Payamvdn/NorthPersian_fa_wiki huggingface dataset:
اتی از زمین که گرده یا نکتار کمتری دارد، تعداد کمتری زنبور را جلب می کند. پروسهٔ جستجوی غذای یک کلونی به وسیلهٔ زنبورهای دیده بان آغاز می شود که برای جستجوی گلزارهای امید بخش (دارای امید بیشتر برای وجود نکتار یا گرده) فرستاده می شوند. زنبورهای دیده بان به صورت یک جا و گروهی از گلزاری به گلزار دیگر حرکت می کنند. در طول فصل برداشت محصول (گل دهی)، کلونی با آماده نگه داشتن تعدادی از جمعیت کلونی به عنوان زنبور دیده بان به جستجوی خود ادامه می دهند. هنگامی که جستجوی تمام گلزارها پایان یافت، هر زنبور دیده بان، بالای گلزاری که اندوختهٔ کیفی مطمئنی از نکتار و گرده دارد، رقص خاصی را اجرا می کند. این رقص که به نام رقص چرخشی شناخته می شود، اطلاعات مربوط به جهت گلزار (نسبت به کندو)، فاصله تا گلزار و کیفیت گلزار را به زنبورهای دیگر انتقال می دهد. این اطلاعات زنبورهای اضافی و پیرو را به سوی گلزار می فرستد. بیش تر زنبورهای پیرو به سوی گلزارهایی میروند که امید بخشتر هستند و امید بیش تری برای یافتن نکتار و گرده در آن ها وجود دارد. وقتی همهٔ زنبورها به سمت ناحیه ای مشابه بروند، دوباره به صورت تصادفی و به علت محدودهی رقصشان در پی
رامون گلزار پراکنده می شوند تا به موجب این کار سرانجام نه یک گلزار، بلکه بهترین گل های موجود درون آن تعیین موقعیت شوند. الگوریتم زنبور عسل هر نقطه را در فضای پارامتری – متشکل از پاسخ های ممکن- به عنوان منبع غذا تحت بررسی قرار می دهد. زنبورهای دیده بان – کارگزاران شبیه سازی شده – به صورت تصادفی فضای پاسخها را ساده می کنند و به وسیله ی تابع شایستگی کیفیت موقعیت های بازدید شده را گزارش می دهند. جواب های ساده شده رتبه بندی می شوند و دیگر زنبورها نیروهای تازه ای هستند که فضای پاسخ ها را در پیرامون خود برای یافتن بالاترین رتبه محل ها جستجو می کنند که گلزار نامیده می شود. الگوریتم به صورت گزینشی دیگر گلزارها را برای یافتن نقطه ی بیشینه ی تابع شایستگی جستجو می کند. کاربردها. برخی کاربردهای الگوریتم زنبور در مهندسی:
محمد عبداللهی (۱ شهریور ۱۳۲۳ در ایلام - ۳ دی ۱۳۸۹ در تهران) جامعه شناس ایرانی و استاد گروه جامعه شناسی دانشگاه علامه طباطبایی بود. تحصیلات. وی در سال ۱۳۴۹ در رشته علوم اجتماعی از دانشگاه تهران، مدرک کارشناسی گرفت و سه سال بعد موفق به دریافت کارشناسی ارشد جامعه شناسی از همین دانشگاه شد. عبداللهی در سال ۱۳۵۷ با دفاع از رساله خود با عنوان «سرمایه داری و فرار مغزها: تحلیل جدالی مهاجرت نیروی انسانی تحصیل کرده از کشورهای کمتر توسعه یافته به کشورهای بیشتر توسعه یافته»، موفق به دریافت درجه دکترای جامعه شناسی از دانشگاه میشیگان غربی شد. فعالیت ها. عبداللهی پس از بازگشت به وطن، به مدت 32 سال فعالیت های آموزشی، پژوهشی و خدمات علمی و فرهنگی خود را به عنوان عضو هیأت علمی ادامه داد. عبداللهی سه دوره مدیریت گروه جامعه شناسی دانشگاه علامه طباطبایی را بر عهده داشت و در طی خدمت خود در این دانشگاه، به عنوان پژوهشگر برتر در سطح ملی، پژوهشگر برگزیده و استاد نمونه دانشگاه انتخاب شد. عضویت در هیأت تحریریه شش مجله علمی و پژوهشی و راهنمایی بیش از 100 رساله تحصیلات تکمیلی، مدیریت گروه علوم اجتماعی مرکز بین المللی گفتگوی تمدن ها، عضویت
در شورای عالی برنامه ریزی علوم انسانی و ترویج کشاورزی ایران، عضویت در شورای پژوهشی دانشگاه و مسئولیت او در کمیته اتحاد و هویت ملی، بخش دیگری از فعالیت های علمی او را تشکیل می دادند.
اصل جانشینی، یکی از اصول بیمه است. طبق این اصل، پس از جبران هر خسارت، هر حقوق قانونی که ممکن است به دلیل حادثه منتهی به این خسارت، برای بیمه گذار پدید آمده باشد به بیمه گر منتقل می شود. در مواقعی که در حادثه ای مسئول ایجاد خسارت مشخص باشد زیان دیده حق دارد که خسارت خود را از مسئول حادثه مطالبه نماید. در صورت جبران خسارت توسط بیمه گر بدیهی است به موجب اصل غرامت بیمه گذار نمی تواند از مسئول ایجاد حادثه نیز خسارت دریافت دارد والا موجب نفع و استفاده وی می شود. به این جهت در قراردادهای بیمه اشیاء و درمان قید می شود در مواردی که حادثه مسئول مشخصی دارد، خسارت توسط بیمه گر جبران شود و سپس بیمه گر از حقی که بیمه گذار در مقابل مسئول حادثه دارد استفاده نماید، بنابراین با پرداخت خسارت توسط بیمه گر، حقوق بیمه گذار در مقابل مسئول خسارت به بیمه گر واگذار می گردد و بیمه گر می تواند اقدام های لازم را جهت وصول مبلغ خسارت از مسئول حادثه به عمل آورد. قلمرو اجرای اصل جانشینی در بیمه های اشیاء و درمان است. بنابراین اصل جانشینی در بیمه های عمر، حادثه جسمانی و مسئولیت کاربرد ندارد.
کوروش (به ؛ نویسه گردانی: Kuruš؛ زبان یونانی باستان: ؛ نویسه گردانی: Kûros؛ حدود ۶۰۰ – ۵۳۰ پ. م) که با نام های کوروش دوّم، کوروش بزرگ، و کوروش کبیر نیز شناخته می شود، بنیان گذار و نخستین شاهنشاه شاهنشاهی هخامنشی بود که در میانهٔ سال های ۵۵۹ تا ۵۲۹ پیش از میلاد بر نواحی گسترده ای از آسیا، حکومت کرد. کوروش، نخست علیه ایشتوویگو، شاهِ ماد، به جنگ برخاست و سپس به پایتخت حکومت ماد در هگمتانه یورش برد و با کمک هایی که از درون سپاه ماد به او شد، هگمتانه را فتح کرد. سپس کرزوس، شاه لیدیه را شکست داد و به سوی سارد لشکر کشید و پس از دو هفته، شهر سارد، به اشغال نیروهای ایرانی درآمد. کوروش مسئولیت فتح دیگر شهرهای آسیای صغیر را به فرماندهانش واگذار کرد و خود به اکباتان بازگشت و به سوی پارت، زرنگ، هرات، خوارزم، باکتریا، سغد، گندار، ثته گوش و اَرَخواتیش لشکر کشید. در بهار سال ۵۳۹ پیش از میلاد، کوروش آهنگ تسخیر شهر بابل را کرد و وارد جنگ با امپراتوری بابل نو شد. هفده روز پس از سقوط بابل، در روز ۲۹ اکتبر سال ۵۳۹ پیش از میلاد، خود کوروش وارد پایتخت شد. تصرف بابل نقطهٔ عطفی بود که باعث ایجاد امپراتوری بزرگی در آسیای مرکزی و غربی
شد و زمینهٔ بازگشت یهودیان تبعیدی به میهن شان در سرزمین اسرائیل (کنعان) را فراهم کرد. کوروش همچنین دستور داد که پرستش گاه اورشلیم را بازسازی کنند و ظروف و اشیای طلایی و نقره ای را که نبوکدنصر دوم، شاه بابل، از اورشلیم ربوده بود، را به یهودیان برگرداند. استوانهٔ کوروش پس از شکست دادن نبونعید و تصرف بابل، نوشته شده و به منزلهٔ سند و شاهد تاریخی پرارزشی است. تنها منبع موثق کهنی که غیرمستقیم به مرگ کوروش اشاره می کند، دو لوح و سند گلی یافت شده در بابل است که نشان می دهند کوروش در فاصلهٔ بین ۱۲ تا ۳۱ اوت ۵۳۰ پیش از میلاد درگذشته است یا حداقل، خبر مرگ وی و برتخت نشینی کمبوجیه دوم در این تاریخ به بابل رسیده است. پیش از سال ۵۵۰ پیش از میلاد، پارس ها نقش به سزایی در تحولات دنیا بازی نمی کردند، اما در این سال پیروزی ها و فتوحات کوروش بر پادشاهان همسایه آغاز گردید. کوروش یک نظامی نابغه بود، به طوری که بین سال های ۵۵۰ تا ۵۳۹ پیش از میلاد با فرماندهی موفق لشکریانش، پیروزی های متعددی کسب کرد. گستردگی پهنهٔ حکومت کوروش تا سال ۵۳۹ پیش از میلاد از شرق، رود سند در هندوستان تا غرب، آسیای کوچک بود. این قلمرو حکومتی ۳۲۰۰ کیلومتر
طول داشت. منابع زندگی کوروش. مهم ترین منابع کلاسیک یونانی برای زندگانی کوروش، هرودوت (حدود ۴۸۴ تا ۴۲۵ پیش از میلاد)، کسنوفون (حدود سال های ۴۳۰ تا ۳۴۵ پیش از میلاد) و کتسیاس (سال های ۴۱۵ تا ۳۹۸ پیش از میلاد در ایران) است. مهم ترین منابع شرقی، رویدادنامه معروف نبونعید، شاه کلدانی است که از کوروش شکست خورد و گزارش خود کوروش، استوانه کوروش است. در میان منابع کهن یونانی موجود که دربارهٔ کوروش هخامنشی سخن گفته اند، مهم ترین آن ها هرودوت، کتسیاس و کسنوفون هستند. با بررسی این نوشته ها مشخص می شود که در روزگاران پس از مرگ بنیان گذار شاهنشاهی هخامنشی، جاذبه ها و دافعه های شخصیت وی، مانند مردان بزرگ تاریخ، سرگذشت او را نزد ایرانیان در هاله ای از ابهام روایات گوناگون و متناقض فرو برده بود. به نظر می رسد، می توان گزارش های ایرانی دربارهٔ کوروش را به ۳ دسته تقسیم کرد: روایت دوستداران، روایت مخالفان، روایت میانه روها. از میان ۳ مورخ مشهور یونانی، گزنفون به تبعیت از کوروش جوان، روایت دوستداران کوروش بزرگ را گزارش کرد؛ کتسیاس به پیروی از فضای حاکم بر دربار اردشیر دوم، روایت مخالفان کوروش را نقل نمود؛ و هرودوت تحت تأثیر طبع مع
تدل و شخصیت معقول داریوش بزرگ - که تا روزگار اردشیر یکم هخامنشی نیز تداوم یافت - روایت میانه روها را دربارهٔ کوروش در بیان آورد. هرودوت. از میان منابع کهن، نوشته های هرودوت تا حدودی قابل اعتماد است و پژوهش های نوین باستان شناسی هم در پاره ای از موارد، گفته های او را تأیید می کنند. مورخان معاصر، معتقدند که هرودوت همواره مسائل مهم تاریخی را با افسانه پردازی آمیخته است. هرودوت دوران کودکی و رشد کوروش را بر اساس افسانه های عامیانه و غیرواقعی نقل می کند. هرودوت، صفاتی کاملاً منفی به کوروش نسبت می دهد و این صفات، گاه حتی جنبه غالب به خود می گیرند. گرچه تصویر سنتی، جنبه های مثبت شاه را مخدوش نمی سازد و بر آن اثری ندارند. کوروش نیز گاه ممکن بوده سختگیر و بی مدارا، تندخو و آتشین مزاج شود. عاقبت کار او نیز، تصویری از اندیشهٔ هرودوت دربارهٔ فرمانروایی توسعه طلب است که وقتی از حد خود فراتر رفته، قادر به تحقق اهداف خود نگشته است. منتهی هرودوت، به رغم احتیاط های خود نسبت به برخی سنت های شفاهی دربارهٔ کوروش (مثل آنهایی که منشأ ایرانی دارند)، نتوانسته دربارهٔ جذابیت شخصیت پادشاه پارس، مقاومت کند. کسنوفون. دربارهٔ کسنوفون و ک
تاب او، «سیرت کوروش» (یا کوروش نامه) باید گفت که سرشت تخیلی و تصور کتاب او تا مدت ها، مورد قبول خاورشناس ها بوده است؛ اما این کتاب، امروزه در شمار آثار ویژهٔ ادبی طبقه بندی شده است. این کتاب، گرچه بازتاب مشاهدات شخصی کسنوفون در مقام نویسنده (سرباز و شاهد عینی سبک زندگانی پارسی ها) است، و گرچه ممکن بوده بعضی اطلاعات دربارهٔ پارسی ها را در میان خوانندگان خود بدیهی فرض کرده باشد، اما هرگونه سنجش و ارزیابی کوروش نامه، به عنوان کتابی تاریخی، پذیرفتنی نیست. در گذشته، بر منش یونانی این کتاب به درستی، تأکید شده و آن را با «آیینه های شاهزادگان» قیاس کرده اند که حاصل مباحثات دربارهٔ دولت آرمانی (و سیاستمدار آرمانی) بوده که در سدهٔ چهارم پیش از میلاد، در هلاس مقبولیت و محبوبیت عام زیادی داشته است. با وجود این، دانشمندان پسین تر، این تصویر را مرتبط با حماسه سنتی ایران و فولکلور ایرانی دانسته اند. گرچه دانش امروزی ما، اهمیت نسبی این دو عنصر را می تواند تمایز دهد، روشن است که کسنوفون، خواستار ترسیم چهره ای جذاب از کوروش بوده است. بسیاری از تارخ نگارها معتقدند که کوروش نامه، منبع موثقی برای تاریخ نگاری نیست. این اثر را به ع
نوان یک رمان تاریخی، تاریخ رمانتیک، رساله آموزشی یا یک رمان تربیتی مورد بررسی قرار گرفته است. اما نمی توان آن را به یک ژانر خاص در ادبیات یونان باستان منتسب کرد. برخی معتقدند کسنوفون از یک رساله پیشین از آنتیستنس دربارهٔ زندگی کوروش الهام گرفته است. اینکه آیا کوروش نامه به عنوان منبعی برای تاریخ ایران قابل استفاده است یا خیر، همچنان مورد بحث است. محققان کلاسیک اشاره می کنند که تعدادی از «حقایق» ذکرشده در این اثر اشتباه هستند. کتسیاس. کتسیاس پزشکی یونانی بوده که میان سال های ۴۱۵ تا ۳۹۸ پیش از میلاد، به عنوان پزشک پروشات همسر داریوش دوم و اردشیر دوم پادشاه هخامنشی در دربار ایران زیسته است و ۲۳ جلد کتاب تحت عنوان «پارسیان» نگاشته است که اصل آن از بین رفته است. به عقیدهٔ اشمیت، گرچه بخش عمدهٔ منبع اصلی نوشته های کتسیاس دربارهٔ پارسی ها (کتاب پرسیکا) را در دست نداریم، اما کسانی همچون نیکولاس دمشقی، همچنین مورخان پس از کسنوفون، شامل آلیان، آثنئیوس، فالرون دمتریوسی، پلوتارک، پلینی، استفانوس بیزانسی، استرابو، جان تیتز و سودا از او نقل کرده اند. گرچه قسمت کوچکی از آثار او در این آثار پراکنده به چشم می خورد، ولی می توا
ن با قاطعیت گفت که او، «یکی از پدران رمان نویسی تاریخ» است. دیاکونوف معتقد است که نوشته های کتسیاس جنبهٔ داستان سرایی و تفریح انگیز دارند و تقریباً در تمامی مواردی که هرودوت و کتسیاس دربارهٔ واقعهٔ یکسانی صحبت کرده اند، گفته های آنان بسیار با هم اختلاف دارند در مواردی که بتوان این اختلاف ها را از روی منابع دیگر بررسی کرد، گفته های کتسیاس نادرست است. جعفری دهقی، روایاتی که از ژوستین و نیکولاس دمشقی به نقل از کتسیاس ارائه می دهد، را زاییدهٔ مقاصد سیاسی و تبلیغاتی می داند. کتسیاس ادعا می کند که از سالنامه های رسمی ایرانی و مشاهدات شخصی اش به عنوان پزشک دربار در نوشتن کتابش استفاده کرده است، ولی بررسی های بیشتر نشان داده که وی حتی به زبان های شرقی آشنا هم نبوده است. اگر کتسیاس از سالنامه های رسمی استفاده می کرد، ممکن نبود آنچه را که نمی داند، نداند؛ ولی در عوض چیزهایی را «می داند» که وجود آن ها در سالنامه های رسمی، محال محض است. با این حال، نمی توانیم تماماً از نوشته های کتسیاس صرفنظر کنیم زیرا وی زمان درازی را در ایران هخامنشی به سر برد و با هخامنشیان رابطهٔ زیادی داشت و روایات زیادی را شنیده است و گاهی در بین م
طالب بی ارزشی که نقل می کند، یک نام یا روایتی یافت می شود که محال است خود او جعل کرده باشد. منابع یهودی. در خلال فتح بابل، کوروش منشور خود در خصوص آزادی های اجتماعی و دینی را اعلام کرد. بنی اسرائیل نیز مشمول چنین قانونی شد و کوروش آن ها را مخیر کرد که در بابل بمانند یا به سرزمین کنعان در ساحل مدیترانه بازگردند. در خصوص آنان که به کنعان بازگشتند، کوروش تمهیداتی را برای بازسازی هیکل یا معبد سلیمان فراهم آورد و استقرار آنان را در آن منطقه تسهیل کرد. این رفتار برای یهودیان، که نقطهٔ مقابل رفتار اسارت بار بابلیان بود، کوروش را به قهرمانی برای قوم یهود بدل ساخت که جایگاه ویژه ای در متون دینی آنان یافت. در شماری از کتب انبیا از کتب عهد عتیق، نام کوروش به عنوان منجی برده شده و گاه اقدام او در جهت آزادسازی یهود از اسارت، به عنوان یک مأموریت خودآگاه یا ناخودآگاه الهی تلقی شده است. نمونه ای از این یادکرد را می توان در کتاب دوم تواریخ ایام (۲۲:۳۶–۲۳)، کتاب عزرا (۱، ۴:۳–۵، ۵:۱۳–۱۷، ۶:۳، ۱۴) کتاب اشعیا (۲۸:۴۴، ۱:۴۵ به بعد، ۱:۴۶–۲، ۴۷) و کتاب دانیال (۲۱:۱، ۶:۲۹، ۱:۱۰) بازجست. به اعتقاد ویزه هوفر، نبایستی منابع یهود (کتاب دو
م تواریخ، کتاب عزرا و کتاب اشعیاء نبی) را به منزلهٔ سند تاریخی محسوب کنیم. چرا که یهودیان، همچون کسنوفون، روایتگر تصویرگر شخصیتی نیک، از کوروش بودند. از نظر او، این نوشتارها، نویدبخش یا توصیف گر «نقطه عطف الهی و لاهوتی» برای بنی اسرائیل هستند. کوروش، همچون «ابزار عمل تاریخی یهوه» ظاهر می شود، که به دوران تبعید آنان پایان می بخشد و دوران تازه ای را شروع می کند. حتی خاورشناسان، تردید دارند که آیا کوروش، به راستی فرمان بازگشت یهودیان تبعیدی به موطن خود و بازسازی معبد هیکل و استقرار مجدد کیش یهود در اورشلیم را صادر کرده است، یا اینکه این یک فرض پیش بینی گرایانه از جانب یهودیان بود که از جانب خدا، منجی فرستاده شود و این کردارها را انجام دهد. کتاب عزرا که در نیمهٔ سدهٔ پنجم پیش از میلاد به نگارش درآمده، دارای سندی به زبان آرامی (۶: ۳–۵) یعنی زبان اداری دورهٔ هخامنشی دربارهٔ فرمان کوروش برای بازسازی معبد اورشلیم است. در چند جای کتاب دانیال (باب ۸) هم به نام کوروش اشاره شده است. اما اهمیت گزارش های تاریخی آن کتاب که در حدود ۱۶۷ تا ۱۶۳ پیش از میلاد نوشته شده، مورد تردید است. اسناد رسمی. حدود شش هزار اسناد قانونی، اقتص
ادی و دیوانسالاری از اسناد شخصی و بایگانی معبد بابلی ها در دوران هخامنشیان پیدا شد که تاکنون منتشر گشتند. این اسناد با زبان اکدی و لهجه پساایلامی، بر روی الواح گلی مکتوب شده اند. این اسناد شامل متون قرار، گرونامه، قرارداد برای فروش و کرایه زمین و خانه ها، رسید پرداخت مالیات، بایگانی اقدامات دربار و … هستند. پانصد مورد از این اسناد، نامه های اداری یا شخصی هستند. اکثر این متون متعلق به دوران های پادشاهی کوروش، کمبوجیه و داریوش یکم هستند. همچنین، حدود بیست سند در مناطق اکباتان، پرسپولیس، هومدشو (در مجاورت پرسپولیس)، شوش و دیگر شهرهای غربی و جنوب غرب ایران کشف شد. این اسناد، نماینگر شرح معاملات تاجران بابلی در ایران هستند یا در چند مورد محدود، بابلی هایی هستند که در آنجا سکونت گزیدند. منابع پسین تر. موسی خورنی چندین بار در تاریخ خود، از کوروش نام می برد. او می نویسد: «او (تیگران) کوروش را یاری کرد تا سیطره مادها را براندازد». خورنی در کتاب دوم، لشکرکشی کوروش علیه لیدیه را آورده است. نام، تبار و خانواده. نام. نام کوروش در منابع مختلف به صورت های گوناگونی ذکر شده است. در سنگ نبشته های هخامنشی که به خط و زبان پارسی
باستان نگاشته شده اند، به صورت «کورو» یا «کوروش» و در صیغهٔ مضافٌ الیه «کورائوش» خوانده می شد. در نسخهٔ عیلامی سنگ نبشته ها «کوراش» و در متون اکدی «کورِش» نوشته شده است. این نام در تورات به صورت «کورُش» و «کورِش» ضبط شده. در زبان یونانی آن را «کورُس» می گفته اند که همین نام با اندکی اختلاف در اروپا «سایروس» یا «سیروس» خوانده می شود. از مورخان سده های اسلامی، ابوالفرج بن عبری در کتاب «مختصر الدول» و ابوریحان بیرونی در «آثار الباقیه عن القرون الخالیه» نام این شاه را «کورُش»، مسعودی در «مروج الذهب و معادن الجوهر» «کورُس»، طبری در «تاریخ الرسل و الملوک» و عزالدین ابن اثیر در «الکامل فی التاریخ» «کِیرُش» و حمزه اصفهانی نیز در «تاریخ سنی ملوک الارض و الانبیا» «کوروش» نوشته اند. مسعودی و ابن خلدون، نام وی را «کورش» ضبط کرده اند. در تفسیرهای قرآن، به تاسی از عهد عتیق، نام وی را «کورِش» ضبط شده است. سمعانی شعری عربی را به نقل از یک شاعر ایرانی نقل کرده است: کهن ترین دیدگاه ها دربارهٔ معنی نام کوروش را در آثار کتسیاس، پلوتارک و استرابو می توان یافت که هیچ پایهٔ علمی ندارند، ولی از لحاظ قدمت شایان توجه است. کتسیاس و پلو
تارک، نام کوروش را به معنی «خورشید» دانسته اند. به روایت کتسیاس (پرسیکا، بند ۴۹)، پس از پادشاهی داریوش دوم، همسرش «پسر دیگری برایش آورد و او را کوروش به معنی خورشید نامید». پلوتارک (ذیل «اردشیر»، فصل ۱، بند ۲) نیز دربارهٔ کوروش، پسر دوم داریوش دوم، چنین می نویسد: «کوروش نامش را از کوروش قدیم گرفت که، چنان که می گویند، از خورشید نام گرفت؛ زیرا Κύρος واژه ای پارسی برای «خورشید» است. واژهٔ «خورشید» در فارسی باستان باید -hvar* بوده باشد، از ایرانی آغازین xvar*؛ که قابل مقایسه با -hvar در زبان اوستایی و svar در سانسکریت است. بنابر یک نظریه، کوروش، نامی پارسی است که می تواند مرتبط با Kúru- ایرانی باستان که در رزم نامه ملی هندی ها، ذکر شده، باشد. اما این نظریه، هنوز مورد مناقشه است. نظریهٔ دیگر، تفسیر این نام به معنی «خوارکننده دشمن در مشاجره» که مشتقی از ریشه هندواروپایی و هندوایرانی kaũ-* به معنی «خوار کردن، پست کردن»، است، اما رضایی باغ بیدی، این تئوری را رد کرده است. به گفته او، کلمه kaũ-*، یک مشتق هم در زبان های ایرانی (از باستان تا امروزی) نداشته است. ووتر هنکلمن معتقد است که کوروش، نامی ایلامی است که کوتاه شد
ه از «خداینام+فعل» است. به معنی «خدای [نامعلوم] نگهداری کرد/حمایت ارزانی داشت». نظریه هنکلمن، بر اساس سخن استرابو است که گفته «کوروش قبل از آنکه شاه شود، با نام (ایرانی قدیم) «آگراداتس» خوانده می شد. از نظر او، عیلامی بودن نام «کوروش»، دلیلی بر عیلامی تباری شخص کوروش نیست، چرا که در کتیبه بایگانی «آکروپل» شوش (اوایل قرن ششم پ. م)، به خوبی نماینگر فرمانروایی کوروش بر مردمی بود که خود را «پارسی» می دانستند، در حالی که اثری از «انشان» به چشم نمی خورد. هنکلمن دلیل تغییر نام (و برگزیدن نام عیلامی به جای نام پارسی) را از استوانه اش «شاه [شهر] انشان» استناد می کند که در آن کوروش تبارش را تا چیش پیش می رساند تا با ادعای مشابه نبونعید (که در استوانه «سیپار» به کار برده است) مقابله کند. از نظر او، انشان نامی بود که برای بابلی ها، اسمی مشهورتر بود. از همین رو، او خود را پادشاه انشان معرفی کرد تا به خودش (به عنوان فرمانروای نخستین امپراتوری جهان) سابقه ای داده باشد، یان تاورنیر نیز معتقد است که کوروش نامی عیلامی به معنی «حمایت بخشیده شده» است. استرابون آورده است: «اسم این شاه در ابتدا آگراداتس بود و بعد او اسم خود را تغی
یر داد و نام رود «کُر» را که در نزدیکی تخت جمشید جاری است را اتخاذ کرد». رضایی باغ بیدی، با سخن استرابو مخالف است؛ از نظر او، سستی نظر استرابو از آنجا روشن می گردد که پیش از کوروش بزرگ، پدربزرگش نیز به همین نام خوانده می شد. باستانی پاریزی هم، هم نظر با باغ بیدی نوشته است که قسمت دوم روایت استرابون مشکوک است زیرا قاعدتاً باید نام رود کر از کوروش گرفته شده باشد، نه بالعکس. تبار. نیای کوروش برای چندین نسل بر قبایل پارس حکمرانی می کرده اند که از حکاکی ها و گزارش های تاریخ معاصر کوروش هویدا است. در سنگ نبشتهٔ کوروش در پاسارگاد آمده است: «من کوروش شاه هستم، شاه هخامنشی»، «کوروش، شاه بزرگ، شاه هخامنشی» یا «کوروش، شاه بزرگ، پسر کمبوجیه، شاه هخامنشی». در حکاکی های شهر بابل از اور این گونه شروع می کند: «کوروش، شاه تمام جهان، شاه سرزمین انشان، پسر کمبوجیه، شاه سرزمین انشان» و در استوانهٔ کوروش، کوروش خودش را «فرزند کمبوجیه، شاه بزرگ شهر انشان، نوادهٔ کوروش، شاه بزرگ، شاه شهر انشان نواده چیش پیش، شاه بزرگ، شاه شهر انشان، از خانواده ای که همیشه پادشاه بوده است» معرفی کرده است. در منابع کلاسیک یونانی (هرودوت، کسنوفون، دیو
دوروس)، کوروش فرزند کمبوجیه اول و ماندانا است. بدین ترتیب فرزندشان (کوروش) نوه ایشتوویگو، شاه ماد، است. تاریخ دان هایی چون کامرون، پیانکوف و وایس باخ این گزارش را صحیح و قابل اعتماد می دانند. اما والتر هینتس این گزارش را مشکوک می داند و می گوید که کوروش زمانی که به پانزده سالگی رسید، ایشتوویگو هنوز به تاج و تخت ماد دست نیافته بود. بدین ترتیب می توان ادعا کرد که کوروش نمی توانسته نواده ایشتوویگو باشد. بریان می گوید که پیوند خانوادگی کوروش و ایشتوویگو محل تردید است. چون این ادعا می تواند توجیه ایدئولوژیکی هلنی از قدرت کوروش در ماد و حتی در لیدیا باشد. این بن مایه ای است که آن را نزد هرودوت بازمی یابیم، وقتی که می کوشد نخستین تماس کوروش و احمس و سپس علل فتح مصر به دست کمبوجیه را توجیه کند؛ که در بیشتر موارد توجیهات دودمانی ای مطرح است که پس از وقوع رویدادها ابداع شده است. برخی دیگر اعتقاد دارند رواج این روایت ریشه های سیاسی داشته است و هدفش این بوده که از بنیان گذار شاهنشاهی هخامنشی، مردی نیمه مادی بسازد تا مادها را با فرمانروایی پارس ها آشتی دهد و اصولاً رابطه ای بین ماندانا دختر آستیاگ و کوروش قائل نیستند و آن
را افسانه می دانند. از نظر اشمیت هم، داستان ازدواج ماندانا و کمبوجیه اول و به دنبال آن، تولد کوروش، که توسط هرودوت روایت شده، هیچ هدفی جز انعقاد ارتباط خانوادگی بین کوروش و آستیاگ نداشته است. او معتقد است که ازدواج این دو نفر، از نظر تاریخی، مشکوک است. فرای می گوید که تولد کوروش با افسانه های دینی هندواروپایی درآمیخته است. خانواده. سیسرون به استناد دینون، گزارش می دهد که کوروش در چهل سالگی شاه شد و ۳۰ سال سلطنت کرد. از آنجا که مرگ او در ۵۳۰ قبل از میلاد مسیح روی داد، در حدود سال ۶۰۰ پیش از میلاد به دنیا آمده و در ۵۵۹ پیش از میلاد جانشین پدرش به عنوان شاه پارس شده است. هرودوت می گوید که کوروش با کاساندان، شاهزادهٔ هخامنشی ازدواج کرد و ۲ پسر به نام های کمبوجیهٔ دوم و بردیا داشت و صاحب سه دختر بود که ۲ تن آن ها آتوسا، آرتیستونه نام داشتند و سومی بر پایه نظر محمد داندامایف احتمالاً رکسانا بود. کودکی و نوجوانی. دربارهٔ کودکی و جوانی کوروش و سال های اولیهٔ زندگی او روایات متعددی وجود می دارد؛ اگرچه هر یک سرگذشت تولد وی را به شرح خاصی نقل کرده اند، اما شرحی که آن ها دربارهٔ ماجرای زایش کوروش ارائه داده اند، بیشتر ش
بیه افسانه است. هرودوت در مورد دستیابی کوروش به قدرت، چهار داستان نقل می کند. ولی فقط یکی از آن ها را معتبر می داند که این داستان هم از نظر داندامایف دارای عنصرهای فولکلور است. طبق نظر کسنوفون از قرن پنجم تا چهارم پیش از میلاد مسیح یک سلسله داستان های متفاوت دربارهٔ کوروش نقل می شده است. بنا به گفتهٔ هرودوت، آستیاگ (پدربزرگ کوروش) شبی در خواب دید که از دخترش آنقدر آب خارج شد که کشور ماد و تمام آسیا را غرق کرد. مغها خواب وی را چنین تعبیر کردند که فرزند دخترش روزی بر تمام آسیا چیره خواهد شد. از این روی، وی دخترش ماندانا را به یکی از بزرگان پارس به زناشویی داد. پس از تولد نوه اش، وی خواب دیگری دید که تاکی از بدن ماندانا روییده و تمام آسیا را فراگرفته است پس او فرزند دخترش را به یکی از بستگانش به نام هارپاگ سپرد و دستور داد که کودک را نابود کند. هارپاگ، کوروش را به یکی از چوپان های شاه به نام میترادات (مهرداد) داد و از او خواست که وی را به دستور شاه به کوهی در میان جنگل رها کند تا طعمهٔ ددان گردد. چوپان کودک را به خانه برد. وقتی همسر چوپان به نام سِپاکو از موضوع باخبر شد، با ناله و زاری به شوهرش اصرار ورزید که از
کشتن کودک خودداری کند و به جای او، فرزند خود را که تازه زاییده و مرده به دنیا آمده بود، در جنگل رها سازد. چوپان نظر همسرش را پذیرفت و جسد مردهٔ فرزندش را به مأموران هارپاگ سپرد و خود سرپرستی کوروش را به گردن گرفت. هارپاگ هم جسد پسر چوپان را با اسمی دیگر در مقبرهٔ شاهی دفن کرد. سال ها بعد هنگامی که کوروش ده ساله شده بود و با کودکان بازی می کرد، آن کودکان وی را به عنوان پادشاه برگزیدند. وی در میان بازی، دستور داد یکی از کودکان را تنبیه کنند. پدر آن پسر به نام آرتمبارس نزد آستیاگ شکایت کرد و اظهار داشت که یکی از بردگان وی فرزند درباریان را چوب زده است. کوروش را نزد آستیاگ فرستادند تا تنبیه شود. شاه با مشاهدهٔ کوروش و شباهت وی با افراد خانواده، چنین سوءظن برد که مبادا او کوروش نوهٔ خودش باشد. شاه چوپان را تهدید کرد که اگر حقیقت را نگوید شکنجه خواهد شد و وی حقیقت را بیان داشت. پس از آن، شاه هارپاگ را احضار کرد و از وی پرسید: «طفل دخترم را که به تو سپرده بودم، چگونه کشتی؟» هارپاگ با دیدن چوپان پاسخ داد که: «پس از آنکه طفل را به خانه بردم، خواستم طوری رفتار کنم که امر تو اجرا شده باشد و قاتل پسر دخترت هم نباشم.» او
گفت حالا که طفل زنده مانده، باید خدا را شکر کرد و ضیافتی داد و از هارپاگ خواست به این میهمانی بیاید و فرزندش را هم همراه بیاورد. پس از آن هارپاگ را به بی رحمانه ترین شکل تنبیه کرد، بدین ترتیب که او را برای صرف شام دعوت نمود و بدون آنکه وی خبردار شود گوشت بدن فرزند هارپاگ را به عنوان غذا، به خورد پدر داد. مدتی بعد آستیاگ بار دیگر به جادوگران و کاهنان روی آورد و از آن ها سؤال کرد که آیا هنوز باید از آن خطر از جانب نواده اش بترسد یا خیر؟ آن ها پاسخ دادند که رؤیای شاه هم اکنون تعبیر شده است برای آنکه کوروش هنگامی که با کودکان دیگر بازی می کرد به عنوان شاه انتخاب شد؛ بنابراین دیگر نیاز نیست از وی بترسد. پس از آن آستیاگ آرام گرفت و نواده اش را به پارس نزد پدر و مادرش فرستاد. تقریباً همهٔ جماعات متمدن از همان دوره های اولیه در اشعار و افسانه ها، قهرمانانی از قبیل شاهان و بنیان گذاران مذاهب و سلسله های سلطنتی و به طورکلی قهرمانان ملی خود را ستوده اند. شباهت بهت آور و گاه یکسان بودن این افسانه ها در میان اقوام مختلف که اغلب از هم فاصله های زیادی دارند، از دیر باز معلوم بوده و در سبک و روال این نوع افسانه های ولادت مع
مولاً شباهت هایی به چشم می خورد. داستان هرودوت از تولد کوروش، نه تنها همانندهایی در داستان های تولد شخصیت های تاریخی دیگر مانند حکایت کودکی موسی و کودکی سارگن بزرگ (بنیان گذار بابل) دارد، بلکه دربارهٔ دودمان های شاهی در تاریخ ایران نیز نظیر چنین داستان هایی موجود است که داستان کوروش اولین آنهاست. داستان زادن و جوانی اردشیر بابکان نخستین پادشاه دودمان ساسانی نیز همانند داستان کوروش است. جنگ با مادها. اسناد موجود از منابع میخی میانرودان حکایت از آن دارند که کوروش پس از به تخت نشینی در پارس، با بابل روابط سیاسی برقرار کرد تا از جانب غرب، خیالش آسوده باشد و احتمالاً هم زمان توجه خود را به شرق و شمال ایران نیز معطوف کرده بود. کوروش برای رهایی از یوغ مادها لشکرکشی خود را با حمله به دژ مادی پاسارگاد آغاز کرد و به گفتهٔ هرودوت، تنها سه طایفه از شش طایفهٔ ساکن پارس، به شورش او پیوستند اما از قرار معلوم، وی تعدادی از نجبای مادی را به طرف خود کشید. در این شورش، نبرد سختی درگرفت، نیکولاس دمشقی گزارش می دهد که در ابتدا اوضاع جنگ اصلاً به سود سپاه کوروش نبوده و پارس ها از برابر مادها که ار نظر تعداد سپاهیان، وضع بهتری داشت