Payamvdn/NorthPersian_fa_wiki huggingface dataset:
ه گری های این کولی جذاب و آن گًل، آتش عشق جدیدی را در درون این سرباز ساده دل شعله ور ساخته و او را دچار تردید می کند. وقتی زنان و دختران سیگارفروش به کارخانه می روند، میکائلا بازمی گردد. مادر خوزه از او خواسته بوده که نامه ایی را به همراه مقداری پول به دست پسرش رسانده و او را از طرفش ببوسد ("Parle-moi de ma mère!"). پس از دادن نامه، میکائلا بوسه ایی بر پیشانی خوزه زده و از آنجا می رود؛ با خواندن نامه، خوزه متوجه می شود که آرزوی مادرش برگشت او به خانه و ازدواجش با میکائلا ست. او از اینکه میکائلا را برای معاشقه با کارمن پس زده، خجالت زده می شود و تصمیم می گیرد تا این دوشیزه معصوم روستایی را به عنوان همسرش انتخاب کند. در همین هنگام، عده زیادی از زنان سرآسیمه و مضطرب از کارخانه به بیرون هجوم آورده و در مورد دعوای بین کارمن و دیگری شروع به بحث می کنند. زونیگا، افسر گارد، متوجه می شود که کارمن به یکی از زنان کارخانه با چاقو حمله کرده و وی را مجروح ساخته است. او کارمن را به بازخواست می کشاند ولی کارمن به جای دادن پاسخی صریح و واضح، تنها به خنده و استهزاء می پردازد ("Tra la la... Coupe-moi, brûle-moi"). شوخی های کارم
ن موجب خشم زونیگا شده و دستور می دهد او را به زندان بیندازند؛ همچنین از خوزه می خواهد که مسئولیت پرونده او را بر عهده گرفته و چشم از او برندارد. وقتی کارمن و خوزه با یکدیگر تنها می شوند، کارمن با کرشمه و وعده های عاشقانه، خوزه را اغفال کرده و او را شیفته خود می سازد؛ تا جایی که وی حاضر به سر پیچی از دستور فرمانده خود - زونیگا - شده و به کارمن کمک می کند تا فرار کند. پس از گریختن کارمن، خوزه به دلیل سهل انگاری در انجام وظیفه مجازات شده و به زندان می افتد. پرده دوم. "کاروانسرای لیلاس پاستیا" یک ماه گذشت. کارمن و همنشینانش فراسکیتا و مرسده با رقص و آواز در حال سرگرم ساختن زونیگا و دیگر افسران در کاروانسرا هستند ("Les tringles des sistres tintaient"). در کاروانسرا زونیگا به کارمن خبر می دهد که خوزه از زندان آزاد شده و او بسیار خوشحال می شود. از بیرون صدای جمعیتی به گوش می رسد که رسیدن اسکامیلو - گاو باز حرفه ای - را اعلام می کنند ("Vivat, vivat le Toréro"). اسکامیلو به داخل کاروانسر آمده و با خواندن آوازی، آهنگ گاوباز، خود را معرفی می کند ("Votre toast, je peux vous le rendre"). کارمن زیبا توجه اسکامیلو را نیز به
خود جلب می کند؛ اسکامیلو تقاضای آشنایی بیشتر می کند اما کارمن که حالا دل در گرو خوزه داشته، تقاضای او را نمی پذیرد. پس از مدتی به دلیل ازدحام زیاد سربازان و افراد متفرقه، لیلاس پاستیا - صاحب کاروانسرا - از همگان می خواهد که آنجا را ترک کنند. وقتی فقط کارمن، فراسکیتا و مرسده می مانند، دو قاچاقچی به نامهای دانکیر و رمندادو سر می رسند. آنها نقشه خود را در مورد حمل اجناس ممنوعه بازگو کرده و از این سه زن درخواست همکاری می کنند ("Nous avons en tête une affaire"). فراسکیتا و مرسده علاقه مند به همکاری می شوند اما کارمن ترجیح می دهد که جایی نرود و منتظر خوزه بماند. مردان قاچاقچی هم احساسات کارمن را به مسخره گرفته و معتقدند که او هیچگاه عاشق یک نفر نخواهد ماند! کارمن از دور صدای خوزه را می شنود و بسیار شاد می شود؛ او برای اینکه خوزه را نیز خوشحال سازد، رقص زیبا و منحصر به فردش را برای او به نمایش می گذارد ("Je vais danser en votre honneur … La la la"). اما در این بین صدای شیپور سرباز خانه شنیده می شود و خوزه می گوید که باید هر چه زودتر به جمع سربازان بپیوندد. کارمن با دلخوری، خوزه را مورد طعن و کنایه قرار می دهد و می
گوید که اگر واقعاً عاشقش بود، به خاطر هیچ چیز و هیچ کس حاضر به ترکش نمی شد. خوزه هم در پاسخ برایش توضیح می دهد که از زمانی که به خاطر او به زندان افتاده، یک لحظه هم از یادش غافل نبوده و گلی را که کارمن به او داده، هرگز از خودش جدا نکرده است ("La fleur que tu m'avais jetée")؛ ولی این عشق نباید باعث شود که مسئولیت ها و تعهدهای کاری اش را کنار گذارد. اما این کارمن را راضی نمی کند و از اینکه با دوستانش به کمک قاچاقچیان نرفته و منتظر خوزه مانده، پشیمان می شود. علیرغم میل باطنی اش، خوزه آماده پیوستن به سربازان و ترک کارمن می شود که زونیگا وارد شده و سراغ کارمن را می گیرد. بین او و خوزه درگیری ایجاد می شود و در این بین، قاچاقچیان نیز که زونیگا را تعقیب می کرده اند، وارد عمل شده، این دو را از هم جدا می کنند و زونیگا را به یک صندلی می بندند. مداخله مردان تبهکار و روشن شدن رابطه کارمن و خوزه، راهی را جز پیوستن به گروه مخالف برای خوزه باقی نمی گذارد و او به ناچار به قاچاقچیان ملحق می شود. پرده سوم. "منطقه ایی جنگلی و بکر در کوهستان" کارمن و خوزه به همراه قاچاقچیان و محموله هایشان وارد می شوند ("Écoute, écoute, compagnon
") و تصمیم به استراحتی کوتاه در آن منطقه می گیرند. خوزه به یاد مادرش می افتد که هنوز فکر می کند پسرش سر وظیفه است و بزودی به خانه بازمی گردد. وقتی اینها را با کارمن در میان می گذارد، کارمن - که دیگر از عشق او دلزده شده بوده - پیشنهاد می کند که نزد مادرش بازگردد و می گوید تو برای اینگونه زندگی ساخته نشده ایی. خوزه هم تصمیم می گیرد سختی جدایی از کارمن را پذیرفته و سر خدمتش بازگردد. فراسکیتا و مرسده مشغول گرفتن فال ورق هستند و کارمن هم به آنها ملحق می شود. وقتی او فال خودش را می گیرد، تمام کارتها مرگ او و خوزه را نشان می دهند! کارون خلافکارن تصمیم به حرکت می گیرند؛ افرادی از آنان مسیر حرکت را پیشتر دیده بانی می کنند و متوجه حضور مأموران در بین راهشان می شوند. آنها تصمیم می گیرند که توسط زنان، افسران را سرگرم کرده و بارشان را رّد کنند. خوزه نیز در آن اطراف مشغول دیده بانی بوده است. میکائلا هم از آنچه بر خوزه گذشته خبردار شده و به جستجوی وی در آن حوالی میاید؛ او می خواهد هر طور شده، مرد مورد علاقه ش را از شرّ کارمن و همگروهانش خلاص کرده و او را نزد مادرش بازگرداند ("Je dis que rien ne m'épouvante"). میکائلا از تار
یکی و تنهایی در آنجا بسیار ترسیده بوده و مشغول دعا می شود؛ شنیدن صدای گلوله ایی از راه دور هم او را وحشت زده تر می کند. این گلوله را خوزه جهت اخطاری به اسکامیلو - که به آنجا نزدیک می شده - شلیک می کند. اسکامیلو خود را به خوزه معرفی می کند و می گوید که حضورش در آنجا تنها به خاطر ملاقات با معشوقه اش است. خوزه اسم زن مورد علاقه اش را از او می پرسد و اسکامیلو در پاسخ نام کارمن را بر زبان میاورد؛ او ادامه می دهد که شنیده کارمن عاشق سربازی شده که آن سرباز به خاطر او هم به زندان رفته و هم ترک خدمت کرده است… ولی با توجه به خلقیات کارمن، تا حالا باید از هم جدا شده باشند. اصرار مرد گاوباز برای دیدار با کارمن، خوزه را به شدت خشمگین می کند تا جایی که او را به مبارزه می طلبد و می گوید: " برای رسیدن به او باید بهایش را بپردازی و آن پیروزی در مقابل من است. " اسکامیلو متوجه می شود سربازی که کارمن عاشق اش بوده در مقابلش ایستاده و جدال با او را قبول می کند ("Je suis Escamillo, toréro de Grenade"). اما نزدیک شدن قاچاقچیان و زنان همراهشان به آن طرف، ایندو را از هم جدا می کند ("Holà, holà José"). اسکامیلو کارمن را می بیند و به او
میگوید که جانش را مدیون اوست. همچنان که گروه خلافکاران به حرکت خود ادامه می دهند، اسکامیلو آنها را به تماشای مسابقه بعدی خود دعوت می کند و اعلام می دارد که حضور عشقش - کارمن - در بین تماشاچیان باعث قوت قلب او خواهد بود. خوزه هم با خشم و حسادت نزد کارمن می رود و از او می خواهد که به عهدشان وفادار بماند. میکائلا از راه می رسد و خوزه را شگفت زده می کند. التماس های میکائلا از خوزه برای دیدار با مادرش و ترک کارمن نتیجه ایی جز بی اعتنایی خوزه و اصرارهای مکرّر او از کارمن برای پایداری بر سر عشقشان نداشت؛ تا اینکه میکائلا تصمیم می گیرد بیماری سخت مادر خوزه و احتمال مرگش را به پسرش خبر دهد. با شنیدن این خبر خوزه برآشفته شده و تصمیم می گیرد با میکائلا نزد مادرش برود. همچنان که خوزه - با قول بازگشت دوباره به کارمن - آنجا را ترک می کرده، صدای اسکامیلو به گوش می رسیده و کارمن را شیفته خود کرده است. پرده چهارم. "یک میدان در سویل و نمای دیوارهای یک آمفی تئاتر باستانی" زونیگا، فراسکیتا و مرسده در بین جمعیت حاضر در میدان، منتظر ورود گاوبازن هستند ("! Les voici! Voici la quadrille"). رقصندگان به رقص و شادمانی مشغول اند. برگزار
کنندگان مسابقه به همراه افراد سرشناس شهر از جمله کلانتر و شهردار، وارد می شوند و مورد استقبال قرار می گیرند. اسکامیلو و کارمن نیزدر حالی که به یکدیگر ابراز عشق می کنند، وارد می شوند ("Si tu m'aimes, Carmen"). همچنان که اسکامیلو به سوی میدان مسابقه می رود، فراسکیتا به کارمن هشدار می دهد که خوزه در آن نزدیکی هاست و آنقدر عصبانیست که ممکن است او را بکشد؛ اما کارمن جسورانه آمادگی خود را برای روبرو شدن با خوزه و صحبت کردن با او اعلام می کند. جمعیت برای تماشای مسابقه می شتابند و خوزه با کارمن تنها و رو در رو می شوند ("! C'est toi! C'est moi"). خوزه از کارمن تمنا می کند که گذشته ها را فراموش کرده، به او بپیوندد و با هم به مکانی دور رفته، زندگی جدیدی را آغاز کنند؛ اما کارمن حرفهای او را به مسخره می گیرد و می گوید که دیگر خوزه را دوست ندارد و عاشق اسکامیلوست و برای این عشق حاضر است از جانش هم بگذرد. صدای تشویق و هیجان تماشاچیان به گوش می رسد و کارمن مشتاقانه می خواهد برای دیدن نمایش قدرت اسکامیلو آنجا باشد. خوزه برای آخرین بار از کارمن تقاضا می کند که او را ترک نکند؛ در مقابل کارمن انگشتری را که خوزه قبلاً به او هدیه
داده به سمتش پرتاب می کند و می گوید دیگر هیچ احساسی نسبت به او ندارد. خوزه دیگر صبر و تحملش را از کف می دهد؛ با چاقو به سمت کارمن حمله ور شده و او را از پای درمی آورد. همچنان که جمعیت مشغول تحسین و شادی برای پیروزی اسکامیلو هستند، کارمن جان می سپارد و خوزه نیز که از کرده خود بسیار غمگین و پشیمان است، بازداشت شده و به گناه خود اعتراف می کند ("!Ah! Carmen! ma Carmen adorée").
شورش نان (یا غائله نان؛ بلوای نان) اشاره به خیزش و اعتراض مردم تهران نسبت به قحطی مرگباری است که ۱۷ آذر سال ۱۳۲۱ نقطه اوج آن بود. گروهی از مردم به مجلس شورای ملی ریختند و تنی چند از نمایندگان را به باد کتک گرفتند. گروهی دیگر به خانه نخست وزیر وقت قوام السلطنه حمله بردند و آنجا را غارت و تخریب کردند.قوام السلطنه روزنامه های پایتخت را بست و قرار شد سپهبد احمد امیراحمدی شورش مردم یا به قول خودش «غائله» را خاموش کند. به دستور امیراحمدی و سرتیپ اعتماد مقدم رئیس شهربانی، مأموران نظامی به روی تظاهرکنندگان آتش گشودند و خیزش مردم را با شّدت تمام سرکوب کردند که شمار زیادی کشته و زخمی به جای گذاشت. زمینه. پیش از جنگ جهانی دوّم، ایران صادرکننده ویژه غلّه بود اما سال۱۳۲۰ با قحطی مرگباری روبرو شد. در آن شرایط طاقت فرسا گرسنگی و بی غذایی واکنش مردم را برانگیخت و در کرمانشاه، نجف آباد، زنجان، سنندج، تبریز، داراب، رشت، قزوین، ملایر، اراک و گلپایگان... مردم به انبارهای غلّه هجوم بردند. مدرک اوج این اعتراضات، شورش نان در تهران (هفدهم آذر سال ۱۳۲۱) بود. واقعه مزبور که منعکس کننده مشکلات ایران در زمان جنگ جهانی دوّم و حضور و دخال
ت متفقین در ایران بود، باعث نگرانی و وحشت هیئت حاکمه شد. شورش نان بعد از تبعید رضا شاه از ایران که نیروهای انگلیس و شوروی در ایران بودند، روی داد. علل واقعه. جدا از نقش متفقین در قحطی و گرسنگی مردم، تورم پول ناشی از چاپ بی رویّه اسکناس، کمبود کلی غلّه در کشور و مشکل حمل و نقل آن، ارسال غله محصول ایران به شوروی جنگ زده و احتکار خواربار مورد نیاز مردم، از جمله عوامل آن خیزش بزرگ بود. در کنار ناتوانی نظام حمل و نقل و توزیع، ضعف قدرت دولت مرکزی و عدم ثبات سیاسی، زمینه ظهور یاغیان و راهزنان را هم فراهم آورده بود که جادّه ها را می بستند و حمل و نقل غلّه را در سطح کشور مختل می ساختند. احتکار ناشی از فضای روانی این حوادث هم قحطی را شدت بخشیده و بدان دامن می زد. کمبود غلّه و حضور اشغالگران در ایران، کشاورزان و ملاکان را وامی داشت تا غلّه خود را به امید فروش با قیمتی بالاتر انبار کنند. قیمت پایین خرید دولتی در مقایسه با بازار آزاد، مردم را به سوی احتکار می کشید. در آن شرایط تاجران سودجو نیز به صورت گسترده به احتکار غلّه پرداختند و کشاورزان خرده پا مقادیر زیادی از محصول خود را سه برابر قیمت خرید دولت به محتکرین بزرگ می
فروختند و دولت عملاً توان ذخیره کردن گندم را نداشت. عصیان مردم تهران اگرچه مورد سوء استفاده قرار گرفت و مردم گرسنه و ستم دیده به جای نان و اصلاحات اقتصادی، گلوله نصیبشان شد، اما تأثیرها خودش را باقی گذاشت. نقش متفقین در شورش نان. حضور و دخالت متفقین که آنزمان در ایران صاحب اختیار بودند و امر و نهی می کردند، از جمله علل آن قحطی بزرگ بود. تعادل در عرضه و تقاضا را حضور آن همه نیروی مصرف کننده غیر مولّد در کشور بهم ریخت. دولت ایران موظّف شده بود سالانه هفت هزار تن گندم، پانزده هزار تن جو و سی هزار تن برنج به دولت شوروی تحویل دهد با این حال آن کشور مازاد تولید غلّه منطقه آذربایجان را که یکی از مراکز اصلی تولید گندم بود، ضبط می کرد. در تمامی نواحی ایران کمبود گندم و سایر غلات به چشم می خورد اما روس ها از حمل غلّه ی مازاد آذربایجان و دیگر نواحی تحت اشغال که حاصلخیزترین مناطق غله خیز بود به دیگر نقاط کشور- به ویژه تهران جلوگیری می کردند. با وجود توافقنامه متفقین و ایران که شامل قول های متفقین برای تأمین غلّه کافی برای کشور میزبان بود، انگلیسی ها در مواردی سهم مردم را در انبارهای خودشان ذخیره می کردند. سفیر وقت آمریکا
در ایران گفته بود: «دولت انگلستان عمداً نمی خواهد از قحطی و گرسنگی در ایران جلوگیری به عمل آورد.» آنزمان نفت ایران ملّی نشده بود و صاحب اختیار شرکت نفت و فراورده های نفتی، انگلیسی ها بودند و تأمین سوخت نانوایی ها و نیز همان اندک وسایل نقلیهای که به طور محدود در اختیار ایرانی ها بود به میل و اراده آنان بستگی داشت. اگر نمایندگان روس و انگلیس تمایل نداشتند به کامیونهای حمل غله و نانوایی ها سوخت نمی رسید و نانی هم پخته نمی شد. تمامی خطوط حمل و نقل جادّهای و ریلی مناطق تحت اشغال در اختیار متفقین بود، درحالی که هزینه نگهداری و تعمیر خطوط راه آهن را به عهده دولت ایران می گذاشتند. دولت ایران به موجب پیمان «اتحاد سه گانه» تمامی وسایل حمل و نقل زمینی و خطوط راه آهن کشور را در اختیار متفقین قرار داده بود و توزیع به موقع و مناسب غلّه در سرتاسر کشور به خوبی صورت نمی گرفت. سمت جنوبی راه آهن تحت نظارت کامل انگلیسی ها و قسمت شمالی آن در دست روس ها قرار داشت. از تعداد ۳۵۰۰ کامیونی موجود در کشور، ۲۵۰۰ عدد آن توسط روس ها و ارتش انگلیس عملاً ضبط شده بود و از ۱۰۰۰ کامیون دیگری که باقی می ماند، بیشتر آنها لاستیک و لوازم یدکی نداش
تند. نیروهای روسی که از خراسان تا آذربایجان را به اشغال خود درآورده بودند با پست های نظامی کلیهی رفت وآمدهای ساکنان این مناطق را کنترل کرده، عملاً حکومت مرکزی را نادیده می گرفتند. روس ها گمرکات مرزهای شمالی را از میان برداشته و کارکنان ایرانی را از محل کارشان اخراج کرده بودند و اصولاً امور گمرکی صورت نمی گرفت و قاچاق ارزاق عمومی به ویژه گندم و حتی دام زنده به کشور شوروی امری عادی بود. از سوی دیگر بازرگانان روسی با صدور کالاهای خودشان به ایران و فروش آن به مردم علاوه بر عدم پرداخت حقوق گمرکی باعث اخلال در امر بازرگانی ایران می شدند. شورش نان، بستری برای تسویه حساب سیاسی. محمدرضاشاه تازه روی کار آمده و هنوز پایه های قدرتش تثبیت نشده بود و با نخست وزیری قوام السلطنه که خواستار نوعی حکومت سلطنتی بود که در آن شاه نقش محدودی داشته باشد چندان موافق نبود. از سوی دیگر انگلیسی ها هم از گرایش قوام به دولت آمریکا که استخدام مستشاران آمریکایی و امثال آرتور میلسپو و جیمز پ. شریدن علامتش بود، دل خوشی نداشتند. در واقعه ۱۷ آذر ۱۳۲۱، مقالات و تبلیغات هواداران دربار علیه قوام، حضور سازمان یافته دانش آموزان برخی مدارس تهران که ر
اهی میدان بهارستان شده و جلوی مجلس شورای ملی شعار «نان و پنیر و پونه. قوام قوام گشنمونه…» سر می دادند، همچنین حضور چاقوکشها و رجاله ها در میان مردم محروم و گرسنه، نشان می داد اعتراضات به حق مردم، آلوده اغراض سیاسی شده است. مردم محروم بیش تر خواهان حل مسائل اقتصادی خود از قبیل رفع گرانی، تورم، تأمین گندم و غلات به ویژه آرد و نان بودند و معترض بودند چرا نان آلوده و تلخی را که با آرد آغشته به خاک ارّه پخته شده، به خوردشان می دهند اما دربار و مجلس و افرادی چون تیمسار یزدان پناه و سرهنگ حسن ارفع (که شاه بلافاصله پس از شورش، درجه او را به سرتیپی ترفیع داد)، به دنبال سرنگونی دولت قوام السلطنه بودند. آثار شورش نان. شورش نان، آشفتگی های عمیق و دراز مدت بسیاری به همراه داشت. قدرت گیری رجاّله ها و لمپن ها که طبق برنامه خود را در صفوف مردم جا دادند و بعدها هم بر سر امتیازات نفت در اواسط سال ۱۳۲۳، در ماجرای ترور احمد کسروی ۲۰ اسفند ۱۳۲۴ و در همراهی با کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ و... به فعالیت خود ادامه دادند، به نوعی با شورش نان و خیزش مردم تهران در آذر سال ۱۳۲۱ ربط دارد. در نقطه مقابل (با اینکه حزب توده صحنه گردان شورش نان در
تهران نبود)، امّا گسترش آن در سال های ۱۳۲۲ و ۱۳۲۳ مدیون آن خیزش بزرگ است. شورش نان، دولت قوام السلطنه را هم به زیر کشید. قوام گرچه در امر انتشار پول، بازداشت ایرانیان هوادار آلمان، استفاده از سربازان انگلیسی برای سرکوب مردم در آذر ۱۳۲۱ و ترمیم هیئت وزیران خود مطابق میل انگلیسی ها، هواداری از آنان را نشان داد اما دوام نیاورد و جای او را علی سهیلی گرفت. شورش نان تضادهای متفقین را هم دامن زد و آمریکایی ها پس از آن واقعه، تا حدودی مسیر خودشان را از انگلیسی ها جدا کردند.
معماری در مصر باستان طی هزاران سال، هنر و مهندسی را با اعتقادات مذهبی و سیاسی درآمیخته بود. این معماری نه تنها به عنوان نمادی از قدرت فراعنه شناخته می شد، بلکه نشان دهندهٔ باورهای مصریان دربارهٔ مرگ و زندگی پس از آن نیز بود. اهرام ثلاثه، به ویژه هرم بزرگ جیزه، از شاخص ترین نمونه های این معماری هستند که با دقت ریاضی و مهارت مهندسی ساخته شده بودند. این سازه ها علاوه بر کارکرد مقبره ای، نشان دهندهٔ توانایی مصریان در سازمان دهی نیروی کار و مدیریت منابع نیز بودند. معابد مصری مانند کرنک و اقصر، نه تنها محل عبادت، بلکه مراکزی فرهنگی، اقتصادی و سیاسی نیز به شمار می رفتند. مصریان از مصالحی مانند سنگ آهک، گرانیت و ماسه سنگ استفاده می کردند و با به کارگیری روش های ابتکاری، سازه هایی بادوام می ساختند. نقوش هیروگلیف و تزیینات دیواری در این بناها، علاوه بر زیبایی، روایتگر تاریخ، اساطیر و آیین های مصری نیز بودند. دسته بندی معماری مصر باستان. معماری مصر باستان را منتقدان معماری به چندین روش دسته بندی کرده اند. دسته بندی بر اساس مصالح. معماری مصر باستان را بر پایه مصالح مورد استفاده به دو دسته می توان تقسیم کرد. آثار معماری ب
ه جا مانده از تمدن مصر باستان با توجه به مصالحی که در ساخت آن ها به کار رفته است به طور کلی به دو دسته تقسیم می شوند. دسته نخست بناهایی هستند که مصالح به کار رفته در آن ها آجر نپخته بوده است. از این نوع آجر در ساخت خانه های مصری در طول تمدن های فراعنه، یونانی، قبطی و اسلامی استفاده می شده است و امروزه در ساخت خانه های روستایی کاربرد دارد. نوع دوم معماری سنگی است. گذشته از معماریی که در خدمت مذهب و مراسم تدفین بود نوع دیگری از معماری با نام معماری نظامی نیز در مصر رواج داشت که معرف آن قلعه ها و برج هایی بودند که در آن زمان ساخته شده اند این نوع معماری در دوران حکومت آل ایوب به اوج خود رسید که نمونه های بارز این سبک معماری قلعه صلاح الدین و دژ المظفر است. شکی نیست که قاهره بعد از اسلام تا پایان دوران عثمانی کماکان شاهکار معماری جهان محسوب می شد که دیوارهایی دور تا دور آن را محصور کرده بود. دروازه های باشکوهی برای تردد به این شهر در بین این دیوارها ساخته شده بود ولی تنها دروازه های باب النصر، باب الفتوح و باب الزویلا باقی مانده است. مقبره سنگی خنوم حوتپ معابد در مصر دو دسته اند: یکی معابد برای عبادت خدایان مثل م
عبد هوروس در ادفو و دیگری معابد برای مردگان مثل معبد ملکه حتشپسوت در دیرالبحری و معبد تخته سنگی غول آسای رامسس دوم در ابو سمبل برای مثال معبد حتشپسوت: این مجموعه در دامنه کوه جاسازی شده و ترکیب هیجان انگیزی را با معماری و طبیعت به وجود آورده است. سطوح تراس ها با راهروهای ستون دار جانبی به وسیلهٔ معبدی شیب دار به یکدیگر متصل می شوند در وسط تراس بالایی هرم کوچک "سنگی به عنوان نشانی از مقبره قرار دارد. محل دفن فرعون در خارج از مجموعه در دل کوه جای داده شده بود. این معبد ترکیبی از عظمت اهرام دوره پیشین و تالارهای ستون دار چند طبقه است. معبد حتشپسوت معماری بناها و کاخهای پادشاهی کهن مصر باستان: در حدود ۳۰۰۰ قبل از میلاد مسیح مصر سفلی و مصر علیا توسط فرعونی به نام تامر با هم متحد شد و اولین سلسله با یک سیاست واحد، ترکیبی از دو فرهنگ را به مورد اجرا درآورد پس از گذشت این دوره به تدریج معماری مصطبه آغاز شد. مقابر مصطبه ای: این مقبره ها که معمولاً به شکل سکویی بلند و مستطیل شکل با دیوارهای پر شیب و قطور و با مفرغ سنگ یا آجر هستند محوطه ای برای دفن بودند که محوطه اصلی تدفین در زیر زمین و عمق زیاد قرار داشت و به وسیلهٔ
هواکش به سکویی بلند متصل می شد و در ضمن بسیار محکم نیز بودند. در سراب یا همان محوطه تدفین مقبره مصطبه ای هیچ گونه ارتباطی با محیط خارج وجود نداشت. نقاشی و مجسمه درگذشته و نیز اشیاء نفیس و ظروفی که برای مرده لازم بود در آنجا می گذاشتند. ارتباط مقبره با خارج از دری بود و به فضای کوچکی منتهی می شد که اقوام نزدیک هدایای خود را آنجا می گذاشتند. سوراخی که از بالای جسد متوفی را از آن وارد می کردند در برخی موارد از بام تا محل استقرار جسد بیش از ۳۰ متر عمق داشت و پس از اینکه جسد را داخل قرار می دادند این سوراخ را کاملاً مسدود می کردند و دهانه آن را به دقت مانند سایر نقاط سقف می پوشانند. به طوری که دیگر این مسیر کشف نگردد. دسته بندی بر اساس دورهٔ تاریخی. صاحب نظران هنر و معماری مصر را به ۳ دورهٔ تاریخی تقسیم کرده اند: در حدود ۳۰۰۰ قبل از میلاد مسیح مصر سفلی و مصر علیا توسط فرعونی به نام «نارمر» با هم متحد شدند و اولین سلسله با یک سیاست واحد ترکیبی از دو فرهنگ را به مورد اجرا درآورد پس از گذشت این دوره که به تدریج معماری مصطبه آغاز می شود. این دوره از سال ۳۲۰۰ تا ۲۰۴۰ قبل از میلاد به طول کشید هرم خوفو که بزرگ ترین هرم ا
ز اهرام ثلاثه است مربوط به این دوره بوده که دارای ۱۴۶ متر ارتفاع بوده که امروزه ۱۳۷ متر از آن باقی مانده است و دارای قاعده ای مربع شکل به ضلع ۲۴۳ متر (سطحی معادل ۵ هکتار) می باشد. این هرم از سنگ های ۲ تنی ساخته شده است و ساخت آن ۲۰ سال به طول انجامید. این هرم علاوه بر مقبره سمبل خدای رع هم بوده که نماد قدرت شاهان مصر است. این دوره از سال ۲۰۴۰ تا ۱۶۵۰ قبل از میلاد به طول کشید از مشخصات بارز این دوره این دوره از سال ۱۵۵۰ تا۱۰۷۰ قبل از میلاد به طول کشید از بناهای عظیم این دوره، معبد سنگی رامسس دوم (آخرین فرعون بزرگ مصر) است که دارای چهار پیکره عظیم نشسته در نمای ورودی خود است. راهروی ورودی این معبد در هر دو سو ستونهایی به صورت پیکره ایستاده رامسس دوم قرار داشت که بعدها الگویی برای ستونهای یونانی می شود. در این دوره به دلیل تعداد زیاد پیکره ها به ظرافت کاری کمتر توجه شده است. ایده ها و مفاهیم. دیودور سیسیلی مورخ بزرگ جهان باستان بر این باور بوده است که:مصریان خانه های خود را مکانی ناپایدار، ولی آرامگاه ابدی خویش را مسکن جاودانی خود به شمار آورده اند. مصریان نه تنها بناهای قبرهایشان را با حوصله و سرمایه گذاری در د
ست گرفته و به پایان می رسانده اند. بلکه فضای پیرامونی آن را نیز هرچه زیباتر و سرسبزتر و باشکوه تر به جای می گذاشته اند. فراعنه، کاهنان و روحانیان عالی مقام، اشراف و نجبا و صاحب منصبان لشکری و کشوری و مدیران امور دیوانی یا هر کس دیگر که دارای تمکن مالی بود، پیش از اینکه مرگ او فرا رسد، خانهٔ آخرت خود را ساخته و می آراست. پس از مرگ هر مصری می توانسته اند از قبر وی دریابند که وی متعلق به کدام طبقهٔ جامعه بوده است. به سخن دیگر خانهٔ آخرت او معرف خانهٔ دنیای زندگان وی بوده است و نشان می داد که وی در زندگی چگونه و در چه شرایطی به سر می برده است. به نظر مصریان باستان آن ها هر چقدر مقام مردگان بالاتر بود، مقبره بزرگتری برای او ساخته می شد. مومیایی ها. مصری ها زندگی کوتاه این جهان را فانی و مرگ را آغاز یک حیات نوین و جاویدان در دنیای دیگر می شناختند. به همین دلیل منازل خود را با مصالحی مانند خشت و گل و مقابر را از مصالح با دوامی مانند سنگ می ساختند. بر اساس اعتقاد و تفکر آنان هر انسان علاوه بر جسم دارای یک روح به نام «بع»، ویک پیکر شبه گونه به نام «کا» است. «بع» پس از مرگ در زمین مانده و هر شب به جسد بازمی گردد ولی «ک
ا» می تواند مابین این دوجهان در حرکت باشد. به اعتقاد اینان، شرط جاودانه بودن زندگانی آن بوده که به و کا هر دو بتوانند جسد خود را شناخته و به آن بازگردند. به همین علت برای از بین نرفتن اجساد مردگان آنان را مومیایی کرده و کلیه اشیاء و متعلقات آنان را در کنارشان قرار می دادند. هم چنین برای محافظت از جسد، مقبره ها را محکم و غیرقابل نفوذ می ساختند تا «کا» بتواند در آنجا سکونت کند و از بلاهای طبیعی و سرقت اموال در امان باشد. درهای کاذب در کنار مقابر به منظور ورود و خروج «بع» و «کا» ساخته شده بود تا آن ها بتوانند تردد کنند. زندگی پس از مرگ. مصریان قدیم اعتقاد داشتند که فراعنه پس از مرگ به خدایی می رسند و بنابراین مقابرشان می بایست بسیار عظیم و غیرقابل نفوذ ساخته می شد. چهار مثلث جانبی هرم در اهرام مصر به گونه ای طراحی شده اند که پرتوهای خورشید بر جسد فرعون تابیده شود و رابطه جاودانی او را با خدای آفتاب که «رع» نام دارد، حفظ کند. در کنار این اهرام مقابر کوچک تر مکعب شکلی به نام مصطبه به تعداد زیادی ساخته شده است. فراعنه مراسم خاکسپاری خود را به شکل یک سنت ملی درآورده بودند؛ به طوری که مذهب، هنر و تفکر مصریان آن زمان
به شدت به سمت پرستش آنان سوق یافته بود. اهرام. از سال ۲۳۰۰ تا ۲۷۰۰ قبل از میلاد، ۸۰ هرم در مصر ساخته شد. اولین هرم بزرگ را دومین پادشاه از دودمان سوم فراعنه به نام جوزر بر پا کرد و این سنت تا سلسله هجدهم ادامه یافت. بعد از آن تا بیست و پنجمین فرعون دیگر هرمی ساخته نشد. عملیات ساخت بناها. کارگران تا اتمام شدن کار ساخت بنا مجبور بودند در مجاورت معدن سنگی که بنای مورد نظر باید با آن شکل می گرفت، زندگی کنند از نکات جالب توجه ای که در ساخت بناهای شگفت آور مصر شایان ذکر است ساده بودن ابزار کارگران آن دوران در مقابل خلق این بناهای شگفت آور است. طراحی معماری. در دوران فراعنه وجود یک طرح معماری پیش از اقدام به ساخت یک بنا ضروری محسوب می شد. نمونه هایی از این طرح ها را می توان روی کوزه ها و سنگ ها دید. در واقع در مصر باستان صنعت گرانی که مهارت های خاصی در ساخت بنا و ارائه طرح آن داشتند در قالب یک متخصص تجربیات خود را نسل به نسل منتقل کردند. معماری مصر. از کناره رود نیل تا سودان امروزی را سرزمین مصر می نامند. در مسیر این رود آبشارهایی قرار دارد که رود نیل پس از گذشتن از این آبشارها نزدیک به ۷۰۰ کیلومتر راه همواری را به
سوی دره ای عمیق می پیماید. اطراف این دره را پرتگاه هایی بلند سنگی فرا گرفته اند، پهنای دره ۱۲ تا ۱۵ کیلومتر است. رود نیل قبل از اینکه به دریای مدیترانه بریزد، از دشت همواری می گذرد. در این دشت، رودخانه به شاخه های زیادی تقسیم می شود و تشکیل دلتا می دهد. مصری ها در نزدیک به ۴۰۰۰ سال پیش از میلاد کار با مس را آموخته بودند. با ساخت ابزار مسی، دوره سنگ به پایان رسید. ساخت ابزار مسی به وسیله کندن اشکال مورد نظر در روی زمین انجام می گرفت، که گودال های ایجاد شده به وسیله مس مذاب پر، و پس از سرد شدن مورد استفاده قرار می گیرد. ساکنان مصر در دو منطقه شمالی و جنوبی با دو فرهنگ و رسوم کاملاً متفاوت از یکدیگر می زیستند. در مصر سفلی، شغل مردم گله داری و مسکن آن ها به صورت چادرنشینی بوده، ولی در مصر علیا، مردم به کشاورزی اشتغال داشتند، و محل سکونت آنها ثابت بوده و همچون سومری ها از نی به عنوان مصالح ساختمانی برای ساختن خانه ها استفاده می کردند. یکی از اختلافات فرهنگی دو قوم، مراسم مذهبی دفن کردن مرده ها بود. در مصر سفلی، مرده ها را در قبر و در خارج از محل سکونتشان به خاک می سپردند. در صورتی که مصر علیا، مرده ها را در محل سک