Payamvdn/NorthPersian_fa_wiki huggingface dataset:
پلات دیچ (Plautdietsch) در اصل گونه ای از گویش پروسی سفلی از گروه زبان های آلمانی سفلای شرقی بود که طی قرن ۱۶ و ۱۷ میلادی، تحت تأثیر زبان هلندی، در دلتای رود ویستولا در پروس (لهستان کنونی) شکل گرفت. پلات دیچ به معنی آلمانی پَست است. گویشوران این زبان حدود ۳۰۰۰۰۰ هزار نفر می باشند که در کشورهای کانادا، ایالات متحده، مکزیک، برزیل، بولیوی، پاراگوئه، اوروگوئه، پرو، هندوراس، بلیز و آرژانتین زندگی می کنند. این افراد از نسل اعضای فرقه منونایت هستند که در قرن ۱۶ میلادی به دلیل تعصبات دینی از کشورهای هلند و بلژیک گریختند و ابتدا در دلتای رود ویستولا سکنی گزیدند. در اواخر قرن ۱۸ میلادی، با گسترش قلمرو امپراتوری روسیه برخی از اعضای این فرقه به همراه مردمان دیگری از اقوام ژرمن از پادشاهی پروس به سرزمین های شمال دریای سیاه (از جمله اوکراین کنونی) که به تازگی به تصرف روسیه درآمده بود کوچ کردند، و برخی دیگر نیز به سوی کشورهای آمریکای شمالی و جنوبی رهسپار شدند.
شهرستان انار در شمال استان کرمان قرار دارد. در مرکز این شهر کهن یک ارگ تاریخی قرار دارد. مساحت این ارگ ۱۱هزار و ۱۷۹ متر مربع است. قدمت این ارگ به دوره پیش از اسلام و سلسله ساسانیان بر می گردد. شواهد نشان می دهند که مردم انار در آن زمان زرتشتی بوده اند. تاریخچه. تاریخ احداث این بنا بر اساس گزارش ثبتی سازمان میراث فرهنگی و گردشگری ایران به دوره های پیش از اسلام بر می گردد. این ارگ در دوره صفویه بازسازی شده و مورد استفاده مجدد قرار گرفته است. علیرضا جعفری زند، باستان شناس و استاد دانشگاه دربارهٔ پیشینه ارگ انار به روزنامه شرق (۱۷ دی ۱۳۹۰) گفته است: «این بنا در دوره ساسانی شکل گرفته و در دوره اسلامی تکمیل شده است، یعنی مجموعه ای از دوران های مختلف را در خودش دارد، دقیقاً مثل همان حالتی که ارگ بم داشت.» این باستان شناس می گوید ممکن است در کاوش ها و لایه نگاری ها، لایه های اشکانی یا قدیمی تر نیز در این ارگ یافت شود. بناهای داخلی این ارگ حدود ۲۵ سال پیش سالم بوده، به خصوص اتاق های دو طبقه آن که کاملاً قابل استفاده بوده اند، اما یک عضو سپاه پاسداران در نخستین سال های پس از انقلاب سال ۱۳۵۷ ایران با ورود به این ارگ بخش
زیادی از ساختمان های داخلی آن را به این دلیل که «محل فساد» بوده اند، تخریب کرده است. این ارگ مورد فعالیت های پژوهشی نظیر کاوش ها و حفاری های باستان شناسانه قرار نگرفته است. طراحی و ساخت ارگ. پلان ارگ به شکل مستطیل می باشد که در جهت شرق به غرب کشیده شده است. این پلان مستطیل شکل بر روی تپه ای واقع شده که توسط شش برج و بارو، محصور گردیده است. این ارگ متشکل از فضاهای یک طبقه و دو طبقه ای است که فضاهای یک طبقه عمدتاً در حاشیه ارگ قرار گرفته اند و دارای کاربری خدماتی، مسکونی بوده اند و در واقع بخش عامه نشین آن محسوب می شود که شامل فضاهای خدماتی نظیر اصطبل ها، طویله ها و … و همچنین محل سکونت مردم عادی و خدم و حشم می باشد. بناهای دو طبقه که در مرکز ارگ واقع شده اند مقر حکومتی و مرکز سیاسی ارگ می باشند که کاوش های باستان شناسی می تواند در بررسی دقیق نوع نقشه، معرفی فضاها، عناصر تشکیل دهنده و نحوه استقرار آن ها در مجموعه کمک شایانی کنند. ورودی ضلع شمالی این ارگ که بین دو برج قرار گرفته، در اثر تخریب در ابتدای انقلاب ایجاد شده است. ورودی اصلی در ضلع جنوبی قلعه در خیابان رازی قرار دارد ." اعتراض به احتمال ساخت آرامگاه ش
هید گمنام در حریم ارگ. بنیاد حفظ آثار و نشر ارزش های دفاع مقدس که به ستاد کل نیروهای مسلح ایران وابسته است، گفته می خواهد در حریم این ارگ، آرامگاه شهید گمنام بسازد. این تصمیم با واکنش فعالان میراث فرهنگی مواجه شده است. "فعالان میراث فرهنگی می گویند احداث آرامگاه ۱۵ متری در ۱۰۰ متری این ارگ ساسانی که در فهرست آثار ملی ایران ثبت شده، حریم حفاظتی و بصری آن را به خطر می اندازد. پیشینه انار. شهر انار تا پیش از حمله عرب ها به ایران، آبان نام داشته است. این شهر در دوران باستان بخشی از «ولایت استخر» فارس بوده اما از حدود ۱۵۰۰ سال پیش در قلمرو کرمان قرار گرفت. آبان یشت یکی از یشت های اوستاست و با توجه به اینکه مردم کهن این شهر، زرتشتی بوده اند؛ احتمال داده شده که نام آبان از اوستا گرفته شده باشد.
به رنگ یاقوت، ساخته شده از یاقوت که نوعی از جواهر می باشد. رنگ یاقوتی معمولاً به معنی رنگ قرمز قوی است. برای مثال یاقوت می تواند دارای رنگ قرمز، نارنجی یا قرمز مایل به بنفش باشد ولی بهترین رنگ یاقوت قرمز، رنگ قرمز خالص همراه با مقداری کمی از رنگ بنفش می باشد (رنگ دانه اناری).
علی پایا (متولد ۸ خرداد ۱۳۳۲ در تهران) فیلسوف ایرانی و از روشنفکران دینی معاصر است. آثار او عمدتاً در حوزه فلسفه تحلیلی نشر یافته است. پایا، دانشیار مرکز تحقیقات سیاست علمی کشور و در سابق استاد مدعو دانشگاه وستمینستر انگلستان و محقق ارشد دانشکده علوم سیاسی و روابط بین الملل، در مدرسه علوم اجتماعی و انسانی و زبان ها در این دانشگاه بوده است. پایا از پایه گذاران آینده پژوهی در ایران به شمار می آید. او کتاب ها و مقالات آکادمیک متعددی را (بیش از پنجاه عنوان) به زبان های فارسی و انگلیسی در ایران و در سطح بین المللی انتشار داده است. برخی از مقالات آکادمیک او به زبان های آلمانی و عربی ترجمه شده اند. برادرش حسین پایا، بنیانگذار انتشارات طرح نو است که یکی از مهم ترین ناشران آثار تحقیقی و علمی به ویژه در حوزه فرهنگ و علوم انسانی به شمار می رود. منتقدان. فردین جهان بین، مدرس مرکز جهانی علوم اسلامی با انتشار مقاله ای در نشریه نقد و نظر ادعا کرد که علی پایا در کتاب خود تحت عنوان «فلسفه تحلیلی: مسائل و چشم اندازها» به سرقت ادبی دست زده است. علی پایا در مقاله ای که در همان نشریه چاپ شد، این اتهام را رد کرد.
نقد عقل عملی ""، یا نقد دوم از مهم ترین آثار ایمانوئل کانت است که در سال ۱۷۸۸ منتشر شد. این اثر، دنبالهٔ نقد اول کانت یعنی نقد عقل محض است و به فلسفه اخلاق می پردازد. هرچند کانت پیش از این یک اثر مهم در زمینهٔ فلسفهٔ اخلاق به نام بنیاد مابعدالطبیعه اخلاق (۱۷۸۵) منتشر کرده بود اما "نقد عقل عملی" را با این هدف نوشت که هم دامنهٔ گسترده تری را پوشش بدهد و هم دیدگاه های اخلاقی اش را در چارچوب نظام فلسفهٔ انتقادی خود جای بدهد. "نقد عقل عملی" تاثیر بنیادینی بر توسعهٔ دامنهٔ فلسفه اخلاق گذاشت که با بنیاد آموزه فراگیر دانش اثر یوهان گوتلیب فیشته آغاز شد و طی قرن بیستم میلادی، تبدیل به مرجع اصلی برای فلسفهٔ اخلاق وظیفه گرا شد. پروژه نقادی کانت شامل ایجاد محدودیت هایی برای حوزه هایی بود که ذهن می توانست در آن ها تأمل کند. کانت با تمایزگذاری بین پدیدارها (فنومن ها) و اشیا در خود (نومن ها)، ذهن را تنها دارای قابلیت شناخت پدیدارها دانست و نومن ها را از حوزه شناخت عقل انسان خارج کرد. کانت در نقد دوم اما کوشید به پرسش ((چه باید کرد؟)) پاسخ بدهد و با استنتاج عقلانی قاعده طلایی، حوزه عقل عملی را مشخص نمود. "نقد عقل عملی" یا "ن
قد دوم" فلسفه اخلاق عصر روشنگری است؛ بدون توجه به منفعتی که عمل اخلاقی برای انسان دارد. ترجمه فارسی. این کتاب را انشاءالله رحمتی به فارسی ترجمه و منتشر کرده است. عزت الله فولادوند و منوچهر صانعی در حال ترجمه یا انتشار کتاب هستند.
انشاءالله رحمتی (متولد ۱۳۴۵ در ملایر) پژوهشگر و مترجم ایرانی حوزه فلسفه و عرفان، سردبیر نشریه اطلاعات حکمت و معرفت و استاد گروه فلسفه دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی است. او تاکنون چند بار به عنوان مترجم برگزیده شناخته شده است. زندگی. انشاءالله رحمتی زاده ملایر در سال ۱۳۴۵، تحصیلات دانشگاهی خویش را در سال ۱۳۶۴ در دانشکده الهیات دانشگاه تهران آغاز کرد. کارشناسی رشته فلسفه را در سال ۱۳۶۹ و کارشناسی ارشد همین رشته را در سال ۱۳۷۵ در این دانشگاه به پایان برد. هم زمان با تحصیل در دوره دکتری تخصصی فلسفه اسلامی از واحد علوم و تحقیقات دانشگاه آزاد به عضویت گروه فلسفه دانشگاه تهران مرکزی درآمد. در طی این سال ها به تدریس در دانشگاه های مختلف مانند دانشگاه آزاد (تهران مرکزی، علوم و تحقیقات)، دانشگاه تهران، پژوهشگاه علوم انسانی اشتغال داشته است. در حال حاضر استاد دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی و سردبیر اطلاعات حکمت و معرفت از سال ۱۳۸۴ است. زمینه های مطالعاتی وی را می توان در ذیل ۳ عنوان کلی فلسفه اخلاق و فلسفه دین و فلسفه اسلامی قرار داد. عمده فعالیت های وی در این سه حوزه در قالب ترجمه های متون تخصصی همراه با م
قدمه و توضیحات دربارهٔ آن آثار است. در زمینه فلسفه اخلاق برخی از متون این رشته را در اختیار علاقه مندان قرار داده است که از مهم ترین آن ها می توان دانشنامه فلسفه اخلاق ویراسته پل ادواردز و دونالد بورچرت و نقد عقل عملی (نقد دوم ایمانوئل کانت) را نام برد. از جمله فعالیت های وی در این زمینه تدریس مباحث فلسفه اخلاق در قالب دروس دانشگاهی و همچنین برگزاری کارگاه های آموزشی برای اعضای هیئت علمی دانشگاه های مختلف بوده است. بیش از دو دهه به تدریس منظم مباحث فلسفه دین تحلیلی در مقاطع کارشناسی ارشد و دکتری پرداخته است. ترجمه فلسفه دین در قرن بیستم نوشته تالیافرو از جمله دستاوردهای وی در این زمینه است. در زمینه فلسفه اسلامی نیز علاوه بر تدریس متون کلاسیک فلسفه در مقاطع مختلف کارشناسی، کارشناسی ارشد و دکتری به معرفی جریان های نوین مرتبط با فلسفه اسلامی اهتمامی پیوسته ورزیده است. برای آنکه بتواند خوانشی امروزی و کارآمد از فلسفه و معنویت اسلامی داشته باشد بخشی از تحقیقات و مطالعات خویش را به آثار سنت گرایان (طرفداران حکمت خالده) اختصاص داده است که ترجمه کتاب های خوب معرفت و معنویت نوشته سید حسین نصر، هنر و معنویت، گردآوری و
تدوین مقالاتی از سنت گرایان و همچنین دین و نظم طبیعت و گلشن حقیقت هر دو از سید حسین نصر ره آورد این بخش از تلاش های اوست. در دهه های اخیر اهتمامی پیوسته و پیگیر به بحث و بررسی پیرامون فلسفه و معنویت اسلامی در پرتو آثار هانری کربن داشته است. از مهم ترین دستاوردهای تحقیق وی در این زمینه ترجمه شاهکار هانری کربن با عنوان چشم اندازهای معنوی و فلسفی اسلام ایرانی در چهار جلد است. در کتاب وی با عنوان کیمیای خرد به نوعی این سه حوزه تحقیقات وی در ارتباط با هم بررسی شده اند و اهمیت هریک از آن ها و نیز ارتباطشان با یکدیگر حتی الامکان تبیین شده است. او که در سال ۱۳۸۶ به عنوان مترجم برگزیده از سوی وزارت ارشاد اسلامی معرفی شد، تا به حال موفق به انتشار ده ها مقاله، ده ها مصاحبه شده است و راهنمایی و مشاوره پایان نامه های بسیاری (بیش از پنجاه پایان نامه در مقطع کارشناسی ارشد و دکتری) را بر عهده داشته است. ترجمه یا تألیف بیش از سی اثر را در کارنامه خویش دارد که بیشتر آن ها در قالب چاپ های مختلف در اختیار علاقه مندان قرارگرفته و برخی از آن ها به زودی منتشر خواهد شد.
قوانین گاز، قوانینی است که رفتار گازها را در شرایط فشار ثابت، حجم، مقدار گاز و دمای مطلق توصیف می کنند. نخستین قوانینی که برای گازها به دست آمد، مربوط به پایان سدهٔ ۱۸ میلادی می شود. هنگامی که دانشمندان دریافتند که میان فشار، حجم و دمای یک نمونهٔ گازی رابطه برقرار است و امکان این وجود دارد که یک رابطه که برای یک نمونه برقرار است، برای تمام گازها نیز می تواند برقرار باشد. گازها در شرایط متفاوت، شبیه هم رفتار می کنند. چون با تقریب خوبی می توان گفت که مولکول های گازی مرتب در تلاش اند تا در دورترین فاصلهٔ ممکن از یکدیگر قرار بگیرند. دانشمندان امروزه دریافته اند که معادلهٔ حالت یک گاز آرمانی یا ایدئال از نظریهٔ جنبشی گرفته شده است و نخستین قوانینی که برای گازها در گذشته به دست آمده بود، حالت خاصی از معادله های حاکم بر رفتار گاز آرمانی بود که در آن یک یا چند متغیر، ثابت در نظر گرفته شده است. قانون بویل. قانون بویل نشان می دهد که در دمای ثابت، حاصل ضرب فشار و حجم یک گاز آرمانی همواره ثابت است. به بیان ساده تر اینکه PV همیشه یک مقدار ثابت و برابر 500 میباشد. این قانون در سال ۱۶۶۲ منتشر شد. درستی این قانون را می توان
با کمک یک ظرف با حجم متغیر و یک فشارسنج مورد آزمایش قرار داد. همچنین به کمک منطق نیز می توان دریافت که ظرفی که تعداد ثابتی مولکول گاز در آن قرار دارد، در اثر کاهش حجم ظرف، مولکول های گازی درون آن تعداد دفعات بیشتری در یکای زمان با دیواره های ظرف برخورد می کنند و باعث بالا رفتن فشار می شوند. رابطهٔ ریاضی قانون بویل به صورت زیر است: که در آن p فشار و V حجم گاز است. قانون شارل. قانون شارل یا قانون حجم ها، نخستین بار در سال ۱۷۸۷م، به دست آمد. این قانون می گوید که برای یک گاز کامل یا آرمانی در فشار ثابت، حجم با دمای مطلق گاز (در کلوین) نسبت مستقیم دارد. با کمک نظریهٔ جنبشی می توان درستی این مطلب را ثابت کرد. همچنین با گرم و سرد کردن یک ظرف با حجم متغیر نیز می توان این قانون را مورد آزمایش قرار داد. قانون گیلوساک. قانون گیلوساک یا قانون فشار، نخستین بار توسط ژوزف لویی گیلوساک در سال ۱۸۰۹ به دست آمد. این قانون می گوید که فشار وارد بر دیواره های ظرف دربردارندهٔ یک گاز آرمانی با دمای مطلق (در کلوین) آن گاز متناسب است. قانون آووگادرو. قانون آووگادرو بیان می دارد که حجم گرفته شده توسط یک گاز آرمانی با تعداد مول های موجو
د در ظرف برابر است. می توان نتیجه گرفت که حجم مولی یک گاز در شرایط استاندارد دما و فشار برابر با ۲۲/۴ لیتر است. قانون ترکیب گازها و گازهای کامل. قانون ترکیب گازها یا معادلهٔ عمومی گاز، با کمک سه قانون دیگر به دست می آید و رابطهٔ میان فشار، دما و حجم را برای یک جرم ثابت از گاز نشان می دهد: حال، با توجه به قانون آووگادرو، از قانون ترکیب گازها به قانون گاز ایدئال می رسیم: در رابطهٔ بالا، R یک مقدار ثابت است و به آن ثابت عمومی گازها گفته می شود و برابر است با همچنین رابطهٔ زیر با فرمول بالا معادل است: در این رابطه: رابطه های بالا تنها برای گازهای کامل دقیق اند و این به دلیل ناچیز بودن اندرکنش میان مولکول های آن ها است (گاز حقیقی را نگاه کنید). با این حال قانون گازهای ایدئال تقریب خوبی برای تقریباً تمام گازها در فشار و دمای متوسط است. از قانون گفته شده می توان برداشت های زیر را داشت: دیگر قانون ها. formula_6 یا formula_7 که در آن "P"Total فشار جو یا اتمسفر، "P"Gas فشار مخلوط گاز موجود در جو و "P"H۲O فشار آب موجود در آن دما است. منابع. کتاب شیمی عمومی چارلز مورتیمر
پنجره فیلمی ایرانی به نویسندگی و کارگردانی جلال مقدم محصول سال ۱۳۴۹ است. این فیلم اقتباسی آزاد از رمان "تراژدی آمریکایی" نوشته تئودور درایزر و بازسازی فیلم "مکانی در آفتاب" است. در سال ۱۳۷۱ فیلم یکبار برای همیشه و در سال ۱۳۷۸ فیلم "تکیه بر باد" نیز از روی این رمان اقتباس ساخته شده اند. داستان. سهراب سالاری (بهروز وثوقی) برای کار از آبادان به تهران می رود و در کارخانهٔ عمویش مصطفی سالاری (محسن مهدوی) مشغول می شود. سهراب با دختری به نام ترانه (نوری کسرایی) آشنا می شود. ترانه آبستن است. سرپرست ترانه، اصغر ژیلا (حسن رضیانی) با نقشه سعی دارد سهراب را به عنوان پدر بچه جا بزند تا مخارج وضع حمل ترانه به گردن سهراب بیفتد. سهراب به دختر دوست خانوادگی عمویش (گوگوش) علاقه پیدا می کند ولی ترانه مزاحم آنها است. سهراب و ترانه در قایق با هم مشاجره می کنند و قایق واژگون شده و ترانه در آب غرق می شود. پلیس سهراب را به عنوان قاتل دستگیر می کند ولی بالاخره سهراب آزاد می گردد اما بعد از آزادی، همگی سهراب را از خود می رانند. اکران. این فیلم برای بار اول در ۱۶ دی ۱۳۴۹ در سینماهای مولن روژ، دیانا، مهتاب، رکس، شهوند، نپتون، لیدو، رنگی
ن کمان، ژاله، هما، اسکار، پاسارگاد، توسکا، چرخ و فلک، اورانوس و فیروزه به اکران درآمد. موسیقی متن. موسیقی متن فیلم ساختهٔ اسفندیار منفردزاده است. در قسمتی از فیلم ترانه ای از عماد رام با سروده ای از شهیار قنبری نیز گذاشته شده است.
زیبایی شناسی نظری ؛ مانند تحقیقات روان شناختی اولیه؛ بر تحلیل درونی و باورهای شخصی از مفهوم زیبایی و خویشاوند بودن محیط استوار است. چنین تحلیل هایی تحت عنوان هرمنوتیک؛ پدیدار شناسی؛ وجودی؛ وسیاسی که همگی فلسفی اند؛ انجام شده اند.
سوپر جام فوتبال آلبانی مسابقه ای است که سالانه مابین قهرمان سوپر لیگ فوتبال آلبانی و قهرمان جام حذفی فوتبال آلبانی برگزار میشود. باشگاه فوتبال تیرانا با ۹ قهرمانی پرافتخارترین تیم این سری مسابقات به حساب می آید.
سوپر جام فوتبال آندورا (به کاتالانی: Andorran Supercup) مسابقه ای است که سالانه مابین قهرمان لیگ برتر فوتبال آندورا و قهرمان جام حذفی فوتبال آندورا برگزار میشود. باشگاه فوتبال سانتا کولوما با ۴ قهرمانی پرافتخارترین تیم این سری مسابقات به حساب می آید.
زیبایی شناسی تجربی علوم رفتاری برای تحلیل تجربه زیبایی شناسی به فنون علمی شبه علمی متکی بوده است. بیشتر مطالعات این رشته بر تحلیل همبستگی استوار است. در این مطالعات رابطه دو متغیر یا بیشتر با استفاده از کنترل طبیعی یا کنترل برنامه ریزی شده اندازه گیری شده است.
بر اساس این نظریه ساختمان ها خواص سیما شناختی دارند که به طور مستقیم توسط مشاهده گر قابل دریافت است. این مشاهدات از نظریه گشتالت ادراک گرفته شده است.
جام حذفی فوتبال آندورا (به کاتالانی: Copa Constitució) مسابقاتی است که به صورت حذفی در کشور آندورا از سال ۱۹۹۱ تاکنون برگزار می شود. این جام از ۱۲ تیم که از سراسر کشور آندورا در آن شرکت می کنند برگزار می شود. باشگاه فوتبال سانتا کولوما با ۸ قهرمانی پرافتخارترین تیم این سری مسابقات به حساب می آید.
ریچارد جان سنتوروم (زاده ۱۰ مه ۱۹۵۸ ویرجینیا)، سیاستمدار حزب جمهوری خواه ایالات متحده آمریکا است. سنتوروم یکی از نامزدهای انتخابات حزب جمهوری خواه ایالات متحده آمریکا برای انتخابات ریاست جمهوری سال ۲۰۱۲ این کشور بود. ریک سنتوروم پیش از این سناتور مجلس سنای ایالات متحده آمریکا ما بین سال های ۱۹۹۵ تا ۲۰۰۷ بوده است. او بار دیگر برای کسب نامزدی حزب جمهوریخواه برای انتخابات ریاست جمهوری ۲۰۱۶ تلاش کرد و پس از عدم موفقیت کنار کشید. سنتوروم وقتی برای شرکت Kirkpatrick &amp; Lockhart کاراموزان تابستانی استخدام می کرد با همسرش، کرن، که پرستار بود و در دانشگاه پیتسبرگ حقوق می خواند آشنا شد. این دو در ۱۹۹۰ ازدواج کردند و هفت فرزند زنده دارند. در ۱۹۹۶، گابریل پسر ستنوروم پس از ۲۰ هفته بارداری نارس به دنیا آمد و دو ساعت بعد در بیمارستان درگذشت. در ۲۰۰۸ کرن فرزند هشتمشان ایزابلا را به دنیا آورد که سندرم ادوارد برای وی تشخیص داده شد، که یک نارسایی ژنتیک است و پس از یک سالگی کودک فقط ۱۰٪ شانس زده ماندن دارد. ثروت سنتوروم بین ۸۸۰ هزار و ۳ میلیون دلار تخمین زده می شود، که عمدتاً ناشی از پنج ملک اجاری پیرامون دانشگاه ایالتی پنسیل
وانیا است.
وارطان هوانسیان ( (زاده ۱۸۹۶ – درگذشته ۱۹۸۲) معمار ارمنی تبار اهل ایران بود. او از مدافعان سرسخت معماری مدرن در ایران به شمار می آمد. ابتدای زندگی. وارطان هوانسیان معروف به آرشیتکت (معمار) وارطان در ۱۸۹۶ میلادی (۱۲۷۴ خورشیدی) ، در تبریز، در خانواده ای پر جمعیت، متولد شد. پدرش، بالاسان هوانسیان، مأمور خرید خشکبار و کارمند تجارت خانه ای خصوصی در تبریز بود. بالاسان هوانسیان و همسرش، سونا زورانیان، نه فرزند (شش پسر و سه دختر) داشتند که وارطان کوچک ترین آن ها بود. از کودکی گرایش وی نسبت به هنرها و صنایع مستظرفه چشمگیر بود و نقوش زیبایی که مادرش روی پارچه می بافت توسط او طراحی می شد. تحصیلات ابتدایی وارطان در دبستان هایکازیان-تاماریان و دوران متوسطه در دبیرستان مرکزی تِماکان تبریز در ۱۹۱۳ (۱۲۹۲) به پایان رسید. او با استعدادی که طی دوران تحصیل در زمینهٔ طراحی نقوش از خود نشان داد پس از اتمام تحصیلات مدتی در سمت طراح در کارخانهٔ قالی بافی آلمانی ها در تبریز مشغول به کار شد. سپس به تهران مهاجرت کرد و در این شهر به تدریس در مدارس ارمنیان پرداخت و تا ۱۹۱۸ (۱۲۹۷)، که برای ادامهٔ تحصیلات خود به پاریس رفت، در سمت عضو هیئت
مدیره و مدرس در دبستان هایکازیان مشغول به کار و تدریس بود. وارطان هوانسیان در زمستان ۱۹۱۹ (۱۲۹۷) اواخر جنگ جهانی اول عازم پاریس شد و به دلیل علاقهٔ بسیارش به نقاشی به تحصیل در این رشته در مدرسهٔ هنرهای زیبای بوزار Ecole Des Beaux Arts پرداخت اما پس از مدت کوتاهی به توصیهٔ اطرافیان به رشتهٔ معماری روی آورد و در ۱۵ اکتبر ۱۹۱۹ در مدرسهٔ اختصاصی معماری پاریس ثبت نام کرد. وی پس از چهار سال، در۱۹۲۳م، از این مدرسه فارغ التحصیل شد و بلافاصله تحصیلات خود را در رشتهٔ شهرسازی همان مدرسه ادامه داد. در سال ۱۹۲۲ (۱۳۰۱) تحصیلات معماری را به پایان رساند و پس از آن به مدت ۱۳ سال در فرانسه به کار معماری پرداخت. حین ادامهٔ تحصیلات عالی وارطان هوانسیان به همراه گروهی از همکارانش به کار عملیات ترمیم خرابی های پس از جنگ جهانی اول در اطراف پاریس گمارده شد. در این کار، اقبال با وی بود زیرا توانست مدتی زیردست معماری چیره دست به نام آنری سواژ تجربیاتی گران بها کسب کند و سپس، با افتتاح دفتر شخصی خود کار را ادامه دهد. پس از هفده سال اقامت در اروپا به ایران بازگشت و کوشش فراوانی صرف طراحی و ارائهٔ طرح های جدید شهرسازی و معماری کرد. وارطا
ن هوانسیان در ۱۹۳۵ (۱۳۱۴) به ایران بازگشت و در ادارهٔ ساختمان شهربانی استخدام شد و هم زمان در برخی مسابقات طراحی ساختمان نیز شرکت کرد، از جمله شرکت در مسابقهٔ طرح بنای هنرستان دختران که در آن مقام اول را به دست آورد. او همچنین ساختمان کلوپ افسران وزارت جنگ را، که گابریل گورکیان طراحی کرده بود، به اتمام رساند. در همین زمان، طرح مهمانخانهٔ بزرگ دربند را تهیه کرد لیکن به دلیل مشغلهٔ فراوان نتوانست شخصاً بر چگونگی اجرای آن نظارت داشته باشد. در ۱۹۴۱ (۱۳۲۰)، از جانب شهرداری تهران مأموریت یافت تا آیین نامهٔ ساختمانی را تنظیم کند. هم زمان به سمت مهندس ارشد بانک سپه منصوب و به بنای ساختمان مرکزی و بسیاری از شعب این بانک در شهرستان های بزرگ مشغول شد. به موازات این فعالیت ها به طرح و ساخت چندین بنای تجاری، اداری، مسکونی و همچنین سینما برای کارفرماهای خصوصی همت گمارد. مهم ترین فعالیت فرهنگی وی در ایران تأسیس انجمن آرشیتکت های ایرانی دیپلمه در ۱۹۴۴ (۱۳۲۳) و چاپ مجلهٔ آرشیتکت در ۱۹۴۶ (۱۳۲۵) بود. این نشریه در واقع اولین نشریهٔ تخصصی معماری در ایران محسوب می شود که چاپ آن تا ۱۹۴۹ (۱۳۲۸) ادامه داشت اما پس از شش شماره به دلایل
مختلف چاپ آن متوقف شد. در ۱۹۶۱ (۱۳۴۰) وارطان هوانسیان بار دیگر اقدام به چاپ نشریه ای با عنوان معماری نوین کرد که تا ۱۹۶۲ (۱۳۴۱) پنج شماره از آن به چاپ رسید. در بخشی از مقالهٔ چاپ شده در اولین شمارهٔ مجلهٔ آرشیتکت ۱۹۴۶ (۱۳۲۵) تحت عنوان «آرشیتکت های ما را بشناسید» آمده است: وارطان هوانسیان در پاریس با گابریل بوواسو ازدواج کرد از او و همسر فرانسویش دختری به نام فرانسواز شاکه به یادگار مانده است. وارطان هوانسیان در ۱۹۶۷ (۱۳۴۶) بر اثر تصادف در خارج از ایران از ناحیهٔ سر مصدوم شد و مورد عمل جراحی قرار گرفت. شدت این تصادف به حدی بود که فعالیت های وی را تحت تأثیر قرار داد. هوانسیان در کنار کارهای معماری به فعالیت های فرهنگی نیز اعتقاد داشت. اولین اقدام وی در این زمینه تشکیل انجمن ایرانیان مقیم فرانسه در پاریس بود که تا زمان بازگشت به ایران سمت دبیری آن را بر عهده داشت. درگذشت. وارطان هوانسیان، مهندس و معمار معروف ایرانی، در ۱۹۸۲ (۶ خرداد ۱۳۶۱)، در سن ۸۶ سالگی در تهران درگذشت و در آرامستان بوراستان، واقع در ابتدای جادهٔ خراسان تهران، به خاک سپرده شد. پس از فوت وی مجموعه ای از آثار و تحلیل هائی بر آنان در یادنامه ویژه
ای توسط "جامعه مهندسان مشاور ایران" انتشار یافت. قدردانی ها. وارطان هوانسیان در طی زندگی حرفه ای خود به خاطر طرح های ساختمانی اش بارها مورد تقدیر و قدردانی قرار گرفت. دریافت دو نشان مهم علمی هنری و لوح تقدیر یکی برای ساخت کاخ سعدآباد، کاخ ولی عهد وقت و دیگری برای بنای ساختمان بانک سپه، شعبهٔ بازار، از جملهٔ این موفقیت ها محسوب می شوند. فعالیت ها و سمت ها. آرشیتکت وارطان علاوه بر طرح و نظارت بر بناهای گوناگون، در دیگر زمینه های حرفه معماری به ویژه در نوشتن مقالات بسیار فعال بود. وی عضو هیئت مؤسس انجمن آرشیتکت های ایران، نماینده انتشارات و تبلیغات، عضو هیئت تحریریه مجله آرشیتکت و پس از چند سال بنیان گذار، صاحب امتیاز و مدیر مسئول مجله معماری نوین بود. دو مجله مذکور علی رغم دوره کوتاه انتشارشان از عوامل مؤثر بر تشدید فعالیت معماری در کشور بودند. آثار. بناهای دورهٔ اول ۱۹۴۰–۱۹۲۱ (۱۳۱۹–۱۳۰۰). وارطان هوانسیان با شروع فعالیتش در ایران تحت تأثیر آموزش حرفه ای در پاریس، سعی داشت پاسخگوی موضوعات متنوع معماری باشد. به همین دلیل، شیوه هایی متفاوت از معماری را در طرح ساختمان ها به کار برد. شروع به کار در پاریس را می توان
آغاز دورهٔ اول فعالیت حرفه ای او دانست و طرح مهمانخانهٔ راه آهن در تهران هم زمان با شروع جنگ جهانی دوم را می توان آخرین اثر وی در این دوره به حساب آورد. آثار او در این دوره عبارت اند از: هنرستان دختران. بنای هنرستان دختران بر اساس طرح وارطان هوانسیان در ۱۹۳۵ (۱۳۱۴) پایه ریزی شد و در ۱۹۳۸ (۱۳۱۷) به اتمام رسید. هنرستان دختران در ضلع شمالی خیابان سوم اسفند (سرهنگ سخائی فعلی) و ضلع غربی کوچهٔ هنرستان واقع شده است. این بنا در شمال میدان مشق و در شرق بنای وزارت جنگ، در کنار چند بنای دیگر، مجموعه ای از بناهای دورهٔ معاصر ایران را در اوایل قرن حاضر تشکیل می دهد. هتل (مهمانخانهٔ) دربند. طرح این بنا جزو اولین آثاری است که وارطان هوانسیان پس از مراجعت از پاریس به کار بر روی آن پرداخت. وی تنها به ارائهٔ طرح این بنا اکتفا کرد و در اثر کمی وقت نتوانست شخصاً بر چگونگی اجرای آن نظارت داشته باشد. عملیات ساختمانی این بنا در دی ۱۹۳۵ (۱۳۱۴) تحت نظارت مهندس فرانسوی، ژان ونسان، آغاز و در ۱۹۳۸ (۱۳۱۷) ساختمان آن افتتاح شد. کاخ سعدآباد. کاخ سعدآباد در ۱۹۳۷ (۱۳۱۶)، در بخش شمالی محوطهٔ سعدآباد، بنا شد. این ساختمان را ابتدا به نام قصر
ولی عهد می شناختند اما بعدها، به قصر شاه یا کاخ سعدآباد معروف شد. پس از انقلاب، در ۱۹۸۱ (۱۳۶۰)، در ساختمان کاخ تغییراتی صورت گرفت و به موزهٔ تاریخ طبیعی تبدیل شد. مهمانخانهٔ ایستگاه راه آهن. طرح مهمانخانهٔ ایستگاه راه آهن را هوانسیان در ۱۹۴۰ (۱۳۱۹) تهیه و ارائه کرد اما به مرحلهٔ اجرا نرسید. بناهای دورهٔ دوم ۱۹۶۰–۱۹۴۱ (۱۳۲۹–۱۳۲۰). این دوره دوران پرکاری و اوج فعالیت وارطان هوانسیان در ایران محسوب می شود. در این دوره، تأثیر روش وی در ساخت بنا و اصول فنی و ساختمان سازی در بخش های مختلفی از شهر تهران و سایر شهرستان ها محسوس است. بناهای مربوط به این دوره عبارت اند از: سینما دیانا. از سینماهای قدیمی تهران که در خیابان انقلاب، نبش خیابان وصال واقع شده است. این سینما در سال ۱۹۴۳ (۱۳۲۲) با ظرفیتی بالغ بر ۶۰۴ نفر در یک سالن افتتاح شد این سینما پس از انقلاب به سینما سپیده تغییر نام داد و در سال ۲۰۰۴ (۱۳۸۳) سالن دومی با ظرفیت ۸۴ نفر به این سینما اضافه گردید. مهمان پذیر لاله. احداث این بنا به سال های ۱۹۴۱ تا ۱۹۴۶ (۱۳۲۰ تا ۱۳۲۴) بازمی گردد. کاربری اولیهٔ ساختمان تجاری اداری بود، چنان که در سال های اولیهٔ پس از احداث مدتی به
ادارهٔ اصل چهارم و مدتی نیز به خوابگاه دانشجویی اختصاص داشت اما در ۱۹۶۸ (۱۳۴۷)، با اجرای تغییراتی مختصر در فضای داخلی رسماً تبدیل به مهمان پذیر شد. ساختمان جیپ. بنای ساختمان جیپ بین سال های ۱۹۴۴–۱۹۴۶ (۱۳۲۳–۱۳۲۵) طراحی و ساخته شد. این بنا در ضلع شمالی خیابان اکباتان و در نبش شرقی معبری باریک، قرار گرفته است. بنا با حجمی کشیده بخشی از بدنهٔ خیابان اکباتان و کوچهٔ غربی آن را شکل داده و حیاط آن نیز در سمت شمالی مجموعه قرار گرفته است. هتل (مهمانخانهٔ) فردوسی. این هتل در ۱۹۳۵ (۱۳۱۴) در خانهٔ شخصی عزیز خان، واقع در خیابان فردوسی، ابتدای خیابان سوم اسفند، ساخته شده است. سینما متروپل. سینما متروپل از سینماهای قدیمی و معروف تهران در تقاطع خیابان لاله زار و خیابان جمهوری بود که توسط وارطان هوانسیان طراحی شده بود. این سینما در سال ۱۹۴۶ (۱۳۲۵) با اکران فیلم «نگهبان مبارز» افتتاح شد و پس از انقلاب به سینما رودکی تغییر نام داد و در سال ۲۰۰۸ (۱۳۸۷) تعطیل شد. فیلم سینمایی متروپل ساخته مسعود کیمیایی دربارهٔ این سینما است و ماجراهای فیلم در سینما متروپل اتفاق می افتد. خانه مسکونی واقع در خیابان طالقانی. خانه وارطان در خیابان ط