Payamvdn/NorthPersian_fa_wiki huggingface dataset:
هٔ شعر و داستان و یک مجموعه از آثار تجسمی خود منتشر کرده که چاپ و پخش همگی آنها در ایران ممنوع است، اما به صورت کتاب الکترونیک یا چاپ زیرزمینی به دست مخاطبانش می رسد. منتقدان بسیاری، آثار اختصاری را از دیدگاه های مختلف نظیر زبان زنانه، بازی های زبانی و تابوشکنی مورد مطالعه قرار داده اند و با توجه به تعداد بالای دنبال کنندگان او در شبکه های اجتماعی، وی را از معدود شاعران و نویسندگان سال های اخیر می دانند که با وجود محدودیت ها آثارش هم زمان مورد استقبال مردم و منتقدان قرار گرفته است. او علاوه بر فعالیت های ادبی اش به عنوان یک فیلمساز و همچنین فعال حقوق زنان شناخته می شود. حضور او در ورزشگاه آزادی با لباس و گریم مردانه، بازتاب زیادی در رسانه های جهانی داشت و توسط دختران علاقمند به فوتبال مورد استقبال و تقلید قرار گرفت. همچنین وی در نشست سالانه سازمان ملل در سال ۲۰۲۴ در ژنو سوئیس، درمورد وضعیت سرکوب و سانسور در ایران سخنرانی کرده است. اختصاری در بسیاری از فستیوال ها و جشنواره ها شعرخوانی کرده و برندهٔ جوایز ادبی بسیاری شده است. کتاب های او در ایران و نروژ همیشه از آثار پرفروش بوده اند و نقدها و مقالات زیادی بر آن
ها نوشته شده است. مجلهٔ "وزن دنیا" طبق نظرسنجی از مردم و کارشناسان، او را یکی از پنج شاعر برتر زن فارسی زبان در حوزهٔ شعر اعتراضی دانسته و از او با عنوان «صدای یک نسل» یاد کرده است. زندگی. اختصاری در ۲۶ خرداد ۱۳۶۵ در شهر کاشمر به دنیا آمد. پدر او قبل از به دنیا آمدنش در یک حادثه درگذشت و وی پس از چند سال زندگی در کنار خانوادهٔ مادری، در همان کودکی به همراه مادر جوانش به شهر مشهد کوچ کرد. او در دوران نوجوانی به فعالیت هایی نظیر ورزش حرفه ای، گویندگی در رادیو، نقاشی و نوشتن می پرداخت، اما پس از قبولی در رشتهٔ مامایی دانشگاه علوم پزشکی مشهد در سال ۱۳۸۳، به شکل تخصصی، نوشتن شعر و داستان را دنبال کرد. او پس از قبولی در مقطع کارشناسی ارشد مامایی در دانشگاه تربیت مدرس تهران، در سال ۱۳۸۸ به تهران مهاجرت کرد و پس از چند بار دستگیری و محکومیت به ۱۱٫۵ سال زندان و ۹۹ ضربه شلاق، در ۱۷ آذر ۱۳۹۴ از ایران به کردستان عراق گریخت و پس از مدتی زندگی پنهانی در آنجا، خودش را به کشور ترکیه رساند. اختصاری با دعوت مؤسسهٔ آیکورن از زمستان ۱۳۹۵ به کشور نروژ آمد و درحال حاضر در شهر لیل هامر این کشور زندگی می کند. او هم اکنون از مدیران و
کسفو بوده و همچنین به عنوان شاعر، نویسنده، ویراستار، سخنران و مدرس در اروپا فعالیت می کند. فعالیت های فرهنگی و هنری. اختصاری در حوزه های مختلف هنری فعالیت داشته است. از او تابه حال چندین مجموعهٔ شعر و داستان به چاپ رسیده و همچنین ترانه های او توسط خوانندگان مختلفی اجرا شده است. فعالیت های ژورنالیستی او نیز سردبیری چندین نشریه و چاپ مقاله در حوزه های گوناگونی نظیر ادبیات، سیاست، زنان و زبان شناسی را دربرمی گیرد. اختصاری به عنوان یک مستندساز، تجربهٔ کارگردانی چندین فیلم را در کارنامه دارد و در آثار دیگری هم به عنوان بازیگر، دستیار کارگردان و… حضور داشته است. او همچنین به عنوان مدرس، برگزاری چندین کارگاه را در حوزه هایی نظیر عروض، مطالعات جنسیت و… برعهده داشته است. همچنین حضور او به عنوان یک فعال اجتماعی برابری خواه در رسانه ها بازتاب زیادی داشته است که می توان به حضور با لباس و گریم مردانه در ورزشگاه آزادی اشاره کرد که حتی پس از دستگیری او توسط زنان بسیاری ادامه پیدا کرد. اختصاری در دو دههٔ اخیر در بسیاری از فستیوال های ادبی و هنری برندهٔ جایزه شده یا به عنوان داور حضور داشته است. فعالیت های ادبی. قبل از خروج ا
ز ایران. اختصاری نوشتن شعر و داستان را از دههٔ هفتاد و تحصیل در مقطع راهنمایی (۱۱ سالگی) آغاز کرد. اما در سال های آغازین دههٔ هشتاد و پس از ورود به دانشگاه با سید مهدی موسوی، که به عنوان پدر غزل پست مدرن شناخته می شود، آشنا و وارد کارگاه های ادبی او شد. او با ورود به این کارگاه ها فعالیت در حوزهٔ غزل پست مدرن را آغاز کرد و توانست در جشنواره های مختلف ادبی نظیر جشنوارهٔ مهرگان و جایزهٔ خورشید مقام کسب کرده و نام خودش را در کشور مطرح کند. وی همچنین در سال ۱۳۸۶ داوری اولین جشنوارهٔ سراسری غزل پست مدرن و انتخاب اثر برای مجموعهٔ "گریه روی شانهٔ تخم مرغ" را به عهده داشت. او در سال های ۱۳۸۵ تا ۱۳۸۸ سردبیر فصلنامهٔ تخصصی «همین فردا بود» بود که به غزل پست مدرن می پرداخت. این نشریه در بهار ۱۳۸۸ توقیف شد و هرگز اجازهٔ انتشار مجدد پیدا نکرد. اختصاری همچنین در سایت ها و نشریات بسیاری نظیر «لیچار» و «عقربه»، در دههٔ هشتاد و نود، مسئولیت بخش شعر را به عهده داشته است. او در وبلاگ ادبی پرطرفداری به نام «رقص روی سیم های خاردار» نیز می نوشت که چندین بار (در آدرس های مختلف) به دستور قضایی فیلتر و حذف شد؛ اما بارها با رأی مردم یا
نظر کارشناسان به عنوان وبلاگ برتر مورد تقدیر قرار گرفت. همچنین مقالات او مانند «روزی که زن شدم» و «ترفندهای زبانی در غزل پست مدرن»، در نشریات و سایت های گوناگون، با استقبال مخاطبان و منتقدان روبرو و به چندین زبان ترجمه و منتشر شد. اولین مجموعه شعر او با نام «"یک بحث فمینیستی قبل از پختن سیب زمینی ها"» پس از سانسور و کشمکش های طولانی در اردیبهشت ۱۳۸۹ در نمایشگاه کتاب تهران منتشر شد، اما باوجود استقبال فراوان مردم، به همراه سه مجموعهٔ دیگر از شاعران غزل پست مدرن، در روز دوم از نمایشگاه جمع و تمامی نسخه های آن خمیر شد. اختصاری نسخهٔ بدون سانسور این مجموعه را به صورت فایل الکترونیکی رایگان منتشر کرد و چندی بعد نسخه های چاپی آن نیز به صورت زیرزمینی در خیابان انقلاب تهران توسط دستفروشان عرضه شدند. مجموعهٔ دوم او، «کنار جاده فرعی» در سال ۱۳۹۲ با حذف بیش از دو سوم اشعار مجوز گرفت، درحالی که خود اختصاری در زندان به سر می برد. حذفیات این مجموعه، دایرهٔ وسیعی از کلمات و مفاهیمی را شامل می شد که از دیدگاه ممیزان وزارت ارشاد، اروتیک، سیاسی یا مذهبی بودند. این کتاب باوجود محدودیت در عرضه و ممنوعیت برگزاری هرگونه مراسم رون
مایی یا نقد، با استقبال مخاطبان روبرو شد و در زمانی کوتاه به چاپ چندم رسید. آخرین مجموعه ای که فاطمه اختصاری در ایران به چاپ رساند، «"منتخبی از شعرهای شاد به همراه چند عکس یادگاری"» بود که علاوه بر غزل پست مدرن، برخی از اشعار آزاد و ترانه های او را نیز شامل می شد و در سال ۱۳۹۴ و چند ماه قبل از خروج او از ایران منتشر شد. پیش از انتشار این کتاب چندین گزارش در سایت های سپاه و صداوسیما منتشر شد که این مجموعه را حاوی «اشعار شاهین نجفی به همراه عکس های مبتذل فاطمه اختصاری» دانسته بودند؛ درحالی که در خود کتاب هیچ شعری از شاهین نجفی یا هیچ عکسی وجود نداشت. این مجموعه شعر بلافاصله پس از انتشار، توقیف و از بازار جمع آوری شد. مدیر کمیتهٔ رسیدگی به تخلفات ناشران، ابتدا دلیل توقیف را استفادهٔ خوانندگان خارج از ایران از اشعار این کتاب دانست. اما پس از آنکه مشخص شد هیچ شعری از این مجموعه به صورت اثر موسیقایی منتشر نشده است، خبرگزاری های سپاه آن را شامل توهین به مقدسات و دفاع مقدس دانستند. معاون فرهنگی وزارت ارشاد نیز علت جمع آوری کتاب با وجود داشتن مجوز را گزارش های باشگاه خبرنگاران و صداوسیما دانست. در ماه های بعد نیز گزار
ش هایی از جمع آوری این مجموعه از بازار در سایت های منسوب به سپاه منتشر شد. مقالات زیادی این مجموعه و آثار دیگر اختصاری را از دیدگاه هایی نظیر سبک نوشتاری زنانه و تکنیک های پست مدرن بررسی کرده اند. بسیاری از آثار اختصاری نظیر کتاب «"زنیدن در باران"» هرگز اجازهٔ چاپ و انتشار پیدا نکردند. او در بسیاری از سال های اقامتش در ایران ممنوع الفعالیت بود و حتی از حضورش در جلسات ادبی جلوگیری می شد. وی کارگاه های شعری را نیز به صورت حضوری و مجازی به صورت رایگان اداره می کرد که با فشار ارگان های امنیتی بسته شدند. او همچنین آخرین مصاحبه با سیمین بهبهانی را پیش از درگذشتش انجام داد و در همان سال به عنوان یکی از نمایندگان شعر ایران به سوئد سفر کرده و در جشنوارهٔ «تظاهراتی روی میز من» شعرخوانی کرد. در سال های آخر حضور اختصاری در ایران، اشعار او در دو مجموعه شعر به زبان چکی، تحت عنوان های "در میان تارهای عنکبوت" و "وقتی نسیم میان بر می رود،" با ترجمهٔ رادک هاسالیک در کشور جمهوری چک به چاپ رسیدند. همچنین مجلهٔ ادبی کریتیکر (Kritiker)، شمارهٔ ۲۸ و ۲۹ خود را به انتشار ترجمهٔ سوئدی آثار فاطمه اختصاری و چند شاعر مطرح دیگر از ایران ا
ختصاص داد. پس از خروج از ایران. اختصاری در سال های آغازین خروج خود از ایران، اولین مجموعه از داستان های کوتاهش را با نام «"شنا کردن در حوضچهٔ اسید»" در لندن به زبان فارسی منتشر کرد. این مجموعه که شامل ۱۷ داستان بود، منتخبی از داستان های کوتاه او در دههٔ هشتاد و نود را دربرمی گرفت و بیشتر در فضاهای مدرن شهری رخ می داد. اما دومین مجموعهٔ او پس از خروج از ایران، "مرده ای که مرده بود، یک نفس عمیق کشید" (با نام فرعی "۳۸ روز انفرادی اوین") نام داشت که شامل نوشته های وبلاگی او پس از زندان بود که در سال های ۱۳۹۲ و ۱۳۹۳ با نام مستعار و تحت عنوان «کمدی غیرالهی» در فضای مجازی منتشر شده بود و با زبانی شاعرانه به شرح خاطرات زندان می پرداخت. اولین مجموعه شعر اختصاری پس از خروج از ایران در سال ۱۳۹۶ به چاپ رسید و «"بت بزرگ"» نام داشت. این مجموعه شامل آثار جدید او به همراه اشعاری بود که در ایران اجازهٔ انتشار نیافته بودند و شامل ۱۱۵ شعر در قالب های غزل پست مدرن، آزاد، نیمایی و ترانه بود. این کتاب اگرچه در خارج از ایران توسط نشر آمازون منتشر شد و به فروش رفت اما نسخهٔ الکترونیک آن توسط اختصاری برای ساکنان ایران و افغانستان به
صورت رایگان در فضای مجازی قرار گرفت و همچنین توسط دستفروشان کتاب های زیرزمینی در ایران به فروش رفت. اختصاری مجموعه داستان بعدی و هفتمین کتاب خود با نام «"تبر"» را در سال ۱۳۹۷ منتشر کرد که شامل ۱۶ داستان کوتاه بود که همگی پس از خروج او از ایران نوشته شده بودند. داستان های این مجموعه نیز مانند کتاب «"شنا کردن در حوضچهٔ اسید»" در فضای مدرن شهری رخ می دادند و به واکاوی روابط انسانی می پرداختند. این مجموعه نیز مانند کتاب قبلی اختصاری توسط نشر آمازون منتشر شد اما نسخهٔ الکترونیک آن برای ساکنان ایران و افغانستان به طور رایگان در فضای مجازی قرار گرفت. او این مجموعه را به همراه کتاب قبلی اش (بت بزرگ) و مجموعه داستان بعدی اش (اِبی) بخشی از یک سه گانه می داند. این مجموعه از دیدگاه استفاده از تکنیک های پست مدرن در ادبیات داستانی فارسی مورد توجه و بررسی منتقدان بوده است. اختصاری در سال ۱۳۹۹ کتابی پلی ژانر با نام «نزدیکی» را به صورت نسخهٔ الکترونیک رایگان منتشر کرد. این مجموعه یک اتوبیوگرافی پست مدرن است که به صورت هایپرتکست عرضه شده و مخاطب می تواند با کلیک بر روی کلمات آن به عکس ها، ویدئوها و آهنگ هایی در فضای مجازی متصل
شود. این کتاب یکی از اولین تجربه ها در ادبیات فارسی برای چاپ یک مجموعهٔ هایپرتکست است. او در سال ۲۰۲۰ میلادی، کتابی دو زبانه (نروژی-فارسی) با نام "Vi overlever ikke" ("زنده نمی مانیم") را در کشور نروژ با نشر «ترنسفر فورلاگ» به چاپ رساند که با استقبال منتقدان و مخاطبان اروپایی همراه شد. این اولین مجموعه شعر مستقل اختصاری به زبان نروژی بود. وی سپس مجموعهٔ دوم خود به زبان نروژی را در سال ۲۰۲۲ با نام "Hun er ikke kvinne" ("زن نیست") با نشر «آسکهوگ» به چاپ رساند. این مجموعه نقدهای بسیار مثبتی را دریافت کرد این مجموعه از پرفروش ترین کتاب های ادبی نروژ در سال ۲۰۲۲ بود و توانست در سال ۲۰۲۳ برندهٔ جایزهٔ «اوردکناپ» شود. همچنین ترجمهٔ اشعار اختصاری در بسیاری از آنتولوژی های مطرح منتشر شده که می توان برای نمونه به آنتولوژی دیک دیویس با نام "The Mirror Of My Heart" (که به بررسی زنان مطرح شعر فارسی از رابعه تا فاطمه اختصاری می پردازد) و همچنین مجموعهٔ "Å kysse en ørken, å kysse en myr" اشاره کرد. آثار او در بسیاری از آنتولوژی های فارسی نیز منتشر شده که می توان به مجموعه هایی نظیر «این تخته سیاه است» و «تشویش اذهان خصوصی»
اشاره کرد. حضور اختصاری در فستیوال های ادبی و هنری پس از خروج از ایران گسترش یافته و به عنوان شاعر یا سخنران در بسیاری از فستیوال های مطرح جهانی حضور داشته است. او با برنامه های فارسی خارج از ایران نیز در ارتباط بوده و به عنوان داور یا مدرس به حضور خود در محافل ادبی فارسی زبان ادامه می دهد. وی همچنین سردبیری «گاهنامهٔ ادبیات مستقل ایران» را بر عهده دارد که هر شمارهٔ آن، عنوانی جداگانه نظیر میم، جیم، لاف، ژ، دال، تشدید و خخخ دارد. در این ویژه نامه ها علاوه بر مباحثی نظیر ادبیات اعتراضی، طنز و… حتی به شکل های کمتر توجه شدهٔ ادبیات، مانند جدول متقاطع و ترکیب عکس و شعر نیز پرداخته شده است. اختصاری توانست جایزهٔ سالانهٔ هنرمند شهر لیل هامر را در سال ۲۰۲۳ به خاطر فعالیت های ادبی و هنری اش به خود اختصاص دهد. او همچنین یکی از سه نامزد نهایی دریافت جایزهٔ «فاکل» در سال ۲۰۲۵ میلادی بود. فعالیت ها در عرصهٔ موسیقی و ترانه. اشعار و ترانه های فاطمه اختصاری توسط خوانندگان مختلفی اجرا شده است. اولین شعری که از او به عنوان یک اثر موسیقایی منتشر شد، غزلی از مجموعهٔ «یک بحث فمینیستی قبل از پختن سیب زمینی ها» با نام «بکنیم» در
آلبوم «هیچ، هیچ، هیچ» شاهین نجفی بود. این آلبوم به جریان غزل پست مدرن تقدیم شده بود و شاعران و ترانه سرایان دیگری نظیر مهدی موسوی، یغما گلرویی و افشین مقدم نیز در آن حضور داشتند. اختصاری با شادی امینی نیز چند همکاری داشته است که از مطرح ترین آنها می شود به موزیک «۲۸» اشاره کرد که به نام های «تهران» و «تهران و بوی ذرت مکزیکی و غروب» نیز شهرت دارد. عکاسی موزیک ویدیوی این اثر را نیز خود اختصاری انجام داده است. از دیگر همکاری های این دو هنرمند می توان به آهنگ «کجا گمت کردم» اشاره کرد. شاید خواننده ای که بیشترین و مستمرترین همکاری را با اختصاری داشته است، «یاسین صفاتیان» باشد. آنها در چند آلبوم و تک آهنگ همکاری داشته اند که از مطرح ترین این آهنگ ها می توان به بخیه، تاج خار، مربع خالی و بی خوابی اشاره کرد. شبنم طلوعی نیز دو همکاری با نام های «یه دختر» و «برقص» با فاطمه اختصاری داشته است که هر دو ترانه از دو دریچهٔ متفاوت به وضعیت زنان در ایران و محدودیت ها و آزارها می پردازند. فاطمه اختصاری با «ماریا»، یکی از خوانندگانی که با اجراهایش در برنامهٔ «صدای برتر» شناخته می شود، نیز چند همکاری ازجمله «خانه سرد است»، «قفس
پارچه ای» و «قایق وارونه» داشته است که این آثار نیز مانند بسیاری از اشعار او به رنج ها و تنهایی های زنان در ایران امروز می پردازند. الهه سرور، خوانندهٔ افغانستانی، نیز دو شعر از فاطمه اختصاری را به صورت زنده در انگلستان به روی صحنه برده است. او همچنین با خوانندگانی نظیر نوید زردی، میثاق بنی مهد، لیلی محسنی، حامد مقدم، فرشین طهماسب، ارغوان، کاوه سوری، آرمین نژادیوسفی، میلاد وحدتی و گروه ایستگاه در چندین آلبوم و تک آهنگ همکاری داشته است. از همکاری های مهم اختصاری با گروه های موسیقی دیگر کشورها نیز می توان به پرفورمنس مشترک او با «اودرون لیلیا» آهنگساز و نوازندهٔ نروژی و «ژانا گلادکو» پرفورمنسر بلاروسی در سالن اپرای مرکزی اسلو اشاره کرد. در این برنامه اختصاری به همراه گروه ارکستر نروژ به مدت یک ساعت با محوریت موضوعاتی مانند سانسور و دیکتاتوری به شعرخوانی و اجرا پرداخت. اختصاری در مصاحبه با نشریهٔ «آسو» می گوید که او معمولاً ابتدا اشعارش را در کتاب هایش منتشر کرده و سپس آهنگسازان و خوانندگان برای اجرای آنها به سراغش آمده اند؛ ازهمین رو بیشتر آنها را شعر می داند تا ترانه. شاید تنها استثنای این همکاری ها آلبوم «به
آهستگی» گروه ایستگاه باشد که تمامی ترانه ها را فاطمه اختصاری بر روی ملودی نوشته است. فیلمسازی و تئاتر. اختصاری فیلمسازی را در سال های نخستین دههٔ نود با فیلم کوتاه داستانی «نزدیکی» آغاز کرد. او دورهٔ کارگردانی حرفه ای را در مؤسسهٔ SAE گذراند و سپس فیلم مستند Still (هنوز) را در تایلند ساخت که با نگاهی شاعرانه به کودکان ساکن حلبی آبادهای بانکوک و رؤیاهای آنها پرداخته است. او سپس در کشور سوئد فیلم The Way را ساخت که به مسئلهٔ مهاجرت و تطبیق فرهنگی می پردازد و بعد فیلم مستند دیگری با نام After me را در آلمان ساخت. از مهم ترین آثار سینمایی دیگر اختصاری می توان به فیلم مستند بلند «غیرقابل چاپ» اشاره کرد که در آن تاریخ سانسور کتاب را در ایران معاصر بررسی کرده است. این فیلم به دلیل مشکلات برخی هنرمندانی که در ایران زندگی می کردند و با آنها در فیلم مصاحبه شده بود، اکران محدودی داشت. اختصاری علاوه بر کارگردانی، فیلمبرداری و تدوین بسیاری از آثارش را نیز انجام داده است. او همچنین در چندین فیلم مستند و داستانی نظیر «بازیانه» و «ساعت ۵ صبح بود» به عنوان بازیگر حضور داشته است. اختصاری همچنین یکی از اعضای گروه Kollektiv Nord
en بود که در سال ۲۰۲۳ نمایشنامه ای با نام The asylum at the end of the world نوشتند. این نمایشنامه در بهار ۲۰۲۵ به کارگردانی آنیکا سیلکبرگ در اروپا به روی صحنه رفت. هنرهای تجسمی. فاطمه اختصاری پس از اقامت در نروژ، هنرهای تجسمی را به صورت جدی تر دنبال کرد و در این رشته به تحصیل پرداخت. او در سال ۲۰۲۱ مجموعه ای به نام Naken منتشر کرد که عکس ها، نقاشی ها و دیگر آثار تجسمی او را به همراه مقدمه ای طولانی پیرامون «برهنگی» دربرمی گرفت. وی همچنین پروژه ای را به نام «تمام شد» که حکاکی کلمات فارسی بر روی دو قطعه چوب بود در سال ۲۰۲۲ در گالری ساکسومدال رونمایی کرد و سپس به این آثار در کتابخانهٔ لیل هامر مکانی ویژه اختصاص داده شد. او در همین سال مجموعه ای به نام «هارپی»، شامل ۱۰۰ چاپ دستی لینوکات، با همکاری گالری ساکسومدال و در مراسم رونمایی کتاب "Hun er ikke kvinne" ("زن نیست") منتشر کرد. در سال ۲۰۲۳ نمایشگاه عکسی با نام That your heart is not where it should be براساس اشعار فاطمه اختصاری و سه هنرمند دیگر در نروژ برپا شد. فعالیت های اجتماعی. فاطمه اختصاری همواره به عنوان یک یک فعال حقوق زنان و هنرمند آزادی خواه مطرح بوده
است. او علاوه بر آثار ادبی و هنری اش، مقالات، مصاحبه ها و سخنرانی های زیادی درمورد زنان، سانسور، زندانیان سیاسی، شکنجه، اعدام و آزادی بیان داشته است. او در سال ۲۰۲۴ در پنجاه و ششمین نشست سالانهٔ حقوق بشر سازمان ملل در ژنو سوئیس حاضر شد و درمورد وضعیت سانسور و سرکوب در ایران سخنرانی کرد. وی از پیشگامان مبارزه با حجاب اجباری در میان سلبریتی ها بود که در سال ۱۳۸۷ در فیس بوک حجاب خود را کنار گذاشت و به خاطر آن دستگیر، زندانی و محکوم به شلاق شد. وی در دو دههٔ اخیر مصاحبه ها و سخنرانی های فراوانی علیه حجاب اجباری و آپارتاید جنسیتی داشته است. اختصاری در سال های اخیر نامه ها و بیانیه های زیادی را در حمایت از زندانیان سیاسی و مردم ایران امضا کرده و خود را هنرمندی دانسته که اگرچه سیاسی نیست، اما نمی تواند نسبت به ظلم و نابرابری بی تفاوت باشد. او نسبت به نسل کشی هزاره ها در افغانستان نیز بی تفاوت نبود و یکی از مهم ترین هنرمندان غیرافغانستانی بود که به این کارزار پیوست. حضور اختصاری با لباس و گریم مردانه در سال ۱۳۹۱ در ورزشگاه آزادی (بازی ایران-کره جنوبی، مقدماتی جام جهانی ۲۰۱۴) بازتاب بسیار زیادی در شبکه های اجتماعی، خ
برگزاری ها و همچنین سایت های خارجی داشت. بسیاری از هنرمندان و فعالان اجتماعی از کار او حمایت کردند اما خبرگزاری های وابسته به سپاه پاسداران و صداوسیما نظیر باشگاه خبرنگاران جوان، کار او را تقبیح کردند. حضور اختصاری در استادیوم اگرچه پس از انتشار عکس ها به دستگیری او منجر شد، اما باعث شد جریانی شکل بگیرد که دختران بسیاری با گریم و لباس مردانه تلاش کنند وارد ورزشگاه آزادی شوند. این حرکت اعتراضی درنهایت پس از خودسوزی دختر آبی (سحر خدایاری) و افزایش فشارها از طرف فیفا، باعث شد اجازهٔ حضور محدود زنان در استادیوم های ورزشی صادر شود. از فعالیت های اجتماعی دیگر او، عضویت در مدیریت Wexfo (وکسفو) است. این سازمان با برگزاری میتینگ ها و همایش ها در سراسر جهان، برای حمایت و دفاع از آزادی بیان می کوشد. دستگیری، زندان و خروج از ایران. فاطمه اختصاری از آغاز فعالیت ادبی، تحت فشار و سانسور قرار داشت. هیچ کدام از کتاب های او مجوز نمی گرفتند یا پس از کسب مجوز، از بازار جمع می شدند. بارها در صداوسیمای جمهوری اسلامی و همچنین خبرگزاری های وابسته به حکومت، علیه او، آثارش و جریان غزل پست مدرن مطالبی پخش شد. جلسات شعرخوانی و کارگاه ها
یش تعطیل می شد و حتی او از تحصیل در مقطع دکترای مامایی منع شد. وبلاگ شخصی وی بارها فیلتر و حذف شد، از حضورش در نمایشگاه کتاب تهران جلوگیری می شد و حتی در حمله به او به اتوموبیل شخصی اش آسیب رساندند. بازداشت ها و برگزاری دادگاه. مشکلات جدی تر اختصاری با جمع آوری کتاب «یک بحث فمینیستی قبل از پختن سیب زمینی ها» در سال ۱۳۸۹ و چند ماه بعد از آن در ۱۳ مهر ۱۳۸۹ با دستگیری توسط وزارت اطلاعات در منزل شخصی اش آغاز شد. او به مدت چند هفته تحت بازجویی بود و تمامی وسایل شخصی اش نظیر لپ تاپ، دست نوشته ها، آلبوم ها و هارددیسک هایش در اختیار آنها قرار داشت. او درنهایت با پروندهٔ باز آزاد شد و مجبور شد به مدت دو سال از شبکه های اجتماعی و برگزاری هر نوع کارگاه ادبی فاصله بگیرد. در ۱۵ آذر ۱۳۹۲ فاطمه اختصاری درحالی که به همراه چند نفر از دوستانش قصد سفر به ترکیه را داشتند، متوجه شد که خودش و مهدی موسوی ممنوع الخروج شده اند. او این ماجرا را در راستای افزایش فشارها و آزارها دانست و به خانه برگشت. وی در ۱۷ آذر ۱۳۹۲ در خانه اش با حملهٔ نیروهای اطلاعات سپاه دستگیر شد، تمام وسایل شخصی اش ضبط شدند و با چشم بند و دستبند به بند دو-الف زند
ان اوین منتقل شد. تا هفته ها کسی از او و مهدی موسوی، که همزمان با او دستگیر شده بود، خبری نداشت تا درنهایت پس از اعتراضات عمومی در داخل و خارج از کشور، خبر بازداشت او اعلام شد. او ۳۸ روز را در سلول انفرادی به سر برد و هر روز تحت شدیدترین شکنجه های روحی بازجویی شد. او موضوع اغلب بازجویی ها را کتاب های شعرش، فعالیت هایش در حوزهٔ زنان، اجرای اشعارش توسط خوانندگان (مخصوصا شاهین نجفی) و جریان غزل پست مدرن بیان می کند. فاطمه اختصاری پس از افزایش فشارهای جهانی بر حکومت ایران، در تاریخ ۲۵ دی ۱۳۹۲ پس از ۳۸ روز بازداشت و بازجویی، به قید وثیقه تا زمان برگزاری دادگاه و صدور حکم آزاد شد. آثار و دست نوشته های اختصاری هرگز به او برگردانده نشدند و لپ تاپ و هارددیسک های او نیز سوخته بود و اطلاعات آنها قابل بازیابی نبود. از حضور او در شبکه های اجتماعی و جلسات ادبی به مدت دو سال ممانعت می شد و خود او و اطرافیانش بارها مورد تهدید و تعرض قرار گرفتند، به طوری که در زمان ملاقاتش با مهناز محمدی به ماشین او صدمات جدی وارد کردند. با فشارهای بیشتر اطلاعات سپاه، اختصاری شغل خود (مامایی) را نیز از دست داد و تمامی کتاب هایش از بازار جمع آ
وری شدند. او در سال ۱۳۹۳ نیز بار دیگر بازداشت شد و زمانی را در زندان ارومیه گذراند. پروندهٔ او ابتدا برای بازپرسی به دادسرای اوین (شهید مقدس) فرستاده شد و پس از آن به شعبه ۲۸ دادگاه انقلاب تهران به قضاوت محمد مقیسه ارجاع داده شد. اختصاری دو سال تمام در چندین جلسهٔ دادگاه حاضر شد و در آنجا توسط قاضی بارها مورد فحاشی و آزار کلامی قرار گرفت. او و وکیلش (امیر رئیسیان) اظهار می کنند که تفهیم اتهام از روی حکمِ صادرشده صورت می گرفته و جلسات دادگاه نمایشی بوده است! در این جلسات بسیاری از اشعار اختصاری که در کتاب هایش با مجوز وزارت ارشاد چاپ شده بوده، به عنوان سیاه نمایی یا توهین به مقدسات مطرح شده و بازجو نیز در گزارش خود عنوان کرده بوده که متهمان (اختصاری و موسوی) همکاری نکرده اند و درخواست تشدید مجازات را داشته است. صدور حکم و واکنش ها. در تاریخ ۲۰ مهر ۱۳۹۴ امیر رئیسیان، وکیل فاطمه اختصاری، از صدور حکم و محکومیت او به ۱۱٫۵ سال زندان از بابت اتهامات «توهین به مقدسات» و «فعالیت تبلیغی علیه نظام» و ۹۹ ضربه شلاق برای «روبوسی و دست دادن با نامحرم» خبر داد. رئیسیان ضمن رد این اتهامات، اعلام کرد که تاریخ صدور حکم ۱ تیر ما
ه بوده که قبل از برگزاری آخرین جلسهٔ دادگاه و انجام دفاعیات متهمان و وکیل آنها بوده است! او در ادامه گفت که حتماً به این حکم اعتراض خواهد کرد و با امیدواری به تغییر احکام در دادگاه تجدیدنظر گفت: «اشکالات زیادی در پرونده وجود دارد. استدلالاتی که در حکم به آن استناد شده، بنیاد واقعی ندارد و اصلاً بعضی از چیزهایی که عنوان شده، هیچ مبنایی ندارد.» صدور حکم بیش از ۲۰ سال زندان برای دو شاعر، واکنش های جهانی زیادی را برانگیخت و به خبر داغ نشریاتی همچون دیلی میل، گاردین، نیویورک تایمز و نیویورکر بدل شد. روزنامهٔ نیویورک تایمز گزارش داد که بیش از ۱۱۶ هنرمند برجسته خارجی به رهبر ایران نامه ای نوشته اند و درخواست آزادی فاطمه اختصاری و مهدی موسوی را داشته اند. کلود بری، کلود للوش و میشل آزاناویسوس از امضاکنندگان این نامه بودند. همچنین انجمن جهانی قلم و انجمن قلم بسیاری از کشورها (به طور جداگانه) خواستار آزادی این دو شاعر شدند. تجمعی اعتراضی نیز توسط شاعران و نویسندگان سوئدی در استکهلم برگزار شد و هنرمندان این کشور به صدور احکام زندان اعتراض کردند. همچنین بیانیه ای نیز توسط هنرمندان مطرح این کشور در حمایت از این دو شاعر من
تشر شد. برخی حقوق دانان نیز با انتشار مقالاتی این حکم را فاقد وجههٔ قانونی دانستند. همچنین ۱۳۰ تن از نویسندگان و روزنامه نگاران مطرح ایرانی مانند علی اشرف درویشیان و مهرانگیز کار در بیانیه ای خواستار آزادی این دو هنرمند و دیگر نویسندگان زندانی شدند. محمدرضا عالی پیام، شاعر و طنزپرداز، نیز با سرودن شعری از داخل زندان، خواستار آزادی آنها شد. نوام چامسکی، زبان شناس و فیلسوف آمریکایی، با ابراز ناراحتی شدید از این حکم، آن را «نقض بسیار جدی اصول حقوق بشر» دانست. در بیانیه ای دیگر ۵۳ شاعر و نویسندهٔ ایرانی مانند اسماعیل خویی، شهریار مندنی پور، پرتو نوری علا و بکتاش آبتین خواستار توقف حکم فاطمه اختصاری، مهدی موسوی و مصطفی عزیزی شدند. ۷۳۷ شاعر و هنرمند جوان از طیف های گوناگون نیز در بیانیه ای خواستار تجدیدنظر در حکم و آزادی این دو زندانی شدند. از امضاکنندگان این نامه می توان به مونا برزویی، آریا آرام نژاد، عاطفه اسدی و زینب موسوی اشاره کرد. در بیانیه ای دیگر بیش از ۱۶۰ هنرمند و شاعر ایرانی همچون محسن مخملباف، شهرنوش پارسی پور، محمد نوری زاد، ژیلا بنی یعقوب و محمد محمدعلی به این حکم اعتراض کرده و خاطرنشان کردند که «انگ
ار ایران قرار است از این پس شاعر و نویسنده نداشته باشد»! احمد شهید، گزارشگر ویژهٔ سازمان ملل در امور حقوق بشر در ایران، حکم زندان فاطمه اختصاری و مهدی موسوی را «نمونهٔ بارز نقض حقوق هنرمندان و در بند کشیدن قلم دانست» و به آن اعتراض کرد. در زمان بازداشت این دو شاعر نیز نامه ای توسط ۲۱۸ هنرمند ازجمله شمس لنگرودی، منیرو روانی پور و علیشاه مولوی امضا شده بود که حکومت را به دوری از کینه و کدورت دعوت کرده و خواستار آزادی اختصاری و موسوی شده بود. کانون نویسندگان ایران نیز در بیانیه ای عناوینی مانند «دست دادن و روبوسی با نامحرم» را دست آویزی برای سرکوب روشنفکران دانسته و خواهان الغای بی قید و شرط احکام شده بود. از آن سو رسانه های وابسته به سپاه پاسداران نسبت به این حمایت ها واکنش دادند و روزنامهٔ جوان با چاپ عکس اختصاری و موسوی آنها را مجرمانی نامید که توسط رسانه های غربی شهروند مطیع قانون معرفی می شوند. در این مقاله اختصاری و موسوی به حمایت از جنبش سبز، ارتباط با رادیو زمانه، حمایت از احمد باطبی و شاهین نجفی و ارتباط با آنها، آموزش مستندسازی در کشورهای خارجی، حضور در مهمانی های مختلط، کشف حجاب و سرودن اشعار غیراخلاق