Payamvdn/NorthPersian_fa_wiki huggingface dataset:
ر باقی گذاشته می شدند تا این گروه زرهی با سه لشکر زرهی هفتم، نوزدهم و بیستم و یک لشکر پیاده نظام موتوریزهٔ هجدهم به پیشروی ادامه دهد. هوت انتظار داشت با هیچ یا مقدار کمی مقاومت از طرف دشمن روبرو شود، راه ها قابل تردد باشد و در مسیر بارندگی روی ندهد؛ بنابراین از حمایت متقابل دو سپاهش از یکدیگر صرف نظر کرد و ریسک پیشروی به سمت اهدافی با فاصله عرضی ۱۶۰ کیلومتر را پذیرفت. ارتش دوم ورماخت نیز وظیفه یافت بیشتر نیروهای خود در جناح جنوبی قرار دهد و با گذر از محور سلوتسک-مینسک به سمت رود دنیپر در محور موگیلف-اورشا پیش برود و از آن عبور کند. ارتش نهم ورماخت هم می بایست از جنوب محور ویتبسک-پولوتسک به سمت رود دوینا یورش می برد. مهم ترین مأموریت هر دو ارتش تصرف پل خشکی دوینا-دنیپر (اراضی بین دو رودخانه) بین اورشا و ویتبسک بود. به منظور پیشبرد بهتر این اهداف، فرماندهی عالی نیروی زمینی سپاه ۳۵ ورماخت با عنوان «فرماندهی عالی تر» را با پنج لشکر پیاده نظام پشت سر ارتش دوم و سپاه ۴۲ ورماخت را با دو لشکر پیاده نظام پشت سر ارتش نهم ورماخت قرار داد. تجربهٔ مرحله نخست عملیات بارباروسا به آلمانی ها نشان داد نمی توانند تصور کنند، به
دلیل سرعت بالای نیروهای زرهی، سپاه های پیاده نظام قادر به حفظ فاصله با آن ها شوند. بنابراین ضمن تلاش فرماندهی عالی نیروی زمینی برای تسلط کامل بر لشکرهای موتوریزه و زرهی از طریق خارج کردن دو گروه زرهی از کنترل فیلدمارشال فون بک، فون براوخیچ خواستار قرار گرفتن دو گروه زرهی ۲ و ۳ به همراه تمامی لشکرهای پیاده نظام ارتش های چهارم و نهم ورماخت که قادر به جدا شدن از نبردهای مناطق تحت محاصره بیاویستوک و مینسک بودند، تحت فرمان فیلدمارشال گونتر فون کلوگه در ارتش چهارم شد تا ارتش چهارم زرهی ورماخت شکل بگیرد. در ادامه، ارتش دوم ورماخت به فرماندهی ارتشبد ماکسیمیلیان فون وایخس از جایگاه ذخیره به این گروه ارتش ملحق می شد و می بایست با لشکرهای پیاده نظام خود و مابقی لشکرهای پیاده نظام ارتش های چهارم و نهم ورماخت که همچنان درگیر محاصره بودند، مناطق تحت محاصره را پاکسازی می کرد. پیش تر فرماندهی عالی نیروی زمینی آلمان قصد داشت ارتش دوم ورماخت را تا هنگام رسیدن نیروهای آلمانی به اسمولنسک در جایگاه ذخیره نگاه دارد. خواستهٔ فون براوخیچ در اصل گروه ارتش مرکز را به دو گروه با ماموریت های جداگانه تقسیم می کرد. این حالت فون بک را همچن
ان مسئول کل گروه ارتش نگاه می داشت اما لایه دیگری از فرماندهی بین فرماندهی گروه ارتش و ارتش های میدانی آن ایجاد می کرد. البته فون بک نیازی به چنین باز سازماندهی نمی دید و آن را بر خلاف شکل فرماندهی خود، موجب کندی اجتناب ناپذیر ارتباطات بین قرارگاه ها می پنداشت. وانگهی فون بک اعتراض خود را از امکان تضعیف سلطه او بر نیروها یا حداقل کم رنگ و پیچیده شدن شدید آن ابراز داشت. همپنین قرارگاه فون کلوگه در حقیقت برای هدایت ارتش های پیاده نظام شکل گرفته بود و تجهیزات لازم شامل ادوات رادیویی مناسب، تحرک پذیری خارج از جاده و هواگرد ارتباطی جهت تحقق کامل مأموریت فرماندهی نیروهای زرهی در اختیار نداشت. سرانجام در یک راه حل میانه، فون بک راضی شد فون کلوگه بدون هیچ آرایش بزرگ پیاده نظام در سطح ارتش، صرفاً دو گروه زرهی را فرماندهی کند و ارتش دوم جایگزین ارتش چهارم شود تا در کنار ارتش نهم ورماخت برای انهدام محاصره های بیاویستوک و مینسک، برای او باقی بماند. این سازمان دهی مجدد می بایست از نیمه شب دوم-سوم ژوئیه عملی می شد. آماده سازی شوروی. پس از شکست سخت در نبرد بیاویستوک-مینسک، ژوزف استالین، رهبر شوروی دستور داد پاولوف در مقام ف
رماندهی جبهه غربی با ارتشبد آندری یریومنکو جایگزین شود. یریومنکو اواخر روز ۱ ژوئیه به ارتش سیزدهم شوروی به فرماندهی سپهبد پیوتر فیلاتوف که در دفاع از مینسک آسیب جدی دیده بود، دستور داد به سمت رود برزینا عقب بنشیند و از محور خولکولْنیتْزا-بوریسوف-برودِتس دفاع کنند. بقایای ارتش چهارم شوروی نیز — که توان رزمی آن با شکست در دفاع از شهر سلوتسک به اندازه تنها یک لشکر تفنگدار کاهش یافته بود و مجموعاً تنها ۷ هزار نفر، ۴۲ توپ، سه خودروی زرهی و یک تانک تی-۳۸ در اختیار داشت — موظف شد در ادامهٔ طول رود برزینا در خط برودتس تا بابرویسک مستقر شود. به این دو ارتش تلفات سنگینی وارد شده بود و دیگر توان رزمی مؤثری نداشتند. در کنار این دو ارتش، تنها یگانی که به شکل کاملاً آماده رزم در اختیار یریومنکو بود، لشکر نخبه یکم موتوریزهٔ مسکو به فرماندهی سرهنگ یاکوب کرایزر بود که ۲۳۰ تانک از جمله ۲۴ تانک تی-۳۴ و کی وی-۱ از سپاه ۷ مکانیزه را در دست داشت و با شتاب از منطقه نظامی مسکو ابتدا به اورشا و سپس به بوریسوف گسیل گشته بود. با گذر نیروهای گودریان از رود برزینا در بابرویسک در ۲۸ ماه ژوئن و بوریسوف در ۲ ژوئیه، دیگر نمی شد خط دفاعی یریو
منکو را در طول این رود حفظ کرد. سقوط بوریسوف به دست لشکر هجدهم زرهی ورماخت در پی فرمان های متناقض و گیج کنندهٔ ارتش سرخ به وقوع پیوست. یریومنکو طی ۲۴ ساعت ابتدا دستور داد ارتش سیزدهم شوروی به سمت راکوف در ۳۲ کیلومتری غرب مینسک — که دو روز پیش به تصرف آلمانی ها درآمده بود — حمله کند؛ سپس فرمان آمد این ارتش به جانب بوریسوف در ۷۳ کیلومتری شرق مینسک عقب بنشیند. روز دوم ماه ژوئیه، استالین مارشال سیمیون تیموشنکو را با معاونت یریومنکو به فرماندهی جبههٔ غربی منصوب و ارتش های نوزدهم، بیستم، بیست و یکم و بیست و دوم را از جبههٔ ارتش های ذخیره را به این جبهه منتقل کرد. تصمیم به قراردادن خود کمیسار خلق در امور دفاع در مقام فرماندهی جبهه غربی، عمق بحران در مرکز خط مقدم برای شوروی و اهمیت قائل شده به این قسمت را نشان می داد. اگرچه این ارتش ها حرکت خود را از ماه مه آغاز کرده بودند، تا آن زمان هنوز کامل در جایگاه خود مستقر نشده بودند. ارتش شانزدهم شوروی نیز به فرماندهی سپهبد میخائیل لوکین در حال آغاز حرکت به سمت اسمولنسک بود تا از آن دفاع کند. اسمولنسک در مثلث پل خشکی ویتبسک-اورشا-اسمولنسک قرار داشت و دروازه ای به سمت مسکو به
حساب می آمد. به همین دلیل استالین تصمیم گرفته بود به هر قیمتی آن را حفظ کند. تا روز ۴ ژوئیه، باقیماندهٔ نیروهای ارتش های چهارم و سیزدهم جبههٔ غربی شوروی از گذرگاه های دو رود دوینا و دنیپر دفاع می کردند. تیموشنکو پنج ارتشِ بیست ویکم، سیزدهم، بیستم، نوزدهم و بیست ودوم شوروی را در لایهٔ نخست دفاعی به ترتیب از جنوب به شمال در طول رودهای دنیپر و دوینای غربی مستقر ساخت و ارتش های ضعیف شدهٔ چهارم و ارتش شانزدهم شوروی را در لایهٔ دوم دفاعی قرار داد. نیمهٔ نخست ماه ژوئیه، بر اساس طرح بسیج شوروی، استاوکا پنج سپاه مکانیزهٔ مناطق نظامی درونی خود را جایگزین سپاه های منهدم شدهٔ جبههٔ غربی شوروی در جریان نبردهای مرزی کرد که تیموشنکو آن ها را بین ارتش های خود تقسیم نمود. در این زمان تمامی نیروهای تیموشنکو در مجموع نیم میلیون نفر با بیش از ۲ هزار تانک بودند. انتقال با عجله ارتش های بیستم، بیست ویکم و بیست ودوم شوروی علاوه بر ایجاد مشکلات ترافیک جاده ای و ریلی، موجب فقدان اطلاعات تاکتیکی و آگاهی های ابتدایی چون محل ذخایر مهمات برای فرماندهان شد. هنگام رسیدن نیروهای آلمانی به این دو رود، در اثر مشکلات مداوم و آشوب ایجاد شده، ن
یروهای تیموشنکو نتوانستند جای پای محکی در غرب این رودها برای خود باز کنند؛ بنابراین تنها ۳۷ لشکر از مجموع ۶۶ لشکر آن در جایگاه مشخص شدهٔ خود مستقر گشتند که تنها ۲۴ لشکر از آن ها با توان ۳۰ تا ۵۰ درصدی با نیروی انسانی ۲۷۵ هزار نفر، ۲۱۰۰ توپ و ۱۳۵ تانک و پشتیبانی کمتر از ۴۰ هواگرد، مربوط به لایه دفاعی نخست بود. بدین ترتیب تا پیش از رسیدن مابقی نیروهای شوروی، هنگام برخورد اولیه بین نیروهای طرفین، آلمانی ها از برتری عددی ۱٫۵ به ۱ در پیاده نظام، ۱٫۷ به ۱ در توپخانه و ۷ به ۱ در زره پوش برخوردار بودند. انتقال ارتش های ذخیرهٔ راهبردی به خط مقدم موجب شد مفهوم اصلی طرح دفاعی پیش از جنگ شوروی در استفاده از آن ها به عنوان نیروی ضدحملهٔ راهبردی فدا شود. تصمیم پر عجلهٔ استالین در انتقال این ارتش های ذخیره به خط مقدم، وخامت اوضاع نزد استاوکا در اثر موفقیت غافلگیرانه و غیرقابل پیش بینی تهاجم ورماخت را نشان می داد. با انتقال ذخایر راهبردی به جبههٔ غربی، استاوکا چاره ای جز ایجاد و استقرار ارتش های جدید ذخیره نداشت تا عمق را به دفاع راهبردی خود بازگرداند. بنابراین با تسریع طرح بسیج عمومی بین روزهای ۵ تا ۱۰ ژوئیه، دو خط دفاعی جد
ید بین اسمولنسک و مسکو با ارتش های ذخیرهٔ جدید ایجاد شدند. با بسیج این نیروها، ارتش های بیست وچهارم و بیست وهشتم شوروی به عنوان نخستین ارتش های ذخیرهٔ بسیج شدهٔ در طول جنگ، در نخستین خط دفاعی، بین ویازما و اسپاس-دمنسک در شرق اسمولنسک متمرکز گشتند. مدتی بعد ارتش های بیست ونهم، سی ام، سی ویکم، سی ودوم و سی وسوم شوروی با هسته ای از نیروهای مرزبانی ان کاوه ده و شبه نظامیان منطقه مسکو تشکیل و در پشت خط دفاعی نخست، از استارایا روسا تا جنوب شرقی ویازما به عنوان دومین خط دفاعی مستقر شدند. تا هفتهٔ نخست ماه ژوئیه تمامی ارتش ها و لشکرهای در حال دفاع شوروی از کمبود شدید تانک، تجهیزات ارتباطی، تسلیحات ضد تانک و توپ های ضدهوایی رنج می بردند و استاوکا به شدت فرماندهان ارشد آن ها را جابه جا می کرد. برنامهٔ پر شتاب استاوکا در بسیج نیروها، اوضاع را بدتر کرد و به این ارتش ها، لشکرها، افسران و نیروهای آن ها فرصت لازم را نمی داد که آماده میدان های نبرد شوند. البته آلمانی ها تا پیش از برخورد با آن ها، هیچ اطلاعی از وجود چنین نیروهایی نداشتند. ترکیب یگان ها. آلمان. ترکیب یگان های ورماخت در روز ۴ ژوئیه ۱۹۴۱ (از شمال به جنوب): شوروی
. ترکیب یگان های ارتش سرخ در روز ۱۰ ژوئیه ۱۹۴۱: آغاز پیشروی نیروهای آلمانی. با ازسرگیری پیشروی در روز ۱ ژوئیه، لشکر سوم زرهی گروه زرهی ۲ خود را به رود اولا — یکی از سه رود مسیر تا روگاچف — در ۱۹ کیلومتری شرق بابرویسک رساند اما متوجه شد پلِ روی آن منهدم شده است. گرچه بارندگی آغاز و راه ها گل آلود شده بودند، این لشکر با دور زدن مدافعان و استفاده از گذرگاهی دیگر توانست گردان شناسایی خود را شبانگاه به رود دوبوسنا در ۳۵ کیلومتری شرق بابرویسک برساند. این بار نیز پلِ رود از بین رفته بود. به همین ترتیب، هنگامی که طلایه داران لشکر روز بعد به رود دروت در ۱۹ کیلومتری شرق رود دوبوسنا رسیدند، پلِ آن را نیز ویران شده یافتند. رود برزینا مهم ترین مانع در مقابل نیروهای فون بک در رسیدن به رودهای دوینا و دنیپر بود. عناصر جلودار لشکر "داس رایش" اس اس از سپاه ۴۶ موتوریزهٔ گروه زرهی ۲ موفق شدند اواخر روز ۲ ژوئیه گذرگاه کوچکی را بر روی این رود در پوگوست تصرف کنند. روز بعد لشکر دهم زرهی همین سپاه بر گذرگاه دیگری بر این رود در ۱۶ کیلومتری جنوب پوگوست دست یافت. در این حال تا روز ۲ ژوئیه ۷۰٪ از تانک های گروه زرهی ۲ در حالت عملیاتی بودن
د. اگرچه بخش زیادی از تانک های غیرعملیاتی قابل تعمیر بودند اما این میزان خسارت برای تنها ۱۰ روز از آغاز جنگ قابل توجه به حساب می آمد. از همان نخستین روزِ پیشرویِ آلمانی ها مشخص شد انتظارات هوت محقق نشده است. ارتش سرخ فرصت کافی برای جمع آوری نیروی دفاعی یافته و حتی قادر شد با قوای زرهی دست به ضدحملات شدیدی بزند. نیروهای سپاه های ۳۹ و ۵۷ موتوریزهٔ ورماخت در میان راه با شگفتی به نیروهای تازه نفس سپاه های ۵ و ۷ مکانیزه و ارتش بیست ودوم شوروی برخورد کردند. به دلیل بدی آب و هوا در برخی محدوده ها در اثر بارندگی شدید و راه های غیرقابل عبور در کنار رودخانه ها، دریاچه ها و مرداب های متعدد، جابه جایی نیرو برای آلمانی ها دشوار بود. گروه زرهی ۳ — که نیروهایش به تجهیزات غنیمتی فرانسوی مجهز شده بودند — گزارش کرد برخی یگان هایش قادر به ادامهٔ رزم نیستند. در گزارش دیگری در ۴ ژوئیه، هوت اعلام کرد تنها پس از ۱۳ روز از آغاز جنگ، تعدادِ کلیِ تانک های آماده رزمِ گروهِ زرهیِ او به مقدار نگران کنندهٔ ۵۰٪ تقلیل یافته است. در این شرایط، تنها لشکر نوزدهم زرهی در پیش روی سپاه ۵۷ موتوریزه ورماخت — که از راه بسیار بهتری استفاده می کرد — ت
وانست پس از ۱۹۰ کیلومتر پیشرویِ ۲۴ ساعته در ۴ ژوئیه سپاه ۵۱ تفنگ دار ارتش بیست و دوم شوروی را با پشتیبانی مؤثر هواگردهای سپاه ۸ هوایی لوفت وافه شکست دهد و به گذرگاهی بر رود دوینای غربی در دیسنا دست یابد. درگیری های شدید در این نقطه سه روز دیگر ادامه پیدا کرد. در همین هنگام، سپاه ۶۲ تفنگ دار شوروی موفق شد جلوی عبور لشکر هجدهم پیاده نظام موتوریزه ورماخت را از رود دوینا در پولوتسک بگیرد. با پشتیبانی دو لشکر چهاردهم و هجدهم پیاده نظام موتوریزه ورماخت در جناحین، مهندسان آلمانی در گذرگاه لشکر نوزدهم زرهی ورماخت پل دومی بر رود در دیسنا احداث کردند. روز ۴ ژوئیه، "استاوکا" به جبههٔ غربی شوروی دستور داد جلوی پیشروی نیروهای دشمن را از رود دنیپر به سمت اسمولنسک بگیرد و پس از رسیدن نیروهای ذخیره از اراضی داخلی، در محورهای لیِپیِل، بوریسوف و بابرویسک اقدام به ضدحمله کند. جبههٔ غربی شوروی می بایست با ارتش بیستم خود و سپاه های تازه دریافت شدهٔ ۵ و ۷ مکانیزه از منطقهٔ بین اورشا و ویتبسک به سمت سنو و لیپیل در جناحین و پشت سر نیروهای دشمن در محور پولوتسک یورش می برد. روز بعد که سپاه ۴ هوابرد شوروی مسئول مراقبت از گذرگاه های رود
برزینا شد، ژوکوف از جانب "استاوکا" فرمانی ابلاغ کرد که به دستور استالین سپاه های ۲ و ۴۴ مکانیزه شوروی موظف شدند برای کمک به سپاه های ۵ و ۷ مکانیزهٔ شوروی، با تهاجم به سمت بوریسوف، نیروهای دشمن را شکست داده و با رساندن خود به لیپیل و دوکشیتسی، سپاه ۵۷ موتوریزهٔ ورماخت را محاصره کنند. دو سپاه ۵ و ۷ مکانیزهٔ شوروی روز ۶ ژوئیه ظاهرا در مجموع ۱۵۴۵ تانک در اختیار داشتند که بیشتر آن ها تانک های قدیمی و منسوخ بی تی و تی-۲۶ بودند. دو سوم از این تانک ها پیش از رسیدن به میدان نبرد به دلیل مشکلات فنی از کار افتادند. شنود رادیویی آلمان از ظهر روز ۳ ژوئیه از قصد تهاجم زرهی شوروی به بوریسوف مطلع شده بود. گودریان با دریافت این اطلاعات شخصاً جهت تمهید دفاعی لازم از بوریسوف بازدید کرد و به لشکر هفدهم زرهی ورماخت در مینسک دستور داد یک گروه رزمی خود را برای تقویت گذرگاه بوریسوف اعزام کند. در همین هنگام، فرماندهی گروه ارتش مرکز ورماخت به لشکر هفدهم زرهی ورماخت فرمان داد همراه لشکر دهم پیاده نظام موتوریزه به سمت جنگل های نالیبوکا در غرب مینسک حرکت کند. این فرمان در اثر اختلال رادیویی اشتباه فهمیده شد و سپاه ۴۷ موتوریزهٔ ورماخت تم
امی لشکر هفدهم زرهی را راهی بوریسوف در شرق کرد. به شکل مشابهی، فرمان فون کلوگه مبنی بر استقرار هنگ پیاده نظام "گروس دویچلانت" در ستولبتسی در مجاورت لشکر بیست و نهم پیاده نظام موتوریزهٔ ورماخت نیز اشتباه دریافت شد و این هنگ با جداشدن از حلقهٔ محاصرهٔ مینسک، همراه آخرین بخش لشکر هفدهم زرهی ورماخت به سمت بوریسوف حرکت کرد. به گفتهٔ دیوید استاهل — تاریخدان آمریکایی — وقوع اختلالات رادیویی ادعای گودریان بود و فون کلوگه در واکنش با برآشفتگی آن را توطئهٔ ژنرال ها در نافرمانی ضد او خواند و آن ها را به محاکمه نظامی تهدید کرد. اجرای ضدحملهٔ لشکر یکم موتوریزه شوروی به همراه ترکیبی از تانک های سبک و سنگین در شرق بوریسوف علیه مواضع لشکر هجدهم زرهی ورماخت تلفات سنگینی به هر دو طرف وارد آورد ولی به نتیجه ای نرسید و کرایزر نیروهای خود را به پشت رود ناشا در غرب اورشا عقب کشید. لشکر هجدهم زرهی ورماخت پس از کسب این پیروزی، با حضور لشکر هفدهم زرهی ورماخت — که به تازگی از ناحیه مینسک به خط مقدم رسیده بود — در جناح چپ آن، در مقابل بقایای سپاه ۴۴ تفنگ دار شوروی حرکت آهسته اما مداوم خود را به سمت اورشا آغاز کرد. رسیدن ورماخت به رودها
ی دوینا و دنیپر. دنیپر. سپاه ۲۴ موتوریزهٔ ورماخت در جناح راست گروه زرهی ۲ شبانگاه روز ۳ ژوئیه به کمک لشکر سوم زرهی در شمال شرقی روگاچف به رود دنیپر رسید. لشکر چهارم زرهی این سپاه نیز ۴۵ کیلومتر بالاتر، در بیخوف خود را به این رود رساند. بارندگی شدید که باعث افزایش عرض رودخانه شده بود، به هیچ یک از دو لشکر اجازه برقراری گذرگاه بر روی آن را نداد. بیخوف به عنوان یکی از مستحکم ترین &lt;ins&gt;نقاط خط استالین&lt;/ins&gt;، دارای موانع فروان ضد تانک بود و ارتش سرخ به شدت از آن دفاع می کرد. مدتی بعد، لشکر چهارم زرهی ورماخت توانست از رود گذر کند اما ارتش سرخ آنان را دوباره به جانب غربی دنیپر عقب راند و پل روی رود را منهدم کرد. ساعت ۴:۴۵ بامداد ۵ ژوئیه، مهندسان لشکر چهارم زرهی پل جدیدی بر رود ساختند تا تهاجم لشکر چهارم زرهی با پشتیبانی هویتزرهای ۲۱۰ میلی متری ادامه پیدا کند. این پل نیز ساعت ۷:۳۰ صبح تخریب شد اما ساعت ۱۱ صبح دوباره آن را ساختند. هالدر در یادداشت های جنگی خود اذعان کرد: «با نگاه کلی می توانیم بگوییم کارمان را در انهدام نیروی زمینی روسیه در این سوی رودهای دوینا و دنیپر به انجام رسانده ایم.» او با استناد به
اطلاعات به دست آمده از اوراق جنگی دشمن، اطمینان داشت آلمانی ها در آن سوی این دو رود با «نیروهای جزئی» برخورد خواهند کرد که قادر به برهم زدن اهداف عملیاتی مهاجمان نیستند. هالدر حتی ادعا می کند: «اغراق نکرده ام اگر بگویم عملیات علیه روسیه در عرض دو هفته به پیروزی رسیده است.» اگرچه در ادامه خاطرنشان می کند: «البته هنوز تمام نشده است» و «مقاومت سرسختانهٔ دشمن با تمامی امکاناتش، ادامه دارد» و کار پاکسازی می تواند هفته ها به طول بینجامد. همزمان، جبههٔ غربی شوروی گزارش کرد که بقایای ارتش های چهارم و سیزدهم خود را به آن سوی رود دنیپر رسانده اند، ولی تقریباً هیچ یک از یگان های ارتش های سوم و دهم آن موفق به این عمل نشدند. در این زمان بیشتر لشکرهای سپاه های ۲ و ۴۴ تفنگ دار و سپاه ۱۷ مکانیزه همچنان به مبارزه در جانب غربی رود دنیپر ادامه می دادند؛ ارتش سرخ روگاچف، موگیلف و اورشا را به نقاط مستحکم دفاعی تبدیل کرده بود و همچنان از قدرت زیادی در جانب غربی رود برخوردار بود. برای یاری کردن نیروهای باقی مانده در غرب رود دنیپر به عقب نشینی، تیموشنکو به ارتش بیست و یکم شوروی — تحت امر ژنرال گراسیمنکو — دستور داد مواضع خود در طول
این رودخانه را تقویت و نیروهایی جهت متوقف کردن پیشروی گودریان اعزام نماید. حملهٔ شبانهٔ نیروهای ارتش سرخ از جانب شرقی رود دنیپر در روز ۶ ژوئیه، لشکر دهم پیاده نظام موتوریزه در جناح راست سپاه ۲۴ موتوریزهٔ ورماخت را غافلگیر کرد و موجب عقب نشستن آن به سمت جادهٔ بابرویسک-روگاچف شد. اگرچه دو گردان زرهی لشکر سوم زرهی ورماخت توانستند اوضاع را به حالت پیشین بگردانند اما &lt;ins&gt;در طی آن ۲۲ تانک، نیمی تانک های یک گردان کامل، خود را از دست دادند&lt;/ins&gt;. به دلیل خسارات بالا در ادوات زرهی ورماخت و محدودیت زیاد در ظرفیت جایگزینی، از دست دادن همین تعداد تانک نیز برای آلمانی ها بسیار گران بود. &lt;ins&gt;با ادامهٔ عملیات یگان های متعددی از ارتش سرخ در آن که اقدام به انهدام پل ها و ایجاد مشکلات تدارکاتی می کردند، ناحیه بین رودهای دنیپر و برزینا همچنان برای آلمانی ها پرخطر بود&lt;/ins&gt;. روز ۶ ژوئیه، سپاه ۳۹ موتوریزه در جناح جنوبی گروه زرهی ۳ شمال اورشا، هدف ضدحملهٔ سپاه های ۵ و ۷ مکانیزهٔ ارتش سرخ با قریب به ۷۰۰ تانک قرار گرفت. این نیروهای ارتش سرخ بدون حمایت هوایی در تلاش برای رسیدن به شهر سنو، با لشکرهای هفدهم و
هجدهم زرهی از سپاه ۴۷ موتوریزه در جناح شمالی گروه زرهی ۲ نیز درگیر شده بودند. سپاه های ۵ و ۷ مکانیزهٔ شوروی ابتدا موفقیت هایی کسب کردند و توانستند لشکر هفتم زرهی سپاه ۳۹ موتوریزهٔ ورماخت را از سنو بیرون کنند اما ضعف در تمرکز، پشتیبانی ضعیف و دفاع مؤثر ضدتانک لشکر هفتم زرهی ورماخت به سرعت آن ها را متوقف کرد. ضدحملات مکرر دو سپاه مکانیزه قادر به شکستن خط ورماخت نشد و سنو ۸ ژوئیه دوباره به تصرف آلمانی ها درآمد. نیروهای زرهی ورماخت موفق شدند طی پنج روز با پشتیبانی هوایی سپاه ۸ هوایی، ضربهٔ سختی به این دو سپاه مکانیزهٔ شوروی و پیاده نظام پشتیبان آن وارد کنند و به پیشروی سریع به سمت اورشا ادامه دهند. دو سپاه ۵ و ۷ مکانیزهٔ شوروی به دلیل ضعف در فرماندهی، با تحمل تلفات سنگین انسانی در جریان این نبردها در مجموع ۸۳۲ تانک از ۲ هزار تانک خود را از دست دادند و در حالیکه عملاً منهدم شده و دیگر یگان تأثیرگذاری نبودند، به شکل آشفته ای به سمت شرق رود دنیپر عقب نشستند. تنها فایدهٔ این ضدحملات ناموفق، ایجاد مقداری تأخیر در تصرف اورشا توسط آلمانی ها به قیمتی گران بود. حین مواجههٔ لشکرهای سپاه های ۳۹ و ۴۷ موتوریزهٔ ورماخت در غرب
اورشا با این مقاومت قدرتمند، سپاه ۴۶ موتوریزه در مرکز خط مقدم گروه زرهی ۲ نیز برای مدت کوتاهی در رود برزینا — در پوگوست و جنوب آن — در مسیر موگیلف متوقف گشت. در ادامه، این سپاه بر مقاومت سرسختانه بقایای لشکرهای ۶۴، ۱۰۰، ۱۰۸ و ۱۶۱ تفنگ دار از ارتش سیزدهم و سپاه های ۴ هوابرد و ۲۰ مکانیزه شوروی غلبه کرد و دو لشکر آن توانستند تا اواخر روز ۷ ژوئیه به نیمهٔ راه بین رودهای برزینا و دنیپر برسند. دوینای غربی. در حالی که تیموشنکو تمام نیروی خود را صرف عقب راندن آلمانی ها در مرکز خط مقدم می کرد، خط دفاعی او در جانب شمالیِ رود دوینای غربی نازک بود. در این موقعیت، ارتش بیست و دوم جبههٔ غربی شوروی در حال دفاع از تمامی طول خط مقدم در برابر گروه زرهی ۳ ورماخت بود. این ارتش نمی توانست سپاه ۵۷ موتوریزه در جناح شمالی گروه زرهی ۳ ورماخت را از گذرگاه خود در دیسنا بر رود دوینای غربی عقب براند. در جانب شمالی، گروه زرهی ۳، بر خلاف پیشروی فراخ گروه زرهی ۲، در جناح شمالی خود با سپاه ۵۷ موتوریزه پولوتسک و بین رود دریسا حالت تدافعی گرفت و تمام حملاتش را با سپاه ۳۹ موتوریزه بر ویتبسک در جناح جنوبی خود متمرکز کرده بود، زیرا اراضی شمال وی
تسبک پوشیده از مرداب ها، دریاچه ها و جنگل ها بود. مهاجمان سرانجام در ۹ ژوئیه به کمک چهار لشکر دیگر این شهر را تصرف کردند. عناصر شوروی پیش از عقب نشینی، این شهر را به آتش کشیدند. در پی سقوط ویتبسک، لشکر چهاردهم تانک از سپاه ۷ مکانیزهٔ شوروی نیز، که در درگیری با لشکر هفتم زرهی ورماخت بیش از نیمی از تانک های خود را از دست داده بود، در شمال سنو محاصره شد. همان روز، لشکر بیستم زرهی سپاه ۳۹ موتوریزهٔ ورماخت با پشتیبانی وسیع هوایی از مواضع ارتش بیست و دوم شوروی بر رود دوینا غربی در اولا گذشت و گورودوک را به سلطه درآورد. موفقیت گروه زرهی ۳ جناح شمالی جبهه غربی شوروی را درهم شکست و مابقی مواضع دفاعی ارتش سرخ در طول رود دوینای غربی را بی تاثیر کرد. در پی این رخنه در دفاع دشمن و حصول آزادی عملیاتی، نیروهای هوت قادر به نفوذ عمیق دیگری در خطوط شوروی بودند اما فرسودگی حاصل درگیری های گذشته تحرک را تا حدود زیادی از آن ها گرفته بود؛ به وجهی که اسناد جنگی مربوط به روز ۸ ژوئیه این گروه زرهی گزارش از «خسارات سنگین مادی و انسانی» مخصوصاً در بین افسران و تانک ها می دهد. همان روز گروه زرهی ۳ در گزارش دیگری به قرارگاه های ارتش چهار
م زرهی و گروه ارتش مرکز، مشکلات عملیاتی خود را فراتر از امکان تشریح مناسب آن ها از طریق مخابره رادیویی می داند. در همین هنگام نیاز به لشکر دوازدهم زرهی از گروه زرهی ۳ در محاصره بیاویستوک-مینسک مرتفع شده و این لشکر می توانست در پیشروی قوای زرهی ورماخت در عمق اراضی دشمن مشارکت کند. آماده سازی ورماخت جهت گذر از دنیپر. حرکت دو گروه زرهی ورماخت در قالب برنامه به محاصره درآوردن مجدد نیروهای دشمن در یک منطقه بزرگ این بار با بستن حلقه محاصره در شرق اسمولنسک و در ادامه پیش روی سرنیزه زرهی با هدف مسکو صورت می گرفت. جهت اجرای چنین عملیاتی، حفظ اتصال ضروری با گروه زرهی ۳ با توقف پیشروی جناح راست گروه زرهی ۲ و الحاق به گروه زرهی ۳ در جانب چپ لازم به نظر می رسید. با این حال با عدم وقوع چنین اتفاقی، گودریان ۷ ژوئیه لشکر هفدهم زرهی از سپاه ۴۷ موتوریزه ورماخت را که زیر حملات ارتش سرخ حالت تدافعی گرفته بود، به جانب غربی رود دنیپر عقب کشید تا از آن در حمله به اورشا استفاده کند. با این حال گودریان در حال آماده سازی جهت گذر از دنیپر در بیخوف در شمال روگاچف و شکلوف و کوپیس بین موگیلف و اورشا بود. او با جابه جایی نیروها قصد داشت بز
رگ ترین تمرکز نیروهای شوروی در گذرهای اصلی در ژلوبین، موگیلف، روگاچف و اورشا را دور بزند و از ضعیف ترین قسمت خط دفاعی دشمن که مربوط به نیروهای ذخیره تاکتیکی در ارتش سیزدهم شوروی بود، عبور کند. در این رویکرد مواضع قدرتمند دشمن بعداً توسط پیاده نظام پاکسازی می شدند. این عمل نه تنها تعداد زیادی از نیروهای دشمن را پشت سر گروه زرهی ۲ باقی می گذاشت، جناح جنوبی آن را نیز متحمل تهدید ضدحمله دشمن در شرق رود می کرد. روز ۸ ژوئیه سپاه ۲۴ موتوریزه ورماخت به نقشه ای از توان ارتش سرخ در ناحیه روگاچف-ژلوبین دست یافت که نشان گر تمرکز نیروهای قدرتمندی از دشمن در گومل در جناح جنوبی گروه ارتش مرکز بود. اطلاعات این نقشه از امکان اجرای ضدحمله ای برنامه ریزی شده از جنوب شرقی پس از عبور گروه زرهی ۲ از رود خبر می داد. از همین رو لئو گیر فن شوپنبورگ، فرمانده سپاه ۲۴ موتوریزه ورماخت توصیه به به تعویق افتادن تهاجم تا رسیدن پیاده نظام به بابرویسک یا تا هنگام تقویت این سپاه کرد. فن کلوگه قصد داشت گذر گودریان از دنیپر را تا هنگام رسیدن دو سپاه پیاده نظام تحت امر خود، جهت استفاده از یاری آن ها، به تأخیر بیندازد. گودریان نیز نگران هایی از دش
واری شکستن خط دفاعی دشمن بر رود دنیپر بدون انتقال یگان های پیاده نظام با قطار داشت. با این حال ظرفیت ریلی گروه ارتش مرکز تنها پاسخگوی انتقال تدارکات کافی به خط مقدم بود. به هر صورت، با وجود درخواست نیروی کمکی از ارتش دوم ورماخت و گسیل گشتن با عجله لشکرهای یکم سواره نظام و پنجاه و دوم و دویست و پنجاه و پنجم پیاده نظام از طرف این ارتش جهت پوشش جناح جنوبی گروه زرهی ۲، گودریان قصد داشت با تانک های خود و بدون منتظر ماندن جهت رسیدن لشکرهای پیاده نظام تهاجم را ادامه دهد. او در حال متمرکز کردن سپاه های ۴۶ و ۴۷ موتوریزه خود در ناحیه بین اورشا و موگیلف و سپاه ۲۴ موتوریزه در جنوب موگیلف بود. اطلاع فن کلوگه از این موضوع که نوعی عمل واگرا نسبت به گروه زرهی ۳ به حساب می آمد، موجب اختلاف نظر بین این دو تن شد. فن کلوگه با دیدار از قرارگاه گودریان در اوایل روز ۹ ژوئیه، با گذر او از دنیپر بدون انتظار برای پشتیبانی پیاده نظام و توپخانه بیشتر مخالفت کرد. گودریان با بی اعتمادی نسبت به فن گلوله، اعلام نمود سپاه های ۲۴ و ۴۶ موتوریزه در مواضع آغاز تهاجم متمرکز شده اند و نگاه داشتن طولانی آن ها در این موقعیت موجب قرار گرفتن این سپاه
ها در معرض تهدید حملات هوایی دشمن می شود. او حتی مدعی شد اگر این حمله با موفقیت اجرا گردد کل عملیات بارباروسا در همین سال مختومه خواهد شد. نهایتاً با استناد گودریان به طرح عملیاتی پیش از جنگ و عدم دریافت دستور الزام آور دیگری توسط او، فن کلوگه همان روز با این حرکت موافقت نمود. آگاهی کامل از اختیار اعطا شده از جانب فرماندهی گروه ارتش مرکز و فرماندهی عالی نیروی زمینی آلمان به گودریان سبب عقب نشینی با اکراه فن کلوگه گشت. با این حال فرماندهی گروه ارتش مرکز که خواهان تقویت گروه زرهی ۳ و موفقیت های اولیه آن بود، به فیلدمارشال فن کلوگه توصیه کرد دستور به توقف گروه زرهی ۲ و کاهش فاصله آن در جناح چپ با نیروهای هوت بدهد. در این زمان نیروهای فن کلوگه در خط مقدمی فراخ همانند «انگشتان باز یک دست» به اطراف پخش شده بودند و فن بک از او می خواست با کاهش فاصله بین آن ها یک «مشت» بسازد. با این وجود، فن کلوگه که در دادن چنین دستوری مردد بود، کاملاً بر عکس، فرمان به الحاق لشکر تازه فرارسیده دوازدهم زرهی گروه زرهی ۳ به جناح چپ گروه زرهی ۲ که در شرایط حساسی بود، داد. این تصمیمات با عواقبی جدی، موجب تضعیف برنامه آلمانی ها در تمرکز ح