అటల్ వినూత్నకల్పనా కార్యక్రమం కొనసాగింపు
ఆమోదించిన మంత్రిమండలి

ప్రధాన మంత్రి శ్రీ నరేంద్ర మోదీ అధ్యక్షతన జరిగిన కేంద్ర మంత్రిమండలి సమావేశం అటల్ వినూత్నకల్పనా కార్యక్రమం (ఎ ఐ ఎం) కొనసాగింపును ఆమోదించింది. ఈ కార్యక్రమం కోసం 2019-20 సంవత్సరం వరకు రూ. 1000 కోట్లు ఖర్చు చేయాలనే ప్రతిపాదనను కూడా ఆమోదించింది. పాఠశాల స్థాయిలో ప్రయోగశాలలు విజయవంతమైన నేపధ్యంలో ఈ నిధులను విద్యార్థుల మేధో వికాసానికి తోడ్పడే అటల్ ప్రయోగశాలలను (అటల్ టింకరింగ్ లాబ్స్) మరో 10 వేల పాఠశాలలకు విస్తరించేందుకు ఖర్చుచేస్తారు. వివరాలు • దేశంలో వినూత్న ప్రక్రియలకు మద్దతిచ్చి ప్రోత్సహించడానికి ఎ ఐ ఎం పతాకంలో భాగంగా అనేక కార్యక్రమాలను రూపొందించారు. • వేలాది పాఠశాలల్లో అత్యంత అధునాతన అటల్ ప్రయోగశాలలను ఏర్పాటు చేయడం జరుగుతోంది. పాఠశాల స్థాయిలో ఉత్పన్నమయ్యే కొత్త కల్పనలను వృద్ధి చేసేందుకు కాలేజీల్లో అటల్ ఇన్క్యుబేషన్ సెంటర్లు (ఎ ఐ సి), పరిశ్రమలలో అటల్ కమ్యూనిటీ ఇన్నోవేషన్ సెంటర్లు (ఎ సి ఐ సి ) ఏర్పాటు చేయడం జరుగుతుంది. • జాతీయ ప్రాధాన్యత, సామాజిక ప్రాముఖ్యత గల క్షేత్రాలలో ఉత్పత్తుల అభివృద్ధిని ప్రోత్సహించడం అటల్ నవభారత సవాళ్ళ(ఎ ఎన్ ఐ సి) ద్వారా చేయడం జరుగుతుంది. ఆర్ధిక భారం :  పాఠశాలల్లో ఏర్పాటు చేసే అటల్ ప్రయోగశాలలకు ఒక్కొక్కదానికి మొదటి సంవత్సరంలో రూ. 12 లక్షల ఆర్ధిక సహాయం లభిస్తుంది. ఆ తరువాత నాలుగు సంవత్సరాల పాటు ప్రయోగశాలలో యంత్ర పరికరాల నిర్వహణ, ఇతర ఖర్చులకోసం ప్రతి ఏటా రూ. 2 లక్షల వరకు సహాయం అందిస్తారు.  కళాశాలల్లో ఏర్పాటు చేసే ఎంపిక చేసిన అటల్ వృద్ధి కేంద్రాల పనితీరును సమీక్షించి, నిర్దేశిత లక్ష్యాలను చేరినట్లు రుజువైన తరువాత వాటిని ప్రత్యేక ఆర్ధిక సహాయం కోసం ఎంపిక చేసి 3-5 సంవత్సరాలపాటు ప్రతి ఏటా రూ. 10 కోట్ల ఆర్ధిక సహాయం విడతల్లో ఇస్తారు.  ఉత్పత్తుల అభివృద్ధికి కొత్తకల్పనలు చేసేవారికి అటల్ నవభారత సవాళ్ళ కార్యక్రమం కింద ఉత్పత్తుల వాణిజ్యీకరణ మరియు సాంకేతిక వినియోగానికి రూ. కోటి వరకు గ్రాంట్లు ఇవ్వడం జరుగుతుంది. ప్రభావం: • అటల్ మిషన్ ఎంతో సాహసంతో, ముందుచూపుతో చేపట్టిన అటల్ ప్రయోగశాలలు మరియు అటల్ కల్పనా వృద్ధి కేంద్రాల ఏర్పాటు వంటి ఉపక్రమణ చర్యలకు పలువురి ప్రోత్సాహం లభించడంవల్ల ఎంతో ముందుకు వెళ్ళడం జరిగింది. • అటల్ మిషన్ సహాయం, సాంకేతిక తోడ్పాటుతో అనేక మంత్రిత్వ శాఖలు / భారత ప్రభుత్వ శాఖలు కూడా వినూత్న కల్పనలకు సంబంధిత కార్యక్రమాలను ప్రారంభించాయి. • అటల్ ప్రయోగశాలల కార్యక్రమం కింద 2020 నాటికి 10వేలకు పైగా పాఠశాలల్లో ఈ ప్రయోగశాలలను ఏర్పాటు చేయాలని ఆశిస్తున్నారు. • దేశవ్యాప్తంగా 100 అటల్ కల్పనా వృద్ధి కేంద్రాల ఏర్పాటు చేయడం ద్వారా వచ్చే మొదటి ఐదేళ్ళ కాలంలో ప్రతిఒక్క కేంద్రం 50-60 అంకుర సంస్థలకు తోడ్పాటును అందించవచ్చని ఆశిస్తున్నారు. • తమ కొత్తకల్పనలను ఉత్పత్తులుగా మార్చేందుకు 100కు పైగా అంకుర సంస్థలకు / కొత్తకల్పనలు చేసేవారికి కొంత మద్దతు లభించే అవకాశం ఉంది. • మంత్రిత్వశాఖల మద్దతుతో కొనసాగుతున్న కార్యక్రమాల ద్వారా మరింత ఎక్కువ మంది లభ్ధిపొందుతారు. • కాలేజీల్లో ఏర్పాటుచేసే కల్పనా వృద్ధి కేంద్రాలు ఒక్కొక్కటి ప్రతి నాలుగు సంవత్సరాల కాలంలో 50-60 సాంకేతిక పరిజ్ఞానం ఆధారంగా ఏర్పాటయ్యే అంకుర సంస్థలను వృద్ధి చేయగలదని ఆశిస్తున్నారు. • దేశవ్యాప్తంగా కాలేజీల్లో ఏర్పాటయ్యే 100కు పైగా కల్పనా వృద్ధి కేంద్రాలు దాదాపు 5000-6000 అంకుర సంస్థలను వృద్ధిచేయవచ్చు. అంతేకాక కొత్తగా ఏర్పాటుచేసే వృద్ధి కేంద్రాల వల్ల ఆ సంఖ్య మరింత పెరుగుతుంది. • వినూత్న కల్పనలను ప్రోదిచేసే ఈ అంకుర సంస్థల ఏర్పాటు వల్ల ఉపాధి అవకాశాలు మరింత పెరుగుతాయి. అమలు వ్యూహం మరియు లక్ష్యాలు: ఆన్ లైన్లో దరఖాస్తులను ఆహ్వానించి లబ్ధిదారులను ఎంపిక చేస్తారు. ఆర్ధిక సహాయాన్ని నేరుగా పంపిణీ చేస్తారు. దేశవ్యాప్తంగా వివిధ వర్గాలకు చెందిన జనాభాకు ప్రయోజనం చేకూర్చే విధంగా ప్రయోగ శాలలు, కల్పనా వృద్ధి కేంద్రాల సామర్ధ్యం పెంపునకు అటల్ మిషన్ నిపుణులను నియోగిస్తారు. మిషన్ ఉపక్రమణతో ఏర్పాటయ్యే ప్రయోగశాలలు, కల్పనా వృద్ధి కేంద్రాలు విజయవంతమయ్యేందుకు వీలుగా విద్యాసంస్థలకు, కల్పనా కేంద్రాలకు, అంకురా సంస్థల వ్యవస్థకు, లబ్దిదారులకు అవసరమైన సమాచారం, సాంకేతిక పరిజ్ఞానం అందించేందుకు కార్పొరేటే సంస్థలు, అంతర్జాతీయ భాగస్వాములతో అనుసంధానం చేస్తారు. అంతేకాక శిక్షణా సహాయం కూడా అందిస్తారు. ఇప్పటి వరకు దేశవ్యాప్తంగా పాఠశాలల్లో 5441 అటల్ ప్రయోగశాలలను ఎంపిక చేయడం జరిగింది. వాటిలో 623 జిల్లాలలోని తమ తమ పాఠశాలల్లో 2171 ప్రయోగశాలలు ఏర్పాటుకోసం మొదటి విడత ఆర్ధిక సహాయం కూడా పొందాయి. దేశవ్యాప్తంగా 101 కల్పనా వృద్ధి కేంద్రాలను ఎంపిక చేయగా వాటిలో 31 కేంద్రాలకు మొదటి విడత ఆర్ధిక సహాయం అందింది. అటల్ నవభారత సవాళ్ళ కింద 24 అంశాలు ప్రారంభించగా వాటికోసం 800 దరఖాస్తులు అందాయి. ప్రతి అంశానికి ఇద్దరు ముగ్గురు విజేతలను ఎంపిక చేసి వారి పనితీరును సమీక్షించిన తరువాత మూడు విడతల్లో రూ. కోటి చొప్పున సహాయం అందిస్తారు. అటల్ మిషన్ శిక్షకుల కార్యక్రమం అటల్ ప్రయోగశాలలు విజయవంతం చేయడానికి సంబంధించినది. విద్యార్హులు, సుశిక్షితులైన వారిని ఎంపిక చేసి విద్యార్ధులలో నైపుణ్యాన్ని పెంపొందించడానికి నియమిస్తారు. పాఠశాలల్లో ఏర్పాటు చేసే ప్రయోగశాలలు మిషన్ నిర్దేశించిన విధంగా పనిచేసేందుకు అవసరమైన సహకారాన్ని కూడా శిక్షకులు పాఠశాల యాజమాన్యానికి అందిస్తారు. ప్రస్తుతం అటల్ ప్రయోగశాలలు ఉన్న 1300 పాఠశాలల్లో 2500 మందికి పైగా శిక్షకులు విద్యార్ధులను తీర్చిదిద్దుతున్నారు. నేపధ్యం: దేశవ్యాప్తంగా పాఠశాల, విశ్వవిద్యాలయ, పరిశోధనా సంస్థలు, చిన్న మధ్యతరహా సంస్థలు, పరిశ్రమ స్థాయిలో వినూత్న కల్పనా వ్యవస్థను, వ్యాపార సంస్థల సృష్టి, ప్రోత్సాహం అటల్ మిషన్ ఉద్దేశాలు. ఆర్ధికమంత్రి 2015 బడ్జెట్లో ప్రకటించిన విధంగా ఈ మిషన్ నీతి ఆయోగ్ పరిధిలో ఏర్పాటైంది.