاهان. از اواخر قرن دوم شمسی شروانشاهان حکومت منطقه آذربایجان را در دست گرفتند. آنان با آمدن سلجوقیان نیز بر مسند قدرت باقی ماندند. چرا که به آنان خراج می دادند. این سلسله تا زمان انقراضش در سال ۹۱۷ خورشیدی (۹۴۵ قمری) به دست شاه تهماسب یکم صفوی، در قسمت هایی از آذربایجا
ن به ویژه ناحیه شمال شرقی این جمهوری به صورت حاکمان محلی حکمرانی می کردند. صفویه و ظهور تشیع. در قرن پانزده میلادی خانات محلی تحت سلطه آق قویونلوها، تا به سلطنت رسیدن شاه اسماعیل صفوی به قسمت عمده اران، شروان و قره باغ تسلط داشتند. آران و شروان (جمهوری آذربایجان) جزو اولین مناطقی بود که شاه اسماعیل یکم صفوی تحت سلطه خود در آورد. بعد از جنگ تاریخی چالدران این منطقه به اشغال ترکان عثمانی درآمد تا دو باره هشتاد سال بعد ایرانیان(شاه عباس) موفق به بازپسگیری این منطقه شدند. روسیه تزار و شوروی. در قرون بعد تحت حکومت افشاریه و سپس این سرزمین در داخل حکومت قاجاریه قرار داشته که در نهایت در سال های ۱۱۹۳ و ۱۲۰۷ خورشیدی در پی پیمان گلستان و ترکمانچای میان ایران و روسیه از ایران جدا و به ضمیمهٔ روسیه تزاری شد. از سال ۱۹۲۰ با پیروزی بلشویک ها جمهوری آذربایجان یکی از جمهوری های تشکیل دهنده اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی بود. حکومت مستقل. در آغاز قرن بیستم با رشد صنایع، تفکرات اصلاح طلبانه در آذربایجان شکل گرفت. در سال ۱۹۰۳ میلادی حزب چپگرای همت با هدف دفاع از زبان و فرهنگ آذربایجانی تشکیل شد. حزب کوچک بلشویک نیز وجود داشت که
بیشتر تحت کنترل روس ها و ارامنه بود. در سال ۱۹۱۲ با انشعاب در حزب همت حزب مساوات شکل گرفت. به دنبال سقوط تزارها حزب بلشویک که متشکل از ارامنه و روس ها بود سعی در تشکیل دولتی کمونیستی داشتند که با مخالفت مردم مسلمان و تشکیل ارتش اسلام این حرکت ناکام ماند سرانجام در روز ۱۸ می سال ۱۹۱۸ جمهوری آذربایجان با عنوان جمهوری دمکراتیک آذربایجان توسط محمدامین رسولزاده رهبر حزب مساوات اعلام استقلال خود اعلام کرد. این حکومت اولین حکومت جمهوری در میان کشورهای مسلمان بود. تلاش جمهوری دمکراتیک آذربایجان برای آغاز گفتگوهای اتحاد با ایران باهجوم بلشویک ها ناکام ماند و این کشور نوبنیاد تنها دو سال پس از کسب استقلال تحت سلطه اتحاد جماهیر شوروی درآمد. جمهوری آذربایجان در روز ۳۰ اوت ۱۹۹۱ در خلال فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی اعلام استقلال نمود. فلات ایران و آناتولی. فرهنگ مردم آذری در فلات ایران که بیش از نیمی از کل جمعیت آذری ها را شامل می شود؛ جزء عناصر اصلی فرهنگ ایرانی که همانند فرهنگ سایر نقاط ایران و کشورهای همسایه دارای مراسمی مشترک نظیر نوروز، شب یلدا، چهارشنبه سوری، سیزده به در و... می باشد. در فرهنگ مردم آذری در ایران پایبن
دی به دین اسلام و مذهب تشیع جایگاه خاص خود را داراست. بومیان آذری اهل ترکیه در منطقه شرقی آناتولی زندگی می کنند که با ایرانیان آذری از لحاظ لهجه و زبان گفتاری ترکی آذربایجانی و سایر فرهنگ ها نظیر عید نوروز و گرامیداشت ائمه اطهار همسو شده اند. ادبیات. عصر کلاسیک. اولین شکل شناخته شده در ادبیات آذربایجانی مربوط به شیخ عزالدین پورحسن اسفراینی که یک دیوان شامل غزل فارسی و ترکی آذربایجانی سروده بود. غزل های ترکی آذربایجانی خود را تحت نام حسن قلی ثبت کرده است. در قرن چهاردهم میلادی آذربایجان، قفقاز و بخش های غربی ایران تحت سلطه حکومت های قره قویونلو و آق قویونلو بود. در دوران این حکومت ها شاعری چون جهانشاه قراقویونلو با تخلص "حقیقی" نخستین آثار ترکی آذربایجانی را در آن دوران از خود به جا گذاشته اند. پس از معرفی سبک دیوان ادبیات و غزل، عمادالدین نسیمی در قرن ۱۵اُم، شاعران مشهور آذربایجانی چون شاه اسماعیل خطایی ادبیات آذربایجانی را گسترش دادند. سبک شاعران آذربایجانی در ادامه قره ۱۶اُم به سمت عاشیق ها رفت و قرن شانزدهم پس از تثبیت سیطره سلسله صفوی بر ایران قویاً توسعه یافت. و شاه اسماعیل یکم با تخص خطایی و بعد با پیدا
یش "سبک گوشما" فرزند شاه اسماعیل، شاه تهماسب و بعدتر شاه عباس دوم نیز در گسترش ادبیات آذربایجانی کوشید.قوسی تبریزی از شاعران مشهور آذربایجانی زبان دو نسخه از دیوان ترکی آذربایجانی از وی به جا مانده است و صائب تبریزی شاعر تبریزی تبار اهل اصفهان نیز از معروف ترین شاعران عصر کلاسیک می باشند که هفده غزل به زبان ترکی آذربایجانی سروده است. عصر مدرن. دوران عصر مدرن ادبیات آذربایجانی مصادف بود با اواخر حکمرانی سلسله صفویه بر ایران که آن زمان موجب پیشرفت ادبیات در دوران کلاسیک شده بود. که پس از آن ملا پناه واقف و خسته قاسم از آخرین شاعران مشهور عهد صفویان به شمار می رفت. در دوران زندیه با حدود ۳۴ سال و افشاریان با بیش از ۶۰ سال حکمرانی، که حکومت هر دو دودمان به بیش از صد سال نینجامید، ادبیات آذربایجانی از رونق دوران صفویان برخوردار نبود و شاید بتوان از میان شاعران، نویسندگان، مترجمان، نمایش نامه نویسان تیلیم خان، حیران خانم، فاضل خان شیدا، عبدالرزاق دنبلی را از نامی ترین هنرمندان آن عصر آذربایجانی های ایران قلمداد کرد. با آغاز قدرت و حکمرانی قاجارها بر ایران ادبیات آذربایجانی رونق گرفت در آن دوران علاوه بر آذربایجان و
دیگر نفاط آذری نشین ایران که شاعران، هنرمندان، نویسندگان، نمایش نامه نویسان، طنزپردازان، مترجمان بسیاری از آن خظه بلند شدند که می توان به میرزا فتحعلی آخوندزاده، ثمین باغچه بان، جبار باغچه بان، سید محمدحسین شهریار، میرزا ابراهیموف، محمدباقر خلخالی، ابراهیم ذکری اردبیلی، امیرخسرو دارایی، بهار شروانی، بهشتی تبریزی، بیضای اردبیلی، حبیب ساهر، سید باقر حری، عباسقلی یحیوی، علی فطرت، علی اکبر پاکزاد، غازی بوزقورت، معجز شبستری، میرجلال پاشایف، یوسف کلانتری، رضا بهاری، میرزا احمد پرغم تبریزی و... را می توان اشاره کرد. عصر معاصر. ادبیات آذربایجانی در عصر معاصر که مصادف با انحلال دودمان قاجار و آغاز حکمرانی رضاخان بود، به سستی گرایید، که دلایل مهمی چون یکسان سازی فرهنگی در ایران معاصر و ممنوعیت استفاده و نشر زبان ترکی آذربایجانی می تواند مزید بر علت باشد. ولی پس از انقلاب ایران همچنان استفاده و آموزش زبان ترکی آذربایجانی ممنوع می باشد ولی مجوز چاپ و نشر به زبان ترکی آذربایجانی داده می شود. با این حال می توان به هنرمندانی در نیم قرن اخیر در زمینه شعر، نویسندگی، نمایش نامه نویسی و... نظیر صمد بهرنگی، دده کاتیب، دخیل مراغ
ه ای، رحیم منزوی اردبیلی، سعید سلماسی، عارف اردبیلی، علی تبریزلی، کریمی مراغه ای، یحیی شیدا، یدالله مفتون امینی، ناصر منظوری، علی ناظم، و... را می توان اشاره کرد. دده قورقود، کوراوغلو، اصلی و کرم، حیدربابایه سلام و... جزء ادبیات فاخر آذربایجانی به شمار می روند. ادبیات شفاهی. ادبیات شفاهی مردم آذربایجان به قسمتی از ادبیات مردم آذربایجانی، باورهای عامه، افسانه ها، داستان ها، موسیقی، ضرب المثل ها و رسوم های دهان به دهان یا سینه به سینه یا نسل به نسل از نسل های گذشته بجا مانده گفته می شود. بایاتی از رایج ترین فرم شعر فولکولوریک یا همان ادبیات شفاهی مردم آذری محسوب می شود. ادبیات شفاهی آذربایجانی را می توان به سه دسته تقسیم بندی کرد: معماری. شیوه معماری آذری، سبکی در معماری ایرانی پس از اسلام، منسوب به آذربایجان مقارن با دورهٔ حکومت ایلخانان بر ایران است. که آثاری فاخر از این شیوه معماری در ایران و کشورهای همسایه برجای مانده است، از مهم ترین شیوه های معماری آذری منسوب به شهرهای ایرانیان آذری می توان از گنبد سلطانیه و ارگ تبریز نام برد. گنبد سلطانیه. گنبد سلطانیه مقبرهٔ اُلجایتو است که در ۱۳۰۲ تا ۱۳۱۲ در شهر سلطانی
ه، پایتخت ایلخانیان ساخته شد و از آثار مهم معماری ایرانی و اسلامی از شیوه معماری آذری به شمار می رود. که جزء میراث جهانی یونسکو به ثبت رسیده است. این بنا مسجدی است بسیار زیبا از حیث معماری و تزیین و بزرگی در دنیا مشهور است. گنبد مزبور در پنج فرسخی سمت شرقی شهر زنجان در داخل باروی شهر قدیم سلطانیه قرار گرفته و بنایی است هشت ضلعی که طول هر ضلع آن ۸۰ گز است. هشت مناره نیز در اطراف گنبد دارد. و قدیمی ترین گنبد دوپوش موجود در ایران است. رنگ گنبد آبی است. بر روی این اضلاع گنبد بلندی قرار گرفته که ارتفاع آن را ۱۲۰ گز نوشته اند. در قسمت بالایی آن ساختمان دور تا دور اتاق ها و غرفه ها ساخته اند. خود گنبد از کاشی های فیروزه ای رنگ پوشیده و سقف داخل اتاق های بالا با گچ بری ها و آجرهای رنگارنگ تزیین یافته است. در حاشیه طاق ها آیات قرآنی واسماالله با خط جلی نوشته شده است. حکاکی هایی در آجرهای دیوارها و سقف های رنگین بنا نیز دیده می شود. ارگ تبریز. ارگ تبریز نام یک بنای تاریخی در تبریز که در عصر ایلخانی ساخته شده است. سبک معماری این بنا به شیوه آذری و معمار آن "استاد فلکی تبریزی" ذکر شده است. این ارگ یکی از بلندترین دیوارها
ی تاریخی کشور و نماد شهر تبریز است. این ارگ در مرکز شهر تبریز، در ضلع جنوبی تقاطع خیابان امام خمینی و فردوسی قرار دارد و امروزه فضای پیرامون آن برای برگزاری نماز جمعه مورد استفاده قرار می گیرد و مصلای بزرگ تبریز در این مکان احداث شده است. ارگ تبریز توسط خواجه تاج الدین علی شاه بنا شده است. این بنا بر اثر زمین لرزه و گذر زمان تا حدودی تخریب شده است. در محوطهٔ ارگ، آثار تاریخی ارزشمندی همچون «مدرسهٔ نجات» که به عنوان یکی از نخستین مدارس ایران به شمار می رفت و نیز «سالن تئاتر شیر و خورشید» قرار داشت که پس از شروع برنامهٔ تخریب و تبدیل ارگ تبریز به مصلای بزرگ تبریز از سال ۱۳۶۰ و در زمان امامت جمعهٔ آیت الله ملکوتی، بخش اعظمی از ارگ توسط جهاد سازندگی با بولدوزر و مواد منفجره ویران شده است. ارگ تبریز و محوطهٔ باستانی آن در ۱۵ دی ۱۳۱۰ خورشیدی به شمارهٔ ۱۷۰ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است و نقشهٔ حریم استحفاظی قانونی و ظوابط حفاظتی آن در نشست ۲۹ خرداد ۱۳۵۷ شورای حفاظت آثار تاریخی ادارهٔ کل حفاظت آثار تاریخی مشخص و مورد تأیید اعضا قرار گرفته است. امروزه تنها بخشی از دیوارهای عظیم و محراب بسیار بلند شبستان جنو
بی این مسجد برجای مانده است که خود موید شکوه و آبادانی آن در گذشته است. دیوارهای موجود در حقیقت تشکیل دهندهٔ ایوان تاق پوش و حمال تاقی استوانه ای عظیمی بوده است که فضای به وجودآمده به عنوان شبستان و عنصبر اصلی مسجد علی شاه به شمار می رفته است. بقایای موجود بنا، حکایت از یک ایوان به عرض ۳۰٬۱۵ متر و جرز و دیواهای کناری به ضخامت ۱۰٬۴۰ متر و پی ها و فونداسیونی ژرف و حجیم متناسب سازه های فوقانی و ارتفاع احتمالی بنا تا خط آغاز طاق استوانه ای ۲۵ متر (البته دقت رد تناسب سازه های اثر ۳۶ متر صحیح به نظر می رسد) بوده است. هنر. هنر آذربایجانی جزء غنی ترین هنرهای ایرانی که در میان مردم آذری رایج می باشد، گفته می شود. هنر آذربایجانی در طول تاریخ ایران توسعه یافته است. آذربایجانی ها، دارای فرهنگ غنی و متمایز، که یک بخش عمده ای از هنر تزئینی و کاربردی را ایجاد کرده است. این شکل از هنر ریشه در دوران باستان دارد که طیف گسترده ای از صنایع دستی، مانند طلا و جواهر، حکاکی فلز، قالی بافی، قلاب دوزی، خوشنویسی و نگارگری نشان داده شده است. قالی تبریز. قالی تبریز یکی از انواع قالی های ایرانی است. این قالی در شهر تبریز بافته می شود. این