Payamvdn/NorthPersian_fa_wiki huggingface dataset:
گویش یا لهجه آشتیانی یکی از گویش(یا لهجه)های بزرگ زبان تاتی است که در شاخهٔ زبان های ایرانی شمال غربی قرار میمی گیرد. زبان آشتیانی در بیشتر مناطق شهرستان آشتیان و همچنین روستای کهک تفرش استان مرکزی گویشور دارد. زبان شناسان گویش آشتیانی را به عنوان گویش انتقالی زبان تالشی در نظر می گیرند. این گویش به گویش وفسی نیز بسیار نزدیک است. گویشوران زبان آشتیانی به زبان فارسی نیز مسلط هستند. ادبیات مکتوب. از زبان آشتیانی آثار چندانی به جا نمانده است. با این وجود به جای ماندن چند نمونهٔ مکتوب این احتمال را تأیید می کند که در گذشته این زبان صورتی مکتوب نیز داشته است. مهم ترین اثر به جای مانده به زبان آشتیانی دیوان اشعار میرزا محمد علی بلبل آشتیانی شاعر دوران صفویان است. بلبل که در سدهٔ ۱۷ میلادی زندگی می کرده، در اصفهان ساکن بوده و در آنجا منصب مستوفی گری را بر عهده داشته است. از وی بیاضی به جای مانده که نگارش آن مربوط به اواخر سدهٔ ۱۹ یا اوایل سدهٔ ۲۰ است. علاوه بر اشعار بلبل آشتیانی، یک شعر نیز از محمدحسین کفش دوز آشتیانی به جای مانده که از نزدیکان بلبل بوده است. به جز این دو اثر، چند نامه نیز به زبان آشتیانی از سدهٔ نو
زدهم میلادی به جای مانده است. ویژگی های آوایی. ابدال ج به ژ. یکی از ویژگی های آواشناسی زبان آشتیانی ابدال /ج/ به /ژ/ در وسط و آخر کلمات دخیل یا مشترک با فارسی است. چند نمونهٔ آن در جدول زیر مشاهده می شود. حروف حلقی. در زبان آشتیانی برخلاف فارسی حروف حلقی /ح/ و /ع/ تلفظ می شوند. این حروف مختص به واژگان دخیل عربی نیستند و در کلمات آشتیانی و وام واژه های فارسی هم به همان صورت حلقی تلفظ می شوند. چند نمونه از کلمات دارای حروف حلقی در جدول زیر مشاهده می شود. جنسیت در زبان آشتیانی. زبان آشتیانی برخلاف فارسی دارای صرف جنسیتی به صورت مذکر و مؤنث است. این صرف مبتنی بر جنسیت تنها مربوط به صرف اسم ها است و در صرف افعال و نیز ضمایر تفاوتی میان مذکر و مؤنث وجود ندارد. صرف جنسیتی اسم. در زبان آشتیانی اسم های مفرد مؤنث به مصوت a (فتحه) ختم می شوند. در این دسته از واژگان در هنگام تلفظ تکیه بر روی هجای ماقبل آخر قرار دارد و هجای آخر تکیه نمی گیرد. این در حالی است که در کلمات مذکر مختوم به مصوت a (فتحه) تکیه بر روی هجای آخر قرار می گیرد. نمونه هایی از این واژگان را در جدول زیر مشاهده می شود. علامت جمع. علامت جمع اسم در زبان آشت
یانی گَل (Gal) و گَلان (Galān) است. مثال هایی از جمع بستن اسم در جدول زیر مشاهده می شود. با افزودن علامت جمع، علامت مؤنث (-a) حذف می شود. در جدول بالا دِتگَلان (Detgalān) جمع کلمهٔ آشتیانی دِتَ (Deta) به معنای دختر است که با افزودن علامت جمع، علامت مؤنث خود (فتحهٔ آخر) را از دست داده است. ضمایر. ضمایر منفصل در زبان آشتیانی در جدول زیر نشان داده شده اند. ضمایر متصل در زبان آشتیانی به صورت زیر هستند. ضمایر فاعلی و مفعولی. در زبان آشتیانی برای دو صیغهٔ اول شخص و دوم شخص مفرد، دو ضمیر شخصی منفصل وجود دارد. در اول شخص مفرد ضمیر اَزْ (az) ضمیر فاعلی است و مُن (Mon) برای حالت های دیگر به کار می رود. همچنین در دوم شخص مفرد نیز ضمیر تو (to) در حالت فاعلی و تَ (ta) برای حالت های دیگر استفاده می شود. دو مثال دربارهٔ کاربرد این ضمایر در جدول زیر مشاهده می شود. صرف فعل. صرف فعل در دو زمان ماضی و مضارع صورت می گیرد. زمان ماضی دارای حالت های ماضی ساده، استمراری و مطلق است و زمان مضارع نیز به صورت مضارع ساده، استمراری و التزامی صرف می شود. فعل ماضی. بسته به لازم یا متعدی بودن فعل، دو گونه صرف برای فعل ماضی وجود دارد. در مورد
افعال لازم صرف فعل به صورت (بن ماضی+شناسنامه های فعلی ماضی) است. دو مثال در جدول زیر مشاهده می شود. در مورد افعال متعدی ماضی نیز اگرچه همانند مورد قبل از بن ماضی ساخته می شوند، اما شناسه به آخر آن ها اضافه نمی شود؛ بلکه صرف آن ها با استفاده از ضمایر شخصی متصل قبل از بن ماضی صورت می گیرد که شخص و عدد را نشان می دهد. ویژگی ارگاتیو در ناقص در صرف افعال ماضی متعدی زبان آتیانی مشاهده می شود. نمونه هایی از این شیوهٔ صرف فعل در جدول زیر مشاهده می شود. فعل مضارع. فعل مضارع در زبان آشتیانی در هر دو حالت لازم و متعدی به صورت (بن مضارع+شناسه های فعلی مضارع) صرف می شود. نمونه هایی از انواع فعل مضارع در جدول زیر مشاهده می شود. پیشوندهای فعلی. برای ساختن افعال ماضی و مضارع استمراری از پیشوند فعلی نقش دار اِد ـ (ed-، یا پیش از بعضی صداها et- یا e-)، و برای ساختن افعال امر، مضارع التزامی و ماضی مطلق از پیشوند فعلی بَ ـ/بِ ـ (be, ba-) استفاده می شود. پیشوندهای فعلی دیگر عبارتند از: دَرـ (dar-)، هاـ (hā-)، واـ (vā-)، و وَرـ (var-). شناسه های فعلی. شناسه های افعال در جدول زیر مشاهده می شوند. بعضی از واژگان آشتیانی. در جدول زیر
تعدادی از واژگان خاص زبان آشتیانی مشاهده می شود.
زبان سوی یکی از زبان های ایران مرکزی که در شاخه زبان های ایرانی غربی قرار می گیرد. گویشوران این زبان در ۷،۰۳۰ نفر و به طور تقریبی هزارنفر تخمین زده شده است.
سیشلی ها (مردم اهل کشور سیشل) به هم بپیوندید (Koste Seselwa) نام سرود ملی کشور سیشل است. سیشل کشوری است که در غرب آفریقا قرار دارد.
تئودوتوس (درگذشتهٔ ۴۳ یا ۴۲ پیش از میلاد) معلم خصوصی بطلمیوس سیزدهم، پادشاه مصر، بود. او به پادشاه جوان علوم و فنون بلاغت را آموزش می داد. او یکی از سه عضو شورای سلطنتی بود که پس از مرگ بطلمیوس دوازدهم، ادارهٔ امور کشور را به نیابت از بطلمیوس سیزدهم بر عهده گرفتند. بطلمیوس سیزدهم که به طور مشترک با خواهرش، کلئوپاترا، فرمانروایان مصر محسوب می شدند هنوز به سن قانونی نرسیده بود و برای ادارهٔ امور نیاز به شورای سلطنت داشت. قدرتمندترن عضو شورای سلطنت خواجه ای بود به نام پوتینوس که مقام وزارت را بر عهده داشت؛ بعد از او آچیلاس بود که فرماندهی کل قوا را در دست داشت و در نهایت تئودوتوس بود که از نظر قدرت در مرتبهٔ سوم قرار می گرفت.
زبان نائینی یکی از زبان های ایران مرکزی که در شاخهٔ زبان های ایرانی غربی قرار می گیرد. گویشوران این زبان ۷٬۰۳۰ نفر و تخمین زده شده است که عمدتاً در نائین در استان اصفهان زندگی می کنند. این زبان یکی از زبان های در حال انقراض ایران محسوب می شود. ادبیات. ادبیات زبان نایینی، اشعار فولکلور، ضرب المثل ها و متل های عامیانه را شامل می شود و در مجموع در طول تاریخ از سطح ادبیات شفاهی فراتر نرفته و مکتوب نشده است. اما در سال ۱۳۹۷ محمدعلی عسگری اقدام به چاپ مجموعه داستانی به نام «هشوا» به زبان نایینی کرد. او هدف خود از این کار را ثبت زبان نایینی در تاریخ و شناساندن آن به نسل های بعدی عنوان کرده است. این کتاب با مشخصات زیر به چاپ رسیده است: نمونه متن. سِری کیچه حاج مورادُش ایدی. مِری سادَه و بی سِر و صودایی بُوی. تویی یَه کوتاب فروشی کارُشیکه. یَه کولایی کامواییش وِ سرونا و خُی یَه عینک پیاله یی و یَه کُت و شلوار یَشمی گو سِری زانوهاش بِریومیه بُوی.هیمّیشه انگاری دارتُ خوی یکی اِختولاتو شیکَه. نیازعلی سیگه گو وِش رَسا یَه سَلامی بیلِندُ شیکَه. حاج موراد جی گو یَه خوردَه چورتُ پورتُش پارَه گِرتایه بُی جوووش وَدا: «عَیلکم ا
لسلام مَش نیاز». بعد ازُش وَرَسا: «چوطوری عامو؟» نیازعلی جی دِر جوووش شوات: «الحمدلله. خودا رو شکر. هونُم گو زندَه هِم». حاج موراد خُوی صودایی بیلِندتر شوات: «هوزارسالَه بی عامو!» نیازعلی جوووش وَدا: «عامو هوزارسال ومووا چوکارکیری. صَی سال وِسُمُ.» و بعد شیوی لِو ایخندا. حاج موراد جی ایخِندا. نیازعلی یَه پاشوش لاریکیشا و اوشوی تا وِ کیَه رَسا.
زبان نطنزی یکی از زبان های ایران مرکزی که در شاخه زبان های ایرانی غربی قرار می گیرد. گویشوران این زبان در ۷٬۰۳۰ نفر و تقریباً هزارنفر تخمین زده شده است. و منطقه پرتکلم آن شهرستان نطنز در استان اصفهان گفته می شود. و طبق اصلس زبان های یونسکو این زبان به شدت در خطر است. منابع. و کتاب قهرود نگینی در میان کوه و رود رضا نویدی کاشانی
زبان خوانساری یکی از زبان های ایران مرکزی که در شاخهٔ زبان های ایرانی غربی قرار می گیرد. گویشوران این زبان اصیل در حدود ۲۱٬۱۰۰ نفر تخمین زده شده است و منطقهٔ پرتکلم آن خوانسار در استان اصفهان گفته می شود. گویش یا زبان خوانساری از زبان های ایرانی مرکزی و شاخه ای از زبان های ایرانی غربی شمالی و بالاخره شاخه ای از زبان های هند و اروپایی است. سازمان یونسکو به دلیل کاهش شدید گویش وران این زبان به دلیل مهاجرت از خوانسار یا نفوذ رسانه ها، آن را ازجمله زبان های درحال خطر اعلام کرده است. مردم خوانسار لهجه خاصی ندارند، ولی دارای گویش مستقل خوانساری هستند که این گویش ریشه در زبان فارسی باستان و عبری داشته و از قبل از اسلام در این شهرستان رایج بوده است. زبان خوانساری بسیار تحت تاثیر حضور یهودیان خوانسار از زمان هخامنشیان تا امروز بوده و دارای وجوه و اشتراکات بسیاری با این زبان است.
سنتز آلی گونه ای از سنتز شیمیایی است که طی واکنش های آلی منجر به تولید ترکیبات آلی می شود. به دلیل پیچیدگی بالاتر ترکیبات آلی نسبت به ترکیبات معدنی، سنتز این مواد نیز از پیچیدگی بالاتری برخوردار است و در نتیجه خود به یک یا چند شاخه جداگانه در علم شیمی تبدیل شده است.
جیمز هربرت (OBE) (زاده ۸ آوریل ۱۹۴۳ - درگذشه ۲۰ مارس ۲۰۱۳) نویسنده پرفروش که به خاطر نوشته های تخیلی اش مشهور بود . هربرت که کلاسیک «موش ها» را در ژانر وحشت نوشته جرمی ترواتان ویراستار این نویسنده گفت: «جیمز هربرت یکی از نویسندگانی بود که در دهه های هفتاد و هشتاد ژانر شگفت انگیز مخصوص به خود را داشت. فروش بسیار زیاد کتاب های او شاهد واقعی بر خلاقیت اوست.» داستان های او که جزو ژانر کلاسیک محسوب می شد، در طول زندگی و تا زمان مرگ وی جزو محبوب ترین افسانه های قرن بیستم بودند که همین موضوع او را از سایر نویسندگان زمان خود کاملاً مجزا می کرد. رمان های هربرت طی دهه های اخیر میلیون ها خواننده را در فضاهایی آکنده از موجودات فراطبیعی یا دنیایی مورد تهدید از سوی سلاح های اتمی مرگبار دچار ترس و وحشت ساخته اند. طی سال های دهه هفتاد موفقیت رمان هایی نظیر «مه و کنام» در بازار کتاب و انتشار صدها هزار جلد در کشورهای انگلیسی زبان شهرتی فراوان برای هربرت رقم زدند. رمان «اش» آخرین اثر جیمز هربرت است. نام رمان از کاراکتری از رمان های دیگر نویسنده گرفته شده است. به گفته ناشرش پن مک میلان، وی در ۲۰ مارس ۲۰۱۳ در ساسکس در سن ۶۹ سالگی
کلوین کلاین که بنام سی کی (CK) نیز شناخته می شود، خانه مد آمریکایی می باشد، که توسط طراح مد، کلوین کلاین، تأسیس شده است. شعبه مرکزی این شرکت در میدتاون منهتن شهر نیویورک قرار دارد. در حال حاضر برند کلوین کلاین، متعلق به شرکت پی وی اچ می باشد.
ساموئل گارمان () – جانورشناس آمریکایی. زندگی نامه. گارمان در ۵ ژوئن سال ۱۸۴۳ در پنسیلوانیا به دنیا آمد. گارمان در سال ۱۸۶۸ با جان وسلی پاول به غرب آمریکا سفر کرد. او از دانشگاه ایالتی ایلینوی در سال ۱۸۷۰ فارغ التحصیل شد، و سال بعد را در دانشگاه آلابامای شمالی گذراند. گارمان در سال ۱۸۷۱ استاد علوم طبیعی گردید، وی یک سال بعد شاگرد ویژهٔ لویی آگاسیز شد. ساموئل در سال ۱۸۷۳، دستیار کارگردان خزنده شناس و ماهی شناس در موزه جانورشناسی دانشگاه هاروارد شد. آثار او اغلب در طبقه بندی ماهی ها، به خصوص کوسه، ولی شامل خزندگان و دوزیستان نیز می شود. دانشگاه هاروارد به ساموئل گارمان در سال ۱۸۹۹ مدرک افتخاری اعطا کرد.
شک گرایی فلسفی یک مکتب فکری فلسفی و همچنین یک روش است که فرهنگ ها و روش های مختلف را دربرمی گیرد. بسیاری شک گرایان سیستم های معنایی زمان خود را به پرسش می گیرند، که غالباً موجب ابهام و شک می شود. این شک گرایی می تواند از ناباوری به راه حل های معاصر فلسفی باشد تا ندانم گرایی یا حتی رد واقعیت جهان خارج. یک نوع آن، شک گرایی علمی، به تحلیل انتقادی ادعاهای فاقد شواهد تجربی اختصاص دارد. ما همگی نسبت به برخی مسائل شکاک هستیم، به ویژه چون همیشه مخالفت و شک از هم قابل تمایز نیستند. با این حال شک گرایی فلسفی، جنبشی قدیمی با انواع مختلف و متضاد است که بر این است که حداقل به یک چیز می توان یقین داشت، اما اگر یقین داشتن به معنی قطعی بودن یا بی قید و شرط بودن باشد، در این صورت این ادعا که نسبت به چیزی می تواند واقعاً یقین داشت مورد شک است. در حقیقت، بسیاری فیلسوفان هلنی ادعا می کنند که این ادعا که حداقل یک چیز مسلم است به دگماتیسم می انجامد. شک گرایی فلسفی با شک گرایی متدولوژیکی تفاوت دارد. به این شکل که شک گرایی فلسفی روشی است که در آن امکان قطعیت دانستن انکار می شود؛ ولی در شک گرایی متدولوژیک روشی است که در آن تمام ادعاه
ای دانستن با هدف جدا کردن ادعاهای درست از نادرست موشکافی دقیق می شوند.
شک گرایی علمی استفاده از روش تحقیق و پرسش است، دربارهٔ اینکه آیا ادعاها توسط تحقیقات تجربی و تکرارپذیر مورد قبول واقع می شوند. این دیدگاه بخشی از هنجار روش شناسانه «گسترش دانش تصدیق شده» است. شک گرایی علمی، گاهی شک گرایی خردگرایانه یا تحقیق شک گرا خوانده می شود. اصطلاح شک گرایی علمی نخستین بار در کتاب تماس و سپس در کتاب میلیاردها و میلیاردها نوشتهٔ کارل سیگن آورده شد. شک گرایی علمی با شک گرایی فلسفی تفاوت دارد، که در آن قابلیت ما در ادعای دانستن هر چیز در مورد طبیعت جهان و نحوهٔ دریافت ما از آن را به پرسش می گیرد. شک گرایی جدید توسط پاول کورتز شک گرایی علمی تفسیر می شود. به نظر شعبده باز شک گرا جیمی آیان سوئیس شک گرایی علمی به معنی «چگونه فکر کنیم است، نه به چه فکر کنیم».
سپاه یگانی راه کنشی که دارای تجهیزات و تسلیحات لازم برای اجرای عملیات رزمی است و از دو یا سه لشکر تشکیل می شود. در تقسیمات نظامی، سپاه نام یگانی است که از ارتش میدانی کوچک تر و از لشکر بزرگ تر باشد. این یگان یک آرایش نظامی بزرگ یا گروه مدیریتیِ نظامی است که غالباً وظایف معمول نظیر توپخانه را بر عهده دارد. ممکن است سپاه برای نامیدن یگان های خاص یا یک رستهٔ خاص استفاده شود که برای نمونه می توان به سپاه تفنگداران دریایی ایالات متحده و سپاه تفنگداران دریایی پادشاهی بریتانیا اشاره کرد. از این واژه بعدها برای نامیدن سازمان های ارائه دهندهٔ خدمات عمومی نیز استفاده شد که دارای ساختارهای شبه نظامی بودند. برای نمونه: سپاه صلح و انواع سپاه های آمبولانس در ایالات متحدهٔ آمریکا و برخی از سازمان های مردم نهاد. در ایران نیز از این نام برای نام بردن از نهادهایی نظیر سپاه دانش، سپاه ترویج و آبادانی و سپاه بهداشت استفاده شده است. امروزه در ایران از واژهٔ "سپاه" به طور اختصاری و اصطلاحی برای اشاره به سپاه پاسداران انقلاب اسلامی استفاده می شود. واژه شناسی. «سپاه» یکی دیگر از کهن ترین اصطلاحات نظامی در زبان های ایرانی است، که در
زبان ایرانی باستان «-spāda*»، پارسی باستان و اوستایی پیشین «-spāda»، اوستایی پسین «-spāδa»؛ پهلوی «spāδ»، «ispāδ»؛ سغدی «ǝspāδ»؛ بلخی «σπαλο»، «ασπαλο» و پارسی میانه «spāh» گفته می شده و در فارسی دری «سپاه» گشته است. از این واژه در پارسی باستان «-spāda-pati*» ساخته شده، که در پهلویی «spāδpat", "spāδbad»، در پارسی میانه «spāhpat" ,"spāhbed»، در سغدی «spāδpaδ»، در بلخی «σπαλοβιδο»، «ασπαλοβιδο» و در فارسی دری «سپهبد» گشته است. همچنین از «سپاه» در فارسی دری اصطلاح «سپه سالار» ساخته شده، که با سپهبد مترادف بوده است. پیشینه. ارتش هخامنشیان (۵۵۰–۳۳۰ تا میلاد) در آغاز «-kāra*» نامیده می شده، ولی بعدها که بر پایهٔ رده بندی ده دهی سازمان داده شد، «-spāda*» [سپاه] نام گرفته است. در سپاه هخامنشیان از ده سرباز یک گروه تشکیل می شده، که «-daθa*» [دَهَ] نامیده و سردار آن «-daθapati*» (دَهَپاتی) [دهبد] خوانده می شده است. از ده گروه یک گروهان تشکیل می شده، که «-θata*» [صَتَ] (صد) خوانده و فرمانده آن «-θatapati*» (صَتَپاتی) [صده بد] نامیده می شده است. ده گروهان یک هنگ را تشکیل می داده اند، که «-hazāra*» [هزارا] نامیده و فرماند
ه آن «-hazārapati*» (هزاراپاتی) [هزاربد] خوانده می شده است. از ده هنگ یک لشکر تشکیل می شده، که «-baivara*» [بیوره] خوانده و فرمانده آن «-baivarapati*» (بایَوَرَپاتی) [بیوربد] نامیده می شده است. فرمانده کل ارتش هخامنشیان «-spādapati*» (سپاداپاتی) [سپهبد] یا «-kārana*» [کارن] خوانده می شده، که از همان «-kāra*» روییده است. در زمان اشکانیان نیز نیروهای مسلح سپاذ () و فرمانده کل نیروهای مسلح سپاذبد () خوانده می شدند. اما در سپاه اشکانیان صده ها «وَست» ()، هزاره ها «درفش» () و بَیوَره ها «گُند» () نامیده می شدند. فرماندهان این یگان ها «وست سالار» ()، «درفش سالار» () و «گندسالار» () نامیده می شدند. در زمان ساسانیان نیز سپاه () بر پایه سیستم شمارش دهدهی گروهبندی می شد، فرمانده آن سپاهبد () خوانده می شد. دهه ها «رده» () و صده ها «تَهم» () نامیده و فرمانده آن تهم دار () خوانده می شدند. یگان های ۵۰۰ نفره «وَشت» () و فرمانده آن «وشت سالار» () نام داشته اند. یک یگان ۱۰۰۰ نفره درفش () نام داشت که فرمانده آن درفش سالار () خوامده می شد و یک یگان ۵٬۰۰۰ نفری گند () نامیده می شد که فرمانده آن یک گندسالار () بود.
حکومت محوری ستیزی لفظی برای توصیف مخالفت با دخالت حکومت در امور فردی، اجتماعی و اقتصادی است. دیدگاه های حکومت محوری ستیز ممکن است حکومت را به طور کلی نفی کنند (مانند آنارشیسم)، خواهان کاهش اندازه و حوزهٔ حکومت به حداقل باشند (مینارشیسم)، یا ممکن است مدافع جامعه ای بی حکومت به عنوان هدفی غایی باشند.
دیادوخوی (؛ جمع لاتین دیادوخوس، از ، "جانشینان" "دیادوخوی") ژنرال ها، خانواده و دوستان اسکندر مقدونی بودند که پس از مرگ اسکندر در سال ۳۲۳ پ. م برای کنترل امپراتوری او جنگیدند. جنگ های دیادوخوی آغاز دوران هلنی از دریای مدیترانه تا دره رود سند است. برجسته ترین دیادوخوی ها شامل بطلمیوس، آنتیگون، کاساندر و سلوکوس به عنوان آخرین بازمانده های دیادوخوی ها در پایان جنگ های جانشینان هستند که به ترتیب در مصر، آسیای صغیر، مقدونیه و ایران حکومت می کردند و دوام این دودمان ها چندین قرن به طول انجامید. پیش زمینه. نقش باستانی. در یونان باستان، "diadochos" اسمی است (عنوان یا صفت) که از فعل، "diadechesthai"، «به معنای موفق به»، ترکیبی از "dia-" و "dechesthai"، «به معنای دریافت کردن» تشکیل شده است. مجموعه کلمه آن مستقیماً از زبان هندواروپایی و کلمه *dek-، «به معنای دریافت» می آید، که اشکال ماهوی آن از درجه o، *dok- است. برخی از معانی مهم انگلیسی آن عبارتند از: تلاش، «آموزش دریافت شده»، شایسته، «مناسب برای دریافت»، یا معانی متناقض مانند «ضد آنچه دریافت می شود.» پیشوند "dia-" معنی را کمی تغییر می دهد تا یک انتظار اجتماعی به دریاف
ت شده اضافه کند. "دیادوخوس" نیز به معنای کسی است که انتظار دارد چیزی را دریافت کند. باسیلیوس. دقیقاً همین عنوان بود که به نزاع در دوران هلنی کمک کرد و از اسکندر شروع شد. فیلیپ با زنی ازدواج کرده بود که نام خود را به المپیاس تغییر داد تا به افتخار هم زمانی پیروزی فیلیپ در بازی های المپیک و تولد اسکندر، به او ابراز علاقه نشان دهد. مقر اصلی مقدونیه "Basileia" یا حکومت نامیده می شد، عنوان حاکم "باسیلیوس" بود و عنوان مُهر فیلیپ به آن عنوان بود. پسر و وارث آنها، اسکندر، با مراقبت بزرگ شد و توسط فلاسفه برجسته منتخب آموزش دید. گفته می شود که فیلیپ از خوشحالی گریه کرد وقتی اسکندر شاهکاری را انجام داد که هیچ کس دیگری قادر به انجام آن نبود و اسب وحشی بوکفالوس را در اولین تلاش خود در برابر تماشاگران بدبین از جمله پادشاه رام کرد. فیلیپ در میان تماشاگران تشویق کننده سوگند یاد کرد که مقدونیه برای اسکندر به اندازه کافی بزرگ نیست. هنگامی که فیلیپ در مبارزات انتخاباتی بود، اسکندر از گزارش هر پیروزی می نالید که پدرش هیچ چیز قابل توجهی برای او باقی نمی گذاشت. فیلیپ عاشق زن جوانی به نام کلئوپاترا شد. او ظاهراً برای عشق با او ازدو
اج کرد، در حالی که برای ازدواج خیلی پیر بود، با طلاق از المپیاس. در آن زمان فیلیپ مقدونیه را به کشور نظامی پیشرو در بالکان تبدیل کرده بود. او مهارتش را در طی جنگ هایش برای تبای و آزادسازی متحد یونانی اش اپامینونداس به دست آورده بود. هنگامی که اسکندر نوجوان بود، فیلیپ در حال برنامه ریزی یک راه حل نظامی برای منازعه با شاهنشاهی هخامنشی بود. در لشکرکشی آغازین علیه بیزانتیوم، او اسکندر را در غیاب خود «نایب السلطنه» ("kurios") کرد. اسکندر از هر فرصتی برای پیشبرد پیروزی های پدرش استفاده کرد و انتظار داشت که او نیز بخشی از آن ها باشد. با این حال، عاملی برای نارضایتی او از پدرش وجود داشت. پلوتارک گزارش می دهد که اسکندر و مادرش به شدت او را به خاطر روابط متعددش با زنان دربار سرزنش می کردند. اسکندر در ضیافت عروسی بود که آتالوس، عموی کلئوپاترا، سخنی گفت که به نظر او نامناسب به نظر می رسید. او از مقدونی ها خواست که برای "وارث پادشاهی" ("diadochon tes basileias") دعا کنند. اسکندر نیز فریاد زد: "آیا ما به نظر شما حرامزاده ("nothoi") هستیم ای مرد بداندیش؟" و فنجانی را به سوی او پرتاب کرد. فیلیپ مست، که از جای خود بلند شد و ش
مشیر خود را بیرون کشید، احتمالاً برای دفاع از عموی همسرش، بی درنگ به زمین افتاد. اسکندر با اظهار نظری مبنی بر این که مردی که آماده عبور از اروپا به آسیا بود نمی تواند از یک میز به میز دیگر برود، رفت تا مادرش را تا زادگاهش اپیروس بدرقه کند و در ایلیریا منتظر بماند. اندکی بعد، فیلیپ که دماراتوس قرنتیوسی را برای حل این اختلافات فرستاد تا اسکندر را به خانه بیاورد. پس از مدتی شاه ترور شد. در سال ۳۳۶ پ. م، در سن ۲۰ سالگی، اسکندر «پادشاهی را دریافت کرد» ("parlabe ten basileian"). در همان سال داریوش سوم به عنوان شاه، «شاه شاهان» که یونانیان آن را "«شاه بزرگ»" می خواندند، به سلطنت رسید. نقش "باسیلیوس" مقدونی به سرعت در حال تغییر بود. ارتش اسکندر قبلاً چند ملیتی بود. اسکندر در حال به دست آوردن سلطه بر دولت ها بود. حضور او در میدان نبرد به نظر می رسید که پیروزی فوری را تضمین کند. هژمون. هنگامی که اسکندر مقدونی در ۱۰ ژوئن ۳۲۳ پ. م درگذشت، امپراتوری عظیمی را برجای گذاشت که شامل بسیاری از مناطق اساساً مستقل بود. امپراتوری اسکندر از سرزمین مادری او مقدونیه، همراه با دولت شهرهای یونانی که پدرش تحت سلطه خود درآورده بود، تا با
ختر و بخش هایی از هند در شرق امتداد داشت و شامل بخش هایی از بالکان امروزی، آناتولی، شام، مصر، بابل و بیشتر امپراتوری سابق هخامنشی، به جز برخی از سرزمین هایی که هخامنشیان قبلاً در آسیای مرکزی داشتند بود. جانشینان. کراتروس. کراتروس در زمان فتح شاهنشاهی هخامنشی به فرماندهی اسکندر فرمانده پیاده نظام و نیروی دریایی بود. پس از شورش ارتش خود در اوپی در دجله در سال ۳۲۴، اسکندر به کراتروس دستور داد که سربازان کهنه کار را هنگام بازگشت به مقدونیه فرماندهی کند. آنتی پاتر، فرمانده نیروهای اسکندر در یونان و نایب السلطنه تاج و تخت مقدونی در غیاب اسکندر، نیروهای تازه نفس را به ایران هدایت کرد تا به اسکندر بپیوندند در حالی که کراتروس به جای او نایب السلطنه می شد. هنگامی که کراتروس در سال ۳۲۳ پ. م به کیلیکیه رسید، خبر مرگ اسکندر به او رسید. اگرچه دوری او از بابل مانع از مشارکت او در تقسیم قدرت شد، کراتروس به مقدونیه شتافت تا از خانواده اسکندر حمایت کند. خبر مرگ اسکندر باعث شورش یونانیان در جنگ لامیان شد. کراتروس و آنتی پاتر این شورش را در سال ۳۲۲ پ. م سرکوب کردند. علیرغم غیبت او، ژنرال های گرد آمده در بابل کراتروس را به عنوان
نگهبان خانواده سلطنتی تأیید کردند. با این حال، چون خانواده سلطنتی در بابل بود، پردیکاس این مسئولیت را تا زمانی که خانواده سلطنتی به مقدونیه بازگردند به عهده گرفت. آنتی پاتر. آنتی پاتر مشاور پادشاه فیلیپ دوم، پدر اسکندر بود، نقش او در زمان اسکندر ادامه یافت. هنگامی که اسکندر مقدونیه را ترک کرد تا ایران را در سال ۳۳۴ پ. م فتح کند، آنتی پاتر در غیاب اسکندر نایب السلطنه مقدونیه و فرمانده یونان نامیده شد. در سال ۳۲۳ پ. م، اسکندر به کراتروس دستور داد تا سربازان کهنه کار را به مقدونیه برگرداند و موقعیت آنتی پاتر را به دست گیرد، در حالی که آنتی پاتر قرار بود با نیروهای تازه ای به ایران برود. اما مرگ اسکندر در آن سال مانع از اجرای دستور شد. هنگامی که ژنرال های اسکندر برای تقسیم بندی در بابل جمع شدند تا امپراتوری را بین خود تقسیم کنند، آنتی پاتر به عنوان فرمانده یونان تعیین شد و عنوان نایب السلطنه امپراتوری و نگهبان خانواده سلطنتی به ترتیب به پردیکاس و کراتروس و او واگذار شد. این سه مرد با هم گروه برتر امپراتوری را تشکیل دادند. سوماتوفولاکس. سوماتوفولاکس هفت محافظ اسکندر بودند. ساتراپ های مقدونی. ساتراپ ها (به فارسی با
ستان: "xšaθrapāwn") حاکمان ساتراپی های امپراتوری هلنی بودند. اپیگون ها. در اصل اپیگون ها (/ɪˈpɪɡənaɪ/؛ از "فرزندان") پسران قهرمانان آرگیو بودند که در جنگ اول تبای جنگیده بودند. در قرن نوزدهم از این اصطلاح برای اشاره به نسل دوم فرمانروایان دیادوخوی استفاده می شد. تاریخچه. مبارزه برای اتحاد (۳۲۳–۳۱۹ پ. م). تقسیم بابل. به دلیل این که اسکندر برای خود جانشینی تعیین نکرد، بلافاصله پس از مرگ او در میان ژنرال های اسکندر در مورد اینکه جانشین او چه کسی باید باشد، مناقشه به وجود آمد. ملِیگر و پیاده نظام مقدونی از جانشینی برادر ناتنی اسکندر، فیلیپ آریدائوس، حمایت کردند، در حالی که پردیکاس، فرمانده ارشد سواره نظام، از فرزند اسکندر و روشنک حمایت کرد. مصالحه ای ترتیب داده شد – آریدائوس (به عنوان فیلیپ سوم) باید پادشاه می شد و به طور مشترک با فرزند روشنک حکومت می کرد، البته با این فرض که فرزند روشنک پسر باشد (همان طور که بود و اسکندر چهارم شد). خود پردیکاس نایب السلطنه کل امپراتوری شد و ملِیگر فرمانده سپاه او. با این حال، به زودی، پردیکاس ملِیگر و دیگر رهبران پیاده نظام را به قتل رساند و کنترل کامل را به دست گرفت. سایر ژنرال
های سواره نظام که از پردیکاس حمایت می کردند در تقسیم بابل با تبدیل شدن به ساتراپ قسمت های مختلف امپراتوری پاداش دریافت کردند. بطلمیوس مصر، لائومدون سوریه و فنیقیه، فیلوتاس کیلیکیه، پیثون ماد، آنتیگون فریگیه، لیکیه و پامفیلیه، آساندر کاریا، مناندر لیدیه، لوسیماخوس تراکیه، لئوناتوس فریگیه هلسپونت و نئوپتولموس ارمنستان را دریافت کرد. مقدونیه و سرزمین های یونانی که اسکندر بر آنها حکومت می کرد نیز تحت کنترل آنتی پاتر و کراتروس قرار گرفتند، ائومنس نیز کاپادوکیه و پافلاگونیا را بدست آورد. در شرق، پردیکاس تا حد زیادی ترتیبات اسکندر را دست نخورده باقی گذاشت – تاکسیلایی ها و پور بر پادشاهی های خود در هند حکومت می کردند. پدرزن اسکندر وخش ارد بر گاندارا حکومت می کرد. سیبیرتیوس بر آراخوسیا و گدروزیا حکومت می کرد. استاسانور آریا و درانگیانا را اداره کرد. فیلیپ بر باختر و سغد حکومت می کرد. فراتافرنس بر پارت و هیرکانی حکومت می کرد. Peucestas بر پارس حکومت کرد. Tlepolemus مسئول کارمانیا بود. آتروپات بر ماد شمالی حکومت می کرد. آرکون بابل را بدست آورد. و Arcesilaus بر شمال بین النهرین حکومت می کرد. شورش در یونان. در همین حال،
خبر مرگ اسکندر الهام بخش شورشی در یونان بود که به جنگ لامیان معروف شد. آتن و سایر شهرها به هم پیوستند و در نهایت آنتی پاتر را در قلعه لامیا محاصره کردند. آنتی پاتر توسط نیرویی که توسط لئوناتوس فرستاده شد، نجات یافت، اما جنگ تا رسیدن کراتروس با ناوگانش برای شکست آتنی ها در نبرد کرانون در ۵ سپتامبر ۳۲۲ پ. م به پایان نرسید. این امر برای مدتی به هرگونه مقاومت در برابر سلطه مقدونیه پایان داد. در همین حال، پیثون شورش مهاجران یونانی در بخش های شرقی امپراتوری را سرکوب کرد و پردیکاس و ائومنس کاپادوکیه را تحت سلطه خود درآوردند. جنگ اول دیادوخوی (۳۲۲ – ۳۲۰ پ. م). اما به زودی درگیری آغاز شد. ازدواج پردیکاس با کلئوپاترا خواهر اسکندر باعث شد که آنتی پاتر، کراتروس، آنتیگون و بطلمیوس به شورشی را آغاز کنند. آغاز جنگ با دزدیدن جسد اسکندر توسط بطلمیوس و انتقال آن به مصر آغاز شد. اگرچه ائومنس شورشیان را در آسیای صغیر شکست داد، اما در نبردی که کراتروس در آن کشته شد، همه آن دستاوردها بر باد رفت، زیرا پردیکاس توسط ژنرال های خودش یعنی پیثون، سلوکوس و آنتی ژنس در جریان حمله به مصر به قتل رسید. بطلمیوس با قاتلان پردیکاس به توافق رسید