Payamvdn/NorthPersian_fa_wiki huggingface dataset:
دروازه غار نام یکی از دروازه های قدیمی شهر تهران بود که در اطراف حصار ناصری (حصاری که در عهد ناصرالدین شاه قاجار در اطراف شهر طهران یا به اصطلاح آن روز، در اطراف دارالخلافه ناصری کشیده شده بود) قرار داشت. این دروازه در حد فاصل بین خانی آباد و میدان شوش در حوالی مکانی که امروزه در آن میدان غار (شهید هرندی) بنا شده است، واقع بود. محل دقیق این دروازه حد فاصل میدان شوش و میدان راه آهن می باشد که در شمالی ترین قسمت محله باغ آذری بوده است. نقش رستم و دیو سپید. بر کاشی کاری زیبای این دروازه تصاویری از نبرد رستم و دیو سفید نقش شده بود که حتی تا زمان تخریب این دروازه، بسیار سالم و دست نخورده باقی مانده بود. به همین دلیل کاشی های نقاشی شده مربوط به دروازه غار، به موزه ایران باستان انتقال یافتند تا در آن جا نگهداری شوند. این نقش زیبا دارای رقم "استاد محمد کاشی پز شیرازی" است و پیداست که این هنرمند اهل شیراز سازنده این کاشی ها و نقش مندرج بر آن بوده است. هرچند از زندگی این هنرمند اطلاعی در دست نیست. تاریخ ساخته شدن این نقش کاشی بر اساس مندرجات آن، در سال ۱۲۶۳ هجری قمری بوده است. وجه تسمیه (انگیزهٔ نام گذاری). دلیل نام گذ
اری این دروازه به دلیل نام اراضی سمت شمال آن می باشد. دروازه غار، دروازهٔ جنوبی شهر تهران بوده که در زمان ناصرالدین شاه، در ضلع جنوبی برج و باروی شهر، مابین دروازه ری و دروازه قزوین بنا شد. در گذشته دروازهٔ شهرها در ورودی جاده های منتهی به شهر جهت کنترل ورود و خروج به شهر بنا می شد. جاده ای که به سمت دروازه غار منتهی می شد، در راستای جنوب به شمال بوده که در حال حاضر به نام خیابان خزانه-شمال نام گذاری شده است. قبل از احداث دروازه، اراضی شمال دروازه، خانه ها و کاروان سراهایی بنا شده بود که ایوان ورودی آن ها از جنوب به شمال پشت به کوه های شمیران بوده و غارهای کوچک در دل کوه های شمیران را در نظر بیننده تداعی می کرده که همین امر باعث نام گذاری این منطقه به اراضی بلوک غار شده بود. با احداث دروازه در جنوب این اراضی، غار بزرگی درست در وسط کوه های شمیران و زیر قلهٔ توچال نظر هر بیننده ای که قصد ورود به تهران را داشته، جلب می کرد و این دروازه به دروازه غار معروف شد. امروزه با نگاه کردن به این دروازه از سمت خیابان خزانه-شمال که در محل قدیم آن بازسازی شده، وجه تسمیهٔ این بنا به زیبایی نمایان است. در رسانه ها. مستندهایی د
رباه معضلات اجتماعی این منطقه نیز ساخته شده. مستند مدرسه هدایت، دروازه جنوبی، بچه های زمین خاکی و مستند پلاک قرمز از جمله این مستندها هستند.
دریای سِلِب یا دریای سولاوسی () بخشی از آب های غربی اقیانوس آرام واقع در بین سولاوسی و جنوب فیلیپین است. این دریا در شمال به مجمع الجزایر و دریای سولو و جزیره میندانائو، در شرق به جزایر سانگی، در جنوب به سلب (سولاوسی) و در غرب به بورنئو منتهی می شود. مساحت کل دریای سلب ۲۸۰٬۰۰۰ کیلومتر مربع بوده و فاصلهٔ شمال تا جنوب آن ۶۷۵ کیلومتر و شرق تا غرب آن ۸۳۷ کیلومتر است. بیش از نیمی از این دریا ژرفایی بالاتر از ۴۰۰۰ متر دارد و عمیقترین نقطهٔ اندازه گیری شدهٔ آن ۶٬۲۲۰ متر بوده است. دریای سلب همچنین در جنوب غربی خود از طریق تنگه ماکاسار به دریای جاوه راه دارد. هلندیان در اوایل سدهٔ هفدهم بخش هایی از جزایر سلب و سانگ را به تصرف خود درآوردند اما خود دریای سلب برای مدتی طولانی تحت سیطرهٔ بازرگانان و دزدان دریایی اهل بورنئو و جزایر اطراف قرار داشت و استعمارگران در اواخر سدهٔ نوزدهم توانستند آنرا تحت کنترل خود درآورند. دریای سلب از نظر ماهیگیری دارای اهمیت بسیاری است و تجارت ساحلی و بین جزیره ای در آن رواج دارد.
نابینای بیت صیدا یکی از معجزات عیسی (بر اساس ذکر عهد جدید) است که فقط در انجیل مرقس باب ۸ آیات ۲۲ تا ۲۶ ذکر شده است بر اساس انجیل وقتی عیسی به بیت صیدا شهری در جلیله رسید. نابینایی از وی درخواست کرد تا وی شفا دهد. عیسی دستش را روی چشمان مرد گذاشت و مرد گفت من «انسان ها را شبه درختان در حال حرکت می بینم» عیسی چندباره این کار را تکرار کرد تا وی کاملاً خوب شد.
جاودانگی (چکی: Nesmrtelnost) رمانی از میلان کوندرا رمان نویس چک - فرانسوی است. این رمان در سال ۱۹۸۸ به زبان چکی نوشته شد. در سال ۱۹۹۰ برای نخستین بار و به زبان فرانسوی منتشر شد. چکیده داستان. شخصیت اصلی داستان زنی است به نام اگنس که از مشاهده حرکت اتفاقی زنی مسن در ذهن نویسنده ای به نام میلان کوندرا پدید می آید. از کانال چنین شخصیتی کوندرا به مفهوم جاودانگی می پردازد.
عقل سالم در بدن سالم است از ضرب المثل معروف در زبان های گوناگون جهان از جمله در زبان فارسی است که ترجمه ای از عبارت معروف لاتین Mens sana in corpore sano به همین معنی است. این عبارت بخشی است از متنی در طنزنامه شماره ۱۰ (۱۰:۳۵۶) در نوشتارهای شاعر رومی، جوونال (Juvenal) است که به عنوان پاسخی به این پرسش که مردم در زندگی باید خواهان چه چیزهایی باشند می نویسد: ضرب المثلی فارسی با معنایی قابل قیاس با این مفهوم در شاهنامه فردوسی وجود دارد: منابع. Sentenze, motti, proverbi latini brevemente illustrati, appendice al Vocabolario della Lingua Latina Campanini-Carboni, Paravia, Torino, 1993, p. 50.
قانون، قانون گذاری، و آزادی : گزارش جدیدی از اصول آزادی خواهانهٔ عدالت و اقتصاد سیاسی کتابی سه جلدی از فریدریش آوگوست فون هایک - برندهٔ جایزهٔ نوبل - است که در سال ۱۹۷۹ منتشر شده است. جلد نخست این کتاب، یعنی "قواعد و نظم" در ایران در سال ۱۳۸۱ با ترجمهٔ موسیٰ غنی نژاد و مهشید معیری توسط نشر طرح نو منتشر شده است. این کتاب در مورد نظم سیاسی جامعه های آزاد است. جلد نخست، یعنی "قواعد و نظم" در مورد مفاهیمی بنیادینی که برای یک نظریهٔ انتقادی عدالت و شرایطی که یک قانون اساسی می تواند آزادی های شهروندانش را تأمین و تضمین کند بحث می کند.
دیسماس قدیس یا دزد خوب یا دزد مصلوب شخصیتی بی نام در انجیل لوقا است که هنگام تصلیب عیسی همراه وی مصلوب شد و از عیسی خواست که در بهشت به یاد وی باشد. در اناجیل اربعه از مصلوب شدن دو نفر همراه عیسی سخن رفته است در مواردی هر دو نفر نیز به عیسی فحاشی می کردند (متی ۲۷:۳۸) اما در انجیل لوقا یکی از دزدان شخصیتی خوب ترسیم شده است. (وی همان دیسماس است) در انجیل لوقا نگاشته است:
دیوید اریک "دیو" گرول موزیسین راک، خواننده و ترانه نویس و نوازنده چند سازه آمریکایی است که بیشتر به خاطر نواختن درام در گروه گرانج نیروانا و همچنین وکال و گیتار گروه فو فایترز شناخته می شود. گرول بجز اینکه پروژه های شخصی فراوانی داشته و گروه های زیادی را رهبری کرده است با گروه های موسیقی دیگری مانند ناین اینچ نیلز، اسلش، ژولیت لوییس و … نیز همکاری کرده است. دیو گرول رهبر گروه فوفایترز یکی از موفق ترین گروه های راک سی سال اخیر جهان است که در هر دو کشور انگستان و آمریکا به موفقیت های چشمگیری دست پیدا کرده است. دوران جوانی. هنگامی که گرول سن کمی داشت خانواده او از اوهایو به اسپرینگفیلد، ویرجینیا نقل مکان کردند. سه سال بعد از این اتفاق والدین او از یکدیگر جدا شدند و گرول ادامه زندگی را مادرش زندگی کرد. در دوران کودکی او تحت تأثیر ساز درام قرار گرفت و به یادگیری این ساز پرداخت. در دوازده سالگی گرول برای اولین بار گیتار به دست گرفت. او خیلی زود از یادگیری این ساز و به خصوص از درس های آن خسته شد و به این دلیل به صورت انفرادی در گروه های کوچک مدرسه کارش را ادامه داد. سابقه موسیقی. اسکریم. در هفده سالگی گرول وارد گروه
اسکریم شد که به دلیل اینکه درامر گروه جدا شده بود نیاز به درامر داشتند. برای اینکه گرول بتواند در گروه بخواند سن خود را به دروغ بیست سال گفت. گرول درحالی که امید چندانی به پذیرفته شدن در گروه نداشت اما به عضویت اسکریم درآمد. هنگامی که گرول در اسکریم مشغول به کار بود باز آزبورن تعدادی از دوستان خود، کرت کوبین و کریست نووسلیچ را برای دیدن گروه آورد و این شروع رابطه گرول با نیروانا بود. نیروانا. چند ماه بعد گروه اسکریم از هم پاشید و گرول برای ادامه کار شماره تلفن کریست ناواسلیک را از آزبورن گرفت. کریست او را به سیاتل، واشینگتن دعوت کرد تا گرول بتواند از نزدیک کار نیروانا را که در آن هنگام گروه بزرگی نبود ببیند. (در مصاحبه ای که گرول با مجله رولینگ استون داشت گفت که هنگامی که به این اجرا رفت بیشتر وقت خود را صرف حرف زدن با یکی از دوستانش خارج از محل کنسرت کرده است. گرول خیلی سریع به عضویت گروه درآمد. هنگامی که گرول به نیروانا پیوست، گروه تعداد زیادی دمو از کارهایشان ضبط کرده بودند که برای اولین آلبومشان نیاز داشتند. بعد از تور اروپا گروه در سال ۱۹۹۴ گروه تصمیم گرفت که یک دوره ضبط برای آهنگ های جدید تدارک ببیند.
در بیشتر این گردهمایی ها کوبین غایب بود و به همین دلیل گرول و ناواسلیک بر روی آهنگ های تکی خود کار می کردند. در همین دوره بود که گرول تعدادی از کارهای اولیه گروه فو فایترز را نوشت که تعدادی از آن ها تبدیل به آهنگ های موفقی شدند. در آخرین روز ضبط کوبین به گروه پیوست و نیروانا آهنگ "You Know You're Right" را نوشت. این آخرین آهنگ استودیویی گروه بود. فو فایترز. بعد از مرگ کوبین در آوریل سال ۱۹۹۴ گرول دربارهٔ آینده کاری خود به شک افتاده بود. او ابتدا پانزده آهنگ دمو را استودیو اجرا کرد که تمامی سازهای این پانزده آهنگ را خود او می نواخت. بعد از ضبط این پانزده قطعه گرول تصمیم گرفت که دیگر به عنوان درامر در گروه های دیگر کار نکند و این در حالی بود که او اجراهای خوبی با گروه های مختلف داشت و نام او به عنوان جانشین درامر گروه پیرل جم به نیز به گوش می خورد. در نهایت گرول با دور هم جمع کردن نوازنده های مختلف توانست گروه خودش فو فایترز را پایه گذاری کند. به غیر از یک آلبوم تمام آلبوم های فوفیاترز توانست هم در چارت موسیقی بریتانیا و هم در بیلبورد آمریکا در تاپ تن برترین البوم ها قرار گیرد که این یک رکورد کم نظیر در موسیقی
ساکاتکاس یکی از ۳۱ ایالت مکزیک است. این ناحیه ۵۸ شهر دارد که مرکز آن شهر ساکاتکاس است. این ایالت به خاطر داشتن منابع معدنی مخصوصا نقره معروف است البته کشاورزی و توریسم از دیگر منابع درآمد این ایالت به شمار می روند.
در باستان شناسی، تَراشه سنگی به ورقه ای از سنگ گفته می شود که به وسیله ضربه یا فشار از سنگ بزرگ تر (سنگ مادر) کنده شده باشد. آنچه در باستان شناسی، مصنوعات سنگی نامیده می شود در واقع محصول جداسازی تراشه ها از سنگ مادر هستند. تراشه کاران، با پراندن تراشه های ریزی از لبه تراشه به آن شکل می دهند که این کار پردازش نام دارد. جای باقیمانده از تراشه های قبلی که روی سطح پشتی سنگ مادر دیده می شود اصطلاحاً رُخ نامیده می شود. بیشتر ابزارهای سنگی دوره میانه پارینه سنگی نو در ایران از نوع موستری هستند و تقریباً تمامی ابزارهای نوع موستری ایران به شیوه تراشه ساخته شده اند. منابع. Andrefsky, William, Jr. (2005) Lithics: Macroscopic approaches to analysis. 2d ed. Cambridge University Press, Cambridge.
ناحیه خودگردان ننتس یک ناحیه خودگردان روسیه است که تحت نظر استان آرخانگلسک اداره می شود. بر پایه سرشماری سال ۲۰۱۰ میلادی مساحت این ناحیه ۱۷۶٬۷۰۰ کیلومترمربع و جمعیت آن ۴۲۰۹۰ نفر بوده است. این واحد فدرال از لحاظ جمعیت در میان ۸۵ واحد فدرال روسیه کم جمعیت ترین واحد به شمار می رود. مرکز این ناحیه ناریان-مار است.
جون تاکه ئوچی ( زادروز ۲۴ اوت ۱۹۷۰ در تویوناکا، اوساکا ژاپن)، طراح و تهیه کننده بازی های ویدئویی اهل ژاپن است. او پس از فارغ التحصیلی رشته طراحی گرافیکی از کالج سوزوشی، در سال ۱۹۷۱ به شرکت کپ کام پیوست. او در مقام تهیه کنندگی، عناوین موفقی چون "" و "سیاره گمشده" را در کارنامه دارد. تاکه ئوچی همچنین به عنوان تهیه کننده ارشد در طراحی و ساخت بازی "رزیدنت ایول ۵" نیز حضور داشت. تاکه ئوچی همچنین در دیگر عناوین کپ کام نیز فعالیت داشته است. "رزیدنت ایول"، "رزیدنت ایول ۲"، و "مبارز خیابانی ۲" از جمله این فعالیت هاست.
آگوئاسکالینتس () یکی از سی و یک ایالت های کشور مکزیک است که مرکز آن آگوئاسکالینتس است. در شمال آن زاکاتکاس و جنوب آن خالیسکو قرار دارد. نام آن به اسپانیایی معنی «آب های داغ» می دهد و به خاطر چشمه های آب گرم زیادی است که در این منطقه وجود دارد. این ایالت حدود از مکزیکو سیتی فاصله دارد. مساحت آن است و جمعیت آن کمی از یک میلیون نفر بیشتر است
گنبد نمکی یکی از پدیده های زمین شناختی است که به لایه های بزرگ نمک زیرزمینی که به طرف سطح زمین حرکت کرده اند و شکل گنبدمانندی گرفته اند گفته می شود. این گنبدها بر اثر ناپایداری ثقلی لایه های با چگالی کمتر (نمک یا سایر مواد تبخیری) که توسط سنگ های چگال تر پوشیده شده است، به وجود می آید. به دلیل وجود مخازن نفتی، منابع سولفیدی پتاس، آهن و نمک دارای ارزش اقتصادی هستند. گنبدهای نمکی ساختمان های زمین شناسی گنبدی شکلی هستند که هسته مرکزی آن ها از سنگ تشکیل شده است. هنگامی که نمک تحت تأثیر لرزش ناگهانی مانند زلزله قرار می گیرد مانند یک ماده قابل ارتجاع عمل می کند که یا خرد می شود، یا به حالت تغییر شکل برگشت پذیر عکس العمل نشان می دهد. اما هنگامی که توده نمک تحت تأثیر فشار مداوم قرار گیرد مانند یک مانع غلیظ عمل می کند این پدیده را خزش می گویند. شرایطی مانند نقطه ذوب، انجماد، چگالی، تغییرات فشار و دما در شکل گیری نمک ها مؤثر می باشند. اغلب گنبدهای نمکی در نواحی گرمسیر تشکیل می شوند. با وجود فضاهای حفره ای در گنبدهای نمکی می توان گاز طبیعی را در آنها ذخیره کرد. پس از حفر چاه در گنبد نمکی و حل نمک از طریق تزریق آب در آن
و سپس تخلیه آب نمک، فضای لازم برای ذخیره سازی گاز را می توان ایجاد کرد. برای این امر، اولاً بایستی لایه نمکی ضخامت کافی داشته و درعمق مناسب قرار گرفته باشد؛ ثانیاً آب کافی برای حل نمک در دسترس باشد. گنبدهای نمکی ایران در استان های بوشهر و فارس و هرمزگان و سمنان دیده می شود. برخی از جزیره های ایرانی در خلیج فارس، مانند جزیره هرمز، گنبدهای نمکی هستند. متراکم ترین نوع گنبدهای نمکی ایران در زون های چین خورده و گسیخته زاگرس و در حوزه خلیج فارس تشکیل شده اند که سرچشمه آنها حوضه نمکی سری هرمز است که مربوط به اینفراکامبرین می باشد. اشکال مختلف و جالبی می تواند در گنبدهای نمکی ایجاد شود مانند یخچال های نمکی و اشکال کارستی، گنبدهای نمکی از عوامل مهم شوری منابع آب و خاک هستند.
حسن توانایان فرد (۴ فروردین ۱۳۲۲ در تهران - ۱ بهمن ۱۳۹۳ در تهران) اقتصاددان و فعال سیاسی ایرانی بود. او پس از اتمام تحصیلات دوره کارشناسی اقتصاد در دانشگاه تهران، برای ادامه تحصیل در مقطع کارشناسی ارشد و دکتری به انگلستان رفت و در دانشگاه ولز تحصیلات خود را ادامه داد. او در سال ۱۳۵۴ به ایران بازگشت و به تدریس علم اقتصاد در دانشگاه تهران، دانشگاه صنعتی شریف و دانشگاه پیام نور پرداخت و در کنار تدریس دانشگاهی، در روزهای پیروزی انقلاب و در بحبوحه رویکردهای لیبرال و مارکسیستی به اقتصاد، با ارائه نظریات خود در زمینه اقتصاد اسلامی، منشاء بحث های بسیاری شد. او تاکنون بیش از صد کتاب و مقاله تخصصی در حوزه های اقتصاد خرد و کلان، اقتصاد ایران، اقتصاد اجتماعی، مبانی اقتصاد اسلامی، اندیشه های اقتصادی، اقتصاد توسعه و . . . برشته تحریر درآورده است.
باخا کالیفرنیا یکی از سی و یک ایالت مکزیک است. این ایالت شمالی ترین و غربی ترین ایالت مکزیک است و در سال ۱۹۵۳ به وجود آمد. مساحت آن یا ۳٫۵۷٪ مساحت کل مکزیک است. این ایالت در مرز با ایالت آریزونا و ایالت کالیفرنیا (آمریکا) قرار دارد و همچنین خلیج کالیفرنیا و جنوب آن باخا کالیفرنیا سور است. د هفتاد و پنج درصد جمعیت این ایالت در مرکز آن مخیکالی زندگی می کنند. تاریخچه. پیشاتاریخ و دوران استعمار اسپانیا. نخستین انسان ها دست کم ۱۱٬۰۰۰ سال پیش به این شبه جزیره آمدند. در آن زمان، دو گروه اصلی بومی در این منطقه حضور داشتند: کوچیمی ها در جنوب و چندین گروه وابسته به خانواده زبانی یومان در شمال، از جمله کیلی وا، پای پای، کومیای، کوکوپا و کوچان. این مردمان در شیوه های زیستی خود تنوع زیادی داشتند. کوچیمی های بیابان مرکزی شبه جزیره شکارچی-گردآورندگان متحرکی بودند، در حالی که کوچیمی های جزیرهٔ سدروس در ساحل غربی، اقتصاد دریامحور قوی ای داشتند. کیلی وا، پای پای و کومیای در شمال غرب پرآب تر نیز شکارچی-گردآورنده بودند، اما آن منطقه جمعیت متراکم تری را پشتیبانی می کرد و سبک زندگی کم تحرک تری داشت. کوکوپا و کوچان در شمال شرق باخا
کالیفرنیا در دشت سیلابی رود کلرادو کشاورزی می کردند. گروه دیگری به نام گواچیمی ها، که از شمال آمده بودند، بخش زیادی از نقاشی های غاری سیرا د گوادالوپه را خلق کردند که اکنون در فهرست میراث جهانی یونسکو ثبت شده اند. اطلاعات زیادی دربارهٔ آن ها در دست نیست، جز اینکه بین حدود ۱۰۰ پیش از میلاد تا ۱۳۰۰ میلادی در منطقه زندگی می کردند. اروپایی ها نخستین بار در سال ۱۵۳۹ به باخا کالیفرنیا رسیدند، زمانی که فرانسیسکو د اولوا سواحل شرقی آن را در خلیج کالیفرنیا بررسی کرد و سواحل غربی را دست کم تا جزیرهٔ سدروس پیش برد. هرناندو د آلارکون در ۱۵۴۰ به سواحل شرقی بازگشت و مسیر پایینی رود کلرادو را پیمود، و خوان رودریگز کابریو (یا ژوآئو رودریگز کابریلو ) نیز در سال ۱۵۴۲ بررسی سواحل غربی را کامل کرد. سباستیان ویسکاینو نیز در ۱۶۰۲ سواحل غربی را بررسی کرد، اما در سدهٔ بعد، بازدیدکنندگان خارجی اندک بودند. یسوعیان در سال ۱۶۹۷ نخستین مستعمرهٔ دائمی تبلیغی خود را در لورتو بنیان نهادند. در دهه های بعد، آن ها تدریجاً دامنهٔ نفوذ خود را به سراسر منطقهٔ امروزی باخا کالیفرنیا سور گسترش دادند. در سال های ۱۷۵۱ تا ۱۷۵۳، فرناندو کونشاک، مبلغ یس
وعی کروات، به صورت زمینی از جنوب به باخا کالیفرنیا (امروزی) وارد شد. سپس مأموریت هایی در میان کوچیمی ها تأسیس شد: سانتا خرترودیس (۱۷۵۲)، سن بورخا (۱۷۶۲) و سانتا ماریا (۱۷۶۷). پس از اخراج یسوعیان در سال ۱۷۶۸، دوره ای کوتاه از مدیریت فرانسیسکن ها (۱۷۶۸ تا ۱۷۷۳) آغاز شد که طی آن تنها یک مأموریت در سان فرناندو ولیکاتا تأسیس شد. اما از همه مهم تر، کاروان اکتشافی سال ۱۷۶۹ به رهبری گاسپار د پورتولا و خونیپرو سرا برای سکونت در آلتا کالیفرنیا منجر به نخستین اکتشاف زمینی شمال غرب باخا کالیفرنیا شد. فرقه دومینیکن در سال ۱۷۷۳ مدیریت مأموریت های باخا کالیفرنیا را از فرانسیسکن ها تحویل گرفت. آن ها زنجیره ای از مأموریت های جدید در میان کوچیمی های شمالی و یومان های غربی تأسیس کردند، نخست در ساحل و سپس در مناطق داخلی، که از ال روساریو (۱۷۷۴) تا دسکانسو (۱۸۱۷) ادامه یافت، درست در جنوب خط پالو و نزدیک تیخوانا. در سال ۱۸۰۴، تاج اسپانیا کالیفرنیا را به دو بخش آلتا (بالا) و باخا (پایین) تقسیم کرد؛ این تقسیم بر اساس مرز میان مأموریت های فرانسیسکن در شمال و دومینیکن در جنوب بود. فرمانداران استعماری این منطقه عبارت بودند از خوزه خوآک
ین د آریاگا (۱۸۰۴–۱۸۰۵)، فلیپه د گویکوئچه آ (۱۸۰۶–۱۸۱۴) و خوزه داریو آروئلو (۱۸۱۴ تا ۱۱ آوریل ۱۸۲۲). پس از استقلال، ۱۸۲۱ تاکنون. دوران جمهوری نخستین. لیبرال های مکزیکی نگران بودند که کلیسای کاتولیک رم پس از استقلال همچنان قدرت زیادی در دست داشته باشد. در نتیجه، آن ها تلاش کردند تا با تصویب قانون سکولاریزاسیون مأموریت ها در ۱۸۳۳، نفوذ کلیسا را کاهش دهند. پس از جنگ آمریکا و مکزیک (۱۸۴۶–۱۸۴۸) و پیمان گوادالوپه هیدالگو، ایالات متحده حاکمیت بخش هایی از قلمرو اسپانیای نو و سپس مکزیک را به دست آورد که اغلب کم جمعیت بودند. آلتا کالیفرنیا ضمیمه ایالات متحده شد و در دوران تب طلا در کالیفرنیا، جمعیت آن چنان افزایش یافت که به عنوان ایالتی به اتحاد پیوست. باخا کالیفرنیا نیز کنترل شهرهای امروزی تیخوانا، مکسی کالی و تکاته را پس از این پیمان از آلتا کالیفرنیا به دست آورد و تحت کنترل مکزیک باقی ماند. در سال ۱۸۵۳، ماجراجویی به نام ویلیام واکر، لا پاز در باخا کالیفرنیا سور را تصرف کرد و خود را رئیس جمهور جمهوری باخا کالیفرنیا نامید. دولت مکزیک پس از چند ماه او را عقب راند. دوران پورفیریو دیاس. زمانی که ژنرال لیبرال پورفیریو دیا
س در سال ۱۸۷۶ به قدرت رسید، برنامه ای گسترده برای نوسازی و توسعه مکزیک آغاز کرد. ۱۸۸۴: لوییس هولر و جرج اچ. سیسون امتیاز استفاده از بخش بزرگی از باخا کالیفرنیا را در ازای وعدهٔ توسعه منطقه به دست آوردند. ۱۹۰۵: انقلاب ماگونیستی آغاز شد، که جنبشی آنارشیستی بر پایه نوشته های ریکاردو فلورس ماگون و انریکه فلورس ماگون بود. ۱۹۱۱: شهرهای مکسی کالی و تیخوانا به دست حزب لیبرال مکزیک (PLM) افتاد، اما به زودی به نیروهای دولتی واگذار شدند. مکزیک پس از انقلاب. ۱۹۱۷: در ۱۱ دسامبر، یکی از نزدیکان رئیس جمهور وقت ونستیانو کارانزا پیشنهاد فروش باخا کالیفرنیا را به سناتور هنری اف. اشهرست به مبلغ ۵۰ میلیون دلار طلای نقد مطرح کرد. ۱۹۳۱: باخا کالیفرنیا به دو قلمرو شمالی و جنوبی تقسیم شد. ۱۹۵۲: «قلمرو شمالی باخا کالیفرنیا» به بیست ونهمین ایالت مکزیک بدل شد؛ بخش جنوبی (زیر عرض جغرافیایی ۲۸ درجه شمالی) همچنان به صورت قلمرو فدرال اداره می شد. ۱۹۷۴: «قلمرو جنوبی باخا کالیفرنیا» نیز به سی ویکمین ایالت مکزیک، یعنی باخا کالیفرنیا سور تبدیل شد. ۱۹۸۹: ارنستو روفو آپل از حزب اقدام ملی مکزیک (PAN) به عنوان نخستین فرماندار غیروابسته به حزب انقل
ابی نهادی (PRI) در باخا کالیفرنیا انتخاب شد و نخستین فرماندار اپوزیسیون از زمان انقلاب مکزیک بود. باخا کالیفرنیا در دهه های بعد به عنوان یکی از پایگاه های اصلی PAN شناخته شد. جغرافیا. ایالت باخا کالیفرنیا بخشی از منطقهٔ کالیفرنیاها در آمریکای شمالی است و با وجود مساحت نسبتاً کم، تنوع جغرافیایی چشم گیری دارد. رشته کوه های شبه جزیره ای که ادامه ای از رشته کوه کالیفرنیاست، از مرکز جغرافیایی ایالت می گذرد. برجسته ترین کوه های این مجموعه، سیه را د خوآرس و سیه را د سن پدرو مارتیر هستند. این کوه ها دارای جنگل هایی هستند که یادآور کوه های سن گابریل در جنوب کالیفرنیا هستند. بلندترین قله در شبه جزیره، «پیکاچو دل دیابلو» است. دره های بین کوه ها در منطقه ای با اقلیم مناسب برای کشاورزی قرار دارند، مانند درهٔ گوادالوپه و درهٔ اوخوس نگروس که در آن ها مرکبات و انگور پرورش می یابد. رشته کوه های سرشار از مواد معدنی به سمت جنوب و خلیج کالیفرنیا امتداد می یابند و در آنجا، دامنه های غربی آن گسترش می یابد و جلگهٔ برندو را در مرز با باخا کالیفرنیا سور شکل می دهد. رشته کوه های مرکزی و جنوبی شامل سیه را د لا اسمبلیا، سیه را د کالاماخ
وئه، سیه را د سن لوئیس و سیه را د سن بورخا هستند. بادهای معتدل اقیانوسی و جریان کالیفرنیا که جریانی سرد است، آب وهوای ساحل شمال غربی ایالت را در تمام سال مطبوع می سازند. به دلیل وجود جریان کالیفرنیا، بارش هایی که از شمال می آیند به سختی به شبه جزیره می رسند و مناطق جنوبی خشک تر باقی می مانند. از جنوب رود ال روساریو به بعد، چشم انداز ایالت از مدیترانه ای به بیابانی تغییر می کند. در این بیابان گونه های متنوعی از گیاهان گوشتی رشد می کنند که مه ساحلی عامل مهمی در بقای آن هاست. در شرق، بیابان سونورا از سمت کالیفرنیا و سونورا به باخا کالیفرنیا وارد می شود. یکی از گرم ترین نقاط مکزیک، درهٔ مکسی کالی و اطراف آن است. با این حال، آبیاری از رود کلرادو این منطقه را به مرکز کشاورزی مهمی تبدیل کرده است. حوزهٔ زمین گرمایی سرو پریتو نیز در نزدیکی مکسی کالی قرار دارد که حدود ۸۰٪ از برق مصرفی ایالت را تولید می کند و مقداری نیز به کالیفرنیا صادر می شود. لاگونا سالادا، دریاچه ای شور و پایین تر از سطح دریاست که بین کوه های سیه را د خوآرس و سیه را د کوکوپا واقع شده است و به مکسی کالی نزدیک است. اخیراً دولت ایالتی طرح هایی برای احی
ای لاگونا سالادا بررسی کرده است. بلندترین قله در سیه را د کوکوپا، کوه سنتینلا یا کوه سیگنال است. قوم کوکوپا ساکنان بومی این منطقه هستند که از کوه ها تا یاما، آریزونا پراکنده اند. در سواحل اقیانوس آرام باخا کالیفرنیا، جزایر متعددی وجود دارد. جزیرهٔ گوادالوپه در دورترین نقطهٔ غربی ایالت واقع شده و زیستگاه کلونی های بزرگ گراز دریایی است. جزیره سدروس در جنوب غربی منطقهٔ دریایی ایالت قرار دارد. جزایر تودوس سانتوس و کرونادو به ترتیب در مقابل سواحل انسنادا و تیخوانا قرار دارند. تمامی جزایر در خلیج کالیفرنیا که در سمت باخا کالیفرنیا واقع اند، متعلق به شهرستان مکسی کالی هستند. بخش عمده ای از آب مصرفی باخا کالیفرنیا از رود کلرادو تأمین می شود. در گذشته، این رود از طریق دلتا رود کلرادو به خلیج کالیفرنیا می ریخت، اما به دلیل برداشت های سنگین در جنوب غرب ایالات متحده، اکنون آب بسیار کمتری به خلیج می رسد. منطقه کلان شهری تیخوانا نیز بخشی از آب خود را از رود تیخوانا تأمین می کند. بسیاری از مناطق روستایی ایالت به چاه ها، سدهای معدود و واحه ها متکی اند. تیخوانا همچنین از «منطقه آب اوتای» در شهرستان سن دیگو نیز آب می خرد. کمبو
د آب آشامیدنی بزرگ ترین چالش زیست محیطی ایالت است. آب وهوا. آب وهوای باخا کالیفرنیا از مدیترانه ای تا بیابانی متغیر است. آب وهوای مدیترانه ای در شمال غربی ایالت مشاهده می شود؛ جایی که تابستان ها خشک و معتدل و زمستان ها خنک و پربارش هستند. این اقلیم از تیخوانا تا سن کینتین و دره های داخلی پیرامون آن گسترده است. جریان سرد کالیفرنیا اغلب موجب ایجاد مه ساحلی در ارتفاع پایین می شود. این مه در طول ساحل اقیانوسی ایالت قابل مشاهده است. افزایش ارتفاع به سوی رشته کوه های باخا کالیفرنیا، باعث شکل گیری آب وهوای کوهستانی می شود. تابستان ها خنک و زمستان ها با دمای شبانه زیر صفر همراه اند. بارش برف در سیه را د خوآرس، سیه را د سن پدرو مارتیر و دره های میان آن ها در ماه های دسامبر تا آوریل رایج است. به دلیل اثرات ارتفاع باران، بارندگی در کوهستان های شمالی باخا کالیفرنیا بسیار بیشتر از دشت های ساحلی غربی یا بیابان های شرقی است. جنگل هایی از درختان کاج، سرو و بلوط در این نواحی دیده می شود. دامنه های شرقی کوهستان موجب پدیدهٔ سایه باران شده و محیطی بسیار خشک ایجاد کرده اند. بخش متعلق به بیابان سونورا در باخا کالیفرنیا، تابستان ها
یی بسیار گرم و زمستان هایی معتدل و بدون یخبندان دارد. درهٔ مکسی کالی که پایین تر از سطح دریاست، بالاترین دماهای مکزیک را تجربه می کند و در تابستان اغلب به بیش از ۴۷ درجه سانتی گراد و گاه تا ۵۰ درجه نیز می رسد. در جنوب تر و در امتداد ساحل اقیانوس آرام، اقلیم مدیترانه ای به اقلیم بیابانی تبدیل می شود، اما نسبت به سواحل خلیج کالیفرنیا معتدل تر و خنک تر است. اقلیم های انتقالی بین مدیترانه ای و بیابانی در نواحی میان سن کینتین و ال روساریو دیده می شوند. هرچه به داخل کشور و به سوی خلیج کالیفرنیا پیش می رویم، پوشش گیاهی کمتر و دمای تابستان بیشتر می شود. جزایر خلیج کالیفرنیا نیز دارای اقلیم بیابانی هستند. برخی واحه ها در دل بیابان وجود دارند که چند شهرک مانند کاتاویینا، سن بورخا و سانتا خرترودیس در اطراف آن ها شکل گرفته اند. گیاهان و جانوران. در ارتفاعات بلند، درختانی مانند کاج جفری، کاج شکری و کاج پی نیون رایج هستند. در زیرآشکوب این جنگل ها، گونه هایی مانند مانزَنیتا رشد می کنند. خزندگان مختلفی مانند مارمولک غربی نیز یافت می شوند که این منطقه جنوبی ترین محدودهٔ زیست آن است. نام جنس ماهی "Bajacalifornia" از نام شبه جز
یرهٔ باخا کالیفرنیا گرفته شده است. در مهم ترین پناهگاه های حیات وحش شبه جزیره، یعنی پارک ملی قانون اساسی ۱۸۵۷ و پارک ملی سیه را د سن پدرو مارتیر، گونه های مخروطی فراوانی یافت می شوند. از جمله: کاج جفری، "Pinus ponderosa"، "Pinus cembroides"، "Pinus quadrifolia"، "Pinus monophylla"، ژونی پروس، "آرکتوستافیلوس پرینگلای" زیرگونهٔ "دروپاسئا"، "Artemisia ludoviciana" و "Adenostoma sparsifolium". بسیاری از گونه های گیاهی این منطقه با کوه های لاگونا و سن جاسینتو در جنوب غرب کالیفرنیا مشترک اند. ارتفاعات پایین تر سیه را د خوآرس با پوشش درمنه زار و بوته زار بیابانی مشخص می شود. جزیره گوادالوپه و آب های پیرامونی اش که حدود ۲۵۰ کیلومتر با ساحل فاصله دارند، تحت عنوان ذخیره گاه زیست کره جزیره گوادالوپه به منظور حفاظت از گونه های نادر دریایی و خشکی زی معرفی شده اند. جانوران ساکن در این پارک ها شامل پستاندارانی چون گوزن قاطر، قوچ وحشی، پوما، باب کت، گربه دم حلقه ای، کایوت، خرگوش، سنجاب و بیش از ۳۰ گونه خفاش هستند. پرندگان ساکن نیز شامل عقاب سرسفید، عقاب طلایی، شاهین، دارکوب، کرکس سیاه، کلاغ و گونه هایی از سیتیده ها و اردک ها