Payamvdn/NorthPersian_fa_wiki huggingface dataset:
کالوین هریس (با نام اصلی آدام ریچارد وایلز;متولد ۱۷ ژانویه ۱۹۸۴) یک دی جی، خواننده، ترانه سرا و تهیه کننده موسیقی اهل اسکاتلند است. وی حرفه خود را به طور رسمی در سال ۲۰۰۷ آغاز نموده و به جوایزی چون جایزه گرمی، جایزه بریت و… دست یافته. او تاکنون بیش از دویست میلیون نسخه از تک آهنگ های خود را به فروش رسانده. اوایل زندگی و حرفه. آدام ریچارد وایلز در تاریخ ۱۷ ژانویه ۱۹۸۴ در دامفریس، اسکاتلند به دنیا آمد. مادر و پدر او انگلیسی هستند و قبل از اینکه به اسکاتلند بروند در آکسفورد ازدواج کردند. او یک خواهر بزرگتر به نام سوفی و یک برادر بزرگتر به نام ادوارد دارد. او پس از ترک مدرسه در سوپرمارکت ها و در یک کارخانه ای مشغول به کار شد تا بتواند لوازم مربوط به دی جی را بخرد. هریس برای اولین بار در دوران نوجوانی بود که به موسیقی الکترونیک علاقه پیدا کرد و در سن ۱۸ سالگی دو آهنگ به نام های "Da Bongos" و "Brighter Days" را منتشر کرد. هریس پس از این به انگلستان مهاجرت کرد به این امید که در آن جا چیزهایی را یاد بگیرد. در مدت زمانی که در لندن بود فقط یکی از آهنگ هایش به نام "Let Me Know" را انتشار داد. با کمبود فرصت های شغلی و هم
چنین نداشتن پول، هریس مجبور به بازگشت به خانه در دامفریس شد و در آنجا ضبط های انفرادیش را در مای اسپیس قرار داد. در فضای مجازی هریس محبوبیت یافت و فردی به نام مارک گلیسپی، یک استعدادیاب، موفق شد تا با هریس در شرکت تازه تأسیس خود قرارداد ببندد که در واقع اولین قرارداد آن شرکت هم به حساب می آمد. آلبوم اول وی با نام «من دیسکو را خلق کردم» در سال ۲۰۰۷ عرضه شد و به موفقیت تجاری دست یافت. دو سال بعد دومین آلبوم استودیویی خود را با نام «آماده برای آخر هفته» منتشر کرد و آهنگ های «من تنها نیستم» و «با من برقص» به صدر جدول های انگلستان رسیدند همچنین با من برقص بنده جایزه NME شد. در سال ۲۰۱۱ تک آهنگ خود را با نام «bounce» منتشر کرد. دومین تک آهنگ وی به اسم «حس نزدیکی» در آگوست سال ۲۰۱۱ منتشر شد به اولین آهنگ او در جدول (صد آهنگ برتر) بیلبورد تبدیل شد و محبوب ترین آهنگ هریس تبدیل شد. یک ماه بعد در سپتامبر ۲۰۱۱ تک آهنگ او با همکاری ریحانا به نام «ما عشق را پیدا کردیم» منتشر شد و در چارت های بیلبورد انگلستان و آیتونز به رتبه یک رسید و ۱۱ هفته را در رتبه یک جدول بیلبورد ماند و تبدیل به یکی از آهنگ های تاریخ شد که بیشترین مد
ت زمان را در رتبه یک ماند و با فروش بیش از ۱۴ میلیون نسخه در دنیا جایزه الماس را از طرف RIAA دریافت کرد. در ۲۶ اکتبر ۲۰۱۲ سومین آلبوم خود را با نام «۱۸ ماه» (18months) منتشر کرد و نامزد جایزه بهترین آلبوم الکترونیک در the Grammys شد و تاکنون حدود یک میلیون نسخه از آن در سراسر دنیا فروش رفته همچنین تک آهنگ های «sweet nothing» و «بزن بریم» (let's go) نامزد بهترین آهنگ های الکترونیک/دنس در گرمی شد. کالوین هریس همچنین با داشتن نُه آهنگ در ده آهنگ برتر انگلستان رکورد مایکل جکسون را شکست و اسم خود را به این رکورد ثبت کرد. در سال ۲۰۱۳ ترانه تابستان را منتشر کرد و تبدیل به یکی از بزرگ ترین ترانه های او شد و رتبه ۷ را در جدول بیلبورد بدست آورد. در ۳۱ اکتبر سال ۲۰۱۴ چهارمین آلبوم خود را با عنوان حرکت منتشر کرد و رتبه چهار را در جدول ۲۰۰ آلبوم برتر بیلبورد گرفت. وی در این آلبوم با هنرمندانی چون الی گولدینگ، جان نیومن، بیگ شان همکاری داشته. در سال ۲۰۱۵ تک ترانه «عمق عشقت چقدر است» را منتشر کرد و با فروش شش میلیون نسخه تبدیل به یکی از بزرگ ترین ترانه های وی شد در سال ۲۰۱۶ تک آهنگ خود را با نام «این چیزی است که برایش آمدی»
با همکاری ریحانا منتشر کرد و رتبه ۳ را در جدول ۱۰۰ آهنگ برتر بیلبورد دست یافت، مدت ها بعد کالوین هریس اعلام کرد که دیگر تمایلی به انتشار آلبوم ندارد و آخرین کار او با نام «راه من» که توسط وی خوانده شده در ماه اوت ۲۰۱۶ منتشر شد. وی آهنگی با دوآ لیپا به نام one kiss نیز به همراه دارد که در سال ۲۰۱۸ منتشر شد و در مراسم brits برنده جایزه بهترین تک آهنگ بریتانیایی شد. منابع. Wikipedia contributors, "Calvin Harris," Wikipedia, The Free Encyclopedia, http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Calvin_Harris&amp;oldid=491257263 (accessed May 11, 2012).
ساس های بوسه زن یا ساس های آدم کش (Triatominae) یک تیره از راسته نیم بالان و رده حشرات است که دارای ۱۳۰ گونه می باشد. این حشرات خون خوار هستند. این ساس ها هنگام خون خواری از میزبان، باعث بیماری شاگاس می شوند. ظاهر ساس بوسه زن. همانطور که در تصویر میبینید ساس بوسه زن دارای بدن صاف و تخت بوده که به آن این امکان را میدهد تا به راحتی خود را در درز ها و شکاف الیاف و وسایل منزل مانند بالش ، تشک خوش خواب ، تخت خواب ، پتو ، ملحفه ، مبلمان ، و لباس ها پنهان شود تولید مثل. ساس بوسه زن بالغ روزی 2 تا 3 تخم میگذارد ؛ که در طول زندگی جمعا 200 تا 500 تخم میرسد . تخم های یک میلی متری سفید مروارید شکل اند . و این تخم ها را میتوان در مکانهایی که این ساس ها پنهان میشوند یافت رفتار و رژیم غذایی. ساس های بوسه زن فقط در هنگام خونخواری به طرف انسان میروند ، رد خون روی ملحفه ها و در مسیر مخفی گاه های ساس ها نشانه دیگری از وجود ساس است لکه های کوچک قهوه ای یا سیاه روی ملحفه ، دیوار و کاغذ دیواری نشانه ای احتمالی برای وجود ساس بوسه زن است . نحوه ورود به منزل. این نوع ساس از طریق روش های ذیل به زندگی انسان ورود میکنند . این کار ها از
قبیل کار های عمده هستند که میتوانند شمارا دچار ساس بوسه زن کنند ازبین بردن ساس بوسه زن. بهترین روش برقراری ارتباط با متخصصین سم پاشی حشرات است تا در اسرع وقت اقدام به سم پاشی و پاکسازی منزل شما کنند .
رقاص چرخان یا خطای سیلوئت یک خطای دید متحرک است که در آن زنی بر روی یک پا می چرخد (حرکت Pirouette در رقص باله). این خطای دید که اولین بار در سال ۲۰۰۳ توسط طراح وب، نوبویوکی کایاهارا طراحی شد، در اثر جهتِ ظاهریِ حرکتِ شکل به وجود می آید. در نگاه اول برخی رقاص را در حال چرخش در جهت ساعتگرد می بینند (دید از بالا) و برخی در جهت پادساعتگرد. این خطای دید به دلیل فقدان اطلاعات بصری از عمق ناشی می شود. مثلاً هنگامی که دستان رقاص از سمت چپ بیننده به سمت راست حرکت می کنند، ممکن است تصور شود که دستان رقاص از فضای بین رقاص و بیننده عبور می کنند (یعنی از جلوی تصویر که در این صورت رقاص در جهت پادساعتگرد و بر روی پای راست می چرخد) و همچنین ممکن است تصور شود که دستان رقاص از پشت بدنش عبور می کنند (یعنی از پشت تصویر که در این صورت رقاص در جهت ساعتگرد و بر روی پای چپ می چرخد). هنگامی که رقاص رو به چپ یا راست ایستاده است، پستان ها و موهای دم اسبی اش جهتی را که رو به آن ایستاده است، به وضوح مشخص می کنند ولی نمی توان پای چپ یا راستش را از یکدیگر تشخیص داد. با این وجود، همان طور که رقاص از وضعیت ابتدایی اش منحرف می شود، می توان تص
ور کرد که رقاص رو به هر یک از دو راستای متفاوت قرار گرفته است (از دید دو بینندهٔ متفاوت و نه یک شخص خاص). در ابتدا، این دو راستا نسبتاً به هم نزدیک اند (مثلاً هر دو به سمت چپ ولی یکی اندکی رو به جلو و دیگری اندکی رو به عقب) اما به مرور زمان از یکدیگر فاصله می گیرند تا در نهایت به موقعیتی می رسیم که موهای دم اسبی و پستان های رقاص در یک امتداد با بیننده قرار می گیرند (در نتیجه نه پستان ها و نه موهای دم اسبی رقاص را نمی توان به آسانی دید). در این موقعیت، رقاص هم می تواند رو به بیننده قرار گرفته باشد و هم پشت به بیننده؛ در نتیجه، دو موقعیتی که دو بینندهٔ متفاوت می توانند ببینند، ۱۸۰ درجه نسبت به هم زاویه دارند.
ابوعُباده بُحْتُری (۸۲۲م-۸۹۹م) (نسب ولید بن عبیدالله بحتری) شاعر عربی شامی بود. زندگی. در مَنْبِجْ و در خانواده ای از بحتر، شاخه ای از قبیلة طَیّ، زاده شد (برخی زادگاه او را روستایی مجاور منبج به نام خُرْدُفنه می دانند). بحتری هرگز پیوند خود را با زادگاهش نگسست، بلکه با ثروت سرشاری که طی سالیان دراز از راه شاعری دربار فراهم آورده بود املاک فراوانی در آن شهر خرید و با استفاده از اصل و نسب خود مناسبات پرمنفعتی نیز با اولیای امور برقرار کرد.
هورست فاس (متولد ۲۸ آوریل ۱۹۳۳ در برلین - مرگ ۱۰ مه ۲۰۱۲) عکاس خبری آلمانی بود. سرگذشت حرفه ای. کارش را از سال ۱۹۵۱ آغاز کرد که دوران جنگ هندوچین و مذاکرات صلح در سال ۱۹۵۴ در ژنو در صدر اخبار بود. از سال ۱۹۵۶ به آسوشیتد پرس پیوست. هورست فاس از سال ۱۹۶۲ تا ۱۹۷۴ رئیس بخش عکاسی آسوشیتد پرس در جنوب آسیا بود و سال ها در سایگون زندگی کرد. او علاوه بر جنگ انقلاب در کشورهای مختلف و المپیک را هم پوشش می داد. در سال ۱۹۶۷ از ناحیه پا بشدت آسیب دید. اولین جایزه پولیتزر را به خاطر عکسی که از یک کودک ویتنامی که در اثر بمب ناپالم دچار سوختگی شده و برهنه در حال دویدن است گرفت و در ابتدا گمان می رفت چون کودک لخت است عکس در روزنامه چاپ نشود. دومین جایزه پولیتزر را بخاطر مجموعه عکس هایش از جنگ بنگلادش دریافت کرد. در سال ۲۰۰۵ در هانوی بشدت بیمار و فلج شد و سلامتی اش روز به روز بدتر شد و از ماه فوریه سال ۲۰۱۲ در بیمارستان بستری بود.
بردگوری سرپیر ۶ از آثار تاریخی استان چهارمحال و بختیاری می باشد که در روستای سرپیر از توابع شهرستان اردل واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۸۸۵ به عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
پیکوثانیه برابر با ۱۲-۱۰ یک ثانیه است. یعنی یک تریلیونم ثانیه یا یک میلیون میلیونم ثانیه یا ۰٫۰۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰٬۰۰۱ ثانیه. نسبت یک پیکوثانیه به یک ثانیه مانند نسبت یک ثانیه است به ۳۱٬۷۰۰ سال. پیکوثانیه ترکیبی از پیشوند اس آی پیکو و واحد ثانیه است که به صورت ps نمایش داده می شود. یک پیکوثانیه برابر است با ۱۰۰۰ فمتوثانیه یا ۱/۱۰۰۰ نانوثانیه. به این دلیل که واحد اس آی بعدی ۱۰۰۰ برابر بزرگتر است، مقادیر ۱۱-۱۰ و ۱۰-۱۰ معمولاً به صورت ده و صد پیکوثانیه بیان می شوند.
مینیرو (اسپل پرتغالی: minejˈɾɐ̃w)، نام رسمی ورزشگاه گورنادور ماگاهاس پینتو در سال ۱۹۶۵ در بلو هوریزونته تأسیس شد، بزرگترین ورزشگاه فوتبال در ایالت میناس گرایس، برزیل و دومین ورزشگاه بزرگ کشور بعد از ورزشگاه ماراکانا است. این ورزشگاه میزبان مسابقات جام جهانی ۲۰۱۴ بود. این ورزشگاه میزبان دو رویداد دیگر نیز بوده است یکی جام کنفدراسیون ها ۲۰۱۳ و بازی های المپیک تابستانی ۲۰۱۶.
عبدالله بن وهب راسبی از اولین بزرگان گروه خوارج بود و به علت سجده های زیادش، ملقب به ذوالثَفِنات (دارندهٔ پینه بر پیشانی) شده بود. در سال ۳۷ هجری/۶۵۸ میلادی، خوارج پس از آنکه از علی بن ابی طالب جدا شدند، وی را به خلافت منصوب کردند. وی در مه یا ژوئن همان سال در جنگ نهروان کشته شد.
علی محمد آزاد (زاده ایلام) استاندار پیشین استان سیستان و بلوچستان و استاندار پیشین استان همدان در دولت دهم و استاندار پیشین استان ایلام در دولت نهم بود. آزاد که سابقه فرماندهی سپاه پاسداران استان ایلام را در کارنامه خود دارد در شهرستان های مهران و دره شهر فرماندار بوده است. وی رئیس ستاد بسیج اقتصادی استان ایلام، رئیس ستاد بازسازی مناطق جنگی استان ایلام و معاونت عمرانی استانداری را هم در کارنامه خود ثبت کرده است. گفتنی است علی محمد آزاد در مبارزات انقلابی در دوران نظام شاهنشاهی به درجه جانبازی رسیده است. حاشیه ها. فرزند وی، امیرحسین آزاد، در اسفند ۱۳۹۷ و تنها در سن 32 سالگی برای پرونده تعاونی های البرز ایرانیان و ولیعصر که در مجموع ۱۴۰۰ میلیارد تومان اختلاس و با ۹۱۰۰۰ نفر شاکی (۶۰۳۶ پرونده شکایت ثبت شده) با عنوان اتهامی اخلال عمده در نظام اقتصادی کشور در دادگاه حاضر شده است. وی، داماد «فریدون همتی» نماینده پیشین مجلس و استاندار فعلی هرمزگان است. مؤسسه البرز ایرانیان در سال ۷۸ و به عنوان مؤسسه امیرالمومنین با سرمایه ۷ میلیون و ۵۰۰ هزار ریال و تعاونی ولیعصر در سال ۸۸ با سرمایه اولیه ۶ میلیون ریال تأسیس شده اند.
بانک مرکزی شاکی اصلی تعاونی البرز ایرانیان است. مسعود جمشیدی نائینی وکیل بانک مرکزی در جلسات دادگاه البرز ایرانیان با تشریح شکایات متعدد آن بانک عنوان دادستان تهران، همدان، کرمانشاه، سنندج و قروه به توضیح تخلفات آن تعاونی و دفاع از عملکرد بانک مرکزی در قبال تعاونی های اعتبار غیرمجاز پرداخت.
دیلمیان مردمی ساکن دیلم، طوایفی کوه نشین بودند که جغرافی دانان عرب قرن دهم میلادی آن ها را همان ساکنان منطقهٔ دیلمان در ارتفاعات گیلان می دانستند. گرچه می توان توزیع گسترده تری تا جنوب ارمنستان و قفقاز هم می توان نتیجه گرفت. این مردم که پیش از اسلام، تقیدات مذهبی خاصی نداشتند، پذیرای علویان شدند؛ به مذهب زیدیه گرایش یافتند و به طرفداری از آن برخاستند. پیش از اسلام. مطالب زیادی در خصوص مذهب دیلمیان در این دوره موجود نیست. تعداد کمی مسیحی و زرتشتی در بینشان بوده اند ولی غالباً پاگان بوده اند که عملاً چیزی دربارهٔ آن طریقت پگان دیلمیان نمی دانیم. بنا بر گفتهٔ بیرونی در آثارالباقیه آن ها از قانون تعیین شده توسط افریدون افسانه ای پیروی می کردند که به مردها فرمان داده بود سرور خانواده شان باشند و آنان را کَذخُذا می خواند. این به طرز معماواری توسط خالد الناصر الاطروش منسوخ شد و نتیجتاً آن ها به شرایطی که مردم در عصر ضحاک بیورسپ ظالم می زیستند بازگشتند، زمانی که در خانه هایشان شیاطین سکنیٰ داشتند و مردم در برابرشان بی دفاع بودند. جدا از کذخذاها که نقش رئیس خانواده را داشتند، دیلمیان حکمرانانی که از القابی چون وردان ش
اه، وهریز به وجودشان پی می بریم و حتی شاهانی (مانند موتا) داشتند. نقش این آخری در قرون نهم و دهم پس از میلاد و در ارتباط با همکاری آن ها با علویان فهمیده می شود. امام زیدی «ناصرالحق» این قاعدهٔ فریدون را از بین برد و بین پیروانش قانون اسلام را اعمال کرد. مسعودی، نوشته ساکنان کوهستان های دیلمان مردمانی بودند که هیچ اطلاعی از ادیان استقراریافته نداشتند. قدامه بن جعفر در مور دیلمیان می گوید آنان پس از اسلام آوردن چند بار از این دین برگشتند. در زمان وی دیلمیان کودکان خود را می کشتند و به مساجد احترام نمی گذاشتند و از نماز خواندن و دیگر تکالیف دینی سر باز می زدند. از ادامه دیلمان و گیلان به نظر می رسد که تعداد اسلام آوردگان در قرن اول هجری چندان زیاد نبوده است. جنگ با مسلمانان. در پایان عهد ساسانیان و هم زمان با آغاز حملهٔ اعراب به ایران دسته های دیلم در داخل ولایات مرکزی ایران تاخت وتاز می کرده اند و به غارت و راهزنی می پرداخته اند. ورود مسلمانان به سرزمین دیلم، به علت موقعیت خاص جغرافیایی آن تقریباً با تأخیر صورت گرفت. دیلمیان که عادت و تمایل به استقلال داشتند، با کمک وضع طبیعی و کوهستانی سرزمینشان، حملات عرب ها
را دفع می کردند. در فتوح اسلامی مسلمانان بارها به دیلم حمله ور شدند ولی کاری از پیش نبردند، دومین هجوم مسلمانان به آن ناحیه در روزگار معاویه بود که مردم طبرستان در موقع عبور آنان از گردنه های کوهستان، سنگ ها را از قُلَل کوه ها غلتانیده و همهٔ سپاه وی را در زیر خروارها سنگ بکشتند. عرب ها نیز به علت صعب العبور بودن راه های منتهی بدین سرزمین و بارش ها و رطوبت بسیار که با محیط زیستی آنان متفاوت بود، میل چندانی به حملات و محاصره های طولانی سرزمین دیلم نداشتند؛ و بدین ترتیب، دیلمیان نه تنها تسلیم عرب ها نشدند، بلکه از مردم شهرهای مجاور، ری و قزوین، نیز در مقابل عرب ها حمایت کردند. با وجود فتوحات مسلمانان در ایران که از زمان عمر ـ خلیفهٔ دوم ـ آغاز شد، دیلمیان فقط در زمان معاویه بود که مجبور به پرداخت خراج شدند؛ ولی تا مدت های مدید بعد از آن حاضر به پذیرش اسلام نبودند و در مناطق کوهستانی مشکلاتی برای شهرهای مسلمان نشین اطراف، به خصوص قزوین، فراهم می ساختند. به همین جهت، خلفا یا حکومت های محلی همواره گروه هایی از مسلمانان مجاهد را مأمور مقابله با کفار متهاجم دیلمی می کردند. مقر اصلی مجاهدان مسلمان که در آن پایگاه نظ
امی مستقر کرده بودند، قزوین بود که به آن دارالجنه (دروازه بهشت) می گفتند؛ چرا که معتقد بودند «هر مسلمانی که اقلاً ۲۴ ساعت در آن با نیت مشارکت در نبرد مقدس علیه کفار بماند، جایی در بهشت را نصیب خود خواهد کرد». ورود اسلام. در بخشی از دیلم که استقلال خود را از حکومت مسلمانان حفظ کرده بود، پراکنش اسلام مرتبط با جنبشی مردمی بود. به گفته اصطخری، حسن بن زید امام علوی نخستین مروج اسلام در دیلم بود. او در سال ۸۶۴، مردم چالوس و شهر همسایه آن کلار را در خیزش آنان علیه طاهریان رهبری کرد. دیلم منشأ بخش اصلی حمایت حکومت حسن بن زید و جانشینش محمد بود. آنان در دیلم سلسله جستانی در سوی خود یافتند. محمد بن زید در نبرد با سربازان سامانی در سال ۹۰۰ میلادی کشته شد و در سال ۹۰۲ حاکم جستانی دیلم از طبرستان اخراج شد ولی توانست خود را در مناطق ابتدایی خود حفظ کند. علویان. دیلمیان که پیش از ورود اسلام برخی شان زرتشتی و برخی شان پاگان بودند، ظاهراً تنها زمانی که جنبش علوی پیروزمندانه به نظر رسید به آن پیوستند اما تنها به طور سطحی با اسلام تماس پیدا کردند. اسلام زیدی به آنان آموخت که خلافت عباسی غصبی است. آنان به عنوان شورشیانی علیه حکو
مت مستقر وارد جهان اسلام شدند. وقتی نسبت به علویان بی علاقه شدند، پیوستگی اندکی نسبت به هر جماعت یا باور دینی داشتند. در این وضعیت، آموزه رادیکال اسماعیلی که پایان اسلام مستقر و فرارسیدن یک دوره جدید را اعلان می کرد، توانست بین آنان گروندگانی پیدا کند. افسار و شیرویه گزارش شده هر دو مدتی تحت تاثیر داعیان اسماعیلی بوده اند. تقریباً اولین مسلمانانی که از حدود قرن دوم هجری به بعد وارد این سرزمین شدند و توانستند در آن جا اقامت گزینند، علویان بودند که به علت مخالفت یا مبارزه با حکام عباسی بدان سرزمین روی آوردند. بدین ترتیب، پذیرش اسلام دیلمیان با مذهب تشیع آغاز شد و از فرق شیعه، مذهب زیدیه، اولین و پرطرفدارترین آنان بود. البته، مذهب اسماعیلیه با تبلیغات و فعالیت ابوحاتم رازی در دیلم، پیروانی پیدا کرد؛ و این مذهب در میان مردم دیلم همچنان پیروانی داشت. در زمان سلجوقیان نیز با استقرار حسن صباح در الموت، این مذهب رونق بسیاری در منطقه دیلم پیدا کرد. مذهب امامیه از طریق فرزندان ناصر کبیر وارد آن منطقه شد و طرفداران بسیاری یافت. حکام محلی دیلم، آل جستان و آل مسافر، در ارتباط سیاسی با زیدیان، به مذهب زیدیه تمایل یافتند و
عده ای از آنان نیز به مذهب اسماعیلیه متمایل شدند. زیاریان در ابتدای کار به علت تصفیه حساب های سیاسی مردآویج با داعی صغیر، از زیدیان روی گرداندند. خاندان بویه که از نظر سیاسی و مذهب تشیع نقش مهمی در ایران دورهٔ اسلامی و جهان اسلام ایفا کردند، از مردم دیلم بودند. آنان ـ اگر نه در ابتدا - از معتقدان به تشیع امامی بودند که موجبات ارزش گذاری و اعتباریابی سیاسی مذهب تشیع را فراهم آوردند. با وجود حضور و تبلیغات علویان در سرزمین دیلم و گرویدن عده ای از دیلمیان به اسلام شیعی، برخی از مردم ساکن در کوهستان های دیلم تا مدت ها در کفر باقی بودند. اصطخری اشاره می کند: «در کوه های دیلمان هنوز کافران هستند.». ابن حوقل نیز خبر می دهد: «هنوز در زمان ما (حدود سال ۳۶۷ ه .ق) کافرانی در کوه ها سکونت دارند.» همان طور که گفته شد، وضع جغرافیایی و انسانی سرزمین دیلم در این منطقه، محیطی امن و مناسب برای دشمنان و مخالفان خلفای عباسی فراهم آورده بود. بدین جهت، در طول خلافت عباسیان، بارها علویان مخالف خلافت عباسی تحت تعقیب حکومت های وقت به این سرزمین پناه آورده بودند. علویان که در عراق ـ سرزمین خلافت اموی و عباسی ـ در اقلیت قرار داشتند و ب
ا مخالفت های سیاسی و نظامی آنان روبه رو می شدند، برای یافتن مکان های امن به سوی شرق ـ قلمروی خلافت عباسی ـ رهسپار شدند. مسلماً آنان محلی را برای اقامت انتخاب می کردند که از تیررس و دسترس حکام خلفا در امان مانده باشد. بدین ترتیب، یکی از مکان های امن برای علویان، دیلم بود. خدمات علویان و دیلمیان به یکدیگر، خدماتی متقابل بود: علویان، دیلمیان را با اسلام و تشیع آشنا ساختند؛ دیلمیان نیز با گرویدن به تشیع، راه فعالیت سیاسی شیعیان را هموار کردند. دیلمیان و حکام محلی دیلم در تعاملات سیاسی و مذهبی با علویان قرار گرفتند و خدمات بسیاری به مذهب تشیع ارائه کردند. مهم ترین این خدمات از جانب آل بویه بود که چون به حکومت رسیدند، حتی می خواستند خلافت سنی عباسیان را به خلافت آل علی تغییر دهند. آنان هرچند بنا به ملاحظات سیاسی از این خواسته منصرف شدند، با غلبه بر خلافت و خلفای عباسی خدمات شایسته ای به مذهب تشیع، به خصوص شیعهٔ امامی، علما و فقهای شیعه و شیعیان کردند و راه ورود شیعیان را به میدان سیاست باز کردند. یحیی بن عبدالله که در قیام صاحب فخ شرکت داشت و پس از شهادت صاحب فخ در خفا می زیست، برای در امان ماندن از مکر و کشتار عبا
سیان، به طرف شرق رهسپار و ابتدا وارد طبرستان شد و چون حاکم آن جا از او حمایت نکرد، به دیلمان رفت. او اولین فرد علوی بود که به دیلم پای گذاشت. حضور یحیی مسلماً در اسلام آوردن عده ای از مردم دیلم مؤثر بود. مُحلّی می گوید: «یحیی در دیلم مسجدی بنا کرد که اولین مرکز و پایگاه دین اسلام در آن سرزمین محسوب می شود.». بدین ترتیب، از این زمان، زمینه های قیام علویان در مناطق شمالی ایران و اطراف دریای خزر به وجود آمد تا سرانجام به تشکیل حکومت علویان انجامید. ابن طقطقی می نویسد: «یحیی به ناحیهٔ دیلم رهسپار شد. در آنجا مردم معتقد شدند که وی استحقاق پیشوایی دارد. سپس با او بیعت کردند و گروهی از مردم شهرها گرد وی جمع شدند و رفته رفته کارش بالا گرفت. رشید از این بابت در اندوه شد…». هارون الرشید ـ خلیفهٔ عباسی ـ «نامه ای تهدیدآمیز به شاه (امیر) دیلم نوشت و یحیی را از او خواست»؛ و سپاهی حدود پنجاه هزار نفر برای سرکوب او فرستاد. ارسال این تعداد از افراد برای سرکوب یحیی، از کثرت نفرات یحیی و اهمیت قیام او حکایت دارد. فضل بن یحیی برمکی ـ فرمانده سپاه خلیفه ـ یحیی بن عبدالله را به صلح دعوت کرد و سرانجام با تطمیع حاکم دیلمی و وعدهٔ ا
مان از طرف خلیفه، یحیی تحویل فضل شد. خلفای عباسی سعی داشتند حکام و مردم دیلمی را به نوعی تطمیع کنند و از حمایت آنان برخوردار شوند؛ از جمله در اختلاف میان مأمون و امین، فرمانده نظامی امین «نامه ها برای پادشاهان دیلم و جبال و طبرستان و پادشاهان دیگر نوشت» و با دادن وعده هایی، از آنان خواست «راه خراسان را قطع کنند و هر کس را که درصدد کمک رساندن به طاهر است مانع شوند. آن ها پذیرفتند.». با وجود این، دیلم همچنان محلی امن برای علویان بود و گریز آنان به دیلم در سال های بعد نیز ادامه داشت. در سال ۲۰۳ ه . ق، بعد از درگذشت علی بن موسی الرضا، دیلم مأمن خویشاوندان و پیروان او بود که از مقابل سپاه مأمون می گریختند و بدانجا پناه می بردند؛ «چون خبر غدری که با رضا کرده، به راه به سادات رسید، هر جا که بودند، پناه به کوهستان دیلمان و طبرستان و ری نهادند. بعضی را همین جا شهید کردند و مزار ایشان باقی است و بعضی وطن ساخته.». در زمان طاهریان، ظلم و ستم عمال آنان، مردم برخی از نواحی طبرستان ـ از جمله رویان، چالوس و کلار ـ را به خشم آورد. پس، با کمک دیلمیان به نزد محمد بن ابراهیم علوی رفتند و بیعت با او را خواستار شدند. با راهنمایی ا
و، از حسن بن زید معروف به داعی کبیر که در ری به سر می برد، دعوت کردند و رهبری او را گردن نهادند. با شروع نهضت حسن بن زید در طبرستان، از آن جا که محل استقرار اولیهٔ او کلار ـ در مجاورت سرزمین دیلم ـ بود، بیشتر مردم دیلم نیز با او بیعت کردند. حکومت علویان در طول فعالیت همواره علیه حکومت عباسیان اقدام می کرد. وهسودان ـ حاکم دیلمی (آل جستان) ـ نیز از حسن بن زید حمایت کرد. او مذهب زیدیه را پذیرفت و رسماً با خلیفه عباسی مخالفت کرد. در سال ۲۵۲ ه .. ق. با متحدان علوی خود به ری حمله کرد و مردم بسیاری را کشته یا اسیر گرفت. حاکم ری گریخت؛ «مردم ری با تعهد پرداخت درم صلح کردند و پس از پرداخت آن ابن جستان از ری رفت.». وهسودان بعدها از مذهب زیدیه برگشت. در این زمان، تمایل به اسلام شیعی درمیان آنان چنان قوت گرفت که با وجود قطع حمایت حاکم دیلمی از حسن بن زید، دیلمیان همچنان به خدمت رهبر زیدی درمی آمدند. «چهار هزار نفر دیلم به مرگ او [وهسودان، حاکم دیلمی]پیش داعی حسن زید آمدند.». تشکیل حکومت علویان در طبرستان موجب رواج مذهب تشیع زیدی در منطقه شد. پسر وهسودان، جستان، نیز از زیدیان حمایت کرد و حسن بن زید را در مقابل سپاه خلیفه
عباسی پناه داد. دیلمیان در این مبارزه تلفات جانی بسیاری را متحمل شدند. جستان نیز در سال ۲۸۹ ه .. ق. با ناصر کبیر، داعی زیدی دیگر، علیه سامانیان متحد شد؛ ولی برادر و جانشین جستان، علی بن وهسودان، به اطاعت عباسیان درآمد و مشکلاتی برای زیدیان فراهم آورد تا جایی که حسن بن قاسم ملقب به داعی صغیر را دستگیر کرد. طاهربن محمد، کاتب علی بن وهسودان ـ که تمایلات شیعی داشت ـ مانع از آن شد که داعی را به بغداد بفرستد. او گفت: «مصلحت آن است با قلعه پدران خویش الموت فرستی». حکام بعدی آل جستان دیدگاه های متفاوتی در مورد زیدیان داشتند. خسرو فیروز ـ برادر و جانشین علی ـ داعی را «خلاص داد و با گیلان فرستاد». ناصرالحق اطروش. مذهب امامیه با حضور و تبلیغات و فعالیت ناصر کبیر، موقعیت مهم و استواری درمیان دیلمیان یافت. ناصر کبیر، مذهب شیعه داشت؛ ولی در مورد زیدی یا امامی بودن او، خبر موثق و مؤکدی وجود ندارد. آنچه مسلم است، «احمدبن الناصر (پسر الناصر)، امامی المذهب بود» و علی فرزند دیگر ناصر کبیر از شاگردان حسن بن علی العسکری یازدهمین امام شیعه اثنی عشری بوده است. پس از کشته شدن محمدبن زید علوی، ناصر کبیر به دیلمان پناه برد و درمیان آن
ها زیست و آنان را به اسلام دعوت کرد. «او در سرزمین آنان مساجدی بنا کرد. مسلمانان درمقابل آنها، سرحدهایی مانند قزوین و چالوس داشتند.» در طبرستان، حسین بن هارون ـ پدر ابوطالب یحیی و ابوالحسین ـ «امامی المذهب بود و در اول ایشان نیز همچنین…». ابوالحسین مردم را به تشیع دعوت کرد و «جمله گیل و دیلم برو بیعت کردند». ابوطالب یحیی که ابتدا مذهب امامی داشت، با پیوستن به قاضی القضات عبدالجبار، مذهب زیدی را پذیرفته بود. ابن اسفندیار می نویسد: «در میان زیدیه از او مبرز و محقق تر دانشمند نبود». مردم دیلم بعد از فوت ابوالحسین، «برو بیعت کردند». سید زاهد شرف الدین نیز مذهب امامیه داشت و «اظهار مذهب امامیه و بطلان مذهب زیدیه از شرف الدین قوت گرفت در آن حدود». بدین ترتیب، مذهب امامیه، همراه مذهب زیدی و گاه قوی تر از آن، در این دوره در طبرستان و دیلمان رواج داشته است. خبرها حاکی است که دیلمیان همچنان به مذهب تشیع پای بند مانده اند؛ ولی در مورد نوع تشیع آنان، خبر صریحی وجود ندارد. اسماعیلیه. آل مسافر، حکام محلی دیگر دیلمی بودند که بیشتر به تشیع از نوع اسماعیلی گرایش داشتند. تبلیغات ابوحاتم رازی، داعی اسماعیلی (متوفی به سال ۳۲۲ه
.. ق) درمیان دیلمیان، موجب این گرایش شد. زرین کوب در علت این گرایش می نویسد: «ظاهراً بیشتر بهانه اظهار مخالفت با مسوده عباسی بوده است تا گرایش واقعی به مذهب». به هر حال، سکه های به جای مانده از آنان فاقد نام خلیفه عباسی است و به جای آن عبارت «سیف آل محمد» آمده و اسامی امامان اسماعیلی نقش شده است. مسعودی که تألیف خود را در سال ۳۳۶ ه .. ق. نگاشته است، خبر می دهد: «اکنون مذهب آن ها تباهی گرفته و عقایدشان دگرگون شده و بیشترشان ملحد شده اند»؛ ولی به نظر می رسد پیروان این مذهب همچنان به عقاید خود پای بند بوده اند و تا چند قرن بعد نیز منطقه رودبار و طارم پیروان اسماعیلیه را پذیرا بوده است. پیروان اسماعیلی، همچنان در الموت صاحب قدرت بودند، در منطقه نفوذ داشتند و شاخه ای از آنان نیز در آذربایجان به حکومت رسیدند و مذهب اسماعیلی را تبلیغ کردند. مذهب آل زیار. در طول تاریخ حکومت علویان، سرداران بزرگ دیلمی، ازجمله لیلی بن نعمان، در خدمت زیدیان بودند و از جهات سیاسی و نظامی از آنان در مقابل سامانیان حمایت می کردند. لیلی بن نعمان به همین مناسبت به لقب المؤید لدین الله و المنتصر لآل رسول الله منسوب شد. او در سال ۳۰۸ ه .. ق. ن