Payamvdn/NorthPersian_fa_wiki huggingface dataset:
ظ رویه فعلی است. به دلیل اینکه در تعیین قیمت ها عوامل بسیار زیادی نقش دارند پیش بینی آینده قیمتها بسیار دشوار است. تفکر گوسفندی. به دلیل اینکه افرادی که در جهت حباب سرمایه گذاری می کنند تا زمان ترکیدن حباب سود بسیاری به دست خواهند آورد. اقتصاددانانی که با حباب مخالفت کنند عموماً به عنوان افراد ضرر ده مطرح می شوند. از این رو اتفاق موضع مخالف حباب بسیار ضد جمع بوده و باعث طرد شدن در بین همکاران خواهد گشت. از این رو بسیاری از اقتصاد دانان با اینکه می دانند بخشی از اقتصاد حبابی است مردم را برای سود کوتاه مدت به آن سمت تشویق می کنند.
سلطان فتح علی خان تیپو یا تیپوسلطان یا تیپو صاحب سلطان (به کارانایی: ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನ್، ، ) ، مسلمان مبارز ضداستعمار، اهل میسور بود. زندگی. پدر "تیپو سلطان" "حیدرعلی خان بهادر" بود. نیاکانش از شیوخ قریش بودند که از دهلی به گلبرگهٔ مهاجرت کردند. جدّش، "شیخ فتح محمد"، موقعیت خوبی در سپاه ایالت کَرناتِک داشت. "حیدرعلی خان بهادر" نیز در دستگاه نظامی راجههای میسور موقعیت ممتازی به دست آورد و بعدها به امیری میسور رسید و به "سلطان حیدرعلی خان بهادر" مشهور شد. مادر "تیپو سلطان"، "فخرالنساءبیگم"، دختر "میرمعین الدین" از خاندان چشتیهای هند بود. "تیپو سلطان" در ۱۱۶۳ق در ناحیهٔ دیون هلی در شهر سرنگاپتم، مرکز حکومت میسور، به دنیا آمد. مادرش که برای صاحب فرزندشدن، از زاهدی به نام "تیپومَستان" نذرانه گرفته بود، پس از تولد فرزندش نام او را "تیپو سلطان" نهاد. واژهٔ «تیپو» معنای روشنی ندارد. عموماً آن را واژه ای کناره ای و به معنای ببر می دانند، اما در این زبان برای ببر کلمهٔ به کار می رود. از دورهٔ کودکی "تیپو سلطان" اطلاع چندانی در دست نیست. وی هنگام مرگ پدرش در ۱۱۹۷ق، مشغول تنبیه سرکشان میسور بود و پس از آگاهی از این امر به س
رعت خود را به پایتخت رساند و مورد استقبال بزرگان سپاه قرار گرفت و به جای پدر بر تخت نشست. در همین سال، "نواب ایازالدوله"، حاکم دولت آصفیه، با او مخالفت کرد و با سرداری انگلیسی که در حوالی منطقهٔ نَگَر بود و نیز با پیشوای مراتههها و قوم نایمار متحد شد و قرار گذاشتند قلعهٔ کورتیال (کورئیال) را تسخیر کنند و قلعهٔ نگر را نیز به سپاه انگلیس دهند. سرداران انگلیسی، "اسوارتس" و "لانگ"، به جنگ "تیپو" رفتند. از سوی دیگر در این هنگام، فرستادگان دولت فرانسه که برای رقابت های مستعمراتی با انگلستان، با "حیدرعلی خان بهادر" و "تیپو سلطان" متحد شده بودند، به دربار "تیپو" رسیدند و در جنگ به او کمک کردند. در این جنگ "ایازالدوله" شکست خورد، سپاه انگلیس به بمبئی عقب نشست و "تیپو سلطان" منطقهٔ نگر و کورتیال را تصرف و سپاه انگلیس را غارت کرد. پس از جنگ، در ۱۱۹۸ق/۱۷۸۴م میان انگلیس و "تیپو سلطان" قرارداد صلح منعقد شد که از مفاد آن اطلاع دقیقی در دست نیست و احتمالاً فقط قرار متارکهٔ جنگ بوده است. "تیپو سلطان" پس از صلح، مِرْکِرْتِه (مرکرطه) نواحی تصرف شده را ظفرآباد نامید و عده ای از قوم نایمار را مسلمان کرد و گردنکشان آن ناحیه را سرک
وب نمود. آن گاه به پایتخت خود سرنگاپتم بازگشت. در ۱۱۹۸، به دلیل رفتار ظالمانهٔ حاکم "تیپو سلطان" در سرزمین های تصرف شده، در پالیکار و پنگنور شورش شد. برای سرکوبی شورش در این نواحی، سپاه "تیپو سلطان" قلاع این مناطق را محاصره و سپس تصرف کرد. پس از پیروزی، "میرزا حیدرعلی بیگ"، سپهسالار "تیپو سلطان"، به سوی قلعهٔ کَرْتَپه رفت. "عبدالحلیم خان"، حاکم آن جا، از انگلیسی ها کمک خواست ولی در جنگ شکست خورد و بنا بر قرارداد صلحی که پس از آن منعقد شد، قرار شد دختر او پس از گرویدن به اسلام، به عقد "تیپو سلطان" درآید و سپهسالارِ "تیپو سلطان"، قلعه را تصرف کند. با تصرف قلعه، سپاهیان دست به کشتار مردم زدند تا آن جا که رعایا از وحشت گریختند و به "تیپو سلطان" شکایت کردند. او نیز سپهسالار را دستگیر کرد. در ۱۱۹۸ق "زین العابدین خان مهدوی"، فوجدار و حاکم "تیپو سلطان" در بلاد کورْتَک، پس از به دست گرفتن قدرت، به تجاوز و تعدی پرداخت. رعایای آن ناحیه قلعهٔ کورتک را محاصره کردند. "تیپو سلطان" سپاهی به آن جا فرستاد که شکست خورد. ناچار خود به آن جا حمله کرد و آن ناحیه را گرفت و اکثر زنان هندو را میان سپاهیان خود تقسیم کرد. مردم به کوه ها
ی اطراف گریختند؛ سرکشان تنبیه، هشت هزار تن اسیر و برخی از آنان کشته شدند و عده ای نیز اسلام پذیرفتند. در ۱۱۹۹ق، با خودداری فرمانروای مَرْهَتَه (از نواحی حیدرآباد) از پرداخت مالیات به مؤدیان مالیاتی "تیپو سلطان"، در این شهر شورشی برپا شد و سپاه سلطان به سوی حیدرآباد حرکت کرد. امرای هندو متحداً در مقابل سپاه "تیپو سلطان" صف آرایی کردند و آن را شکست دادند. "تیپو سلطان" خود به سوی این منطقه حرکت نمود و قلعه های میان راه را تصرف و تاراج کرد. زنان این نواحی از وحشت خود را در آب می افکندند و صاحب قلعهٔ مرهته نیز خودکشی کرد. سپس "تیپو سلطان" به دَرگِهات (پایین گهات) رفت.) در ۱۲۰۰ق نیز لشکرکشی "تیپو سلطان" به سوی پالیکار و مناطق هندونشین و قتل و غارت مردم آن نواحی ادامه یافت. "تیپو سلطان" پس از استراحت کوتاهی در پایتخت خود، بار دیگر به مناطق هندونشین حمله کرد. نخست به مالابار رفت، در ۱۲۰۲ق به کالیکات/کالیکوت رسید و دستور داد معابد هندوها را ویران و به جای آن ها مسجد بنا کنند و هندوها را وادار به پذیرش اسلام کرد. فرستادگان دولت فرانسه که در پی کسب موقعیت در ترینکومالی بودند، شروع به مذاکره با "تیپو سلطان" و زمینه چینی
برای جنگی دیگر کردند. با این جنگ به احتمال زیاد مَدْرَس به خطر می افتاد و اتحاد فرانسویان و "تیپو سلطان" موجب شکست احتمالی کمپانی هندشرقی انگلیس نیز می شد. از سوی دیگر راجهٔ تراوانکور که تشخیص داده بود بدون اتحاد با کمپانی هندشرقی قادر به ادامهٔ حکومت نیست، با این کمپانی متحد شد. "تیپو سلطان" پس از ساماندهی سپاه خود در پایتخت، با شنیدن خبر شورش در کورگ و مالابار به آن سو حرکت کرد. حاکم آن نواحی پس از رو در رو شدن با سپاه "تیپو سلطان"، تسلیم شد و اسلام پذیرفت. "تیپو سلطان" در ۱۲۰۵ق به کالیکات حمله کرد. "میلوار"، راجهٔ آن جا از برابر او گریخت و از ژنرال "میدس" انگلیسی تقاضای کمک کرد. او توانست مدتی "تیپو سلطان" را متوقف کند، اما سرانجام سپاه "تیپو سلطان" پایین گِهات را تصرف نمود و مردمی را که به نیروهای انگلیس پناه برده بودند غارت کرد. در این جنگ فرانسوی ها به "تیپو سلطان" یاری رساندند. وی در این سال فرمان حمله به تراوانکور را نیز داد. وقتی "لرد کورنوالیس"، رئیس کمپانی هندشرقی، خبر این حمله را شنید تصمیم به مقابله گرفت و اتحادیه ای به نام منگالور بر ضد "تیپو سلطان" به وجود آورد که "نظام علی" و پیشوای مراتههها و
راجهٔ تراوانکور به آن پیوستند. قرار شد لوازم جنگ را مراتههها و "نظام علی" تأمین کنند و غنایم میان همهٔ آنان تقسیم شود. "تیپو سلطان" در ۱۲۰۶ق به تراوانکور حمله و پس از تصرف آن منطقه، عدهٔ زیادی را اسیر کرد. در این زمان تمامی کسانی که از "تیپو سلطان" زخم خورده بودند، از جمله راجههای کالاستری، کارتیناد و کوتیوت، با انگلیسی ها متحد شدند و در جنگی مشترک، علیه "تیپو سلطان"، او را شکست دادند. در قرارداد صلحی که پس از آن بسته شد، "تیپو سلطان" موظف شد مبالغ هنگفتی به ژنرال "هَریس"، فرماندهٔ جنگ، بپردازد و علاوه بر پیشکش های گران بها، دو فرزند خود را نیز نزد او بفرستد. در ۱۲۱۳ق، "ناپلئون بوناپارت" که پس از قدرت گرفتن در فرانسه، در پی گسترش مستعمرات خود در هند بود، سفرایی برای اتحاد هند و فرانسه علیه انگلستان نزد "تیپو سلطان" فرستاد ولی "لرد مورنینگتون"، مأمور کنترل ورود و خروج افراد به هند شرقی، مانع ورود افسران فرانسوی شد و در پی اتحاد مجدد با راجههای هندو برآمد. پیش از آن نیز "تیپو سلطان"، برای اتحاد علیه انگلیسی ها، در ۱۲۰۸ق شخصی را نزد زمان شاه دُرّانی والی کابل فرستاد و در ۱۲۱۲ق نیز شاهزاده ای ایرانی را با هدایای
بسیار نزد "فتحعلی شاه" قاجار فرستاد و تأکید کرد چنانچه او و پادشاه ایران و زمان شاه، متحد شوند، می توانند هند و دکن را به نظم درآورند و از سلطهٔ انگلیس برهانند. هنگامی که فرستادگان فرانسه، پنهانی به دربار "تیپو سلطان" رسیدند، دو تن از درباریان به انگلیسی ها در کلکته خبر دادند. "مورنینگتون" به این بهانه در ۱۲۱۳ق/۱۷۹۹م سپاه عظیمی تدارک دید و به سوی سرنگاپتم حرکت کرد. آنان پس از نبرد با سپاه "تیپو سلطان" وارد شهر شدند و او را در قلعهٔ شهر محاصره کردند. وی تا آخرین نفس مقاومت کرد و سرانجام در اثر اصابت تیری درگذشت. انگلیسی ها پس از دستیابی به قصر او، آن را غارت کردند و کتابخانهٔ بسیار ارزشمندش را به انگلستان بردند و به جای "تیپو سلطان"، فرزند پنج سالهٔ یکی از راجههای میسور را حاکم و سپس برای فرزندان "تیپو سلطان" مقرری تعیین کردند. رهبری، سیاست و نوآوری ها. "تیپو سلطان" پادشاهی مسلمان و بسیار معتقد بود. اوقات فراغت خود را صرف عبادت می کرد و پس از نماز صبح معمولاً به خواندن قرآن می پرداخت. روزانه دوبار غذا می خورد. از زمان صلح با "کورنوالیس"، بر زمین می خوابید و آمادهٔ نبرد بود. بیشتر اوقات به زبان فارسی حرف می زد
. به تاریخ پادشاهان ایران و عرب به خصوص اوضاع دینی، تجاری و سرگذشت آنان علاقه مند بود و کتاب های تاریخی مطالعه می کرد. گاهی برای تفنن به رقص نیز توجه داشت. لباس رنگین نمی پوشید. توجه او به مهمات دینی چنان بود که دستور داد زنان هندو با سر برهنه بیرون نیایند. و رسم اهالی کورتک را که عروس یک خانواده با تمام برادران مزدوج می شد، برانداخت. "تیپو سلطان" چهار رساله برای پیاده و یک رساله برای سواره نظام قشون نوشت. قوانین مسطور (قوانین نانوشتهٔ نظام) را به زبان فارسی و ترکی ترجمه کرد و «فتح المجاهدین» نامید. در ۱۱۹۸ چهار کارخانهٔ توپ در نواحی مختلف ایجاد کرد. خوانین قدیمی را که پدرش در سپاه منصوب کرده بود، برکنار و جمعی از افراد نامناسب را به جای آن ها منصوب کرد و مسؤولیت کاروان باشیان، یعنی سوداگران، را به عهدهٔ سرداران نهاد. وی نام ماه ها را به فارسی تغییر داد و آن ها را بر اساس حرف الفبا مرتب کرد (رجوع کنید به تقویم، گاه شماری های اسلامی در شبه قارهٔ هند). همچنین دستور داد سکه های جدیدی ضرب کنند و بر آن ها نام های اسلامی نهاد؛ از جمله، «صدیقی» (شانزده روپیه)، «امامی» (سکهٔ نقره، معادل دو روپیه)، «باقری» (نیم روپیه)
«جعفری» و «کاظمی» (سکه های خرد). او در اوزان نیز تغییراتی به وجود آورد. مقبرهٔ "تیپو سلطان" در میسور است و هر ساله در سالگرد درگذشتش، مراسمی در آن برگزار می شود. به یاد او مؤسسه و مرکز تحقیقات و موزه ای نیز در آن محل دایر شده است. نوآوری در ضرب سکه. ضرب سکه توسط تیپو سلطان یکی از پیچیده ترین و جذابترین رویدادهایی است که در سده ۱۸ میلادی در هند اتفاق افتاده است. او همانند حاکم پبشین، حیدرعلی، به ضرب سکه های پاگودا، موهر و روپیه با کلمات و عبارات فارسی ادامه داد اما در زمان او عبارات مندرج بر روی سکه کاملاً جدید شد. این عبارات و کلمات برای هر یک از سکه ها به شرح جدول زیر است: گاه شماری در سکه های تیپو سلطان. تیپو سلطان در سال نخست حکومت خود گاه شماری هجری قمری را کنار گذاشت و تقویم جدیدی را با نام "مولودی" معرفی نمود که برگرفته از کلمه "ولد" عربی به معنی تولد است. این گاه شماری بر اساس گاه شماری خورشیدی بنیاد نهاده شده بود اما مبدأ آن بجای سال هجرت، سال ولادت محمد در ۵۷۲ میلادی در نظر گرفته شد. تیپو سلطان از همان آغاز حکومت، نام سالهای گردشی هندی را همراه با سال ابداعی خود بر سکه ها می نگاشت اما این نامها با م
عنی فارسی خود درج می شدند. نام سالهای گردشی و معادل گاه شماری آنها به صورت جدول زیر است:
ملیسا خواننده لبنانی با نام حقیقی میریام شهاب زاده برعشیت منطقه ای در جنوب لبنان متولد ۱ فوریه ۱۹۸۲ در یک خانواده مسلمان شیعی به دنیا آمد. قرارداد کارهای وی با شرکت موسیقی روتانا است و ترانه های نخستین او با نام حلفنالک و لیلی یا لیل است. البته نام دارترین ترانه او "یلی ناسینی" است که با ایکان خواننده آمریکایی خوانده است. او دارای ترانه مشترک با خواننده غربی (دکتر آلبان) با نام حبیبی است. ملیسا کار هنری خود را از سال ۲۰۰۵ با ترانه لیلی یا لیل آغاز کرد.
کارول سَماحَه (زاده ۲۵ ژوئیه ۱۹۷۲ - بیروت) خواننده و بازیگر عرب لبنانی می باشد وی دارای کارشناسی ارشد در سال ۱۹۹۹ است. کارول دارای دو برادر است. ایشان فعالیت خود را با بازی در تئاتر و تلویزیون با کمک علی منصور رحبانی آغاز کرد. او اولین آلبوم خود را با نام حلم (رؤیا) در سال ۲۰۰۳ به بازار داد و لقب بهترین خواننده را در سال ۲۰۰۴ از سوی عرب میوزیک دریافت کرد. کارول یک مسیحی کاتولیک می باشد.
ملکه وو زتیان (چینی ساده:武则天، چینی سنتی:武则天، پین یین:Wǔ Zétiān) (زادهٔ ۱۷ فوریهٔ ۶۲۴ - مرگ ۱۶ دسامبر ۷۰۵) تنها زن در تاریخ چین باستان بود که عنوان "امپراتریس فرمانروا" را دارا بود. او عضو دودمان تانگ بود و به مدت ۲۵ سال به عنوان نایب السلطنه مستبد در سلسله تانگ (۶۱۸–۹۰۷) حکومت کرد و بعد به عنوان یکی از امپراتوران تأثیرگذار و بحث برانگیز تاریخ چین تبدیل شد، وو زتیان یک حاکم چین بود که به طور غیررسمی به عنوان امپراتریس همسر، قدرت واقعی و نیرومند پشت امپراتور برای همسرش امپراتور گائوزونگ و بعداً به طور کاملاً رسمی به عنوان امپراتریس بیوه و نایب السلطنه تام الاختیار برای پسرانش امپراتور ژونگ زونگ و امپراتور رویزونگ و بعد از آن به عنوان امپراتریس فرمانروا بر حق خود در سلسله ژو به صورت یگانه بر چین حکومت کرد. او اولین زنی بود که امپراتور چین شد، نخست میان سال های ۱۰ ژانویه ۶۶۵ تا ۱۶ اکتبر ۶۹۰ میلادی به جای شوهر و پسرانش و به عنوان نایب السلطنه به مدت ۲۵ سال بر چین فرمان راند و عملاً حاکم چین بود، کاری که در پیش از او هم معمول بود؛ اما کار نهایی خود را کرد. وو زتیان سپس در ۱۶ اکتبر ۶۹۰ میلادی، دودمان تانگ را به پایا
ن رسیده خواند و دودمان ژو را پایه ریخت و خود را "امپراتریس فرمانروای مقدس و ایزدی" و "هوآنگدی" خواند و به صورت مستقل و یگانه قدرت را در دست گرفت. ظهور وو به قدرت زمانی آغاز شد که او از معبد گانی در سال ۶۵۰ میلادی بازگشت و به عنوان معشوقه امپراتور گائوزونگ خدمت کرد در این مدت او محبت امپراتور را به دست آورد و رقیبانش به نام امپراتریس وانگ و بانو شیائو را با فتنه از بین ببرد و تبدیل به امپراتریس شود. پس از عروسی وی با امپراتور گائوزونگ در سال ۶۵۵، ظهور امپراتریس وو سریع شد. یک زن قوی، باهوش، پرانرژی، حیله گر، کاریزماتیک و فرهیخته که از اعتماد و علاقه مطلق همسرش برخوردار بود، امپراتریس وو قدرتمندترین و تأثیرگذارترین زن دربار در دوره ای بود که امپراتوری تانگ در اوج قدرت و شکوه خود بود. او برخلاف شوهرش از نظر سیاسی توانا و ظالمانه بود، و همچنین در اداره کشور قاطعانه تر و پیشگیرانه تر از شوهرش بود، و مورخان می دانند که بیش از هجده سال قدرت واقعی پشت تخت و چهره حاکم بوده است. او غالباً هنگام حضور امپراتور در دادگاه حضور می یافت و از پشت پرده جلسات را تماشا و گوش می کرد و بیشتر تصمیمات را برعهده داشت و حتی هنگامی که
امپراتور ناخوشایند بود، به طور مستقل دادگاه را شخصاً برگزار می کرد. وی به عنوان مسئول مهر امپراتوری در امور مملکتی له او پاسخ داده می شد، که دلالت بر اینکه تعیین و رضایت وی قبل از صدور هرگونه اسناد و دستورها امپراتوری، اعتباری قانونی دارد. همچنین امپراتور گائوزونگ قبل از صدور دستورها، در همه امور جستجوی مشورت او را دنبال می کرد. به امپراتریس وو افتخارات و امتیازات خاصی اعطا شد که هیچ یک از امپراتریس های چینی از قبل یا بعد از آن برخوردار نبودند. پس از مرگ گائوزونگ، امپراتریس وو به عنوان امپراتریس بیوه و نایب السلطنه قدرت را به طور مستقل و یگانه فتح کرد و هفت سال بعد، وی تاج و تخت را در سلسله ژو خودش به دست گرفت و تنها امپراتور زن در تاریخ چین شد. اهمیت تاریخ دوره رهبری سیاسی و نظامی وو زتیان شامل گسترش عمده امپراتوری چین، گسترش آن به مراتب فراتر از محدودیتهای ارضی قبلی خود، در اعماق آسیای میانه و درگیر شدن در یک سری جنگها در شبه جزیره کره است که ابتدا متحد آن با شیلا علیه گوگوریو شد، و سپس علیه شیلا بر سر اشغال قلمرو گوگوریو سابق. در داخل چین، علاوه بر پیامدهای مستقیم تر مبارزه وی برای به دست آوردن و حفظ قدرت
عالی، رهبری وو منجر به تأثیرات مهمی در رابطه با طبقه اجتماعی در جامعه چین و در رابطه با حمایت دولت از تائوئیسم، بودیسم، آموزش و ادبیات شد. وو زتیان همچنین تأثیرات برجسته ای بر مجسمه لانگمن گروتو و «بی حرف» در مقبره کیانلینگ و همچنین ساخت برخی از بناهای مهم و ریخته گری های برنز که دیگر زنده مانده اند، داشت. وو زتیان علاوه بر فعالیت و درگیری خود به عنوان حاکم و رهبر سیاسی در اداره امور دادگاه (اول از طرف شوهر و بعد به جای پسرانش و بعداً بر حق خود حکومت می کرد)، همچنان نیز در زندگی خانوادگی خود هم فعالیت گسترده داشت و امور خانوادگی را هم مثل دولت با خشونت اداره می کرد و شوهرش نیز نتوانست جلوی این همه خشونت وو را بگیرد. اگرچه روابط خانوادگی گاهی مشکل ساز می شد، وو زتیان مادر چهار پسر و دو دختر بود که سه نفر از پسرانش عنوان امپراتور را نیز به خود اختصاص داده بودند، اگرچه یکی این عنوان را فقط به عنوان یک افتخار پس از مرگ برگزار می کرد. یکی از نوه های او امپراتور مشهور شوان زونگ از تانگ شد که دوره سلطنت وی عصر طلایی تاریخ چین بود همچنین کنفوسیانیسم بخاطر این که وو یک زن بود به سختی زندگی وی و دورهٔ فرمانروایی او به
عنوان نایب السلطنه و بعد امپراتور یا امپراتریس فرمانروا را نکوهیده است و این دوره به مدت ۴۰ سال از آغاز حکمرانی و پایان آن ادامه داشت. در سوابق تاریخی تنها چهار زن به صورت کامل برچین حکومت کردن، او و امپراتریس بیوه لو و امپراتریس بیوه لیو و در آخر امپراتریس بیوه تزی شیء بودند. در تاریخ تنها او و امپراتریس بیوه لو قدرت را به طور تمام عیار آن هم بدون هیچ حاشیه ای بر حق خودشان در دست داشتن و برجسته ترین و خبیث ترین زنان حاکم خودکامه در تاریخ چین بودند و در سال ۱۹۵۰ هر دو به عنوان تنها زنان قدرتمند که به نام خودشان سلطنت را در دست داشتن شناخته شدند. به عنوان یک امپراتریس. عناوین مختلف چینی به انگلیسی "Empress" منتقل شده اند، از جمله "امپراتریس" به معنای همسر اصلی امپراتور یا امپراتریس همسر و امپراتریس فرمانروا. به طور کلی، فقط سلطنت مرد بود و همسر اصلی وی عنوانی مانند هوانگهو (皇后) به او داده شد، که اغلب به عنوان "امپراتریس" یا "امپراتریس همسر" خاص تر ترجمه می شد. پس از درگذشت امپراتور، همسرهای باقی مانده امپراتوری می تواند تبدیل به امپراتریس بیوه شود، و گاهی قدرت سیاسی قابل توجهی به عنوان نایب السلطنه در دوران کو
دکی (وارث) وارث امپراتوری موقعیت کاملاً برابر با امپراتور به دست می آورد. امپراتور چین از زمان چین شی هوانگ (۲۵۹–۲۱۰ پیش از میلاد) از عنوان هوآنگدی (皇帝، ترجمه شده به عنوان "امپراتور" یا "امپراتور (مجدد)" استفاده کرد). وو زتیان تنها زنی در تاریخ چین بود که عنوان هوانگدی را به دست گرفت. دوره ریاست وی به عنوان حاکم دفاکتو چین و نایب السلطنه رسمی تانگ (ابتدا از طریق شوهر و سپس پسران وی، از سال ۶۶۵ تا ۶۹۰) بدون سابقه بود. با این حال، هنگامی که سلسله خود را در سال ۶۹۰ بنا نهاد، ژو (inter) (قطع سلسله تانگ)، سابق را شکست و شخصاً تحت عنوان مقدس و الهی هوآنگدی حاکم و تغییرات آن از سلسله تانگ به ژو، از ۶۹۰ تا ۷۰۵ حکومت کرد. گفته می شود وو زتیان تنها زن تاریخ چین است که لباس زرد را به عنوان پادشاه پوشید (در غیر این صورت فقط برای استفاده امپراتور اختصاص داده شده است، هر چند به استثنای امپراتریس بیوه لیو از دودمان سونگ هم لباس امپراتوری را همراه تاج سلطنتی پوشید و القاب امپراتوری همچون اعلیحضرت را هم گرفت که کاملاً برای یک امپراتریس بیوه بی سابقه بود). صعود بر پله های قدرت. همسر امپراتوران تانگ و مادر پرنس ولیعهد. او در اص
لنامر معشوقهٔ امپراتور تای زونگ بود. در اوایل سال ۶۵۰ بانو وو بعداً صیغه امپراتور گائوزونگ بود و عنوان ژائویی را به خود اختصاص داد، که بالاترین رتبه از ۹ صیغه رتبه دوم بود. وو به تدریج نفوذ به شدت قدرتمند و بی نظیری بر کل حاکمیت امپراتوری به طور قانوناً در سراسر سلطنت امپراتور گائوزونگ در امور دربار و کشور و غیره از آن به دست آورد، و بخش اعظم قدرت و همراه اضافه کاری برای کنترل مستقیم بر بیشتر تصمیمات مهم و کلیه کارها در غیاب شوهرش به نام خودش به دست آورد و در طول زمان سلطنت گائوزونگ در اواخر قدرت او و امپراتور سخت با هم رقیب شد بود. به خصوص پس از ژانویه سال ۶۶۵ قدرت های امپراتوری در درجه اول به سوی او منتقل می شد نه امپراتور و به همین خاطر گائوزونگ تا هنگام مرگ به نام امپراتور باقی ماند. او در تلاش برای گرفتن قدرت، ماهرانه و بی رحمانه قلمداد می شد و توسط مورخان سنتی و باستانی معتقد بود حتی فرزندان خود را نیز کشته است. به عنوان صیغه امپراتور تائ زونگ. وو در سال ۶۳۸ میلادی در سن ۱۴ سالگی وارد حرمسرای امپراتور تای زونگ شد و به مقام صیغه امپراتوری (همسر غیر دائمی و کمتر حاکم) رسید، و در رتبه پنجم همسر امپراتور در
میان نه رتبه برتر امپراتوری رسید و قرار گرفت وی یکی از محبوبان تای زونگ بود اما نه آنچنان که او را به بالاترین مقام صیغه ای و همسر سلطنتی یعنی شیفعی برساند و نه به مقام همسر اعظم، اما آنقدر زیبا بود که امپراتور تای زونگ بیشتر از همه با او ارتباط جنسی داشت و او را همراه خود همه جاه می برد و حتی زمانی که امپراتور تای زونگ به شجاع ترین اشخاص دربار گفت؛ گر کسی بتواند سوار اسب قوی من شود حق هر درخواستی را از من دارد، زمانی که هیچ کس جرئت این کار را نداشت وو برخاست و حکم امپراتور را قبول کرد و با این کارش همه مخصوصاً امپراتور را تحت تأثیر قرار داد زیرا که اسب امپراتور تای زونگ حتی ماهرترین سوار کارها هم نمی توانستن رامش کنند و سوار او شوند چه برسد به یک زن جوان ۱۷ ساله اما وو ثابت کرد که جرئت و شجاعت این کار را دارد و همین کار را انجام داد و امپراتور را تحت تأثیر قرار داد در همین سالها او توجه ولیعهد جوان لی ژی را به خود جلب کرد و لی ژی که بعداً به عنوان امپراتور گائوزونگ معرفی می شود علاقه مند به زیبایی و شجاعت وو شد و در همین زمان وو هم شروع به برقرار کردن روابط با امپراتور آینده کرد و او را عاشق خود کرد. در سال
۶۴۹ میلادی امپراتور تای زونگ در گذشت و پسرش لی ژی به عنوان امپراتور گائوزونگ بر تخت نشست و وو مجبور شد به عنوان یک صیغه امپراتور قبلی به یک راهبه تبدیل شود اما در سال ۶۵۰ میلادی امپراتور گائوزونگ برآی تقدیس پدرش به معبدی رفت که وو در همان جا بود و زمانی که امپراتور گائوزونگ او را دید هر دو گریه کردند گائوزونگ زمانی که وو را دید به شدت بسیار بیشتر از قبل تحت تأثیر وو قرار گرفت زیرا او هم زیباتر، باهوش تر و جذاب تر از قبل شد بود و تصمیم گرفت که او را به یک صیغه خود تبدیل کند، به عنوان صیغه امپراتور گائوزونگ. گائوزونگ در سن ۲۱ سالگی امپراتور شد. بی تجربه و غالباً ناتوان از امور کشور بود، گائوزونگ به دلیل ننگ دو برادر بزرگتر خود تنها وارث امپراتوری شد. در یا بعد از سالگرد درگذشت امپراتور تای زونگ، امپراتور گائوزونگ برای ارائه کوره به معبد گانی رفت و وقتی او و بانو وو یکدیگر را دیدند، هر دو گریه کردند - و توسط همسر امپراتور گائوزونگ، امپراتریس وانگ دیده شد. در آن زمان، امپراتور گائوزونگ از امپراتریس وانگ طرفداری نکرد، و طرفداری همسر صیغه ای خود شیائو را به نفع خود خواند. به علاوه، ملکه وانگ فرزندی نداشت و بانو شی
ائو یک پسر (لی سوجی) و دو دختر (پرنسس ییانگ و زوانچنگ) داشت. امپراتریس وانگ با دیدن اینکه امپراتور گائوزونگ هنوز بسیار تحت تأثیر زیبایی و جذابیت بانو وو قرار گرفته است، ابراز امیدواری کرد که ورود یک صیغه زیباروی جدید باعث شود امپراتور از بانو شیائو منحرف شود و به همین دلیل مخفیانه به بانو وو گفت که دست از اصلاح موهای خود بردارد و بعداً مورد استقبال قرار گرفت. او را به کاخ آورد. (برخی از مورخان مدرن این حساب سنتی را مورد اختلاف قرار می دهند، و برخی فکر می کنند بانو وو هرگز قصر امپراتوری را ترک نکرده است و ممکن است با امپراتور گائوزونگ رابطه داشته باشد در حالی که امپراتور تازونگ هنوز زنده بود). بانو وو به زودی از بانو شیائو به عنوان مورد علاقه امپراتور گائوزونگ کاملاً پیشی گرفت. در سال ۶۵۲، فرزند اول خود را به دنیا آورد، پسری به نام لی هونگ. در سال ۶۵۳، فرزند دیگری به نام لی شیان به دنیا آورد. هیچ کدام از این پسران به هیچ وجه در نظر گرفته نشدند که وارث امپراتور گائوزونگ باشند زیرا امپراتور گائوزونگ به درخواست مقامات تحت تأثیر امپراتریس وانگ و دایی وی، صدراعظم لیوشیا، پیرترین فرزند خود لی ژونگ را به عنوان وارث و
جانشین خود تعیین کرد. مادر لی ژونگ، بانو لیو، متولد شده بود و ملکه وانگ انتظار قدردانی وی را داشت. در سال ۶۵۴، هم امپراتریس وانگ و بانو شیائو طرفداری گائوزونگ را تحت تأثیر بانو وو که روز به روز مورد علاقه تر می شد از دست داده بودند و این دو رقیب سابق به نیروهای خود در مقابل بانو وو پیوستند؛ زیرا وو به عنوان مورد علاقه شدید امپراتور بودند و مادر دو شاهزاده امپراتوری زن قدرتمندی برای رسیدن به مقام امپراتریس شده بود، بعد از پیوستن وانگ و شیائو به هم برای بیرون انداختن بانو وو فایده ای نداشت. در سال ۶۵۴ امپراتور گائوزونگ به عنوان نشانه عشق او به بانو وو، افتخارات مهم پس از مرگ را به پدرش وو شیویو اعطا کرد. با ادامه سال ۶۵۴، اندکی پس از آنکه بانو وو دختر خود را به دنیا آورد، کودک به سرعت درگذشت، با برخی از شواهد حاکی از خفه شدن عمدی، از جمله ادعاهای سرسختانه وو، مادر کودک است. بانو وو امپراتریس وانگ را به قتل متهم کرد. وانگ رقیب خونین وو متهم شد که در نزدیکی اتاق کودک دیده شده است و شهادت تأیید شده توسط شاهدان عینی را تأیید کرده است. امپراتور گائوزونگ به این باور رسید که وانگ جرئت برای کشته شدن کودک دارد و احتمال
اً این کار را انجام داده است، آن هم با انگیزه حسادت این کار را کرده است. وانگ فاقد یک بهانه و مدرک بود، و قادر به پاک کردن خودش از این اتهامات نبود. امپراتور گائوزونگ به شدت عصبانی، امپراتریس وانگ را از مقامش برداشت و بانو وو را به مقام امپراتریس ارتقا داد. اما، او ابتدا می خواست مطمئن شود که صدراعظم های دولت از این طرح جابجایی حمایت خواهند کرد؛ بنابراین، گائوزونگ از خانه دایی خود ژانگسون ووجی، رئیس صدراعظم ها، به همراه بانو وو (بعداً امپراتور گائوزونگ صدراعظم ژانگسون را با گنجینه بسیار به وی اعطا کرد) بازدید کرد. در طول این جلسه، گائوزونگ چندین بار موضوع بی فرزند بودن امپراتریس وانگ را مطرح کرد، موضوعی که به راحتی بهانه ای برای رهایی از او منجر می شود. با این حال، ژانگسون بارها راه هایی برای منحرف کردن گفتگو پیدا کرد. بازدیدهای بعدی مادر بانو وو، بانو یانگ و مقام رسمی خو جینگزونگ، که با بانو وو متحد بود، برای جلب حمایت از ژانگسون نیز بی فایده بود. اطلاعات آسیب شناسی پزشکی قانونی معتبر در مورد مرگ کودک وجود ندارد، و دانشمندان فاقد شواهد واقعی و علنی در مورد مرگ او هستند. با این حال به نظر می رسد گمانه زنی ها
همچنان ادامه دارد. از آنجا که فولکلور سنتی تمایل دارد وو را به عنوان یک زن گرسنه شدید قدرت به نمایش بگذارد و بدون توجه به کسی که او صدمه دیده یا چه کاری انجام داده است، محبوب ترین نظریه این است که وو فرزند خود را به منظور دخالت وانگ کشته است. سایر مکاتب فکری معتقدند که وانگ در واقع کودک را به دلیل حسادت و نفرت نسبت به وو کشته است زیرا وانگ فرزندی از خودش ندارد. استدلال سوم این است که کودک با توجه به اینکه سیستم های تهویه آن زمان غیرقانونی یا از کیفیت پایین بوده در اثر آسفکسی یا مرگ تخت خواب درگذشته. عدم تهویه همراه با استفاده از زغال سنگ به عنوان یک روش گرمایش می تواند باعث ایجاد دود شود که منجر به مسمومیت با مونوکسید کربن شود. مهم نیست چه عاملی باعث مرگ کودک شده است، وو با جدیت از این موضع که وانگ بعد از رفتم از اتاق، دخترش مرده پیدا شده یا خود آن را خفه کرده وانگ را مقصر دانست و وانگ از سمت خود به عنوان امپراتریس خارج شد. در تابستان ۶۵۵، بانو وو با فتنه ماهرانه و به دروغ امپراتریس وانگ و مادرش بانو لیو و در کنار آن بانو شیائو را همزمان به عنوان متحدان یکدیگر به استفاده از جادوگری و اعمال زنا و همچنین توطئه