Payamvdn/NorthPersian_fa_wiki huggingface dataset:
یان اقوام پلوپونزوس به سر برد و به ایتالیا، سیسیل و پلوپونزی سفر کرد و به نگارش تاریخ جنگ های مذکور پرداخت. سرانجام در زمان عفو عمومی که اسپارتی ها برقرار ساختند، او را به آتن فراخواندند و اندکی بعد در آنجا درگذشت. مفسرین احتمال داده اند که دشمنان سیاسی اش او را به قتل رسانده باشند. توسیدید احتمالاً شاگرد آنکساغور (آناکساگوراس) بوده و در هر حال با گروهی از سوفسطائیان معاشرت داشته است. در جوانی آثار مورخین بزرگ به ویژه تاریخ هرودوت را خوانده بود و از آنجا که مورخی متفکر بوده، همواره درصدد یافتن علت حوادث تاریخی بود. بر خلاف بسیاری از مورخین کلاسیک، از افسانه پردازی پرهیز داشت. در ارائه اطلاعات، ضمن بی طرفی، یا از منابع موثق استفاده می کرد یا از گواهان مورد اعتماد سود می جست. آلبر ماله در تاریخ ملل مشرق و یونان از قول او اظهار می دارد که: کتاب او به نام تاریخ جنگ پلوپنز شهرت جهانی یافت. در این اثر، وی وقایع این جنگ را بر حسب ترتیب زمانی نقل و با این اثر برای نخستین بار «روش نقدی» را در تاریخ نویسی وارد کرده است. از نظر او علل وقایع، در مصلحت ها و هوی و هوس های مردم نهفته است و فقط هوشمندی و هشیاری است که می توا
ند گذشته را روشن کند و حقایق و واقعیت های ضروری برای تأمل و اندیشه را از آن بیرون آورد. فلسفه سیاسی توسیدید بر اصل و ایده «تفاوت میان اخلاق و سیاست» استوار است. آثار توسیدید بر اندیشه تاریخی دنیای غرب تأثیر بزرگ گذاشت و نفوذ او بر مورخانی چون گزنفون، پولیب، سالوست و تاسیت مسلم و بدیهی است. البته تمام نوشته های توسیدید راجع به مشرق قدیم نیست؛ زیرا جنگ های پلوپونزوس را که جنگ های داخلی یونان بوده شرح داده است، اما هر جا که به ایران و سیاست دربار هخامنشی نسبت به یونان می رسد، آن را تأیید و به خوبی روشن می کند. دموستن. دموستن خطیب و مرد سیاسی مشهور یونان باستان بود(۳۲۲–۳۸۴ پ. م). دموستن از بدو آغاز فعالیت های سیاسی خود با توسعه طلبی اسپارت بشدت به مخالفت پرداخت و همین شور سیاسی بود که او را به مرتبه بزرگ ترین خطیب و رهبر حزب میهن پرستان رساند. وی مدت پانزده سال علیه توسعه طلبی های فیلیپ مقدونی مبارزه و سخنرانی کرد و خطابه های او به نام فیلیپیک موسوم است. پس از مرگ فیلیپ و پسرش اسکندر، دموستن از مقدونیه ای ها که علیه آنتی پاتر قیام کرده بودند، طرفدارای کرد. اما پس از پیروزی علیه آنتی پاتر، دموستن از فرط نگرانی و ن
اامیدی به کالوری عزیمت کرد و در همان جا به قولی خود را مسموم کرد. از این خطیب نامدار حدود ۶۱ خطابه، ۶۵ مقدمه و شش مکتوب بر جای مانده و شرح زندگی او را پلوتارک به تفصیل نگاشته است. افزون بر این، نوشته های او مشتمل بر سه فیلیپیک و سه اولنتی ین، گفتاری پیرامون صلح و مسائل خرسونز، سفارت دروغین و آثار دیگر است. دینون. این مورخ یونانی معاصر فیلیپ مقدونی بود (۳۳۶–۳۵۹پ. م) کتاب های بسیاری راجع به دولت های آسیایی نوشته و چون زمانی در دربار اردشیر دوم هخامنشی بوده، از ایران هم سخن رانده است. تاریخ او از تأسیس دولت آشور آغاز می شود و به تسخیر مصر به دست اردشیر سوم پایان می پذیرد؛ اما متأسفانه این مورخ و برخی دیگر از مرخین نظیر هارس میتیلی و کتزیاس بیشتر افسانه پرداز و داستان سرای تاریخی هستند. با وجود اینکه برخی از این مورخین در دربار هخامنشی به سر می بردند و از اوضاع و احوال ایران به خوبی مطلع بودند، هیچگاه تلاشی در ثبت حقیقی وقایع تاریخی ننمودند. در تألیفات دینون، حکایت هایی که حاکی از حوادث خارق عادت باشد، فراوان است (به خصوص راجع به هند)، و چون شرح داستان های تاریخی برای مردم آن زمان لذت بخش و جذاب بوده است، کتاب ها
ی او در نظر مورخین قرون بعد اهمیت بسیار داشته و تعدادی از مورخین مانند پلوتارک، الی ین، کرنلیوس، تروگ پومپه از کتب او استفاده کرده اند. اما اصل تألیفات او مفقود شده و تنها بخشی از آن ها توسط مورخین قرون بعد به دست ما رسیده است. از جمله کسانی که به آثار او مراجعه و استناد کرده اند، آتنه است. دیودور سیسیلی. این مورخ اهل سیسیل بود. وی در حدود ۹۰ پ.م. در اژی ریون سیسیل متولد شد و در سال ۲۰ پ. م وفات یافت. دیدور مقیم روم بود و بعد به مسافرت در اطراف دریای مدیترانه و مصر و دیگر مملکت ها پرداخت و اسناد و مدارک تاریخی بسیاری گردآوری کرد که اکنون مفقود شده اند. تألیف او به نام کتابخانه تاریخی اثر عظیمی مشتمل بر چهل جلد بود که از آغاز تاریخ تا تصرف سرزمین گل به وسیله سزار، قیصر روم، را در بر می گیرد. از این تألیف حدود پانزده کتاب باقی مانده است. از چهل کتاب مذکور، کتاب های شماره یک تا پنج به آن دوران مقدم بر جنگ تروا (مصر، کلده، غیره) مربوط می شود و نیز کتاب های یازده تا بیست یعنی حدود ده کتاب مربوط به وقایع تاریخی سال های ۴۸۰ تا ۳۰۲ پ.م. است. علاوه بر این کتاب ها برخی قطعات دیگر نیز برای ما باقی مانده است. نوشته های ا
و به ویژه راجع به روابط ایران و یونان و اوضاع مصر و فنیقیه در زمان تسلط پارس ها قابل توجه است، زیرا وی وقایع را مرتب نوشته، هر چند سنواتی را ذکر کرده مورد اعتماد نیست. در آثار او گاهی تناقض های آشکار دیده می شود اگرچه منابع او چندان مورد اگرچه منابع او چندان مورد اعتماد نیست گاه وقایعی را نقل کرده که در منابع دیگر نیامده است. آثار دیدور سیسیلی را می توان به شرح زیر بررسی نمود: دیدور به تاسی از روش خصمانه دیگر مورخین غرب باستان، اخبار مربوط به ایران را با نگرشی خصمانه گزارش می کند (هر چند ممکن است که وی به اندازه دیگر مورخین در این باره اغراق نکرده باشد). نمونه این گونه نگرش در ارائه اخبار گزارش نبرد اردشیر دوم با مصر و شکست ایرانیان دیده می وشد. نمونه دیگر، گزارش دیدور از شورش ساتراپ ها در عصر اردشیر دوم و جنگ اردشیر سوم با مصر است. هدف از انتخاب این گونه روش ها در ارائه وقایع و تفسیر آنها، بیان ضعف در ساختار امپراتوری هخامنشی است. دیور کاسیوس. این مورخ یونانی (۱۵۵–۲۳۵ م) در نیسته، در ایالت بی تینی متولد شد. دیون در دستگاه امپراتوری روم به کار نظامی اشتغال داشت. وی تاریخی به نام تاریخ رومی نوشته است که به هشت
اد کتاب تقسیم شده و تاریخ روم را از آغاز تا ۲۲۹ میلادی شامل می شود. از این تاریخ، کتاب های ۳۶ تا ۶۰ مربوط به وقایع سال های ۶۸ پ. م تا ۴۶ م است و بخش بزرگی از آخرین کتاب ها و فشرده های کتاب های ۶۱ تا ۷۸ و ۱ تا ۳۵ موجود است. گزارش های این مورخ به ویژه دربارهٔ ارتباط اشکانیان با ارمنستان قابل توجه است. دیون کریزوستوم. دیون کریزوستوم یکی از فیلسوفان یونانی است که در بروز واقع در ایالت بی تی نی حدود ۳۰/۴۰ میلادی تولد یافته و در ۱۱۷ میلادی در روم درگذشته است. معروف است که او در برابر تراژان (ترایانوس) دربارهٔ «تکالیف یک پادشاه» سخنرانی کرده است. گزارشی که دیون دربارهٔ جنگ ماراتن ارائه نموده از جهت تاریخ هخامنشیان حائز اهمیت است. ژوستین. نام واقعی ژوستین، مورخ سده اول یا دوم میلادی، مارکوس پوستیانوس بود، احتمالاً در دورانی میان سال های ۱۳۸ تا ۱۶۱ میلادی، در عصر آنتونی مقدس، می زیست و در طی زندگی علمی خود به گردآوری مجموعه ای از آثار مورخان پیش از خود، از جمله پروگ پومپه، مورخ تاریخ کامل جهان، همت گماشت. در آثار ژوستین و آنچه وی از مورخین دوره های گذشته گردآوری نموده تناقضاتی مشاهده شده که مورد بحث و نقد مورخین معاصر
قرار گرفته است. نوشته های ژوستین نیز مانند بسیاری از مورخین کلاسیک با افسانه و اساطیر دوران باستان آمیخته است. گروهی از منتقدین آثار تاریخی منشأ نقایص و تناقضات موجود در آثار این مورخ را در آثار پومپه، معلم و الگوی وی دانسته اند، حال آنکه عده ای دیگر، اشکالات مذکور را ناشی از طرز نگرش و جهان بینی خود وی تلقی کرده اند. یکی دیگر از اشکالات کتاب های ژوستین، بی توجهی وی به برخی وقایع مهم تاریخی و اشتباهات مربوط به سالشمار برخی حوادث تاریخی است. وی پاره ای از مسائل پیش پا افتاده را با شرح و بسط بسیار توضیح داده در حالی که برخی وقایع پراهمیت را مسکوت باقی گذاشته و آن ها را نادیده گرفته است. با این همه، از محاسن شیوه های این مورخ یکی آن است که وی سعی در رعایت امانت نموده و در جای جای آثار خود از پومپه و دیگر کسانی که آثارشان را مورد استفاده قرار داده، یاد کرده است. نکته دیگر اینکه آثار این مورخ بزرگ حاوی اطلاعات ارزشمندی دربارهٔ تاریخ دوران باستان است که طبیعتاً می توان اطلاعات سودمندی نیز دربارهٔ تاریخ ایران باستان از آن استخراج نمود. ژوستین گردآورنده یک تاریخ عمومی است که در ۴۴ کتاب تنظیم شده و در آن، تواریخ فیلی
پیک نوشته تروگ پرومیه را خلاصه کرده است. گزارش های ژوستین به نقل از پومیه روی هم رفته حاوی ارزش های قابل توجه است، هر چند روشن نیست که خود او نیز مطلبی بر این گزارش ها افزوده باشد یا همه آن ها را از تروگ پومپه اقتباس کرده باشد. برخی از گزارش های ژوستین که باید پس از تحلیل های تاریخ شناسی مورد استناد قرار گیرد عبارتند از: گزارش دوران کودکی کوروش، انتساب کشتن گاو آپیس و ویرانی معابد خدایان مصر به کمبوجیه، روایت کمبوجیه و فرمان قتل اسمردیس/مرگیس، ذکر نام گئومات مغ و برخی ویژگی های شخصیت کوروش ازجمله علاقه او به شکار، گزارش شکست جنگ سالامیس، حلوس داریوش سوم به تخت سلطنت و ماجرای جنگ اردشیر سوم با کادوسی ها، ورود اسکندر به ایران، گزارش برخورد داریوش سوم با اسکندر کهدر تمامی آن ها همان شیوه مورخین غرب باستان را به کار گرفته است. فیلون. فیلون در اصل از اهالی بیبلوس فنیقیه بود که در سده دوم میلادی می زیست. وی بعدها تبعه یونان شد و تألیفات خود را به زبان یونانی نوشت. از نوشته های او تنها بخش هایی به ما رسیده است. کرنلیوس نپوس. نپوس از مورخین و نویسندگان رومی است که تألیفی در شانزده جلد به نام زندگی نامه مردان نامی تدو
ین کرده است. زمان زندگی او را میان ۹۹ و ۲۵ پ.م. نوشته اند. در تألیف وی اشاراتی به تاریخ عصر هخامنشی شده است، اما ظاهراً نوشته های او به دلیل ارائه ندان گزارش های موثق، چندان مورد اعتماد محققین تاریخ قرار نگرفته است. کوینت کورس. این مورخ یونانی احتمالاً در سده اول میلادی می زیسته و شهرت او به خاطر تألیف تاریخ اسکندر است که در ده جلد تدوین نموده و دو جلد اول و دوم آن مفقود شده است. کوینت کورس در این تاریخ، زندگی پادشاه مقدونی را با شیوه ای داستانی، جذاب و با شکوه وصف می کند. نوشته های کوینت کورس در مواردی نامفهوم است و از جمله انتقادات به تألیف او آن است که سنوات وقایع را ذکر نکرده و به طور کلی بیش از آنکه مورخ باشد، افسانه پرداز است. با این همه، مورخ می تواند از فحوای نوشته های او حقایقی را استخراج نماید. از جمله برخی مطالب در باب اخلاق، عادات و قوانین مقدونی ها گزارش کرده که برای تاریخ ایران قدیم حائز اهمیت است. به ویژه آنکه چون کوینت کورس یونانی نبود، با وجود ستایشی که از اسکندر کرده، مطالب را با صراحت بیشتر نوشته و کارهای ناپسند وی را نیز کمتر پرده پوشی کرده است، البته ویژگی نوشته های کنت-کورث نیز به گونه ا
ی است که مشمول همان انتقاداتی می شود که به آثار دیدور سیسیلی و دیگر مورخین غربی وارد است. مان تو. مان تو، مورخ و دانشمند قرن سوم پ. م است و ارزش تألیف وی به خاطر گزارش هایی است که دربارهٔ تاریخ هخامنشی به دست می دهد، لیکن باید توجه داشت که این مؤلف در طول زمان دستخوش تغییرات و تحولات بسیار شده است. مان تو در اصل کاهن و مورخی مصری و معاصر بطلمیوس دوم بوده است و تاریخ مصر را به دستور وی به طور مفصل نگاشته است. اما همان گونه که یادآوری شد، تألیف او به سبب تحولاتی که مسیحیان و یهودیان در آن ایجاد کردند، از واقعیات دور شد. وی تاریخ مصر را به سه دوره باستان، میانه و نو تقسیم کرد. با وجود اخبار و روایات جعلی فراوان در تألیف وی، مورخ می تواند با استفاده از شم تاریخی خود از آن بهره مند گردد. کتیبه های تاریخی. ایرانیان دورهٔ هخامنشی به شکل آغازین زبان پارسی جدیدی به نام «پارسی باستان» سخن می گفتند که از خانواده زبان های هندواروپایی است. متون نوشته شده به زبان پارسی باستان به خط میخی شکلی هستند که به کلی با میخی اکدی فرق دارد. این خط در آغاز قرن نوزدهم شناسایی و رمزگشایی شد. پیشرفت بزرگ در این زمینه مرهون کوشش های هنری
راولینسون است که توانست با دشواری زیاد سنگنبشتهٔ بسیار طولانی ای را که بر تخته سنگ عظیم و بلندی بر جادهٔ اصلی اکباتان (همدان امروزی) در بیستون حک شده است، بخواند. این سنگنبشته پارسی باستان متنی همراه با نقش برجسته است و به داریوش یکم تعلق دارد و شرح جزئیات حوادث مربوط به جلوس او بر تخت پادشاهی را در اختیار ما قرار می دهد. البته کتیبهٔ بیستون یک استثنا است: مطالب نوشته شده به زبان پارسی باستان عمدتاً به سنگنبشته های یادمانی محدود می شوند و بیشتر به قدرت تغییرناپذیر شاهنشاهی ایران اشاره دارند و بنابراین، دربارهٔ امپراتوری هخامنشی که پژوهندگان اصولاً امیدوار به شناسایی آن از این طریق هستند اطلاعات اندکی در اختیار می گذارند؛ رویدادهای سیاسی، تغییرات تاریخی و ساختارهای اداری (به استثنای بیستون) در آن ها گزارش نشده اند. این محدودیت متنون پارسی باستان با این واقعیت ارتباط دارد که خط پارسی باستان احتمالاً اختراعی بوده که به فرمان خانوادهٔ سلطنتی صورت گرفته و هدف از آن این بوده که بیننده را تحت تأثیر قرار دهد و خط یگانه ای برای زبان پارسی فراهم شود که جلوه ای از شاهنشاهی ایران باشد، ولی این خط در خارج از عرصهٔ رسمی کا
ربردی نداشته است. همهٔ کتیبه ها بر ساختمان ها و صخره ها (به استثنای سنگنبشته خشایارشا که مشرف به دریاچهٔ وان در شرق ترکیه است)، یا اشیای قابل حمل کوچک و احتمالاً متعلق به دربار (ظروف سنگی، ظروف فلزی و مهرها) نقش شده اند. یکی دیگر از جنبه های جالب سنگنبشته های پارسی باستان این است که آن ها همیشه با روایت هایی از سایر زبان ها - معمولاً عیلامی و اکدی بابلی (و گاه هیروگلیف مصری) - همراه است. اولین حرف نشان دهنده نام پادشاهی است که به دستورش متن حک شده است: دومین حرف نشان دهنده مکان کشف کتیبه باستانی است: برای اشیاء این حروف به کار می رود: رویدادنامه های بابل. در چند مورد، رویدادنامه های بابل اطلاعات سودمندی دربارهٔ تاریخ سیاسی در ایران به دست می دهند. این رویدادنامه ها، که در ارتباط نزدیک با یکدیگر هستند، از فرمانروایی نبو-ناصیر (۷۴۷–۷۳۴ پیش از میلاد) آغاز می شوند و تا دوره حکومت سلوکوس دوم (۲۴۵–۲۲۶ پیش از میلاد) ادامه می یابند. رویدادنامه ها موسوم به نبوپولاسار (که با نام رویدادنامه گاد نیز شناخته می شود) دورهٔ میان سال های دهم تا هفدهم فرمانروایی نبوپولاسار (۶۱۶–۶۰۹ پیش از میلاد) را پوشش می دهد. به ویژه، سقوط آ
شور به دست ارتش های ماد و بابل در آن توصیف شده است. به گفته این نوشته، در ۶۱۴ پ.م. مادها به فرمانروایی هوخشتره شاه، استان آشوری آراپخا را تسخیر کردند و سپس به سوی نینوا گام برداشتند و شهر را محاصره کردند. آن ها موفق نشدند نینوا را تصرف کنند، ولی در پاییز همان سال آشور، پایتخت شاهنشاهی آشوریان، را محاصره و سپس به تصرف خود درآوردند. نبوپولاسار و هوخشتره همدیگر را در آشور ملاقات کردند و پیمان اتحاد بستند (خط های ۲۴–۳۰). نوشته سپس در متنی که امروزه اندکی از آن باقی مانده به محاصره نینوا توسط ارتش های بابل و ماد می پردازد. پس از سه ماه، در ۶۱۲ پ.م. نینوا به تصرف در می آید و هوخشتره به خانه بازمی گردد (خط های ۳۸–۵۲). رویدادنامهٔ نبونعید (یا رویدادنامهٔ نبونعید و کوروش) از رویدادهای آغازین به تخت نشستن نبونید در ۵۵۶ پ.م. شروع می شود و اندک زمانی پس از فتح بابل توسط پارسیان در ۵۳۹ پ.م. به پایان می رسد. حداقل بخشی از این رویدادنامه در دوران کوروش نگاشته شده است، چرا که لحنش نسبت به نبونید پرخاشگرانه می شود. این متن همچنین از جنگی میان آستیاگ، شاه ماد، و کوروش و تسخیر هگمتانه، پایتخت ماد، توسط ارتش پارسیان در ششمین سال
تاج گذاری نبونید، یعنی ۵۵۰ پ.م. سخن به زبان می آورد (خط های۱–۴). همین رویدادنامه در متنی پاره پاره از کارزار کوروش در نهمین سال تاج گذاری (۵۴۷ پ. م) یاد می کند، که به گمانی ضد لیدیه بوده است و به تصرف درآوردن پایتخت آنان ساردیس (این نام در متن اصلی به صورت پاره ای باقی مانده و بازنویسی آن دقیق و قطعی نیست، نگاه کنید به خط های ۱۵–۱۸). این رویدادنامه همچنین عنوان می کند که در هفتمین سال تاج گذاری نبونید (۵۳۹ پ. م)، پارسیان شکستی را بر بابلی ها در شهر اوپیس متحمل کردند، سیپار را تصرف، و سپس بابل را بی درگیری فتح کردند و نبونید را به اسارت گرفتند (خط های ۵–۱۵). رویدادنامه ادامه می دهد که وقفه ای در آداب معبدهای بابل پدید نیامد و هنگامی که کوروش وارد بابل شد به همه ساکنان شهر خوشامد گفت. گئوبروه، فرماندار کوروش، افسران محله ها را تعیین کرد و اندک زمانی پس از آن درگذشت. در واپسین هنگامه های پایان سال ۵۳۹ پ.م. «همسر شاه» (به ظاهر کاساندان، همسر کوروش، منظور بوده است) می میرد، و برای یک هفته در بابل عزای عمومی اعلام می شود (خط های ۱۶–۲۳). در پایان، پاراگرافی از متن که آسیب زیادی دیده، حاوی گزارشی از کمبوجیه پسر کورو
ش است که در مراسمی که برای او به مناسبت جشن سال نو در ۲۷ مارس سال ۵۳۸ پیش از میلاد برگزار شده بود، شرکت کرد (خط های ۲۴–۲۸). کمبوجیه در سال ۵۳۸ پیش از میلاد توسط پدرش به عنوان شاه بابل گماشته شد و تلاش کرد تا منصب خود را مشروع جلوه دهد، به گونه ای که فرمانروایی خود را از دستان خدای اعظم مردوک در معبدش در اساگیلا دریافت کرد. دو رویدادنامه از دوره هخامنشیان بر جای مانده اند. یکی از آن ها تکه پاره ای در وضعیت بسیار آسیب دیده است که در آن، به احتمال فراوان، شاه پارسی خشایارشای یکم (۴۸۵–۴۶۵ پ. م) یاد شده است. دومین رویدادنامه حاوی اطلاعات زندانیان از شهر شورشی فینیقی صیدون است که در چهاردهمین سال تاج گذاری اردشیر سوم (۳۴۵ پ. م) به بابل و شوش برده شده اند. او در متن با نام «اوماسو» خوانده شده است. کتیبه بیستون. کتیبه ۲۲ متر درازا و ۸ر۷ متر پهنا، و نقش سنگی ۳ متر پهنا و ۴۸ر۵ متر درازا دارد. کتیبه به سه زبان فارسی باستان، عیلامی و بابلی است. متن اول عیلامی در سمت راست نقش، متن بابلی در سمت چپ نقش، متن دوم عیلامی زیر متن بابلی، و متن فارسی باستان زیرنقش و زیر متن اول عیلامی است. متن های عیلامی جمعاً در هفت ستون و روی ه
م رفته در ۵۸۲ سطر، متن بابلی در یک ستون و جمعاً در ۱۱۲ سطر و متن فارسی باستان در پنج ستون، ۴۱۴ سطر و با ۶۰۰، ۳ واژه نوشته شده است. درازای ستون متن فارسی باستان ۴ متر و پهنای آن ۲ متر، اندازهٔ حروف ۳۲ و فاصلهٔ سطرهای متن ۴۲ میلی متر است. سه کتیبه از کوروش. این ۳ کتیبه تنها به زبان فارسی باستان، ایلامی و اکدی است که از دشت مرغاب به دست آمده و بخش هایی از آن آسیب دیده است. کتیبه تخت جمشید. هفت کتیبه از داریوش در تخت جمشید به جای مانده که برخی از آن ها کتیبه های DPa, DPb, DPc, DPf, DPg, DPi کوچک هستند و به معرفی داریوش و سلسله نسب او می پردازند. کتیبه های دیگر عبارتند از: از خشایارشا ۱۲ کتیبه به شرح زیر در تخت جمشید موجود است: از اردشیر اول یک کتیبه برجای مانده است: کتیبه نقش رستم. در نقش رستم در واقع در شمال تخت جمشید، از داریوش چند کتیبه کوچک در معرفی درباریان خود و مردان سرزمین های دیگر و دو کتیبه بزرگ باقی مانده است: کتیبه های شوش. در شوش ۱۹ کتیبه از داریوش باقی مانده است که مهم ترین آن ها عبارتند از: سه کتیبه یادبود از خشایارشا در شوش بدست آمده است. کتیبه های سوئز در مصر. در منطقه سوئز در مصر سه کتیبه از دار
یوش اول کشف شده که دو تای آن ها عبارتند از: کتیبه وان. بر دیوار قلعه ای در وان کتیبه ای سه زبانه (فارسی باستان، عیلامی، اکدی) موجود است که متن فارسی باستان آن بیست و هفت سطر و شامل ستایش اهورامزدا، معرفی شاه و ذکر ساختمانی است که به فرمان داریوش بنا شده، و خشایارشا کتیبه ای به رسم یادبود بر آن نگاشته است. پایان آن با دعا خاتمه می یابد. کتیبه جزیره خارک. سنگ نبشته هخامنشی در جزیره خارک در سال ۱۳۸۶ در پی احداث جاده ای در جزیره خارک کشف شده است که به خط میخی ایران باستان و با طول و عرض تقریبی یک متر می باشد که بر روی سنگی مرجانی نوشته شده است. طبق تاریخ گذاری این کتیبه، قدمت آن به ۲۴۰۰ سال پیش و زمان هخامنشیان بازمی گردد. استوانه کوروش. استوانه کوروش، استوانه ناقص از جنس خاک رس است که با ۳۵ خط حکاکی شده به زبان آکدی توسط هرمزد رسام در حفاری منطقه معبد مردوک در سال ۱۸۷۹ در بابل کشف گردید. تکه دوم که شامل خط های ۳۶ تا ۴۵ می شود، در کلکسیون بابلی دانشگاه ییل توسط برگر پیدا شد. حکاکی کلی گرچه در آخر ناکامل ماند، شامل ۴۵ خط شد که سه سطر اول تقریباً به طور کامل شکسته اند (قابل خواندن نیستند). متن حاوی روایتی از فتح با
بل توسط کورش در ۵۳۹ پ.م. است و با گفتاری از مردوخ ایزد بابلی در مورد جنایت های نبونعید، آخرین پادشاه کلدانی، آغاز می شود (سطرهای ۴–۸). در ادامه روایتی از جستجوی مردوخ برای یافتن پادشاه شایسته، انتساب کورش به حکمرانی تمام جهان، و عاملیت او در فتح بابل بدون جنگ آورده می شود (سطرهای ۹–۱۹). سپس کورش، با لحن اول شخص، القاب و نسب خود را برمی شمرد (سطرهای ۲۰–۲۲) و اعلام می کند که صلح کشور را تضمین کرده (سطرهای ۲۲–۲۶) که به موجب آن او و پسرش کمبوجیه مشمول رحمت مردوخ شده اند (سطرهای ۲۶–۳۰). او بازسازی معبد، که در دوران زمامداری نبونعید به فراموشی سپرده شده بود، و اجازه اش به تبعیدشدگان مبنی بر بازگشت به میهن شان را توصیف می کند (سطرهای ۳۰–۳۶). در پایان پادشاه بازسازی دفاع شهر بابل را توصیف کرده (سطرهای ۳۶–۴۳) و گزارش می کند که به هنگام بازسازی کتیبه ای از آشوربانیپال را دید. (سطرهای ۴۳–۴۵) در حقیقت متن توسط کاهنان مردوخ با تقلیدی از متون کهن نئو-آشوری، به ویژه کتیبه های آشوربانیپال نوشته شده در بابل، نوشته شده است؛ بنابراین، استوانه ساختی به شیوه معمول کتیبه های میانرودان دارد و به عنوان پی دیوارهای بابل برای یادبود ب
ازسازی های کورش در آنجا گذاشته شده است. کتیبه های دیگر. کتیبه های کوچک دیگری از شاه های هخامنشی از جمله داریوش دوم در شوش، اردشیر دوم در شوش و همدان، اردشیر دوم یا سوم در تخت جمشید باقی مانده است که غالباً تقلیدی از کتیبه های شاه های پیشین است. مورخ بابلی. بروص از منجمین اهل بابل بود که در میان سال های ۳۵۰ تا ۳۴۰ پ.م. متولد شد و معاصر اسکندر مقدونی بود. وی در زمره کاهنان معبد مردوک به شمار می رفت و زمانی ریاست مکتب نجوم را در جزیره یونانی کرس به عهده داشت. تاریخ بابل را برای فرمانروایان تازه بابل یعنی یونانیان مقدونی نوشت و در این کار از بایگانی اسناد بابلی و اسناد سلطنتی سومر و اساطیر و افسانه های بابلی استفاده کرد. تألیف او به نام خالدایکا که شامل سه بخش اساطیر و افسانه های بابلی، اساطیر و تاریخ بابل تا وفات اسکندر بوده است به طور مستقیم در دسترس نیست، بلکه از طریق روایت ارمنی قرون وسطایی تاریخی «یوسوی» قیصرانی، مؤلف سده چهارم میلادی و نیز به وسیله ترجمه سریانی آن به وسیله مارمیخائیل روایت شده است. همچنین، یوسف فلاویوس و آفریکانوس نیز از وی نقل قول های نموده اند. هر چند اشتباهات فراوانی از طریق این نقل قول
ها روی داده است، بخشی از کتاب وی از جهت بازشناسی تاریخ ماد و هخامنشی حائز اهمیت است. وی نقل می کند که پس از سقوط آشور، آستیاگ دخترش را به نبوکدنصر داد. هر چند این روایت از لحاظ تاریخی قابل اعتماد نیست، گزارش هایی که وی دربارهٔ نوآوری های اردشیر دوم راجع به پرستش میترا و آناهیتا می دهد حائز اهمیت است. اسناد رسمی در بابل و مصر. هیچ سند مکتوبی به زبان فارسی باستان یا دیگر زبان های ایرانی باستان تا به حال کشف نگردیده است. به نظر، در پارس و ماد، هیچ معامله ای به صورت سند مکتوب نگشته، گرچه پارسی ها و دیگر ایرانی های ساکن بابل، به صورت فعالانه در تجارت شرکت می جستند و به دنبال قاعده سنتی بابلی، قباله های متفاوتی با افراد بومی ثبت می کردند. اسناد املاک داری پادشاهی در پارس اکثراً به زبان ایلامی و اقلاً به زبان آرامی مکتوب می شد. پیوند به بیرون. Reinhold Bichler and Robert Rollinger, Greek and Latin sources, in: Bruno Jacobs and Robert Rollinger (eds.), A Companion to the Achaemenid Persian Empire, 2 volumes (Blackwell Companions to the Ancient World), Malden: John Wiley &amp; Sons 2021, 169-185.
یوآخیم ویلهلم گاوک (به آلمانی: joˈʔaxɪm ˈɡaʊk؛ به انگلیسی: Joachim Wilhelm Gauck؛ زادهٔ ۲۴ ژانویه ۱۹۴۰) یک فعال حقوق مدنی و سیاستمدار آلمانی است که از سال ۲۰۱۲ تا ۲۰۱۷ به عنوان یازدهمین رئیس جمهور آلمان فعالیت کرد. او قبلاً یک کشیش لوتری، بوده و به عنوان یکی از فعالان برجسته ضد کمونیست حقوق مدنی در آلمان شرقی شناخته شده است. او یکی از بنیان گذاران یکی از جنبش های مخالف در آلمان شرقی بود که به سقوط دیکتاتوری مورد حمایت اتحاد جماهیر شوروی، کمک بسیاری کرد. پس از اتحاد دوباره آلمان، او به عنوان اولین کمیسر فدرال برای آرشیو اشتازی توسط مجلس فدرال انتخاب شد و از سال ۱۹۹۰ تا ۲۰۰۰ در این سمت بود و به عنوان یک شکارچی اشتازی و مدافع خستگی ناپذیر دمکراسی و افشای جنایات پلیس مخفی سابق کمونیستی شناخته شده است. او نامزد حزب سوسیال دموکرات آلمان و اتحاد ۹۰/سبزها در انتخابات ۲۰۱۰ ریاست جمهوری آلمان بود. او با ۹۹۱ از ۱۲۲۸ رأی در کنوانسیون فدرال در انتخابات ۲۰۱۲ و به عنوان یک نامزد بی طرف با اجماع حزب سوسیال دموکرات آلمان(SPD)٬ حزب دموکرات آزاد آلمان(FDP)، اتحادیه سوسیال مسیحی بایرن (CSU)، اتحادیه دموکرات مسیحی آلمان (CDU)٬ به
عنوان رئیس جمهور آلمان انتخاب شد. او نویسنده کتاب کمونیسم سیاه است و خواستار دفاع از آزادی و حقوق بشر در سراسر جهان است. او توسط آنگلا مرکل، صدراعظم به عنوان "معلم واقعی دموکراسی" و "مدافع خستگی ناپذیر آزادی، دموکراسی، و عدالت توصیف شده است " وال استریت ژورنال از او به عنوان آخرین رهبران اعتراضی یاد می کند. او تاکنون افتخارات بسیاری از جمله جایزه هانا آرنت را در سال ۱۹۹۷ دریافت کرده است. زندگی شخصی. یوآخیم همسرش گرهیلد گاوک را از دوران کودکی می شناخت و با وجود مخالفت پدرش با او ازدواج کرد. اما آن ها در سال ۱۹۹۱ از هم جدا شدند و دارای ۴ فرزند ۲ دختر و ۲ پسر می باشند. سه فرزند او که بزرگتر بودند در اواخر سال ۱۹۸۰ آلمان شرقی را ترک کرده و به آلمان غربی مهاجرت کردند ولی فرزند آخر آن ها به نام کاترینا که در آن زمان هنوز یک کودک بود در کنار پدر و مادرش باقی ماند. از سال ۲۰۰۰، دانیلا سچادت که یک روزنامه نگار است، همراه او بوده است. دوران کودکی و زندگی در آلمان شرقی (۱۹۴۰–۱۹۸۹). او فرزند یوآخیم گوواک (۱۹۰۷) و اولگا گوواک (۱۹۱۰) است که در روستوک زاده شد. پدرش افسر برجسته نیروی دریایی آلمان نازی (کاپیتان در دریا) و یک
کاپیتان کشتی با تجربه بود که پس از جنگ جهانی دوم به عنوان بازرس در شرکت کشتی سازی نپتون ورفت مشغول به کار بود. پس از پایان جنگ جهانی دوم و به قدرت رسیدن کمونیست ها در جمهوری دموکراتیک آلمان (آلمان شرقی) خانواده او نیز قربانی اذیت و آزار کمونیست ها بود. وقتی یوآخیم در سال ۱۹۵۱ یازده ساله بود پدرش توسط نیروهای اشغالگر شوروی دستگیر شد و برگردانده نشد. او در یک دادگاه نظامی شوروی برای در اختیار داشتن یک مجله غربی در مورد امور دریایی به جاسوسی برای غرب و به اعدام محکوم شده بود و به گولاگ در سیبری تبعید شده بود. که در آنجا به دلیل بدرفتاری از نظر جسمی پس از یک سال غیرفعال شده بود و نزدیک به ۳ سال خانواده او هیچ اطلاعی از وضعیتش نداشتند. پس از سفر رسمی کنراد آدناور به مسکو مذاکراتی برای آزادی هزاران تن از زندانیان آلمانی زمان جنگ و افراد غیرنظامی که تبعید شده بودند صورت گرفت و او در سال ۱۹۵۵ آزاد شد. او در روستوک فارغ التحصیل شد؛ و در فعالیت های سیاسی خود از مصیبت های پدرش الهام گرفته بود، و گفته است که با تأسیس «جنبش ضد کمونیسم» بزرگ شده است. او در جوانی قصد داشته که یک روزنامه نگار شود اما چون او یک کمونیست نبود