Payamvdn/NorthPersian_fa_wiki huggingface dataset:
را بنا نهاد که تا قرن ها منسجم ترین بنیادهای نظری بشر محسوب می شد. روش اقلیدس ساده بود او چند اصل موضوع و چند اصل متعارف را بدون اثبات به عنوان اصول بدیهی پذیرفت و سپس بر اساس آن صدها قضیه دیگر را اثبات کرد که بیشتر آن ها بسیار دور از ذهن بودند. اقلیدس شاگرد مکتب افلاطون بود. او در اصول سیزده جلدی خود تمام دانش بشری تا آن زمان را گرد آورد که به مدت دو هزار سال به صورت مرجعی بی بدیل باقی ماند. روش بنداشتی (اصل موضوع) اقلیدس منجر به کاربرد الگویی شد که امروزه به آن ریاضیات محض می گوییم. محض از این نظر که با اندیشهٔ محض سر و کار دارد و از راه آزمون و خطا و تجربه به دست نمی آید و درستی یا نادرستی احکام آن را نیز از راه تجربه نمی توان اثبات یا نفی کرد. برای استفاده از روش بنداشتی یا اصل موضوع دو شرط را باید پذیرفت: کار عظیم اقلیدس این بود که چند اصل ساده، چند حکم که بی نیاز به توجیهی پذیرفتنی بودند دست چین کرد، و از آن ها ۴۶۵ گزاره نتیجه گرفت. زیبایی کار اقلیدس در این است که این همه را از آن اندک نتیجه گرفت. اصول موضوعه. تمامِ هندسهٔ اقلیدسی، می تواند از پنج اصلِ موضوعهٔ زیر استخراج شود: برایِ بیانِ این اصولِ موضو
عه به مفاهیمی مانندِ نقطه و خط نیاز داریم. همان طور که باید چند گزاره را بدونِ اثبات بپذیریم تا بقیهٔ گزاره ها استخراج شوند لازم است چند مفهوم را نیز بدونِ تعریف بپذیریم. به این مفاهیم «تعریف نشده ها» می گویند. همان طور که دیده می شود اصولِ هندسهٔ اقلیدسی به جز اصلِ پنجم بسیار ساده و بدیهی به نظر می آیند. به همین دلیل از زمانِ اقلیدس ریاضیدانانِ بیشماری در شرق و غرب (من جمله خیام ریاضیدانِ ایرانی) تلاش کرده اند اصلِ آزاردهندهٔ پنجم را به اثبات برسانند.اما این کار همواره با شکست رو به رو شد. سپس برخی ریاضیدانان تلاش نمودند خلافِ اصلِ پنجم را فرض کنند تا ببینند آیا هندسه ای متناقض پدید می آید یا نه. از آن جا که هیچ تناقضی در هندسه هایِ دارایِ اصلِ پنجمِ متفاوت دیده نشد به آن ها نامِ هندسه نااقلیدسی را دادند. در نتیجه این مسئله مطرح گردید که تجربه کدام هندسه را تأیید می کند. نظریهٔ نسبیت عام به این پرسش پاسخ می دهد. پس از اقلیدس. تا ۲۱۰۰ سال پس از اقلیدس هندسهٔ او یگانه هندسهٔ موجود بود.
شهر فردوس مرکز شهرستان فردوس، در استان خراسان جنوبی در شرق ایران است. این شهر در فاصله ۳۴۵ کیلومتری جنوب مشهد و ۱۹۵ کیلومتری شمال غربی بیرجند و در مسیر محور اصلی ارتباطی استان های یزد، کرمان، اصفهان، بوشهر، هرمزگان و فارس به مشهد واقع است. شهر فردوس، از سطح دریا ۱۲۹۳ متر ارتفاع دارد و در سال ۱۳۹۵، ۲۸٬۶۹۵ نفر جمعیت داشته است. فردوس که تا ۱۳۰۸، تون نامیده می شده، امروزه به خاطر انار و زعفران مرغوبش شناخته شده است. بر مبنای آخرین داده های سیستم اطلاعات جغرافیایی (GIS) بیشترین درازای این شهر ۵/۵ کیلومتر می باشد. پیشینه. حسن پیرنیا، در کتاب تاریخ ایران باستان، به اولین اشاره های تاریخی به منطقه ای که تون (فردوس) در آن واقع است می پردازد و می گوید: «از منطقه ای که تون در آن واقع شده است، در کتیبه داریوش با عنوان استاگارتیه یاد شده که نویسندگان قدیم ساکارتیا ضبط کرده اند.» این منطقه ابتدا زیر نفوذ مادها بوده و پس از عصر سلوکیان هم از طرف جنوب سرزمین پارت را محدود می کرده و جز قسمت تون و طبس، بقیه نواحی آن کویر خشک و بی آب و علف بوده است. هردوت، مردمان این ناحیه را طایفه ای از پارسی ها می داند و می گوید که به زبان پا
رسی سخن می گفتند و از راه شکار گورخر و غزال روزگار می گذراندند. محوطهٔ تاریخی شهر تون (فردوس امروزی)، قدمتی مربوط به دوران اشکانیان دارد. بررسی های باستان شناسی و وجود محوطه ها و تپه های باستانی، رونق این ناحیه را تا پیش از اسلام به خصوص در عصر تاریخی به اثبات رسانده است. قدیمی ترین آثار یافت شده در شهرستان فردوس توسط باستان شناسان میراث فرهنگی خراسان، مربوط به هزاره سوم پیش از میلاد است و از آن پس آثاری از هزاره اول، دوران ساسانیان و دوره های مختلف اسلامی یافت شده اند که تداوم حیات طولانی در این شهر را نشان می دهد. این شهر تا سال ۱۳۰۸ خورشیدی، تون نام داشته و در متون قدیمی اغلب به نام بلده طیبه تون و در مکاتبات دوره صفویه، به نام دارالمؤمنین تون نامیده شده است. نخستین کتاب موجود که از تون نام برده، اشکال العالم جیهانی متعلق به قرن چهارم هجری است که از تون به عنوان شهری آباد و بزرگ یاد کرده است. از آن به بعد نام تون به مناسبت های مختلف در متون و سفرنامه ها دیده شده و اغلب از آن به عنوان شهری بزرگ و آباد نام برده شده است. دلایل و شواهد تاریخی نشان می دهد که در گذشته های دور که تون اهمیت و اعتباری تاریخی و جمعی
تی داشته، به ویژه تا دوران اقتدار اسماعیلیه و حتی سده های پس از آن، به ولایت قهستان تعلق داشته است. ایالت تون یکی از مناطق قهستان بوده که بعد از الموت، دومین مرکز مهم فرقه اسماعیلیه بوده و تا حمله مغول دوام داشته است. آثار به جا مانده از دژهای آن دوران، مانند کوه قلعه فردوس و قلعه دختر اکنون نیز قابل مشاهده اند. مقدسی جغرافی دان قرن چهارم دربارهٔ شهر تون می نویسد: ناصرخسرو قبادیانی، در سدهٔ پنجم هجری، خبر از وجود چهارصد کارگاه زیلوبافی در شهر تون داده است: در بسیاری از دوره های زمانی، تون در کنار قائن، یکی از دو شهر مهم و بزرگ ولایت قهستان بوده و نامش را همراه قائن و گاه در ترکیب با آن، به صورت «تونوکین» (تون و قاین) به جای قهستان به کار می برده اند. مارکوپولو نیز در سفرنامه خود، از منطقهٔ قهستان با نام "تونوکین" (Tunocain) یاد کرده که اشاره به تون و قاین دو شهر بزرگ این بلاد داشته است. پس از دوران صفویه و در پی حوادث طبیعی نظیر خشکسالی و زلزله، فردوس به تدریج دچار کاهش جمعیت گردید و در تقسیمات کشوری به همراه طبس در یک شهرستان واحد قرار گرفت که بعدها با آمایش تقسیمات کشوری شهرستان فردوس واحد تشکیل گردید. مردم
شهر تون در حمله مغول قتل عام شدند و چهل هزار نفر از اسماعیلیه در تون کشته شدند به طوری که از کشته ها پشته و تپه ساخته شده و روی آن تپه، تخت هلاکوخان قرار داده شده است. این تپه که به «تخت هلاکو» معروف شده بود تا چند دهه قبل در نزدیکی خندق فردوس باقی مانده بود که متأسفانه در دهه های اخیر نابود گردید. حمدالله مستوفی در نزهةالقلوب در مورد شهر تون گفته است: این شهر دارای ارگی بزرگ بود که ساخت آن را به عمرو لیث صفاری نسبت می دهند. در دوره صفویه و در زمان پادشاهی شاه تهماسب اول این ارگ مرمت گردید. تون که در دورهٔ صفویه به خوبی رشد کرده بود، در قحطی قرن یازده بیشتر جمعیت خود را از دست داد. در آغاز سده اخیر، هنوز فردوس از شهرهای مهم استان خراسان بود، به گونه ای که شهرداری فردوس در سال ۱۳۰۴ تأسیس شد. شهرداری این شهر هفدهمین شهرداری تأسیس شده در ایران و دومین شهرداری پس از مشهد در استان خراسان بزرگ بوده است. وجه تسمیه تون. تون، در «معجم البلدان»، سفیدی روی ناخن، در «برهان قاطع»، گلخن حمام، در «مؤیدالفضلا»، جامه شبروی، در «مجمع اللغات»، حمام و در «فرهنگ نظام»، خزانه و گنجینه معنی شده است. اما به دلیل مجاورت با طبس که به
معنی چشمه آبگرم است، باید مفهوم سرزمین گرم را داشته باشد. بنابر یک قول دیگر، نام فردوس در زمان ایران باستان، «تابان» بوده است که پس از حمله اعراب در زبان عربی تغییر شکل یافته و به صورت تون درآمده است. بر طبق این قول، تابان و تابش که امروزه به نام فردوس و طبس شناخته می شوند، هر دو از شهرهای کهن ایران به شمار می روند. کلمه تون به لغت اوستایی به معنی توانا و شایسته است. نامی که پیرنیا به صورت استاگرتیا برای آن ذکر می نماید به معنی نیرومند و پایدار ساخته شده است. کلمه تون همچنین به معنی گارگاه بافندگی است و به دلیل اینکه در فردوس کارگاه های پارچه بافی و زیلو فراوان بوده به آن نام تون داده اند. زمین لرزهٔ سال ۱۳۴۷. بزرگ ترین رویداد ناگواری که در سده اخیر در فردوس روی داد، زمین لرزه سال ۱۳۴۷ می باشد. در این زمین لرزه که ۶٫۴ درجه در مقیاس ریشتر شدت داشت، بخش عمدهٔ فردوس و روستاهای اطراف تخریب شد. پس از زمین لرزه فردوس و تخریب شهر، یکی از علما و روحانیون بزرگ خراسان، دانش سخنور که در آن زمان در فردوس از محبوبیت بالایی برخوردار بود، مردم را ترغیب به مهاجرت و ساخت شهر جدید فردوس در محل اسلامیه کنونی نمود. به این ترتیب
، تعدادی از مردم فردوس به این منطقه مهاجرت کردند ولی بخش عمده مردم در محلی که در نزدیکی شهر قدیمی ساخته شده بود، ساکن شدند. همچنین عدهٔ زیادی از ساکنان قبلی فردوس پس از این زمین لرزه به شهرهای مشهد و تهران مهاجرت کردند و جمعیت فردوس به شدت کاهش یافت. این زمین لرزه، آسیب جبران ناپذیری به فردوس وارد کرد و از اهمیت آن کاست. شورای شهر فردوس. شورای شهر به منظور پیشبرد سریع برنامه ها از طریق همکاری مردم و نظارت بر امور شهر تشکیل شده است. شورای شهر فردوس متشکل از ۵ عضو است که برای یک دورهٔ چهار ساله از طریق انتخابات برگزیده می شوند. هم چنین نظارت بر عملکرد شهرداری و انتخاب شهردار، تصویب بودجهٔ سالانهٔ شهرداری از دیگر وظایف شورای شهر است. از سال ۱۳۷۸ تاکنون (۱۴۰۰) شش دوره انتخابات شهر و روستا برگزار شده است: شورای ششم ۱۴۰۰–۱۴۰۴. ۱- سید مهدی علیپرست ۷۰۷۶ رای ۲- حسین اکبری ۵۲۴۶ رای ۳- هادی واحدی ۴۱۴۸ رای ۴- مهدی آبیار ۳۴۶۱ رای ۵- فرید سعادت قدسی نیا ۳۰۲۵ رای محله های فردوس. پهلوی قبل از زمین لرزهٔ ۱۳۴۷، شهر فردوس دارای ۵ محله به نام های بود. محلهٔ سادات در جنوب غربی شهر، محلهٔ تالار در شمال شرقی، محلهٔ میدان در مرکز و
شرق، محلهٔ عنبری در جنوب و جنوب شرقی و محلهٔ سردشت در شمال غربی شهر فردوس قرار داشتند. بازار شهر، مسجد جامع، مدرسه علمیه و مزار امام زادگان در محلهٔ میدان قرار داشتند. همچنین فردوس دارای ۵ دروازه به نام های دروازه میدان، دروازه قاین، دروازه سرخ کوه، دروازه طبس و دروازه ملک بود. پس از زمین لرزهٔ سال ۱۳۴۷، شهر در مجاورت شهر قبلی ساخته شد و محله های سابق در هم آمیخت. گویش مردم فردوس. مردم فردوس به گویش تونی سخن می گویند. این گویش در میان گویش های فارسی در خراسان، یکی از قدیمی ترین گویش ها به شمار می رود که تا حد بسیار زیادی ویژگی های قدیمی تر زبان فارسی را حفظ کرده است. با این که این گویش از نظر واژگان موجود در آن زیرمجموعه ای از زبان پارسی است، به دلیل تفاوت ساختاری که در صرف افعال و جمله بندی با زبان رسمی کشور داشته، نسبت به سایر گویش های خراسان وام واژه های کمتری به خود راه داده است. آهنگ و وزن ادای کلمات در این گویش، به گونه ایست که درک آن برای شنوندهٔ ناآشنا بسیار دشوار می نماید به طوری که اغلب آن را یک زبان و نه گویش می پندارند. مردم پنج محلهٔ فردوس، اگر چه همه از گویش تونی استفاده می کرده اند، ولی باز هم
تفاوت هایی در لهجه ها محله های مختلف وجود داشته، ولی این جدایی و اختلاف پس از زمین لرزهٔ سال ۱۳۴۷ یکی شده و به تدریج گویش های محله ها در هم آمیخت. این گویش در تمامی سطح شهرستان و بخش هایی از شهرستان های مجاور از جمله قائن و گناباد رواج دارد. آب و هوا. دمای هوای فردوس با توجه به نزدیکی آن به کویر و کمبود رطوبت، بین شب و روز و تابستان و زمستان، اختلاف زیادی دارد. هوا در تابستان گرم و خشک و در زمستان سرد و بارانی است. عمدهٔ بارندگی سالانه، از آغاز آذر تا پایان فروردین صورت می گیرد. دی، سردترین ماه و تیر، گرم ترین ماه سال می باشد. ایستگاه هواشناسی فردوس در سال ۱۳۶۴ خورشیدی (۱۹۸۵ میلادی) راه اندازی گردید. بر اساس اطلاعات این ایستگاه، میانگین سالیانه بیشترین و کمترین درجه حرارت این شهر برابر با ۲۴٫۴ و ۱۰ درجه سانتیگراد است. کمترین دمای ثبت شده از ابتدای تأسیس ایستگاه هواشناسی تا سال ۲۰۰۵ میلادی در این شهر برابر با ۱۴٫۸- درجه سانتیگراد و بیشترین آن در این بازهٔ زمانی برابر با ۴۴٫۶ درجه سانتیگراد بوده است. شهر فردوس، به طور میانگین در ۵۸ روز از سال دارای دمای زیر صفر درجه و در ۱۴۰ روز از سال دارای دمای بالای ۳۰ درجه
سانتیگراد است. مجموع بارش سالیانه در فردوس به طور میانگین برابر با ۱۴۸ میلی متر در سال است. به طور متوسط ۴۰ روز در سال در شهر فردوس بارش نزولات جوی وجود داشته است. همچنین میانگین سالیانه رطوبت نسبی در این شهر، ۳۶٪ است و به طور میانگین ۳۶ روز از سال، آسمان این شهر کاملاً ابری است. جمعیت. بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵ جمعیت این شهر ۲۸٬۶۹۵ نفر (در ۸٬۷۴۹ خانوار) بوده است. آموزش و فرهنگ. شهر فردوس در حال حاضر دارای چند مرکز آموزش عالی است: ۹۱٫۱٪ از جمعیت شهر فردوس، و ۸۴٫۴٪ از مردم شهرستان فردوس باسوادند که این میزان، بسیار بالاتر از میانگین کشور و استان است. در زمینه هنری، خوشنویسی و گرافیک کاظم خراسانی و (برادران فراستی) جزء برجسته ترین هنرمندان کشور هستند. همچنین تئاتر شهرستان فردوس به لحاظ کیفیت در سال ۱۳۸۴ رتبه اول کشوری و در جشنواره تئاتر فجر و تئاتر کودک و نوجوان مقام اول در سطح کشور را بدست آورد. آیین ها و رسم و رسومات. نخل برداری. نخل در لغت به معنی تابوت و در بین مردم فردوس به تابوت شهدای کربلا گفته می شود. عزاداران فردوسی از روزهای اول ماه محرم به آماده سازی نخل و سیاهپوش کردن آن اقدام می
کنند. در گذشته هر محله شهر دارای نخل و تزئینات خاص خود روی نخل بوده است و نخل هابردارها پس از برداشتن نخل ها به طرف مسجد جامع تون برای عزاداری می رفتند. سرشناسان. شهر فردوس در "" قابل مشاهده است. صنعت و معدن. شهرک صنعتی فردوس، در فاصلهٔ ۱۰ کیلومتری فردوس و در مسیر جادهٔ مشهد قرار گرفته است. این شهرک در سال ۱۳۶۹ آغاز به کار کرده و دارای ۱۸ واحد فعال است. شهرک صنعتی فردوس، ۲۰۰ هکتار وسعت داشته و برای ۸۶۵ نفر اشتغال زایی کرده است. از جمله کارخانه های مهم موجود در این شهرک، کارخانه نساجی، اسید سولفوریک، لوله های پلی اتیلن و کنسانترهٔ انار را می توان نام برد. همچنین اولین کارخانه تولید صنایع الکترونیک در خراسان جنوبی در سال ۹۳ در شهرک صنعتی فردوس احداث گردید و موفق به اخذ پروانه بهره برداری در خصوص تولید دستگاه های UPS و محافظ برق از وزارت صنایع شد. علاوه بر این کارخانه های دیگری از جمله کارخانه شمش منیزیم، سیمان سفید و فولاد در خارج محدودهٔ شهرک صنعتی فردوس در حال احداث هستند. در بخش معدن شهرستان فردوس، ۱۶ معدن با بیش از ۱۱۴ نفر اشتغال زایی و تولید سالانه ۶۳٬۸۳۲ تن مواد معدنی در حال فعالیت هستند که بیشتر آن ها م
عادن بنتونیت، کائولَن، فلدسپات، خاک صنعتی و گچ صنعتی هستند. گردشگری. شهر فردوس در مسیر اصلی ارتباطی شمال شرق به جنوب و جنوب غرب ایران قرار گرفته است. جاده بجستان - فردوس - دیهوک، بخشی از بزرگراه ۷۸ آسیا بوده که ارتباط دهندهٔ ترکمنستان و کشورهای آسیای میانه با بندرعباس می باشد. همچنین محور اصلی ارتباطی مشهد به استان های جنوبی ایران (به جز سیستان و بلوچستان) از فردوس عبور می کند. مسیر اصلی ارتباطی استان های یزد، اصفهان، فارس و بوشهر به مشهد، از طریق جاده ۶۸ تا دیهوک و سپس ادامه مسیر به سمت فردوس و سپس مشهد از طریق جاده ۹۱ می باشد. همچنین محور اصلی ارتباطی استان های کرمان و هرمزگان، از طریق جاده ۹۱ بوده که از فردوس عبور می کند. قرار داشتن فردوس در مسیر ارتباطی استان های جنوبی ایران با مشهد، باعث شده که مسافران زیادی از این شهر عبور کنند، به گونه ای که تنها در فاصلهٔ روزهای ۲۸ اسفند ۱۳۸۷ تا ۱ فروردین ۱۳۸۸ بیش از یک میلیون و پانصد هزار نفر مسافر از این شهر عبور کرده اند که بیشترین تعداد مسافر در بین شهرهای استان خراسان جنوبی بوده است. بر پایهٔ اعلام اداره میراث فرهنگی و گردشگری شهرستان فردوس، تنها در نیمهٔ نخست سا
ل ۱۳۹۰، بیش از ۶ میلیون مسافر و زائر از این شهر عبور کرده اند که بیش از یک میلیون و ۷۰۰ هزار نفر آن ها از آثار تاریخی شهرستان فردوس بازدید کرده اند. مکان های ییلاقی و تفریحی فردوس عمدتاً در شمال و شمال شرق آن و در مجاورت کوهستان های فردوس قرار گرفته اند. علاوه بر این، شهرستان فردوس، از جمله شهرستان های تاریخی کشور است که ۶۵ اثر تاریخی آن در فهرست آثار ملی به ثبت رسیده اند. هتل ها و مراکز اقامتی. منطقه حفاظت شده مظفری و کویر پلوند، در غرب فردوس قرار گرفته که برنامه های کویرنوردی در آن انجام می گیرد. مجموعه هتل های سنتی عماد نظام به عنوان یک جاذبه گردشگری در این شهرستان می باشد که سالیانه پذیرای هزاران گردشگر داخلی و خارجی می باشد. مهم ترین مکان های تفریحی و گردشگری فردوس عبارت اند از: آبگرم معدنی فردوس. "آبگرم معدنی فردوس"، یک چشمه آبگرم با خواص درمانی است که در فاصله حدود ۲۰ کیلومتری شمال شهر فردوس واقع شده است. شهر تاریخی تون. شهر باستانی تون، یک شهر تاریخی با قدمتی مربوط به دورهٔ اشکانیان است. آثار به جا مانده از این شهر تاریخی، در بخش جنوب غربی شهر فردوس واقع شده که دربردارندهٔ چندین اثر تاریخی است که ۲۴ ا
ثر آن در فهرست آثار ملی به ثبت رسیده اند. مهم ترین آثار تاریخی واقع در این محدوده عبارتند از: این مسجد، که امروزه بیشتر به نام "مسجد جامع قدیم" شناخته می شود، متعلق به دوره سلجوقیان بوده و با وجود تخریب بخش هایی از آن در زمین لرزهٔ فردوس، پس از احیای آن توسط مردم هنوز هم مورد استفاده نمازگزاران قرار می گیرد. این مجموعه، شامل یک مسجد، حمام و آب انبار بوده و در شرق شهر تون و نزدیک به دروازه قاین قرار دارد. مسجد کوشک، قدیمی ترین مسجد در استان خراسان جنوبی است. بر بالای محراب این مسجد، کتیبه ای آراسته به گچ بری گل و بوته با تاریخ (۵۵۴ ه .ق) قرار دارد. بر اساس شواهد معماری موجود و فرم مسجد، بنای اولیه مسجد به اوایل اسلام برمی گردد. در جلوی ایوان ورودی مسجد کوشک و در داخل زمین، حمامی با همین نام وجود دارد که متعلق به دوره تیموریان است. در شمال شرقی ورودی مسجد نیز آب انباری با همان نام وجود دارد که از پیشینهٔ بالایی برخوردار است. حمام خیروز، بنایی تاریخی است مربوط به دوره صفوی که پس از مرمت و بازسازی، موزهٔ مردم شناسی فردوس در محل آن ایجاد شده است. این مدرسه در اواخر دوره حکومت صفویه به دست فردی به نام «میر علی بیک»
ساخته شده و تا سال های پیش از زلزله سال ۱۳۴۷، به عنوان مدرسه مورد استفاده بوده است. از مشخصات بارز در معماری این مدرسه، تکرار فرم هشت ضلعی در قسمت های مختلف پلان آن است. مدرسه علمیه حبیبیه به دست حبیب الله امانی تونی و در دوره صفویه ساخته شده است. این مدرسه قدیمی ترین مدرسه علمیه خراسان جنوبی محسوب می شود. حوض انبار سیدی قدیمی ترین حوض انبار استان خراسان جنوبی محسوب می شود. کتیبهٔ بنای این حوض به سال ۸۹۰ هجری است. مسجد سیدی در کنار این حوض انبار قرار گرفته است. شبستان زمستانی آن کاملاً خشت و گلی و متعلق به دورهٔ صفوی و شبستان تابستانی آن مربوط به دورهٔ قاجار است. در انتهای راستهٔ بازار قدیم و پشت مسجد جامع تون، آرامگاهی است مشهور به مزار، که متعلق به سلطان محمد و سلطان ابراهیم از نوادگان موسی بن جعفر است. معماری این بنا مربوط به دوره تیموریان است. گنبد این بنا، از دو پوستهٔ گسسته تشکیل شده و تنها گنبد تاریخی استان خراسان جنوبی است که با کاشی طرح دار تزئین شده است. قنات بلده. قنات بلده، یک رشته قنات با قدمت تاریخی (مربوط به دورهٔ ساسانی) و ثبت شده به عنوان میراث جهانی یونسکو است که بخش های عمده ای از زمین های
کشاورزی نزدیک شهر فردوس را آبیاری می کند. خروجی این قنات در نزدیکی روستای باغستان علیا قرار دارد. سنگ سوراخ. "سنگ سوراخ"، اثری طبیعی به صورت حفره ای بزرگ در بالای کوهی به همین نام است که در فاصله ۳۵ کیلومتری غرب شهر فردوس قرار گرفته است. این حفره بزرگ به دلیل فرسایش های آبی در سنگ های آهکی کوه به وجود آمده و قطری حدود ۲۰ متر دارد. کوه قلعه. کوه قلعه، محل یکی از قلعه ها و دژهای اسماعیلیه بوده و در ۵ کیلومتری جنوب شهر فردوس قرار دارد. شیب تند و دسترسی دشوار این کوه، آن را مکانی مناسب برای ساخت دژ نظامی اسماعیلیه کرده بود. قلعهٔ دختر. قلعه دختر شامل آثار به جای مانده از یکی از قلعه های اسماعیلیان بوده و مربوط به سده های ششم و هفتم هجری قمری است. این اثر تاریخی، در ۸ کیلومتری شمال غرب فردوس قرار دارد. این قلعه دارای تونلی آجری است که به کوه قلعه، یکی دیگر از قلعه های تاریخی اسماعیلیان، متصل است و این راه زیرزمینی این دو قلعه را به وسیله یک راه زیرزمینی دیگر به وسط شهر تاریخی تون متصل می کند. در داخل این تونل زیرزمینی که پس از زمین لرزهٔ سال ۱۳۴۷ کشف شد، اجساد بسیاری از مردگان یافت شد که در کنار هم در داخل این تو
نل چیده شده و دارای کفن هایی با آثار اسلامی و آیات قرآن بودند. کویر پلوند. این کویر در ۴۰ کیلومتری غرب فردوس و در نزدیکی روستای پلوند قرار گرفته است. وجود تپه ماهورهای ماسه ای، دق ها و کفه های نمکی و نواحی کویری در کنار نواحی کوهستانی، از جاذبه های دیدنی این منطقه می باشد. همچنین از جمله جاذبه های طبیعی منحصر به فرد این ناحیه، تپه های ماسه ای به شکل دم یوزپلنگ می باشد که با عنوان اثر طبیعی "دم یوز" شناخته می شود. کاروانسرای خوشاب. بناهای تاریخی خوشاب شامل کاروانسرا و کاربات سنگی خوشاب از بناهای دوره قاجاریه و در ۴۵ کیلومتری غرب فردوس قرار دارد. در نزدیکی این مجموعه کویر شاه از بکرترین کویرهای ایران قرار دارد. در نیمه اول سال ۹۸ اقامتگاه بومگردی خوشاب به بهره برداری رسیده است. سد مهوید. سد مهوید، سدی بتونی، در روستای مهوید در فاصله ۲۵ کیلومتری شمال شهر فردوس قرار دارد. باغشهر اسلامیه. باغشهر اسلامیه، شهری است زیبا در مجاورت فردوس که بیشتر خانه های آن به صورت باغ و ویلا هستند. مناطق ییلاقی و گردشگری باغستان. شهر و باغشهر باغستان، در ۱۰ کیلومتری شهر فردوس واقع بوده و با داشتن مناظر طبیعی زیبا و درختان چنار، بید
و سپیدار سر به فلک کشیده و باغ های میوه، از جمله مناطق ییلاقی و گردشگری شهرستان فردوس محسوب می شود. آب قنات تاریخی بلده، از این روستا عبور می کند و در مسیر آن چند آسیاب آبی قرار گرفته اند. ره آوردها. ره آوردهای فردوس، شامل غذاهای سنتی، صنایع دستی، محصولات و سوغات است. محصولات و سوغات. محصولات و سوغات اصلی منطقه را انار، زعفران، پسته، بادام، پنبه، گردو، انواع کشک و زیره تشکیل می دهند. انار. شهرستان فردوس، یکی از تولیدکنندگان انار در ایران است. میزان تولید سالانهٔ انار در این شهرستان، حدود ۳۰ هزار تن است که حدود ۴۰ درصد از تولیدات باغی استان خراسان جنوبی را تشکیل می دهد. این مقدار انار از ۲٬۰۴۵ هکتار سطح زیر کشت بدست می آید. ۸۰ درصد انار تولیدی شهرستان فردوس به کشورهای حاشیه خلیج فارس، کره جنوبی و دیگر کشورها صادر می شود. از نظر میزان تولید انار، شهرستان فردوس پس از شهرستان های ساوه و نی ریز، سومین شهرستان تولیدکنندهٔ انار در ایران است. با توجه به تولید زیاد انار در این شهرستان، صنایع مرتبط با انار هم در این شهرستان ایجاد شده اند که از آن جمله می توان کارخانه تولید کنسانتره انار، شرکت انارین، سردخانه ۵ هزار تنی
انار، دو شرکت بسته بندی و سورتینگ برای صادرات و انسکتاریوم تولید زنبور تریکوگراما برای مبارزه با آفت "کرم گلوگاه انار" اشاره کرد. انواع مختلف انار فردوس شامل شیشه کَپ، شهوار، ملس، شلغم، پوست سیاه، شیرین، یزدی و باغی است که معروف ترین و با کیفیت ترین آنها، انار شیشه کپ است. انار شیشه کَپ فردوس، علاوه بر طعم دلچسب و لذیذ، خاصیت ماندگاری و انبارداری بسیار خوبی دارد که این ویژگی سبب شده است که انار فردوس بدون اینکه فاسد شود به دورترین نقاط جهان حمل شود و باغداران فردوس و روستاهای اطراف، انار مورد نیاز خود را بدون استفاده از سردخانه و به صورتی سنتی تا مدت چهار ماه به بهترین نحو نگهداری کنند. زعفران. شهرستان فردوس، یکی از قطب های تولید زعفران در ایران است. میزان تولید زعفران خشک این شهرستان در سال ۱۳۸۴، ۱۱ تن بوده است. سطح زیر کشت زعفران در شهرستان فردوس، ۳٬۲۰۰ هکتار است. محصول زعفران فردوس در مؤسسه تحقیقاتی خراسان، به عنوان "مرغوب ترین زعفران از نظر عطر و رنگ دهی" شناخته شده است. پسته. تولید پسته در شهرستان فردوس در سال ۱۳۸۸ از ۳۱۰۰ هکتار سطح زیر کشت این محصول، حدود ۳۰۰۰ تن بوده است. محصولات گلخانه ای. این شهرستا
ن با داشتن ۴۰ واحد گلخانه ای فعال به مساحت ۱۶۰ هزار متر مربع، رتبهٔ اول سطح زیرکشت گلخانه ای را در استان خراسان جنوبی دارد. از این سطح زیر کشت، سالانه ۲ هزار تن خیار تولید می شود. محصولات دامی. شهرستان فردوس، با داشتن ۲۳۰ هزار رأس دام سبک، ۹ هزار رأس دام سنگین و ۳۶۰ هزار واحد دامی، سالانه ۲۲ هزار تن شیر و ۳٬۵۰۰ تن گوشت قرمز تولید می کند. ورزش. فردوس دارای جوانان مستعد فراوانی است که می توانند در سطح کشور افتخار آفرینی کنند، اما مشکلات مالی مانع شده تا این ورزشکاران به جایگاه واقعی خود دست یابند. شروع فعالیت های ورزشی در فردوس به بیش از نیم قرن می رسد، اولین تیم ورزشی این شهر، تیم فوتبال عقاب که در سال ۱۳۴۸ تأسیس شد. از جمله تیم های ورزشی فردوس می توان به: اماکن ورزشی. ۷۰ درصد اماکن ورزشی فردوس قدمتی بیش از چهل سال دارد. در سال ۱۳۹۵ مبلغ یک میلیارد تومان جهت ساخت زمین چمن مصنوعی از سوی فیفا به شهر فردوس اختصاص یافت، ولی تا به امروز این زمین چمن مصنوعی ساخته نشده است. مجموعه ورزشی انقلاب با ظرفیت ۲۰۰۰ نفر از سال ۱۳۸۵ در حال ساخت است، ولی به دلیل کمبود بودجه ساخت آن متوقف شده است. برخی از اماکن ورزشی فردوس عبارت
ند:
نیو متال زیر شاخه ای از موسیقی متال است که عناصر هیپ هاپ، فانک، هوی متال و گرانج با آن در آمیخته است. از موفق ترین گروه ها در این سبک می توان به گروه هایی همچون کورن، لینکین پارک، اسلیپ نات، بریکینگ بنجامین، دیستربد، استیند، لیمپ بیزکت ، تری دیز گریس و سیستم آو اِ داون اشاره کرد.
گونل زینالوا ، (زادهٔ ۲۵ اکتبر ۱۹۸۵ در منطقهٔ آق دام، اتحاد جماهیر شوروی) خوانندهٔ اهل آذربایجان است. زندگی و فعالیت. گونل زینالوا در اکتبر ۱۹۸۵ در آق دام در شوروی (جمهوری آذربایجان فعلی) به دنیا آمد. پدرش رحمان زینالوا خواننده و مادرش زهره زینالوا نوازندهٔ پیانو بودند. ۱۲ ساله بود که در یکی از کنسرت های ابراهیم تاتلیسس در آذربایجان حضور پیدا کرد و پس از شناساندن خودش و نشان دادن استعدادش در موسیقی و پس از مشورت خانواده اش با تاتلیسس به ترکیه رفت و زیر نظر او به یادگیری موسیقی پرداخت. گونل در سال ۲۵ دسامبر ۱۹۹۸ نخستین آلبوم خود به نام "Ne olur Allahim" (چی می شه خدای من؟) را منتشر کرد که شامل ۱۲ آهنگ از جمله "Dedim" و "Kimlere Kaldı Dünya" بود. این دو ترانه شنوندگان زیادی در ترکیه، ایران و آذربایجان داشت و بسیاری پس از شنیدن این دو ترانه طرفدار وی شدند.. گونل در ۱۲ نوامبر ۲۰۰۳ دومین آلبوم خود به نام "Azeri kızı Günel" را منتشر کرد که حاوی ۱۲ آهنگ بود و پس از ۵ سال در ۲۰۰۸ آلبوم سوم خود را با نام "Adı yok" منتشر کرد که ۱۶ ترانه داشت. و همچنین فعالیت خود در موسیقی را با انتشار چندین تک آهنگ ادامه داده است که از
زیباترین انها می توان از degmeyin keyfime(کیفم را به هم نزنید)وmenim dostummusan yoxa sevgilim (دوست من هستی یا معشوقه ام؟)و...نام برد. گونل در سال های اخیر و پس از چندین عمل زیبایی که بر روی صورت خود انجام داده چهره ای کاملاً متفاوت نسبت به گذشته پیدا کرده و انتشار تصاویرش در حالی که ظاهری بسیار متفاوت نسبت به گذشته داشته، با واکنش زیادی از سوی مردم و رسانه ها مواجه شده است. وی در حال حاضر در ترکیه زندگی می کند و در این کشور به فعالیت خود ادامه می دهد.اما بین ترکیه و باکو در رفت و آمد میباشد.
کرامت الله زارعیان جهرمی (۱۳۶۴-۱۳۹۱) فرزند فرج، دانشجو و فعال سیاسی ایرانی بود که در روز ظهر عاشورای سال ۱۳۹۱ (۵ آذرماه ۱۳۹۱) ناپدید شده و تماسش با خانواده قطع می شود. در تاریخ ۹ آذر ماه ۱۳۹۱ توسط فرد ناشناسی خبر "اتفاقی بد" برای او به خانواده اش داده می شود و برادرش برای بررسی اتفاق و در واقع شناسایی جسد او به محل سکونتش در محله نظام آباد تهران می رود . تحصیلات. مراتب تحصیلی او در مصاحبه های محدود خانواده اش چندان واضح نیست اما به نظر می رسد ابتدا در سال ۸۱ وارد رشته طراحی صنعتی دانشکده هنرهای زیبای دانشگاه تهران شده و در سال ۸۵ از دانشگاه تهران بدون اخذ مدرک و بدلایل سیاسی اخراج شده است. بعد از اخراج از دانشگاه تهران در دانشکده علمی کاربردی صدا سیما کاردانی تصویربرداری می خواند. ظاهراً بعد از اخذ مدرک کاردانی در سال ۸۸ و دستگیری و آزادی برای ادامه تحصیل به سنگاپور می رود که در بازگشت در بهمن ۸۹ دستگیر می شود و تحصیلش در خارج از کشور نیمه تمام می ماند. بعدها دوباره به رشته قبلی در دانشکده صدا سیما روی می آورد و تا زمان ناپدید شدن تا انتهای دوره کارشناسی ناپیوسته تصویربرداری خوانده بوده است . سابقه سیاسی. او