Payamvdn/NorthPersian_fa_wiki huggingface dataset:
بزرگ سیاهرگ زیرین یا وَرید اَجوَف تحتانی (که در جانوران بزرگ سیاهرگ پسین نامیده می شود) خون نواحی تحتانی بدن از جمله شکم، لگن و اندام های تحتانی را به دهلیز راست برمی گرداند. مجرایی که در حجاب حاجز برای عبور سیاهرگ میان تهی وجود دارد سوراخ بزرگ سیاهرگی (Quadrate foramen) نام دارد. کالبدشناسی. وَرید اَجوَف تحتانی از تلفیق سیاهرگ تهیگاهی مشترک چپ و راست در سطح مهره پنجم کمری ایجاد می شود. وَرید اَجوَف تحتانی (IVC) در حفره شکمی از پشت پریتوئن در سمت راست ستون مهره ها طی مسیر می کند و در سطح مهره هشتم توراسیک از طریق Caval Hiatus وارد قفسه سینه شده و طی یک مسیر کوتاه وارد دهلیز راست می گردد. وَرید اَجوَف تحتانی بزرگ ترین سیاهرگ بدن است و خون قسمتهای پایین بدن را به قلب می رساند. خون وریدی معده و روده ابتدا بوسیله ورید باب داخل کبد و پس از عبور از کبد بوسیله دو یا سه ورید فوق کلیوی داخل بزرگ سیاهرگ زیرین می گردد. ورید اجوف تحتانی که به موازات چهارمین مهره کمر از دو ورید خاصره اصلی راست و چپ تشکیل می یابد از سمت راست ستون فقرات بالا آمده و وارد دهلیز راست قلب می گردد. در این مسیر به ترتیب وریدهای کلیوی، غدد فوق کلی
وی، اعضای تناسلی، و وریدهای فوق کبدی داخل آن می شوند. تزریق در بزرگ سیاهرگ. تزریق در بزرگ سیاهرگ (Caval infusion) یک نوع درمان برای نارسائی حاد کلیه همراه با انوری است به طوری که یک سوند قلبی نایلونی حاجب به اشعه ایکس را از راه سیاهرگ رانی عبور داده واردبزرگ سیاهرگ زیرین می کنند تا نزدیک سیاهرگ کلیه یا داخل بزرگ سیاهرگ زیرین به دهلیز راست برسد. می توان مایع هیپرتونیک مناسب را به طور پیوسته در این سوند تزریق کرد.
سیاهرگ بازویی سری یا ورید براکیوسفالیک (Brachiocephalic vein) از به هم پیوستن سیاهرگ های ژوگولار داخلی و ساب کلاوین (زیرترقوه ای) در دو طرف تشکیل شده و به ورید اجوف فوقانی می ریزد. این وریدها خون سر و دستها را به قلب باز می گردانند. طول سیاهرگ بازویی سری سمت چپ از ورید سمت راست بیشتر است. به این سیاهرگ ورید بی نام نیز گفته می شود. جستارهای وابسته. سیاهرگ زیرترقوه ای
کارسینوم قشر فوق کلیه بیماری نادری است که در آن سلول های بدخیم (سرطانی) در لایه بیرونی غده فوق کلیه تشکیل می شوند. بیماریزایی. داشتن ناراحتی های ژنتیکی خاص خطر ایجاد کارسینوم قشر فوق کلیه را افزایش می دهد. تظاهرات بالینی. علائم احتمالی کارسینوم قشر فوق کلیه شامل درد در شکم و تغییرات خاص بدنی می باشد. تشخیص. از مطالعات تصویربرداری و تست هایی که در آنها خون و ادرار بررسی می شود، برای ردیابی (پیدا کردن) و تشخیص کارسینوم قشر فوق کلیه استفاده می کنند. پیش آگهی. عوامل خاصی بر پیش آگهی (احتمال بهبودی) و گزینه های درمان تأثیر می گذارند. جستارهای وابسته. غدد فوق کلیه
جیتسی یک نرم افزار کاربردی برای صدا روی پروتکل اینترنت، ویدئو کنفرانس و پیام رسان فوری برای ویندوز، لینوکس و اواس ده است. جیتسی از قرارداد پیام رسانی فوری و تلفن پشتیبانی می کند. مجوز جیتسی گنو ال جی پی ال است و یک نرم افزار آزاد و متن باز شناخته می شود. Jitsi مجموعه ای از برنامه های کنفرانس ویدئویی متن باز ، ایمن ، با کاربری آسان و پلتفرمی برای وب و موبایل است که پایدار و قابل اعتماد است و روی لینوکس ، ویندوز ، سیستم عامل Mac و سیستم عامل های تلفن همراه Android و آی اواسکار می کند. Jitsi Videobridge و Jitsi Meet دو برنامه مرکزی جیتسی هستند. Jitsi Videobridge یک سرور سازگار با WebRTC است که برای مسیریابی جریان های ویدئویی در بین شرکت کنندگان در یک کنفرانس و Jitsi Meet طراحی شده است ، WebRTC یک برنامه جاوا اسکریپت سازگار با Jitsi Videobridge است که برای ارائه کنفرانس های ویدئویی با کیفیت بالا و مقیاس پذیر استفاده می شود. Jitsi Meet یک گزینه ساده ، زیبا و ایمن برای بزرگنمایی ، اسکایپ و Google Meet است که از همه مرورگرهای رایج و همچنین دستگاه های تلفن همراه پشتیبانی می کند. برنامه های دیگر مانند Jitsi Conference
Focus ، Jitsi Gateway to SIP و Jibri Manage جلسات رسانه ای بین هر یک از شرکت کنندگان و Videobridge را مدیریت می کنند ، به مشتریان عادی SIP اجازه می دهند به کنفرانس های Jitsi Meet بپیوندند و ضبط و یا جریان کنفرانس Jitsi Meet را به ترتیب فعال می کنند. یکی دیگر از ابزارهای مهم خارجی Jitsi ، Prosody است ، یک سرور XMPP که برای سیگنالینگ استفاده می شود. جنبه های بسیاری از جیتسی وجود دارد که باید آنها را درک کنید. اول از همه شما می توانید سرور Jitsi خود را در زیرساخت های خود میزبانی کنید ، به این معنی که امنیت بیشتری را پیاده سازی می کنید و کنترل بیشتری بر ارتباطات آنلاین خود دارید. یکی از ویژگی های اصلی Jitsi این است که می توانید آن را به تقویم خود مانند Google Calendar متصل کرده و کنفرانس ها را مستقیماً از تقویم خود راه اندازی کنید.
نبرد خلیج وِلا نبردی دریایی بود که در جنگ جهانی دوم اقیانوس آرام و در تاریخ ۶ و ۷ اوت ۱۹۴۳ در خلیج ولا در جزایر سلیمان میان ایالات متحده آمریکا و امپراتوری ژاپن درگرفت. در این نبرد ژاپنی ها سه ناوشکن از چهار ناوشکنشان را از دست دادند و نبرد هم با پیروزی آمریکایی ها به پایان رسید. منابع. Wikipedia contributors, "Battle of Vella Gulf," Wikipedia, The Free Encyclopedia, http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Battle_of_Vella_Gulf&amp;oldid=540484591 (accessed March 7, 2013).
راگنار لودبروک (ایسلندی مدرن: "Ragnar Loðbrók"ُ) یک شخصیت تاریخی-افسانه ای وایکینگ می باشد، وی همچنین با استناد به کتاب کهن تاریخ دانمارک، گستا دانوروم، پادشاه افسانه ای دانمارک و سوئد بوده. درستی داستان های گفته شده پیرامون او و اساساً وجود داشتن یا نداشتنش از دید کهن نگاری مورد تردید است. منابع به احتمال قوی وجود او را ثابت می کنند اگرچه با استناد به سرگذشت نامه های ایسلندی وایکینگ ها، چنان بنظر می رسد که روایت های پیرامون راگنار احتمالا بر پایه اقدامات بیش از یک شخصیت واقعی باشند و در واقع حماسه راگنار از تلفیق شخصیت های مختلف تاریخی و ادبی به دست آمده باشد. آوازه راگنار برآمده از اشعار نورسای قدیم عصر وایکینگ ها، سرگذشت نامه ایسلندی و دوران نزدیک به معاصر می باشد. بر پایه ادبیات سنتی، راگنار نام آوری خود را وام دار تاخت وتازهای بسیاریست که علیه جزایر بریتانیا ، شارلمانی فرانسه و امپراتوری مقدس روم ترتیب داد و بدین گونه در قرن نهم میلادی سرشناس گردید. به گفته سرگذشت نامه ها، پدر راگنار لودبروک پادشاه سوئد، سیگارد رینگ بود. داستان ها. افسانه های ایسلندی. بر پایه حماسه راگنار لودبروک آن هم با استناد به منابع
ی چون: داستان پسران راگنار، هاییمسکرینگلا، سرگذشت نامه هرووار، ساگوبروت و بسیاری دیگر از منابع ایسلندی، راگنار فرزند پادشاه سوئد سیگارد رینگ بود. تقریباً تمامی سرگذشت نامه ها پذیرفته اند که پادشاه دانمارک راندور، پدر سیگارد بوده، بر پایه سرگذشت نامه هروارار همسر سیگارد رینگ آسا نام داشته، دختر شاه هارالد سبیل قرمز از نروژ. همچنین، روایات اذعان دارند که به بیان دخترش آیود، راندور نوه پادشاه افسانه ای اسکاندیناوی آیوار ویدفمن بوده است. (کسی که سرگذشت نامه هروارار او را آلفیلد نام می دهد) پس از مرگ شاه آیوار ویدفام، پسر ارشد آئود، توسط پادشاه دانمارکی هرورک رینگسلینگر، هارالد، تمام قلمرو پدربزرگش را فتح نمود و خود را زیر نام هارالد وارتوث به دیگران شناساند. خواهرزاده هارالد، سیگورد رینگ، پس از مرگ رندور، پادشاه سوئد، (یا شاید دانمارک، طبق سرگذشت نامه هروارار) گردید، احتمالاً به عنوان فرمانروایی زیر نظر یک پادشاهی. سیگاورد و هارالد در نبرد (برالاوالا) در دشتهای اشترگاتلند جنگیدند، جنگی که هارالد در آن بسیاری از مردانش را از دست داد. پس از آن سیگارد بر دانمارک و سوئد حکمرانی کرد. او در کنار شاهدخت نروژی با تباری ا
ز مردم نیمه اسطوره ای آلفار به نام آلفیلد صاحب فرزندی به نام راگنار لادبروک گشت، راگنار بعدتر جانشین او شد. اویستین بیلی که به گفته هروارار پسر هارالد وارتوت بود، مدتی پس از سیگارد سوئد را فرمانروایی کرد تا اینکه توسط پسران راگنار و آسلاگ کشته شد. بر پایه کتاب تاریخی دانمارک، گتسا دانوروم، مرگ راگنار توسط پادشاه آنگلوساکسون، آلا نورتومبریا، رقم خورد، وی پس از اسیر کردن راگنار او را در گودالی پر از مار انداخت. منابع و دقت تاریخی. در حالی که فرزندان راگنار همچون ایوار بی استخوان، هلفدان راگنارسان، بیورن آیرونساید، اوبه و سیگارد مار در چشم چهره هایی تاریخی هستند، دیدگاه ها در مورد هویت پدرشان یکسان نیست. آکادمی مدرن، بیشتر داستان های نقل شده پیرامون او را زاده تخیل می داند. در سال ۱۹۷۹ هیلدا الیس دیویدسون، بیان داشت: برخی از محققان در سالهای اخیر حداقل بخشی از داستان راگنار را براساس واقعیت تاریخی پذیرفته اند. با این وجود، نسلی بعد، کاترین هولمن در سال ۲۰۰۳ نوشت: اگرچه پسران وی چهره های تاریخی هستند، اما هیچ مدرکی مبنی بر اینکه خود راگنار تا به حال وجود داشته است، در دسترس نیست و به نظر می رسد او برآمده از تلفیق
چهره های تاریخی و زاده ادبیات است. مهمترین منابع قرون وسطایی که از راگنار یاد می کنند عبارتند از:
شاه عباس پس از در هم شکستن نیروی عثمانی و فرار چغال اوغلی، قسمتی از اردوی خود را به تبریز فرستاد و خود در زمستان آن سال از راه اردبیل و شمال آذربایجان عازم فتح قلعه گنجه شد. پیش از حرکت به سوی اردبیل، الله وردی خان گرجی را اجازه داد تا به فارس باز گردد و در بهار همان سال با نیروی تازه به اردوی او در آذربایجان بپیوندد. سرداران خراسان را نیز مرخص کرد. پس از زیارت اردبیل، شاه به مردم گنجه پیام داد که چون امیدی به رسیدن قوای کمکی از سوی سلطان عثمانی نیست، بهتر است که بدون جنگ و خونریزی تسلیم شوند، تا جان و مالشان در امان بماند. ولی محمد پاشا حکمران قلعه که اصلاً تبریزی بود، به پیشنهاد شاه وقعی ننهد و آماده دفاع شد. شاه عباس در آغاز بهار سال ۱۰۱۴ ق / آوریل ۱۶۰۶م قلعه را در محاصره گرفت؛ اما کار محاصره به سبب دلیری و پایداری نگهبانان قلعه نزدیک به سه ماه به درازا کشید. دراین مدت تعدادی از سربازان قزلباش هم کشته شدند؛ افزون بر این، اهالی قلعه، یکی از سرداران ایرانی را هم که دو سال پیش از آن به دست ایشان افتاده بود، با یکی از سادات مازندران، که از جانب مادر با شاه عباس خویشی داشت، کشتند. با این اقدام، خشم شاه ایران را
برانگیختند، به همین جهت پس از آنکه قلعه گنجه را در ۲۸ صفر ۱۰۱۵ ق / ۵ ژوئیه ۱۶۰۶ م به دست سربازان ایران افتاد، چون محمد پاشا به خدمت شاه رسید و خواست بر پایش بوسه زند، اجازه نداد و به دستور وی، پاشای ترک را به همراه سربازانی که از قلعه دفاع کرده بودند، گردن زند. در قلعه گنجه گذشته از غنایم بسیار و آزوقه فراوان، مقدار زیادی توپ و تفنگ نیز به دست آمد. شاه حکمرانی قلعه را به محمد خان زیاد اوغلی قاجار سپرد. منابع. تسخیر قلعه گنجه-دانشنامهٔ رشد
عقاب پَرپا یک پرنده شکاری از زیرتیرهٔ عقابیان است. این پرنده در اروپا، آفریقای شمالی و آسیا یافت می شود و از پرندگان مهاجر است. در نواحی شمالی ایران نیز یافت می شود.
سیاهرگ طحالی که خون طحال و بخشهایی از فوندوس معده را جمع آوری و با سیاهرگ روده بندی بالایی یکی شده ورید باب را می سازد. جستارهای وابسته. سیاهرگ باب
عقاب خال دار بزرگ گونه ای پرنده شکاری از تیرهٔ بازان و راستهٔ بازسانان است که پرهای پرواز آنها تیره یا دارای سایه ای روشن تر از دیگر پرهاست و رنگ بخش های زیرین و بالایی بدن آنها در پرندهٔ بالغ قهوه ای تیره است. به آن عقاب تالابی و خالدار نیز گفته اند. این پرنده در ایران نیز یافت می شود.
عقاب خال دار کوچک یا عقاب جنگلی یک پرنده شکاری از تیرهٔ عقابیان است. این پرنده در ایران نیز یافت می شود.
تغلق شاهیان، یا تغلقیه سلسله ای مسلمان از سلاطین دهلی و ترک نژاد بودند که میان سال های ۱۳۲۰ تا ۱۴۱۳ میلادی نزدیک به یک قرن بر بخش بزرگی از شبه قاره هند حکم راندند. تغلق به معنای سردار از واژه ترکی قتلغ برگرفته شده است که در هندی به این شکل درآمده است. بنیان گذار این سلسله فردی از قبایل ترک نواحی آسیای مرکزی به نام غیاث الدین تغلق بود. پیشینه سلطه مسلمانان بر دهلی. از ۵۸۸ هجری که معزالدین محمد، سلطان غوری دهلی را فتح کرد، سلطه مسلمانان بر این شهر و هندوستان آغاز شد. وی هر کدام از شهرهای فتح شده را به یکی از امرایش سپرد و دهلی به التتمش رسید. غلامان ترک سلاطین غوری که حکومت مسلمانان در شبه قاره هند را بنا نهادند فاتحانی وحشی نبودند، برخلاف ریشه شان که به آسیای مرکزی می رسید اینان اشاعه دهنده فرهنگ ایرانی در شبه قاره بودند. ایلتتمش خود به مردی فرهیخته اهل بخارا تعلق داشت که پیش از آنکه وی را به بازرگانانی که نخست وی را به بغداد و سپس غزنین بردند سپارد، به او آموزش داده بود. پس از التتمش پنج تن از خویشان اش بر تخت نشستند، که آخری در ۶۶۴ هجری درگذشت، در دهلی بیشتر قتل و غصب جانشینان را تعیین می کرد، تا اینکه غیاث
الدین بلبن غلام سابق التتمش، حکومت را به چنگ آورد و توانست بیست سال با زرق و برقی چون ساسانیان به حکومت بپردازد. پس از وی نوه و نتیجه اش به سرعت سرنگون شده و سلاطین خلجی جای ایشان را گرفتند. دربارهٔ چگونگی به قدرت رسیدن غیاث الدین تغلق و آغاز سلسله تغلق شاهیان و افول امرای خلجی، دو روایت وجود دارد: بنا به گفته هندوشاه، غیاث الدین تغلق در خدمت خسروشاه خلجی بوده است و پس از کشتن قاتلان خسروشاه بر تخت سلطنت دهلی تکیه زده است، اما بنا به نوشته ابن بطوطه، وی که به خاطر جنگ هایش با تاتارها غازی ملک لقب گرفته بوده است، به خدمت امیر قطب الدین مبارکشاه خلجی در می آید و به فرمان او حاکم دبال پور می شود، زمانی که خسروشاه، مبارکشاه را می کشد و جانشین وی می شود، غازی ملک را به امیری سپاهش برمی گزیند، ولی غیاث الدین با خسروشاه به مخالفت برمی خیزد و با کمک عده ای دیگر خسروشاه و قاتلین ملشکاه را شکست می دهد و می کشد و در ۷۲۰ هجری به عنوان سلطان دهلی بر تخت می نشیند. فرمانروایان. غیاث الدین تغلق شاه. غازی ملک که اکنون خود را غیاث الدین نامیده بود، به اصلاح امور پرداخت، خزانه اش را رونق بخشید، به رویارویی با مخالفانش پرداخت، ب
یدر، ورنکل (که به سلطان پور تغییر نام یافت)، تلگانه و ورانگال را فتح کرد و با سلطان ناصرالدین فرزند غیاث الدین بلبن قرارداد صلح بست. همچنین به خاطر ناامن شدن دهلی توسط افغانها پایتخت را از آنجا به تغلق آباد، شهری که خود بنا کرده بود، منتقل کرد. وی را پادشاهی عادل، مدبر، شجاع، متدین و پشتیبان علما دانسته اند، که به سختگیری دینی پرداخت و شراب را ممنوع کرد. غیاث الدین تغلق در ۷۲۵ هجری بر اثر فروریختن کوشکی که فرزنداش ساخته بود درگذشت، برخی همانند ابن بطوطه مرگ وی را توطئه فرزنداش الغ خان و وزیرش خواجه ایاز دانسته اند. محمد بن تغلق شاه. پس از غیاث الدین فرزندش الغ خان در ۷۲۵ با عنوان سلطان محمد بر تخت نشست، در دوره او تغلق شاهیان به اوج قدرت خود رسیدند، اما کارهای وی ضربه های جبران ناپذیری به بافت اجتماعی و اقتصادی قلمرواش زد. از جمله دستور تخریب دهلی را داد و مردم آن را به زور به شهر دولت آباد که در دیوگری ساخته بود فرستاد، کارهای درباری را به افراد عامی سپرد که سبب شورش خان های گجرات شد که البته به سختی سرکوبشان کرد و دست به غارت مردم زد و مردم از ترس وی به جنگل ها گریختند، به کرنال حمله برد راجهٔ هندویش را کشت
و هندوها را گردن زد، برای جلوگیری از حمله مغولان به هند به ایشان بخشش کلانی کرد که این بخشش به همراه خشکسالی و کشتارهای سلطان محمد، هند را نابسامان کرد، برای رفع این نابسامانی بر زمین ها مالیات سنگین بست و لشکری به ایران و لشکری به چین فرستاد که هر دو پراکنده شدند همچنین سکه های مسی ضرب کرد و مردم را وادار به استفاده از آن کرد که تجار تحریم اش کردند و کوشش وی با شکست روبرو شد، اینها به تجارت هند ضربه زد و فقر بیش از بیش شد. همچنین سلطه تغلق شاهیان بر دکن و بنگال از دست رفت و حسن گانگو با عنوان بهمن شاه بهمن شاهیان دکن و شمس الدین الیاس شاه، الیاس شاهیان بنگال را بنیان نهادند. وی با خلیفه عباسی در مصر ارتباط برقرار کرد و خلیفه برایش منشور حکومت و خلعت فرستاد، همچنین نیز دستور داد که نام پادشاهان دهلی را که از خلیفه منشور ندارند در خطبه نیاورند. سلطان محمد در ۷۵۲ در نزدیکی تهته درگذشت. وی به نجوم، فلسفه، طب و تاریخ آشنایی داشت، به فارسی شعر می سرود و خوشنویسی ماهر بود. سلطنت سلطان محمد هم زمان است با مهاجرت میر سید علی همدانی به هند و ترویج تصوف در آن سامان. فیروزشاه. با درگذشت سلطان محمد، سپاه اردوی شاه را غا
رت کرد و یکی از فرماندهان وی به نام گرگین خان به مغولان پیوست و ایشان را به حمله و غارت ترغیب کرد. فیروزشاه پسرعموی سلطان محمد با مغولان جنگید و ایشان را شکست داد. در همین حین خواجه جهان (ملک احمد ایاز) در دهلی پسری مجهول النسب را با نام غیاث الدین محمودشاه برتخت نشاند، اما زمانی که فیروزشاه به دهلی رسید سرداران و غلامان وی را به پادشاهی برگزیدند. فیروزشاه برخلاف سلف اش عدالت جویی و نرم خویی در پیش گرفت که آرامش سیاسی و اجتماعی را سبب شد. وی مجازات مردم را ممنوع کرد، دستور داد که مالیات را با توجه به توان مردم از ایشان بستانند، حکومت ولایات را به افراد لایق سپرد، به بازماندگان و معلولان دوره سلطان محمد غرامت داد، پول رایج را اعتبار بخشید و توان مالی نظامیان را بهبود بخشید و حقوق بازنشستگی برایشان تعیین کرد. در عین حال فیروزشاه به ترویج اسلام متعصب بود از این رو معابد هندوی بسیاری را ویران نمود و برجایشان مسجد ساخت، در ۷۸۲ گروهی از هندوهای کهر را کشت و پیشنهاد برهمنان برای پرداخت جزیه را نپذیرفت، همچنین مبلغان دینی را به نقاط گوناگون همچون بنگال فرستاد و از این رو بسیاری از هندوها در دوره وی مسلمان شدند. در ۷۵
۶ خلیفه مصر به او خلعت و لقب "سیدالسلاطین" بخشید و دستور داد پادشاهانی را که نام شان از خطبه افتاده بود را دوباره یاد کنند. فیروزشاه دو لشکرکشی به بنگال انجام داد که با مبادله هدایا با الیاس شاهیان صلح کرد، همچنین در ۷۶۱ به اریسا لشکر کشید و نگرکوت را که به یاد سلطان محمد محمدآباد نامیده شد فتح کرد با اینحال استقلال سلاطین دکن و بنگال را تأیید کرد و در تصرف دوباره این سرزمین ها توفیقی نیافت. فیروزشاه به علم و ادب علاقه مند بود، در دوره وی کتاب هایی از سانسکریت به فارسی ترجمه شد، همچنین تاریخ فیروزشاهی را ضیاءالدین برنی به نام او نگاشته است. وی همچنین به عمران و آبادانی قلمرواش پرداخت، آبراهه ها را مرمت کرد. ساخته های زمان او عبارت است از ۱۵۰ پل، صد حمام، سی مدرسه، چهل مسجد و صد کاروانسرا. فیروزشاه در ۷۸۲ به خاطر کهولت از سلطنت کناره گرفت و فرزندش شاهزاده محمدشاه اداره کارها را بر عهده گرفت، اما در ۷۸۹ امیران صده و غلامان بر وی شوریدند و میان ایشان جنگ درگرفت که به فرار شاهزاده و اغتشاش در دهلی انجامید. سرانجام در ۷۹۰ فیروزشاه که سال های پایانی زندگی اش با ضعف حکومت همراه بود، در سن نود سالگی درگذشت. فرمانروای
ان متاخر. با مرگ فیروزشاه نوه او تغلق پسر فتح خان با عنوان غیاث الدین تغلق شاه ثانی بر تخت نشست که در زمان حیات فیروزشاه بسیاری از طرفداران او را کشته بود. جوانی و تصمیمات نادرست وی اوضاع را آشفته کرد تا به آنجا که ابوبکر فرزند ظفرخان و پسر عموی وی، به یاری رکن الدین نایب وزیر و امرای دیگر بر او شورید و تغلق شاه ثانی تنها پس از پنج ماه سلطنت به هنگام گریز از دهلی به دست مخالفان کشته شد. آنگاه ابوبکر را با عنوان ابوبکرشاه بر تخت نشاندند. وی بسیاری از مخالفانش را کشت، اما رقیبی سرسخت چون ناصرالدین محمد فرزند فیروزشاه داشت. ناصرالدین محمد با ۵۰ هزار سپاهی به سمت دهلی حرکت کرد و قصر جهان نما را گرفت، وی دو بار در میان دوآب و کندلی از لشکر ابوبکرشاه شکست خورد با اینحال حاکمیت اش با عنوان ناصرالدین محمدشاه ثالث در نواحی شمالی دهلی و شهرهای مهمی چون لاهور و ملتان به رسمیت شناخته شد. سرانجام در ۷۹۲ در پی حمایت امرا از ناصرالدین محمدشاه، ابوبکرشاه از دهلی گریخت و ناصرالدین محمدشاه به دهلی وارد شد. ابوبکرشاه را پس از دستگیری به میروت فرستادند که در ۷۹۳ در زندان درگذشت. ناصرالدین محمدشاه نیز یک سال و نیم پس از آن در ۷۹۵
درگذشت. دوره کوتاه پادشاهی وی صرف سرکوب شورش های گوشه و کنار قلمرواش از جمله در گجرات و اتاوه شد. قلعه محمدآباد در جالیسر از بناهای دوران وی است. پس از او فرزند میانی اش همایون با عنوان سکندرشاه بر تخت نشست، اما تنها پس از یک ماه بر اثر بیماری درگذشت. ناصرالدین محمودشاه ثانی. با مرگ سکندرشاه، میان امرا اختلاف افتاد، پس از پانزده روز بالاخره خواجه جهان موفق شد که پسر کوچک ناصرالدین محمدشاه را با عنوان ناصرالدین محمودشاه ثانی بر تخت نشاند. در دوره وی هرج و مرج همچنان ادامه داشت و جنگ هایی که سراسر شبه قاره را دربر گرفته بود به کشتار مسلمانان و هندوها انجامید. خواجه جهان با عنوان سلطان الشرق مأمور آرام کردن این شورش ها شد و زمین داران شورشی از قنوج تا بهار را مطیع ساخت. در این میان یکی از امرای تغلق شاهیان به نام سعادت خان که با امیری دیگر به نام مقرب خان درگیر بود در ۷۹۷ به فیروزآباد رفت و یکی از پسران فیروزشاه به نام نصرخان را با عنوان ناصرالدین نصرت شاه بر تخت نشاند. جنگ میان پادشاه دهلی و فیروزآباد سه سال به طول انجامید تا اینکه یکی دیگر از امرا به نام اقبال خان ناصرالدین نصرت شاه را به فیروزآباد فرستاد و م
قرب خان را کشت و به نام محمودشاه رشته امور را در دست گرفت. تیمور قصد یورش به چین را داشت، اما حمله به هند را مقدم شمرد، از این رو در ذیحجه ۸۰۰ به بهانه جهاد به کابل رفت، نخست افغان ها را سرکوب کرد و سپس از تنگه خیبر گذشت، در ۸۰۱ با ساخت پل از سند گذشت، پس از آن سند و پنجاب را گرفت و سرانجام قلعه بطنیر را گشود، ناصرالدین محمودشاه با شنیدن خبر یورش تیمور دستور داد که هندوهای پانزده سال به بالا را بکشند و این گونه بسیاری از هندوها کشته شدند. در هفتم ربیع الثانی ۸۰۱ در پانی پت لشکریان تیمور هندی ها را شکست دادند، پس از این پیروزی ایشان وارد دهلی شدند و آن شهر را غارت کردند، محمودشاه نیز از دهلی گریخت و به گجرات رفت. دو ماه پس از رفتن تیمور از دهلی، ناصرالدین نصرت شاه به دهلی آمد و بر تخت نشست، اما وی که به خاطر قدرت یافتن اقبال خان از دهلی گریخت و به موات رفت و در همان جا درگذشت، تا ۸۰۴ که دوباره محمودشاه به دهلی بازگشت قدرت در دست اقبال خان بود، با اینکه اقبال خان پادشاهی وی را پذیرفته بود محمودشاه از او بیمناک بود و به همین سبب به فرزند خواجه جهان به نام سلطان ابراهیم شرقی که از سلاطین جونپور پیوست که البته توف
یقی به دست نیاورد و تنها موفق شد قنوج را تصرف کند و همان جا ماند. پس از قتل اقبال خان در ۸۰۶ محمودشاه دوباره به دهلی رفت و بر تخت سلطنت نشست. اینبار اما قلمرواش بسیار محدود بود و پس از درگیری های جزئی با ملوک و امرای دیگر در ۸۱۵ در دهلی درگذشت. با مرگ وی کار تغلق شاهیان به پایان رسید و نواحی تحت فرمانشان میان امرای ولایات تقسیم شد. ساختار حکومتی. تغلق شاهیان خود را پیروی خلفای عباسی مصر می دانستند و مشروعیت شان را از ایشان می گرفتند. این گونه در میان رعایا نفوذ کرده و موقعیت دینی شان را تثبیت کرده بودند. در خطبه هایشان نام خلفا آورده می شد و بر سکه ها لقب ایشان را می زدند. در ساختار حکومتی تغلق شاهیان، سلطان بالاترین جایگاه را داشت، جایگاهی که با تکیه به سپاه به دست می آمد. وی تمامی والیان و افراد دولت را تعیین می کرد و بر تمامی سرزمین های زیر سلطه اش تسلط داشت. ساختار قضایی. بالاترین مقام قضایی قاضی القضات بود که توسط سلطان تعیین می شد. وی که از میان علما انتخاب می شد به امور قضایی رسیدگی می کرد و قاضیان دیگر شهرها و ولایات تعیین می کرد. در زمان محمد بن تغلق شاه قاضی القضات در قصر سلطان زندگی می کرد، سالانه
دوازده هزار دینار دریافت می کرد، همچنین سلطان خلعت و اسبی تندرو به وی اهدا نمود. سلاطین نیز گاهی در امور قضا دخالت می کردند و در محاکم حضور می یافتند و نظر می دادند. قاضیان در قضاوت های دشوار از علما مشورت می گرفتند. غیر از این، دیوان مظالم نیز برپا بود که سلطان هفته ای دو بار در آن حاضر می شد. در این دیوان که علاوه بر سلطان حاجب نیز حضور داشت، ورود همه مردم برای تظلم خواهی آزاد بود و حکم هایی که سلطان در این باره می داد در همان جا اجرا می شد. ساختار اجرایی. هند تحت سلطه تغلق شاهیان به چندین ولایت تقسیم می شد و هر ولایت را یک والی که توسط سلطان تعیین می شد اداره می شد. ایشان را در مناطق تحت نفوذشان امیر می نامیدند. مقام هر والی هرساله با فرستادن خلعت توسط سلطان تجدید می شد. مناطق تحت نفوذ والیان از شمال به حانسی، پتیاله، لاهور، پنجاب، اسلام آباد، سرینگر، سیملا، از شرق و جنوب شرقی به دوآب، علیگره، کنوج، بهار، جایا، لکهنو، جوالپور، کلنجر، اللّه آباد، از غرب و جنوب غربی به فتحپور، جایپور، راجپوتانا، بهاولپور، حیدرآباد، میوار، مالوه، ستبور، مهارشترا و از جنوب به کَرا و مهبرا و بهوپال محدود می شد. محل اقامت سلطان
که دارالسلطنه نامیده می شد در دهلی قرار داشت. نخستین دروازه دارالسلطنه را "درِ مشورت خانه" می نامیدند که در کنارش غرفه هایی برای مأموران اجرای احکام سلطان وجود داشت. مجلس مشورتی به جهت تبادل نظر در امور سلطنت تشکیل می شد. در این مجلس چون سلطان می نشست دیگران می ایستادند، در برابر سلطان وزیر می ایستاد، پشت سر او کاتبان، در دو طرف مجلس سپاهیان مسلح به شمشیر، قاضی القضات و خطیب الخطبا و بزرگان و مشایخ نیز در اطراف می ایستادند. حاجب بزرگ شکایت نامه ها را تقدیم سلطان می کرد و سلطان دستورهای لازم را می داد. درخواست های علما اما در مجلس خاص بیان می شد و سلطان در آنجا با علما می نشست. در نبود سلطان مسئولیت اداره کشور و حفظ امنیت پایتخت با حاجب بزرگ یا نایب السلطنه بود که دومین مقام اداری کشور پس از سلطان محسوب می شد و در همه کارها به سلطان یاری می رساند. وزارت نیز از منصب های مهم تغلق شاهیان بود، برخی از وزیران سرپرست امور نظامی بودند و برخی به امور داخلی کشور چون دخل و خرج ولایات نظارت رسیدگی می کردند. ساختار سپاه. سپاه تکیه گاه قدرت سلطان بود. مسئولیت سرکشی سپاه بر عهده حاجب بزرگ بود و به امور سرکردگان آن رسیدگی می
کرد. مسئولیت تدارکات سپاه نیز با "صاحب دیوان عریض" بود و همواره در جلو سپاه می ایستاد. بالاترین جایگاه در سپاه از آن خان ها بود و پس از ایشان به ترتیب ملوک، امرا، سپهسالاران و سپاهیان قرار می گرفتند. درآمد هر گروه به ترتیب، صدهزار تنکه، پنجاه هزار تنکه، سی تا چهل هزار تنکه، پانزده تا بیست هزار تنکه و هزار تا ده هزار تنکه بود.
سیاهرگ گردنی بیرونی یا ورید ژوگولار خارجی یا سیاهرگ وداج بیرونی؛ در قسمت طرفی و سطحی گردن مشاهده می شود و از زیر پوست مشهود است. این سیاهرگ، خون بخش هایی از سر و صورت را جمع آوری و به سیاهرگ زیرترقوه ای (ساب کلاوین) در هر سمت می ریزد. نام فارسی دو سیاهرگ گردنی بیرونی و درونی در فارسی از قدیم وِداگ (در فارسی میانه: اوداگ) بوده است. این واژه در عربی به صورت وداج درآمد و در متون فارسی استفاده شد.‎ در فارسی به هرگونه مجرا و رگ در بدن به طور کل «اوداگی ها» هم می گفتند.‎ جستارهای وابسته. سیاهرگ گردنی درونی
سیاهرگ گردنی درونی یا ورید ژوگولار داخلی یا ورید جوگولار داخلی سیاهرگی است که همراه با شریان کاروتید مشترک (شاهرگ گردن) در گردن طی مسیر می کند. این سیاهرگ که حبل الورید نیز نام داشته مهم ترین سیاهرگی است که خون بخش هایی از مغز، گردن و صورت را جمع آوری و به سیاهرگ زیرترقوه ای (ساب کلاوین) در هر سمت متصل شده و سیاهرگ بازویی سری را تشکیل می دهند و سپس وارد ورید اجوف فوقانی شده و به دهلیز راست تخلیه می شوند. نام فارسی دو ورید ژوگولار داخلی و خارجی در فارسی از قدیم وِداگ (در فارسی میانه: اوداگ) بوده است. این واژه در عربی به صورت وداج درآمد و در متون فارسی استفاده شد. در فارسی به هرگونه مجرا و رگ در بدن به طور کل «اوداگی ها» هم می گفتند. سیاهرگ گردنی درونی یک سیاهرگ گردنی جفت است که خون را از مغز و قسمت های سطحی صورت و گردن جمع آوری می کند. این سیاهرگ در غلاف کاروتید همراه با سرخرگ کاروتید مشترک و عصب واگ قرار دارد. این سیاهرگ از بخش خلفی سوراخ گردنی (ژوگولار)، در پایه جمجمه شروع می شود. در مبدأ خود تا حدودی متسع است که به آن پیاز بالایی می گویند. این سیاهرگ همچنین دارای یک تنه مشترک است که شاخه قدامی سیاهرگ پشت آر