Payamvdn/NorthPersian_fa_wiki huggingface dataset:
پرواز در شب فیلمی به کارگردانی و نویسندگی رسول ملاقلی پور محصول سال ۱۳۶۵ است. خلاصه داستان. یک گردان نیروهای ایران در محاصره قرار می گیرد و ارتباط آن با قرارگاه مرکزی قطع می شود چهار نفر از رزمندگان گردان انتخاب می شوند تا برای درخواست کمک خود را به قرارگاه برسانند از آن میان سه تن کشته می شوند و یکی خود را به قرارگاه می رساند. فرمانده گردان نیز برای تهیه آب آشامیدنی سربازان زخمی، محاصره دشمن را می شکند، اما کشته می شود. قوای کمکی سر می رسد و پس از مقابله با دشمن بقیه افراد گردان را نجات می دهد
کاترینا کایف (؛ زادهٔ ۱۶ ژوئیهٔ ۱۹۸۳) بازیگر بریتانیایی است که در فیلم های هندی زبان فعالیت دارد. او یکی از بازیگران زن هند با بیشترین دستمزد است و افتخارات گوناگونی از جمله چهار جایزهٔ اسکرین و چهار جایزهٔ زی سین برنده شده و نامزد دریافت چهار جایزهٔ فیلم فیر هم بوده است. اگرچه بازخوردها نسبت به بازیگری او متفاوت بوده، او برای توانایی رقصیدن در آیتم نامبرهای مختلف و موفق شهرت دارد. کایف در هنگ کنگ به دنیا آمد و قبل از نقل مکان به لندن، در چندین کشور زندگی می کرد. او ابتدا هنگام نوجوانی در زمینهٔ مدلینگ فعالیت می کرد و این حرفه را دنبال کرد. در یک نمایش مد در لندن، کایزاد گوستاد، فیلم ساز هندی تصمیم گرفت او را برای فیلم "بوم" (۲۰۰۳) انتخاب کند که از لحاظ تجاری و نظر منتقدان ناموفق بود. زمانی که کایف در هند بود، فعالیت مدلینگ او با موفقیت همراه بود؛ با این حال، فیلم سازان به دلیل تسلط ضعیف او به زبان هندی برای انتخاب او دو دل بودند. کایف مدتی بعد با بازی در چند فیلم کمدی از جمله "سلام لندن" (۲۰۰۷) به یکی از موفق ترین بازیگران زن بالیوود تبدیل شد. نقش آفرینی کایف در فیلم هیجان انگیز "نیویورک" (۲۰۰۹) و کمدی عاشقا
نهٔ "عروس برادر من" (۲۰۱۱) با استقبال بهتری از سوی منتقدان همراه بود و برایش نامزد دریافت جایزهٔ فیلم فیر بهترین بازیگر زن شد. او در طول این مدت در فیلم های هیجان انگیز اکشن "داستان شگفت انگیز عشق منحصربه فرد" (۲۰۰۹)، "راجنیتی" (۲۰۱۰) و "زندگی روز به روزه" (۲۰۱۱) ایفای نقش کرد و با فیلم های "زمانی تایگر وجود داشت" (۲۰۱۲)، "موج ۳" (۲۰۱۳) و "بنگ بنگ!" (۲۰۱۴) به موفقیت بیشتری دست یافت و تمام این فیلم ها در میان پرفروش ترین فیلم های سینمای هند قرار گرفته اند. این روند با چندین فیلم ادامه یافت که با فروش کمی در گیشه مواجه شدند اما فیلم های اکشن "تایگر زنده است" (۲۰۱۷) و "سوریاوانشی" (۲۰۲۱) و درام "بهارات" (۲۰۱۹) در گیشه موفق بودند. کایف نقش یک بازیگر الکلی را در درام عاشقانهٔ "زیرو" (۲۰۱۸) ایفا کرد و برندهٔ یک جایزهٔ زی سین شد. در رسانه ها، کایف مرتباً در فهرست محبوب ترین و جذاب ترین سلبریتی های هند قرار گرفته است. او از تبلیغ کنندگان برندهای مختلف است و در سال ۲۰۱۹ برند لوازم آرایشی خود را راه اندازی کرد. کایف همچنین در مؤسسهٔ خیریهٔ مادرش برای کمک به کودکان بی بضاعت مشارکت دارد. او در سال ۲۰۲۱ با بازیگر ویکی کائ
وشال ازدواج کرده است. آغاز زندگی. کاترینا در هنگ کنگ از یک پدر کشمیری هندی به نام محمد کایف و مادری انگلیسی به نام سوزانا تورگوت به دنیا آمد. هنگامی که او بسیار کوچک بود پدر و مادرش جدا شدند. کاترینا یک برادر و شش خواهر دارد. او و خانواده اش از هنگ کنگ به چین و سپس به ژاپن نقل مکان کردند، از آن جا هنگامی که هشت ساله بود به فرانسه رفت و پس از آن برای چند ماه کوتاه در سوئیس، لهستان، آلمان، بلژیک و دیگر کشورهای اروپایی زندگی نمود. او پس از آن با خانواده اش به هاوایی نقل مکان نمود و سرانجام به سرزمین مادری اش انگلستان رفت. هر چند بیشتر فرض می شود که کاترینا اهل لندن است، او پیش از مهاجرت پایانی به بمبئی تنها سه سال در آن جا زندگی کرد. زندگی شخصی. کاترینا کایف ارتباط نزدیکی با خانواده اش دارد. او در مورد زندگی خصوصی خود محتاط است و تمایلی به صحبت دربارهٔ آن ندارد. در سال ۲۰۰۵ هنگام فیلم برداری، فیلم چرا من دوست دارم؟ وارد رابطه با سلمان خان شد و این رابطه در سال ۲۰۱۰ پایان یافت. او از سال ۲۰۱۳ با رانبیر کاپور در رابطه بود و این دو به یکی از محبوب ترین زوج های بالیوود تبدیل شدند اما در سال ۲۰۱۶ از یکدیگر جدا شدند.
کاترینا کایف در ۹ دسامبر ۲۰۲۱ با بازیگر ویکی کائوشال ازدواج کرده است.
باشگاه والیبال سایپا تهران یکی از باشگاه های والیبال ایرانی می باشد که زیر مجموعه باشگاه فرهنگی ورزشی سایپا محسوب می شود. سایپا در سال ۱۳۶۷ در شهر کرج تأسیس شده و مالک آن شرکت خودروسازی سایپا می باشد. سایپا از تیم های قدیمی و موفق ایران در لیگ های سطح اول کشوری می باشد که توانسته شش عنوان نائب قهرمانی در لیگ برتر والیبال ایران کسب کند اما هرگز موفق به کسب عنوان قهرمانی نشده است. این باشگاه پس از ۲۷ سال سابقه از کرج به تهران منتقل شد. تیم زنان این باشگاه در لیگ برتر والیبال زنان ایران شرکت می کند و در لیگ سال ۱۳۸۶ و ۱۳۸۷ به مقام نایب قهرمانی کشور دست یافت. کادر فنی. سرمربی: رضا صفایی مربی: - مربی: مربی: - آنالیزور: - فیوتراپ: - ماساژور: -
مرکز تحقیقات استراتژیک یکی از نهادهای زیر نظر مجمع تشخیص مصلحت نظام بود، که با هدف تدوین و تنظیم استراتژی برای جمهوری اسلامی ایران در ابعاد گوناگون در سال ۱۳۶۸ تشکیل شد. این مرکز در سال ۱۳۹۶ منحل و به دبیرخانه مجمع منتقل شد. وظیفهٔ این مرکز انجام مطالعات راهبردی در زمینه های مختلف بین المللی، سیاسی، اقتصادی، حقوقی، فرهنگی و اجتماعی بود. تاریخچه. در سال ۱۳۶۸ مرکز تحقیقات استراتژیک مجمع تشخیص مصلحت نظام توسط سید محمد موسوی خوئینی ها تأسیس شد که تعدادی از فعالان دانشجویی دوران انقلاب و اصلاح طلبان دهه بعد در آن فعالیت می کردند. این مرکز تا سال ۱۳۷۶ وابسته به نهاد ریاست جمهوری بود، اما در این سال براساس مصوبهٔ شورای عالی اداری از نهاد ریاست جمهوری جدا شد و به عنوان بخش تحقیقاتی مجمع تشخیص مصلحت نظام به آن پیوست. این مرکز تا سال ۱۳۹۶ به فعالیت خود تحت عنوان «مرکز تحقیقات استراتژیک» ادامه داد. مرکز تحقیقات استراتژیک و پژوهشکدهٔ تحقیقات راهبردی دو مجموعه تحقیقاتی ذیل ساختار مجمع تشخیص مصلحت نظام بودند که مرکز تحقیقات استراتژیک در سال ۱۳۹۶ منحل گردید و پژوهشکده تحقیقات راهبردی هم اکنون به فعالیت خود ادامه می دهد. این
مرکز در سال ۱۳۹۶ و در ایام انحلال خود، با دستور رهبری ساختمان مشهور نیاوران را به مرکز پژوهش های مجلس شورای اسلامی تحویل داد. همچنین دامنه وبسایت مرکز تحقیقات استراتژیک به پژوهشکده تحقیقات راهبردی اختصاص یافت. وظایف. انجام مطالعه و تحقیق پیرامون آن دسته از موضوعاتی که براساس قانون در حیطهٔ وظایف مجمع تشخیص مصلحت نظام قرار دارد (تدوین سیاست های کلان نظام، ارائهٔ مشاوره به رهبری، بازنگری احتمالی قانون اساسی، ارائهٔ راه حل در زمینهٔ معضلات کلان و موضوعات مورد اختلاف میان نهادهای قانونی و …) از دیگر وظایف این مرکز بود. با توجه به اینکه مجمع تشخیص مصلحت نظام در جهت تدوین استراتژی کلی نظام عمل می نمود، لذا فعالیت های پژوهشی مرکز نیز عمدتاً ماهیتی استراتژیک داشت. مرکز تحقیقات استراتژیک بخش قابل ملاحظه ای از نتایج تحقیقات خود را برای مسؤولان عالی رتبهٔ کشور ارائه می کرد و برخی را نیز به صورت کتاب منتشر می ساخت. افزون بر آن، نشریهٔ «راهبرد» فصلنامه مرکز تحقیقات استراتژیک نیز بخش دیگری از نتایج تحقیقی را در قالب مقالات منتشر می کرد که در حال حاضر پژوهشکده تحقیقات راهبردی انتشار آن را بر عهده دارد. فصلنامهٔ "National I
nterest" نشریهٔ دیگر این مرکز بود که به زبان انگلیسی منتشر می شد. ساختار. مرکز تحقیقات استراتژیک دارای ۷ معاونت اجرایی و پژوهشی به شرح زیر بود:
کوهستان میشو یا مْشو نام یکی از رشته کوه های استان آذربایجان شرقی است که در حد فاصل شهرستان مرند و شهرستان شبستر قرار دارد. بلندترین قله آن علی علمدار با برجستگی ۳۲۰۰ متر می باشد. کوهستان میشو در شمال دریاچه ارومیه قرار دارد و جلگه تبریز و دریاچه ارومیه را از جلگه مرند جدا می کند. همچنین کوهستان میشو یکی از جذاب ترین و زیباترین کوهستان های ایران و منطقه آذربایجان به شمار می رود. شهرستان مرند در بخش شمالی و شهرستان شبستر در بخش جنوبی این رشته کوه قرار دارد. قله های کوهستان میشو. بلندترین قله میشو کوه علی علمداری با برجستگی ۳۲۰۰ متر می باشد و قله گوی زنگی با برجستگی ۳۱۰۰ دومین قله بلند کوهستان میشو می باشد. سایر قله های معروف این رشته کوه قله های فلک داغی، قله شانجان، قله اوزن ینل، قله کوسا بابا و قله قره بلّه می باشد. مسیرهای کوهنوردی. فلک داغی یکی از محبوب ترین قله ها در بین کوهنوردان می باشد که عمومی ترین مسیر صعود به این قله در منطقه ای که ذکر آن رفت پاکوب مشخصی دارد که با آن پاکوب سوار بر یال کوه شده و صعود ادامه می یابد تا از کنار ایکی باجلار رد شده و پس از مدت کمی که پاکوب را ادامه می دهیم قله با شکوه فل
ک داغی از دور نمایان می شود و پس از حدود ۴۵ دقیقه صعود در مسیر پاکوب به قله می رسیم حدود ۲ تا ۲٫۵ ساعت از ابتدای مسیر صعود تا رسیدن به قله زمان نیاز دارد یکی از نقاط قله به مختصات "۵٫۷۵'۱۹°38 N و"۱۸٫۴۴'۴۶°45 E در سیستم مختصات UTM می باشد. باتوجه به اینکه شیب عمومی مسیر صعود به این قله نسبتاً بالا است کوهنوردان بایستی آمادگی جسمانی لازم را داشته باشند. منطقه حفاظت شده. کوهستان میشو با نام منطقه میشو داغی یکی از مناطق حفاظت شده و شکار ممنوع می باشد که در سمت شمال پارک و تالاب بین المللی دریاچه ارومیه و جنوب منطقه حفاظت شده مراکان و منطقه شکار ممنوع یکانات قرار داشته، با توجه به تنوع گیاهی فراونی آن، وجود حدود ۳۸۵ گونه گیاهی در یک منطقه نسبتاً محدود، به عنوان ذخیره ژنتیکی جهان محسوب شده و از اهمیِت خاصی برخودار است. وجود این تنوع گیاهی، زیبایی خاصی به این منطقه داده است. با توجه به دارا بودن تنوع گیاهی بالا و گونه های کمیاب گیاهی دراین منطقه، لذا حفاظت از زیست بوم گیاهی آن و جلوگیری از تخریب گیاهان، اهمیت ویژه ای در حفظ زیست بوم های منطقه آذربایجان دارد. در اساطیر. در نسخهٔ بابلی حماسه گیل گمیش این چنین آمده است
:... او موفق می شود به کوه های مشو صعود کند، کوهستانی که با نام «ماسیوس» مرز جنوبی فلات ارمنستان را تشکیل می دهد. در لوح VII حماسه گیلگمیش از کوهی به نام مشو یاد می شود که گیلگمیش در مسیرش موفق به صعود به آن می شود که به عقیده برخی از پژوهشگران ارتباط جغرافیایی خاصی بین کوهستان میشو و حماسه گیلگمش و سرزمین آرتتا وجود دارد. فیزیوگرافی. توده کوهستانی میشو مرتفع ترین قسمت از یک رشته چین خورده است که در شمال دریاچه ارومیه از غرب به شرق کشیده شده است. دامنه های جنوبی این کوهستان مشرف بر سطوحی است که رودها و سیلاب ها آنرا قطعه قطعه کرده اند. بقایای این سطوح در ارتفاع بین ۱۴۰۰ تا ۲۰۰۰ متری (از سطح دریای آزاد) در مجموع فلاتی را تشکیل می دهد که در جنوب با یک گسل محدود گردیده است. از نظر ساختمان این دو واحد جزو یک تاقدیسی می باشد که محور آن جهتی شرقی-غربی دارد و با محور مرفولوژیکی کوهستان موازی است. هسته تاقدیسی از سنگهای نفوذی و دگرگون تشکیل یافته و طبقات رسوبی از کربونیفر تا نئوژن آنرا می پوشاند. آبرفت های دوران چهارم اگرچه وسعت قابل توجهی دارند ولی ممتد نیستند بلکه در اطراف رودخانه های بزرگ ناحیه متمرکز شده اند. قسم
ت کوهستانی عموماً از سنگهای قبل از دوران سوم می باشد که با رنگ تیره مثل جزیره ای از میان تشکیلات سرخ رنگ میوسن سر درآورده است. لایه های نئوژن در یال جنوبی تاقدیس شیب کمی به طرف جنوب دارند. این حالت عامل مثبتی در شکل گیری و وسعت سطوح بوده است. آثار مرفولوژیکی گسلی که حاشیه جنوبی فلات را محدود کرده به وسیلهٔ مخروط افکنه رودها و سیلابها پوشانده شده یا در اثر فرسایش از بین رفته است. امتداد این گسل ها نیز با محور چین خوردگی موازی می باشد.
سارو تقی ملقب به اعتمادالدوله (۱۵۷۹–۱۶۴۵) وزیر اعظم یا اعتمادالدولهٔ شاه صفی یکم و شاه عباس دوم بود. ساروتقی مراحل ترقی دیوانی را در دوران شاه عباس بزرگ یک به یک طی کرد و سرانجام به وزارت مازندران رسید. وقتی که شاه عباس بزرگ درگذشت، شاه صفی او را ترقی داد و به سمت «اعتمادالدوله» گمارد. او این سمت را تا پس از مرگ شاه صفی و سال های آغازین حکومت شاه عباس دوم حفظ کرد تا زمانی که در توطئه ای (زمانی که هشتاد ساله بود) کشته شد. زندگی نامه. او فرزند میرزا هدایت الله تبریزی بود که به گفته شاردن نانوا بود. هدایت الله، در عهد شاه عباس بزرگ چون نتوانست در تبریز کاری مناسب بیابد، به ناچار با فرزند خود محمدتقی — که ۱۳ یا ۱۴ سال داشت— به قزوین رفت و در آنجا به کار نانوایی پرداخت. پس از آنکه محمدتقی به سن رشد رسید، پدرش او را به اصفهان پایتخت صفویه فرستاد مگر در این شهر کاری پیدا کند. در پایتخت محمدتقی به زمره نظامیان درآمد و دو سال در زمرهٔ تفنگچیان شاهی بسر برد. در این دوران (که حدوداً ۱۶ ساله بود)، در اثر رفت وآمد با دوستان ناباب به عیاشی رو آورد و سرانجام به ربودن و تجاوز به کودکی متهم گردید. بلافاصله از این واقعه پدر و
مادر کودک خود را به پای شاه عباس انداختند و شاکی شدند، شاه نیز چنین حکم کرد که بروید و اخته اش کنید. این حکم بلافاصله اجرا شد اما چون شاه آگاهی یافت که او سربازی لایق بوده است دستور داد که در مداوای زخمش بکوشند. او سپس به خدمت ذوالفقارخان قرامانلو از سرداران نامی شاه عباس درآمد. در سال ۱۰۱۵ هجری که معماران و استادکاران لایق دربار شاه عباس سخت مشغول کار ساختمان عمارت عالی قاپو و مسجد سلطنتی (مسجد شیخ لطف الله) و تکمیل بنای میدان نقش جهان بودند، ستارهٔ اقبال محمد تقی اوج گرفت و ناگهان به وزارت محمدخان زیاد اوغلی، حکمران قراباغ، رسید و از این زمان به میرزا محمدتقی معروف شد. ورود به دربار. در سال بعد که محمدخان در جنگ با والی گرجستان کشته می شود چون میرزا محمدتقی در خدمتگزاری سرداران و ترتیب کار سپاهیان درهم شکسته محمدخان ابراز لیاقت کرد مورد توجه شاه عباس بزرگ واقع شد و اداره امور قراباغ از طرف پادشاه به او واگذار گردید. در سال ۱۰۲۵ ه .ق به وزارت کل ولایات مازندران و گیلان منصوب شد و شاه عباس به سبب اینکه موی سر و ریشش بور بود او را ساروتقی یعنی (تقی زرد موی) خطاب می کرد و بعدها به همین نام معروف شد. در سال ۱۰۳۱
ه .ق شاه عباس ساروتقی را مأمور کرد که راه های مازندران را وسیع و سنگفرش کند بطوریکه کاروان های شتر بدون خطر در کوه ها و جنگل های آن سرزمین آمدوشد کنند. ساروتقی این مأموریت را به کمال انجام داد و از آن جمله راه وسیعی ساخت که از طریق فیروزکوه به سوادکوه و از آنجا به نوح آباد منتهی می شد و پادشاه غالباً از این راه به مازندران می رفت. توسعه حرم علی بن ابیطالب. در آغاز سلطنت شاه صفی ساروتقی مأمور شد که به نجف رفته و گنبد حرم حضرت علی را که خراب شده بود از نو بسازد و حرم آن حضرت را توسعه دهد و از رود فرات نهری به آنجا بکشد. ساروتقی این مأموریت را در ظرف سه سال انجام داد و در سال ۱۰۴۲ به پایان رسانید. سمت اعتمادالدوله. روز جمعه شانزدهم صفر سال ۱۰۴۴ ه .ق ساروتقی به مقام وزارت اعظم شاه صفی رسید. دقت و توجه او در نظارت و جمع آوری عواید و اموال دیوان و شخص شاه تا آن زمان در ایران بی نظیر بود. از رشوه دادن و گرفتن سخت تنفر داشت و آنچه را که حکام و مأمورین و وزیران ولایات برای جلب توجه او و تحصیل مشاغل تازه یا عفو گناهان خویش بدو پیشکش می کردند به خزانه شاهی می فرستاد. ساروتقی پس از آنکه به مقام وزارت اعظم رسید در خانهٔ
حاتم بیک وزیر اعظم شاه عباس بزرگ منزل گزید. شاه صفی غالباً به خانهٔ او می رفت و حتی سفیران ممالک خارجی را در خانهٔ او مهمان می کرد. وزیر نیز در خدمت شاه از هیچ گونه فداکاری و حتی از بذل جان دریغ نداشت. از آن جمله نوشته اند در سال ۱۰۴۵ ه .ق هنگامی که شاه صفی قلعهٔ ایروان را محاصره کرده بود، روزی در ضمن جنگ برای تحریک سرداران قزلباش در کمال بی باکی اسب خود را بسوی حصار قلعه راند و چنان خود را در تیررس قلعه داران قرار داد که جانش در خطر افتاد هیچ یک از سرداران جرأت جلو رفتن نداشتند اما ساروتقی با شتاب از دنبال شاه اسب تاخت و چون به او رسید بهر دو دست عنان اسبش را گرفت و از پیش رفتن بازداشت و با اصرار و استدعا شاه را بازگردانید. شاه عباس دوم. پس از مرگ شاه صفی، شاه عباس دوم او را به همان سمت اعتمادالدوله باقی گذاشت. مرگ. ساروتقی در حفظ اموال دولتی خیلی سخت گیر بود و از همین روی دشمنان بسیاری داشت. جانی خان قورچی باشی یکی از نظامیان قدرتمند آن دوران بود. ساروتقی از حاکم گیلان مبلغ هنگفتی طلب دولت مرکزی را درخواست می کرد و حاکم از پرداخت آن سر باز می زد و جانی خان هم حامی اش بود. روزی شاه پس از پایان جلسه ای شخصاً
به محل اسب خود مراجعه کرد و متوجه شد که ساروتقی اسب خود را کنار اسب شاه بسته است. در آن زمان دیگران برای رعایت احترام اسب خود را دورتر می بستند اما ساروتقی که پیر و ناتوان بود اسب خود را نزدیک تر آورده و بسته بود. جانی خان فرصت را مغتنم شمرد و نزد شاه از ساروتقی بدگویی کرد و شاه هم جمله ای در تأیید او مبنی بر گستاخ بودن ساروتقی گفت. جانی خان پس از ترک جلسه چنین وانمود کرد که شاه فرمان قتل ساروتقی را صادر کرده است. به فرمان جانی خان نظامیان در خانه ای که او در بازارچه داشت، ریختند و او را کشتند. شاه عباس جوان با دیدن سر بریده صدر اعظمش شوکه شد و ابتدا واکنش واضحی به این واقعه نشان نداد. مادر شاه که هوادار ساروتقی بود اما شاه را به گرفتن انتقام تشویق کرد. جانی خان نامه ای به مادر شاه نوشت و به طور ضمنی او و ساروتقی را به اختلاس متهم کرد و در عین حال نقشه ترور مادر شاه را هم کشید که این نقشه افشا شد. نتیجه اینکه پنج روز که از قتل ساروتقی گذشت، شاه عباس دوم سردارانی که وزیر را کشته بودند را به قصر دعوت کرد. او آن روز لباس غضب پوشید و در تالار بارعام امارت عالی قاپو آن ها را ملامت کرد و از ایشان سؤال کرد برای چه ن
خست وزیر مرا کشتید؟ و هنگامی که ایشان دهان باز کردند تا جوابی بدهند شاه فرصت نداد و از جای خود برخاست و فرمان داد «بزنید» و به اتاق دیگر رفت. بلافاصله کمانداران، جانی خان، سرداران و غلامان قورچی باشی و همراهانش را تیرباران کردند. به یک چشم برهم زدن او و ۲۴ نفر رفقایش را روی قالی های گرانبهای تالار قطعه قطعه شدند و جسدشان را در میدان شاه مقابل سر در عمارت عالی قاپو آویختند و به این ترتیب پادشاه جوان صفوی انتقام وزیر پیر و مجرب خود را از قاتلین وی گرفت.
جهنم دره یا جهنا واژه ای عبری برای بیان جهان زیرین و سرزمین تاریکی است، و شاید بتوان آن را برابر با جهنم مسلمانان دوزخ دانست. بیرون از شهر اورشلیم باستان مکانی بود بنام قدس قدیم که دو دره اصلی آن را دربرگرفته بودند، تنخ (عهد عتیق) یکی از آن ها را "درهٔ پسرِ هینوم" می نامد که واژهٔ جهنم ماخوذ از آن است (Gehenna /Gehinnom / Yiddish Gehinnam). طریقه نوشته شدن این واژه در زبان های گوناگون از این قرار است: یونانی: γέεννα؛ عبری: Gei’ Hinno גהנום/גהנם؛ انگلیسی: Gehenna؛ آلمانی: Geenna. تنخ آنجا را جایگاه رانده شدگان بنی اسرائیل و پیروان ایزد بعل و خدایان کنعانی، مانند مولوخ، می داند که فرزندان خویش را برای آتش قربانی می کردند (دوم تواریخ ۲۸:۳، ۳۳:۶؛ ارمیا ۷:۳۱، ۶-۱۹:۲؛ دوم پادشاهان ۲۳:۱۰). کتاب ارمیا (۶-۱۹:۵) آن را دره سلاخ ها گفته است. زمانی نیز در آن آشغال می سوزاندند. جهنا در کتاب های آسمانی یهودیت و مسیحیت و اسلام سرانجام گناهکاران است. واژهٔ جهنا را نباید با کلمهٔ خنثای شئول یا هادس به معنای دنیای مردگان یکی دانست، امری که در ترجمهٔ انگلیسیِ معروفِ کتاب مقدس بنام انجیل شاه جیمز صورت گرفت و هردوی آنها را با واژه
ٔ انگلوساکسونی جهنم (Hell) یکسان دانست. ریشه شناسی. واژهٔ انگلیسی جهنا Gehenna بیانی است از گِ. اِننا (Ge'enna (γέεννα یونانی در عهد جدید، رونوشتی آوایی از گی هننآی زبان آرامی Gēhannā ܓܗܢܐ و برابر با گِ. هین نوم Ge Hinnom عبری که برگردان گفتاری آن "دره هینوم" است. درعهد عتیق برگردان گِی بِن هینوم "درهٔ پسران هینوم" است و در تلمود آن را גהנם Gehinnam نوشته اند. در قرآن نیز جهنم جایی پر از شکنجه برای گناهکاران و کافران و برابر با واژه Hell است. گیتاشناسی. مکان صحیح درهٔ هینوم مورد گفتگو است. تفسیرهای کهن جای آن را زیر دیوار جنوبی اورشلیم باستانی، کشیده از پای کوه صهیون به سوی شرق، و گذشتن از دره تیروپائون Tyropoeon تا دره کدرون گفته اند.با این همه دره تیروپائون دیگر با دره هینوم مرتبط نیست، زیرا در دوره آحاز و منشه (پسر حزقیال نبی) دره تیروپائون این سوی دیوار بود و کودکان را آن سوی دیوار قربانی می کردند. اسمیت (۱۹۰۷)، دالمن (۱۹۳۰)، بیلی (۱۹۸۶)، و واتسون (۱۹۹۲) بر اساس اطلاعات یوشع نبی -که هینوم از شرق تا غرب گسترده و بیرون از دیوار بوده است- وادی ار ربابی را درهٔ هینوم دانسته اند. مطابق نوشته های یوشع دره از عی
ن روجیل En-rogel آغاز می شده است. اگر بئرایوب امروزی همان عین روجیل باشد، پس وادی ار ربابی که از آن آغاز می شده همان هینوم است.این گزاره سیزده بار و در یازده آیه از انجیل نگارش شاه جیمز به گونه های "دره هینوم"، دره پسر هینوم"، یا "دره فرزندان هینوم" آمده است. در اسطوره آن را جهان زیرین زمین (یوحنا ۲:۷) یا جهان زیرین دریاها (ایوب ۲۶:۵) گفته اند. دره هینوم در پای کوه صهیون است. جهنا در تنخ. قدیمی ترین ارجاع تاریخی برای این دره کتاب یوشع (۱۵:۸ و ۱۸:۶) است، آنجا که مرزهای قبیله ای را بیان می کند.مرجع دیگر تاریخی دوران پادشاهی آحاز حاکم یهودیه است که بنا بر کتاب دوم تواریخ ۲۸:۳ پسرانش را قربانی کرد. از آنجا که پسر مشروع او -از دختر کاهن اعظم حزقیا- جانشین پادشاهی اش بود، شاید بتوان گفت فرزندان کشته شدهٔ او حرام زاده و از زنان ثبت نشدهٔ کافر و معشوقه هایش بوده اند. در کتاب دوم رسولان ۳۳:۶ همین رفتار فرزندسوزی برای نوهٔ آحاز بنام منشه نیز ثبت شده است. تنها این نکته باقی می ماند که آیا عبارت "فرزندانش را به آتش افکند" تنها مراسمی عادی بوده یا همان آیین مرسوم قربانی فرزندان بوده است.واژهٔ جهنا در کتاب اشعیا ثبت نشده،
اما از "مکانی سوزان" ۳۰:۳۳، که شاید همان توفِت/قربانگاه "Topheth" باشد، یادمی کند که ارتش آشوریان باید در آن نابودشوند و سرود پایانی اشعیا نیز دربارهٔ همان نبرد یا جنگی مانند آن است ۶۶:۲۴ " جایی که کِرم ها هرگز نمی میرند" که از زبان عیسا و در اشاره به جهنا در کتاب متی ۹:۴۴ - ۹:۴۶ و ۹:۴۸ آمده است.در دوران یوشیا فرمانی از کتاب ارمیا آمد که باید همه نیایشگاه های توفت ویران شوند تا این رسم پایان پذیرد (ارمیا ۳۲-۷:۳۱و ۳۲:۳۵). آمده است که شاه یوشیا برای جلوگیری از قربانی کردن کودکان در زیارتگاه مولوخ در توفت آنجا را نابود ساخت (دوم رسولان ۲۳:۱۰). با اینکه یوشیا به این کردار پایان داد، ارمیای نبی پیش گویی نمود که خودِ اورشلیم مانند جهنا و توفت خواهد شد (۶-۱۹:۲ و ۱۴-۱۹:۱۱).آخرین مرجع جغرافیایی صریح کتاب نحمیا ۱۱:۳۰ می باشد: تبعیدیان بازگشته از بابِل که از بئرشبع تا هینوم اردو زده بودند. جهنا در ترگوم ها. ترجمه-تفسیرهایی از تَنَخ که به زبان آرامی باستان برجای مانده است واژه "جِهنُم" Gehinnom را به تکرار در آیات مربوط به آخرت، روز جزا و عاقبت بدکاران آورده است. همچنین شاید افزون بر آن معانی عبارت "مرگ دوم" نیز آمده باش
د– مانند آنچه در بند پایانی کتاب اشعیا آمده است- اما نگارش های عبری هیچ یک از دو عبارت جِهنُم و مرگ دوم را ثبت نکرده اند، درحالی که ترگوم ها هر دوی آنها را آورده اند. در این باب ترگوم ها هم راستای انجیل مرقس هستند که جهنا را برای توصیف جنازه ها به " جایی که کِرم ها هرگز نمی میرند " به سخنان اشعیا افزوده اند. جهنا در مستنداتی افزون بر انجیل. به جز ترگوم ها در کتاب های اسفار مشکوک، طومارهای دریای مرده، دروغ نامیده ها و آثار فیلون اسکندرانی با کمبود ارجاع مستقیم از جهنا مواجه هستیم. تاریخ یوسفوس فلاویوس آنجا که از اورشلیم ستایش می کند به شنوندگان رومی از تاریخ دره هینوم چیزی نمی گوید. از آیین مرسوم و ثبت شده در تفسیرهای مسیحی نیز نمی گوید که در زمان پادشاهی روم آتش ها پیوسته روشن بودند و دره آشغالدانی شهر شده بود و جسد جنایتکاران و مردار جانوران را آنجا می انداختند. دروازه جنوب غربی اورشلیم که مشرف بر دره بود "دروازهٔ دره" نام داشت. جهنا در یهودیت خاخامی. درکتاب های یهودی مانند میشنا، رساله اووت، توسفتا، تلمود تصویر جهنا مکرر به عنوان مکانی برای نابودی گناهکاران آمده است. جهنا جایی مانند برزخ بیان شده که تبه کار
ان به آنجا برده می شوند تا زجر بکشند و سزای گناهان خویش بیابند. نوشته شده بیشترین زمانی که می شود گناه کار را در جهنا نگه داشت یک سال است، بجز پنج تن که برای همیشه در آنجا خواهند ماند.واژه جهنا در اعتقادات مذهبی یهودیان و جدا از تاریخ خونبار آن، کنایه ای از "جهنم" یا هر جای همانند آن برای به کیفر رساندن در زندگی پس از مرگ است. دیدگاه سنتی ای که از پشتهٔ آشغال سوزان در دره هینوم و در جنوب اورشلیم به باور جهنای سوزانِ آخرت می رسد منسوب است به تفسیر داوود قیمحی بر سرود ۲۷:۱۳ (نزدیک ۱۲۰۰ پس از زایش مسیح). او بیان داشت آتش در آن دره نفرت آمیز ِ سوزان همیشه زبانه می کشد تا پلشتی مردارهای پرتاب شده در آن را پاک نماید. با این وجود هرمان استراک و پاول بیلِربِک بیان داشتند نه در دوره بین العهدین و نه در منابع خاخام ها هیچ گواه باستاشناسانه یا نوشتاری در پذیرش این ادعا یافت نشده است."جهنا: جای نگاری جهنم" نوشته لوید آر. بِیلی نیز از سال ۱۹۸۶ چنین دیگاهی دارد.با این همه گواه هایی هست که شانهٔ جنوب غربی این دره (کِتِف هینوم) جایی برای گوراندن بوده و مشتمل بر اتاق های بسیار برای خاک سپاری که نسل ها و خانواده های آنان از سد
ه های هفتم تا پنجم پیش از مسیح بارها آن ها به همین منظور بکار برده اند. کاربرد این جایگاه برای گوراندن تا نخستین سده های پیش از زایش و پس از آن پابرجا بوده است.در سال هفتاد میلادی و با آمدن لژیون دهم امپراتوری روم این جا نه تنها جایگاهی برای گوراندن که جایی برای خاکسترکردن درگذشتگان نیز بوده است، زیرا آنان تنها دستهٔ شناخته شده هستند که در آنجا مردگان را خاکستر کرده اند. از آن زمان این جایگاه در باور یهودی نفرین شده و نابودگاه خوانده شد. با این همه، در باور یهودی این دره دروازه ای رو به دریاچه ای از آتش گدازان داشته است.سرانجام باید گفت واژهٔ عبری جِهنُم نامی نمادین در یهودیت برای جایگاه پالایش روان مردگان گناهکار شد.چرخهٔ پالایش یا جزا در بیشتر منبع های یهودی ۱۲ ماه است که شبات/سبت ها شکنجه ای درکار نیست. روان پس از پالایش به جهان دیگر/آخرت/"Olam Ha-Ba" فرازیافته یا اگر بسیار گنه کار باشد نابود می گردد. جهنا در عهد جدید. در انجیل های هم نوا (اناجیل سینوپتیک=متی، مرقس و لوقا) عیسی ۱۱ بار واژهٔ جهنا را در برابر ملکوت سلطنت خداوند به کار می برد (مرقس ۴۸-۹:۴۳). اینجا همان جایی است که هم روان و هم تن نابود می شون
د (متی ۱۰:۲۸) در "آتشی خاموش ناشدنی" (مرقس ۹:۴۳). همچنین جهنا در نامه یعقوب ۳:۶ نیز آمده است، آنجا که می گوید "زبان هم آتش است! در میان تمام اعضای بدن ما زبان دنیایی از شرارت است که همه وجود ما را آلوده می سازد و دوران زندگی را به جهنا مبدل می کند". فهرست کامل منابع: ترجمه در انجیل های مسیحیان. عهد جدید از هادس به عنوان مقصد موقت مردگان یاد می کند. هادث به عنوان مکانی جدا از روز جزای جهنای نفرین شده مصور شده است. مکاشفه یوحنا هادس را دریاچهٔ آتش می خواند (مکاشفات ۲۰:۱۴). گفته شده که هادس یا مکان موقت مردگان سرانجام نابود شده و تبدیل به دریایی گداخته می شود که معادلی برای جهنا یا جهنم برای نجات نیافتگان است. یعنی هر کس پس از این جهان بمیرد برای بررسی حسابش به مکان موقتی به نام هادس فرستاده نخواهد شد. نسخه انجیل شاه جیمز تنها برگردان انگلیسی امروزی است که شئول، هادس، و جهنا را به جهنم "Hell" ترجمه کرده است. نسخه های جدید بین المللی (The New International Version) و ترجمه زندهٔ نو (New Living Translation)، انجیل استاندارد آمریکایی جدید (New American Standard Bible) همگی Hell را تنها برای جهنا بکار برده اند. کارب