Payamvdn/NorthPersian_fa_wiki huggingface dataset:
خل و تصرف در آن غیرقانونی می باشد ..سر در زیبا و تاریخی این مدرسه برای ساختن ساختمان بزرگ و جدید در حیاط قدیمی مدرسه پیش از این تخریب شده بود.
فاطمه مدرسی تهرانی معروف به سیمین فردین (زاده ۱۳۲۷ در تهران - درگذشتهٔ ۶ فروردین ۱۳۶۸)، نوه شیخ علی مدرس تهرانی، مترجم، نویسنده، زندانی سیاسی و از کادری های برجسته سازمان نوید بود؛ که پس از انقلاب ۱۳۵۷ در تشکیلات غیرعلنی حزب توده ایران، یکی از دو عضو رهبری کمیته تهران در این سازمان شد. وی در فروردین سال ۱۳۶۸ با جوخه آتش اعدام شد. زندگی. فاطمه مدرسی در سال ۱۳۲۷ در تهران متولد شد. او دارای فوق لیسانس رشته حسابداری و پیش از دستگیری در شرکت نفت شاغل بود. فاطمه مدرسی پیش از انقلاب ۱۳۵۷ از کادرهای برجسته سازمان مخفی نوید بود و پس از انقلاب ۱۳۵۷ در تشکیلات غیرعلنی حزب یکی از اعضا رهبری کمیته تهران و عضو مشاور کمیتهٴ مرکزی حزب تودهٴ ایران، بود. نیاز یعقوب شاهی شاعر، نویسنده و زندانی سیاسی، همسر فاطمه مدرسی بود. او نوه شیخ علی مدرس تهرانی از نمایندگان معروف مجلس شورای ملی بود. بازداشت و زندان. اکثر رهبران و اعضای حزب توده از سال ۱۳۶۱ دستگیر و زندانی شدند. در یکی از حملات به حزب توده در سال ۱۳۶۲ مدرسی را همراه همسر و دخترش (نازلی) دستگیر کردند. فاطمه مدرسی در اردیبهشت ۱۳۶۲ دستگیر و به زندان اوین منتقل شد. به نوشته کتاب
«شهیدان توده ای» او در اثر شکنجه کاهش وزن شدیدی پیدا کرده بود و از بیماری های کلیوی و ریوی رنج می برد. زمان دستگیری، دختر یک سال و نیمه اش به اجبار همراهش بود. اما بازجویان زندان سه هزار، علی رغم آن، همان روز اول فردین را برای شکنجه می برند. او دربارهٔ شکنجه شدنش می گوید: عفت ماهباز از زندانیان سیاسی و همسر علی رضا اسکندری از اعدام شدگان کشتار تابستان ۱۳۶۷ دربارهٔ او می گوید: اعدام. او در ششم فروردین سال ۱۳۶۸ اعدام شد. فاطمه مدرسی تهرانی، تنها زن چپی بود که در سال ۱۳۶۸ گفته می شود با «حکم ویژه» در زندان اوین تیرباران و اعدام شد.
شهر شریوپورت سومین شهر بزرگ لوئیزیانا و ۱۱۳ امین شهر بزرگ ایالات متحده آمریکا است. جمعیت آن در سرشماری سال ۲۰۱۰ میلادی، ۱۹۹٬۳۱۱ نفر بوده است. صنعت فیلم سازی. مشوق های مالیاتی دولت ایالتی لوئیزیانا باعث شده است که این ایالت بعد از کالیفرنیا و نیویورک به سومین قطب بزرگ فیلم سازی در آمریکا تبدیل شود، به همین دلیل لوئیزیانا به نام هالیوود جنوبی معروف است. شهر شروپورت هم از این قاعده استثناء نیست و تعدادی از فیلم ها در این شهر ساخته شده اند. فهرست برخی از فیلم هایی که در شریوپورت ساخته شده اند:
گشت ارشاد نام فیلمی ایرانی با ژانر کمدی و اجتماعی ساختهٔ سعید سهیلی است که در سال ۱۳۹۰ ساخته شده و حمید فرخ نژاد، پولاد کیمیایی، ساعد سهیلی، جمشید هاشم پور، نیوشا ضیغمی و سحر قریشی در آن بازی کرده اند. خلاصهٔ داستان. این فیلم ماجرای سه جوان جنوب تهران با نام های عطا، حسن و عباس است، که برای بدست آوردن پول و گذراندن زندگی دست به کارهای خلاف می زنند. آن ها با گیر دادن به دختر و پسرهای جوان با نام گشت ارشاد پول آن ها را می گیرند و از این راه زندگی خود را می گذرانند. اکران. نمایش در سینما. ابتدا "گشت ارشاد" و "زندگی خصوصی" پس از ۶ روز اکران به دلیل مخالفت انصار حزب الله توقیف شد، اما پس از مدتی علیرضا سجادپور مدیر نظارت و ارزشیابی وزارت ارشاد از اکران محدود این فیلم خبر داد و پس از این اظهار نظر نمایش فیلم در شهرستان ها متوقف شد و نمایش آن در تهران هم پس از چند هفته متوقف شد. نمایش در شبکهٔ سینمای خانگی. فیلم "گشت ارشاد" در ۱۳ شهریور ۱۳۹۱ ه .ش توسط مؤسسهٔ تصویر گستر پاسارگاد وارد شبکهٔ نمایش خانگی شد. این فیلم با حذف برخی صحنه های اکران و تغییر عنوان آن از «گشت ارشاد» به گشت ارشاد؟! وارد نمایش خانگی شد. کارگردان
"گشت ارشاد" اشاره کرد فیلمی که در حال حاضر وارد شبکهٔ نمایش خانگی شده به دلیل اصلاحات متعدد دیگر فیلم او نیست و در این باره توضیح داد: این فیلم در ۳ مرحله دچار حذفیات و اصلاحات عدیده شد. در مرحلهٔ اول پیش از ورود به جشنواره یک سری اصلاحات خواسته شده را روی فیلم اعمال کردیم، سپس برای اکران عمومی هم متن بر موارد اصلاحی شورای بازبینی داد و در نهایت برای ورود فیلم به شبکهٔ نمایش خانگی هم گفتند باید ۷ دقیقه از فیلم را حذف کنیم که همین طور هم شد. ولی همین موضوع هم مخالفان فیلم را راضی نکرد و با اعتراض به عملکرد وزارت ارشاد خواهان توقیف فیلم شدند و جمعی از انصار حزب الله روز سه شنبه (۱۳ شهریور ماه) همزمان با آغاز توزیع فیلم سینمایی "گشت ارشاد" در شبکهٔ نمایش خانگی، به طرح شکایت از موضوع توزیع این فیلم در شبکهٔ نمایش خانگی به دادسرای فرهنگ و رسانهٔ شعبهٔ ۹ پرداختند. و پس از چند روز سعید جابری انصاری، دبیر ستاد حمایت و صیانت از محصولات فرهنگی و هنری وزارت ارشاد اعلام کرد که تا پایان یکشنبه، نوزدهم شهریور این فیلم و متعلقاتش را جمع آوری می کند. همچنین نمایندگان مجلس در جلسه ای در مورد نمایش خانگی این فیلم از وزیر ارشاد
پرسش کردند.«انصار حزب الله» تهران در اقدامی نسبت به جمع آوری فیلم «گشت ارشاد» فراخوان داد. این فراخوان که به صورتی پیامکی و در حد نسبتاً گسترده ای انجام شده، پس از توزیع این فیلم در شبکهٔ خانگی صورت گرفته است. دنباله ها. قسمت دوم این فیلم با نام "گشت ۲" بازهم توسط سعید سهیلی و با همان تیم بازیگری ساخته و در سال ۱۳۹۶ اکران شد. نخستین نمایش فیلم در طول سی و پنجمین دوره جشنواره فیلم فجر بود. قسمت سوم این فیلم نیز با نام "گشت ۳" ساخته و در سال ۱۴۰۰ اکران شد.
دشت و آبشار دریوک یکی از مناطق طبیعی ایران است که در مازندران، آمل، نمارستاق قرار دارد یک دشت وسیع و با آبشاری بلند و کشیده با سنگ لاخهایی سخت که بلندترین آبشار زمینی ایران است طبیعتی زیبا برای گردشگران و کوه نوردان است. آبادی زیبای نمار، هم که در بالا دست این منطقه قرار دارد دارای مناطق دیدنی زیادی همچون آبشار و دشت سرسبز دریوک، چشمه های آب معدنی و چهل چشمه و چشمه لهرا و دشت سفید است. از دیگر منابع طبیعی این منطقه دشت بالایی و پایه کوهای آن است. آبشار دریوک که در نزدیکی کوه دماوند قرار دارد از مهم ترین ییلاق های البرز محسوب می شود و همچنین بلندترین آبشار زمینی ایران با ارتفاع بیش از ۱۰۰ متر است.
برج هشتل در روستای پایین هشتل بخش دابودشت آمل، مجموعه پنج برج آرامگاهی است که در تاریخ ۷/۵/۱۳۸۲ به شماره ۹۳۵۱ در فهرست آثار ملی کشور به ثبت رسیده است. این برج ها یکی از خاص ترین مکان های تاریخی طبرستان هستند که به شکل مثلث کنار هم چیده شده اند. بزرگترین برج آن مربوط به یکی از سردارانِ سلسله مرعشیان است. شهرت این سردار به دلیل مقاومتی است که در زمان حمله تیمور از خود نشان داد می باشد. بنای اصلی بقعه چهار ضلعی است که مسجدی متصل به آن است و ایوانی در جلوی مسجد ساخته شده است. بنای اصلی از داخل چهار گوشه است. در هر یک از اضلاع یک طاقنمای بلند است. با چهار گوشواره گود، چهار ضلعی تبدیل به دایرهٔ کامل شده و بر روی این دایره گنبدی بلند نوک تیز زده اند. نمای خارجی بنا چهار ضلعی است که میان هر یک از اضلاع طاقنمای بزرگی است. بالای هر یک از بدنه ها سیزده قرنیس سینه کفتری است. گنبد بنا از خارج از نوع گنبدهای زاویه دار مخروطی است و سه گنبد دیگر در گورستان به بقعه متصل است.
تورو بخش پرچربی ماهی تن یا ماگورو است. که به عنوان عناصر غذایی سوشی یا نتا مورد استفاده قرار می گیرد. در دوره ادو قسمت شکم ماهی تن نسبت به گوشت قرمز آن ارزش کمتری داشت یا به دور انداخته می شد یا به صورت پخته به صورت غذاهای مخلوط خورده می شد. بتدریج خوشمزگی طعم چربی حیوانی در بین مردم شناخته شد و در حال حاضر قیمت قسمت چرب ماهی تن دو برابر قیمت گوشت قرمز این ماهی است. به طورکلی نامگذاری قسمت های گوشت ماهی تن با ماهی ماگورو به این ترتیب است. ممکن است تورو برای قسمت های پرچربی ماهی های دیگر نیز بکار رود برای مثال قسمت پرچربی ماهی کاتسوئو "توروکاتسوئو" نامیده می شود. در استان هوکایدو که گوشت گاو به صورت خام مصرف می شود، یک غذای سنتی به نام "گیوتورودون" وجود دارد. برخی از قسمت های گوشت خوک نیز "بوتاتورو" نامیده می شود. در این موارد منظور نوع گوشت نبوده بلکه با بکار بردن واژهٔ تورو، تصوری که از لوکسی توروی ماهی تن وجود دارد، برای بالا بردن ارزش دیگر انواع گوشت قرض گرفته شده است.
نقش رستم مجموعه ای باستانی در زنگی آباد واقع در شمال شهرستان مرودشت استان فارس ایران است که در فاصلهٔ ۶ کیلومتری شمال تخت جمشید قرار دارد. این محوطهٔ باستانی یادمان هایی از ایلامیان، هخامنشیان و ساسانیان را در خود جای داده است و از حدود سال ۱۲۰۰ پیش از میلاد تا ۶۲۵ میلادی همواره مورد توجه بوده است زیرا آرامگاه چهار تن از شاهنشاهان هخامنشی، نقش برجسته های پرشماری از وقایع مهم دوران ساسانیان، بنای کعبه زرتشت و نقش برجستهٔ ویران شده ای از دوران ایلامیان در این مکان قرار دارند و در دورهٔ ساسانی، محوطهٔ نقش رستم از نظر دینی و ملی نیز اهمیت بسیار داشته است. در گذشته، نام این مکان "سه گنبدان" یا "دوگنبدان" بوده است که در میان مردم منطقه، به نام های ، یا نیز خوانده می شد و احتمالاً نام نقش رستم پس از آنکه ایرانیان میان رستم، پهلوان شاهنامه و سنگ نگاره های شاهان ساسانی ارتباط برقرار کردند به این مکان داده شد. کهن ترین نقش موجود در نقش رستم مربوط به دورهٔ ایلام است که نقش دو ایزد و ایزدبانو و شاه و ملکه را به تصویر کشیده بود اما سپس در دورهٔ ساسانی، بهرام دوم بخش هایی از آن را پاک کرد و نقش خود و درباریانش را به جای آن
تراشید. کعبه زرتشت بنای سنگی و بُرج مانند موجود در این محوطه است که به احتمال بسیار در دورهٔ هخامنشی ساخته شده بود و کاربرد آن تاکنون مشخص نشده است؛ بر سه گوشهٔ این بنا دو کتیبه از شاپور یکم و کرتیر نوشته شده است که از نظر تاریخی ارزش بسیاری دارند. چهار آرامگاه دخمه ای در سینهٔ کوه رحمت کنده شده اند که متعلق به داریوش بزرگ، خشایارشا، اردشیر یکم و داریوش دوم هستند که همهٔ آن ها از ویژگی های یکسانی برخوردارند. از میان پادشاهان ساسانی اردشیر بابکان نخستین کسی است که در این محوطه، سنگ نگاره ای تراشید. وی در حال دریافت حلقه قدرت از دست اهورامزدا به نقش کشیده شده است. پس از وی نیز شاهان ساسانی صحنه های تاجگذاری شان یا شرح نبردها و افتخاراتشان را بر سینهٔ کوه نقش کردند. اینکه اردشیر و پسرش شاپور یکم نقش برجسته هایی را در کنار نقش برجسته های همتایان هخامنشی خود در نقش رستم تراشیدند، احتمالاً نشان از راهبردی فرهنگی و سیاسی در پیروی از گذشته داشته است. نام و پیشینه. نقش رستم در شمال مرودشت و در فاصلهٔ ۶ کیلومتری از تخت جمشید بر دنبالهٔ کوهی که مردم محلی آن را "حسین کوه" می خوانند، واقع شده است. وقتی بر سکوی تخت جمشید
قرار بگیریم، حسین کوه به خوبی دیده می شود که به صورت سه صخرهٔ بزرگ سر بر هوا کشیده است، به همین دلیل در گذشته به آن "سه گنبدان" می گفته اند. حسین کوه و محوطهٔ نقش رستم در میان مردم محلی به "کوه حاجی آباد"، "کوه استخر" یا "کوه نِفِشت" معروف است اما کتزیاس از آن با نام کوه دوگنبدان یاد می کند و می گوید: «کالبد پادشاهان ایران را به پارس برده، در کوه "دوگنبدان" به درون آرامگاه می گذاشتند. داریوش فرمان داد تا در کوه دوگنبدان آرامگاهی درآوردند. این کار چنان که خواست وی بود، انجام شد.» دیودور سیسیلی (کتاب ۱۷، بند ۷۱) نیز آرامگاه های نقش رستم را این گونه یاد کرده است که راهی برای ورود به آرامگاه ها نبوده و تابوت را با اسبابی به درون مقبره وارد می کردند. احتمالاً سنگ نگاره های شاهان ساسانی، که یادآور جنگ ها و پیروزی های رستم، پهلوان بزرگ شاهنامه بود، باعث شد تا ایرانیان این سنگ تراشی ها را که چیرگی پهلوانان بر دشمنان را نشان می داد، نقش رستم بنامند. اردمان و اشمیت بر این باورند که اهمیت نقش رستم به آن حد بوده است که تصاویر سازه های برج شکل بر روی نخستین سری سکه های ضرب شده در تاریخ ایران (۳۰۰ تا ۱۵۰ پیش از میلاد مسیح)
اشاره مستقیم به آن مکان داشته اند. سازه های پاسارگاد و نقش رستم از دیدگاه معماری نیز اهمیت دارند و سپس خود الگویی برای ساخت سازه هایی چون نیایشگاه نورآباد شدند. دربارهٔ این که در اوایل دوره ساسانی، نام این مکان چه بوده فرضیه ای مطرح است که بر طبق سنگ نوشته شاپور بر کعبه زرتشت می باشد؛ دربند ۳۳ تحریرهای پهلوی اشکانی و یونانی کتیبه، طبق تقسیم بندی کتاب Corpus Inscriptionum Iranicarum چنین آمده است: «و نیز در اینجا در «نبوشت» آتشی به نام خسرو-شاپور نشاندیم …» که ظاهراً «نبوشت» نامی بوده است که در اوایل دوره ساسانی به این مکان نسبت داده می شده است و معنای آن شاید «پای کوه، پایین پُشته» باشد. دیوید استروناخ بر این باور است که سازه های هخامنشی در پاسارگاد و نقش رستم می توانسته اند تأثیر پذیرفته از هنر اورارتویی در نیایشگاه های برج شکل اورارتو باشند. اما هاید ماری کخ باورمند است که شکل آرامگاه های هخامنشی در نقش رستم، کاملاً ابتکاری و زاده نوآوری داریوش بزرگ بوده است. نشانه ای از آنکه اردشیر بابکان اطلاعات دقیق یا آگاهی روشنی دربارهٔ هخامنشیان می داشت در دسترس نیست. اما این حقیقت که او و پسرش شاپور دوم نقش برجسته ه
ایی را در کنار نقش برجسته های همتایان هخامنشی خود در نقش رستم تراشیدند، نشان از راهکردی فرهنگی و سیاسی در تقلید از گذشته داشته است. کاوش ها. نقش رستم برای نخستین بار در سال ۱۹۲۳ میلادی (۱۳۰۲ خورشیدی) توسط ارنست هرتسفلد بررسی و کاوش شد. هرتسفلد دیوارهٔ بیرونی سازه های دژگونهٔ ساخته شده از آجرهای گلین مربوط به دوران ساسانی را بررسی کرد و بقایای برج و باروهایی که در دورهٔ ساسانی برای محافظت از این مکان به دور آن کشیده شده بود را از خاک بیرون آورد. همچنین، این محوطه در چندین فصل در میان سال های ۱۹۳۶ تا ۱۹۳۹ میلادی مورد کاوش گروه مؤسسه خاورشناسی دانشگاه شیکاگو به رهبری اریک فریدریش اشمیت قرار گرفت و آثار مهمی همچون نسخهٔ پارسی میانه کتیبه شاپور و برخی از سنگ نگاره های مدفون از دورهٔ ساسانی، در خلال این کاوش ها یافت شدند. در کاوش های مرکزی، اشمیت به یک ساختمان رسید و در بخش های غربی بازمانده های دو ساختمان ساخته شده از آجرهای گلین پیدا شدند. در غرب قلهٔ کوه، یک آب انبار چندضلعی (با قطر ۷٫۲ متر) که از سنگ های خود محل ساخته شده بود از زیر خاک بیرون آورده شد. دومین کتیبه ساسانی به خط «پهلوی کتابی» در محوطه تاریخی نقش
رستم، پشت آرامگاه خشایارشا، توسط ابوالحسن اتابکی، زبان شناس و پژوهشگر آزاد، شناسایی و خوانده شد. متن این کتیبه، که در کنار یک استودان قرار دارد، با وجود آسیب های بسیار چنین ترجمه شده است: «این دخمک (استودان) مهرگشنسپ انوشه روان (است)؛ بهشت بهرش باد». نقش ایلامی. کهن ترین نقش موجود در نقش رستم مربوط به دورهٔ ایلام است که سپس بهرام دوم آن را محو کرد و نقش خود و درباریانش را جایگزین آن نمود اما اندکی از نقش پیشین سالم مانده است و می توان آن را با توجه به نقش برجستهٔ کورنگان تا حدودی بازشناخت. آنچه که از این نقش باقی مانده، دو ایزد و ایزدبانو را نشان می دهد که بر روی تختی که پایه های آن به صورت مارهای پیچیده است، نشسته اند و در سمت راست و چپ آن ها اشخاص دیگری ایستاده اند. در تصویر سمت راست، پیکر کامل مردی با ریش و موی بلند نقش شده که کلاه گردی به سر دارد و با یک بند، آن را بسته است و ردای بلندی به تن دارد. این مرد به حالت احترام دست هایش را به سینه گذاشته و رو به خدایی دارد که نقشش محو شده است. در سمت چپ تصویر، اثر شخصی دیگر قابل تشخیص است که تاجی کنگره دار بر سر نهاده و چهرهٔ ظریف و بی ریشی دارد که زن بودن وی را
نشان می دهد. این دو شخص را شاه و ملکه می دانند که در پیشگاه ایزد و ایزدبانو در حال نیایش بوده اند؛ از نقش ایزد و ایزدبانو اثرات اندکی به جای مانده، اما قابل تشخیص نیست. دربارهٔ پیشینه و تاریخ این نقش، عقاید مختلفی وجود دارد؛ ارنست هرتسفلد و هایدماری کخ قدمت آن را مربوط به ۴۰۰۰ سال پیش می دانند اما شاپور شهبازی معتقد است که شکل کلاه پادشاه و تاج ملکه، همانند نقوشی هستند که تاریخشان حدود ۸۰۰ تا ۶۰۰ سال پیش از میلاد است و از سوی دیگر، تخت ایزد و ایزدبانو که به شکل مار است، همانند نقش برجستهٔ کورنگان به حدود ۱۲۰۰ سال پیش از میلاد بازمی گردد؛ بنابراین نگاره های ایلامی نقش رستم در دو دورهٔ متفاوت کنده کاری شده اند. عیسی بهنام هم تاریخ این نقوش را حدود ۱۲۰۰ پیش از میلاد می داند. کعبه زرتشت. کعبهٔ زرتشت نام بنای سنگی چهارگوش و پله داری ست که فاصلهٔ آن تا کوه، ۴۶ متر است و دقیقاً روبه روی آرامگاه داریوش دوم قرار دارد. جنس مصالح این بنا از سنگ آهک سفید و بلندی آن با احتساب پله های سه گانه به ۱۴٫۱۲ متر می رسد و تنها یک در ورودی دارد که ۱٫۷۵ متر بلندی و ۸۷ سانتی متر پهنا دارد و دری دو لنگه ای و بسیار سنگین داشته است و ج
ای پاشنه های پایینی و بالایی هر لنگه در سنگ کنده شده و به خوبی معلوم است. این درگاه به وسیلهٔ پلکانی سی پله ای از جنس سنگ به درون اتاقک آن راه می یابد. این بنا در دورهٔ هخامنشی ساخته شده و از نام آن در آن دوران اطلاعی در دست نیست اما در دورهٔ ساسانی به آن "بُن خانک" گفته می شده و اصطلاح کعبهٔ زرتشت در دوران اخیر و از حدود قرن چهاردهم میلادی به این بنا گفته شده است. کاربرد بنای کعبهٔ زرتشت همواره مورد مناقشهٔ باستان شناسان و پژوهشگران بوده است و دیدگاه ها و تفسیرهای گوناگونی دربارهٔ کاربرد آن ذکر شده است اما چیزی که تفسیر آن را دشوارتر هم می کند، وجود بنای مشابهی در پاسارگاد است که هر احتمالی را باید با شرایط آن نیز سنجید و تفسیر مشابهی برای هردو در نظر گرفت. برخی از باستان شناسان این بنا را آرامگاه دانسته اند و برخی دیگر مانند رومن گیرشمن و اشمیت، گفته اند که کعبهٔ زرتشت آتشگاهی بوده است که آتش مقدس را در درون آن قرار می داده اند و در هنگام انجام تشریفات مذهبی از آن استفاده می کرده اند. گروهی دیگر از جمله هنری راولینسون و والتر هنینگ باورمندند که این بنا گنج خانه و محل نگهداری اسناد دینی و اوستا بوده است. گرو
ه اندکی هم این بنا را پرستشگاه آناهیتا می دانند و باور دارند که مجسمهٔ این ایزدبانو در کعبهٔ زرتشت نگهداری می شده است. شاپور شهبازی بر آن است کعبهٔ زرتشت یک آرامگاه هخامنشی بوده است که در دورهٔ ساسانی از آن به عنوان مکانی همانند گنج خانهٔ اسناد دینی استفاده کرده اند. بر بدنهٔ شمالی، جنوبی و خاوری این برج، سه کتیبه به سه زبان پهلوی ساسانی، پهلوی اشکانی و یونانی در دورهٔ ساسانیان نوشته شده است. که یکی به شاپور یکم ساسانی و دیگری به موبد کرتیر تعلق دارند و چنان که والتر هنینگ گفته است، «این کتیبه ها مهم ترین سند تاریخی از دورهٔ ساسانی می باشند.» ساختمان کعبهٔ زرتشت از دید تناسب اندازه ها، خطوط و زیبایی خارجی، بنای زیبایی است که از نظر اصول معماری نمی تواند مورد ایراد قرار گیرد. آرامگاه های شاهان هخامنشی. شاهان هخامنشی پس از داریوش بزرگ، آرامگاه هایشان را بر دیواره های کوه مهر ساخته اند که به ترتیب زمانی، متعلق به داریوش بزرگ، خشایارشا، اردشیر یکم و داریوش دوم هستند. ریچارد فرای می نویسد که این آرامگاه ها باید در دل سنگ های کوه ساخته می شدند تا از آلوده شدن خاک زمین بر اثر برخورد با جسد انسان جلوگیری شود. با آنکه
روش سنگ تراشی سازندگان بنا برگرفته از تمدن اورارتویی است، پیکره و گسترهٔ نمای بیرونی آرامگاه های هخامنشی و ویژگی های درونی آن ها، حاصل نوآوری و خلاقیت داریوش بزرگ بوده و هیچ نمونهٔ همانندی برای آن در خاور نزدیک، مصر، یا یونان پیدا نشده است. تنها چند گور صخره ای در شمال غربی ایران و کردستان عراق یافت شده که مدت ها به عنوان گور مادی و الگوی کار داریوش پنداشته می شد اما اینک روشن شده است که این آرامگاه ها، برگرفته از آرامگاه داریوش بوده اند. داریوش و جانشینانش آرامگاه های در سنگ کنده شده فراهم می آوردند و پس از آن ها، در دوره های آینده نیز این روش کمابیش به صورت های گوناگون رواج پیدا کرد و تا زمان آل بویه (سدهٔ دهم میلادی) ادامه یافت، چنان که آرامگاه های پادشاهان آل بویه در کوه های اطراف ری، نزدیک تهران هم از این دست آرامگاه های در سنگ درآورده شده اند. آرامگاه داریوش بزرگ. آرامگاه داریوش بزرگ در بلندای ۲۶ متری از تراز زمین جای گرفته است و سنگ نبشته ای در این مزار، تعلق گورگاه را به داریوش یکم ثابت می کند داریوش بزرگ در اکتبر ۴۸۶ پیش از میلاد درگذشت و در این آرامگاه که در دل کوهی سنگی تراشیده بود جای گرفت. وی در
سال ۵۲۲ پیش از میلاد به تخت نشست و پس از ۳۶ سال پادشاهی و در سن ۶۴ سالگی، به مرگ طبیعی درگذشت. گویا داریوش ساخت آرامگاه خود را همزمان با ساخت کاخ آپادانای شوش و تخت جمشید در سال ۵۱۹ پیش از میلاد آغاز کرده و ساخت آن روزگاری پیش از مرگش پایان یافته بود. پیکره و گسترهٔ نمای بیرونی آرامگاه و ویژگی های درونی آن، همگی ابتکاری و سراسر نوآوری است. نمای بیرونی آرامگاه که در صخره ای به بلندای ۶۰ متر کنده شده همانند چلیپایی است با بلندای ۲۲ متر که پهنای هر یک از بازوان آن، ۱۰٫۹۰ متر است. در بخش بالایی آرامگاه، داریوش بر اورنگی که مردم سرزمین های گوناگون بر دوش دارند، ایستاده و نماد فروهر بر فراز او و آتشدان شاهی در برابرش کنده کاری شده اند. درون آرامگاه ۹ گور وجود دارد که نشان می دهد افزون بر داریوش، نزدیکان وی نیز در آنجا آرمیده اند، اما هیچ نشانه و مدرکی برای انتساب ۹ گور درون آرامگاه به افراد مشخصی، در دست نیست. حتی در خود تابوت ها هم چندان اختلاف و مزیتی دیده نمی شود، که بتوان یکی از آن ها را تابوت داریوش انگاشت. با این حال باستان شناسانی چون اشمیت حدس می زنند که شهبانو آتوسا، مادر خشایارشا و کسی که هرودوت او را «ق
درقدرت» می خواند، از جمله کسانی بوده است که با شاه در آرامگاه گذاشته شدند. بخش بیرونی آرامگاه دارای دو سنگ نبشته به زبان های فارسی باستان، ایلامی و اکدی است که آوا و گفتاری مانند وصیت نامه و اندرزنامه دارد. شاخهٔ بالایی آرامگاه، نگارهٔ اورنگی را نشان می دهد که پایه های آن مانند پنجه های شیر ساخته شده و بیست وهشت نفر در دو ردیف چهارده تایی آن را بر روی دست گرفته و دو نفر هم سر و ته آن را در دست دارند. داریوش در جامهٔ پارسی و با کمانی در دست چپ، بر روی سکویی سه پله ای ایستاده و دست راستش را به سوی آتشدان، تا نیمه بالا آورده و بالای سرش نماد فروهر جای دارد و در گوشهٔ راست، دایرهٔ کاملی که هلالی در درون دارد، دیده می شود. در دو سوی داریوش، چند شخص دیگر نیز کشیده شده اند که یاران و نزدیکان وی بوده اند. از آنجا که هر دو دست راست اهورامزدا و داریوش در همهٔ جزئیات همانند هم تراشیده شده اند، این نقش اشاره به ارتباط مستقیم شاه با پروردگاری دارد که مشیت و خواستش بر اعمال شاه تأثیر فراوان داشته است. بخش میانی نمای بیرونی آرامگاه با چهار ستون به فاصلهٔ ۳٫۱۵ متر و سرستون های کله گاوی، سقف افقی ایوان را که چهار تیرک دارد بر
دوش گرفته و در وسط، دری به درون آرامگاه باز شده است. و چنان که اشمیت متوجه شده، کاخ منقوش بر جبههٔ میانی آرامگاه در بیشتر خصوصیات همانند کاخ تچر است و همان را هم پادشاهان دیگر تقلید کرده اند. این بخش از آرامگاه به راهرویی وارد می شود و درون آن سه اتاقک وجود دارد که هرکدام دارای سه گور صندوق مانند می باشند. شاخهٔ پایینی صلیب، بی نقش است و برای ایجاد دشواری در صعود، صیقل خورده است و در زیر آرامگاه داریوش، دو نقش از بهرام دوم شاه ساسانی وجود دارد. سنگ نوشته های آرامگاه. داریوش در مقام فرمانروایی جهانی، در بالا و کنار دیوارهٔ بیرونی آرامگاه خود با دو نبشتهٔ بزرگ که هریک به سه زبان فارسی باستان، ایلامی و اکدی نوشته شده، وصیتی معنوی از خود برجای گذاشته که در تاریخ خاورمیانه بی نظیر است. نخستین نبشته در بخش بالایی است و به DNa مشهور است و دومی بر کنار درگاه ورودی آرامگاه کنده شده و به نام DNb معروف می باشد. هردو متن جنبهٔ شاعرانه دارند و تجلی مؤثری از شخصیت و نبوغ داریوش اند و خصوصیات وی را به نیکی روشن می سازند. او نبشته اش را به دو بخش تقسیم کرده است: یکی (DNa) که نبشته ای عام و بیطرفانه است، و دیگری (DNb) که نوشت
ه ای شخصی است. در زمان سلوکیان، سنگ نبشته ای به زبان آرامی در زیر نوشتار ایلامی نبشته DNb افزوده شد؛ با آنکه اطلاعات چندانی از نوشته های این سنگ نبشته در دست نیست، هنینگ وجود خوانده شدن سلوکوس در آن را تعبیر بر آن می کند که این نبشته می بایست در زمان سلوکوس نیکاتور (۲۸۰–۳۲۰ پ. م) یا پسرش آنتیوخوس (۲۶۱–۲۸۰ پ. م) تراشیده شده باشد. آرامگاه خشایارشا. خشایارشا در اکتبر ۴۶۵ پیش از میلاد توسط یک خواجه به نام میترا یا اسپنت میترا و رئیس گارد سلطنتی به نام اردوان که با یکدیگر همدست شده بودند، در خوابگاه خویش کشته شد آرامگاه خشایارشا در فاصلهٔ ۱۰۰ متری شرق و شمال شرقی آرامگاه داریوش بزرگ و به شکل صلیب تراشیده شده است. در بخش بالایی صلیب، نماد فروهر و ماه نقش شده و در پایین آن، خشایارشا در حالی که دستش را به سوی فروهر و آتشدانی که روبه رویش قرار دارد دراز کرده، به تصویر کشیده شده است. در زیر پای شاه، اورنگی قرار دارد که مردم سرزمین های گوناگون آن را بر دوش گرفته اند. این ها شامل مردمانی از شرقی ترین بخش های قلمرو پادشاهی در هند و سغد تا غربی ترین آن ها در مصر و لیبی می شوند. دهلیز و ورودی آرامگاه ۳ متر در ۶٫۶۰ متر است و
تنها یک اتاقک دارد که درست روبه روی درگاه ورودی است و در آن سه گور کنده شده است. مشخص نیست که چه کسانی با خشایارشا در این گورها دفن شده اند. این گورها بسیار ساده تر از گورهای ساخته شده در آرامگاه داریوش بزرگ هستند و احتمال دارد که گور میانی، که دارای دری به نسبت بزرگتر از در گورهای دیگر است، متعلق به شهبانو آمستریس، دختر هوتن بوده باشد. دربارهٔ گور سوم تنها می توان حدس زد که برای ولی عهد، در صورتی که پیش از شاه در می گذشت درست شده بود. به دلایل گوناگونی می توان انتساب این آرامگاه به خشایارشا را اثبات کرد که مهم ترین شان این است که، آرامگاه را در سینهٔ صخره ای عمودی کنده اند که وقت چندانی برای تراشیدنش لازم نبوده، در حالی که آرامگاه های طرف چپ آرامگاه داریوش را در صخره های شیب دار و برجسته تراشیده اند که وقت بیشتری می خواسته و معلوم است که آنکه جای بهتر را برگزیده، لابد زودتر دست به کار شده است. آرامگاه اردشیر یکم. آرامگاه اردشیر یکم در فاصلهٔ ۳۷ متری سمت چپ آرامگاه داریوش بزرگ و به شکل صلیبی به ارتفاع ۲۲ متر، تراشیده شده است. ویژگی ها و نمای عمومی آرامگاه، همچون آرامگاه داریوش و خشایارشا است اما درون آرامگاه
به تقلید از آرامگاه داریوش کنده شده و سه اتاقک دارد، اما تفاوت های عمده ای آشکار است. بی دقتی و عدم مهارت سنگ تراشان چنان بوده که دهلیز به صورت مستطیلی بی قواره و کم ارتفاع درآمده است و به هیچ وجه موازی با جبههٔ آرامگاه نیست، بلکه گوشهٔ جنوب شرقی اش تنها چند سانتیمتر با دیوار جبهه فاصله دارد، در حالی که گوشهٔ شمال غربی اش بسیار در کوه پیش رفته است. اتاقک ها را هم بدون دقت و کمی کج و ناراست ساخته اند و در هرکدام تنها یک گور کنده اند. علت انتساب این آرامگاه به اردشیر یکم آن است که ریزه کارها و ویژگی های دورهٔ داریوش بزرگ و خشایارشا را ندارد و باید پس از دورهٔ خشایارشا باشد. در زیر آرامگاه اردشیر، سنگ نگاره نبرد هرمز دوم قرار دارد. شواهدی چند، دال بر آن هستند که گور روبروی ورودی برای پادشاه ساخته شده بود و احتمالاً این گور پیشتر از دو گور دیگر درون آرامگاه به پایان رسیده است زیرا موقعیتی مرکزی و برتر دارد و در ساختش دقت بیشتری نسبت به دو گور دیگر انجام گرفته است و حجم بزرگتری دارد. گور دوم به گمان بسیار برای شهبانو داماسپیا بود، کسی که بنا به گفتهٔ کتزیاس در همان روزی که اردشیر یکم فوت کرد، از این جهان رفت. گور