Payamvdn/NorthPersian_fa_wiki huggingface dataset:
د) ۵- حضور چند نفر به مدت سه شب با فانوس بر سر گور شخص فوت شده ۶-شو شام (آب گوشتی که در شب پس از خاکسپاری تناول می گردد) ۷- ایجاد حجله (تخت یا کرسی ایی که بر آن پیراهن، عکس و برخی لوازم شخصی شخص فوت شده قرار می گیرد و با پارچه های سیاه تزیین می شود) ۸-چَمَری (نوعی موسیقی غم انگیز که در مراسم عزاداری نواخته می شود) ۹-سمنو یا آش چم (چماش) (برای مراسم چهلم شخص فوت شده سمنو یا آش چم پخت می شود و سایرین که از آن می خورند، برای فوت شده دعای خیر می کنند) ۱۰-نو عید (پیش از نوروز در ایام مهر آزه وَر خویشاوندان پارچه و لباس رنگارنگ برای خانوادهٔ عزادار می برند. این مراسم در سدهٔ اخیر با اولین عید مذهبی (عید فطر عید قربان عید مبعث و…) نیز برگزار می شود) ۱۱-میان مردم خِزِل رسم بر این است که در نیم روز (ظهر. هنگامی که آفتاب وسط آسمان است) به مزارستان بروند. مردمان خزل باور به نامیرایی داشته بر اساس این باور شخص با مرگ نمی میرد بلکه همچون دانه ای در خاک کاشته می شود. متوفی را گویی همچون دانه ای در خاک می کاشتند (دفن می کردند). و زنان که نماد زایش و زندگی هستند گونه های خود را همچون خاک می خراشیدند و با چرخاندن دستان خود و
«وی وی» گویان در واقع «وای» که به باوری «ایزد باد» است را طلب می کردند تا بوزد و ابرها را به این سو بیاورد و در پی آن باران ببارد و دانهٔ در خاک کاشتهٔ آنان را بپروراند… شاماران : شاماران یا شاه ماران یکی از الهه های آیین میترائیسم است. این افسانه به عنوان میراث ناملموس در ایران ثبت ملی شد. آئِره پَره : جشنی به مناسبت پایان برداشت محصول و آغاز کوچ عشایر خزل در ابتدای پاییز که با سپاسگزاری از خداوند و توزیع نذر و میرووِز ، تقدیس آتش و رقص و پایکوبی است. آتش در خزل نماد برکت، عدالت، زندگی و پاکی بوده، در سنت ها و باورهای خزل جرم هستی از ستارگان و به تعبیر دیگر آتش پدید آمد که آن را «مِر» می خوانند و مِر یا انرژی به شکل آتش در چهار محل تصور شده است. نخست آتش در وجود آدمیان و جانوران که آن را مِر یا مهر می گویند و هوتیر یا همان قلب را مرکز مهر می پندارند. دوم آتش ستارگانی چون خورشید که سبب رشد گیاهان می شود و دیگر آتشی در کنترل و اراده خداوند که مقابل او تصور شده و چهارم آتشی که انسان آن را شعله وَر می سازد و در کنترل انسان است. دین و باور. مردمان خزل در ترکیه و عراق پیرو آیین ایزدی می باشند در عراق و ایران نیز ج
معیت بسیار زیادی از مردم خزل پیرو ادیان همسو با ایزدی می باشند. ایزدی به کردی Êzidî (تلفظ: إزدی) از ادیان باستانی رایج در کردستان است و پیروان آن در عراق، ایران، ترکیه، سوریه ارمنستان و آذربایجان زندگی می کنند. بخشی از مردم ایل خزل در کرمانشاه و همدان پیرو اهل حق می باشند و گروه دیگر مردم خزل اگرچه مسلمان شیعی محسوب می شوند اما رسم و رسومات آیین یاری از جمله نذر مال داوتی، جشن خاونکار، قسم کر داوت و … را انجام می دهند. نخستین بار احمد تیمور پاشا بود که در کتاب «الیَزیدیه و مَنشاء نحلَتِهِم» به این مسئله اشاره می کند که :از ایزدی پیش از قرن ششم هجری قمری در تاریخ اشاره ای نشده و این هنگامی است که شیخ عدی به میان آنها آمده و طریقهٔ «عدویه» را در میان آنها بنیان نهاده است. ابوفراس در کتاب خود (تألیف ۷۵۲ هجری قمری) آنها را به همین نام خوانده است. در کتب مقدس یارسان و خصوصا کتاب « نامه سرانجام » در مورد هفت تن پیران که آخرین فرد آنها « بابایادگار » است نیز نشان از پرستش مهر توسط این گروه در ادوار کهن میدهد . «ابوسعید محمد بن عبدالکریم سمعانی» (درگذشته به سال ۵۶۲ هجری قمری) در کتاب «الانساب» می نویسد: «جماعت بسیاری
را در عراق در کوهستان حلوان و نواحی آن دید که ایزدی بودند و در دیه های آنجا به صورت مردم زاهد اقامت داشتند و گِلی به نام «حال» می خورند. این گل را برای تبرک از مرقد شیخ عدی برمی دارند و آن را با نان خمیر می کنند و به صورت قرص درآورده و گاه گاه می خورند و آن را «برات» نامند.» دین ایزدی شامل دو کتاب است: «جلوه» که در آن اصول اعتقادی ایزدی بیان شده است و کتاب دیگر «مصحف رش» (کتاب سیاه) شامل مجموعه ادعیه و سرودهای آن ها در ستایش بزرگان ایزدی می باشد. کاکه ای ها (اهل حق) شیدلی ها و علویان که در مناطق کردنشین ایران، عراق، ترکیه و سوریه و در جوار ایزدی ها زندگی می کنند، از این دسته مذاهب به شمار می روند و همگی این وجه مشترک را دارند. آداب نیایش جمعی شان همچون نذر و نیاز و قربانی به یک دیگر شباهت دارد و با صوفیان مسلمان مشترک است. نزدیک ترین آیین به ایزدی، چه در باور و اساطیر، همچون اعتقاد به ملائک هفتگانه و تناسخ و سنت ها و آیین ها، یارسان می باشد که در عراق «کاکه ای» و در ایران «اهل حق» نامیده می شوند. ایزدی ها همانند مسلمانان و زرتشتیان روزانه پنج بار به شیوه خود نماز می گزارند، اما قبله شان در چهار بار از این نم
ازهای پنج گانه، خورشید است و در نیم روز، مقبره شیخ عدی بن مسافر. (شیخ عدی، صوفی عرب تبار که قرن ششم هجری می زیسته است و به باور مورخان، بنیان گذار کیش ایزدی است) ایزدیان در تفسیر زندگی پس از مرگ، به تناسخ[عتقاد به زنجیره وار بودن حیات و بازگشت روح] باور دارند. ایزدیان باور دارند که پس از مرگ ارواح انسان های شرور به کالبد حیوانات یا نباتات نزول پیدا خواهد کرد، اما ارواح صالحین به بدن انسان جدیدی در خواهد آمد. تناسخ روح وابسته به استحقاق و شایستگی ایشان نمی باشد، بلکه به لطف ملک طاووس نیز بستگی دارد. در بند۱۲کتاب جلوه از قول ملک طاووس نقل می شود: «اگر بخواهم او را دوباره و سه باره به دنیا می آورم، یا به عالم دیگر از راه تناسخ ارواح برمی گردانم.»در سدهٔ اخیر محقیقان و مراجع دینی ایزدی چنین بیان داشته اند که آیین ایزدی برگرفته از آیین زرتشت است در یارسان مظهریت به معنای یکتایی هستی است که با وحدت وجود در عرفان اسلامی مطابقت دارد. محمد غزالی (م ۵۰۵ق) بیان می کند که «هیچ وجودی غیر از خداوند نیست … وجود فقط به یکتا حقیقی متعلق است.» محمد علی سلطانی دربارهٔ هاتف اصفهانی می گوید:خاندان هاتف از مهاجران اردوباد به اصفها
ن بوده اند، احتمال دارد و دور نیست که مراسم ایزدی ها را به گونه ای دیده باشد و این تعبیر از مقولة تحمیل خواسته بر متن یا مصادره به مطلوب نیست؛ زیرا اکثر عناصر شعری او با موارد آیینی کُردهای ایزدی تطبیق دارد و بدون رؤیت مراسم و آگاهی از سیر اندیشه ایزدی، منظوم ساختن آن بدین ترتیب بعید می نماید. ‏ «مغ و مغ زاده، موبد و دستور» که هاتف، مهرپرستی را با زرتشتی گری درآمیخته است و مراتب سه گانه در محضر «پیر» را بدین ترتیب برشمرده است. دستور مشاور و وزیر میر و همان باباشیخ منظور باشد، «دستور» در مراسم علویان نیز جایگاه ویژه دارد. در برخی اشعار او «میر» جلب توجه می کند که ویژه ایزدی هاست و میر همان «مهر» است و ارتباطی با «امیر» عربی ندارد و کردها پس از اسلام، سران حکومت و نیز سادات علوی را «میر» می گویند و کردهای ایزدی هم رهبر سیاسی و مذهبی خود را «میر» می نامند. ترتیب نظم و صحنه تخیل و تصویر شعر او بیانگر آیین و مراسم کردهای ایزدی است در چندین ترجیع بند هاتف، آیین سماع که از آیین اعتقادی کردهای ایزدی است به چشم می خورد. سلطانی پیدایش آیین ایزدی را دوران پیش از اسلام می داند و یاد می کند: کُردهای ایزدی پس از اسلام پاسد
ار هسته های اصلی اعتقادی و اجتماعی خود بودند و به هیچ وجه ادبیات، زبان، رسوم رسمی و آداب زیربنایی اعراب و دولت عثمانی را در طی هزار سال نپذیرفتند. پیر خزایی (به کُردی: پیر خه زایی) زیارتگاهی در شهر سقز است. بنیاد اندیشهٔ مندایی همان ثنویت، یا دو بن نگری است. دو گوهرِ روح و مادّه از آغاز آفرینش با هم در ستیزند. اساطیر مندایی بیشتر دربارهٔ اقلیم ازلیِ نور، آفرینش زمین و انسان، و سفر بازگشتِ روح به سرچشمهٔ سرزمینِ نور است. مردمان خزل در دِل ایرانشهر تا مندلی، نی خزل و میمک تا دیر پس از حمله اسکندر به ایران و ازهم پاشیدن امپراتوری هخامنشی حافظ آیین و دین خودبودند. اسکندر نسخ اوستای موجود در تخت جمشید را سوزاند و به دنبال او سلوکیان به دنبال براندازی آیین زرتشت از سرتاسر امپراتوری بودند. سلوکیان هلنیسم را در ایران گسترش دادند. حکومت سلوکیان در سال ۶۳ پیش از میلاد خاتمه یافت. اشکانیان پس از سلوکیان تلاش بسیار برای احیای آیین زرتشت انجام دادند پس از آن اردشیر بابکان جانی تازه به دین زرتشت داد و دستور داد تمام نسخ به جای مانده جمع آوری شود و آتشگاه های متعددی در تمام ایران پدید آمد. در تمام این دوره مردمان ایل خزل آی
ین میترا را با نام مکتب الکسای در میان خود حفظ نمودند. آنان آموزه های دینی خود را بر اساس کتابی استوار کردند که ادعا می کردند یا از بهشت آمده است یا توسط فرشته ای به الکسای(Elkesai) داده شده بود. بخش هایی از این کتاب که در آثار پاپ های کلیسا یافت و توسط هیلگنفلد الهی دان آلمانی جمع آوری شده است. به ذن مورخان تاریخ کتاب نامشخص است. ریچل و هارناک آن را به نیمه دوم یا پایان قرن دوم میلادی نسبت می دهند، در حالی که دیگران، به دنبال بیانیه هیپولیتوس (L.c.) آن را در حدود ۱۰۰ میلادی قرار می دهند. اپیفانیوس این کتاب را دکترین افرادی می داند که «نه یهودی هستند. نه مسیحی و نه از مشرکان، بلکه در میان اینها جایگاهی میانی داشتند» آنها صریحاً بر «حاکمیت شریعت» پافشاری می کردند و معتقد بودند که «مردان مومن باید ختنه شوند و طبق قانون زندگی کنند». در کتاب کلیمنتیه (نوشته شده در ۱۱۰ میلادی) آمده است:الکسای ها تأکید کردند که به قربانی کردن امری بر پاتریارک نشده است، و آن را به کلی محکوم کردند. کیسانیه یک "فرقه" اسلامی شیعه بودند که در طول جنگ داخلی دوم مسلمانان ظهور کردند. آنها از طرفداران مختار بن ابی عبید ثقفی (قیام کنندهٔ طرف
دار علویان)بودند و به امامت محمد بن حنفیه، پس از کشته شدن برادر ناتنی اش حسین در نبرد کربلا، اعتقاد داشتند. نام این فرقه برگرفته از نام ابوعمره کیسان بود. سیریل گلس و باور کیسانیه را متأثر از آیین مزدک دانسته اند. مزدکیه توسط مزدک و تحت تأثیر باورهای مانی شکل گرفت. هاینتس هالم شیعه شناس آلمانی، کیسانیه را در ادامهٔ باورهای گنوسی که در در عراق رایج بود دانسته است. شاخه ای از کیسانیه به نام فرقه ابومسلمیه (به نام ابومسلم خراسانی) شناخته شده است. این فرقه معتقد بود که امامت از سفاح به ابومسلم رسیده است. آنها همچنین معتقد بودند که منصور ابومسلم را نکشت، بلکه کسی را که شبیه ابومسلم بود و ابومسلم زنده است.دانشمندان تاریخ و عقائد گروه های مختلفی چون اسحاقیه، خرمدینیه، حریانیه، برکوکیه، سنباذیه، برازبندیه را از ابومسلمیه شمرده اند تبار ابومسلم خراسانی در ارتباط با خاندان خزایی و مسائل دیگر نمی تواند گواهی ارتباط میان میترائیسم الکسای در عقاید ایل خزل و مذهب کیسانیه شیعه باشد. ادبیات. هوره نوعی ترانه کُردی است که در ایلام، کرمانشاه، لرستان و کردستان رونق دارد. هوره در مقام های گوناگون آن مانند مور، کوچر و سوارچر به نا
م نواحی مختلف باقیماندۂ آوازه های باستانی است که نمونه های مربوط به ستایش اهورامزدا و دعاهای آن پس از ظهور اسلام منسوخ شد و دیگر شکل ها و مقام های آن با پذیرفتن تغیرات چندی باقی مانده است کلمه هوره و نام گذاری آن قدمتی هفت هزار ساله دارد و به دوران پیامبری زرتشت می رسد.گات های یسنا که بخش مهمی از اوستا است به صورت منظوم نگاشته شده و مردمان برای خواندن آن و نیایش اهورامزدا آوازی سر می دادند که آن را هوره نامیده اند هوره در دستگاه ماهور اجرا می شود و ویژگی اش این است که آواز با تحریزهای حلقی بسیار اجرا می گردد هوره حاوی مضامینی مانند مرگ، طبیعت، اندوه، رنج و شادی است که بیشترین بخش این ترانه در بردارنده شادی و عشق است.برخی مقام های هوره عبارتند از :بان بنه ای، بنیری چِر، دودنگی، باریه، غریبی، ساروخانی، گل و دره، پایه موری، قطار، هجرانی، مجنونی، سحری، طرز رستم و هَی لاوه . نوع دیگر هوره به نام "هوره چمری " مخصوص مراسم عزا و غم است و ویژگی آن عدم رعایت وزن شعری در بیشتر موارد است مور آواز باستانی زاگرس نشینان است. مور ها تک بیت هایی با وزن هجایی و سرشار از اندوه و ناراحتی هستند.روح الله خالقی مور یا مویه را در دس
تگاه چهارگانه معرفی می کند برای مطالعه بیشتر: ادبیات کُردی برخی واژه ها در زبان کردی ایل خزل ایلام و کرمانشاه پوشاک. پوشاک خِزل متناسب با عقاید و فرهنگ اجتماعی پدید آمده است و عنصر شرایط اقلیمی و آب و هوا تأثیری بر نوع پوشش مردمان خزل نداشته است. نجابت و سادگی دو ویژگی پوشاک خزل بوده که هدف آن رفع شهوت، ایجاد امنیت اجتماعی و حفظ حریم خانواده بوده است. در فرهنگ خِزل پوششِ عالی نماد شکوه، جلال و جبروت و برهنگی استیصال، شرارت و نابکاری دانسته شده است. این آداب در ملل همسایه از جمله آشور دیده می شود. در آشور باستان(۱۱۰۰–۱۴۰۰ پیش از میلاد) قوانین اجتماعی مشابهی وضع گردید در قوانین آشور کنیزان و روسپیان از داشتن پوشش و حجاب معاف بودند. در کتاب «زنان در خاور نزدیک باستان» آمده است: مرد یا زن [بیوه] یا زن [آشوری] که به گذرگاه اصلی شهر می روند، سرشان [برهنه] نباشد. یک فاحشه نباید خود را حجاب کند، باید سرش برهنه باشد. پوشش ایل خزل بر پایه اعتقادات و اندیشه های مذهبی خزل شکل گرفته است.نور تجلی مادی خدا و خود(جسم انسان) از نور دانسته شده است که با کالبدی (تن پوش و جامه) فاخر آراسته می شود. چنان که در فرهنگ خزل هرکه جامه
اندیشه ی خود را به تن می کند. پوشش عالی نشان از فضیلت و دانایی می دهد و رنگ سیاه در خزل به معنای نبود نور و عدم معرفت دانسته شده از این رو پوشاندن تن با جامه سیاه را نیک نمی دانند. پوشش مردان و زنان در خزل متفاوت از یکدیگر می باشد. پوشاک خِزل به صورت محدود در استان ایلام حفظ گردیده است و سایر مردمان ایل خِزل پوشش خود را از دست داده اند. پوشش زنان: سرون(Sarvan) زنان مقداری از موی طرفین سر خویش را پس از بافتن در دو طرف صورت آویزان کرده و به آن چَتر (Čatr) می گویند که فقط برای زیبایی بوده و بقیهٔ موی سر پوشانده می شود. سرون نوعی پوشش سر برای زنان است که متشکل از کلاه یا عرقچین و یک گلونی(Gwełwany) یا هِراتی که به دور عرقچین پیچیده میشود و مقداری از آن برای زیبایی به سمت پشت آویزان میگردد. گاهی نیز از هَبر (Habar) که نوعی سرپوش مشکی، از جنس مخمل و سه گوش است به جای سرون استفاده میشود. تاکاری (Tâkâri)نوعی سرپوش زنانهٔ حریر یا نخی مربع شکل و بزرگ است که از گولونی ضخیمتر می باشد. زمینهٔ آن نیز سیاهرنگ و منقش به خطوط باریک و رگه های نازک قرمز تیره یا سبز و دارای ریسه در حاشیه است. وقتی این نوع سرپوش به دورسر بسته میش
ود حجم بزرگی را به صورت دایره وار حول سر ایجاد میکند و مقداری از اضافهٔ آن به پشت سر آویزان می گردد. تاوریشی(Tavrişî) نوعی شال سبک و نازک تر که سر و شانه ها را می پوشاند. روسری یا بانسری (Bânsary) و شال سر. دو نوع چادر در خزل رایج است نخست چادری کوتاه تا خط کمر را پوشانده و سفید رنگ است، چادر دیگر قتره (Qatra) برخلاف چادرهای مرسوم دیگر، بزرگ است و دو آستین گشاد دارد. سورِک (Sorek) سربندی از پارچه ای نازک و رنگین که عروس در هنگام ازدواج به سر می بندد و اغلب به رنگ قرمز، شکری یا صورتی است. کمرچین (Kamarčin) در گذشته بالاپوش عمدهٔ زنان نوعی پالتو به اسم کمرچین بود که به علت استفادهٔ فراوان از نوارهای زربافت در تزیین آن، زیبایی خاصی داشت. جنس کمرچین از مخمل، رنگ آن قرمز، جگری، سبز، سرمه ای یا مشکی و آستین های آن بلند بود. جلوباز دوخته میشد و کمربند و دو جیب با دهانهٔ کج در طرفین داشت. کمرچینهای مشکی و سرمهای (رنگهای سنگین) مخصوص خانم های مسن بود. امروزه استفاده از این نوع پوشش در نزد زنان ایلامی تقریباً منسوخ شده است و فقط معدودی از زنان کهنسال در فصل سرما از آن استفاده می کنند. یل (Yal) نوعی کت زنانه از جنس مخمل
که همچون کمرچین تزییناتی از نوارهای زربافت دارد. از این پوشش که آستیندار بود و جیب هایی در طرفین داشته برای حضور در مهمانیها استفاده میشود. بلندی آن تا بالای زانو و جلوباز بوده و دکمه هایی برای بستن بر روی آن تعبیه شده بود. کولنجه (Kwełanja)کولنجه نوعی دیگر از بالاپوشهای زنان این منطقه است که از نظر رنگ، جنس، دوخت، تزیینات و کاربرد همانند کمرچین و البته از آن کوتاهتر و بالاتر از زانو بوده است. سخمه (Soxma) این نوع بالاپوش کاملاً شبیه جلیقه است از جنس مخمل و در رنگهایی شاد و روشن تهیه می شود، فاقد آستین بوده و حداکثر تزیینات را دارد؛ به طوری که در جلو و پشت آن از انواع آویزهای نقره ای، سکه های قالبدار و قروشی، گوی، اَقراج و نوارهای زربافت و سیمبافت استفاده می شود. نوع و مقدار تزیینات آن نیز به وضع مالی افراد بستگی دارد. کراس یا شیو (saü/Kerâs)همان پیراهن بلند و آستیندار است بلندی این پیراهن تا روی پاست و گاهی در ناحیهٔ کمر مقداری تنگ میشود؛ ولی پایین آن کاملاً گشاد است. ژیر کراس (kerâs žêr)نوعی تنپوش زنانهٔ نخی با آستین حلقه ای یا کوتاه و یقهٔ گرد است که در زیر کراس یا پیراهن میپوشیدند و بیشتر از رنگهای سفید،
صورتی و آبی تهیه می شود. بلوز: نوعی بالاپوش است که بلندی آن تا کمر میباشد و از انواع پارچه ها با جنسها و طرحهای ساده یا گلدار تهیه میشود. این باالپوش هم به شکل آستین بلند و هم آستین کوتاه دوخته میشود که بیشتر زنان جوان آن را همراه با دامن استفاده میکنند؛ البته دختران جوان و نوجوان بلوز را همراه شلوار میپوشند. قیون (Qaêywan)پارچه ای بلند و یکرنگ است که به عنوان شال به دور کمر بسته می شود جوراو (jurâw) در گذشته استفاده از جوراب در بین زنان منطقه مرسوم نبوده است؛ ولی امروزه استفاده از جورابهای موجود در بازار معمول است. شال کمر: در گذشته زنان منطقه از لچگ (laĉeg)برای بستن کمر به هنگام کار کردن استفاده میکردند. کلاش (Kełâš) در گذشته زنان منطقه از نوعی کفش به نام کلاش استفاده می کردند. زیرهٔ این نوع کفش از چرم ضخیم یا لاستیک بوده و قابلیت ارتجاعی داشت و رویهٔ آن را به وسیلهٔ نخهای تابیده شده از پشم گوسفند میبافتند. سه طرح نیلوفر (زندگی)، چرخ (میترا یا خورشید) و عقاب (منسوب به اهورا مزدا) بر انواع پوشاک زنانه خِزل دیده می شود. پوشش مردانه: لباس مردان ایلام، نشانگر مردانگی، بزرگ منشی و جایگاه اقتصادی و اجتماعی آنان
در جامعه بوده است. کراس (پیراهن) جلوبسته و بدون درز که بلندی آن به زانو میرسد آستین بلندی دارد که با ملایمت از سرشانه به سوی مچ دست تنگ شده، چسبان و اندکی چین دار میشود. کووآ (قبای کُردی) روی کراس پوشیده می شود. بلندای آن تا مچ پا است و در دو نوع آستین دار و بدون آستین دوخته شده که نوع بدون آستین همچون شنل بوسیله دو نوار از طرفین یقه در زیر گلو گره می خورد و نوع آستین دار نیز دو نوار در میان تنه دارد. چوخا به نیم تنه ای می گویند که جلو باز است و بر روی پیراهن پوشیده می شود؛ قدِ این جامه تا بالای زانو و دارای آستین است کَپنَک از جنس نَمد و بدون آستین است. نظریه مبدأ غیر کردستانی. تئوری قفقازی بودن ایل خزل و ارتباط آن با «کازی کوموخ» (لاک ها) یا خزرها بر اساس کتاب مرآت البلدان مطرح می گردد که در آن آمده است:مسعودی مورخ گوید: انوشیروان در باب الابواب دیواری بنا کرده که طول آن چهل فرسنگ است و مقصودش منع طایفه سریر و خزل ولزگی بود که به ایران حمله نیاوردند.
پلان آزاد یکی از پیشنهادهای لوکوربوزیه معمار و شهرساز سویسی مشهور بود، که وی در اوایل سال های ۱۹۲۶، پیشنهادهای جدیدی برای طراحی معماری نوین ارائه داده بود. وی نظریه خود دربارهٔ استفاده از پلان آزاد در طراحی را به این شکل ارائه نمود که پلان های معماری همواره از جزرهای باربر پیروی می کردند و در حقیقت این جرزهای باربر ساختمان بودند که نوع طراحی را مشخص می نمودند. وی به این نکته اشاره کرد که استفاده از بتن مسلح، می تواند یک حاصل فوق العاده داشته باشد و آن طراحی در فرم و ساختار پلان آزاد است. در حقیقت پیشروی لوکوربوزیه در شکستن اجبار استفاده از دیوارهای باربر، نقطه شروعی بر یکی از نوین ترین فرم های طراحی معماری بود. تعریف. استفاده از پلان آزاد، یک اصطلاح کلی مورد استفاده برای طراحی معماری داخلی است. طراحی با پلان هایی که در آن فضاها به صورت باز و بزرگ دیده می شوند و حداقل کوچک سازی و محدود کردن در آن اتفاق می افتد. در مورد این ایده نوین طراحی همین کافی است که طراحی در فرم پلان آزاد یعنی رهایی از هر نوع محدودیت در انقباض و انبساط افقی پلان و امکان ایجاد یک ساختار، با ارزش برابر در تمام محیط. استفاده در طراحی. استفا
ده از پلان آزاد در محیط های اداری ، در اوایل سال ۱۹۵۰ آغاز شد. در ابتدا، ایده این که محیط های کاری از اتاق های محدود و بسته به محیط های باز و بدون پوشش تبدیل شوند، مخالفان و منتقدان زیادی داشت. اما به تدریج به یکی از محبوب ترین روش های طراحی دفاتر اداری تبدیل شد. استفاده از محیط هایی که باز و بدون مرز بندی بودند باعث شد تا بسیاری مزایای این نوع طراحی را به مرور زمان درک و اجرا کنند. استفاده از فرصت های بیشتر برای مشاهده و آموختن از نیروهای خبره و یادگیری نا خودآگاه در اثر کار کردن کنار با تجربه ها، از اولین بازخوردهای این نوع طراحی در دفاتر کار بودند.
صخره های موهر (به ایرلندی: "Aillte an Mhothair" به معنای "صخره های ویرانه"، به انگلیسی: "Cliffs of Moher" و همچنین "Cliffs of Mohair") در دهکدهٔ ساحلی لیسکانور، در لبهٔ جنوب غربی منطقهٔ بورن در نزدیکی دولین واقع در شهرستان کلر در ایرلند قرار دارند. ارتفاع این صخره ها از سطح اقیانوس اطلس در هاگز هد ۱۲۰ متر است که در شمال برج اوبراین در فاصلهٔ ۸ کیلومتری از هاگز هد به حداکثر ۲۱۴ متر می رسد. در یک روز صاف و آفتابی می توان جزیره های آران در خلیج گالوی و دره ها و تپه های کونمارا را از فراز صخره های موهر دید، به همین سبب سالانه نزدیک به یک میلیون نفر برای دیدن مناظر اطراف به این مکان می آیند. برج اوبراین یک برج صخره ای مدور در تقریباً مرکز صخره های موهر است که در سال ۱۸۳۵ توسط سر کورنلیوس اوبراین، از نوادگان برایان بورو، پادشاه ایرلند برای تحت تأثیرقراردادن زنانی که به آنجا می آمدند ساخته شد. بازدیدکنندگان از بالای این برج می توانند جزیره های آران و خلیج گالوی، کوه های مومترک و توئلو بنز در شمال کونمارا و لوپ هد در جنوب را مشاهده نمایند. صخره های موهر در ژوئیهٔ سال ۲۰۰۹ به عنوان یکی از ۲۸ فینالیست عجایب هفتگانه طبی
عت انتخاب شد. نام. نام صخره های موهر برگرفته از نام دژی قدیمی است که زمانی در هاگز هد در جنوبی ترین نقطهٔ این صخره ها قرار داشت. این دژ تا سال ۱۷۸۰ هنوز پابرجا بود و در گزارشی از جان لوید به نام "گشتی کوتاه در کلر" (۱۷۸۰) بدان اشاره شده بود. برجی که امروزه در نزدیکی مکان دژ پیشین قرار دارد یک برج نگهبانی است که در زمان جنگ های ناپلئونی ساخته شد. زمین شناسی و حیات وحش. صخره های موهر عمدتاً از بسترهای شیل ناموریانی و ماسه سنگ تشکیل شده است و قدیمی ترین سنگ ها در پایین این صخره ها قرار گرفته اند. جانوران بسیاری بر روی این صخره ها زندگی می کنند که بیشترشان را پرندگان تشکیل می دهند. تخمین زده می شود که ۳۰٬۰۰۰ پرنده از بیش از ۲۰ گونه در این مکان می زیند که از این میان می توان به پرندگانی همچون پافین اقیانوس اطلس اشاره نمود که در دستجاتی بزرگ در بخش های دورافتادهٔ صخره های موهر و در جزیرهٔ کوچک گوت زندگی می کنند. گردشگری و فرهنگ عامه. صخره های موهر یکی از جاذبه های گردشگری ایرلند است که با جذب تقریباً ۱ میلیون نفر بازدیدکننده در صدر مکان های توریستی در سال ۲۰۰۶ جای گرفت. همچنین صحنه هایی از چندین فیلم همچون سال کبیس
ه (۲۰۱۰) و هری پاتر و شاهزاده دورگه (۲۰۰۹) در این مکان فیلم برداری شده است.
لنز نرمال به لنزی گفته می شود که در آن فاصله کانونی، زاویه دید عدسی (لنز) با زاویه دید چشم انسان برابر باشد که معادل ۱۳۰ درجه است که از این بین ۴۵ درجه افقی و ۲۶ درجه عمودی را تشخیص می دهد. زاویه دید لنزهای نرمال نیز ۴۶ درجه است. تأثیرات بصری لنز نرمال شباهت زیادی به خواص چشم انسان دارد چون در یک لنز نرمال تعداد عدسی کرسی به کار رفته نور کمتری را جذب می کنند. محدوده ای تقریباً به اندازهٔ قطر فیلم می باشد. به طور مثال در دوربین هایی که از قالب ۳۵ میلیمتری استفاده می کنند، لنز نرمال حدود ۵۰ میلی متر است. تصویری که لنز نرمال ایجاد می کند تقریباً همان چیزی است که چشم ما می بیند، بنابراین از این جنبه هم تصویر آن نرمال است.
دربارهٔ آزادی رساله ای فلسفی نوشته فیلسوف بریتانیایی، جان استوارت میل در سال ۱۸۵۹ میلادی است. این رساله برای خوانندگان دوره ویکتوریایی درون مایه ای تندورانه داشت زیرا از اخلاق فردی پشتیبانی کرده و بر رهایی اقتصادی از دولت تأکید می کند. در این رساله، جان استوارت میل یکی از پیچیده ترین مفاهیم فلسفی یعنی آزادی را مورد مطالعه قرار داده و کوشیده است حدود آزادی فردی و اصول آن را روشن سازد و رابطه آن را با قدرت و سلطه اجتماع نشان دهد. جان استوارت در اوایل سده نوزدهم به دنیا آمد و در میانه های همین سده، کتاب دربارهٔ آزادی را نوشت و در این کتاب با طرح این نکته که حتی «حکومت اکثریت می تواند به دیکتاتوری اکثریت منجر شود»، بر اهمیت حفظ آزادی های فردی تأکید می کند. این نظریه پرداز انگلیسی که به دو مکتب لیبرالیسم و فایده باوری تعلق و اعتقاد داشته، دامنه اختیارات حکومت را «محدود به حفاظت افراد در برابر تعدی دیگران به آزادی های او» می داند، و استفاده از قدرت حکومت در محدودسازی اراده فرد را در جایی که مزاحم آزادی های دیگری نیست رد می کند. بسیاری از نکاتی که او در نقد جامعه آن روز انگلستان در مورد حقوق مردم به ویژه اقلیت ها و
دگراندیشان متذکر شده – از جمله حق زنان در مشارکت های سیاسی، اقتصادی و اجتماعی- امروز در قوانین این کشور اِعمال شده است. استوارت میل بر این باور بود که پیشرفت سیاسی و اجتماعی یک کشور و بهتر شدن وضعیت و شهروندان آن، تنها در صورت دست یافتن یکایک مردم به آزادی امکان پذیر است. الگوی مورد نظر. مدل جان استوارت میل از مردم سالاری، یک مدل اخلاقی در میان مدل های دموکراسی لیبرال است که بر شکوفایی انسان تأکید دارد. وی در رساله "دربارهٔ آزادی"، که یکی از آثار معروف اوست، ضمن دفاع از آزادی علیه دو خطر، می گوید: «… اگر ما افراد جامعه را آزاد بگذاریم که ترتیب زندگانی خود را به هر نحوی که دل شان خواست بدهند و در همان حال از آن ها بخواهیم که ذوق و سلیقه انفرادی همدیگر را تحمل کنند (نه این که همدیگر را مجبور سازند که مطابق میل و سلیقه دیگران زندگانی کنند) در آن صورت برای ساختن دنیایی همکاری کرده ایم که زندگانی بشر در آن با سود و سعادت حقیقی توأم شدنی است … امروز تقریباً هیچ نیازی به توضیح یا اثبات این نظر نیست که ما نباید به یک هیئت مقننه یا مجریه که منافع اش با منافع خلق یکی نیست اجازه دهیم که برای افراد جامعه عقیده تجویز کند
یا این که تصمیم بگیرد که چه نوع نظرات و دلایل باید به گوش مردم برسد… دوران زجر و کیفر دادن به نویسندگان و ناشران به جرم مطالبی که نوشته و عقایدی که پخش کرده اند به پایان رسیده است.»
فیلترها در عکاسی، صفحاتی از جنس شیشه، پلاستیک یا ژلاتین با قابی که می تواند از فلز، مقوا یا پلاستیک فشرده بوده و یا بدون قاب هستند که در مقابل لنز یا منبع نور قرار داده می شوند تا باعث تغییراتی در کیفیت یا کمیت نور می شوند. انتهای لنز دوربین های تک لنزی بازتابی و دوربین های شبیه تک لنزی بازتابی، رزوه است و می شود فیلتر را به آن پیچ نمود. انواع فیلتر. فیلترها انواع و کاربردهای مختلفی دارند که به چند نمونه از آن ها اشاره می شوید: فیلترهای اصلاح کیفیت (دمای رنگ). فیلتر فرابنفش. فیلتر فرابنفش یا UV شیشه ای شفاف است که پرتوهای فرابنفش خورشید را جذب می کند و مانع ورود آن ها به دوربین می شود. در واقع این فیلتر با جذب پرتوهای فرابنفش باعث شفاف تر شدن تصویر می شود و علاوه بر آن نقش محافظت از لنز و دوربین را دارد. فیلتر پولارایزر. نور، خاصیتی به نام «پولاریته» (قطبیت) دارد که زاویهٔ محور موج الکتریکی نور را با محور مبنا مشخص می کند. نور در همهٔ جهات و زوایا حرکت و به سطح اشیا برخورد می کند و سپس در همهٔ جهات ممکن، منعکس می شود. اما در سطوح غیرفلزی و مخصوصاً آب و شیشه، امواج نوری پس از برخورد با سطح آن ها فقط در یک جهت