Payamvdn/NorthPersian_fa_wiki huggingface dataset:
دمیکیت با از مجموعه کانی هاست و از اسم یک کانی شناس شیلیائی به نام Domeyko گرفته شده است. محلول در HNO۳ برای اولین بار در چک اسلواکی کشف شد و از نظر شکل بلور: ناشناخته، رنگ: سفید قلعی - سبز تند - زرد - قهوه ای، شفافیت: کدر(اپاک)، جلا: فلزی، رخ: ندارد و در رده بندی آرسنیات است و منشأ تشکیل آن هیدروترمال است. همایند کانی شناسی (پارانژ) آن نقره- کویور- نقره است. ، از نظر ژیزمان توده ای - دانه ای کمیاب است و بیشتر در آلمان شرقی، فرانسه، چک اسلواکی، شیلی و ایران یافت می شود.
دومورتیریت با از مجموعه کانی هاست و لومینسانس سیاه کامل تا بنفش دارد توسط دوموریته فرانسوی کشف شده است. Al2O۳:۶۲٫۳۹٪ B2O۳:۶٫۰۹٪ SiO۲:۳۱٫۵۲٪ برای اولین بار در آمریکا کشف شد و از نظر شکل بلور: منشوری - سوزنی، رنگ: سیاه، شفافیت: نیمه کدر، جلا: ابریشمی، رخ: ضعیف- مطابق با سطح، سیستم تبلور: ارترومبیک و در رده بندی سیلیکات است همچنین خاصیت مغناطیسی ندارد و منشأ تشکیل آن پگماتیتی - پنوماتولیتی است. همایند کانی شناسی (پارانژ) آن چگالی - خواص نوری - اشعه Xکیانیت - تورمالین- کیانیت- کوردیریت- آندالوزیت- تورمالین است ، از نظر ژیزمان بلوری - آگرگات رشته ای - شعاعی کمیاب است و بیشتر در آلمان غربی، فرانسه، چک اسلواکی، لهستان، آمریکا، برزیل، ماداگاسکار، نامبیا، روسیه، هند، انگلستان، بلغارستان و ژاپن یافت می شود.
دویلین با از مجموعه کانی هاست و محلول در اسیدنیتریک ولی درآب و SO4H۲ غلیظ نامحلول است. ازنام شیمیدان فرانسوی St.c.Deville گرفته شده است. محلول در اسیدنیتریک ولی درآب و SO4H۲ غلیظ نامحلول است. CaO:۸٫۷۳٪ CuO:۴۹٫۵۳٪ SO۳:۲۴٫۹۲٪ H2O:۱۶٫۸۲٪ برای اولین بار در چک اسلواکی کشف شد و از نظر شکل بلور: پهن و کوتاه، رنگ: سبزسیر-سبززمردی تا آبی مایل به سبز، شفافیت: شفاف، جلا: شیشه ای - صدفی، رخ: کامل - مطابق با، سیستم تبلور: مونوکلینیک و در رده بندی سولفات است و منشأ تشکیل آن ثانوی است. همایند کانی شناسی (پارانژ) آن - ژیپس- آزوریت- مالاکیت است ، از نظر ژیزمان بلوری - آگرگاتهای گل رز تقریباْ کمیاب است و بیشتر در انگلستان، چک اسلواکی، روسیه، اطریش و آمریکا یافت می شود.
دیادوکیت با از مجموعه کانی هاست و دارای شکستگی ناصاف در زبان یونانی diadokhos به معنای نماینده و معرف است. حل شونده در اسیدها Fe2O۳:۳۸٫۹۷٪ P2O۵:۱۷٫۳۲٪ SO۳:۱۹٫۵۳٪ H2O:۲۴٫۱۸٪ از نظر شکل بلور: ورقه ای - میکروکریستالین - توده ای - بی شکل، رنگ: زرد قهوه ای -زرد - سبز زرد - سفید - دارچینی، شفافیت: نیمه شفاف - غیر شفاف، جلا: کدر، رخ: ندارد، سیستم تبلور: تری کلینیک و در رده بندی فسفات است و منشأ تشکیل آن هیپرژن است. همایند کانی شناسی (پارانژ) آن بوکوسکیت- دلواکزیت- ویویانیت- لیمونیت است ، از نظر ژیزمان استالاکتیت - توده ای فراوان است و بیشتر در آلمان شرقی، چک اسلواکی، اطریش، فرانسه، آمریکا، بلژیک و یافت می شود.
دیافوریت با از مجموعه کانی هاست و حتی با شعله شمع ذوب می شود-با آب مقطر تمیز می شود- ازنورمحافظت شود. از کلمه یونانی diaphoros به معنای مختلف گرفته شده است. محلول در اسید نیتریک - حتی با شعله شمع ذوب می شود - با آب مقطر تمیز می شود - از نور محافظت شود. Pb:۳۰.۴۸٪ Ag:۲۳.۷۸٪ Sb:۲۶.۸۷٪ S:۱۸.۸۷٪ برای اولین بار در چکسلواکی کشف شد و از نظر شکل بلور: منشورهای کوتاه با شیارهای طولی - ماکله، رنگ: خاکستری فولادی، شکستگی: نامساوی، جلا: فلزی، رخ: ندارد، سیستم تبلور: مونوکلینیک و در رده بندی سولفور است و منشأ تشکیل آن هیدروترمال است. همایند کانی شناسی (پارانژ) آن - بولانژریت- گالن- اسفالریت است ، از نظر ژیزمان بلوری - تجمع دانه ای کمیاب است و بیشتر در آلمان، چک اسلواکی، مکزیک، رومانی، آمریکا، روسیه و کلمبیا یافت می شود.
دیسکرازیت با از مجموعه کانی هاست و دارای شکست ناصاف است. از زبان یونانی duskrasia به معنی مخلوط بد گرفته شده است. برای اولین بار در آلمان غربی کشف شد و از نظر شکل بلور: پسودوهگزاگونال، رنگ: سفید نقره ای با انعکاس خاکستری و قهوه ای، شفافیت: کدر(اپاک)، شکستگی: ناصاف، جلا: فلزی، رخ: ناقص، سیستم تبلور: ارترومبیک و در رده بندی آنتیموانور است و منشأ تشکیل آن هیدروترمال است. همایند کانی شناسی (پارانژ) آن نقره - آنتیمون- نقره- پیرارگیریت- گالن و... است ، از نظر ژیزمان بلور- اگرگات تخت دانه ای - ورقی کمیاب است و بیشتر در آلمان غربی، فرانسه، اسپانیا، چک اسلواکی، شیلی و استرالیا یافت می شود.
دیکیت با از مجموعه کانی هاست و با آب مقطر و الکل شسته و تمیز می شود. کانیهای مشابه اشعه X و از سریسیت توسط انحلال در اسید سولفوریک قابل تشخیص است. از نام شیمیدان کرس (A.B.Dick) گرفته شده است. قابل حل در اسید سولفوریک، با آب مقطر و الکل شسته و تمیز می شود. Al2O3:39.5% SiO2:46.5% H2O:۱۴٪ برای اولین بار در چک اسلواکی کشف شد و از نظر شکل بلور: پهن و کوتاه - فلسی، رنگ: سفید - بیرنگ - متمایل به زرد، شفافیت: شفاف، جلا: صدفی، رخ: کامل - مطابق باسطح، سیستم تبلور: مونوکلینیک و در رده بندی سیلیکات است و منشأ تشکیل آن هیدروترمال است. همایند کانی شناسی (پارانژ) آن کائولینیت - سریسیت- سولفورها- دولومیت است ، از نظر ژیزمان پودر- بلوری تقریباً کمیاب است و بیشتر در آلمان غربی، آمریکا و انگلستان یافت می شود.
سیلیکات با از مجموعه کانی هاست و سبز محلول در HCl و HNO۳ - رنگ آن در زیر شعله قرمز می شود. CuO:۵۰٫۴۸٪ SiO۲:۳۸٫۰۹٪ H2O:۱۱٫۴۳٪ برای اولین بار در ۵ کشف شد و از نظر شکل بلور: زون اکسیداسیون، رنگ: منشوری - ایزومتریک، شفافیت: صدفی - نامنظم، شکستگی: شیشه ای، جلا: ضعیف- مطابق با سطح، رخ: سیلیکات، سیستم تبلور: دیوپتاز و در رده بندی ارترومبیک است همچنین خاصیت مغناطیسی شفاف - نیمه شفاف و منشأ تشکیل آن ندارد است. کاربرد آن: نامبیا، از نظر ژیزمان بلوری - آگرگات توده ای کمیاب است و بیشتر در URSS، نامبیا، زئیر، شیلی، آمریکا، پرو، ایران یافت می شود.
دیوپسید با از مجموعه کانی هاست و لومینسانس کامل قرمز تیره تا کرم نشان می دهد. از واژه دیوپسید اخذ شده است. محلول در HCl و به سختی ذوب می شود. CaO:۲۵٫۹٪ MgO:۱۸٫۶٪ SiO۲:۵۵٫۵٪ وادخالهای Cr (مشابه کروم دیوپسید), Zn - Mn - Fe برای اولین بار در سوئد کشف شد و از نظر شکل بلور: منشوری - بلورهای طویل کامل - قرصی شکل، رنگ: قرمز - قرمزسیاه - خاکستری، شفافیت: شفاف - نیمه کدر، شکستگی: صدفی - نامنظم، جلا: شیشه ای - چرب، رخ: ضعیف - مطابق با سطح، سیستم تبلور: مونوکلینیک و در رده بندی سیلیکات است همچنین خاصیت مغناطیسی ندارد و منشأ تشکیل آن توده های بازیک تا اولترابازیک - دگرگونی- است. همایند کانی شناسی (پارانژ) آن واکنش های شیمیایی - اشعه Xاوژیت - فاسائیت- کلریت- بیوتیت- مگنتیت- گارنت هااسکارن ها- ماکله است ، از نظر ژیزمان بلوری - آگرگات دانه ای - توده ای - شعاعی فراوان است و بیشتر در ایتالیا، اطریش، سوئد، روسیه، آمریکا، استرالیا، هند و ایران یافت می شود.
رامسدلیت با از مجموعه کانی هاست و از نام کانی شناس آمریکایی L.S.Ramsdoll مشتق شده است. با HCl و HNO۳ واکنش نمی دهد. Mn:۶۳٫۱۹٪ O:۳۶٫۸۱٪ برای اولین بار در چک اسلواکی کشف شد و از نظر شکل بلور: تابولار، رنگ: خاکستری فولادی تا سیاه، شفافیت: کدر(اپاک)، جلا: فلزی، سیستم تبلور: ارترومبیک و در رده بندی اکسید است و منشأ تشکیل آن درون کانی های Mn با پیدایش های مختلف است. همایند کانی شناسی (پارانژ) آن - پسیلوملان- پیرولوسیت است. ، از نظر ژیزمان بلورهای کوچک - اگرگات دانه ریز و درخشان تقریباْ کمیاب است و بیشتر در چک اسلواکی، ترکیه، آمریکا، هند یافت می شود.
راملسبرژیت با از مجموعه کانی هاست و قابلیت هدایت الکتریکی دارد. از نام کانی شناس آلمانی K.Rammelsberg اخذ شده است. محلول در HNO3 Ni:۲۸٫۱۵٪ As:۷۱٫۸۵٪ و ادخال های S,Se,Co برای اولین بار در آلمان غربی کشف شد و از نظر شکل بلور: منشوری - ناقص، رنگ: سفید قلعی - خاکستری تیره، شفافیت: کدر(اپاک)، شکستگی: نامنظم، جلا: فلزی، رخ: غیرقابل تشخیص، سیستم تبلور: ارترومبیک و در رده بندی سولفور است همچنین خاصیت مغناطیسی ندارد و منشأ تشکیل آن هیدروترمال است. همایند کانی شناسی (پارانژ) آن اشعه X و واکنش های شیمیائیاسکوترودیت - آرسنوپیریت - کوآنتیت- سافلوریت- کلوآنتیت- نیکلین است. ، از نظر ژیزمان بلوری دانه ریز - آگرگات دانه ای - توده ای - شعاعی کمیاب است و بیشتر در آلمان شرقی و غربی، چک اسلواکی، اطریش و کانادا یافت می شود.
زرنیخ سرخ یا زرنیخ زرد با از مجموعه کانی هاست و در مقابل نور زردرنگ می شود و توسط آب تمیز و پاک می گردد. این کانی که آن را رهج الغار و رآلگار ، "یاقوت آرسنیک" و "یاقوت سولفور" نیز می نامند، کانی سولفید آرسنیک است و باید در تاریکی نگهداری شود. این کانی جزو کانی های سَمی می باشد. این کانی نخستین بار در چک اسلواکی کشف شد و از نظر شکل بلور: منشورهای اغلب شیاردار، رنگ: قرمز قهوه ای - قرمز نارنجی، شفافیت: شفاف، جلا: الماسی - چرب، رخ: کامل - مطابق باسطح، دستگاه بلوری: تک شیب (مونوکلینیک) و در رده بندی سولفور است و خاستگاه تشکیل آن گرم آبی - چشمه های آبگرم - ثانویه است. همایند کانی شناسی (پارانژ) آن - زرنیخ- سینابر- استیین است. کاربرد آن: کانسار آرسنیک - کاربرد داروئی در قرون وسطی - کاربرد در شیشه گری، از نظر ژیزمان بلوری- تجمع توده ای با دانه های ریز- توده های پودری - پوسته ای تقریباً کمیاب است و بیشتر در روسیه (بلورهای تا ۱۵ سانتیمتر)، یوگسلاوی، رومانی، سوئیس و آمریکا یافت می شود. این کانی تقریباً کمیاب است و در: روسیه (با بلورهای تا ۱٫۵ سانتیمتر)، یوگسلاوی، رومانی، سوئیس و آمریکا یافت می شود. دیگر ویژگی های این کا
نی عبارتند از: از جمله کانی های مشابه آن می توان از: سینابر، کوپریت و کروکوئیت نام برد، زرنیخ سرخ را می توان به وسیلهٔ سختی ضعیف تر، شیارهای روی سطح بلورهای منشوری و رنگ خاکه آن از سایرین متمایز کرد.
رمزیئیت با از مجموعه کانی هاست و از نام اولین مطالعه کننده آن V.Ramsay اخذ شده است. محلول در HF - در اثر ذوب گلوله کوچک سیاه و غیر شفاف می دهد. Na2O:۱۸٫۱۳٪ TiO۲:۴۶٫۷۴٪ SiO۲:۳۵٫۱۳٪ برای اولین بار در روسیه (شبه جزیره Kola) کشف شد و از نظر شکل بلور: منشوری - آسیکولار - تابولار، رنگ: قهوه ای تیره - متمایل به قرمز - قهوه ای زرد - خاکستری، شفافیت: شفاف - نیمه شفاف - غیر شفاف، شکستگی: صدفی - نامنظم، جلا: شیشه ای - چرب، رخ: کامل -مطابق با، سیستم تبلور: رمبوئدریک و در رده بندی سیلیکات است و منشأ تشکیل آن ماگمایی - پگماتیتی است. همایند کانی شناسی (پارانژ) آن - آستروفیلیت- نفلین- آکمیت و غیره است ، از نظر ژیزمان بلوری - آگرگات دانه ای - رشته ای کمیاب است و بیشتر در روسیه، نروژ، گروئنلند، کانادا و جزایر قناری یافت می شود.
رنیریت با از مجموعه کانی هاست و در صورتی که نسبت Fe/Ge، ۱:۱ تا ۱:۲ باشد ژرمانیت و اگر۲:۱ باشد رنیریت است. از نام زمین شناس بلژیکی A.Renier اقتباس شده است. محلول در اسیدنیتریک متغیر، ایزومورف های منظم آن معمولاْ ژرمانیت ها هستند. برای اولین بار در اتریش کشف شد و از نظر شکل بلور: تترائدر - هگزائدر - رمبوئدر - دکائدر، رنگ: زرد - برنزی - قهوه ای صورتی، شفافیت: کدر(اپاک)، شکستگی: نامنظم، جلا: فلزی، رخ: ندارد و در رده بندی سولفور است همچنین خاصیت مغناطیسی قوی و منشأ تشکیل آن هیدروترمال است. همایند کانی شناسی (پارانژ) آن سختی، اشعه X و واکنش های شیمیایی ژرمانیت - بورنیت- ژرمانیت- تترائدریت- انارژیت- بورنیت است. ، از نظر ژیزمان بلورهای دانه ریز - آگرگات های بلوری کمیاب است و بیشتر در زئیر، نامبیا، و روسیه یافت می شود.
روبلیت با از مجموعه کانی هاست و خواص فیزیکی و شیمیایی روبلیت شبیه تورمالین است. از کلمه لاتین rubellus بمعنای متمایل به قرمز گرفته شده است. در اسیدها نامحلول است. ترکیب شیمیایی بسیار متغیر با انکلوزیون های مهمFe۳+, Mn , Ca و گاه حتی Cr , Ti , V , Li و غیره برای اولین بار در آمریکا (پالاسن دئیگو) کشف شد و از نظر شکل بلور: اکتائدر، رنگ: صورتی - صورتی تند - استثنائا بنفش، شفافیت: شفاف - نیمه شفاف، شکستگی: صدفی - نامنظم، رخ: ناکامل - مطابق با سطح و در رده بندی سیلیکات است و منشأ تشکیل آن پگماتیت است. همایند کانی شناسی (پارانژ) آن - لپیدولیت- آلبیت- میکروکلین است ، از نظر ژیزمان بلوری - آگرگات متراکم - شعاعی - رشته ای تقریباََ کمیاب است و بیشتر در ایتالیا، چک اسلواکی، آلمان شرقی، روسیه (اورال)، آمریکا، موزامبیک، نامبیا، ماداگاسکار، برزیل یافت می شود.
روبیس با از مجموعه کانی هاست و خواص فیزیکی و شیمیایی روبیس مانند کرندون است. دارای لومینسانس قرمز و احتمالاً صورتی از کلمه لاتین rubeus یعنی قرمز گرفته شده است. در اسیدها نامحلول است - ذوب نمی شود. Al:۵۲٫۹۱٪ O:۴۷٫۹٪ با انکلوزیون های Ti - Fe - Cr -V - Ni - Mn برای اولین بار در هندوستان کشف شد و از نظر شکل بلور: رمبوئدر - تابولار، رنگ: قرمز تا قرمز تیره، شفافیت: شفاف و در رده بندی اکسید است ، از نظر ژیزمان کمیاب است و بیشتر در از آبرفتهای سری لانکا استخراج می گردد در بیرمانی، در بازالتهای تایلند، افغانستان، هندوستان، تانزانیا، استرالیا، زامبیا، آنگولا، آمریکا، یوگسلاوی و روسیه یافت می شود.
رودوکروزیت با از مجموعه کانی هاست و لومینسانس قرمز تیره کامل در امتداد محور طولی از خود نشان می دهد. از کلمات یونانی رودو rhodon یعنی صورتی و khroma به معنای رنگ اخذ شده است. در شعله عادی می سوزد. در اسیدها حل می شود. MnO:۶۱٫۷۱٪ CO۲:۳۸٫۲۹٪ برای اولین بار در آلمان غربی کشف شد و از نظر شکل بلور: رمبوئدر - قرصی شکل - منشوری، رنگ: صورتی - قرمز - قهوه ای - خاکستری، شفافیت: نیمه شفاف، شکستگی: صدفی - نامنظم، جلا: شیشه ای، رخ: کامل، سیستم تبلور: رمبوئدریک و در رده بندی کربنات است همچنین خاصیت مغناطیسی ندارد و منشأ تشکیل آن هیدروترمال - دگرگونی مجاورتی - پگماتیتی - رسوبی است. همایند کانی شناسی (پارانژ) آن سختی - چگالی و انحلال در اسیدهادولومیت - رودونیت- گالن- اسفالریت- پیریت و غیره است ، از نظر ژیزمان بلوری - آگرگات دانه ای - توده ای - نامنظم فراوان است و بیشتر در آلمان غربی و شرقی، رومانی، چک اسلواکی، فرانسه، پرو، آمریکا، مکزیک و آرژانتین یافت می شود.
رودونیت با از مجموعه کانی هاست و لومینسانس گاهی قرمز تیره، کانی مشابه آن رودوکروزیت است. از کلمه یونانی rhodon بمعنای گل سرخ (رز) گرفته شده است کمی در HCl محلول است - در شعله سیاه می شود - ذوب می شود و یک شیشه سیاه می دهد. CaO:۸٫۷۶٪ MnO:۴۴٫۳۱٪ SiO۲:۴۶٫۹۳٪ برای اولین بار در آمریکا (فرانکلین) کشف شد و از نظر شکل بلور: منشوری- پهن وکوتاه، رنگ: صورتی قرمز - قهوه ای قرمز، شفافیت: شفاف - نیمه شفاف، شکستگی: نامنظم، جلا: شیشه ای - صدفی، رخ: کامل، سیستم تبلور: تری کلینیک و در رده بندی سیلیکات است و منشأ تشکیل آن هیدروترمال - دگرگونی مجاورتی - دگرگونی است. همایند کانی شناسی (پارانژ) آن رودوکروزیت- هوسمانیت- گلنتیت- اسپسارتیت است کاربرد آن: کانسار منگنز (Mn) - کاربرد دردکوراسیون، از نظر ژیزمان بلوری - آگرگات دانه ای - توده ای فراوان است و بیشتر در آلمان، چک اسلواکی، اسپانیا، روسیه، سوئد یافت می شود.
روزازیت با از مجموعه کانی هاست و از نام معدن Rosas در ساردنی اخذ شده است. محلول در اسیدها بر اثر حرارت شعله CuO:۴۱٫۱۵٪ ZnO:۳۰٫۹۹٪ CO۲:۱۹٫۷۷٪ H2O:۸٫۰۹٪ از نظر شکل بلور: قرصی شکل، رنگ: آبی - سبز آبی روشن، شفافیت: نیمه کدر- کدر(اپاک)، جلا: شیشه ای، رخ: در جهات مختلف فرق دارد.، سیستم تبلور: مونوکلینیک و در رده بندی کربنات است همچنین خاصیت مغناطیسی ندارد و منشأ تشکیل آن ثانوی است. همایند کانی شناسی (پارانژ) آن اشعه X و واکنش های شیمیائی(محتوای Zn)مالاکیت- هیدروزنیکیت- اوریکالسیت- بروکانتیت- مالاکیت است ، از نظر ژیزمان بلوری - آگرگات رشته ای تا اسفرولیتیکی کمیاب است و بیشتر در ایتالیا، URSS، نامبیا و آمریکا یافت می شود. جستارهای وابسته. در ایران در معدن سرب وروی کوشک بافق یزد هم یافت شده است.با عیار 31.06 درصد روی. نوشته شده:علی شریعتی.زمین شناسی شرکت معادن بافق
رومئیت با از مجموعه کانی هاست و از نام بلورشناس J.B.Rome اخذ شده است. در HCl , H2SO4 , HNO۳ حل نمی شود. متغیر از نظر شکل بلور: اکتائدر، رنگ: سفید - زرد - قهوه ای زرد - قهوه ای قرمز، شفافیت: ندارد، شکستگی: نیمه شفاف - کدر(اپاک)، جلا: صدفی - خشن (تراشه ای)، رخ: شیشه ای - چرب، سیستم تبلور: اکسید است و منشأ تشکیل آن زون های اکسیدان ثانویه است. همایند کانی شناسی (پارانژ) آن - استیبین- سینابر- برونیت و غیره است. ، از نظر ژیزمان بلوری دانه ریز- آگرگات توده ای کمیاب است و بیشتر در آلمان غربی و شرقی، ایتالیا و سوئد یافت می شود.
ریپیدولیت با از مجموعه کانی هاست و بلورها به صورت فلسی و قابل انعطاف ولی غیرقابل ارتجاع است-با آب مقطر تمیز می شود-کانی مشابه آن کلریت است که با اشعه X وواکنش های شیمیائی از آن قابل تشخیص می باشد. از کلمات یونانی rhipis به معنای بادبزن و lithos به مفهوم سنگ گرفته شده است. پیچیده و متغیر برای اولین بار در انگلستان کشف شد و از نظر شکل بلور: پهن و کوتاه، رنگ: خاکستری - سبز تیره تا قهوه ای - سبز، شفافیت: شفاف - نیمه شفاف، جلا: صدفی، رخ: عالی، سیستم تبلور: مونوکلینیک و در رده بندی سیلیکات است و منشأ تشکیل آن دگرگونی - رگه های تیپ آلپی است. همایند کانی شناسی (پارانژ) آن کلریت- تیتانیت- آلبیت- کوارتز و غیره است ، از نظر ژیزمان بلوری - تجمع توده ای - فلسی - دانه ای فراوان است و بیشتر در انگلستان، آمریکا، ماداگاسکار، زلاندنو یافت می شود.
زاراتیت با از مجموعه کانی هاست و یک نام اسپانیایی است. NiO:۵۹٫۵۶٪ CO۲:۱۱٫۷۰٪ H2O:۲۸٫۷۴٪ برای اولین بار در آمریکا کشف شد و از نظر شکل بلور: منشوری، رنگ: سبز زمردی، شفافیت: شفاف - نیمه شفاف، جلا: شیشه ای، رخ: ناشناخته، سیستم تبلور: مکعبی و در رده بندی کربنات است و منشأ تشکیل آن هیپرژن است. همایند کانی شناسی (پارانژ) آن - بروسیت- میلریت- سرپانتین و... است ، از نظر ژیزمان لایه ای - پودری - توده ای کمیاب است و بیشتر در اطریش، اسپانیا، استرالیا و آمریکا یافت می شود.
زنسیت با از مجموعه کانی هاست و از ترکیب شیمیائی آن اخذ شده است. ذوب نشدنی در اثر شعله - محلول در اسیدها Zn:۸۰٫۳۴٪ O:۱۹٫۶۶٪ همراه با ادخال های Fe,Mn برای اولین بار در آمریکا (نیوجرسی) کشف شد و از نظر شکل بلور: منشوری - رمبوئدر مسطح - اغلب به طور عمودی، رنگ: قرمز - قرمز قهوه ای، شفافیت: نیمه شفاف - کدر(اپاک)، شکستگی: صدفی، جلا: الماسی - نیمه فلزی، رخ: کامل، سیستم تبلور: هگزاگونال و در رده بندی اکسید است همچنین خاصیت مغناطیسی دیامغناطیس و منشأ تشکیل آن هیدروترمال - دگرگونی های مجاورتی است. همایند کانی شناسی (پارانژ) آن سختی - چگالی و محتوای Znسینابر - روتیل- کلسیت- ویلمیت- فرانکلینیت- رودونیت و غیرهشیاردار است ، از نظر ژیزمان به ندرت بلوری - آگرگات دانه ای - ورقه ای کمیاب است و بیشتر در آلمان شرقی، ایتالیا، یوگسلاوی، آمریکا یافت می شود. جستارهای وابسته. به فارسی بهتر است " زینکیت" نوشته شود.
زونریت با از مجموعه کانی هاست و دارای رادیواکتیویته شدید - روی زغال یک رسوب سفید As2O۳ می دهد-کانی مشابه آن توربرنیت است. از نام فیزیکدان آلمانی G.A.Zeuner گرفته شده است. محلول در HNO3 CuO:۶٫۷۵٪ UO۳:۴۸٫۵۷٪ As2O۵:۲۶٫۳۳٪ H2O:۱۸٫۳۵٪ برای اولین بار در آلمان شرقی کشف شد و از نظر شکل بلور: پهن و کوتاه، رنگ: زرد متمایل به سبز - زمردی، شفافیت: شفاف (چنانچه هیدراته باشد)، جلا: شیشه ای، رخ: عالی، سیستم تبلور: کوادراتیک و در رده بندی آرسنیات است و منشأ تشکیل آن ثانوی است. همایند کانی شناسی (پارانژ) آن توربرنیت- کانیهای دیگر اورانیوم است ، از نظر ژیزمان بلور- آگرگاتهای فلسی تقریباْ کمیاب است و بیشتر در آلمان و آمریکا یافت می شود.
زوئیزیت با از مجموعه کانی هاست و از واژه اتریشی زوئیزیت اخذ شده است. نا محلول در اسیدها و دارای تخلخل های توده ای سیاه رنگ است. CaO:۲۴٫۶۹٪ Al2O۳:۳۳٫۶۶٪ SiO۲:۳۹٫۶۸٪ H2O:۱٫۹۷٪ و ادخال های Fe,Mn,Cr,Ti,K,Na,V تولیت) برای اولین بار در آمریکا کشف شد و از نظر شکل بلور: منشوری، رنگ: آبی - خاکستری سیاه - قرمز - قهوه ای (شبیه تولیت) - صورتی (شبیه، شفافیت: شفاف - نیمه کدر- غیر شفاف، شکستگی: نامنظم، جلا: شیشه ای - صدفی، رخ: ضعیف - مطابق با سطح، سیستم تبلور: ارترومبیک و در رده بندی سیلیکات است همچنین خاصیت مغناطیسی ندارد و منشأ تشکیل آن دگرگونی - پگماتیتی است. همایند کانی شناسی (پارانژ) آن خواص نوری - واکنش های شیمیایی-اشعه Xپامپله ایت- آمفیبول- اپیدوت- وزوویانیت- کوارتز- گارنت است ، از نظر ژیزمان بلوری - آگرگات شعاعی - فشرده کمیاب است و بیشتر در اطریش، سوئیس، ایتالیا، آلمان غربی، نروژ، چک اسلواکی، آمریکا و تانزانیا یافت می شود.
زیرکُن یا بَنَفش یک کانی طبیعی است که معمولاً به رنگ های قهوه ای، زرد، قرمز، سبز یا بی رنگ دیده می شود و از ترکیب عنصر زیرکونیوم با سیلیکات ساخته شده است. نام زیرکن از واژهٔ فارسی "زرگون" گرفته شده است، این کانی سختی نسبتاً بالایی دارد و در برابر فرسایش مقاوم است، به همین دلیل در سنگ های آذرین، دگرگونی و حتی رسوبی به خوبی حفظ می شود. از نظر علمی، زیرکن اهمیت زیادی دارد، زیرا حاوی مقادیر کمی اورانیوم و توریم است که به مرور زمان واپاشی رادیواکتیو دارند. همین ویژگی باعث می شود بتوان از آن برای تعیین سن زمین شناسی سنگ ها با دقت بسیار بالا استفاده کرد. قدیمی ترین مواد معدنی شناخته شده در زمین، دانه های زیرکن هستند که قدمت آن ها به بیش از چهار میلیارد سال می رسد. زیرکن همچنین در صنایع سرامیک، جواهرسازی و تولید فلز زیرکونیوم کاربرد دارد. زیرکن با از مجموعه کانی هاست و لومینسانس سبز جواهری - نارنجی و قرمز تیره تا قرمز جواهری دارد -رادیواکتیویته کامل آن به دلیل وجود ادخال هاست- و به سختی در هیدروفلوئوریک اسید، سولفوریک اسید و هیدروکلریک اسید حل می شود. H2O (مالاکون - سیرتولیت) Y-Nv (نائژیت) HF (آلویت) و عناصر ردیاب (ا
ویمالیت) برای اولین بار در آمریکا کشف شد و از نظر شکل بلور: منشوری - بی پیرامیدال -، رنگ: بی رنگ - سبز - تیره تا نارنجی، شفافیت: شفاف -نیمه شفاف - کدر (اپاک)، شکستگی: صدفی، جلا: شیشه ای - الماسی - چرب، رخ: ناقص - مطابق با سطح، سیستم تبلور: کوادراتیک و در رده بندی سیلیکات است؛ همچنین خاصیت مغناطیسی ندارد و منشأ تشکیل آن ماگمایی - دگرگونی - پگماتیتی - رسوبی - آبرفتی - است. همایند کانی شناسی (پارانژ) آن سختی - چگالی - واکنش های شیمیایی - اشعه Xگزنوتیم - توریت - گارنت- بیوتیت- آمفیبول- کوارتز- گارنت متامیکتایتی ایزومتریک است ، از نظر ژیزمان بلوری - آگرگات دانه ای - دندریتی - شعاعی - دانه ای - آبرفتی فراوان است و بیشتر در آلمان غربی، نروژ، روسیه، فرانسه، آمریکا، کانادا، بیرمانی ماداگاسکار، سری لانکا، استرالیا و برزیل یافت می شود.
زینکنیت با از مجموعه کانی هاست و کانی های مشابه آن ژامسونیت - بولانژریت می باشد که با روش واکنش های شیمیائی و اشعه X می توان آن ها را از یکدیگر تشخیص داد. از نام یک کانی شناس و مهندس معدن J.K.L.Zincken گرفته شده است. محلول در HNO۳ آبی از نظر شکل بلور: سوزنی - منشورهای شیاردار عمودی، رنگ: خاکستری سربی تا خاکستری تیره با انعکاس مایل به، شفافیت: کدر(اپاک)، جلا: فلزی، رخ: نا کامل - مطابق با سطح /۱۱۲۰/، سیستم تبلور: هگزاگونال دروغین و در رده بندی سولفور است و منشأ تشکیل آن هیدروترمال است. همایند کانی شناسی (پارانژ) آن ژامسونیت - بولانژریت- استیبین- ژامسونیت- بولانژریت- گالن و... است. ، از نظر ژیزمان بلور- آگرگات - آسیکولار- شعاعی و درخشان تقریباً کمیاب است و بیشتر در آلمان غربی و شرقی، رومانی، چک اسلواکی، آمریکا و بولیوی یافت می شود.
زینوالدیت با از مجموعه کانی هاست و از محلی در چک اسلواکی بنام Cinovec گرفته شده است. خیلی متغیر و ناپایدار برای اولین بار در چک اسلواکی کشف شد و از نظر شکل بلور: ورقه ای (پهن و کوتاه) - فلسی، رنگ: سفید نقره ای - قهوه ای روشن - خاکستری - زرد - سبز، شفافیت: شفاف - نیمه شفاف، جلا: صدفی، رخ: خیلی خوب، سیستم تبلور: مونوکلینیک و در رده بندی سیلیکات است و منشأ تشکیل آن هیدروترمال- پنوماتولیتی است. همایند کانی شناسی (پارانژ) آن لپیدولیت- فلوریت- ولفرامیت- کوارتز- کاسیتریت- توپاز است ، از نظر ژیزمان بلور- اگرگات فلسی تقریباًَ کمیاب است و بیشتر در آلمان غربی، چک اسلواکی، بریتانیای کبیر و آمریکا یافت می شود.
جارگون به گروهی از کانی های زیرکن گفته می شود که مناسب برش و تراش برای تولید گوهرسنگ باشند اما رنگشان مانند هیاسنیت قرمز نباشد. نام آن از واژهٔ فارسی "زرگون" (به معنای "مانند طلا") برگرفته شده است. برخی جارگون ها سبز، برخی قهوه ای یا زرد و گروهی نیز بی رنگ هستند. از آنجا که زیرکن تحت دمای بالا رنگش را تغییر یا آن را از دست می دهد، جارگون بی رنگ را می توان از حرارت دادن بعضی سنگ های آن بدست آورد. به سختی در اسید فلئوریدریک - اسید سولفوریک و هیدروکریدریک حل می شود. ZrO2:67.01% SiO۲:۳۲٫۹۹٪ و ادخال هایU-Th- H2O (مالاکون - سیرتولیت) Y-Nv (نائژیت) HF (آلویت) و عناصر جزئی قابل ردیابی. (اویمالیت) برای اولین بار در روسیه کشف شد. از نظر شکل بلور: منشوری - بی پیرامیدال -، رنگ: سبز تیره - بی رنگ است، شفافیت: شفاف، شکستگی: صدفی، جلا: شیشه ای - الماسی - چرب، رخ: ناقص - مطابق با سطح، سیستم تبلور: کوادراتیک و در رده بندی سیلیکات است همچنین خاصیت مغناطیسی ندارد و منشأ تشکیل آن ماگمایی - دگرگونی - پگماتیتی - رسوبی - آبرفتی - است. همایند کانی شناسی (پارانژ) آن سختی - چگالی - واکنش های شیمیایی - اشعه Xگزنوتیم - توریت - گارنت- بی
وتیت- آمفیبول- کوارتز- گارنت متامیکتایتی ایزومتریک است ، از نظر ژیزمان بلوری - آگرگات دانه ای - دندریتی - شعاعی - دانه ای - آبرفتی کمیاب است و بیشتر در آبرفت های سری لانکا، تایلند، رومانی و برزیل یافت می شود.
ژاکوبسیت با از مجموعه کانی هاست و از نام محل کشف آن Jakobsberg در سوئد اخذ شده است. محلول در HCl MnO:30.76% Fe2O۳:۶۹٫۲۴٪ از نظر شکل بلور: اکتائدر، رنگ: سبز-سیاه، شفافیت: کدر (اپاک)، شکستگی: صدفی - نامنظم، جلا: فلزی - نیمه فلزی، رخ: ندارد، سیستم تبلور: مکعبی و در رده بندی اکسید است همچنین خاصیت مغناطیسی قوی و منشأ تشکیل آن دگرگونی است. همایند کانی شناسی (پارانژ) آن واکنش باMnمگنتیت- هوسمانیت- مگنتیت- هماتیت- پیرولوزیت و غیره است ، از نظر ژیزمان بلوری - آگرگات توده ای - دانه ای کمیاب است و بیشتر در سوئد، URSS، استرالیا، هند، آفریقای جنوبی یافت می شود.
ژرسدورفیت با از مجموعه کانی هاست و هدایت ضعیف الکتریکی دارد. از واژه Gersdorff مالک معدن آن در اتریشاخذ شده است. محلول در HNO3 Ni:۳۵٫۴۱٪ As:۴۵٫۲۶٪ S:۱۹٫۳۳٪ برای اولین بار در آلمان شرقی کشف شد و از نظر شکل بلور: اکتائدر - هگزا اکتائدر -پنتاگونودودکائدر، رنگ: سفید نقره ای که سریعاً سیاه می شود.، شفافیت: کدر(اپاک)، شکستگی: نامنظم، جلا: فلزی، رخ: کامل، سیستم تبلور: مکعبی و در رده بندی سولفور است همچنین خاصیت مغناطیسی ندارد و منشأ تشکیل آن هیدروترمال است. همایند کانی شناسی (پارانژ) آن سختی - چگالی - محتوای کم Sbاولمانیتلینه ایت - کلوآنتیت - اولمانیت- کالکوپیریت- سیدریت- اولمانیت است ، از نظر ژیزمان بلوری - آگرگات دانه ای فراوان است و بیشتر در آلمان غربی و شرقی، چک اسلواکی، اطریش، کانادا و بولیوی یافت می شود.
ژرمانیت با از مجموعه کانی هاست و از کلمه ژرمانیم (germanium) که در ترکیب آن به عنوان عنصر اصلی وجود دارد. حل شونده در HNO۳, بی ثبات با انکلوزیون Ga,Zn,Fe,Mo برای اولین بار در نامبیا کشف شد و از نظر شکل بلور: بلورهای میکروسکوپی - آگرگات های توده ای، رنگ: خاکستری و انعکاس قرمز تیره، شفافیت: کدر(اپاک)، جلا: فلزی، رخ: ندارد، سیستم تبلور: مکعبی و در رده بندی سولفور است و منشأ تشکیل آن هیدروترمال است. همایند کانی شناسی (پارانژ) آن انارژیت - بورنیت- گالن- اسفالریت- تنانتیت است کاربرد آن: کانی ژرمانیوم، از نظر ژیزمان بلور میکروسکوپی- آگرگات توده ای کمیاب است و بیشتر در نامبیا و ارمنستان یافت می شود.
ژرمژوئیت با از مجموعه کانی هاست و کانی مشابه آن بریل است. از نام کانی شناس روس P.V.Jeremeiev گرفته شده است Al2O۳:۵۹٫۴۲٪ B2O۳:۴۰٫۵۸٪ برای اولین بار در روسیه کشف شد و از نظر شکل بلور: منشوری، رنگ: زرد روشن - متمایل به آبی، شفافیت: شفاف، شکستگی: صدفی، جلا: شیشه ای، رخ: ندارد، سیستم تبلور: هگزاگونال و در رده بندی بورات است و منشأ تشکیل آن پگماتیت است. همایند کانی شناسی (پارانژ) آن اسفالریت- آپاتیت- آلبیت- تورمالین است. ، از نظر ژیزمان بلوری کمیاب است و بیشتر در روسیه و نامبیا یافت می شود.