Payamvdn/NorthPersian_fa_wiki huggingface dataset:
=== بنای هفت === این بنا در زمان قاجار در شهر بابل ساخته شد. آرامگاه ملا محمد شهرآشوب: این بنا که در دورهٔ قاجار در شهرستان بابل ساخته شده است٬در روستای بنگرکلا در بخش گتاب شهرستان بابل قرار دارد. تکیه کبریا کلا: این تکیه که در دورهٔ قاجار در شهرستان بابل ساخته شد، در روستای کبریاکلا واقع در بخش بابل کنار شهرستان بابل قرار دارد. حمام نمودار کلا: این حمام که در بخش لاله آباد شهرستان بابل قرار دارد از آثار دوره قاجار در شهرستان بابل است و توسط سازمان میراث فرهنگی به ثبت رسیده است. امامزاده هفت تن: این مقبره از بناهای دوره قاجار درشهرستان بابل می باشد. این بنای تاریخی که از آثار ملی ایران می باشد در بخش مرکزی شهرستان بابل قرار دارد. تپه دینه سر پایین رمنت: این تپه از آثار دوران تاریخی پیش از اسلام در روستای رمنت واقع در بخش مرکزی شهرستان بابل است. گنبد سرست: این گنبد تاریخی در روستای سرست، بخش بندپی شرقی شهرستان بابل قرار دارد. قلعه کتی ابوالحسن کلا: این قلعه در روستای ابوالحسن کلاً و بخش مرکزی شهرستان بابل قرار دارد. مسجد چهار سوق: این مسجد تاریخی از آثار دورهٔ قاجار در شهرستان بابل می باشد. حمام پیجاکلا: این
حمام که در از آثار دورهٔ قاجار در شهرستان بابل می باشد، در بخش لاله آباد شهرستان بابل قرار دارد. تپه چمازکتی: این تپه که از بناهای قبل از اسلام در بابل می باشد، در میربازار بابل واقع شد. عمارت تاریخی آقاجان نسب :خانه تاریخی آقاجان نسب با قدمت تاریخی ۱۵۰ سال از معدود بنا هایی تاریخی دوران قاجار شهر میباشد . و مرکز فرهنگی پذیرایی و خدماتی است . این بنا زیبا توسط بخش خصوصی مرمت شده . و جزء زیبا ترین بناها استان میباشد . پانویس. خانه تاریخی آقاجان نسب
تیرداد سخایی (زاده ۱۳۳۲) فیلمنامه نویس اهل ایران است. زندگی. وی سال ۱۳۵۰ از دانشکده هنرهای دراماتیک مدرک کارشناسی خود را گرفت و در سال ۱۹۸۰ میلادی در مقطع فوق کارشناسی از آمریکا فارغ التحصیل شد. او مدتی مدرس فیلمنامه در دانشکده صدا و سیما و کارشناس مسئول امور سینمایی ارشاد استان تهران بوده است. ترجمهٔ کتاب «راز قطعه سرخ» و نگارش کتابهای «آموزش فیلمنامه نویسی به روش مکاتبه ای»، «تنگناهای سینمای مستند ایران» و «فیلمنامه به مثابهٔ فن» از دیگر فعالیت های او بوده است. از میان فیلمنامه های سینمایی و تلویزیونی که توسط وی نگارش شده می توان به فیلمنامه شریک زندگی (همراه همسرش ربابه هاشمیان) و روز دیدار (به همراه همسرش) و سرب ساخته مسعود کیمیایی اشاره کرد. وی از سال ۱۳۸۳تاکنون عضو هیئت علمی مرکز آموزش های سینمایی دارالفنون است وبه تدریس فیلمنامه نویسی اشتغال دارد.
نقاب آپولون رمانی تاریخی، اثر ماری رنولت است. داستان آن در یونان باستان اندکی پس از پایان جنگ پلوپونزی روی می دهد. داستان آن دربارهٔ اجرای تئاترهای زنده و دسیسه چینی های سیاسی در جوار دریای مدیترانه در آن روزگار است. راوی داستان، نیکراتوس، شخصیتی خیالی است اما شخصیت های تاریخی واقعی نظیر دیون سیراکوزی و افلاطون نیز در این رمان نقش آفرینی می کنند. این رمان را سهیل سمی به فارسی ترجمه و انتشارات ققنوس منتشر کرده است. داستان. نیکراتوس بازیگر حرفه ای و موفق تئاتر است و نویسنده به روشنی تصاویری از فنون و سنن تراژدی های یونان کلاسیک را در ذهن خواننده مجسم می سازد. نیکراتوس با دیون دوست می شود. دیون سیاست مداری میانه رو است که نیکراتوس را مأمور رساندن سندهای مهم و حساس بین آتن و دولت شهر نیرومند اما بی ثبات سیراکوز می کند. دیون سعی می کند ثبات و دموکراسی را به دولت انتقالی سیراکوز بیاورد اما دیونوسیوس جوان، وارث جوان حاکم مستبد شهر، با ناشایستگی هرچه تمام سعی در به کارگیری نظریه های افلاطون دربارهٔ جمهوریت آرمانی می کند که این امر نتایج مفتضح و وحشتناکی را به بار می آورد. در انتهای کتاب، نیکراتوس با اسکندر جوان و معش
وقش، هفستیون، دیدار می کند و تأسف می خورد از اینکه چرا افلاطون آموزگار خصوصی اسکندر نشد تا اسکندر کبیر ایده های اجتماعی افلاطون را دنبال کند و جمهوری آرمانی مد نظر او را با موفقیت اجرایی کند.
قله یخبند قله ای به ارتفاع ۲۴۷۰ متر و در شمال شرق شهر قزوین، مابین دو روستای میزوج و رزجرد واقع شده است. مسیر متداول صعود به این قله از منطقه باراجین و روستای میزوج شروع شده و به روستای رزجرد ختم می شود. شیب نسبتا تند، قرار داشتن چندین چشمه در طول مسیر به خصوص هفت چشمهٔ رزجرد، چشم انداز شهر قزوین و قلل سیالان و خشچال را می توان از ویژگی های صعود به این قله برشمرد. پیوند به بیرون. صعود گروهی از اهالی همراه با دهیار و اعضای شورای اسلامی رزجرد به قله یخبند گزارش برنامه صعود به قله شجاع الدین
اسمیت اند نفیو شرکت تجهیزات پزشکی بریتانیایی است، که دفتر مرکزی آن در شهر لندن قرار دارد. شرکت اسمیت اند نفیو در سال ۱۸۵۶ توسط توماس جیمز اسمیت، در شهر کینگستن هال تأسیس شد و در حال حاضر محصولات تولیدی خود را در ۹۰ کشور جهان عرضه می کند. اسمیت اند نفیو بزرگترین تولیدکننده تجهیزات آرتروسکوپی، دومین تولیدکننده محصولات ترمیم زخم، سومین تولیدکننده تجهیزات جراحی تراما و محصولات درمان بالینی و چهارمین تولیدکننده تجهیزات ارتوپدی در جهان می باشد. بخشی از سهام این شرکت در بازارهای بورس نیویورک و بورس لندن معامله می شود.
آرتور آرون (; زاده ۱۸۸۵ - درگذشته ؟) بازیکن فوتبال اهل انگلستان بود که سابقه بازی در باشگاه فوتبال ساوتپورت و باشگاه فوتبال استوک پورت کانتیرا کارنامه داشت.
ریو آلدرتون (زاده ۱۹۸۲) بازیکن فوتبال انگلیسی باشگاه فوتبال سیتینگبورو می باشد. وی در پست هافبک بازی می کند.
دبلیوپی پی شرکت تبلیغاتی بریتانیایی و چندملیتی است، که با در اختیار داشتن ۳ هزار شعبه در ۱۱۰ کشور، به عنوان بزرگترین بنگاه تبلیغاتی و روابط عمومی جهان شناخته می شود. شرکت دبلیوپی پی در سال ۱۹۷۱ با نام شرکت "وایر اند پلاستیک پروداکت" تأسیس شد و در آغاز در زمینه تولید کابل های برق فعالیت می کرد، که در طول سال های بعد با خریداری و ادغام شرکت های فعال در حوزه تبلیغات، فعالیت هایش را بر این بخش متمرکز نمود. دفتر مرکزی این شرکت در شهر لندن، بریتانیا قرار دارد و دفتر عملیاتی آن نیز در شهر دوبلین، ایرلند مستقر می باشد. بخشی از سهام شرکت دبلیوپی پی در بازارهای بورس لندن و بورس نزدک دادوستد می شود.
اصطلاح کفگیر ته دیگ خوردن وقتی استفاده می شود که می خواهند بگویند شخصی دیگر آه در بساط ندارد و اموالش ته کشیده است. ریشه اصطلاح برمی گردد به پلوهای نذری یا عروسی های بزرگ قدیم. در چنین جاهایی چندین دیگ بزرگ پلو بار گذاشته می شد و مهمانان غذای نذری برای گرفتن غذا صف می کشیدند. وقتی دیگ ها تمام می شد صدای خوردن کفگیرها به ته دیگ بلند می شد و به این صورت مردم می فهمیدند غذا در حال تمام شدن است پس به هم می گفتند کفگیر به ته دیگ خورده و دیگر امیدی به غذا نیست. این اصطلاح به تدریج در بسیاری موارد دیگر مرسوم شد. برای مثال در مواردی که فرد دیگر توانایی مالی سابق خود را ندارد و نمی تواند به اشخاص دیگر کمک رسانی کند و یا زمانی که فرصت ها تمام شده اند نیز، کاربرد دارد.
اصطلاح کشکی برای مطالب دروغ و غیر معتبر استفاده می شود. مثلا می گویند ‹‹کشکی حرف می زند›› یعنی حرفهایش پایه و اساسی ندارد. ‹‹حرف کشکی می گوید›› یعنی مهمل بافی می کند و حرفهایش معتبر نیست. تاریخچه. در قدیم از مهرهای فلزی، چوبی، صابونی و حتی از جنس کشک استفاده می شد. مهر کشکی از همه پست تر بود. وقتیکه می خواستند از بی اهمیتی نامه وسرشناس نبودن آن ذکری بکنند می گفتند مهرش کشکی است. امروز این توصیف را بهر چیز غیر معتبری می دهند و ریشة آن همان مهر کشکی است.
نظریه مُثُل یا نظریه ایده ها، برهان افلاطون است بر اینکه مثل (یا ایده های) غیرفیزیکی (اما مادی)، نمودار درست ترین واقعیت هستند. افلاطون تنها از زبان شخصیت های دیالوگ هایش (عمدتاً سقراط) از این حقایق سخن می گوید؛ شخصیت هایی که برخی مواقع می گویند که این مثل تنها اموری هستند که می توانند «دانش» را فراهم کنند؛ بدین ترتیب، جدا از نظریات بسیار بحث انگیز در این باره، دیدگاه های خود افلاطون نیز پر از شک و تردید است. با این حال، این نظریه، راه حلی کلاسیک برای حل مسئله کلیات (الل) است. مُثُل جمع مثال به معنی فرم ها یا شکل ها (اشکال) به کار می رود. این واژه به معنی شکل یا نمود (ظاهر) مورد استفاده قرار می گیرد. سؤالی که دربارهٔ نمود یا ظاهر می آید اینست که فرم یا مُثُل واقعی چیست و چگونگی ارتباطش با ماده چیست؟ بدین ترتیب تئوری ماده و فرم که با نام امروزی هایلومورفیسم زاده می شود. نظریهٔ مُثُل را بی تردید می توان نقطهٔ ثقل و اتکای فلسفهٔ افلاطون دانست که کل منظومهٔ فکری وی، اعم از هستی شناسی، معرفت شناسی، منطق، اخلاق، سیاست و حتی هنر بر مدار آن می چرخد. مثال ساده از نظریه مثل این است که هیچ دو اسبی در جهان دقیقا مثل هم ن
یستند ولی در ذهن هر کس ، یک اسب، شکل و فرم خاصی دارد که به شکل انتزاعی در فکر او وجود دارد. برای همین شخص هر اسب دیگری در هر کجای دنیا که ببیند باز به این نتیجه می رسد که آن حیوان ، اسب است و نه موجودی دیگر.
بوق سگ از اصطلاح های بازاری می باشد و منظور از استفاده آن، تا دیر وقت کار کردن می باشد. به عنوان نمونه گفته می شود: «تا بوق سگ کار می کنم» یا «بچه که نباید تا بوق سگ بیرون از خونه باشه که» در این جمله ها "بوق سگ" دلالت بر مفهوم دیر وقتی و زمان دیر بوق سگ می گویند تاریخچه. پاسداری از بازارها در قدیم کاری با اهمیت و درخور توجه بود. نگهبانان بازار در گذشته از ابتدای شب (دم اذان مغرب) تا هنگامه صبح (بعد از اذان صبح) موظف به نگهبانی از بازار بوده و دائم در طول بازار در حال گشت زنی بودند. اما از آنجا که بازار بسیار بزرگ و امکان بازبینی همه جای آن ممکن نبود، نگهبانان، سگ هایی درنده و گیرنده داشتند که به «سگ بازاری» موسوم بودند. این سگان غیر از مربی خود هر جنبده ای را مورد حمله قرار داده و پاچه می گرفتند. از این رو با نزدیک شدن وقت غروب و بسته شدن درب های بازار و طبیعتاً ول شدن سگ های بازاری، نگهبانان در بوقی بزرگ که از شاخ قوچ درست می شد و صدایی بلند و گسترده داشت می دمیدند که یعنی در حال باز کردن سگان و رها کردنشان در بازار هستیم. به این بوق که ۳ بار با فاصله زمانی مشخصی نواخته می شود «بوق سگ» می گفتند. افراد با شن
یدن بوق سگ از بازار خارج می شدند. امروزه هرگاه فردی تا دیروقت به کار مشغول باشد یا دیر به خانه برگردد می گویند تا بوق سگ کار کرده یا خارج از خانه بوده است.
فانوس رمضان ، فولکلور معروف مصری در ارتباط با ماه رمضان است، هر چند در بسیاری از دیگر کشورهای مسلمان از جمله ایران فانوس نمادی از رمضان شناخته شده است. در ایران در اهواز اولین جشنواره فانوس رمضانی برگزار شد. طی این جشنواره بسیاری از کودکان با ساخت فانوس رمضانی به پیشواز رمضان رفتند. اما در مصر فانوس رمضان نماد بسیار منحصربه فرد و مشترک ماه مبارک رمضان برای مصری ها، مسلمانان و مسیحیان است. و از نسلی به نسل دیگر منتقل شده و امروز به طور عمده در ارتباط با کودکان. تصویر محبوب آنها است که کودکان در حال بازی کردن در خیابان ها در طی ماه رمضان با فانون خود، با خوشحالی دیده می شوند. این سنت ناشناخته به عنوان دکوراسیون که مرتبط با ماه مبارک رمضان است با اعتقاد از طول خلافت فاطمی در مصر سرچشمه گرفته، از آن زمان فانوس برای تزئین و نور مساجد و خانه ها، مراکز خرید و مکان های کسب و کار در سراسر مصر، همراه با اثرات روشنایی های مختلف مورد استفاده قرار گرفت است.
دوگانه انگاری، دوگانه گرایی نگرشی فکری است که مفاهیم را به وسیلهٔ کنار هم گذاشتن معانی مکمل و متضاد (اعم از فرهنگی، فلسفی یا طبیعی) در رابطه ای ثابت یا متغیر تعبیر می کند و به عنوان مکانیزمی برای دریافت حسی و تشریح عملکرد جهان کاربرد دارد. تعریف. دوگانه انگاری در تاریخ اندیشه کاربردهای مختلفی دارد. به طور کلی، این ایده است که، برای برخی از حوزه های خاص، دو نوع اساسی یا دسته بندی چیزها یا اصول وجود دارد. تاریخچه. غالب موضوعاتی که در آنها اصطلاح دوگانه انگاری به کار می رود در قلمرو تاریخ ادیان و فلسفه است. به نظر می رسد توماس هاید (۱۶۳۶–۱۷۰۳ میلادی) برای نخستین بار در سال ۱۷۰۰ اصطلاح «دوآلیست» (dualistae) را در اشاره به دین پارسیان باستان به کار برد تا انسان هایی که به نظرشان خدا و شیطان دو اصل ازلی اند، را توصیف کند. این اصطلاح را بعداً به همین معنا، پیر بل (۱۶۴۷–۱۷۰۶ میلادی) و لایب نیتس (۱۶۴۶–۱۷۱۶ میلادی) به کار می برند. کریستیان ولف (۱۶۷۹–۱۷۵۴ میلادی) در مرحلهٔ اول این اصطلاح را در حق فیلسوفانی به کار برد که بدن و نفس را به عنوان دو جوهر متمایز در نظر می گرفتند: «دوآلیست ها کسانی هستند که وجود جوهر مادی و غی
رمادی را می پذیرند.» بیشتر فیلسوفان این کلمه را به معنایی که ولف در نظر داشت به کار می بردند، در حالی که بیشتر مورخان ادیان معنایی از دوگانه انگاری را که در نظر توماس هاید بود حفظ کرده اند. واژهٔ دوگانه انگاری (دوآلیسم) سپس دو معنای اساسی پیدا کرد: دینی و فلسفی تقسیم بندی. روشهای مختلفی برای تقسیم انواع دوگانگی وجود دارد: در معنای دینی، دوگانه انگاری را به قصد توصیف ادیانی چون مزدیسنا منسوب به اوستای متأخر و متون پهلوی به کار می برند. در معنای فلسفی، برای اشاره به فلسفه ای به کار می رود که جسم و روح دو جوهر متمایز دانسته می شود مانند دوگانه انگاری دکارتی. باید توجه داشت که در اینجا آموزه های بسیار متفاوتی وجود دارد که ممکن است حتی به استنباط نتایج متناقض هم بینجامد. مثلاً دوگانه انگاری ذهن و بدن (یا روح و ماده) ممکن است به انکار وجود روح مطلقاً شر (شیطان) و حتی انکار اصل شر منجر شود. همچنین دوگانگی را می توان بر اساس هستی شناسی (Ontology) (دوگانه انگاری ذهن و بدن، دوگانه انگاری ویژگی ها، دوگانه انگاری توصیفی) و اثر متقابل (Interaction) (تعامل گرایی، همایندگرایی، دوگانه انگاری موازی) تقسیم بندی کرد. دینی. در ا
لهیات، ثنویت به معنای باور به این است که خیر و شر — یا خدا و شیطان — نیروهایی مستقل از یکدیگر و تا حدی برابر هستند. دوگانه انگاری با یگانه انگاری (باور به موجودیت تنها یک نیرو) و تا حدی با تکثرگرایی (باور به موجود چند نوع نیرو) در تضاد است. هر دوگانگی، قطبیت و چندگانگی ثنویت به شمار نمی آید، بلکه بنا بر تعریف، تنها آنهایی را می توان ثنوی دانست که بیانگر دوگانگی اصول علّی باشند. از این رو، هر زوج یا جفت متقابل در باورهای دینی مردمان را نمی توان ثنویت به مفهوم پدیدارشناسانهٔ آن دانست، مگر آنکه آن دو، بن ها یا علت های عالم و به وجود آورندگان آن باشند. درواقع، در جایی که پرسش از کیهان زایی و آفرینش جهان و انسان در میان نیست، نمی توان از ثنویت سخن گفت. به این ترتیب، یک دوگانه گرایی اخلاقی صرف را که مبتنی بر تقابل خیر و شر، یا نیکی و بدی است، یا دوگانه گرایی های فلسفی مبتنی بر تمایز روح و جسم، یا ذهن و ماده، و… را ــ که در بسیاری از موارد از باورهای دینی به فلسفه راه یافته اند ــ نمی توان ثنویت به معنای دینی ـ تاریخی یا پدیدارشناسانهٔ آن به شمار آورد. در پدیدارشناسی تاریخی دین، دوگانه گرایی لزوماً با توحید، مشرک یا
توحید مخالف نیست. برخی دین پژوهان ثنویت را مقولهٔ دینی جداگانه ای نسبت به یگانه پرستی در نظر نمی گیرند، زیرا به اعتقاد آنان رابطهٔ ثنویت با یگانه پرستی بسیار نزدیک است. آنان بر این باورند که یگانه پرستی، با تأکید خود بر توانایی کیهانی یک وجود الٰهی، بسیار بیش از چندگانه پرستی ناگزیر از یافتن پاسخی برای مسئلهٔ شرور است. از این رو، در غالب موارد در جهان بینی های توحیدی این مشکل از طریق قرار دادن شر در جایی در میانهٔ فاصلهٔ میان خداوند تا کیهان پاسخ داده می شود. به این ترتیب، هر یگانه پرستی ای جنبه ای ثنوی در خود دارد و هر ثنویتی با کوشش خود در جهت قرار دادن شر در جایی پایین تر از خدای متعالی، درواقع نوعی یگانه پرستی است. ثنویت در فرهنگ های گوناگون. در سال ۱۴۴ میلادی در رم زندگی می کرد. آنان از نظر کلیسا بدعت گذار به شمار می آمدند، مرقیونیه عالم را یکسره بر ساخته و آفریدهٔ خدای عهد قدیم می دانستند که هیچ رابطه و پیوندی با خدای متعالی و نیک عهد جدید ندارد و خود خدایی خشن، سخت گیر و تندخو ست. آنان خدای عهد قدیم را «دمیورگ» می خواندند و او را «خدای عادل» می دانستند که با «خدای نیک» و سراسر عشق عهد جدید، که کوچک تر
ین رابطه ای با مخلوقات این عالم ندارد، به کلی متفاوت است. در قرن سوم میلادی در سوریه زندگی می کرد. ابن دیصان طریقتی نو در مسیحیت بنیاد نهاد که بر دو اصل نور و تاریکی گرایش داشت. وی نور را دارای اختیار در رساندن خیر می دانست و تاریکی را مجبور به شر. او همچنین به وجود چند عنصر در جهت های جغرافیایی گوناگون باور داشت؛ نور در شرق، باد در غرب، آب در شمال و آتش در جنوب. جهان بینی اورفئوسی تقابل مابین خدای آفریننده رع و با مار اژدهای بزرگ تاریکی یا آپوفیس و همچنین تقابل ازیریس (خدای باروری و حاصلخیزی) با ست (خدای سترونی و خشکی) یین و یانگ، ین و یانگ به ترتیب نام اصل ها یا نیروهای مکمل مادینه و نرینهٔ جهان در فلسفهٔ ذن و تائوئیسم است که همهٔ وجوه زندگی را در بر می گیرد. یین در لغت به معنای سمت سایه گرفتهٔ تپه است و یانگ سمت آفتاب رو. یین معمولاً مترادف زمین شمرده می شود که تاریک و سرد است و هر چیز بدی به آن نسبت داده می شود و یانگ مترادف آسمان است و روشن و گرم و خوب شمرده می شود. تقابل میان برهمن و آتمن و همچنین سامخیا و بهگود گیتا کایوتی (اساطیر) در سرخپوستان آمریکای شمالی دوگانه انگاری فلسفی، هستی شناسی. دوگانه انگا
ری ذهن و بدن. مسئله ذهن و بدن سؤالی است در ربط با این موضوع که رابطه بین ذهن و بدن چیست؟ یا به عبارت دیگر، رابطه میان خواص ذهنی و خواص فیزیکی چیست؟ انسان ها (حداقل در ظاهر) دو نوع خواص دارند، خواص فیزیکی و خواص ذهنی. خواص فیزیکی شامل وزن، شکل، رنگ و احساسات از طریق فضا و زمان است و از جمله خواص ذهنی هوشیاری (چون تجربه ادراکی، تجربه احساسی و…) و توجهات (چون امیال، باورها و…) است. خواص فیزیکی را همه می توانند ببینید اما خواص ذهنی چنین نیستند. شاید کسی بتواند از روی ظاهر کسی پی ببرد که او در رنج است، اما فقط خود شخص است که رنج را احساس می کند. از یک دیدگاه دوگانه انگارانه، خواص فیزیکی و ذهنی هر دو موجودیت دارند و یکی را نمی شود در دیگری مخلوط کرد. در فلسفه ذهن، دوگانه انگاری بر این دلالت دارد که ذهن و بدن از برخی جهات، چیزهایی هستند که کاملاً با هم تفاوت دارند. چندین نظریه کاملاً متفاوت را دربرمی گیرد، اما همگی آنها در این نکته موافقند که سرشت ذاتی هوش آگاه، چیزی غیر فیزیکی است، امری که تا ابد، خارج از حوزهٔ علومی مانند فیزیک، نوروفیزیولوژی و علوم کامپیوتر می ماند. در عصر اخیر شعبه های دیگری از دل دوگانه گرایی پ
دید آمده اند مانند: «دوگانه گرایی وصفی» یا خاصه ای که تنها به وجود یک جوهر یا همان یگانه انگاری غیر تحویلی قائل است اما معتقد است که جوهر فیزیکی دو نوع ویژگی دارد: ذهنی و فیزیکی. تاریخچه. در دوگانه گرایی فلسفی، ذهن با بدن در تضاد است، اما در زمان های مختلف، جنبه های مختلف ذهن مرکز توجه بوده است. در دوره های کلاسیک و قرون وسطایی، این عقل بود که تصور می شد به وضوح در برابر یک عنصر مادی قرار دارد. زرتشت. زرتشت یکی از چهره های مهم تاریخ ادیان جهانی است که به دلیل یکتاپرستی آشکار (خدایی، که او را اهورامزدا یا «پروردگار حکیم» خوانده است) و همچنین دوگانه انگاری ادعایی وی (مشهود در تمایز آشکار بین نیروهای نیک و نیروهای شر) مورد توجه دانشمندان بوده است. زرتشت پرستش خدایان متعدد را که تا آن زمان در ایران وجود داشت را اصلاح کرد و به نوعی دین یکتاپرستانه تبدیل کرد و نوعی دوگانه انگاری و فرجام شناسی را پشتیبان اخلاق قرار داد. بدین وسیله زرتشت دین کهن را کاملاً به دین تازه ای تبدیل کرد. در یکی از متون گات ها، روح مطلق خیر (سپنتا مینیو) و روح مطلق شر، «همزاد» نامیده می شوند و آن گاه امر می شوند که خیر و شر را به ترتیب «انتخ
اب» کنند. مطابق گفتهٔ پاره ای از محققان این متن نشان می دهد که دو روح دارای یک منشأ هستند و روح شر به دلیل انتخاب، شر شده است. اما مطابق گفتهٔ پاره ای دیگر از محققان کلمه «همزاد» شاید صرفاً دال بر نوعی توازی است، این محققان خاطرنشان می کنند که این دو روح از ابتدا یکی نمایندگی خیر را بر عهده داشته و دیگری نمایندگی شر را. (در واقع گات ها به وضوح میان انتخاب شر و اینکه به لحاظ طبیعی چیز شر باشد، تفکیک قائل نمی شوند). به هر تقدیر، روح شر در اصطلاح گات ها متضاد با روح خیر است اما نه مستقیماً متضاد با اهورامزدا؛ بنابراین، شاید اهورامزدا در دوره های اولیه زرتشتی فراتر از آن کارزار (خیر و شر) بوده است. دین زرتشت شاید اولین دین توحیدی و تأکید آن بر دوگانه انگاری باشد. به عبارت دیگر آیین زرتشت شامل هر دو ویژگی توحیدی و دوگانه انگاری است. گراردو نیولی ادیان شناس ایتالیایی عقیده دارد که زرتشت کسی است که با تبلیغ یکتاپرستی و ستایش اهورامزدا و رد پرستش دیوان تأثیر شگرفی بر تحول ادیان ایرانی گذاشت. زرتشت از نظر نیولی در تقابل با کیش قربانی قرار داشت و می کوشید معنویت اخلاقی را که از سویی توحیدی و از سوی دیگر دوگانگی بود جای
گزین این اعمال کند. دوگانگی زرتشت دوگانگی مابین اشه (راستی) و دروگ (دروغ) بود، نه دوگانگی مابین اهورامزدا و اهریمن. از نظر نیولی این ثنویت بعدها وجهی الاهیاتی یافت که احتمالاً مغان مسئول آن بودند. افلاطون. دوگانه انگاری روان شناختی افلاطون: در واقع، با دوگانه انگاری مابعدالطبیعی او مطابق است. او در رساله تیمائوس می گوید: «در میان همه چیزها، روح یگانه چیزی است که دارای خرد است، ولی روح نادیدنی است، در حالی که آتش و آب و خاک و هوا طبیعتاً اجسام دیدنی هستند.» افلاطون، نخستین کسی بود که نفس را از هر جهت، غیر جسمانی دانست، و هر گونه نظری که بر حسب آن، بتوان نفس را به عنصری یا ترکیبی از عناصر تأویل کرد، و از این راه، جنبه روحانی و فوق طبیعی نفس را انکار داشت، در فلسفه او مردود شناخته شد. از مشکلات دوگانه انگاری افلاطونی این است که او روح ها را زندانی شده در جسم می یابد، اما هیچ نمی گوید که چه چیزی است که یک روح را به یک جسم پیوند داده است. تفاوت آن ها در ذات، این پیوند را به یک راز تبدیل می کند. ارسطو. ارسطو نیز در کتاب معروف خود دربارهٔ نفس در ارزیابی نظرات مختلف فلاسفه دربارهٔ نفس، خاطرنشان می کند که بیشترین اختل
اف، بین فلاسفه ای است که اصول و عناصر نفس را جسمانی می شمرند، و کسانی که آنها را غیر جسمانی می دانند. او خود را در شمار افلاطونیان قرار می دهد و معتقد است جوهر بدن، دارای حیات است و مبدأ این حیات، نفس (پسوخه) نامیده می شود. اما بدن نمی تواند نفس باشد، زیرا بدن حیات نیست، بلکه چیزی است که حیات دارد. دکارتی. دکارت به جداسازی ذهن و جسم اعتقاد داشت. ذهن یا نفس جدا از جسم می تواند به حیات خود ادامه دهد و من واقعی و من انسانی همان ذهن است، دکارت با جداسازی ذهن و جسم مفهوم جدیدی را وارد فلسفه غرب نمود. این جدایی میان ذهن و بدن یا روح و جسم به دوگانه انگاری دکارتی مشهور است. به اعتقاد دکارت، در واقعیت هستی، دو نوع جوهر اصلی وجود دارد: ماده معمولی که ویژگی اصلی آن، امتداد در فضا می باشد، یعنی طول، عرض و ارتفاع داشته، مکان معینی را در فضا اشغال می کند؛ و جوهر دیگری که ویژگی ذاتی آن عمل اندیشیدن است. مدعای این دیدگاه آن است که هر ذهنی، جوهری مستقل از بدن است، از این رو، این دیدگاه را «دوگانه انگاری جوهری» می نامند. در آغاز قرن بیستم، دیدگاه دکارت به دو دلیل عمده مورد حمله قرار گرفت:اول: ظهور نظریه تحقیق پذیری معنا و مکت
ب پوزیتویسم منطقی که بر اساس آن هر امری که به شیوه تجربی تحقیق پذیر نباشد، غیرواقعی انگاشته می شد. دوم: موارد نقضی که از سوی طیفی از نظریه های علمی و فلسفی بر دیدگاه دکارت مطرح شد. این اعتراضات سبب شد برخی از اندیشمندان، تقریرهای رقیق تری از دوگانه انگاری همچون دوگانه انگاری عامه پسند و دوگانه انگاری خاصه ای را مطرح نمایند. هر شخصی، یک «روح در ماشینِ» تمام عیار است که ماشین، همان جسم اوست و روح، جوهری معنوی است که ساختار درونی آن کاملاً با ماده فرق دارد، اما با این وجود، کاملاً امری مکانی است. ذهن در سر با مغز در تماس است و چه بسا تأثیر آنها بر یک دیگر در قالب تبادل انرژی انجام می گیرد. هیچ جوهری ورای مغز نیست، اما مغز دارای مجموعه ای از خواص است که هیچ شیء فیزیکی دیگری، واجد آنها نیست. به بیان دیگر، این خواص ویژه مغزند که غیرفیزیکی اند، نه خود مغز. خواص مزبور عبارتند از: درد داشتن، احساس رنگ، اندیشیدن، میل داشتن و غیره، مقصود از غیر فیزیکی بودن این ویژگی ها نیز آن است که هرگز نمی توان آنها را در قالب مفاهیم متعارف علوم فیزیکی تبیین نمود. نقد دوگانه انگاری ذهن و بدن. عدم امکان پژوهش علمی. دوگانه انگاری در فهم
ماهیت ذهن حقیقتاً کمکی به ما نمی کند، همهٔ آنچه دوگانه انگاری می گوید این است که در یکایک ما جوهری غیرمادی هست که فکر می کند، خواب می بیند و …. ولی فیزیکالیست ها مدعی شده اند که ذهن غیرمادی را نمی توان بی واسطه محل پژوهش قرار داد و مخصوصاً نمی توان در مورد آن پژوهش علمی کرد، زیرا علم تنها با جهان مادی سروکار دارد؛ همهٔ آنچه که ما می توانیم بررسی کنیم آثار و معلول های آن ذهن غیرمادی در جهان است. فرگشت. بسیاری، نظریهٔ فرگشت را که در آن گفته می شود آدمیان از اَشکال ساده تر حیات پدید آمده اند، قبول دارند؛ اما پیروان نظریه دوگانه انگاری به دشواری (دلیلی) می توانند توضیح دهند که چگونه چنین چیزی ممکن بوده است. احتمالاً اشکال بسیار سادهٔ حیات مانند آمیب ها ذهن ندارند، حال آنکه آدم ها و احتمالاً برخی از حیوانات برتر دارای ذهن هستند؛ پس چگونه ممکن است آمیب ها باعث پیدایش موجوداتی واجد ذهن شده باشند؟ این جوهر ذهنی از کجا به شکلی خلق الساعه (پیدایش خودبه خودی جانداران از ماده) توانسته است پدید آید؟ چرا تکامل ذهن چنین توازی تنگاتنگی با تکامل مغز دارد؟ چگونگی تعامل بین ذهن و بدن. جدی ترین مشکل پیروان مکتب دوگانه انگاری ای
ن است که توضیح دهند دو جوهر ذهن و بدن که تا این پایه با هم تفاوت دارند چگونه ممکن است با یکدیگر تعامل داشته باشند. مثلاً آسیب شدید به مغز منجر به نارسایی روانی یا ذهنی می شود. اگر ذهن و بدن حقیقتاً مجزا از یکدیگرند، چرا آنچه بیان شد، رخ می دهد؟ بسیاری از دوگانه انگارها اصلاً وجود چنین تعاملی را حاشا می شوند. ایشان دلیل آورده اند که اگرچه هم ذهن و هم بدن وجود دارند اما در واقع میان آن ها تعاملی در کار نیست. این رأی کمابیش نزدیک به دوگانه انگاری موازی معروف است. بدین معنی که ذهن و بدن به موازات هم عمل می کنند، درست مثل دو ساعت که به طور هماهنگ تنظیم شده اند و هر دو یک زمان را نشان می دهند. دوگانه انگاری با اصل علمی بنیادی منافات دارد. دانشمندان فیزیکالیسم قائلند که هر تغییری در شیء را می توان برحسب رخداد مادی پیشینی توضیح داد: علل همهٔ رخدادهای مادی خودشان مادی هستند. بر اساس این رویکرد، حال اگر فکر محض که فعالیت ذهن است، بتواند منجر به عمل شود، در آن صورت پاره ای رخدادهای صرفاً ذهنی باید مستقیماً منجر به رخدادهایی مادی گردند. نظریه نفی کننده، نظریه این همانی ذهن. برمبنایِ آن، حالت ها و فرایندهایِ ذهن، همان حال
ت ها و فرایندهای مغزند. به طورِ مثال، زمانی که چیزی را می بینید یا دردی را تجربه می کنید، این حالت هایِ ذهنی باعثِ فعالیت هایِ مغزی می شوند. برمبنایِ نظریهٔ این همانی، این گونه نیست که این حالت ها چیزی فراتر از فعالیت هایِ مغزی باشند و فقط با آن فعالیت ها همراه شده باشند، بلکه این حالت هایِ ذهنی دقیقاً همان حالت هایِ مغزی هستند. نظریه نفی کننده، فیزیکالیسم. فیزیکالیسم نگرشی است دایر بر اینکه رخدادهای ذهنی را می توان به نحو تام و تمام برحسب رخدادهای مادی یا جسمانی (معمولاً رخدادهایی که در مغز صورت می گیرد) توضیح داد. فیزیکالیسم برخلاف دوگانه انگاری ذهن/بدن که قائل به وجود دو جوهر اصلی است، صورتی از یگانه انگاری است؛ مطابق این نگرش تنها یک قسم جوهر وجود دارد و آن هم جوهر مادی است. فلاسفهٔ فیزیکالیست سعی ندارند به دقت معلوم کنند که چگونه وضعیت های مغزی با افکار مطابقت دارند؛ این کار به عهدهٔ عصب روان شناسان و سایر دانشمندان است. مشغلهٔ این فلاسفه عمدتاً به ثبوت رساندن این معناست که همهٔ رخدادهای ذهنی مادی هستند و بنابراین، دوگانه انگاری ذهن و بدن باطل است. نظریه نفی کننده، دوگانه انگاری طبیعی گرایانه. دوگانگی طب