Payamvdn/NorthPersian_fa_wiki huggingface dataset:
ر نزدیکی با حکومت چه در مخالفت با آن فزونی بخشید و باعث شد آنان نقش پررنگ تری در سیاست بازی کنند، نقشی که سرانجام منجر به تأسیس جمهوری اسلامی و حکومت ولایت فقیه در ایران شد. از دعوی باب تا مهدویت. ادعاهای برخواسته از دیدگاه های شیخیه از جمله آنکه امامان را مظاهر الهی و دارای صفات باری تعالی و علل اربعه موجودات می پنداشتند و معتقد بودند که در دوران غیبت فردی وجود دارد که بلاواسطه با حجة ابن الحسن در ارتباط بوده و واسطه فیض باشد و آن را رکن رابع می نامیدند؛ زمینه را برای ظهور دیدگاه های علی محمد باب هموار کرد. احمد احسایی و سید کاظم رشتی که از دید شیخیه همان رکن رابع بودند ظهور حجة بن الحسن را نوید می دادند. باب دعاوی خود را به تدریج، طی چند مرحله ظاهر می کند. در آغاز خود را باب یا واسطه امام غائب می خواند، بعد اعلام می کند که خود مهدی موعود است و در نهایت اظهار می دارد که پیامبری جدید است از جانب خداوند که دیانتی تازه آورده تا مردم را برای ظهور موعودی جهانی که از او با عنوان «مَن یُظهرُه الله» (کسی که خداوند او را ظاهر خواهد ساخت) یاد می کند، آماده کند. دلیل اینکه او از ابتدا ادعای نهائی خود را آشکار نکرد به گ
فته وی آماده کردن مردم برای پذیرش دعوتش بوده است تا به تدریج مردم با آموزه ها و دیانت جدید آشنا شوند و آن را بپذیرند، چه که گسست ناگهانی آئین جدید از اسلام می توانست منجر به اضطراب شدید مردم و روی گرداندن از آن شود. باب در آثار اولیه اش خود را باب (وسیله ارتباط) و نائب (نماینده) امام غایب شیعیان دوازده امامی می خواند. لقب دیگری که به کار می برد، ذکر یا ذکرالله الاعظم بود. در ابتدا ادعایش این بود که از طرف امام غایب فرستاده شده تا فرارسیدن ظهورش را اعلان کند. باب بعدتر در دوران زندانی بودنش در ماکو با صراحتی بیشتر ادعایش را فراتر از نیابت یا جانشینی امام اعلام می کند و خود را شخص مهدی موعود می خواند. در دادگاهی که کمی بعد از ورودش به چهریق در تبریز برگزار شد، همین ادعا را علنی می کند و از سوی شماری از علمای حاضر محکوم به مرگ می شود. در سال ۱۸۴۷ میلادی در مهم ترین اثر خود به نام بیان فارسی به پایان دوره اسلام اشاره می کند، خود را «مظهر الهی» و پیامبری جدید می خواند که احکام و تعالیم تازه ای به نام آئین بیان آورده است. در همین اثر به کرّات سخن از موعودی جهانی می راند که نتیجه و ثمره آئین جدیدِ بیان باید ایمان به
وی باشد، وی از این موعود با عنوان «مَن یُظهرُه الله» یاد می کند. با اینکه باب دعوتش را بتدریج ظاهر کرد اما در عین حال از همان ابتدا می توان از لابلای آثارش دعوی رسالت و وحی را به وضوح دید. وی آثار خود را وحی از سوی خداوند و مترادف با قرآن می داند. در آثار حاجی محمد کریم خان کرمانی پیشوای مکتب شیخیه (شعبه رکنیه) که با باب مخالفت شدید می کرده، به این دعوی باب اشاره شده است. به نظر کریم خان از همان اثر نخستین باب به نام قیوم الاسماء برمی آید که باب ادعای رسالت داشته است. در همان زمان در کربلا نیز عده ای از علمای شیعی و سنی و شماری از پیشوایان شیخیه و اهل تصوف در فتوایی دست جمعی به همین نتیجه رسیده بودند. اعلام آغاز شریعت بیانی در بدشت. در نوشته های اولیه باب، بر ضرورت پیروی پیروان او از دستورهای دین اسلام -حتّی در مستحبات و نوافل- تأکید شده بود و شواهدی وجود دارد که بابی ها، به همان اندازه که بَعدتر مشهور به ردّ دین اسلام شدند، در این دوره معروف به پایبندی کامل به سنّت های اسلامی بودند. با این حال عناصری در ادعای باب - به عنوان مدعی مأمور رسمی خدا- وجود داشت که این موضع محافظه کارانه باب را تهدید می کرد. به نظر
می رسد طاهره پیش از حتّی خود باب به مفهوم قدرت بالا دستی باب در امور مذهبی دست یافته بود و آن را با ایده هایی که از شیخیه نشأت گرفته بودند پیوند داد. قرةالعین، شاید نیروی محرکه رویدادهای بدشت در سال ۱۸۴۸ میلادی بود. واقعه بدشت گردهمایی بین پیروان باب در اواخر رجب و اوایل شعبان سال ۱۲۶۴ هجری قمری برابر با اواخر ژوئن و اوایل ژوئیه سال ۱۸۴۸ میلادی بود که با اشاره سیدعلی محمد باب در روستای بدشت در هفت کیلومتری شرق شاهرود برگزار شد. این کنفرانس نقطه عطفی در تاریخ تشکیل جنبش باب بود. به گفته ریچارد فولتس، این طاهره قرة العین بود که در تهران به فکر تشکیل جلسه ای با حضور همه بابی های سرشناس افتاد. برجستگان بابی دعوت او را پذیرفتند و در ربیع الثانی سال ۱۲۶۴ هجری قمری و هم زمان با محاکمه سیدعلی محمد باب در آذربایجان، این اجتماع در روستای بَدَشت از توابع شاهرود که روستایی در تقاطع راه تهران-مشهد و راه مازندران-هزارجریب-شاهرود بود تشکیل شد. دربارهٔ اهداف تجمع بابیان در بدشت، افسانه نجم آبادی گفته است که به دنبال شدت گرفتن سرکوب بابیان، رهبران بابی در بدشت جمع شدند تا در مورد سَمت و سوی آینده آئین جدید تصمیم بگیرند. از د
یدگاه جوان کول، هدف از گردهمایی بدشت آزادسازی سیدعلی محمد باب بود که در آن زمان در قلعه ماکو در زندان بود. ماریون وودمن هدف کنفرانس را اعلام جدایی و استقلال کامل آئین باب از اسلام دانسته است. طاهره در اجتماع بدشت سخنرانی نمود و با حاضر شدن بدون نقاب روبنده حاضران را شوکه نمود. او همچنین جدائی دین بابی از دین اسلام و نسخ احکام و سنن قدیم را اعلام نمود. این اتفاق باعث افزایش نگرانی های دولتیان و علما در آن زمان شد. گروهی از بابیان به تردید افتاده و به رهبری محمدعلی بارفروشی با وی مخالفت کردند. سرانجام، طاهره، موفق شد در یک مباحثه، محمدعلی بارفروشی را متقاعد کند که احکام شریعت اسلام، ملغی شده است. طاهره به همین مناسبت، شعری نیز سرود و ملغی شدن احکام اسلامی را چنین تشریح کرد: آموزه های بابی. خداوند و پیامبران. نوشته های باب بر تعالی مطلق خداوند و رد هرگونه تصوری انسان گونه از او تأکید دارد. از نظر باب، از آنجایی که حقیقت خدا برای جهان غیرقابل دسترس است، خداوند از روی محبت خود، خود را از طریق پیامبران برای مخلوقاتش تعریف و توصیف می کند تا او را بشناسند. بنابراین پیامبران تجلی اعظم خداوند در جهان و خود-توصیفی الهی
هستند و با شناخت آنهاست که خداوند شناخته می شود. به گفته باب همه پیامبران یکی هستند. آنها به آینه های صاف و پاکی می مانند که در عین گوناگونی، یک خورشید (استعاره از خداوند واحد) را در خود منعکس می کنند. به عقیده باب ظهور وحی، پیامبران و ادیان را پایانی نیست. تداوم و سیر تکاملی ادیان. یکی از آموزه های اساسی باب تداوم و تکامل ادیان است. با پیشرفت انسان در طول تاریخ، تجلی الهی به تدریج در ادیان ظاهر می شود و جلوه ای کاملتر و جامعتر از خود به منصّه ظهور می گذارد. هر دینی در زمان خود و به نسبت به گذشته کامل است و در عین حال کمالِ بالقوه اش ظهور دیانتِ بعد است که شکوفایی کمالات بالقوه دیانت و مدنیت قبل در آن ممکن می شود. مثلاً کمالِ تورات، انجیل و کمالِ انجیل، قرآن است و اکنون کمالِ قرآن به صورت بیان و در آئینی که باب آورده، ظاهر شده است. بر اساس همین منطق، هیچ دینی به گفته باب آخرین دین نیست، بلکه برای نیازهای دوره ای محدود از تاریخ بشر ظهور یافته است. بر اساس همین اصلِ تکامل و شکوفایی ادیان، باب نتیجه می گیرد که نتیجه و ثمره آیین او باید شناخت و ایمان به «مَن یُظهره الله» موعود آئین بیان باشد. باب همچنین، عدل الهی
را مستلزم اختیار بشر و نیز استمرار فیض هدایت الهی بر طبق تکامل وقفه ناپذیر انسان و جامعه می داند و در نتیجه اعتقاد به انتهای نبوت و رسالت نفی کامل عدل الهی است. در آثار باب دین تبدیل به یک پدیده دیالکتیکی می شود. دین تحمیل ابدی و الزام آور اراده خداوند بر انسانها نیست، بلکه محصول تعامل اراده خداوند با مرحله تاریخی تکامل بشریت است. از آنجایی که انسان ها تاریخی و در حال تغییر هستند، دین نیز یک واقعیت پویا و مترقی است. یکی از برجسته ترین و محوری ترین بیان این مفهوم دیالکتیکی و تاریخی، استفاده باب از اصطلاح «ارتفاع» است که هم معنای الغاء می دهد و هم معنای اعتلاء. از نظر باب، هر دین جدید، ارتفاع دین قبلی است. دین جدید از یک سو دین قبلی را نسخ و الغاء می کند و از سوی دیگر آن را اعتلاء می بخشد. دین جدید همان دین قبلی است که به شکلی والاتر و متعالی تر ظاهر شده است. از این رو باب ارتفاع را برای بیان وحدت دو معنای متضاد به کار می برد. اصطلاح «ارتفاع» همان مفهوم آف هه بونگ هگل را می رساند. از دیدگاه باب قیامت پایان تاریخ نیست بلکه روز بعثت پیامبر جدیدی است که مرحله جدیدی از توسعه تاریخ بشر را آغاز می کند. به گفتهٔ باب
کلام الهی زنده و پویاست و می خواهد به موازات تکامل بشر آن هم به صورت نوین خود ظاهر گردد و از اینکه سّنت پرستان مذهبی از روی علاقه به کتاب آسمانی خود مانع تکامل همان کتاب شده و به طرد ظهور نوین همان کتاب می شوند عمیقاً تاسف می خورد. قیامت، معاد، بهشت و دوزخ. به باور باب، آثار وی برای اولین بار حقایق نهفته و باطنی مفاهیم اسلامی و آیات قرانی را آشکار می کند، حقایقی که به عقیده او با باور رایج میان مسلمانان تفاوت بسیار دارد. مفهوم قیامت و معاد از نظر باب نه پایان تاریخ بلکه پایان یک مرحله از تکامل بشر یعنی پایان دوران یک دین و آغاز ظهور دین بعدی است. پس قیامت مسیحیت با ظهور پیامبر اسلام به وقوع پیوست و قیامت اسلام در سال ۱۲۶۰ هجری قمری با ظهور باب اتفاق افتاد. باب در این باره می گوید: «مراد از یوم قیامت یوم ظهور شجره حقیقت است و مشاهده نمی شود که احدی از شیعه یوم قیامت را فهمیده باشد. بلکه همه موهوماً امری را توهّم نموده که عندالله حقیقت ندارد؛ و آنچه عندالله و عند عرف اهل حقیقت مقصود از یوم قیامت است اینست که از وقت ظهور شجره حقیقت در هر زمان بهر اسم الی حین غروب آن یوم قیامت است؛ مثلاً از یوم بعثت عیسی تا یوم ع
روج آن، قیامت موسی بود که ظهور اللّه در آن زمان ظاهر بود به ظهور آن حقیقت که جزا داد هرکس مؤمن به موسی بود بقول خود و هرکس مؤمن نبود جزا داد بقول خود؛ زیرا که ما شهد اللّه در آن زمان ما شهد اللّه فی الانجیل بود؛ و بعد از یوم بعثت رسول اللّه تا یوم عروج آن، قیامت عیسی بود که شجره حقیقت ظاهر شده در هیکل محمّدیّه و جزا داد هر کس که مؤمن به عیسی بود و عذاب فرمود بقول خود هرکس که مؤمن به آن نبود؛ و از حین ظهور شجره بیان الی ما یغرب قیامت رسول اللّه هست که در قرآن خداوند وعده فرموده.» بهشت و دوزخ نیز از دیدگاه باب نه محلی برای شکنجه ابدی برخی مردم یا محلی برای تمتّع جسمی و جنسی برخی دیگر است بلکه معانی روحانی دارد. بهشت شناخت و رضای خدا از طریق ایمان به فرستاده خداوند و عمل به ارزش های نوین او برای شکوفایی کمالات روحانی است و دوزخ محرومیت از این تکامل. اسلام. باب با احترام از اسلام یاد می کند ولی بر اساس اصل تکامل و تداوم ادیان، باب دوره اسلام را هزار سال می داند که با ظهور او در سال ۱۲۶۰ هجری قمری، یعنی هزار سال بعد از درگذشت حسن عسکری، به پایان رسیده است. شماری از نوشته های باب به صورت تفسیر سوره های قرانی نوشته
شده است و معانی باطنی و عرفانی آن آیات را آشکار می سازد. در زمان اقامت باب در اصفهان، منوچهر خان معتمد الدوله حاکم مقتدر آنجا، که پیشینه مسیحی داشت و قلباً به پیامبر اسلام ایمان نداشت، در حضور علماء از باب خواهش نمود که در اثبات نبوت پیامبر اسلام رساله ای بنویسد. باب بلافاصله و بدون درنگ رساله مفصلی در همان جمع بنگاشت. نام این نوشته رساله اثبات نبوت خاصه است. این اثر چنان منوچهر خان را متأثر نمود که نه تنها به پیامبر اسلام بلکه به باب نیز ایمان یافت و در جرگه پیروان او درآمد. بهبود وضعیت زنان. اکثر روایتهای معاصر از جنبش بابی بر این نکته اتفاق نظر دارند که یکی از اصلی ترین تأثیرات اجتماعی این جنبش بهبود وضعیت زنان بوده است. باب جدای از دفاع از حقوق زنان در آثار خود، در عمل هم با حمایت های گسترده از طاهره قرةالعین، برجسته ترین پیرو زن خود و یکی از شخصیت های اصلی آئین بابی، برای بهبود وضعیت زنان تلاش می کرد. فعالیتهای ساختارشکنانه طاهره در کشف حجاب، پیشبرد دعاوی باب، و گسست آئین بابی از اسلام که بعضاً با اعتراض و شکایت بعضی از بابیان همراه بود همیشه مورد تأیید و ستایش باب قرار می گرفت. کمی پس از گردهمایی بدشت ک
ه طاهره در آن نقشی محوری ایفا نمود باب در نوشته ای از مقام او تجلیل نمود و او را به تنهایی با مجموع هفده نفر دیگر از حروف حی برابر شمارد. حروف حّی، که طاهره یکی از ایشان بود، اولین هیجده نفری بودند که به باب ایمان آوردند و به همین جهت آنان در تاریخ بابی دارای بالاترین مقام روحانی هستند. احکام آئین بابی به طور کلی بر برابری جنسیتی تأکید دارد. باب به طور خاص در چندین مورد محدودیت ها و فشارهای قوانین اسلامی بر روی زنان را بهبود می بخشد. به عنوان مثال، او طلاق را با وضع تأخیری دوازده ماهه دشوار می سازد، محدودیت های شدیدِ حاکم بر روابط اجتماعی زنان را کاهش می دهد و به مردان دستور می دهد که باعث آزار زنان نشوند و با نهایت محبت با زنان رفتار کنند. باب همچنین ازدواج موقت (صیغه)، ازدواج اجباری دختران، رابطه جنسی مرد با همسر بدون رضایت او، و طلاق یک طرفه زن از طرف مرد را ممنوع می کند. در بعضی موارد، حتی باب زنان را بر مردان ترجیح می دهد. به عنوان مثال، او مجازاتی برای کسی که موجبات اندوه دیگری را فراهم کند تعیین می کند؛ این مجازات برای افرادی که سبب حزن زنان شوند دو برابر است. دریکی از آثار اوّلیهٔ خود باب «احسن سبیل م
حّبت» را قاعده و شاخص رفتار با زنان توصیف نموده و می نویسد آزار زنان حّتی به اندازهٔ یک چشم برهم زدن نیز تعدّی از فرمان خداست. کرامت انسانی. باب انسانها را موجودات شریفی می داند که دارای ظرفیت ذاتی برای اندیشیدن هستند و از این رو، موظف به تحری مستقل حقیقت می باشند. این بدان معناست که هیچ انسانی نباید برای بررسی حقایق معنوی به دیگران وابسته باشد. دو جلوه عمده این عقیده در آثار باب، حذف مرجعیت روحانیت و جایگزینی برهان معجزه به جای کلام وحی است. باب، نهاد روحانیت را حذف و ارتقاء بر منبر را تحریم می کند. بالانشینی روحانیون بر منبر و همچنین نشستن مردم در پایین منبر را توهین به کرامت انسان ها می داند و آن را نهی می کند. وی همچنین نماز جماعت را که مستلزم پیروی از پیشوای روحانی است، حرام اعلام می کند. از نظر باب، عبادت خدا نیازی به وساطت انسان ندارد و هر کس می تواند باید با قلبی پاک در خلوت خود به دعا بپردازند. حتی زمانی که باب نماز جماعت برای میت را مستثنی می کند، تأکید می کند که هیچ کس نباید جلوتر از دیگران بایستد. همه باید در ردیف های مساوی به احترام متوفی بایستند. باب همچنین تأکید می کند که برای شناسایی پیامبر با
ید همگان خود دست به تحقیق بزنند و نه آنکه از یک روحانی یا کس دیگر استفتاء یا کسب نظر کنند. باب بیان می دارد که سبب اصلی آزار همهٔ پیامبران در زمان ظهورشان این بود که مردم به جای جستجوی مستقّلانهٔ حقیقت به کسانی گوش می دادند که دانش خود آنان نیز دانشی اقتباسی و یادگرفته از دیگران بوده است و نه آنکه از خود پیامبر و کلام او آموخته باشند. به عبارت دیگر ضرورت اندیشیدن فرد فرد آدمیان در بارهٔ همه چیز از جمله در مورد دین با حضور دستگاهی به نام روحانیون و منبرگرایان در تضاّد است. از مهمّترین باورهای باب اینست که معجزه یعنی درهم شکستن قوانین طبیعت به هیچوجه ربطی به وظیفهٔ پیامبر و دین، یعنی تربیت اخلاقی و روحانی انسان ندارد و در نتیجه دلیل حقانیت یک پیامبر نیست. باب دستاویزی به معجزه را با پیشرفت فرهنگ و جامعه در جهت خردگرایی و تجربه گرایی ورشد علم درتضاّد می یابد و می خواهد که هم عرصهٔ دین را از خرافات ومنطِق جادو-محور پاک نماید وهم آنکه آدمیان را به سوی احترام به قوانین طبیعت و کاربرد خرد سوق دهد. از نظر باب دلیل و گواه حضور خدا در هستی، قوانین طبیعت و نظام پرشکوه هستی است و نه حوادث عجیب و غریبی که طرد آن نظام باشد
. از طرف دیگر از دیدگاه باب معجزه با عدالت خدا نیز در تضاّد است. معجزه حّتی اگر حقیقت داشته باشد فقط برای کسانی که در همان لحظه شاهد آن بوده اند معتبر است. باب تنها و تنها یک عامل را دلیل و میزان راستی یک پیامبر می شمارد و آن کلام پیامبراست که با خّلاقّیت خویش گویای اقتضاء زمان است و فرهنگ و ارزشها و معانی نوینی را برای مردم به بار آورده و آنان را درجهت شکوفایی کمالات انسانی یاری می رساند. اهمیت تربیت. باب بر خردورزی، علم و آموزش کارآمد تأکید می کند. به گفته او آموزش باید به خوبی سازماندهی شود و دانش به شیوه ای سیستماتیک به کودکان منتقل شود. جامعه مترقی مبتنی بر رویکرد آموزشی کارآمد و مدارسی است که به خوبی سازماندهی شده اند و موضوعاتی کلیدی نظیر اهمیت مسائل اخلاقی، نسبیت معنویت، رهایی از خرافات گذشته، شرافتِ نقشِ بشر در پیشبردِ تمدن جهانی و ارتقاءِ نقش زنان در جامعه را لحاظ می کنند. باب علوم طبیعی را مهم می داند و بر مدرن سازی آموزش و پرورش و اعمال اصلاحات اساسی در آن تأکید می کند، از جمله حذف موضوعات منسوخی مانند فقه و احکام اسلامی و علوم دینی، حذف استفاده از کلمات پیچیده و آسان تر کردن زبان، و تشویقِ معلمان
به استفاده از بازی در فرایند آموزش. باب نظم و انضباط را در مدارس مهم می داند، اما استفاده از تنبیه بدنی کودکان را منع می کند و معلمان را به برقراری ارتباطی صبورانه و بدون خشونت با کودکان تشویق می کند. باب احترام به معلمان و آموزش مهربانی به کودکان را از وظایف والدین می داند. به اعتقاد باب، هدف اصلی تمدن، همزیستی مسالمت آمیز است و تنها با استفاده از مهربانی و رواج رفتار و آداب در جامعه می توان به آن دست یافت. اخلاق. بخش اعظمِ کتابِ بیان فارسی به تبیین و تشریحِ این اصل کلّی اخلاقی می پردازد که، حتی اگر مردم به شما ظلم می کنند، شما باید بخشنده و مهربان باشید و به آنها نیکی کنید. درست به همانگونه که خداوند با کسانی که ناسپاسانه او را انکار می کنند، رفتار می نماید. به طور خلاصه، باب مردم را به جهادی درونی در راستای تحوّلی معنوی و روحانی دعوت می نماید و تأکید می کند که انسان باید راضی به رضای پروردگار خود بوده، با طیب خاطر از قوانین الهی پیروی نماید و همچنان که از والدین خود خرسند است، از خویشتن نیز راضی باشد. باب از طرق گوناگون، بشر را به سوی پاکی و کمال دعوت می کند: از زلال و پاکیزه نگاه داشتن آب نهرها و رودخانه
ها و حفظ محیط زیست و آسیب نرساندن به طبیعت گرفته تا کوشش در تولید صنایع دستی و کالاهای مرغوب. از خلق هنرهای زیبا گرفته تا ایجاد شاهکارها معماری و ساخت منازلی با درهای بلند، بطوری که حتی بلندقدترین افراد هم بتوانند به راحتی به آن خانه ها وارد شوند. از دقت در نظافت و استحمام مرتّب گرفته تا پوشیدن البسهٔ پاکیزه و بدون لک. از گسترش رفاه جمعی گرفته تا رعایت ساده ترین آداب اجتماعی مثلاً در نوشیدنِ چای. از طرف دیگر باب، آزردن دل و ایجاد غم و اندوه برای دیگران را به شدت نهی کرده و در رعایت این امر، خصوصاً در هنگام رفتار با زنان «تأکید مضاعف» نموده که این خود حاکی از اعطای حقوقِ جدید به زنان در جامعه می باشد. همچنین ایشان، تنبیه بدنی و تحقیر کودکان را اکیداً ممنوع کرده و اعمال پسندیده را جلوه ای از جمال و جلالِ خداوند در زندگی افراد بشر دانسته و عبادت خدا می داند. در نهایت می توان گفت که باب در پی آن بود که به درک افراد از جهان پیرامون شان وجهی روحانی بدهد. در این راستا می توان به توصیفِ نمادین ایشان از مفهوم زمان اشاره کرد که از طریق تدوین و معرّفی تقویمی جدید بر مبنای نوزده ماهِ نوزده روز می باشد. در گاه شمارِ بدیع
، هر یک از روزها و ماه های سال به نام یکی از اسماء و صفات الهی نامگذاری شده است. به طور خلاصه، باب در پی ایجاد جامعه ای نوین متمرکز بر وحدت، عشق و خدمت به دیگران بود. فضایی که در آن ردِّ پایی از خشونت دیده نمی شود مگر در موارد خاصّ در مهار جنایتکاران و مجرمان. برخی از آثار باب. سید علی محمد شیرازی در بیان فارسی در باب یازده از واحد ششم آثار خود را مشتمل بر ۵۰۰٬۰۰۰ آیه برآورد کرده است. از آنجا که بیان فارسی در سال چهارم (۱۸۴۷–۱۸۴۸ میلادی) از رسالت شش ساله باب نگاشته شده مقدار آثار وی باید بیشتر از این مقدار باشد. نادر سعیدی استاد دانشگاه کالیفرنیا در لوس آنجلس در کتاب «باب الفؤاد» که به بررسی جامع آثار باب می پردازد آثار وی را به سه دسته کلی تقسیم می کند که این تقسیم بندی تا حدودی ترتیب زمانی آن آثار نیز بوده است. اولین مرحله از آثار باب بیشتر معطوف به تفسیر سوره ها یا آیات قرانی است. مشهورترین این آثار تفسیر سوره یوسف است که از طریق آن باب اول بار دعوی خود را آشکار نمود و آئین بابی متولد گردید. بهاءالله از این اثر به عنوان اولین و بزرگ ترین کتاب ها یاد می کند و شوقی افندی آن را قرآن دوران بابی می داند. اما ای
ن اثر اولین نوشته باب نیست بلکه اولین نوشته او پس از آغاز دعوتش است. به عنوان مثال قبل از آن باب نوشتن تفسیری بر سوره بقره را آغاز کرده بود. اما این تفسیر از دو بخش تشکیل می شود که بخش اول از آغاز سال ۱۲۶۰ هجری قمری شروع و در انتهای سال به پایان رسیده است درحالی که بخش دوم همگی پس از آغاز دعوتش بوده است. دسته دوم بیشتر آثار فلسفی است که در آن به بحث های مابعدالطبیعه و الهیات تأکید می گردد. از مهم ترین این آثار صحیفه عدلیه، توقیع میرزا سعید (جواب سؤال های ثلاثه)، تفسیر هاء، فی الغناء، شرح دعاء غیبت، و اثبات نبوت خاصه است. برخی از تفاسیر باب نیز مانند تفسیر کوثر و والعصر که در این مرحله نوشته شده اند به این نوع مباحث تأکید می کنند. آثار دو مرحله اول بیشتر در سه سال اول رسالت باب نوشته شده اند. مرحله سوم آثار باب مرحله تشریع است که در آن تعالیم اجتماعی و احکام بابی به عنوان یک دیانت نوین مورد بررسی قرار می گیرد. بیان فارسی، بیان عربی، دلائل سبعه، لوح خطاب به ملا باقر، کتاب الاسماء و کتاب پنج شأن جزو این گروه هستند. کتاب بیان فارسی ام الکتاب آئین بابی است، که باب در آن خود را موعود اسلام و پیامبری جدید معرفی می ک
ند، شریعت اسلام را منسوخ اعلام می کند و قوانین و احکام جدیدی وضع می کند با این هدف که مردم برای پذیرش موعودی جهانی که پس از وی می آید آماده شوند، وی از این موعود با نام من یظهره الله یاد می کند. به گفتهٔ محمدعلی ناظم الشریعه، باب در ماکو تعالیم نقطویه را آموخت و آن ها را مستقیماً در کتاب بیان وارد کرد. گرچه این قضیه ثابت نشده است، اما شباهت های غیرقابل انکاری بین نقطویه و بابیه وجود دارد: باورهایی در مورد انتقال روح، افراط در تاویل قرآن و احادیث، ادعای نسخ شریعت اسلام، و علاقهٔ شدید به عدد ۱۹. پس آثار باب از سه مرحله تشکیل می شود: اول تنزیل به عنوان تفسیر، دوم تنزیل به عنوان تبیین فلسفی، و سوم تنزیل به عنوان تشریع. بعضی از مهترین آثار باب عبارتند از: مَن یُظهرُهُ الله، موعود آئین بیان. مَن یُظهِرُهُ الله (به معنی: "کسی که خدا ظاهرش می کند")، فردی است که بنا به کتاب بیان فرستاده خدا است و خداوند بعد از سید علی محمد شیرازی او را به پیامبری برخواهد گزید تا راهنمای بشر و نجات گر عالم باشد. به اعتقاد بهائیان، مَن یُظهِرُهُ الله، همان بهاءالله، شارع دیانت بهائی است. از اساسی ترین آموزه های سید علی محمد باب این نکته
است که نتیجه و ثمره آیین او باید شناخت و ایمان به «مَن یُظهره الله» باشد. باب به کرّات در آثار خود به ظهور «مَن یُظهره الله» اشاره می کند و از پیروان خود می خواهد که شناخت و ایمان خود را به تصدیق هیچ کس حتی خود باب و هیجده حوّاری اولیه وی (حروف حی) مشروط نکنند و موعود را از آثار و صفات خود او بشناسند و نه از اشاره و دلالت دیگران. باب حتی پیروانش را برحذر می دارد که مبادا مانند ادیان قبل که با استدلال به کتاب آسمانی خود از پیامبر بعدی محروم شدند با استدلال به آثار باب از ایمان به «مَن یُظهره الله» محروم شوند، مقام موعود به گفته باب بالاتر از آنست که حتی آثار خود باب لیاقت اشاره به وی را داشته باشد. باب در آثارش از نزدیکی ظهور موعود می گوید و برای زمان ظهور او به سال نه و سال نوزده اشاره می کند. اندکی پس از یک دهه از آغاز دعوت باب در سال ۱۸۴۴، یعنی چند سال پس از اعدام وی در سال ۱۸۵۰، بیش از ۲۵ نفر ادعای من یظهره اللهی کردند. دنیس مکین نام بیست نفر از مدعیان را فهرست کرده است. نوزده سال بعد از دعوت باب، بهاءالله در سال ۱۸۶۳ در جمع یارانش و بعدتر در سال ۱۸۶۶ به صورت عمومی تر ادعای من یظهره اللهی کرد و عموم بابیا
ن به وی ایمان آوردند. گروه اندکی که به طرفداری از میرزا یحیی ازل بابی باقی ماندند "ازلی" نام گرفتند. ازلیان ظهور من یظهره الله را در فاصله ای خیلی دور پیش بینی می کردند و معتقد بودند ظهور موعود زودتر از دست کم ۲۰۰۰ سال از ظهور باب و قبل از مورد قبول گرفتن دین باب در بسیاری از کشورها رخ نخواهد داد. با این وجود ازلیان در پی تبلیغ و جهانگیر کردن آئین بابی بر نیامدند و با تقیه و پنهان کردن هویت دینی خود عملاً در جامعه اسلامی حل شدند. ادوارد براون مفهوم کلیدی ظهور «مَن یُظهرُه الله» در آئین بابی را چنین خلاصه می کند: باب در تکاپوی عرضه کردن مذهب خویش به دو طریق، که هر دو نشان از استقلال از شخصیت خودش می داد، بود. اول اینکه، او اعلام کرد که این مذهب را اصلاً پایانی نیست و ظهور «من یظهره الله»، را پیش بینی کرده بود که برای کامل کردن مذهبی که باب آن را بنیان نهاده بود خواهد آمد. ثانیاً باب صلاحیت معنوی را حتی طی دوران زندگی خود به تنهایی روی خودش متمرکز نکرده بود و پیشوایی دینی را به واحد اول بیان که شامل خود او و هیجده حواری اولیه وی، حروف حی، بود سپرده بود. آئین بهائی و آئین بیانی. باب در آثارش به نزدیکی ظهور مَن ی
ُظهِرُهُ الله، کسی که نتیجه و ثمره آئین بابی باید شناخت و ایمان به او باشد، اشاره می کند. وی همچنین از بابیان می خواهد که در شناسایی و ایمان خود کاملاً مستقل عمل کنند و موعود را به خود او بشناسند و نگذارند افراد دیگر، حتی خود باب و حروف حیّ، یا آثار باب مانع شناسایی آنان شوند. از این رو در آئین بابی وصیّ (جانشین) و مفسّر آثار به آن مفهوم که در سایر ادیان هست وجود ندارد و جانشینی که باب تعیین کرد در واقع رهبر اسمی جامعه بابی بعد از وی بود. کمی قبل از اعدام سید علی محمد باب، عبدالکریم قزوینی، یکی از کاتبان باب توجه او را به اهمیت تعیین جانشین جلب کرد و باب تعداد مشخصی لوح نوشته، آن ها را به عبدالکریم داد تا به دست میرزا یحیی و بهاءالله برساند. باب در لوحی که معمولاً به عنوان وصیت نامه باب از آن یاد می شود، میرزا یحیی به عنوان رهبر بابیان پس از بنیان گذار جنبش تعیین نمود. در همین لوح به وی دستور داده شده است که از من یظهره الله در زمان ظهورش پیروی کند. رهبری وی جنجال برانگیز بود. وی کمتر در میان بابی ها حاضر می شد. منوچهری ادعا می کند که دلیل در خفا ماندن او بخشی از وصیت نامه سید علی محمد شیرازی است که او را به
محافظت از خویش توصیه کرده بود. براوان معتقد است رهبری میرزا یحیی در عراق رهبری اسمی بود و در عمل ساماندهی امور را بهاءالله، برادر ناتنی وی انجام می داد. دنیس مکین بر این نظر است که تعیین میرزا یحیی به عنوان جانشین رسمی باب، تنها برای حفظ بهاءالله از خطر و با پیشنهاد بهاءالله و عبدالکریم قزوینی و موافقت باب بوده است. خطری که بهاءالله را تهدید می کرد از جانب امیر کبیر بود. به گفته سعیدی اگر امیر کبیر به نقش کلیدی بهاءالله در جامعه بابی پی می برد حتماً او را به قتل می رساند. این تحلیل اول بار توسط عباس افندی در «مقاله شخصی سیاح» مطرح شد. شوقی افندی نیز می گوید: باب، میرزا یحیی را به عنوان «مرجع اسمی» جامعه بابی انتخاب کرده بود و به نقل از «مقاله شخصی سیاح» تحلیلی مشابه تحلیل فوق ارائه می دهد. پس از تیرباران باب، پیروانش که به «بابی» مشهور بودند بر طبق بیانات باب در کتاب بیان به دنبال مظهر ظهور بعدی که در این کتاب به «ظهور من یظهره الله» اشاره شده است، می گشتند. بهاءالله در سال ۱۸۶۳ و بعد از یک دهه تبعید در عراق و در آستانه مهاجرتش به استامبول خود را من یظهره الله موعود کتاب بیان معرفی کرد. اکثر بابیان به او ایما