Payamvdn/NorthPersian_fa_wiki huggingface dataset:
ی کرد دوباره از سر گرفته شد. در سال ۵۷۷ تهم خسرو به ارمنستان لشکرکشی کرد و ژنرال ژوستینیان را شکست داد و پس از آن ایرانیان مذاکرات را ترک کردند. در سال ۵۷۸ همچنان تهم خسرو در ارمنستان به عنوان فرمانده ارشد باقی ماند. از آنجایی که قوایش به لحاظ شماره از قوای موریس کمتر بود. پس از آنکه به حیله نشان داد قوایش را متوجه ارزروم کرده، به سیلوان و امیدا حمله کرد. تصمیم خودسرانه او به عنوان عملی ناآزموده مورد نکوهش ایرانیان قرار گرفت بنابراین از فرماندهی ارمنستان خلع شد و وهرز وزور را جایگزین او کردند. در سال ۵۸۱ به درجه مرزبان ارتقاء یافت و ارتش ایران را در شمال میان رودان رهبری کرد. پس از اینکه یک دور دیگر از مذاکرات به شکست انجامید، تهم خسرو به همراه آذرماهان خاک روم را اشغال کردند. موریس که در انتظار این حمله بود، در جون ۵۸۲ میلادی با ایرانیان، بیرون شهر روبه رو شد و لشکر ایران شکست سنگینی خورد و تهم خسرو در این میان به قتل رسید.
پادشاهی ناپولی نام حاکمیتی بود در جنوب شبه جزیره ایتالیا که پس از شورش نیایش شامگاهی در ۱۲۸۲ میلادی و جدایی جزیرهٔ سیسیل از پادشاهی سیسیل تشکیل شد. این دولت در درازای موجودیت در ستیز با پادشاهی های فرانسه و اسپانیا بود. در ۱۸۱۶ با پیوستن دوبارهٔ سیسیل بدان، این کشور جای خود را به پادشاهی دو سیسیل داد. تاریخ. پس از شورش نیایش شامگاهی، شارل یکم از سیسیل رانده شد. شارل ستاد فرماندهی اش را به ناپولی برد و از این روی دولتش پادشاهی ناپولی خوانده شد. از این پس جانشینان شارل از دودمان کاپتی آنژو داعیهٔ فرمانروایی بر سیسیل را داشتند تا اینکه در زمان جیووانای یکم این شهبانو ادعای مالکیتش بر این جزیره را پس گرفت. خود جیووانا یکم گرفتار دست اندازی های پی درپی عموزاده اش لایوش یکم، پادشاه مجارستان بود. سرانجام پس از مرگ جیووانا یکم فرمانروایی ناپولی به کاروی دوم پادشاه مجار از دودمان آنژو رسید. در ۱۴۴۲ میلادی آلفونسوی پنجم پادشاهی ناپولی را تسخیر نمود و دیگر بار این سرزمین را به همراه سیسیل به زیر یک پرچم ولی وابسته به تاج آراگون درآورد. پس از مرگش جانشین و پسر او فردیناندوی یکم بار دیگر حکومتی جدا از سیسیل را در ناپولی ب
رپا داشت. با مرگ فردیناندوی یکم، شارل هشتم پادشاهی ناپولی را به تصرف خود درآورد و آلفونسوی دوم را از آن بیرون راند. با پشتیبانی فرناندوی دوم، پادشاه آراگون، فردیناند دوم پسر آلفونسو توانست دوباره به تاج و تخت ناپولی دست یابد. در آغاز سده هجدهم و در پی جنگ های جانشینی اسپانیا پادشاهی ناپولی باز هم دست به دست شد و اینبار سلطه بر آن به همراه سیسیل به دست کارل ششم، امپراتور مقدس روم سپرده شد. در پی جنگ جانشینی لهستان، اسپانیایی ها بر ناپولی تاختند و این بار پادشاهی آن به کارلوس سوم رسید. هنگامی که کارلوس به تاج وتخت اسپانیا دست یافت، ناپولی و سیسیل را به پسر کوچکترش فردیناند چهارم سپرد. فردیناند چهارم که از دودمان بوربون بود، با انقلاب فرانسه و ناپلئون بناپارت سر سازش نداشت. سال ۱۷۹۸ او رم را گشود ولی انقلابیون فرانسوی یک سال پس از آن وی را از آن بیرون راندند. سرانجام او ناچار شد به سیسیل بگریزد و فرانسویان نیز در ناپولی جمهوری پارتنوپه را برپا نمودند. ناپلئون پس از پیروزی هایش در ایتالیا برادرش ژوزف بوناپارت را بر تخت پادشاهی ناپل نشاند. دو سال پس از آن ژوزف به پادشاهی اسپانیا رسید، پس خواهرش کارولین بناپارت بر
تخت پادشاهی ناپولی نشست و شوهرش ژواشیم مورا کنترل کشور را به دست گرفت. دراین کشاکش فردیناند همچنان در سیسیل بود و به یاری بریتانیایی ها کوشید تا از جزیره دفاع کند. سرانجام پس از رویداد بازگشت صدروزه ناپلئون و در نبرد تولنتینو مورا از امپراتوری اتریش شکست خورد و ناچار به گریز گردید. فردیناند چهارم به تخت پادشاهی از دست رفته اش دوباره دست یافت. مورا کوشید تا باز به پادشاهی ناپولی برسد، ولی ناکام ماند، دستگیر شد و توسط جوخهٔ آتش اعدام شد. در ۱۸۱۶ سرانجام سیسیل به پادشاهی ناپولی بازگشت و از آن پس پادشاهی دو سیسیل جایگزین دولت پیشین گردید. منابع. Wikipedia contributors, "Kingdom of Naples," Wikipedia, The Free Encyclopedia, http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Kingdom_of_Naples&amp;oldid=477872901 (accessed February 27, 2012).
آمِد یا اَمیدا نام شهری باستانی که در حال حاضر در جنوب کشور ترکیه در بخش آناتولی جنوب شرقی جای دارد و شهر آمِد مرکز استان دیاربکر میباشد. این شهر پرجمعیت ترین شهر کاملاً کردنشین ترکیه و دومین در جهان است. تاریخ نگاران رومی همچو امیانوس مارسلینوس و پروکوپیوس از آن به عنوان بخشی از میانرودان نام برده اند. آمِد نام کهن و قدیمی می باشد که کردها اکنون به این شهر اطلاق می کنند. اما در دوره عثمانیان واژه دیاربکر برای آن در نظر گرفته شد. این منطقه بخش بزرگی از مناطق کردستان در ترکیه می باشد. که در دوره های تاریخی مختلفی جنگهای بسیاری از سوی حاکمان متجاوز در آن رخ داده است و کشتارهای زیادی را بخود دیده است. کشتار ارمنیان توسط عثمانی ها در این شهر نیز رویداده است.&lt;mapframe latitude="37.981944444444444" longitude="40.21055555555556" zoom="5" width="466" height="308" align="left" text="محل استقرار شهر آمیدا (دیاربکر) بر روی نقشه"&gt; "type": "FeatureCollection", "features": [ "type": "Feature", "properties": {}, "geometry": { "type": "Point", "coordinates": [40.209961, 37.869599] &lt;/mapframe&gt;آمد بعداً به دیار بکر
و اکنون به نام استان «ایل» تغییر نام داده است. البته قلمرو و مختصات جغرافیایی و مدنی آن هم تحولاتی داشته است. این منطقه در شمال بین النهرین و در کشور ترکیه کنونی واقع است. در دوره عثمانیان، نام دیاربکر بر این منطقه تصویب شد و قبل آن، به آمد شهرت داشت. آمد از شهرهای مشهور و مهم در دوره عباسیان، سلجوقیان، تیموریان بود. اما آمد در دوره صفویه در قلمرو ایران قرار داشت. البته عثمانیها در جنگ چالدران، آمد را از ایران جدا کرده و به نام دیار بکر، جزء پنجمین ایالت خود تثبیت کردند. منابع. امیدا، لغت نامه دهخدا
کرم های پهن یا پهن کرم تباران (نام علمی: Platyhelminthes) یک شاخهٔ زیست شناسی از بی مهرگان هستند. بیش از نیمی از گونه های این شاخه انگل است. انواع کرم پهن مثل کخ، کرم کدودانه، یوکاریالی در قسمت های مرکزی آمریکای لاتین کشف شده است و امثال اینها… پهن کرم تباران ساده ترین جانوران سه لایه ای دارای تقارن دوطرفی هستند؛ بدن آن ها برگ شکل یا کشیده و نواری است و ازلحاظ سازمان بندی، دارای اندام و دستگاه هستند. در حدود ۲۰ هزار گونه از این شاخه وجود دارد که همگی در شرایط بسیار مرطوب زندگی می کنند. تعدادی زندگی آزاد و تعدادی هم زندگی انگلی دارند. کرم های پهن دارای یک مزوگله ژلاتینی هستند که دارای سلول هایی است و به عنوان پارانشیم مزودرمی سازمان یافتگی پیچیده ای نسبت به شاخه های دیگر کرم ها نشان می دهند. نکته مهم که نباید با کرم پهن اشتباه شود: خرچنگ ها، ویلوپلاتا از جمله نرم تنان هستند. البته بعضی از آنها مثل خرچنگ ها شامل مفصلیه ها نیز می شود همچنان خیلی اندک سی سی لین ها نیز شامل نرم تنان است. طبقه بندی. کرم های پهن به چند رده تقسیم بندی می شوند رده موجک ویسان Turbellaria که به صورت عمده غیر انگل هستند و سه رده انگلی با
دکش ویسان Trematoda نوارویسان Cestoda و Monogenea.
ویرانشهر شهر تجاری و مرکز کشت پنبه که در جنوب شرقی کشور ترکیه و در ۵۳ کیلومتری مرزهای سوریه قرار دارد. ویرانشهر در دوران قدیم به کنستانتیا یا کنستانتینا (یونانی: Κωνσταντίνη) هم مشهور بود. اکثر سکنه آن سُریانی زبان هستند. کردهای منطقهٔ ویرانشهر ترکیه اغلب از طایفهٔ میلان هستند. منابع. مشارکت کنندگان ویکی پدیا انگلیسی
جامعه باربد توسط اسماعیل مهرتاش در سال ۱۳۰۵ در خیابان لاله زار تهران تأسیس شد؛ که در آنجا تار، تصنیف و آواز و ردیف موسیقی را آموزش می دادند.
نهامود یکی از روستاهای ولایت ارغیان است. این قریه امروز به نام محوطه باستانی داشخانه معروف می باشد که در ۱ کیلومتری شمال روستای زالی از توابع شهرستان اسفراین واقع شده است. تاریخچه روستا. طبق اسناد موجود نام تاریخی این روستا به دوره تیموری بر می گردد و آن زمانی است که حافظ ابرو در سال ۸۳۳ ه .ق از منطقه ارغیان گذر کرده برای جهان ارغیان ۱۲ قریه ذکر کرده که نهامود یکی از این قرای شمار می آمده که عبارتند از: ولایتجهان و ارغیان قریه روئین و توابع، قریه اردین، و توابع، قریه دستجرد و توابع، قریه کاریزدر، قریه بکر آباد، قریه نهامود، قریه جهان و توابع، قریه بان وتوابع، قریه اسفنج و توابع، قریه خرق و توابع، قریه کرد، قریه سی و توابع، بیرون از این قری مزارع بسیار دارد. رود کال نهاجرد. رود کال نهاجرد این رود در غرب روستای قدیم نهامود واقع گردیده و ساکنین این روستا احتمالاً در زمان آبادانی روستا برای کشت و کار از آن بهره می جستند که حوزه این رودخانه ۶۲ کیلومتر مربع و دارای رژیم سیلابی است. جریان عادی این رودخانه۵٪ متر مکعب در ثانیه برآورد گردیده است. این رودخانه نیز از کوه های شاه حسن سرچشمه گرفته و پس از عبور از روستای با
نی در و زالی در روستای دستجرد به کال ولایت می پیوندد نام اصلی این رودخانه درگذشته نهامود بوده که به مرور زمان به نهاجرد تغییر نام داده است و امروزه در روستاهای اطراف به نام کال داشخانه نیز شناخته می شود.
کرم های نواری یا سستودها (نام علمی: Cestoda) نام یک رده از انگل های کرم های پهن است. در حالت بالغ آنها در دستگاه گوارش مهره داران یافت می شوند. کرم های نواری انواعی از انگل ها به شمار می روند که به شکل بندبند و دارای یک عضو بادکش دار در قسمت سر هستند. آنها به جدار روده وصل شده و از مواد غذایی آن تغذیه می کنند. از معروفترین کرم های نواری کرم کدو ،Diphyllobothrium است. کرم های بالغ در مجرای گوارش مهره داران و لارو آنها در بافتهای مهره داران و بی مهرگان زندگی می کنند. کرم بالغ، طویل و روبان مانند است و معمولاً در جهت پشتی ـ شکمی پهن شده و فاقد مجاری گوارشی و عروقی می باشد. این کرم ها معمولاً به بندها یا پروگلوتیدهایی تقسیم شده اند که هنگام بلوغ دارای اعضای تولید مثل هر دو جنس نر و ماده هستند. معرفی. سستودها کرم های مسطح، بندبند و روبان شکل، به رنگ سفید یا قهوه ای هستند. طول آن ها از چند میلی م تر تا چند متر متغیر است، هرمافرودیت هستند و هربند در مرحله بلوغ از نظر جنسی کامل است. سستودها لوله گوارش ندارند و همگی انگل هستند. اغلب آن ها در روده میزبان های مهره دار زندگی می کنند. سیر تکاملی سستودها (به جز یک گونه) غی
رمستقیم است و در چرخه زندگی آن ها یک یا دو میزبان واسط وجود دارد. در بدن میزبان واسط مرحله عفونت زای انگل به وجود می آید بدن کرم بالغ از سر یا اسکولکس، گردن و زنجیره ای از بندها تشکیل شده است. اسکولکس. اسکولکس (سر) اغلب کروی و وظیفه اصلی آن چسباندن کرم به جدار محل زندگی و جابه جایی آن است. اسکولکس در سستودها به سه شکل بادکش دار، دارای بوتریا و بوتریدیا (چاهک) دیده می شود. اسکولکس دارای بادکش: بادکش ها به صورت دیسک های عضلانی و عضو چسبیدن حقیقی هستند و به آن ها استابولا گفته می شود. در برخی سستودها در بخش راسی اسکولکس عضوی به نام روستلوم وجود دارد که ممکن است واجد یک یا چند ردیف قلاب باشد. به سستودهایی که بادکش یا روستلوم آن ها دارای قلاب باشد، مسلح و به آنهایی که فاقد قلاب هستند، غیرمسلح می گویند. اسکولکس دارای بوتریا: دو شیار کم عمق مکنده با ساختمان عضلانی ضعیف است که در سستودهای راسته پزودوفیلیده آ دیده می شود. اسکولکس دارای بوتریدیا: دو تا چهار عضو برگی یا آویزمانند با کناره های باریک و ساختمان عضلانی قوی است که در سستودهای راسته چهارمکنده سانان (تترافیلیده آ، سستودهای ماهیان) دیده می شود. گردن: گردن بلافا
صله بعد از اسکولکس قرار دارد. قسمت باریک بدون بند است که سر را به بدن (بندها) متصل می کند. اندازه آن در سستودهای مختلف متفاوت است. بندها توسط سلول های جنینی یا اجدادی این ناحیه تولید می شوند. بدن. بدن سستود از تعدادی (حداقل۳ تا چندهزار) بند تشکیل شده است. به مجموعه تکراری بندها استروبیلا می گویند. در بندهای نزدیک به گردن، به طور معمول عرض بند بیشتر از طول آن است، در حالی که در بندهای انتهایی طول آن بیشتر از عرض بند است. با وجود این در بعضی از سستودها همواره عرض بند بیشتر از طول آن است. در بندهای ابتدایی اندام های تناسلی به خوبی مشخص نیست، ولی در بندهای بعدی به تدریج اندام های تناسلی رشد می کنند و به شکل بالغ درمی آیند. بندهای انتهایی بارور هستند. به طور معمول این بندها از کرم جدا شده و از بدن میزبان دفع می شوند. پوشش بدن. سطح بدن سستودها را بافتی سینسیتیال به نام تگومنت می پوشاند که از نظر سوخت و ساز فعال است. این پوشش در جذب مواد غذایی، گوارش، تنظیم اسمزی، دفع مواد زاید و حفظ کرم در برابر آنزیم ها و دستگاه ایمنی میزبان دخالت دارد. سطح خارجی تگومنت سستودها را زوایدی به طور منظم می پوشاند که به آن ها میکروتریک
س گفته می شود و نقش آن ها افزایش سطح جذب است. دستگاه عصبی. مرکز عصبی در سستودها در اسکولکس قرار دارد و شامل مجموعه ای از عقده ها و رابط هاست. از این مرکز چند رشته عصب طولی جدا شده است که در سراسر بدن امتداد می یابد. دستگاه دفعی. دستگاه دفعی در سستودها از تعدادی لوله عریض جمع آوری کننده که در تمام طول کرم امتداد دارد و از تعدادی لوله فرعی باریک که به سلول های ترشحی شعله مربوط می شوند، تشکیل شده است. در بیشتر کرم ها یک زوج مجرای جمع آوری کننده پشتی و یک زوج مجرای شکمی وجود دارد. قبل از جدا شدن بند، مجاری در بند آخر در یکدیگر ادغام می شوند و مثانه واحدی را به وجود می آورند. پس از جدا شدن بند آخر چهار مجرا به طور جداگانه در لبه خلفی بند جدید انتهایی به خارج مربوط می شوند. در سستودها اسکلت بندی، دستگاه های گردش خون، گوارش و تنفس وجود ندارد. دستگاه تولید مثل. همه کرم های نواری (به جز یک گونه) هرمافرودیت هستند، یعنی در هر بند هم دستگاه تناسلی نر و هم دستگاه تناسلی ماده وجود دارد. به طور معمول ابتدا دستگاه تناسلی نر در بندها به وجود می آید. دستگاه تناسلی در گونه های مختلف دارای تعداد متفاوتی بیضه (۱ تا صدها عدد) بوده
که به طور معمول بیش از صد عدد است. از بیضه ها مجاری آوران جدا می شوند و از به هم پیوستن این مجاری، مجرای وابران به وجود می آید. این مجرا به طرف منفذ تناسلی مشترک امتداد می یابد و به اندام تناسلی نر به نام سیر ختم می شود. سیر در درون کیسه سیر قرار گرفته است. دستگاه تناسلی ماده در سستودها از یک تخمدان و ضمایم وابسته تشکیل شده است. تخمدان ممکن است یک تکه، دو تکه یا چند تکه باشد. از تخمدان مجرایی به نام اویدوکت خارج می شود، این مجرا وارد کیسه ای به نام اووتیپ می شود. اووتیپ محل تشکیل تخم و پوسته آن است. سرانجام از اووتیپ مجرایی مجزا می شود که در انت ها به مهبل و منفذ تناسلی مشترک ختم می شود. از طرف دیگر رحم نیز از اووتیپ به وجود می آید و بعد از بلوغ جنسی شکل واقعی اش را پیدا می کند که تخم ها در آن ذخیره می شوند و در سستودهای مختلف شکل آن متفاوت است. غدد ویتلین که از تعداد زیادی فولیکول تشکیل شده است یاخته هایی تولید می کنند که پس از تشکیل تخم در اووتیپ موادی برای تشکیل پوسته تخم از خود ترشح می کنند در ضمن به نظر می رسد غدد مهلیز که در اطراف اووتیپ قرار دارند، ترشحات آن ها در تشکیل پوسته خارجی تخم دخالت دارد. سیر
تکاملی. چرخه زندگی سستودها غیرمستقیم است و در سیر تکاملی آن ها یک یا دو میزبان واسط وجود دارد. تخم سستودها بعد از رسیدن به محیط خارج عفونت زاست و داخل آن جنین شش قلابی یا انکوسفر وجود دارد. تخم توسط میزبان واسط خورده می شود. در اثر تراوش های معدی روده ای انکوسفر فعال آزاد می شود. در مهره داران اونکوسفر مخاط روده را سوراخ می کند و با جریان خون یا لنف به محل مورد نظر خود می رسد و در بی مهرگان به حفره عمومی بدن منتقل می شود. هنگامی که اونکوسفر به محل استقرار خود رسید، قلاب هایش را از دست می دهد و بسته به گونه انگل نوزاد مرحله دوم به نام متاسستود تشکیل می شود که ممکن است با جوانه زدن داخلی یا خارجی تکثیر یابد. این نوزاد برای میزبان نهایی عفونت زاست. میزبان های واسط سستودها تعداد زیادی از مهره داران و بی مهرگان هستند.
ژوستینیان (به لاتینی: Iustinianus، به یونانی: Ἰουστινιανός) نجیب زاده و ژنرال روم شرقی، بیزانس (۵۲۵–۵۸۲ میلادی) و همچنین عضوی از سلسله ژوستینیان که به عنوان یک سرباز، خدمات زیادی را در بالکان و علیه سلسله ساسانیان، در شرق انجام داد. ژوستینیان در اواخر عمر بر ضد امپراتور تیبریوس دوم کنستانتین خروج کرد و شکست خورد. منابع. مشارکت کنندگان ویکی پدیا انگلیسی
معماری نوسنگی دربرگیرندهٔ سازه های انسانی قارهٔ اوراسیا از دوران نوسنگی (آخرین دورهٔ عصر حجر)، و سازه های انسانی در قارهٔ آمریکا و جزایر اقیانوس آرام تا برقراری ارتباطشان با اوراسیایی ها است. یکجانشینی. مبدأ دوران نوسنگی، انقلاب نوسنگی است، نامی که بر اتخاذ «یک جانشینی» و «اهلی کردن» (کشاورزی و دامداری) از سوی جوامعی که پیش از آن شکارچی-گردآورنده بودند گذارده می شود. در مورد سببِ وقوعِ انقلاب نوسنگی بین محققان اتفاق نظری وجود ندارد، ولی بیشتر آرای مربوط به آن را می توان در دو مدل کلیِ دافعه (اینکه شکارچی-گردآورنده ها به واسطه تغییرات آب وهوایی یا فشارِ جمعیت مجبور به یکجانشینی شده اند) یا جاذبه (یکجانشینی به دلیل منافعِ اقتصادی کشاورزی و میل به کاهش ریسک و افزایش ثروت صورت گرفته است) رده بندی کرد. برخی محققان نیز بر این باورند که مهم ترین عامل انقلاب نوسنگی تغییر در فرهنگ مادی به ویژه فناوری برش سنگ است. وجود شواهدی مبنی بر شکل گیری روستاها پیش از انقلاب نوسنگی به ویژه در خاور نزدیک، این نظریه را که یکجانشینی پیش از دوران نوسنگی به وجود آمده میسر ساخته است. به گفتهٔ فلانری، کشاورزی و یکجانشینی احتمالاً مستقل
از هم به وجود آمده اند و امکان دارد با هم ارتباط چندانی نداشته باشند. به هر رو، معمولاً تفاوت مهم دوران میان سنگی و دوران نوسنگی در وجود «محیط مصنوع معمارانه» دانسته می شود. تغییر سرپناه آدمی از محیط طبیعی به محیط مصنوع خود موجب پدید آمدن روشی بکر از زندگی شد. به گفته هلمز، یکجانشینی بخشی از تغییر نگرشی بزرگتر به شناخت افراد از دیگران (از جمله حیوانات، خویشان، و غریبه ها) بوده است. یکجانشینی، که بین ده تا بیست هزار سال پیش شروع شد، امری نسبتاً جدید در تاریخ بیش از یک میلیون سالهٔ زندگی بشری است. کشاورزی نیز در این میان نقش داشته است، چرا که در زندگی کشاورزی زمان—که برای کاشت وبرداشت امری ضروری است—و به تبع آن تاریخ نقشی مهم تر در زندگی بازی می کنند. در جوامع کشاورزی مردگان به موضوعی برای معناسازی های نمادین تبدیل می شوند و به آن ها نقش نیاکانی داده می شود که می توان برای به خاطرسپاری آن ها سازه های یادمانی ساخت. به گفته واتکیز محیط زندگی درین دوران به «انبار نمادها» تبدیل می شود. محوطه های آیینی اطلاعاتی در مورد رفتارهای مطلوب در خود داشتند—امری که در دوران بعدی بر عهده نوشتن بود—و مکان های مقدس از اماکن مربو
ط به زندگی روزمره تفکیک شدند. برخی انقلاب نوسنگی را "انقلاب تولید غذا" نیز خوانده اند. خاور نزدیک در دورهٔ نوسنگی. بنا به شواهد حاضر، در نخستین هزارهٔ پس از آخرین عصر یخبندان اکولوژی غنی هلال حاصل خیز در خاور نزدیک بعضی جوامع شکارچی-گردآورده را به یکجانشینی ترغیب کرد. یکی از نخستین نمونه های این جوامع فرهنگ ناتوفی (حدود تا ) است که در سرزمین شام ظهور نمود. در روستای عین ملاحه از فرهنگ ناتوفی، بازماندهٔ دیوارهای خشکه چین و تیرچال یافت شده است. این روستا شامل ۵۰ کلبه تک اتاقی و نیمه زیرزمینی بود و با دیواری سنگی محصور شده بود که ارتفاعش تا ۱۲۰ سانتی متر می رسید. جوامع شکارچی-گردآوردهٔ یکجانشین گاهی باز به کوچ نشینی روی می آوردند، ولی در بلندمدت برخی از آن ها دست به اهلی کردن حیوانات و گیاهان زدند، که این سرآغاز عصر نوسنگی در خاور نزدیک بود. گاه شناسی و جغرافیای خاور نزدیک در عصر نوسنگی. به شکل سنتی، باستان شناسان نخستین دورهٔ بلافاصله پس از ابداع کشاورزی را، از آن رو که سفال هنوز ابداع نشده بود، دورهٔ نوسنگی پیش از سفال می نامند. خود این دوره را نیز به دو مرحلهٔ زمانی اصلی تقسیم کرده اند: مرحلهٔ نوسنگی پیش از س
فال آ (حدود تا ) و مرحلهٔ نوسنگی پیش از سفال ب (حدود تا .) در مرحلهٔ نوسنگی پیش از سفال آ بسیاری از جوامع خاور نزدیک به یکجانشینی روی آوردند. نمونه های اولیه شهر درین زمان در شام و جنوب آناتولی شکل گرفت. در مرحلهٔ نوسنگی پیش از سفال ب جمعیت جوامع بسیار بزرگ تر شد، آئین های مذهبی شکل گرفتند و کشاورزی منبع اصلی غذا گشت. سازه های شکوهند مذهبی در مناطقی چون گوبکلی تپه به وجود آمدند که نشان از نقش محوری آیین های مذهبی در مردم این جوامع دارند. در اریحا رابطهٔ تنگاتنگ بین گورها و یادمان ها نشان گر ظهور اشکال اولیه ای از طبقه های اجتماعی و سیاسی است. برخی محققان برای دوران گذار بین نوسنگی پیش از سفال و نوسنگی با سفال، عنوان «نوسنگی پیش از سفال پ» را پیشنهاد کرده اند. با کشف روش های تولید سفال در حدود ، عصری دیگر در هلال حاصل خیز آغاز می شود که باستان شناسان به آن عنوان «نوسنگی با سفال» یا «نوسنگی پسین» داده اند. درین دوران فرهنگ هایی با هویت مشخص، مانند فرهنگ حلف در شام و شمال میانرودان و عبید در جنوب میانرودان ظهور یافتند. در نهایت با آغاز دورهٔ گذار مس سنگی در حدود فرهنگ های دوران نوسنگی به تدریج جای خود را به تمدن
های نوپای عصر برنز دادند. از آنجا که معماری، اقتصاد، و فناوری فرهنگ های دورهٔ مس سنگی تفاوت چشم گیری با فرهنگ های دورهٔ نوسنگی پسین ندارند، بسیاری از محققان فرهنگ هایی همچون غسولینی و بئرشبع که مربوط به دوره مس سنگی هستند را هم جزء فرهنگ های دورهٔ نوسنگی قلمداد می کنند. سرچشمه های اصلی انقلاب نوسنگی در خاور نزدیک شامل جنوب آناتولی، شام، و جزیره قبرس متمرکز بود. شام. تاریخ نگاران معماری به سرزمین شام توجهی ویژه دارند، چرا که معماری درین جا شروع شد. اریحا برجسته ترین محوطه شاخص دوران نوسنگی پیش از سفال است. اریحا یا جریکو شهری است در کرانه باختری رود اردن. بررسی های باستان شناسی نشان داده که قدمت اریحا به دوران نوسنگی پیش از سفال آ (حدود ) می رسد. پیدا شدن نخستین نمونه های جمعیت شهری (حدود ۳۰۰۰ نفر)، ساختمان های عمومی، دیوار تدافعی و نشانه های سیستم آبیاری باستان شناسان را متقاعد کرده است که اریحا نخستین سکونت گاه شهری تاریخ بوده است. شام در دوران نوسنگی پیش از سفال آ. محوطه های دورهٔ نوسنگی پیش از سفال آ نزدیک منابع دائمی آب قرار گرفته اند. ساختمان های این دوران سازه های نیمه زیرزمینی گرد و یک طبقه است. گاهی
این خانه ها جداسازی های داخلی داشته اند.بیشتر محوطه های نوسنگی پیش از سفال آ در جنوب شام قرار دارند. چگونگی به وجود آمدن اریحا معلوم نیست. در نزدیکی شهر جریکو منبع آب پایداری به نام «چشمه الیسع» وجود دارد که ارزش آن در میانه بیابان دریای مرده در گذر هزاره ها واضح است. عرض دیوار اریحا متر. تعداد پله های برج ۲۲ تا. ظهور سکونت گاه شهری در مساحتی سه هکتاری در حدود رخ داده است. این سکونت گاه برای بیش از هزار سال با دیواری قطور با سنگ چینی دیوسنگی (معروف به دیوار اریحا) محصور بوده که از ساکنان آن، دارایی هایشان، و چشمهٔ آب محافظت می کرده است. دیوار جریکو قدیمی ترین دیوار تدافعی در جهان است که توسط باستان شناسان کشف شده. یک برج دیده بانی سنگی سترگ که در درون این دیوار ساخته شده بود بر این دیوار نظارت می کرد. پلکانی سنگی در داخل این برج تعبیه شده بود که به سربازان اجازه صعود به برج را بدهد. نظریه های دیگر در مورد دیوار و برج اریحا وجود دارد که می گوید دیوار اریحا سدی در برابر سیل و برج در واقع یک معبد بوده است. همچنین تغییر خانه ها از زیرزمینی به مستقل روی زمین شام در دوران نوسنگی پیش از سفال ب. منطقه جنوب شام در پای
ان دوران نوسنگی پیش از سفال آ و گذار به نوسنگی پیش از سفال ب دچار آشفتگی گسترده ای شد. در حدود سرانجام دیوار جریکو که بین کوچ نشینان شرقی و دشت های حاصل خیز فلسطین قرار داشت فروریخت. از سکونت گاه های شاخص این دوره، به جز اریحا که مهاجمانش خود بر خرابه های آن اریحای جدیدی بنا کردند، می توان به الخیام، بیضا، بعجه، بسطه، و عین غزال اشاره کرد. ساختمان های آیینی در عین غزال با استفاده از مبلمان ویژه ای (اجاق اندودشده، تشتک و محراب) از ساختمان های مسکونی قابل تشخیصند. این ساختمان ها به شکل قابل توجهی تمیز نگه داشته می شدند. در روستای عین غزال در نزدیکی امان اردن (نوسنگی پیش از سفال ب) نشان نوسازی خانه ها دارد. خانه ها تعمیر شده و کوچکتر شده اند، که احتمالاً به این منظور بوده که جایی برای ساخت خانه برای فرزندان ایجاد شود. در کفار هحورش یک گودال از خاکستر یافت شده است که در آن استخوان انسان و حیوانات به شکل نیمرخ یک حیوان روی زمین چیده شده اند. اصلی ترین کانسپت معماری روستاهای دوران نوسنگی پیش از سفال ب واحدهای چهارگوش است که گاهی بیش از یک حجره داشته اند. چند نقشه بنیادین در خانه های این دوره هست: تازه واردان اریحا
خانه های خود را به شکل مستطیل به دور حیاطهای مرکزی سازمان دادند که در آن آشپزی انجام می شد. هر خانه شامل چندین اتاق بود که با درهای عریض به هم متصل می گشتند. بین این خانه ها چندین ساختمان عمومی برای پرستش خدایان ایجاد شده بود. در دوران نوسنگی پیش از سفال، نقشه خانه ها که در دوران نوسنگی پیش از سفال آ وجود داشت به تدریج به شکل مستطیل درآمد. به گفته فلانری، نقشهٔ مستطیل شکل به خانه ها این اجازه را می دهد که چند اتاق داشته باشند. به عقیدهٔ هانتر-اندرسون تغییر نقشه خانه ها از دایره به مستطیل نشان از تغییر عمیق تری در زندگی بشری است. او می گوید همان طور که ظرف های گرد مثل قوطی برای نگهداری مواد همگون (مثل دانه های برنج) و ظرف های مستطیلی مثل جعبه ابزار برای نگهداری از مواد غیرهمگون (مثل ابزارها) به کار می رود، معماری نیز، که برخی آن را ظرف رفتارهای آدمی تعریف کرده اند، به تناسب تغییر رفتارهای انسانی متحول شده است. هانتر-اندرسون سه جنبه تأثیرگذار بر شکل خانه ها را شناسایی می کند: یکی گوناگونی و همزمانی فعالیت های افراد، دیگری تعداد آن ها، و سومی میزان مواد و ابزارهای مرتبط. به گفته لاو، خشت خام یک مصالح پیش ساخته و
مصنوع است که همه عناصر طبیعی --خاک، آب، هوا، و آتش (به شکل بازماندهای سوخته شده) را در خود دارد که برای ساخت یک محیط اجتماعی به کار می رفت؛ و زندگی در محیطی ساخته شده از مصالح مصنوع تجربه ای متفاوت با زندگی در محیطی ساخته شده از مصالح طبیعی (سنگ) است. شواهد نشان می دهند تغییر شکل نقشه ها از دایره ای به مستطیلی پیش از به وجود آمدن فناوری خشت خام بوده و این تغییر نقشه به ضرورت مصالح را رد می کند. در دوره های قبلی از گل به عنوان ملات یا برای ساخت مبلمان استفاده شده بود، ولی در این دوران گل به مصالح اصلی معماری تبدیل شد. در مواردی سنگ و خشت خام به همراه هم استفاده شده اند. استفاده از خشت خام در این دوران چنان رونق گرفت که برخی دوران نوسنگی را «عصر گِل» نامیده اند. به خاطر کمبود سنگ و نیاز به آن برای ساخت بناهای دفاعی، در این دوران خانه ها با استفاده از خاک ساخته می شد. خاک مزایا و معایب خود را داشت. کار با گل و خانه سازی با آن آسان تر از کار با سنگ است و به مهارت چندانی نیاز ندارد. در عوض باید تمهیداتی در مورد محافظت در برابر رطوبت و ایستایی آن اندیشیده شود. همچنین سطح محقر گل نیاز به تزئینات و دکور را به وجود آ
ورد. یک ابداع زیرکانه استفاده از لعابی بود که هم سطح گل را در برابر آب مقاوم می کرد و هم آن را زیباتر می ساخت. خشت های خام جریکو با دست ساخته می شدند و در آفتاب خشک می گردیدند. واحدهای سکونتی احتمالاً بر پایهٔ خانواده گسترده شکل گرفته بودند. زباله ها در فضای بین خانه ها رها می شدند و تشکیل تل زباله هایی غول آسا می دادند. محوطه های دورهٔ نوسنگی پیش از سفال ب بزرگترند و در کوهپایه ها کنار چشمه های قابل اطمینان آب قرار گرفته اند (به همین دلیل نام بسیاری از آن ها با عین یا آن که در عربی و عبری به معنای چشمه است آغاز می شود) در بسیاری موارد مکان آن ها به آن ها اجازه دسترسی به باغ های میانرودان را می دهد. شام در نوسنگی پسین. هویت مشرک شامی دوران نوسنگی پیش از سفال ب از میان رفت و فرهنگ های محلی (مثل یرموکیان و "اریحای ده" در جنوب شام و جبیل و حلف در شمال) شخصیت پیدا کردند و از یکدیگر متمایز شدند. گرچه چند سکونت گاه وسیع وجود داشت (مثل شعر هگولان که بیش از ۵۰ هکتار وسعت داشت) ولی میل و جهت گیری عمومی، چه در شمال و چه در جنوب) به سکونت گاه های کوچکتر و پراکنده تر بود. در مورد دلیل این تغییر اجماعی بین محققان وجود ندا