Payamvdn/NorthPersian_fa_wiki huggingface dataset:
پینیکیر که با نام های پینیگیر، پیرنگیر و پاراکاراس نیز شناخته می شود، الهه ای در خاور نزدیک بود که در میان عیلامیها ریشه گرفت. در حالی که نام او به ندرت در اسناد عیلامی آمده است، او در دین هوری نسبتاً برتری پیدا کرد. به دلیل حضور او در پانتئون های بسیاری از مناطق خاور نزدیک باستان، از آناتولی تا ایران، محققان امروزه از او با عنوان «خدای جهان وطن» یاد می کنند. در مطالعات پیشین به اشتباه او با کریریشا یکی دانسته می شد در حالی که آخری الهه دیگری از بخش متفاوتی از عیلام بود. نام. ویلفرد جی. لمبرت منشأ پینیکیر را عیلامی می دانست. گری بکمن (هیتی شناس) پیشنهاد می کند که ریشه نام او سومری است. شخصیت و شمایل نگاری. پینیکیر خدایی ستاره ای، احتمالاً نماد سیاره زهره بود. در عیلام، او را به "کیکی گالیرا" («بانوی آسمان») می شناختند. علاوه بر این، چنین فرض می شود که او یک الهه عشق و سکس بود. ارتباط با سایر خدایان. پینیکیر ارتباط نزدیکی با ایشتار داشت. در متنی که به زبان اکدی نوشته شده اما در مجموعه ای از مناسک هوری-هیتی به دست آمده است نام پینیکیر با لوگوگرام dIŠTAR نوشته شده و سین، نین گال و شمش به ترتیب به عنوان والدین و
برادر دوقلوی او ظاهر می شوند. هم در این متن و هم حداقل در یک منبع دیگر، سوکال (وزیر (همراه) الهی) او ایلابرات/نینشوبور است. علاوه بر این، دنیل پاتس در سال ۱۹۸۱ این نظر را مطرح کرد که ممکن است به دلیل ارتباط بین پینیکیر و ایشتار، همسر احتمالی اولی (نقشی که او به هومبان محول می کند) ویژگی های شبیه به تموز پیدا کرده باشد، اما خودش چنین نتیجه می گیرد که این «گمانه زنی محض» است. یک فهرست خدایان که در امار پیدا شده، پینیکیر را با نینسیانا (الهه بین النهرینی که نماد سیاره زهره است) برابر می کند. نینسیانا نیز به نوبه خود به عنوان dIŠTAR.MUL («ایشتار ستاره») شناخته می شود. این مسئله نشانگر آن است که احتمالاً پینیکیر نیز به عنوان یک جرم سماوی در نظر گرفته می شده است. جنسیت نینسیانا در منابع، متفاوت است، جنسیت پینیکر نیز در منابع هوری همین وضعیت را دارد. پرستش. در عیلام. پینیکیر، مانند خدایانی چون منزات و لاگامار، بخشی از پانتئون غرب عیلام در نظر گرفته می شود. مکان های مرتبط با او شامل شهرهای شوش و آوان هستند. در سوریه و آناتولی. پینیکیر علاوه بر حضور در عیلام، مورد پرستش هوری ها نیز بود. به عقیده الفونسو آرچی، او در پا
نتئون هوری «جایگاه خاصی اشغال کرد».
نقره استرلینگ آلیاژی از نقره است که ۹۲۵ در هزار از نقره و ۷۵ واحد از فلزی دیگر (معمولاً مس) تشکیل می شود. نقره استرلینگ نقره استاندارد جواهرسازی است و بیشتر زیورآلات نقره با این آلیاژ تولید می شوند. نقره خالص بسیار نرم است و برای ساخت زیورآلات و ظروف مناسب نیست از این رو با افزودن مس هم مقاومت آن افزایش یافته و هم چکش خوری آن بیشتر می شود. البته از هر فلزی می توان برای این منظور استفاده کرد اما قرن ها تجربه نقره سازی نشان داده که بهترین فلز همراه نقره مس است که علاوه بر افزایش سختی و ماندگاری آن، رنگ نقره را تغییر نمی دهد. همچنین برای ایجاد خصوصیاتی خاص در نقره ممکن است به جای مس از فلزات دیگری برای افزودن به نقره استفاده شود و بخشی از مس یا تمام آن با فلزاتی چون پلاتین، ژرمانیوم، روی جایگزین شود. نقره استرلینگ در جواهرسازی برای افزایش درخشندگی معمولاً با لایه نازکی از نقره ۹۹۹ عیار روکش می شود، گاهی هم از روکش رودیم یا طلا استفاده می شود. واژه استرلینگ در واحد پول بریتانیا یعنی پوند استرلینگ هم برگرفته از نام نقره استرلینگ است چرا که در اصل یک پوند استرلینگ معادل یک پوند (۴۵۳ گرم) نقره استرلینگ ارزش داشته اس
مرگ و مراسم تدفین در ایران باستان به آثار به جای مانده، آئین ها و عقاید مردم ساکن فلات ایران در ارتباط با مرگ و مردگان می پردازد. ایرانیان در دوره های باستان گاه جسد را با موم می پوشاندند و آن گاه آن را دفن می کردند چنان که در جنوب ایران متداول بود. گاه جسد را می سوزاندند و این عمل به دلیل فراوانی چوب و وجود جنگل بیشتر در جنوب دریای مازندران و دیگر مناطق پرجنگل انجام می شد. گاهی نیز اجساد را در دخمه هایی می گذاردند تا طعمهٔ لاشخورها شوند. گاه نیز اموات را در تابوت ها یا کوزه های سفالین دفن می کردند. پس از فراگیری دین زرتشت و هنگامی که این دین به صورت دین رسمی ایرانیان درآمد، سوزاندن، غرق کردن و به خاک سپردن جسد گناه بزرگی شمرده شد. در آیین زرتشت آتش و آب و خاک مقدس هستند. اگر جسد را مدفون کنند خاک را آلوده ساخته اند و اگر در آب غرق کنند آب را ناپاک نموده اند و اگر در آتش بسوزانند با آلوده ساختن این فروغ آسمانی بزرگ ترین معاصی صورت گرفته است. به عقیدهٔ پیروان مزدیسنا باید جسد را در دسترس مرغان و جانوران لاشه خور قرار داد یا بالای برج های خاموشی در معرض نابودی گذاشت. روش های دفن قبل از رواج دین مزدیسنا. سوزاندن
مردگان. در اوستا از سوزاندن مردگان یاد شده و آن را گناهی بزرگ دانسته اند و این می رساند که در عهد وندیداد یعنی در دوران اشکانی، این رسم هنوز در بین بخش هایی از ایران وجود داشته است. کول تپه. کول تپه به جایی گفته می شود که تودهٔ بزرگی از خاکستر به صورت طبقه طبقه، روی هم انباشته شده و به صورت تپه ای مانند درآمده باشد. در آذربایجان غربی به ویژه کناره های دریاچه ارومیه که مرکز آتشکده های ایران بوده است، کول تپه های زیادی برجا مانده است. روستائیان از این خاکسترها برای کود دادن بزمین بهره می برده اند و سالیان دراز است که آن ها در کشتزارهای خود استفاده می کنند تا موجب باروری زمین گردند، به طوری که برخی از این توده های خاکستر یا کول تپه ها اکنون اثری برجا نمانده است. این خاکسترها لایه لایه اند و در میان هر لایه مقداری خاک و گاه اشیاء قدیمی به ویژه کاسه و کوزه و ظروف مختلف پیدا می شود. دربارهٔ علت پیدایش این تپه های خاکستر در آذربایجان ایران حدس های گوناگونی زده می شود. بیشتر دانشمندان برآنند که این تودهٔ خاکستر بازماندهٔ هیزمی است که در آتشکده ها می سوخته و در طی سده ها تلی از خاکستر برپا گشته است. اما به سبب اینکه
در جاهای دیگر ایران حتی نزدیک به آتشکده های بزرگ تپهٔ خاکستر وجود ندارد، برخی دیگر از محققان این نظریه را قبول ندارند. نظریهٔ دیگری که عنوان شده است به اینصورت است که شاید علت را در ویژگی آئین مردم این ناحیه باید جستجو کرد. ناحیهٔ اطراف دریاچه ارومیه، نخستین جای فرود آمدن نیاکان مادی بوده است که مزداپرست بوده اند و در سحرگاه مهاجرت هنوز از آئین زرتشت آگاه نبوده اند و شاید هم زرتشت هنوز پا به جهان نگذاشته بوده است. مزداپرستان گویا مانند هم تباران هندی خود مردگان را در جایگاهی ویژه می سوزاندند و این خاکستر فراوان، بازماندهٔ چوب و هیزمی است که جسد را در میان آن به آتش می کشیده اند و بنابر سنن کهن پس از سوزاندن جسد برای زندگی پس از مرگ شخص درگذشته، در میان خاکسترها ظروف سفالین یا فلزی می گذاشته اند و روی این تودهٔ خاکستر خاک نرم می ریخته اند تا هنگامی که شخص دیگری درمی گذشته، برای سوزاندن او دوباره بتوانند بر پهنهٔ خاک هیزم قرار بدهند. استخوان های سوخته شده را سپس گرد آورده و آن ها را در استودان های کنار آتشکده می ریختند همچنان که امروز هنگامی که جسد در دخمه ها پوسید و عاری از گوشت و پوست شد، استخوان ها را در چاه
استودان می ریزند. خاک سپاری. اعتقاد به روح و روان و زندگی پس از مرگ به اشکال گوناگون در سراسر نقاط و مراکز جهان باستان از جمله ایران وجود داشته است. بر اساس و مبنای همین اعتقاد در گور مردگان اسباب و لوازم زندگی و خوراک و پوشاک قرار می دادند. در ادواری قدیم تر بر اساس شغل متوفا ابزار پیشه اش را نیز پهلوی دستش قرار می دادند. اغلب مردگان را در عمق کمی که گاهی از ۲۰ سانتیمتر نیز تجاوز نمی کرد، دفن می کردند. شکل اسکلت هایی که باقی مانده به شکل خمیده و منحنی است. برخی اوقات مرده را طوری خمیده دفن می کردند که تمام اعضای بدنش به جانب شکم کشیده شده باشد. با پیدایش و کشف فلزات، زینت مردگان با اشیاء طلایی و نقره ای و سنگ های گران بها مرسوم و شایع شد. این رسم خدمت مهمی به فهم هنر و دانستنی های دیگر باستان شناسان کرده است زیرا که تقریباً تمامی جواهراتی که از زمان های باستان به دست ما رسیده است از مقابر و گورها یافت شده است. رنگ کردن مردگان. در ادوار قدیم جسد مرده را با رنگ قرمزی می پوشانیده اند که از اکسید آهن به دست می آمده و در فلات ایران فراوان بوده است. این نظر هم وجود دارد که ممکن است زندگان بدن خود را به دلایلی با
همین ترتیب رنگ می کردند و چون فوت می شدند، اثر این رنگ بر بدنشان باقی می مانده است. در دوران های متأخرتر به جای اکسید آهن بر استخوان بندی متوفا با رنگی سرخ فام، با گِلِ اُخرا نقش هایی ایجاد می کردند. خاک سپاری در منازل. رسم دفن مردگان در جاهای مختلف خانه، احتمالاً بنا بر این اندیشه بوده است تا با بازماندگان مجالست و مصاحبت داشته باشند چه به بقای روح و زندگی پس از مرگ سخت معتقد بوده اند. این رسم تا مدتی دوام داشت و هنوز آن زمانی فرا نرسیده بود تا از مردگان در ترس و هراس افتند. پیدایش ترس از مردگان. در بسیار از اقوام و ملل ترس از مردگان وجود داشته است و شاید این نشانی از آغاز دوران نیاکان پرستی باشد. بازماندگان برای مردگان قربانی می کردند، هدیه می فرستادند و می کوشیدند تا همچون خدایان شر، دلشان را نرم و مهرآمیز نمایند. در برخی نقاط چون مرده ای پیدا می شد، وی را درون خانه دفن کرده و خود در جایی دور خانه می ساختند تا روح متوفا آنان را پیدا نکند یا درهای ورودی و خروج خانه را پس از فوت یک نفر مسدود کرده و از آنجا می گریختند تا روح محبوس فرصت تعقیب پیدا نکند. آثار چنین اندیشه هایی در دین ایرانی نیز بر جای مانده است.
در هرات رسم بر آن جاری بود که چون در خانه ای کسی می مرد، سرنشینان و خویشان، آن خانه را ترک می کردند. در بند نهم از فرگرد دوازدهم وندیداد آمده است، «ششمین سرزمین که اهورامزدا آفرید، هرات هَرَئیوَه است، که در آن ترک کردن خانه ها به هنگام مرگ رواج دارد. آفتی که اهریمن پرمرگ در این سرزمین آفرید، سرشک (سرسکه) و شیون و زاری (دری ویکه) بود.» دفن مردگان در قبایل پارس. چنین به نظر می رسد که به خاک سپردن مردگان یک آئین پارسی بوده که بعدها به تدریج متروک شده است. سندی بسیار جالب در این مورد از برده ای ایرانی به نام "اوفراتس" (Eufhrates) به دست آمده است. «مرا مسوزان، آتش را از برخورد تن من میالای، من پارسیم، نیاکانم نیز پارسی بودند و گناه آلودن آتش به نزد ما گران تر از مرگ است. مرا به خاک بسپار، مولایم، ولی برتنم، آب تطهیر نیفشان چون من آب ها را نیز گرامی می دارم.» سیسرو، اسبیوس، هرودوت، و استرابو نقل می کنند که مغان زرتشتی جسدها را در برابر سگ ها یا لاشخورها قرار می دادند. پارسی های دوره هخامنشی آن ها را مومیایی می کردند؛ ولی طبق گفته گزنفون کوروش می گوید: «ای فرزندانم، بدن مرا بعد از مرگم نه در طلا و نه در نقره قرار م
دهید، بلکه بلافاصله در زمین بگذارید». این مطلب نشان می دهد که مراسم مربوط به مردگان در مورد هخامنشیان با آنچه در دین زرتشتی رایج می باشد، اختلاف داشته است. (اگر فرض ما بر گفتهٔ دانشمندان غربی استوار باشد مبنی بر رابطه نقش رستم یا «سلخ» با مقبره های هخامنشی) از ملاحظه گور داریوش و خاندان هخامنشی در نقش رستم واضح می شود که شاهان هخامنشی قانون منع و جلوگیری از دفن مرده را در سرزمین رعایت نمی کرده اند. در کتاب اوستا دفن جسد مرده در زمین منع شده است، ولی این امر مانع نمی شد که استخوان های خشک جسد مدفون گردد، یعنی در محلی به نام استودان ریخته شود. مراسم در ارتباط با مردگان در دین مزدیسنا. ایران ویج زادگاه آریایی ها و زرتشتیان سرزمینی سرد و یخبندان و بیشتر ماه های سال زمین سرد و سخت و یخی بود. به دلیل عدم جنگل ها و کوهستانی بودن، آریایی ها مرده های خود را روی کوه های بلند و قله ها می گذاشتند تا خوراک کرکس ها شده، زودتر از بین بروند و جلوی بروز و شیوع بیماری گرفته شود. اندک اندک برخی از ایرانیان از جمله مادها روی کوه ها و مکان های دور از اجتماع آدمیان برج هایی مشهور به دخمه ساختند که زرتشتیان به آن «دادگاه» و پارسیان
«دخمو» می گفتند که در منابع انگلیسی ایران شناسی، tower of silence ذکر شده و «برج سکوت» ترجمه شده است. در وسط دخمه چاهی به نام «سراده» یا «استه دان» (استودان:استخوان دان) وجود داشت که استخوان مردگان پس از پاک شدن از پوست و گوشت در این چاه ریخته می شد. دفن مردگان. در آیین زرتشت آتش و آب و خاک مقدس هستند اگر جسد را مدفون کنند خاک را آلوده ساخته اند و اگر در آب غرق کنند آب را ناپاک نموده اند و اگر در آتش بسوزانند با آلوده ساختن این فروغ آسمانی بزرگ ترین گناهان صورت گرفته است. به عقیدهٔ پیروان مزدیسنا باید جسد را در دسترس مرغان و جانوران لاشه خور قرار داد یا بالای برج های خاموشی در معرض نابودی گذاشت. دفن با تابوت. استفاده از تابوت در آئین مزدیسنا ممکن است به رعایت آئین آلوده نساختن خاک یا تدفین بقایای اجساد ارتباط داشته باشد. مراسم و قوانین در ارتباط با مردگان. اهمیت وندیداد در بررسی مقررات در ارتباط با مردگان. وندیداد که بخشی از اوستا است، احتمالاً اندکی پیش از میلاد نوشته شده است، اما با تمام این احوال بسیاری از جنبه های دینی و فرهنگی پیش از تاریخ را در خود نگاه داشته است. معنای وندیداد «قانون یا شریعت ضد دیو»
است. تا آنجا که مربوط به اوستا می شود، تمام دستورها و مقررات به ترتیب امور مردگان در وندیداد آمده است. از آنجا که این اثر شامل مواد گوناگون از دوره های مختلف است، شگفت آور نیست که دست کم از نظر اصطلاحات، اختلافاتی میان بخش های آن و همچنین تضادهایی در روش های مختلف رویارویی با جسد مرده دیده می شود. به گونه ای که آشکار است در هنگام تدوین این کتاب، مراسم مربوط به تشییع و بردن مردگان به دخمه یکسان نبوده است. کت. طبق وندیداد، زرتشتیان در هر دهکده یا خانه، جایگاه مخصوصی به نام «کَتَ»(Kata) برای مردگان داشتند (زنان و مردان و کودکان به طور جداگانه) همان طور که امروزه نیز در بمبئی در خانه هر پارسی محل پاکیزه و خاصی در جلو خانه برای این کار اختصاص دارد. نجاست مرده. بر اساس آنچه از وندیداد بر می آید از همان زمان که نفس و جنبش جسم انسان را ترک می کرد، جسد و لاشه عنصری می شد سخت نجس و مورد پرهیز. موجب مرگ، دیوی به نام دروخش نسوش دانسته می شد که خطرناک ترین دیوها بود. این دیو هنگامی که در تن کسی حلول می کرد، آن شخص می مرد. به همان میزان که این دیو ناپاک و نجس و خطرناک بود، لاشه و مرده نیز نجس و خطرناک محسوب می شد. آشکار اس
ت که در میان مردم وندیداد ترس و بیمی بسیار از گزندِ مردگان وجود داشته است. این مردم بر آن بودند که روح مرده در بالای جسدش همواره در پرواز است تا به هر نحوی شده به بازماندگان خود گزندی وارد کند. هر کس از سه قدمی به مرده ای نزدیک تر می شد، ناپاک شده و لازم بود مراسم دیوزدایی و غسلِ میت درباره اش انجام شود، تا پاک گردد. مسئلهٔ جالب توجه در سه بند آخر فرگرد دوازدهم، نجس نبودن اموات کافران است. از دیدگاه مغان هر که کافر باشد و بر دین آنان باور نداشته باشد، در زمان حیات نجس است و بر اثر تماس مستقیم و غیرمستقیم می تواند آفریده ها و مخلوقات اهورامزدا را نجس و ناپاک نماید اما دروخش نسوش (دیو نسو) فقط مردگان مغ دینان یا مجوس را آلوده کرده و به مردگان کافران صدمه ای نمی رساند. منع شیون و زاری. در اوستای بزرگ زمان ساسانی که تدوین شدهٔ مغان بود به موجب کتاب نهم دینکرد در سوتکَرنَسک که نخستین نسک از بیست و یک نسک اوستا بود، در فرگرد یازدهم دربارهٔ عدم شیون و زاری در سوگواری مطالبی وجود داشته است. همچنین در گزارش اَرداویراف از جهان پسین، به موجب فصل شانزدهم، رودی سهمگین در دوزخ جاری است که گناهکارانی در آن غوطه ور بوده و عذ
اب می بینند و توضیح داده می شود که این رود از اشک چشم و بر اثر مویه و شیون و سوگ کسانی به وجود آمده که در پس مردگان خود به سوگواری و گریه پرداخته اند و اینک به عذاب در این جایگاه به سر می برند. در رسالهٔ مینوی خرد فرگرد ۴۳ بند ۲۹ نیز با نکوهش گریه و سوگواری مواجه می شویم. در مجموعهٔ سد در نثر بند ۹۶ نیز همان مطالب سوتکَرنَسک آمده است. در جلد اول از روایات داراب هرمزدیار نکوهیدگی و اهریمنی بودن در گریه و مویه و سوگواری ملاحظه می شود. رسم سگ دید. این مراسم که نشان دادن جنازه به سگ است، میراث گذشته روزگاران قدیم ایرانیان قبل از زرتشت است. از دیدگاه زرتشتیان زمانی که جان از بدن خارج می شود اگر سگی در کنار پای جسد بسته باشد چون نسوش (دیوی که بر اجساد آدمی دست می یابد و آن را پلید می سازد) بر وی هجوم برد و چنانچه سگ آن جسد را ببیند، نسوش رانده می شود. به احتمال زیاد رسم سگ دید که عبارت بود از آوردن سگی بر بالین محتضر یا مرده و نشان دادن جسد به سگ و مالیدن پوزه به آن جسد، از همین عقیده سرچشمه گرفته است. اساس این عقیده بر این بود که سگ که دزد و گرگ و دشمن مادی را می راند، قادر به راندن دروج و نسوش پلیدی که از سوی باخ
تر، جایگاه دیوان بر جسد مرده حمله می کند، هم هست. سود و خاصیت طبیعی و طبی رسم «سگدید کردن» این است که حیوان مذکور در شناخت مرگ توانا و در مرگ مفاجا و بی هوشی قادر به تشخیص مردگان از زندگان است. تا چندی پیش با نهادن قطعه نانی بر سینهٔ جسد و بردن سگ برای برداشتن آن رسم سگدید کردن به ذهن ها القا می شد. ترتیب و نحوهٔ انجام مراسم بر طبق وندیداد. مراسم مربوط به محتضر. قبل از فرارسیدن مرگ، موبد بالای سر محتضر حاضر می شود و به خواندن ادعیه و اوراد خاص می پردازد و از او می خواهد که به گناهان خود اعتراف کند و طلب مغفرت نماید. پس از شستن میّت او را با پارچه ای کتانی می پوشانند و در اطراف او اجتماع کرده و سرود اَشم وُهو (نمازهای اَشم وُهو و یتا آهو در آغاز و انجام بیشتر نیایش ها می آید) را به زبان پازند در گوشش می خوانند. اهمیت این کار در سروش یشت هادخت تأکید شده است و گاهی چند قطره هوم مخلوط به آب، در دهان مرده ریخته می شود تا سبب آمرزش و جاودانگی او گردد. غسل با گمیز. پس از مرگ، همین که جان از بدن جدا شد بی درنگ دُروج نَسو عفریت و دیو نامرئی، به پیکر مگسی همچون پلیدترین خرّفستران از سرزمین های اباختر (شمال) می آید و بر
تن مرده می تازد، در نتیجه این تازش است که جسد میت ناپاک و فاسد می گردد و لمس آن گناه به حساب می آید؛ بنابراین افراد ویژه ای حق دست زدن به مرده را دارند و اگر فردی غیر از آنان جسد را لمس کند، باید ۹ روز تمام با گمیز (ادرار گاو) غسل کند که این روش بیشتر در هندوستان رواج داشته است. در اینجا ثنویت زرتشتی که در ادوار بعد از زرتشت رنگ و بوی خاصی به خود گرفت، به خوبی خود را نشان می دهد. این ثنویت با آن که مثل ثنویت ها گنوستیکی خیر و شر را به صراحت با روح و ماده منطبق نمی کند، باز تمایل به این دعوی را نشان می دهد که آنچه تعلق به قلمرو خیر دارد حیات است و مرگ مثل دروج (اهریمن یکی از دیوان ماده) متعلق به قلمرو شر است. ظاهراً به استناد همین نکته است که پسودن مردگان همچنان که از وندیداد برمی آید تطهیر با گُمیز، (ادرار گاو) را الزام می کند، چرا که در تعلیم زرتشت تن انسان وقتی که به کلی از حیات خالی باشد در تصرف اهریمن واقع می شود و تطهیر که به سبب پسودن آن هست، از اینجاست. حمل جسد. برای حمل هر جسد حتی کودکان، دو نفر نعش کش لازم است آنان در حالی که سرود «سروش بَغ» را می خوانند، در دستشان پارچه ای به نام پیوند دارند و سرود
سروش بغ را تا کلمه اَشَه(Asahe) می خوانند، سپس سکوت کرده و جسد را به جز صورت می پوشانند، با سکوت خود آنان مرده را در حمایت آن دعا قرار می دهند. سپس در سه قدمی جسد می ایستند و گات ها یعنی اَهونَوَیتی را در دو بخش می خوانند. بعد نوبت اقوام نزدیک است که آخرین دیدار را با او داشته باشند، سپس آیین سگ دید انجام می شود. سگ در آیین زرتشت جانور مقدسی است و آزار وی شایسته کیفر است. برای راندن دروج نسو باید یک سگ سفید با گوش های زرد نزدیک جسد حاضر نمایند. هنگامی که چشم سگ به جسد مرده افتد، دروج نسو به شکل مگسی به مناطق شمال می گریزد. قبل از بیرون بردن جسد از خانه تا رساندن آن به دخمه، این سگ باید به دنبال آن برود. در اتاق مرده (در خانه) آتشی با چوب صندل برافروخته می شود. نعش را هر چه زودتر در روز هنگام و اگر شب فوت کرده باشد تا روز بعد می باید برای انجام مراسم ببرند و برای مواردی که مصادف با آمدن برف و باران باشد، ترتیبات دیگری هست، در مواقع معمولی نعش کش ها جنازه را از روی تخته سنگ یا توده شن برمی دارند تا در تابوت آهنین بنهند. موبدان که سخت پایبند طهارتند، هیچگاه کمتر از سه گام به جنازه نزدیک نمی شوند و به آن دست نمی
زنند. هنگام بردن جسد به دخمه، مشایعت کنندگان دو نفر، دو نفر با ریسمان یا پارچه پیوند در دستشان در کنار هم قرار می گیرند و برای دور ماندن از نجاست سرود سروش بغ را زمزمه می کنند. سرانجام پس از مراسم همگی آداب طهارت مخصوص را انجام می دهند تا از پلیدی مرگ پاک شوند. نعش کش ها جسد را از طاقه ای که در دیوار، مخصوص به این کار تعبیه شده، عبور می دهند و بسوی برج خاموشان می برند. نیز علت این کار را متذکر می شود که با خروج جسد از در خانه، فرّه خانه با آن می رود. تدفین جسد. در بیرون دخمه حجاب از روی صورت مرده برداشته می شود تا برای آخرین بار خانواده او را ببیند، سپس آن دو نفر نعش کش که لباس های سفید دارند، لباس های مخصوص دخمه را می پوشند. قفل آهنی در را باز می کنند و جسد را به درون می برند، سر را به طرف جنوب (چون شمال مقرّ دیوان است) می گردانند و روی یک سنگ به نام "کیش" قرار می دهند. سپس لباس ها را از روی جسد برمی دارند و او را عریان می کنند. لباس ها به دلیل نجاست باید به درون چاه وسط برج خاموشان انداخته شوند. کرکس ها و لاشخورها که خود را مهیا کرده اند، ظرف دو ساعت همه چیز را می خورند و تمام می کنند. آنگاه مأموران برج، اس
تخوان ها را در داخل چاه می ریزند. در طی این مراسم در محلی خاص که در دخمه ساخته شده است، مراسمی نیز توسط خانواده متوفی انجام می شود و سرود سروش بغ به زمزمه خوانده می شود. زمان سوگواری. در فصل دوازدهم وندیداد مدت سوگواری یا اوپَه مانَه، به طور کلی برای گناهکاران دو برابر ثواب کار اعلام شده است. برای فرد عادی پارسا و نیکوکار مدت سوگواری یک ماه، برای فرد گناهکار دو ماه برای رئیس و بزرگ خاندان و همسر وی شش ماه در صورت ثواب کار بودن و یک سال در صورت گناهکار بودن تعیین شده است. به توجه به اینکه به موجب بند نهم از فرگرد نخست وندیداد، سوگواری از آفریده های اهریمن به شمار آمده است، فصل دوازدهم وندیداد و مطالب آن تضادهایی را از سویی با معتقدات خود مغان و از سویی دیگر با معتقدات زرتشتی و آریایی نشان می دهد. گلدنر در فقه اللغه ایرانی جلد دوم بر آن است که مقایسه فرگرد دوازدهم موجود با فهرستی که از وندیداد دوره ساسانی، در کتاب هشتم دینکرد آمده است نشان می دهد که فصل دوازدهم اصلی در سدهٔ نهم میلادی از بین رفته بود و فرگرد دوازدهم فعلی با زبان سستی که دارد، به خوبی تشخیص داده می شود که مجعول و بسیار جدید است. گورستان های باست
انی. یکی از منابع مهم در جهت شناخت فرهنگ، آئین ها و مذاهب، بررسی تدفین های انجام شده در گورهای باستانی است. جامعه شناسی و تاریخ ادیان و فلسفهٔ مذاهب نمی تواند بدون توجه به آثار به جای مانده از اقوام باستانی که به نوعی به فلسفهٔ مرگ و نیستی و برخورد انسان نسبت بدان مربوط می شود به نتیجه گیری صحیح و بازسازی اعتقادات پیشینیان و تأثیر آن در حرکت و تحول انسان و تاریخ آن دست یازند. سیلک کاشان. عموماً یکی از وسایل و طرق شناخت جابه جا شدن اقوام، یعنی ورود قومی به منطقه ای کهن را می توان از روی تحول و دگرگونی ای که در طرز تدفین آشکار می شود، شناخت و این چنین روشی همراه با تحول در سیلک کاشان به چشم می آید. در این منطقه به نظر می رسد که قومی بر بومیان تسلط یافته و روش هایی نو به وجود آورده اند. این تحول عبارت از این بوده است که قبر یا گورها را دیگر در کف اتاق یا جاهای مختلف خانه قرار نمی دادند بلکه چند صد متر دورتر از محل زندگی عمومی، در گورستانی مردگان شان را دفن می کردند و این گورستان به منزلهٔ شهر مردگان محسوب می شد. مهاجران در گورها چیزهای مختلف می نهادند که سلاح های جنگی در درجهٔ اول اهمیت قرار داشت و از این میان ک
لاه خودهایی که از چرم ساخته می شد، فراوان تر بود. چرم ها اکنون پوسیده شده و از بین رفته اند لیکن ورقه های سیمین که روی آن ها نقوش و کنده کاری هایی شده و از اجزای تزئینی آن کلاه خودها بوده، باقی مانده است. به کار گرفتن آهن با تناسب زمان جای را برای خود کاملاً باز کرده بود در گورهای جنگجویان، جنگ ابزارهایی چون سپر، خود، پیکان، خنجر، شمشیر، لگام و تزئیناتی از برای سر و سینهٔ اسب می نهادند. غذا و خوراک مردگان نیز از نظر دور نبوده است و برای این منظور از دیگ های بزرگ و دسته داری که از مفرغ ساخته می شد و استعمال آن نزد سکاها متداول بود، استفاده می کردند. زینت آلات سیمین و مفرغی که از لحاظ تنوع مورد توجه هستند، وضع هنری و پیشهٔ فلزکاری و جواهرسازی و زرگری آن مردم را آشکار می سازد. از ظروف باقی مانده و تنوع شکل رنگ و نقش آشکار است که هنر و پیشهٔ کوزه گری رواج داشته است. کوزه گران به ترکیب و تلفیق رنگ ها اهمیتی بسیار می دادند. ظروف به دست آمده از این آریایی های ابتدایی به رنگ های مختلف است. کوزه گری بومیان در منطقهٔ کاشان تاریخی کهن داشته و این روش پیشین هنر نگارگری بومیان، با آمدن مهاجران متروک نشد بلکه دچار دگرگونی
تکامل گرایانه گشت. یک وجه مشخص در این هنر نو، نوعی گریز است از زمینهٔ تهی و هنرمندان و نقش گران می کوشیده اند تا زمینهٔ ظروف را از نقش هایی مختلف پر کنند. نقش و تصویر انسان در تپه سیلک از یونان کهن تر و قدیم تر است. از سدهٔ هشتم پیش از میلاد نیم رخ انسان بر روی ظروف گلی به هیئت تکامل یافتهٔ آن به دست آمده است. نمایاندن خورشید و پرتو آن به اشکال هندسی رواجی بسیار داشت. تصاویر بز کوهی که از دید واقع گرایانه دور بود، بسیار نقش می شد اما اسب به زودی آن را متروک و مهجور ساخت. اسب و خورشید که از نظرگاه تمامی اقوام هندواروپایی به هم مربوط بودند به آهستگی در هنر اهمیت شایانی پیدا کردند. شکل گورها نظیر آرامگاه کورش بزرگ بوده است. سطح فوقانی گورها از الواحی سنگی یا از گل پخته تشکیل می شد به شکل شیروانی که از دو طرف شیب داشت. در این جا رابطه و همانندی بسیاری را مشاهده می کنیم میان گورسازی این مردم و شکل نُردیک (وابسته به شمال اروپا) وابسته به نژاد اسکاندیناوی و بریتانیای شمالی که بیشتر میان مهاجمان هندواروپایی رواج داشت. گورستان تپه حصار. تپه حصار در جنوب شهر دامغان در استان سمنان قرار گرفته است. قدمت تمدن پیش از تاریخ
این تپه از هزارهٔ چهارم تا هزارهٔ اول پیش از میلاد می رسد. در تپهٔ حصار سه طبقهٔ متمایز مربوط به دوران پیش از تاریخ تشخیص داده شد که هر کدام از این سه طبقه نیز به تقسیمات کوچک تری طبقه بندی شده اند. در مناطق قدیمی تر طبق آمار بیشتر مردگان به جانب مشرق یعنی مقابل طلوع آفتاب خوابانده شده اند و این نشان دهندهٔ این است که خورشید یکی از خدایان مهم این مردم به شمار می رفته است. گورستان پارتی. گورستان پارتی همدان در شهر همدان بر روی تپه ای طبیعی واقع شده که مجسمهٔ سنگ شیر در بلندترین نقطهٔ جنوب غربی آن قرار دارد. از دوران پیش از اسلام چندین نوع تدفین در آن دیده می شود.
یهودیت خاخامی یا یهودیت رَبانی یکی از شاخه های اصلی یهودیت بود که از زمان تدوین تلمود تا سدهٔ ششم میلادی وجود داشت. یهودیت خاخامی در میان یهودیان آوارهٔ میان سده های دوم تا ششم میلادی با تدوین تلمود و میشنا و در نبود نیایشگاه های مقدس جریان غالب مذهبی بود. این مذهب بر این باور استوار بود که موسی در کوه سینا نه تنها تورات بلکه قانون شفاهی را نیز تحویل داد و موسی نیز این قانون را به صورت شفاهی به مردمانش منتقل نمود. یهودیت خاخامی در تضاد با یهودیت قرائتی بود که به قانون شفاهی باور نداشتند و تنها نص تورات را ارج می نهادند. منابع. Wikipedia contributors، "Rabbinic Judaism،" Wikipedia، The Free Encyclopedia، http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Rabbinic_Judaism&amp;oldid=457760449 (accessed December ۲۰، ۲۰۱۱).