Payamvdn/NorthPersian_fa_wiki huggingface dataset:
یوه نگارش و نمونه آن. "دیشب راپرتی از جناب میرزا حسن رشدیه به جهت من آمد، وی نوشته بود که صلاحاً امروز رفتم جناب علاء الدوله حاکم را ملاقات کردم و به او گفتم: «هرچه در اخلال امور صدر اعظم اقدامات کردید، اثری نداد. ولی امروزه می توانید دو سه نفر از تجار را به یک مستمسکی چوب بزنید تا تجار به علما بگروند. تجار که به علما مع بشوند، صدر اعظم معزول می شود و مقاصد شما حاصل می گردد»." "چند روز قبل، صفحه عکسی از متحصنین در سفارت به مجلس ملت خواهان آورده; همه خود ساخته، همه آراسته، همه حمام رفته، همه مقطع، همه با عصا و تعلیمی به دست، خیلی خیلی موجب تاسف شد که موضوع مطلب و مقصد به کلی از دست رفته، مثل این می ماند که جماعتی به سفارت علیه به میهمانی رفته، عکس هم انداخته اند"
مسعود علیا (متولد ۱۳۵۴، تهران) مترجم و پژوهشگر ایرانی حوزهٔ فلسفه و مدیر سابق گروه فلسفه هنر دانشگاه هنر است. کتاب جنبش پدیدارشناسی با ترجمه او برنده جایزه کتاب سال شد. او در مهر ۱۴۰۲ از اخراج خود و مخالفت دانشگاه با تمدید و تبدیل قراردش خبر داد. تحصیلات. او دوره کارشناسی زبان و ادبیات فارسی را در دانشگاه تهران و دوره کارشناسی ارشد فلسفه را با رسالهٔ «"آموزهٔ راز در فلسفهٔ گابریل مارسل"» در دانشگاه شهید بهشتی به پایان رساند. او در تیرماه ۱۳۸۷، دوره دکتری فلسفه را با نگارش رساله ای تحت عنوان «شرط امکان اخلاق در اندیشه لویناس» به راهنمایی عبدالکریم رشیدیان در مؤسسه حکمت و فلسفه به پایان برد.
نایجل واربرتون (متولد ۱۹۶۲) فیلسوف انگلیسی و استادیار دانشگاه آزاد انگلستان است. آثار. چیستیِ هنر ترجمه یِ مهتابِ کلانتری، نشر نی
دانشگاه آزاد انگلستان یکی از دانشگاه های تحقیقات عمومی کشور انگلستان و بزرگ ترین دانشگاه در بریتانیا برای تحصیل در مقطع کارشناسی است. این دانشگاه(OU) در سال 1969میلادی برای مردمی که امکان حضور در دانشگاه را نداشتند راه اندازی شد اما اکنون دانشجویان هم به صورت حضوری و هم به صورت غیرحضوری قادر به تحصیل در این دانشگاه هستند. اکثریت دانشجویان این دانشگاه در انگلستان حضور دارند و بسیاری از دوره های آن نیز در هر نقطه از جهان قابل مطالعه است. این دانشگاه 52 ساله در سال 2020 میزبان 175,719 دانشجو از سراسر دنیا بوده است . آدرس: والتون هال ، کنتس هیل ، میلتون کینز MK7 6AA ، انگلستان
تامز هاردویر (به انگلیسی : Tom's Hardware، به فارسی : "سخت افزار تام") پایگاهی انلاین برای اخبار و بررسی فناوری های سخت افزاری است. این سایت، توسط پزشک آلمانی به نام Tom Pabst در سال ۱۹۹۶ ایجاد شده و اکنون در اختیار کمپانی "Bestofmedia Group" یکی از ناشران بزرگ و آنلاین محتوای فناوری در جهان است. این سایت از بخش های مختلفی تشکیل شده و مجموعه ای از اخبار، مقالات، مقایسه کارایی و قیمت، ویدئو و بررسی سخت افزار و فناوری های مرتبط را در چند زبان ارائه می کند. دو سایت دیگر این کمپانی Tom's Guide و Tom's Gane هستند؛ که در حوزه آموزش و بازی های ویدئویی هستند. منابع. ویکی پدیا تامز هاردویر
جغد مینِرْوا نزد رومیان نماد الهه خرد و حکمت است که معادل آن در فرهنگ یونانی آتنا است. در فلسفه. اولین بار فریدریش هگل فیلسوف را به جغد مینروا تشبیه کرد. تشبیه فیلسوف به جغد ازآن روست که این پرنده کار خود را هنگامی آغاز می کند که روز رو به پایان است و تاریکی غروب بتدریج فضا را تیره می کند. فلسفه نیز هنگامی سربرمی آورد که شکلی از زندگی دوران شکل گیری خود را گذرانده است و آرام آرام گردوغبار خاکستری زمان بر روی آن می نشیند. فلسفه در این هنگام کهن سالی وضع موجود را با رنگ خاکستری خود به تصویر می کشد و امر واقع را در قلمرو فکر بازسازی می کند.
جرج راندولف اسکات (زاده ۲۳ ژانویه ۱۸۹۸ – درگذشته ۲ مارس ۱۹۸۷) هنرپیشه آمریکایی است. فیلم شناسی. از فیلم های او می توان به دلفریب، شی و از جان گذشتگان اشاره نمود.
مکتب نقاشی قاجار به آثار نقاشی ای گفته می شود که در دورهٔ زند شروع شد و تا دورهٔ قاجار و کمی پس از آن امتداد یافت. این شیوه به عنوان سبکی منسجم و مکتبی متشکل در نقاشی ایران از جایگاه ویژه ای برخوردار است که همهٔ ویژگی های موضوعی و کاربردی یک مکتب نقاشی را دارد. این شیوه بیشتر از تلفیق ویژگی های هنر نقاشی سنتی ایرانی با عناصر و شیوه هایی از نقاشی اروپایی شکل گرفت. هر چند آثاری نزدیک به این شیوه از دورهٔ صفوی در ایران تا حدی مرسوم بود و «فرنگی سازی» نامیده می شد، اما ابتدا در دورهٔ زند و در ادامهٔ آن در دورهٔ قاجار شکل مشخص خود را یافت. پرورش هنر نقاشی بیشتر وابسته به دربار بود و شاهان و شاهزادگان مهم ترین سفارش دهندگان آثار هنری و تنها حامیان هنر بوده اند. در روزگار فتحعلی شاه، سبک «دیوارنگاری» شروع شد. دیوارنگاره هایی زیبا از آقا محمدخان و فتحعلی شاه در کرج، در کاخ سلیمانیه در نزدیکی پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران به خوبی یادآور نقاشی دورهٔ قاجار است. پیشینه. شروع. آغاز شیوه نقاشی دوران قاجار را باید در دوران افشار و زند جستجو کرد. اما به سبب کوتاه بودن این دو دوره و نا آرامی های مختلف سیاسی و اجتم
اعی، آثار چندانی از دوران افشار و زند بر جای نمانده است. از کتب تصویر شده این دوران می توان به تاریخ جهانگشای نادری اشاره کرد. از استادان دوره افشار می توان به محمد علی بیگ، ابدال بیگ، داوود نقاش، محمدرضا هندی و هادی نقاش اشاره کرد. ارتباط با اروپا. نقاشی دوران زند که خود ادامه دهندهٔ سنت فرنگی سازی صفوی بود، با مختصر تغییری به دورهٔ قاجار انتقال یافت. می توان گفت که مکتب موسوم به «قاجاری» در واقع از دورهٔ کریم خان زند آغاز شد. در زمان فتحعلی شاه شرایط برای تجدید حیات هنر درباری مناسب بود. شاه قاجار شماری از برجسته ترین هنرمندان را در پایتخت، تهران، گرد آورد و آن ها را به کار نقاشی پرده های بزرگ اندازه برای نصب در کاخ های نوساخته گماشت. ایل قاجار در اوایل سدهٔ سیزدهم بر ویرانه های قلمرو کریم خان زند به قدرت رسید. نخستین سال های فرمانروایی فتحعلی شاه هم زمان با جنگ های ناپلئون در اروپا بود و کشمکشی سیاسی میان بریتانیا و فرانسه در دربار ایران جریان داشت. فتحعلی شاه نیز در ضمن برقراری رابطهٔ سیاسی، درگیر جنگ با روس ها شد. هیچ گاه پیش از این چنین، تماس نزدیک و پیوسته ای میان ایران و قدرت های اروپایی برقرار نشده ب
ود. دیپلمات ها و مأموران اروپایی در تهران استقرار یافتند و مسافران فرنگی، دسته دسته، سراسر قلمرو شاه را زیر پا گذاشتند. بیشتر اطلاعات دست اول ما دربارهٔ نقاشی این دوره بر پایهٔ گزارش های این گردشگران استوار است. تقسیم بندی. نقاشی دوره قاجار که از اول قرن نوزدهم میلادی شروع می شود و تا اوائل قرن بیستم ادامه می یابد را می توان به دو دوره کلی تقسیم کرد: از آغاز تا اواخر سلطنت ناصرالدین شاه که نقاشان در این دوره مواردی از نقاشی خارجی را که به مذاقشان خوش می آمد، انتخاب و آن را در سنت خود ادغام کردند که تلفیق شیوه های نو و کهنه منجر به شیوه نقاشی متمایزی شد که کاملاً ایرانی بود؛ و دوره دوم مقارن با سلطنت ناصرالدین شاه و پس از او که در این دوره روز به روز محدودیت هنر درباری آشکارتر و محسوس تر می شد و نقاشی رسمی و کلاسیک نیازهای فرهنگی و هنری زمان را برآورده نمی کرد. نگارگری قاجاری در این دوره نقاشی روی بوم رواج یافت. نقاشی ها بسیار متأثر از نقاشی غربی بودند. پرتره کشیدن خاصه بسیار مورد توجه قرار گرفت. تنها از فتحعلی شاه تعداد بیست پرتره باقی مانده است. یک شیوهٔ دیگر نقاشی هم برای تزیین قلمدان، قاب آینه، جعبه آرایش
و دیگر اشیای تزئینی به کار رفت که نقاشی زیر لاکی نامیده شد. در این شیوه نقاشی را با لایه ای از ورنی می پوشانند. نوع دیگر نقاشی این دوران گل و مرغ سازی است که در اواخر صفویه آغاز شد و در دورهٔ قاجار رواج یافت. نقاشان. از چهره های مهم تر نقاشی دوران قاجار می توانیم به صنیع الدوله (ابوالحسن خان غفاری)، کمال الملک (محمد غفاری) و محمود خان ملک الشعرا (صبا) اشاره کنیم. نگارگری هزار و یک شب، ۱۸ نگارهٔ لیلی و مجنون و نقاشی های روزنامه دولت علیه ایران از آثار صنیع الملک است. در آثار کمال الملک نیز تالار آینه، فالگیر یهودی و غروب شمیران از همه مهم تر هستند. از آثار محمود خان ملک الاشعرا هم می توانیم به تابلوی استنتاخ اشاره کنیم. ابوتراب غفاری و میرزا موسی از نقاشان دیگر این دوره اند. سبک نقاشی قاجار. «سبک» هر دوره به طور عام روشی مشترک است که بر اجرای آثار هنری آن مقطع زمانی با اصول واحد و درک مشترک زیبایی شناختی حاکم است. آثار نقاشی، و به طور کلی آثار هنری دورهٔ قاجار هم از این قاعده منفک نیست. از آنجا که جریان های هنری ایران و کشورهای شرقی را معمولاً به حکومت همان دوره نسبت می دهند، مجموع آثار خلق شده در دورهٔ قاجار
-اعم از معماری، نقاشی، موسیقی، نگارگری، تذهیب و غیره -را به قاجار نسبت داده اند. آثار هنری این دوره را «سبک قاجار» نامیده اند. در حقیقت تکوین آثار دورهٔ قاجار بر اساس میزان درک از زیبایی در آن دوره بوده است. هنرمند قاجار بخشی از این زیبایی را با رویت آثار اروپاییان درک کرد، و همین امر دلیل خلق برخی آثار به شیوهٔ آنان است. این شیوه از زمان صفویه در ایران مرسوم شد و «فرنگی سازی» نام گرفت. ترکیب بندی و آرایش آثار دوره قاجار، تاْثیرپذیری از هنر نقاشی اروپایی را آشکار می سازد. علم پرسپکتیو نمودی رنسانسی، به ویژه ایتالیایی، دارد؛ نقش و نگار پارچه اغلب پارچه ها در نقاشی ها از نمو نه های قرن هجدهم فرانسوی است؛ شیوه اجرای همانندسازی با بافت های طبیعی در این آثار به وفور دیده می شود که سعی در بازنمایی مشابه عین خارجی آن دارد. این بازنمایی در نقاشی از چهره نگاری به اوج ظهور می رسد. همچنین آثار چاپی گوناگون نقاشان اروپایی تاْثیرات گوناگونی بر هنرمندان نقاش قاجار بر جای گذاشت و علاوه بر پیامدهای قابل توجه و حتی کژفهمی هایی نیز به همراه داشت. بازنمایی عین خارجی ناسوتی موضوع، تفسیری است که در مرحلهٔ نخست در تفکر هنرمند مصدا
ق یافته، و این برخورد تلاش می شود واقعیت جهان بیرون جایگزین نقاشی تجریدی در پیوند با شعر و ادبیات شود. در این تلاش، حضور جهانی بیرونی به عنوان موردی نفسانی، در آثار آشکار می شود. بدین ترتیب اثری مستقل از تخیل شاعر و ادبیات به ظهور می رسد. هنرمند نقاش دورهٔ قاجاریه با مکاشفه ای هنری کل تجربیات سنتی و مدرن زمان خود را به نمایش می گذارد. پس از انقراض سلطنت صفویان، سبکی منسجم و مکتبی متشکل در نقاشی ایران پدید می آید که با توجه به ویژگی های موضوعی و کاربردی نقاشی ها، عنوان «پیکرنگاری درباری» را برای این مکتب مناسب می دانم. عمده مشخصات این سبک عبارتند از: ترکیب بندی متقارن و ایستا با عناصر افقی و عمودی و منحنی؛ سایه پردازی مختصر در چهره و جامه؛ تلفیق نقشمایه های تزیینی و تصویری، و رنگ گزینی محدود با تسلط رنگ های گرم به خصوص قرمز. این سبک کمابیش تا آغاز سلطنت ناصرالدین شاه باقی است. پیکرنگاری درباری نمایانگر اوج هم آمیزی سنتهای ایرانی و اروپایی است در یک قالب پالایش یافته و شکوهمند. به سخن دیگر، این مکتبی است که در آن روش های طبیعت پردازی، چکیده نگاری و آذینگری به طرز درخشان با هم سازگار شده اند. در این مکتب، پیکر ا
نسان اهمیت اساسی دارد؛ ولی به رغم بهره گیری از اسلوب برجسته نمایی، همواره شبیه سازی فدای میثاق های زیبایی استعاری و جلال و وقار ظاهری می شود. غالباً، شاه، شاهزادگان، و رامشگران درباری تنها در برابر ارسی یا پنجره ای که پرده اش به کنار جمع شده است، قرارگرفته اند. مردان با ریش بلند و سیاه، کمر باریک، و نگاه خیره در حالی که دستی بر شال کمر و دست دیگری بر قبضهٔ خنجر دارند، نمایانده شده اند؛ و زنان با چهرهٔ بیضی، ابروان پیوسته، چشمان سرمه کشیده و انگشتان حنا بسته در حالتی مخمور به تصویر درآمده اند. همگی در جامگان زربافت و مروارید نشان، و غرق در جواهر و زینت ها تجسم یافته اند. سریر، تاج، کلاه، سلاح، قالیچه، مخده و جز اینها نیز سراسر نقشدار و فاخر هستند. به طور کلی، افراد بیشتر به واسطه اشیاء معرفی می شوند، و کوششی برای نمایش خصوصیات روانی آن ها مشهود نیست. اشیاء فرعی چون صراحی و جام، میوه و گلدان و غیره، فضای دو بعدی تصویر را پر می کنند. در برخی پرده ها چشم اندازی از طبیعت یا معماری در پس زمینه به چشم می خورد. دوره دوم نقاشی قاجار که مقارن با سلطنت ناصرالدین شاه و بعد از آنست. تماس ایران با اروپا روز بروز بیشتر و گس
ترده تر شد. از طرف دیگر به علت سیاست استعماری دولت های غربی به ویژه روس و انگلیس سرنوشت ایران با سیاست کشورهای دیگر آمیخته می شود. مجموعه این عوامل به اضافه تحولات داخلی، دگرگونی های اجتماعی بزرگ و عمیقی ایجاد می کند که در انقلاب مشروطیت آثار آن به شکل انفجارآمیزی آشکار شد. توسعه صنعت چاپ- تأسیس دارالفنون (آموزش به شیوه تازه)، ایجاد ارتش مدرن، پیدایش روزنامه، گسترش افکار دموکراتیک، تماس با فرهنگ غرب و ترجمه ادبیات و علوم اروپائی، تحول در نثر و نظم فارسی، پیدایش عکاسی که خود بیش از نقاّشی نشانگر زندگی روزانه مردم آن زمان بود و به ویژه اثر این صنعت در هنر نقاشی، همه کمابیش مربوط به همین دوره و مقارن با سلطنت پنجاه ساله ناصرالدین شاه است. درچنین شرایطی نقاشی رسمی و کلاسیک نیازهای فرهنگی و هنری زمان را برآورده نمی کرد. روز به روز محدودیت هنر درباری آشکارتر و محسوس تر می شد. همان طور که در زمینه سیاست و اجتماع روش های قبلی در تنگنا قرار گرفته بود، هنر هم باید راهی پیدا می کرد وخود را نجات می داد وگرنه در پستوئی که در آن گیر افتاده بود خفه می شد. از طرف دیگر اجتماع ایران هنوز چنان تحولی پیدا نکرده بود که هنر، مستقی
ماً مخاطبان و خریداران خود را پیدا کند. هنوز ساخت اجتماع ایران دست نخورده باقی مانده و بطور عمده هم چنان دربار و محافل اشرافی خواستار هنر و پشتیبان هنرمندان هستند. این است که در ضمن تحول، هنرِ تصویری رویهم رفته مثل گذشته وابسته به دربار باقی می ماند منتها کمابیش هم توجهی به زندگی اجتماعی در آن راه می یابد و هم جستجوی شیوه بیان رساتری آغاز می شود. دوران طولانی سلطنت ناصرالدین شاه (۱۳۱۳–۱۲۶۴ هجری) نسبتاً دوران امن و آرامی بود و امکان پرداختن به امور هنری و تجمل ذوقی برای درباریان، شاهزادگان و اشراف و ثروتمندان تاحدی وجود داشت. خود شاه هم از ذوق بی بهره نبود. مجموعه این عوامل سبب شد که هنر و صنایع ظریف رونق پیدا کند. در این زمان صنعت چاپ که پیشتر وارد ایران شده بود، رواج می یافت. درباریان و اعیان و اشراف ایران به پیروی از سرمشق های اروپائی خود از روی خودنمائی و چشم و هم چشمی به نقاشی علاقه نشان می دادند، به نوعی تجمل هنری احتیاج پیدا کرده بودند که نتیجه عملی آن رونق کار تصویرگران بود. در چنین محیط فرهنگی و اجتماعی و با رقابت شاهزادگان و طبقات ممتاز شهرهایی چون تهران، اصفهان، تبریز یا شیراز در جلب هنرمندان، طبعاً
گل و بوته سازی، نقش پرندگان روی قلمدان، قاب آئینه و جلد قرآن و کتاب های خطی رونقی بیش از گذشته گرفت. موضوعات نقاشی دوره قاجار. وموضوع در آثار نقاشی این دوره را می توان به چند گروه مجزا شامل منظره سازی، شمایل نگاری، صحنه های رزم و بزم، رقص و حرکات موزون، بندبازی و نوازندگی و موضوعاتی که با شعر و ادبیات فارسی و مذهب تشیع پیوند دارند و همچنین طراحی چهره و برخی از آثار نقاشی که با تأثیر از عوالم عرفانی نقش بسته اند، تقسیم کرد. از موضوعات نادر در نقاشی دوره قاجار نقاشی های شامل «پیکرنگاری درباری» از زنانی که احتمالا دخترکان قصر و زنان حرم سراهای شاهان قاجار علی الخصوص فتحعلی شاه که شاهزادگان پرشمار داشته( که نوادگان و بازماندگانشان در شهرها تا همین چند سال پیش هم به شازده فتحی معروف بودند) شامل نوه ها، خواهرزادگان و برادرزادگان شاه در محفل بزم و طرب ، رقص و طنازی هستند . تصویر زنان بصورت نیمه برهنه در بالا تنه ( سینه های برهنه ) یا با پوششی بدن نما و تور مانند در ناحیه سینه ها هستند که از این جهت نامعمول ترین نقاشی های ایرانی به شمار میروند چون پوشش و لباس سنتی و محلی زنان جوامع و اقوام ایرانی در آن دوران پوشیده
و چند لایه و حتی در بعضی موارد شامل چارقد و چادر بوده است. همچنین در موارد نادرتر پسرک شیرخواری کاملا برهنه و فقط با همان پوشش تور مانند در آغوش زنی با سینه های عریان به تصویر کشیده شده است . به غیر از استادان نقاش باشی دربار در پایتخت و یا حاکمان سایر ولایات که موضوعات نقاشی هایشان شمایل نگاری، صحنه های رزم و بزم، رقص و حرکات موزون، نوازندگی و بندبازی بوده ، نقاشان کوچه و بازار در همان دوره هم بوده اند که عمدتا به موضوع چهره نگاری مشغول بوده اند. همچنین استادان و نقاشان دیگری هم در سایر شهرها سالها پس از آغاز این سبک ( دوره زندیه ) و اوج آن ( دوره قاجار ) و پس از آن تا دوران معاصر نگاره هایی با پیروی از سبک قاجار در موضوعات شمایل نگاری و صحنه های بزم و رقص و عوالم عرفانی ( می و ساقی )که عمدتاً با تکیه بر جزئیات بیشتر در لباس ها و پرده هاو سلاح ها و ظروف و مبلمان پس زمینه و با رنگهای متنوع تر و چهره های زیبا تر نسبت به آثار قبلی نقاشی شده اند که از آن جمله میتوان به نقاشی های هنرمندی که اثارش را با عبارت "رقم کمترین خلیل"و عبارت "معمور گشت کعبه ز معماری خلیل" امضاء کرده است اشاره کرد. در طول سده دوازدهم موضوع
ها و ترکیب بندی های اروپایی بسیار مورد توجه بود و شاید دیوان ها و مرقعاتی که نادر شاه با خود از هند آورده بود (او چهارصد نسخه از این دیوانها را به آستان قدس رضوی هدیه کرد) در این امر بی تأثیر نبوده است. ترسیم شمایل های مذهبی. برخلاف سنت نقاشی دوره های قبل که شمایل نگاری پیامبر و امامان شیعه بسیار نادر بود و همواره چهرهٔ آن ها را به وسیله نقاب پوشیده نگه می داشتند؛ نقاشان دوره قاجار شمایل های متعددی کشیدند و چهره پیامبر و علی بدون نقاب ترسیم شد که عموماً تصویری متناسب و زیبا، صورتی گندمگون با محاسنی سیاه ترسیم می کردند. از جمله شمایل سازان برجسته قاجار می توان از عبدالحسین صنیع همایون نقاش مشهور این دوره نام برد. از دیگر نمونه های شمایل می توان به شمایل علی و حسنین منسوب به بیوک احمری اشاره کرد. چهره نگاری. از موضوعات پراهمیت نقاشی دوره قاجار چهره نگاری است که برای نصب در اماکن رسمی و دولتی پرداخته می شد. به عنوان مثال نقش چهره، در حالت نشسته روی صندلی، ایستاده تمام قد، دو زانو در حالت نشسته با پشتی و مانند آن ها. البته این نقاشی ها ویژهٔ پادشاهان قاجار، شاهزادگان، وزرا و دیگر وابستگان به دربار است. در این چه
ره پردازی ها پرداختن به جزئیات چهره و نیز توصیف شخصیت در درجه اول اهمیت قرار داشت. مینیاتور. سنت هنر اصیل مینیاتور یا نگارگری که در گذشته به آن «شبیه سازی» می گفتند پس از فروپاشی حکومت صفوی رو به انحطاط رفته بود؛ در دورهٔ قاجار این هنر با نوآوری های برخی از استادان دوباره تاحدی احیا شد. البته آنچه که از آن، به عنوان هنر مینیاتور در قاجار اشاره می شود، همانند هنر نگارگری دوره تیموری و صفوی نیست، چرا که در این دوره، با وارد شدن نقاشی اروپایی، فضای سنتی و کهن در قاجار ترک شده بود. مثلاً تصویرهای کتاب هزار و یک شب که توسط صنیع الملک تصویرسازی شده است، تلفیقی از نگارگری ایرانی و نقاشی اروپایی است. همچنین فقدان حامیان هنری قدرتمند و گشاده دست در دربار و کم رونقی هنر کتابسازی و کتاب آرایی در این دوره موجب عدم رونق این شیوهٔ پرکار دیرینه شد. نقاشی گل و بوته. تصاویر گل و گیاهان در بیشتر مینیاتورها، نقاشی های روی دیوار، کاشی کاریها، نقوش قالی و سایر هنرهای صناعی ایرانی جای گرفته است و هنرمندان ایرانی از این عناصر زیبا در طرح های خود بسیار استفاده کرده اند. از استادان معروف و متبحر گل و بوته و آب رنگ «لطفعلی خان شیرازی»
است که در زمان محمد شاه می زیسته است. کارهای روغنی او به ویژه آثار روی جلد کتاب، از آثار گران بهای کتابخانه سلطنتی است. «شاردن» دربارهٔ نقاشی ایران می گوید: ایرانیان درکشیدن تصاویر و طرح های فرنگی بی نظیر و در ترسیم نمونه های گل که در این طرح ها از رنگ های شاد و زیبا استفاده می کنند، بی رقیب هستند. نقاشی گل و مرغ. نقاشی گل و مرغ از شیوه های مرسوم نقاشی و نگارگری ایرانی است که از دوران سلجوقی، صفوی و وجود داشت. از نظر تاریخی ترکیب گیاهان و پرندگان از زمان دور شدن ترسیم گیاهان به طرح های هندسی آغاز شد. زیرا گل ها و گیاهان با بافت حلقه ای و پر خم و پیچ خود می توانند طرح های هندسی را بپذیرند اما پرندگان با نرمی اندام هایشان به طرح های غیرهندسی نیاز دارند. آثار گل و مرغ در دوران های مختلف، تفاوت هایی با هم دارند اما روند تغییرات آن ها در طول زمان کند بوده است و بیشتر در شیوه اجرا تفاوت هایی وجود دارد برای مثال در مکتب شیراز، گلبرگ ها پُرتر هستند و در مکتب های دیگری کاملاً نازک و اندک هستند. نقاشی لاکی. نقاشی لاکی ایرانی را نخستین بار بر جلد کتاب هایی چند مربوط به اواخر سده نهم/ پانزدهم که در کتابخانهٔ توپ قاپی اس
تانبول نگهداری می شد، مشاهده کردند. طرح این جلدها با جلدهای چرمی آن روزگار یکی است. ساخت جلدهای لاکی با نقش سنتی لچک و ترنج در دورهٔ قاجار ادامه یافت. علاوه بر این جلدها، چند در لاکی هم از روزگار شاه عباس باقی مانده است، اما بیشترین درهای لاکی که در بازار و دیگر جاها به چشم می خورد متعلق به اواخر سده سیزدهم/ نوزدهم است؛ اگر چه بیشتر آن ها کیفیت خوبی دارد. تا پیش از اواخر سدهٔ یازدهم/ هفدهم به نمو نه ای از قلمدان لاکی برنمی خوریم؛ شاید هم نمونه ای باقی نمانده باشد. قلمدانهای اولیه غالباً مستطیل شکل بود با در لولایی و نقوش افقی؛ ظاهراً طرح های عمودی را بعدها به کار گرفتند. اما نوع معمولی قلمدان با گوشه های هلالی شکل و محفظه کشویی نیز در نقاشی های این دوره دیده می شود؛ هر چند، ظاهراً نمو نه ای از آن ها باقی نمانده است. در نیمه دوم سده سیزدهم/ نوزدهم به قلمدان های اهدایی خاصی برمی خوریم که همة سطوح آنها، داخلی و خارجی، پوشیده از نقاشی است. مضمون این نقاشی ها غالباً یا صحنه هایی است از دربار شاهان قدیم ایران، یا پذیرایی هفت شاه زاده خانم از بهرام گور در کلاه فرنگی هایی پر نقش و نگار. در سدهٔ دوازدهم/ هجدهم، انواع
جعبه ها و قاب های آیینه و درج های جواهر به این مجموعه افزوده شد. از این رو، هنگامی که قاجاریان در دهه۱۲۰۰ق/۱۷۹۰م روی کار آمدند، اشیاء لاکی زیادی ساخته می شد و شیوه کار به کمال رسیده بود. نقاشی لاکی شاخه ای از نگارگری به شمار می آمد و زمینه را برای رهایی هنرمند از تکرار ملال آور تصویرسازی برای اشعار شاعران کهن، که طبیعتاً ملزم به مصور ساختن آن ها بود، فراهم می کرد. اکنون او می توانست خود را از قیدهای گذشته برهاند و هر اندیشه ای را بیازماید. در واقع، گسترش نقاشی لاکی در سدهٔ دوازدهم/ هجدهم با کاهش شدید مصورسازی کتاب مصادف شد. با این همه، در دورهٔ قاجار توازن میان این دو جریان تا حدی بر قرار شد؛ اگر چه نقاشی لاکی به لحاظ کمیت و ـ به جز چند استثناء انگشت شمار ـ کیفیت در سطحی بالاتر باقی ماند. نقاشی پشت شیشه. نقاشی پشت شیشه یا نقاشی روی شیشه، صناعتی دشوار است. نقاش باید رنگ ها را بر پشت شیشه بگذارد و مراحل کار را به طور معکوس پیش ببرد؛ یعنی نخست باید روشن ترین سطوح و جزئیات دیگر، و در آخر پس زمینه را نقاشی کند. شیشه های نقاشی شدهٔ به دست آمده در ایران دوره ساسانی نشان می دهد که به طور حتم ایران نخستین کشوری است که
این هنر را ابداع کرده است اما باید رونق و رواج نقاشی روی شیشه را در حد فاصل صفویه و قاجار دانست و احتمال دارد ایرانیان از طریق نمونه های وارداتی از آلمان با این اسلوب آشنا شده باشند، زیرا این هنر در آن جا رواج وسیعی داشت. نقاشان ایرانی مهارت زیادی در این زمینه به دست آوردند. تک چهره های عالی از فتحعلی شاه و پسرانش را که توسط مهر علی در پشت شیشه نقاشی شده اند، در موزه مردم شناسی تهران و جاهای دیگر می توان مشاهده کرد. نقاشی روی شیشه ابتدا با گل و مرغ شروع شد و بعدها به تقلید از هنر فرنگی، این نقاشی ها برای تزیین شیشه های ساختمان های اشرافی و به سفارش این طبقه به کار برده شد. نقاشی قهوه خانه ای. شیوه نقاشی قهوه خانه ای یا عامیانه یا آن گونه که موسوم بود «خیالی سازی»، شاخه ای از فرهنگ مردم ساده و بی آلایشی است که در قهوه خانه که محل اجتماع طبقه فقیر و متوسط است، پایه گرفته و کم کم رواج پیدا کرده است. مدح علی و گفتارهای مذهبی نیز در این قهوه خانه ها رواج داشت. برای اینکه افسانه های حماسی ملی مانند شاهنامه و حکایات دینی نظیر وقایع کربلا و داستانهای دلنشین ادبی از قبیل یوسف و زلیخا و لیلی و مجنون و مانند آن ها که ق
صه گویان در قهوه خانه ها می خواندند، بیشتر در مردم اثر کند و محسوس تر باشد، برخی از وقایع این داستان ها را نقاشی می کردند و بر در و دیوار آویزان می کردند؛ بنابراین نقاشی قهوه خانه ای یکی از هنرهای سنتی است که از قهوه خانه سرچشمه می گیرد، از میان نقاشان قهوه خانه ای می توان از حسین قوللر آغاسی با تابلوی «یا سقای کربلا» و تابلوی «یوسف و زلیخا» متعلق به محمد مدبر نام برد. این شیوه در اواخر دوره قاجار باب شد و در دوره معاصر به عنوان پایه ای برای نقاشان نوپرداز مورد توجه قرار گرفت. برخی از نقاشان صاحب نام قاجار. میرزابابا اصفهانی. نخستین نقاش باشی دربار قاجار میرزابابا نام داشت. او در ابتدا در دربار کریم خان زند مشغول بود، در اواخر عمر نقاش باشیِ دربار فتحعلی شاه شد. او در نقاشی رنگ و روغن و سیاه قلم و تذهیب استاد بود و همچنین در گل و بوته و شبیه کشی متبحر بود. از آثار میرزابابا برمی آید که در بین سال های ۱۲۰۰و ۱۲۴۵ق فعالیت هنری داشته است. گفته اند که میرزا بابا اصفهانی بوده و در استرآباد برای خاندان قاجار کار می کرده است. او در این نقاشی ها از سبکی شبیه سبک محمدصادق استفاده کرده است. از جمله آثار او: تابلوی رنگ ر
وغن فتحعلی شاه؛ تصویری از یک اژدها و ققنوس (۱۲۰۳ق، محفوظ در مجموعه پوتسی از نخستین آثار میرزابابا)؛ تک چهرهٔ هرمز چهارم ساسانی در سال ۱۲۰۴ق (تهران، موزهٔ سابق نگارستان)؛ تصویر ملک شاه سلجوقی همراه وزیرش (تهران، مجموعهٔ ابتهاج)؛ تابلو طبیعت بی جان انار و هندوانه و گل ها (تهران، موزهٔ سابق نگارستان از نخستین آثار او) و قاب چوبی حاوی تصویر شیرین و فرهاد در کوه بیستون (۱۲۰۸ق)؛ صف سلام فتحعلی شاه (از معروف ترین آثار او)؛ تصویر محمد شاه؛ و نقاشی مینیاتور از آقا محمدخان و فتحعلی شاه و همچنین نسخه نفیس اشار فتحعلی شاه (در موزه سلطنتی بریتانیا) را می توان برشمرد. مهرعلی. مهرعلی برجسته ترین نقاش دربار فتحعلی شاه به شمار می آید. پرده های برجای مانده از این نقاش حاکی از آنند که او بیش از همکارانش در نمایش شوکت شاهانه توفیق یافته است. فعالیت هنری مهر علی در سال های ۱۲۴۵–۱۲۱۰ ه . ق بود. او دست کم ده پردهٔ پیکر نگاری از فتحعلی شاه کشید که به ویژه در یک شمایل تمام قد، فتحعلی شاه را با تاج کیانی و عصای مرقّع و در نهایت ذوق و مهارت نشان می دهد. طراحی های مهرعلی در اوایل سدهٔ سیزدهم هجری پخته تر شد و تصویر شاه را با تناسبات چشم
گیری کار کرد. در یکی از زیباترین پیکر نگاری های مهرعلی از فتحعلی شاه به تاریخ ۱۲۲۷–۱۲۲۸ ه . ق (موزهٔ سابق نگارستان، تهران)، او با ردای جواهر نشان و تاج بر سر تصویر شده است. چند تابلو از زنان حرم سرا هست که از نظر سبک شبیه آثار مهرعلی است (محفوظ در تهران، موزهٔ نگارستان). از آثار منسوب به مهرعلی مجلس شکار فتحعلی شاه به همراه فرزندانش است که آن را در جایگاه ویژهٔ ریاست جمهوری هند آویخته اند. (نیو دهلی، راش تراپاتی بهاون)؛ و چند نقاشی پشت شیشه (تهران، موزهٔ مردم شناسی) نیز به او منسوب است. سر ویلیام اوزلی، که در ژوئیهٔ سال ۱۸۱۱از اصفهان دیدن کرده، در کاخ فتح آباد یک سلسله چهره نگاری از شاهان باستانی ایران کار مهرعلی مشاهده کرده است که از تاریخ ۱۲۴۴ق که برای سرمشق و تعلیم شاگردش ابوالحسن غفاری کشیده است. عبدالله خان. عبدالله خان از نقاشان خاصهْ فتحعلیشاه بود و از او تک چهره می کشید. او دیوارنگاره ای عظیم از مراسم سلام نوروزی فتحعلی شاه در تالار بارعام کاخ گلستان کشیده که اکنون از بین رفته است. عبدالله خان معمارباشی و نقاش باشی در بار فتحعلی شاه و ناصرالدین شاه بود و در بین سال های ۱۲۲۵–۱۲۶۶ق فعالیت داشت. مهارت ع