Payamvdn/NorthPersian_fa_wiki huggingface dataset:
مورخ یا تاریخ نگار در خصوص گذشته مطالعه می کند، می نویسد و در آن خصوص متخصص شناخته می شود. کار تاریخ نگاران روایت و پژوهش پیوسته و روشمند رخدادهای گذشتهٔ مربوط به نوع بشر و در ضمن مطالعه همه تاریخ اعصار است. اگر کار فرد در خصوص وقایع رخ داده پیش از تاریخ مکتوب باشد او مورخ پیشاتاریخ است. گرچه می توان به طور یکسان مورخان آماتور و حرفه ای را تاریخ نگار نامید اما اخیرا برای اشاره به آنها که مدرک تحصیلات تکمیلی در این زمینه دارند استفاده می شود. گرچه برخی تاریخ نگاران به دلیل آثارشان یا آموزش و تجربه شناخته می شوند.
لاله تاردا نام یکی از گونه های لاله است. نمونه و نمایندهٔ لاله های کوچک به شمار می آید. دراطراف رنگ زرد گلبرگ، رنگ سفید در حاشیه به چشم می خورد. ممکن است از یک شاخه دو یا سه گل نیز شکفته شود. زمان شکفتن گل آن اواخر آوریل است.
محمد امینی ( – ) پژوهشگر تاریخ معاصر ایران و نویسندهٔ ایرانی بود. پدرش نصرت الله امینی در زمان نخست وزیری محمد مصدق شهردار تهران بود. او از اعضای کنفدراسیون دانشجویان ایرانی بود. زندگی. محمد امینی زادهٔ ۱۳۳۰ در جوانی برای تحصیل به آمریکا رفت. نخست چند سالی با گروه های چپ افراطی مائوئیست همکاری داشت و بیشتر درپی ایده های «طبقاتی» بود تا دلبستگی های ملی. در آستانه انقلاب ۱۳۵۷ با همان شور جوانی و جوشش انقلابی به ایران بازگشت و مدتی با فعالیت های تبلیغاتی برای پیشبرد ایده های چپ تلاش کرد؛ اما چنان که خود به روشنی بیان کرده است رفته رفته به این دیدگاه رسید که در جامعه ای مانند ایران که با ایستایی و رکودی تاریخی روبرو است نخست به کار فرهنگی گسترده برای زدودن غبارهای تیره از روی گذشته های نه چندان دور نیاز است. با رشد جنبش روحانیت مبارز به رهبری روح الله خمینی او به درستی راه شاپور بختیار پی برد. امینی دوباره به آمریکا بازگشت تا با مطالعه بنیادی و عمیق تاریخ گذشته نزدیک چگونگی انکشاف و برآمد جمهوری اسلامی از دل یک انقلاب عظیم مردمی را دریابد. او به بررسی سیر و رشد اسلام بنیادگرا و نقش و کارنامه روحانیت شیعه از آغاز
سپیده دم مدرنیته ایرانی و افکار و کردار مراجع نامدار در برابر مشروطه را پیگیری نمود. در همین رهگذر او نقش روشنفکرانی مانند صادق هدایت و احمد کسروی را ستود که نخستین کار و وظیفه روشنفکری را پیکار با خرافات و بدآموزی های متشرعان می دانستند و هر نوع سازشی با آن را رد می کردند. امینی و کسروی. محمد امینی یکی از پرکارترین پژوهشگران در شناساندن کسروی و آثارش است. ویرایش، بازبینی، و نقد آثار احمد کسروی از شیعی گری و بهائی گری تا صوفی گری همچنین زندگی و زمانه احمد کسروی که مجلدی است در توضیح و توشیح کتاب زندگانی من، و آثار نوشتاری نامبرده در کنار جُستارها (مقالات)، نشست ها و مصاحبه های گفتاری موجود از او پیرامون کسروی گواهی بر این مدعا است. به داوری او، کسروی دارای چهار شخصیت تاریخ پژوه، زبان شناس، حقوقدان و رفورماتور (اصلاح گر) دینی و اجتماعی در یک کالبد بود. کسروی به گناه پرخاش به شریعت و خرافات، تبدیل به نخستین قربانی ترور دینی در خاورمیانه شد. در ایران تا پیش از کسروی تذکره نویسی داشتیم و کسروی آمد و کلید تاریخ پژوهی را زد. پس این کار کسروی در تاریخ پژوهی تا آن زمان بی مانند بوده است. روشنفکران در دوران پس از شهری
ور ۱۳۲۰ یا حکومتی بودند یا توده ای و به باور وی احمد کسروی، فریدون آدمیت، و صادق هدایت سه روشنفکری بودند که به واسطه دوری از جریان های رایج فکری آن زمان استقلال خود را حفظ کردند. چون تا پیش از شهریور ۱۳۲۰ روشنفکران ایران اندیشه هایی با جنبه لیبرال دموکرات داشتند اما پس از شهریور ۱۳۲۰ و در پناه اولین حزب چپ ایران (حزب توده)، اندیشه های لیبرال دموکرات جای خود را به اندیشه های چپ دادند. محمد مصدق. امینی تلاش می کرد نشان دهد که برخلاف ادعای دیگران، از جمله محمدرضا پهلوی در کتاب "مأموریت برای وطنم"، مصدق همواره مدافع پیگیر آزادی های مشروح در قانون اساسی بود و هرگز به موازین حکومت دموکراتیک پشت نکرد و پیروزی کودتای ۲۸ مرداد به خاطر پای بندی مصدق به موازین حکمرانی دموکراتیک بود. حاشیه ای بر شیعی گری احمد کسروی. ویرایش و نقد کتاب "شیعی گری" از احمد کسروی از آثار محمد امینی است. این نسخه که توسط شرکت کتاب در آمریکا منتشر شده، با افزوده ها، بازنگری ها و نکات انتقادی بسیار، حجم کتاب کوچک کسروی که در کمتر از صد برگ منتشر شده بود را به بیش از دو برابر افزایش یافته است. او در پیشگفتاری به نسبت بلند، دلیل نگارش کتاب را به ت
فصیل گزارش داده است. افزوده های او در زیرنویس برگ های کتاب در بیشتر موارد لازم و سودمند است. آنجا که کسروی به مطلبی تنها اشاره کرده یا نکته ای تاریخی را به اجمال آورده و از آن گذشته است او با توضیحات کافی کمبود را برطرف کرده و گاهی با ارائهٔ مراجعی، خواننده را به مطالعهٔ بیشتر و گسترده تر فراخوانده است. هر جا کسروی از روی شتابزدگی یا غلیان احساسات نکته ای را مسکوت گذاشته یا به گزافه گویی پرداخته، ویراستار با توضیحات کافی حق مطلب را ادا کرده است؛ و هر جا کسروی در پرده یا کنایه سخن گفته، ویراستار نیت واقعی نویسنده را توضیح داده و کنه ضمیر او را بازنموده است. او نویسندهٔ بخش هایی از مقالهٔ کسروی در دانشنامه ایرانیکا است. فعالیت سیاسی. امینی در میانه انقلاب ۱۳۵۷ از شمار هواداران دولت شاپور بختیار بود. همچنین در واپسین سال های حکومت پهلوی عضویت کنفدراسیون جهانی محصلین و دانشجویان ایرانی-اتحادیه ملی را در کارنامه سیاسی خود داشت. امینی برای چندین سال در شبکه اندیشه برنامه تلویزیونی "یک کلمه" و "برگی از تاریخ" را راه اندازی و در آن به بررسی مسائل تاریخی، فرهنگی، سیاسی و اجتماعی ایرانیان می پرداخت. وی خود را جمهوری خو
اه می دانست. از دیگر فعالیت های امینی می توان به برنامه دایمی او در روز جمعه ساعت ۹ شب به وقت تهران اشاره کرد که نزدیک به دوسال در کلاب هاوس با نام یک کلمه با محمد امینی برگزار می شد. خویشاوندان. نصرت الله امینی (زاده ۱۲۹۴ و درگذشته ۱۳۸۸) سیاستمدار ایرانی و از یاران وفادار محمد مصدق، پدر او است. محمد امینی برادرزاده بهجت صدر پیش کسوت هنرهای تجسمی و استاد دانشکده هنرهای زیبای دانشگاه تهران بود. ایرانشناس هلندی رودی متی باجناق او است. آثار. دو مقاله در دانشنامه ایرانیکا: درگذشت. محمد امینی در ۲۴ مهر ۱۴۰۱ در اثر بیماری کرونا درگذشت.
جنگ بوسنی یا جنگ در بوسنی و هرزگوین، جنگی مسلحانه و بین المللی بود که بین ۵ آوریل ۱۹۹۲ تا ۱۴ دسامبر ۱۹۹۵ بین بوسنی و هرزگوین، کرواسی و صربستان جریان داشت و با امضای توافق دیتون در شهر دیتون ایالت اوهایو ایالات متحده آمریکا پایان یافت. باور عمده بر این است که عدم اختلاف نژادی تا پیش از سال ۱۹۸۰ به دلیل ملی گرایی مؤثری بود که مارشال یوسیپ بروز تیتو حکمفرما کرده بود. پس از فروپاشی یوگسلاوی، و در هنگام ریاست جمهوری اسلوبودان میلوشویچ در صربستان او حس ملی گرای صرب ها را در سخنرانی معروف به گازیمستان برافروخت. او در این سخنرانی به نبرد کوزوو اشاره کرد. حس قربانی بودن صرب ها و نیز احساس دشمنی نسبت به بوسنیایی ها بر اثر داستان های اغراق آمیز مبنی بر نقش گروه کوچکی از بوسنیایی ها در محاکمهٔ صرب ها به هنگام نسل کشی اوستاش در دههٔ ۱۹۴۰ برانگیخته شد. تبلیغات صرب ها این طور وانمود می کرد که بوسنیایی ها از نظر نژادی متفاوت و بیش تر ترک تبار هستند. در حالی که تست های دی ان ای نشان می دهد هر دو گروه صرب ها و بوسنیایی ها خزانه ژنی مشترکی دارند. با همهٔ کارزار نفرتی که دولت صربستان هدایت می کرد، برخی از صرب ها کوشیدند تا از بو
سنیایی ها در برابر این ستم ها دفاع کنند که به تهدید این دسته از صرب ها انجامید. به طوری که نظامیان در برهه ای با بلندگو اعلام می کردند «هر صربی که مسلمانی را محافظت کند درجا کشته می شود». درگیری ها نخست در سال ۱۹۹۱ در اسلوونی و کرواسی و سپس سال بعد از آن به شکلی بسیار خونین در بوسنی اتفاق افتاد. صرب های بوسنی با الهام گرفتن از اسلوبودان میلوشویچ، که ملی گرایی را جایگزین کمونیسم کرده بود، سعی کردند بوسنی و صربستان را با هم ادغام کنند؛ اقدامی که گویی پژواکی از رؤیای گاوریلو پرنسیپ بود. اما مسلمانان بوسنیایی خواستار جدایی از یوگسلاوی سابق بودند. در چنین حالی صرب های ساکن بوسنی با این اقدام مخالفت کرده و به سرکوب مسلمانان پرداختند. این حادثه یکی از فجیع ترین حوادث تاریخی به شمار می رود که به نسل کشی، قتل عام و کشتار گروهی اقوام مختلف بوسنی انجامید. در شهر سارایوو پایتخت بوسنی و هرزگوین هزاران نفر کشته شدند. ترتیبات سیاسی به جا مانده از توافق صلح دیتون در سال ۱۹۹۵ به درگیری ها خاتمه داد. اما این توافقات اختلافات ناشی از ایدئولوژی های ملی گرایانه مسلمانان را که جنگ به خاطر آن ها آغاز شد، التیام نبخشیده است. همچنین
این توافق، کنترل قدری کم تر از نیمی از کشور و امکان وتوی سیاست های ملی در بوسنی و هرزگوین را در اختیارشان گذاشت، که این امر جلوی توسعهٔ اقتصاد بوسنی را گرفته و زمینه را برای رواج فساد مالی و اداری فراهم کرده است. تاریخچه. بر سر تاریخ شروع جنگ بوسنی اختلاف نظر وجود دارد. درگیری ها میان مسلمانان بوسنی، صرب ها و کروات ها در اواخر فوریهٔ ۱۹۹۲ آغاز شد؛ و خصومت کامل در ۶ آوریل ۱۹۹۲ آشکار شد، یعنی همان روزی که ایالات متحده آمریکا و اتحادیه اقتصادی اروپا بوسنی و هرزگوین را به عنوان کشور به رسمیت شناختند. میشا گلنی تاریخ شروع جنگ را ۲۲ مارس می داند. تام گالاگر آن را ۲ آوریل و ماری کالدور، لورا سیلبر و آلن لیتل این تاریخ را ۶ آوریل می دانند. فیلیپ هاموند گفته است که تاریخ ۶ آوریل از همه تاریخ ها درست تر به نظر می آید. صرب ها اولین قربانی جنگ را پدر دامادی می دانند که در روز دوم رفراندوم استقلال بوسنی و هرزگوین در ۱ مارس ۱۹۹۲ در جریان یک عروسی کشته شد. قتل های سیه کوواس در ۲۶ مارس و کشتار بیه لینا در اول و دوم آوریل رخ داد. این جنگ با امضای موافقت نامه دیتون میان طرف های درگیر در ۱۴ دسامبر ۱۹۹۵ به پایان رسید. پیشینه. فر
وپاشی یوگسلاوی. جنگ در بوسنی از پیامدهای تجزیه جمهوری فدرال سوسیالیستی یوگسلاوی بود. در سال های پایانی جنگ سرد سیستم های کنفدراسیونی ضعیف شدند و در نتیجهٔ آن، بحرانی در یوگسلاوی پدید آمد. در این کشور، حزب کمونیست های یوگسلاوی که اتحادیه کمونیست های یوگسلاوی نام داشت، تا حد زیادی توان ایدئولوژیک خود را از دست داد. در همین زمان و با افزایش حس ملی گرایی صربی و افزایش درگیری های قومی در کوزوو، سیستم های فدراسیونی به فکر عدم تمرکز قدرت در یوگسلاوی و فدرالی شدن افتادند. بوسنی و هرزگوین از استان های سابق امپراتوری عثمانی و سرزمینی چندقومیتی بود. بر طبق منابع سال ۱۹۹۱، ۴۴ درصد مردم این سرزمین، بوسنیایی، ۳۲٬۵ درصد صرب، ۱۷ درصد کروات و ۶ درصد خود را یوگسلاو می خواندند. در مارس ۱۹۸۹ و پس از تصویب اصلاحیه ای در قانون اساسی صربستان که در آن به دولت اجازهٔ تسلط بر استان های کوزوو و استان خودمختار وویوودینا را می داد، عمیق تر شد. تا آن زمان کوزوو و وویوودینا استان های مستقل و خودمختاری بودند که یک رأی در سطح فدرال یوگسلاوی داشتند. صربستان تحت رهبری رئیس جمهور تازه برگزیده شده اسلوبودان میلوشویچ، سه رأی از ۸ رأی در شورای ریا
ست جمهوری یوگسلاوی را در اختیار داشت. با افزودن آراء مونته نگرو، صربستان بیشترین تأثیر را در تصمیم گیری های دولت فدرال داشت. این وضعیت، موجب اعتراضات دیگر جمهوری ها شد و آن ها خواستار اصلاحات در فدراسیون یوگسلاوی شدند. در چهاردهمین کنگرهٔ فوق العادهٔ اتحادیه کمونیست های یوگسلاوی، هیئت های جمهوری ها در حل مشکلات خود با فدراسیون ناموفق ماندند. هیئت های اسلوونی و کرواسی کنگره را ترک گفتند. هیئت اسلوونیایی به رهبری میلان کوچان خواستار تغییرات دموکراتیک در فدراسیون شد در حالی که هیئت صرب به رهبری میلوشویچ با آن مخالفت می کرد. در اولین انتخابات چندحزبی در نوامبر ۱۹۹۰ در بوسنی و هرزگوین، رأی ها تا حد زیادی با توجه به قومیت افراد ریخته شد. در این انتخابات، حزب اقدام دموکراتیک، حزب دموکرات صرب و اتحادیهٔ دموکرات کروات به پیروزی رسیدند. این احزاب، قدرت را میان خود تقسیم کردند: ریاست شورای ریاست جمهوری جمهوری سوسیالیستی بوسنی و هرزگوین به یک بوسنیایی مسلمان رسید، در حالی که ریاست پارلمان را یک صرب و پست نخست وزیری را یک کروات بر عهده داشت. احزاب جدایی طلب ملی گرا نیز در جمهوری های دیگر، نظیر کرواسی و اسلوونی به قدرت رسی
دند. شروع جنگ های یوگسلاوی. در ۲۵ ژوئن ۱۹۹۱ اسلوونی و کرواسی اعلام استقلال کردند که منجر به جنگ ده روزه و جنگ استقلال کرواسی در مناطق صرب نشین این دو جمهوری شد. بین سپتامبر تا نوامبر ۱۹۹۱ حزب دموکرات صرب شروع به خلق شش منطقهٔ خودمختار صرب در یوگسلاوی کرد. این حرکت در واقع پاسخی بود به زمزمه های جدایی بوسنیایی ها از یوگسلاوی. حرکت های مشابهی نیز توسط کروات های بوسنیایی انجام شد. در ۲۵ سپتامبر ۱۹۹۱ شورای امنیت سازمان ملل متحد قطعنامه ۷۱۳ شورای امنیت را تصویب کرد که شامل اعمال تحریم های تسلیحاتی بر تمامی قلمروهای یوگسلاوی بود. این تحریم ها بیش از همه بر ارتش جمهوری بوسنی و هرزگوین اثر منفی گذاشت؛ زیرا ارتش صربستان سهم خود را از زرادخانهٔ ارتش خلق یوگسلاوی در اختیار داشت و ارتش کرواسی از طریق دریا به قاچاق اسلحه می پرداخت. بیش از ۵۵ درصد زرادخانه ها و سربازخانه های یوگسلاوی سابق در خاک بوسنی واقع شده بودند اما بیشتر این مکان ها در کنترل صرب ها بودند و بقیهٔ این پایگاه ها به دلیل کمبود برق و مواد خام، عملاً غیرقابل استفاده بودند. در ۱۹ سپتامبر ۱۹۹۱ ارتش خلق یوگسلاوی نیروهای خود را به اطراف شهر موستار به حرکت درآور
د که توسط دولت محلی حمایت می شد. در ۲۰ سپتامبر ارتش خلق یوگسلاوی به سمت ووکوار و ویشه گراد در شمال شرقی بوسنی حرکت کرد. در پاسخ، نیروهای کروات و بوسنیایی سربازخانه ها و پست های مسلسل خود را راه اندازی کردند. آن ها در ابتدا توانستند ۶۰ تانک ارتش خلق یوگسلاوی را متوقف کنند اما تا روز بعد، زیر فشار این ارتش پراکنده شدند. بیش از هزار نفر مجبور به فرار از منطقه شدند. این اقدامات که نزدیک به هفت ماه پیش از شروع جنگ بوسنی رخ داد، موجب اولین خسارات و تلفات در بوسنی شد. پنج روز بعد، ارتش خلق یوگسلاوی در جریان محاصره دوبروونیک به روستای کروات راونو در شرق بوسنی و هرزگوین حمله برد. بحران سیاسی آخر. در ۱۵ اکتبر ۱۹۹۱ تفاهم نامهٔ حاکمیت بوسنی و هرزگوین از پارلمان جمهوری سوسیالیستی بوسنی و هرزگوین در سارایوو با اکثریت نسبی آرا امضا شد. این تفاهم نامه به شدت از طرف اعضای صرب پارلمان مورد انتقاد قرار گرفت. این اعضا جلسهٔ پارلمان تصویب این تفاهم نامه را تحریم کردند و این قانون تصویب شد. نمایندگان سیاسی صرب در ۲۴ اکتبر، مجلس ملی جمهوری صرب بوسنی را پایه گذاری کرده و اعلام کردند که دوست دارند در یوگسلاوی بمانند. در نهایت حزب اقد
ام دموکرات که توسط اروپا و آمریکا حمایت می شد، تصمیم گرفت استقلال خود را اعلام کند. در ۱۸ نوامبر ۱۹۹۱ اتحادیهٔ دموکرات کروات بوسنی و هرزگوین، جمهوری کروات بوسنی و هرزگوین را پایه گذاری کرد. در سند بنیان گذاری این جمهوری آمده است که دولت جمهوری بوسنی و هرزگوین را به رسمیت می شناسد تا زمانی که بوسنی و هرزگوین به عنوان یک ایالت مستقل در رابطه با یوگسلاوی سابق یا آینده بماند. میلوشویچ در ۵ دسامبر ۱۹۹۱ به نیروهای ارتش خلق یوگسلاوی در بوسنی و هرزگوین دستور داد تا خود را دوباره سازماندهی کنند. تا پایان ماه، ارتش خلق یوگسلاوی در بوسنی و هرزگوین تنها ده تا پانزده درصد از نیروهای خود را خارج از جمهوری داشت. سیلبر و لیتل معتقدند که میلوشویچ مخفیانه به تمامی سربازان زادهٔ بوسنی ارتش خلق یوگسلاوی دستور داد تا به بوسنی و هرزگوین بروند. برخی معتقدند میلوشویچ ارتش را برای یک ی حمله برنامه ریزی شده به بوسنی آماده می کرد. در ۹ ژانویهٔ ۱۹۹۲ صرب های بوسنی خود را بخشی از جمهوری صرب بوسنی اعلام کردند اما رسماً اعلام استقلال نکردند. کمیسیون حکمیت کنفرانس صلح یوگسلاوی در ۱۱ ژانویه اعلام کرد که استقلال بوسنی نباید به رسمیت شناخته شود
زیرا کشور هنوز برای استقلال خود، رفراندوم برگزار نکرده است. در ۲۵ ژانویهٔ ۱۹۹۲ و یک ساعت پس از لغو جلسهٔ پارلمان، پارلمان خواستار برگزاری رفراندوم استقلال در ۲۹ فوریه و اول مارس شد. تصمیم برای برقراری این رفراندوم موجب نگرانی های بین المللی از پی اعلام نتایج آن شد. ادامهٔ جنگ در کرواسی موجب صدور قطعنامه ۷۴۳ شورای امنیت در ۲۱ فوریهٔ ۱۹۹۲ شد. در جریان گفتگوهای لیسبون در روزهای ۲۲–۲۳ فوریه که در آن طرح ایجاد یک کشور مستقل از گروه های قومیتی مطرح شد، از طرف رهبران بوسنی مورد انتقاد قرار گرفت. در ۲۸ فوریه در قانون اساسی بوسنی و هرزگوین اعلام شد که قلمرو جمهوری شامل قلمروهای مناطق خودمختار صرب و شهرستان های دیگر گروه های صرب و مناطقی که صرب ها در آن به صورت اقلیت باقی مانده بودند خواهد شد. اعضای مجلس صرب بوسنی از مردم صرب خواستند تا رفراندوم استقلال را تحریم کنند. میزان مشارکت مردم در رفراندوم ۶۳٬۷ درصد اعلام شد که ۹۲٬۷ درصد از رأی دهندگان خواستار استقلال بوسنی و هرزگوین شده بودند. اکثریت صرب های بوسنی که تقریباً ۳۴ درصد از جمعیت کشور را شامل می شدند رفراندوم را تحریم کرده بودند. استقلال بوسنی رسماً در تاریخ ۳ مار
س ۱۹۹۲ در پارلمان اعلام شد و صرب ها در اعتراض به رفراندوم، شروع به راه اندازی راه بندان در جاده ها کردند. ناآرامی های مارس ۱۹۹۲. در ۱ مارس ۱۹۹۲ و در جریان بحران سیاسی در یوگسلاوی، یک گنگستر سابق و از اعضای گروه شبه نظامی بوسنیایی کلاه سبزها به نام رامیز دلالیچ از درون خودروی فولکس واگن خود به سمت یک جشن عروسی صربی در مرکز سارایوو آتش گشود. پدر داماد، نیکولا گاردویچ، به شدت مجروح و در نهایت کشته شد. رادنکو میکویچ، کشیش ارتدکس صرب نیز مجروح شد اما از تیراندازی جان سالم به در برد. در ۱۸ مارس ۱۹۹۲ سه طرف درگیر، موافقت نامهٔ لیسبون را امضا کردند. علی عزت بیگویچ به نمایندگی از بوسنیایی ها، رادوان کاراجیچ به نمایندگی از صرب ها و ماته بوبان به نمایندگی از کروات ها در این توافق شرکت داشتند. با این حال عزت بیگویچ در ۲۸ مارس و پس از ملاقات با وارن زیمرمان سفیر آمریکا در یوگسلاوی، امضای خود را پس گرفت و مخالفت خود را با هرگونه تقسیم بندی نژادی در بوسنی اعلام کرد. در اواخر مارس ۱۹۹۲ درگیری هایی میان صرب ها، کروات ها و بوسنیایی ها در نزدیکی برود در بوسنی رخ داد. در نتیجهٔ این درگیری ها قتل های سیه کوواس رخ داد و پس از آن ش
به نظامیان صرب کشتار بیه لینا را صورت دادند. اکثر قربانیان این کشتار، مسلمانان بوسنیایی بودند. طرفین درگیر. سه جناح مختلف در این جنگ درگیر بودند: بوسنیایی ها. بوسنیایی ها ارتش جمهوری بوسنی و هرزگوین را به عنوان نیروهای مسلح جمهوری بوسنی و هرزگوین در اختیار داشتند. این نیروها به ۵ سپاه تقسیم می شدند. سپاه اول در مناطق سارایوو و گراژده عملیات می کرد. سپاه پنجم در غرب بوسانسکا کراینا مستقر بود و با واحدهای شورای دفاع کرواسی در اطراف بیهاچ همکاری می کرد. نیروهای دولتی بوسنی برای یک جنگ، بسیار ناآماده و ضعیف بودند. صفر هلیلویچ فرماندهٔ این ارتش در ژوئن ۱۹۹۲ اعلام کرد که نیروهایش ۷۰ درصد مسلمان، ۱۸ درصد کروات و ۱۲ درصد صرب هستند. درصد سربازان صرب و کروات به ویژه در شهرهای سارایوو، موستار و توزلا بالا بود. معاون فرماندهٔ ارتش ژنرال یوان دیویاک بالارتبه ترین صرب در ارتش بوسنی بود. ژنرال استیپان شیبر کروات نیز دومین معاون فرمانده بود. عزت بگوویچ کلنل بلاژ کرالیویچ، فرماندهٔ نیروهای دفاعی کرواسی در هرزگوین را از اعضای قرارگاه ارتش بوسنی کرد. البته وی یک هفته بعد ترور شد. دولت بوسنی برای برداشتن تحریم های تسلیحاتی علیه
این جمهوری، لابی کرد. اما بریتانیا، فرانسه و روسیه با آن مخالف بودند. با این حال کنگره آمریکا با تصویب دو قطعنامه خواستار برداشته شدن این تحریم ها شد، اما این قطعنامه توسط بیل کلینتون رئیس جمهور وقت، وتو شد زیرا او از ایجاد شکافی میان آمریکا و دیگر کشورهای مذکور می ترسید. با این حال آمریکا اجازهٔ ورود اسلحه از کشورها یا گروه های اسلام گرای دیگر به بوسنی را داد. سازمان اطلاعات نظامی پاکستان نیز در این جنگ نقش فعالی را داشت و اسلحه، مهمات و موشک های هدایت شونده ضدتانک در اختیار مبارزان مسلمان قرار می داد. در سال ۲۰۰۹ کتابی منتشر شد که شامل ۷۰ جلسه مصاحبهٔ نویسنده با بیل کلینتون بود. در یکی از این جلسات کلینتون اوضاع حاکم در سال ۱۹۹۳ را در مورد جنگ بوسنی چنین شرح می دهد: «کلینتون گفت، متحدان اروپایی ایالات متحده لوایح لغو یا تغییر تحریم را وتو می کردند. اروپاییان مخالفت خود را این گونه توجیه می نمودند که سلاح بیشتر فقط منجر به خونریزی بیشتر است، ولی متحدان کلیدی به طور محرمانه دلیل دیگری برای مخالفت خود بیان می نمودند. آن ها وجود کشور مستقل بوسنی به عنوان تنها ملت مسلمان در اروپا را غیرطبیعی می دانستند. به گفتهٔ
کلینتون، تنها دلیل حمایت آن ها از تحریم ها این بود که این تحریم ها به ضرر بوسنی بودند. وقتی من شگفتی خود را از این منفی نگری اروپاییان که یادآور دیپلماسی بی تفاوتی آن ها در مورد مصیبت یهودیان در جنگ جهان دوم بود بیان کردم، کلینتون جوابی نداد. او گفت، فرانسوا میتران خیلی صریح می گفت بوسنی به اروپا تعلق ندارد و مقامات رسمی انگلیس از بازسازی دردناک ولی واقع گرایانهٔ اروپای مسیحی سخن می گفتند. به گفتهٔ کلینتون، صدراعظم آلمان، هلموت کوهل، در تقابل با انگلیس و فرانسه از تلاش های مبنی بر بازبینی سیاست تحریم تسلیحاتی سازمان ملل حمایت کرد؛ که این تلاش های آلمان به دلیل نداشتن کرسی در شورای امنیت سازمان ملل ناموفق بود.» کروات ها. کروات ها نهادی به نام شورای دفاع کرواسی را سازماندهی کردند که حکم نیروهای مسلح جمهوری کروات بوسنی و هرزگوین را داشت. رئیس جمهور کرواسی فرانیو توجمان دستور به تأمین امنیت بخش های کروات نشین بوسنی و هرزگوین داده بود. سیاست های او در قبال این جنگ شفاف بودند و هدف نهایی وی همواره گسترش مرزهای کرواسی بود. صرب ها. صرب ها ارتش جمهوری صرب بوسنی را در ۱۲ مه ۱۹۹۲ تشکیل دادند. این ارتش به جمهوری صرب بوس
نی وفادار بود. صربستان از این ارتش حمایت لجستیکی، مالی و تسلیحاتی می کرد. صرب های بوسنی، بخش قابل توجهی از ارتش خلق یوگسلاوی بودند. بیشتر زنجیرهٔ فرماندهی، تسلیحاتی و کارکنان رده بالای نظامی و راتکو ملادیچ فرماندهٔ ارتش، عضو ارتش خلق یوگسلاوی بودند. گروه های شبه نظامی و داوطلبان. واحدهای شبه نظامی بسیاری در این جنگ شرکت داشتند. از جمله عقاب های سفید، گارد داوطلب صرب، اتحادیه میهن پرستان، نیروهای دفاعی کرواسی و غیره. گروه های شبه نظامی صرب و کروات شامل داوطلبانی از این دو کشور می شد که توسط احزاب ملی گرای سیاسی مختلف در این دو کشور حمایت می شدند. برخی افراد دیگر نیز از کشورهای غیر درگیر در این جنگ، داوطلب این گروه ها می شدند. به عنوان مثال، گروه های نئونازی طرف کروات ها را می گرفتند. جکی آرکلوف نئونازی مشهور پس از بازگشت به سوئد با اتهام جنایت جنگی در جنگ بوسنی روبه رو شد. وی اعتراف کرد که در دوران عضویت خود در میان نیروهای کروات در اردوگاه هلیودروم و اردوگاه درتلی دست به جنایت جنگی علیه مسلمانان بوسنیایی نگه داری شده در آن مکان ها زده بود. بوسنیایی ها نیز از طرف گروه های اسلام گرا حمایت می شدند. پاکستان در زم
ینهٔ نظامی به بوسنیایی ها کمک های بسیاری کرد. سازمان اطلاعات نظامی پاکستان اسلحه، مهمات و موشک های هدایت شونده ضدتانک در اختیار مجاهدین بوسنیایی قرار می داد. همچنین طبق گزارش های برخی افراد، چند صد تن از نیروهای سپاه پاسداران انقلاب اسلامی نیز در این جنگ به نفع دولت بوسنی نبرد می کردند. هم چنین حزب الله لبنان در بین نیروهای دولتی بوسنی افرادی داشت که به نفع مسلمانان می جنگیدند. آن ها به سبب مهارت و تجربه شان به ویژه در مبارزات نزدیک شرکت می کردند. مقدمه. در جریان جنگ استقلال کرواسی، اسلحه به کشورهای درگیر سرازیر شده بود. ارتش خلق یوگسلاوی صرب های بوسنی را مسلح می کرد و شورای دفاع کرواسی کروات های هرزگوین را. گروه های شبه نظامی بوسنیایی کلاه بره های سبز و اتحادیه میهن پرستان در پاییز ۱۹۹۱ ایجاد شدند و در فوریهٔ ۱۹۹۲ نقشه ای دفاعی طراحی نمودند. در ۴ آوریل ۱۹۹۲ علی عزت بیگویچ به تمامی نیروهای پلیس و سربازان ذخیره در سارایوو دستور داد تا خود را بسیج کنند. بوسنی و هرزگوین در ۶ آوریل اعلام استقلال کرد. بر طبق باور بسیاری تاریخ نگاران تاریخ شروع جنگ همین روز بود. گاهشمار جنگ. ۱۹۹۲. در ۶ آوریل ۱۹۹۲ نیروهای صرب به سمت
سارایوو آتش گشودند. در دو روز بعد از رود درینا عبور کردند و شهرهای عمدتاً مسلمان نشین فوچا، ویشه گراد و زوورنیک را محاصره کردند. تا نیمهٔ ماه آوریل، زندگی تمامی مردم بوسنی در جنگ درگیر شده بود. در ۲۷ آوریل دولت بوسنی به ارتش خلق یوگسلاوی دستور داد باید تحت کنترل غیرنظامیان باشد در غیر این صورت اخراج می شود. در ۲ مه، گروه کلاه بره های سبز و اعضای گروه های محلی، حمله ای متقابل به نیروهای پراکندهٔ صرب را آغاز کردند که این حمله باعث تقسیم سارایوو به دو قسمت شد. یک روز بعد، رئیس جمهور بوسنی علی عزت بیگویچ به دست افسران ارتش خلق یوگسلاوی در فرودگاه سارایوو به گروگان گرفته شد و از آن جا تلاش کرد تا برای نیروهای ارتش خلق یوگسلاوی از مرکز شهر سارایوو یک مسیر امن ایجاد کند. یک موافقت نامه و آتش بس برای تخلیهٔ نیروهای ارتش خلق یوگسلاوی در ۱۸ مه امضا شد و دو روز بعد، شورای ریاست جمهوری نیروهای این ارتش را اشغالگر خواند. ارتش جمهوری صرب بوسنی به فرماندهی راتکو ملادیچ به تازگی ایجاد شده بود. آتش گشودن به سارایوو در روزهای ۲۴، ۲۶، ۲۸ و ۲۹ مه توسط پطرس غالی، دبیرکل وقت سازمان ملل به نیروهای ملادیچ نسبت داده شد. تیراندازی به
شهروندان در روز ۲۷ مه، منجر به مداخلهٔ غرب و در نهایت صدور قطعنامه ۷۵۷ شورای امنیت شد. در همان روز نیروهای بوسنیایی به سربازخانه های ارتش مردمی یوگسلاو حمله بردند. تا ۶ ژوئن آخرین نیروهای ارتش خلق یوگسلاوی، شهر را ترک کرده بودند. آتش بس ۲۰ ژوئن که برای تسلط نیروهای سازمان ملل بر فرودگاه سارایوو برای فرود هواپیماهای حامل کمک های بشردوستانه توافق شده بود، توسط طرفین درگیر به منظور تسلط به بخش میان شهر و فرودگاه شکسته شد. بحران در فرودگاه سارایوو موجب شد پطرس غالی در ۲۶ ژوئن به صرب ها اولتیماتوم دهد و از آن ها بخواهد که تیراندازی به شهر را متوقف کنند، به نیروهای سازمان ملل اجازه ورود به فرودگاه را بدهند و اسلحهٔ خود را تحت نظارت سازمان ملل قرار دهند. تیراندازی صرب ها به غیرنظامیان و گزارش های رسانه ها از این حوادث، موجب شده بود که افکار عمومی جهان نظری منفی علیه صرب ها داشته باشند. در خارج از سارایوو، مبارزان موفقیت های بسیاری به دست آورده بودند. صرب ها اکثر شهرهای مسلمان نشین حاشیهٔ رودهای درینا و ساوا را تصرف و مردمشان را از شهرها اخراج کرده بودند. تهاجم مشترک نیروهای بوسنیایی و کروات در ماه مه باعث شده بود ک
ه نیروهای ارتش خلق یوگسلاوی از مناطق تحت کنترل خود عقب نشینی کنند، اما آن ها در منطقهٔ پوساوینا و مرکز بوسنی پیشروی کردند. در نیمهٔ ماه مه شهر مسلمان نشین سربرنیتسا دوباره به دست نیروهای بوسنیایی به فرماندهی ناصر اوریچ افتاد. از ماه مه تا اوت شهر گراژده در محاصرهٔ ڱصرب ها بود، تا این که آن ها توسط ارتش جمهوری بوسنی و هرزگوین عقب رانده شدند و محاصره پایان یافت. در ۱۵ مه ۱۹۹۲ به نیروهای ارتش مردمی یوگسلاو مستقر در توزلا دستور داده شد که شهر و بوسنی و هرزگوین را ترک کنند و وارد خاک صربستان شوند. توافقی با دولت بوسنی حاصل شده بود که بر طبق آن واحدهای ارتش خلق یوگسلاوی می توانستند تا ۱۹ مه بدون درگیری از بوسنی خارج شوند. در ۲۲ مه، جمهوری بوسنی و هرزگوین به عنوان یکی از اعضای سازمان ملل پذیرفته شد. تا ژوئن ۱۹۹۲ شمار آوارگان به ۲٬۶ میلیون نفر رسید. موافقت نامه گراتس در اوایل ماه مه در شهر گراتس میان رهبران صرب های بوسنی و کروات های بوسنی امضا شد. جنگ کروات ها-بوسنیایی ها در ژوئن ۱۹۹۲ آغاز شد. تا سپتامبر ۱۹۹۲، ۳۳۵٬۹۸۵ آواره از بوسنی و هرزگوین وارد خاک کرواسی شدند که اکثر این افراد شهروندان مسلمان بوسنیایی بودند. شمار