పరీక్షా పే చర్చా 2022లో విద్యార్థులు, ఉపాధ్యాయులు మరియు తల్లిదండ్రులతో ప్రధాన మంత్రి సంభాషణ పూర్తి పాఠం

మీ అందరికీ నమస్కారం! ఇది నాకు ఇష్టమైన కార్యక్రమం కానీ కరోనా కారణంగా కొంతకాలం మిమ్మల్ని వ్యక్తిగతంగా కలవలేకపోయాను. ఈరోజు కార్యక్రమం నాకు చాలా ప్రత్యేకమైనది, ఎందుకంటే చాలా రోజుల తర్వాత మిమ్మల్ని కలవడం జరిగింది. పరీక్షల గురించి మీకు ఎలాంటి ఒత్తిడి ఉండదని నేను అనుకుంటున్నాను. నేను సరైనదేనా? అలా ఉండాలంటే మీ పనితీరు గురించి మీ తల్లిదండ్రులే ఆందోళన చెందుతారు. ఎవరికి ఒత్తిడిగా ఉందో చెప్పండి, మీరు లేదా మీ కుటుంబం. ఒత్తిడి ఉన్నవాళ్లు చేతులు ఎత్తేస్తారు. అలాగే. అయినా విద్యార్థులు ఒత్తిడి పడుతున్నారు. తల్లిదండ్రులు ఒత్తిడి పడుతున్నారని నమ్మే వారు ఎవరు? ఒత్తిడి లో ఎక్కువగా విద్యార్థులే ఉంటారని నా అభిప్రాయం. రేపు, కొత్త సంవత్సరం, విక్రమ్ సంవత్, ప్రారంభమవుతుంది. ఏప్రిల్ నెలలో మన దేశంలో ఎన్నో పండుగలు ఉంటాయి. రాబోయే అన్ని పండుగలు మీకు శుభం జరగాలని కోరుకుంటున్నాను. కానీ పండుగల మధ్యలో పరీక్షలు రావడంతో విద్యార్థులు పండుగలను ఆస్వాదించలేకపోతున్నారు. పరీక్షలను పండుగలుగా మారుస్తే? పండుగలు చాలా రంగులమయంగా మారతాయి. కాబట్టి, పరీక్షల సమయంలో పండుగ వాతావరణాన్ని ఎలా సృష్టించాలి, వాటిని ఎలా రంగులమయం గా మార్చాలి మరియు పరీక్షలను ఉత్సాహంగా ఎలా చేరుకోవాలి అనే విషయాలపైనే ఈరోజు కార్యక్రమం దృష్టి సారిస్తుంది. ఈ రోజు మనం ఈ విషయాలను చర్చిస్తాము. చాలా మంది స్నేహితులు కూడా నాకు ప్రశ్నలు పంపారు. కొందరు నాకు ఆడియో, వీడియో సందేశాలు కూడా పంపారు. మీడియా సహచరులు కూడా విద్యార్థులతో పలు ప్రశ్నలు సంధించారు. నేను ఖచ్చితంగా సమయ పరిమితిలో నాకు వీలైనంత వరకు సమాధానం ఇవ్వడానికి ప్రయత్నిస్తాను. ఈసారి విభిన్నంగా చేయాలని ప్రయత్నిస్తున్నాను. గత ఐదు ఎపిసోడ్‌ల అనుభవం ఏమిటంటే, కొంతమంది తమ అభిప్రాయాలను పంచుకోలేకపోతున్నారని ఫిర్యాదు చేశారు. ఈరోజు, సమయ పరిమితిలో మనం వీలైనంత ఎక్కువగా చర్చించాలనుకుంటున్నాము. నాకు సమయం దొరికినప్పుడల్లా, నమో యాప్‌లో ఆడియో, వీడియో లేదా వ్రాతపూర్వక సందేశాల ద్వారా మిగిలిన ప్రశ్నలకు సమాధానం ఇవ్వడానికి ప్రయత్నిస్తాను. ఈసారి మైక్రో సైట్‌తో నమో యాప్‌లో కొత్త ప్రయోగం ఉంది. మీరు దానిని సందర్శించి, వినియోగించుకోవచ్చు. కాబట్టి, ప్రోగ్రామ్‌ను ప్రారంభిద్దాం. ఎవరు మొదట అడగాలి? సమర్పకుడు: గౌరవనీయులైన ప్రధాన మంత్రి, ధన్యవాదాలు సర్. మీ స్ఫూర్తిదాయకమైన మరియు సందేశాత్మక చిరునామాలు ఎల్లప్పుడూ సానుకూల శక్తిని మరియు విశ్వాసాన్ని నింపుతాయి. మేమంతా మీ అపారమైన అనుభవం మరియు మంచి సమాచారంతో కూడిన సలహా కోసం ఆసక్తిగా ఎదురుచూస్తున్నాము. సార్, మీ ఆశీస్సులు మరియు అనుమతితో ఈ కార్యక్రమాన్ని ప్రారంభించాలనుకుంటున్నాము. గౌరవనీయులైన ప్రధానమంత్రి, భారతదేశ రాజధాని ఢిల్లీలోని చారిత్రక నగరం వివేకానంద పాఠశాలలో 12వ తరగతి చదువుతున్న ఖుషీ జైన్ మిమ్మల్ని ఒక ప్రశ్న అడగాలనుకుంటున్నారు. దయచేసి మీ ప్రశ్న అడగండి, ఖుషీ. కార్యక్రమం ఖుషీతో ప్రారంభం కావడం విశేషం. అలాగే పరీక్షలు పూర్తయ్యే వరకు ఆనంద వాతావరణం నెలకొనాలని కోరుకుందాం. ఖుషీ: గౌరవనీయులైన ప్రధాన మంత్రి. సార్, నా పేరు ఖుషీ జైన్. నేను ఢిల్లీలోని ఆనంద్ విహార్‌లోని వివేకానంద స్కూల్‌లో XII తరగతి విద్యార్థిని. సార్, మనం భయాందోళనలో ఉన్నప్పుడు పరీక్షలకు ఎలా ప్రిపేర్ అవుతాము? ధన్యవాదాలు. సమర్పకుడు: ధన్యవాదాలు, ఖుషీ. సార్, సాహిత్య సంప్రదాయంలో గొప్పదైన ఛత్తీస్‌గఢ్‌లోని బిలాస్‌పూర్‌కు చెందిన మరో 12వ తరగతి విద్యార్థి ఎ. శ్రీధర్ శర్మ కూడా ఇలాంటి సమస్యను ఎదుర్కొంటున్నాడు. తన అభిప్రాయాన్ని ప్రధాని ముందు ఉంచాలని ఆయన తహతహలాడుతున్నారు. దయచేసి మీ ప్రశ్న అడగండి శ్రీధర్. ఎ. శ్రీధర్ శర్మ : నమస్కారం, గౌరవనీయులైన ప్రధాన మంత్రి. నేను ఎ. శ్రీధర్ శర్మ, సౌత్ ఈస్ట్ సెంట్రల్ రైల్వే హయ్యర్ సెకండరీ స్కూల్ నెం.1, చత్తీస్‌గఢ్, బిలాస్‌పూర్ ఆర్ట్స్‌ లో XII తరగతి విద్యార్థిని. సర్, నేను పరీక్ష ఒత్తిడిని ఎలా ఎదుర్కోవాలి? నాకు మంచి మార్కులు మరియు గ్రేడ్‌లు రాకపోతే ఏమి జరుగుతుంది మరియు నా కుటుంబం యొక్క నిరాశను నేను ఎలా ఎదుర్కోవాలి? సమర్పకుడు : ధన్యవాదాలు, శ్రీధర్. సబర్మతీ సంత్ మహాత్మా గాంధీజీ తన సత్యాగ్రహ ఉద్యమాన్ని ప్రారంభించిన భూమి నుండి, నేను వడోదరలో 10వ తరగతి చదువుతున్న కేని పటేల్‌ను ఆహ్వానిస్తున్నాను, ఆమె ఎదుర్కొన్న ఇలాంటి సవాళ్లపై మీ మార్గనిర్దేశాన్ని తీవ్రంగా కోరుకుంటుంది. కేనీ, దయచేసి మీ ప్రశ్న అడగండి. కేని పటేల్: నమస్కారం ప్రధాన మంత్రి సర్. నా పేరు కేని పటేల్. నేను గుజరాత్‌లోని వడోదరలోని ట్రీ హౌస్ హై స్కూల్ నుండి మరియు 10వ తరగతి నుండి ఉన్నాను. సరైన రివిజన్‌తో మొత్తం సిలబస్‌ను ముందుగానే పూర్తి చేయడం వల్ల కలిగే ఒత్తిడిని ఎలా అధిగమించాలనేది నా ప్రశ్న? మరియు పరీక్ష సమయంలో సరైన నిద్ర మరియు విశ్రాంతి ఎలా తీసుకోవాలి. ధన్యవాదాలు అండి. సమర్పకుడు : ధన్యవాదాలు, కెని. గౌరవనీయులైన ప్రధాన మంత్రి, ఖుషీ, శ్రీధర్ శర్మ మరియు కెన్నీ పటేల్ పరీక్ష టెన్షన్‌తో బాధపడ్డారు. దేశవ్యాప్తంగా చాలా మంది విద్యార్థులు పరీక్ష ఒత్తిడికి సంబంధించి ఇలాంటి ప్రశ్నలను అడిగారు. దాదాపు అందరు విద్యార్ధులు పరీక్ష ఒత్తిడితో ప్రభావితమయ్యారు మరియు వారు మీ మార్గదర్శకత్వం కోసం ఎదురు చూస్తున్నారు. పైగా గౌరవనీయులైన ప్రధాన మంత్రి గారికి! ప్రధాన మంత్రి:మీరు ఒకేసారి చాలా ప్రశ్నలు అడిగారు, నేను భయాందోళనకు గురయ్యాను. నీ మనసులో భయం ఎందుకు అని నేను అడగాలనుకుంటున్నాను. మీరు మొదటిసారి పరీక్షలు రాయబోతున్నారా? మీలో మొదటి సారి పరీక్షలు రాయబోతున్న వారు ఎవరూ లేరు. మీరందరూ చాలా పరీక్షలు పెట్టారు. ఒక విధంగా, మీరు పరీక్షల యొక్క ఈ దశ ముగింపుకు చేరుకున్నారు. ఇంత పెద్ద సముద్రాన్ని దాటిన తర్వాత ఒడ్డున మునిగిపోతామనే భయం సరికాదు. ముందుగా, పరీక్ష అనేది జీవితంలో సహజమైన భాగమని మీ మనస్సును ఏర్పరచుకోండి. మన అభివృద్ధి ప్రయాణంలో ఇవి మనం సాగించాల్సిన చిన్న అడుగులు. మరియు మీరు చాలా పరీక్షలు ఇచ్చినప్పుడు మీరు ఆ దశను అధిగమించారు. ఒక రకంగా చెప్పాలంటే మీరు 'ఎగ్జామ్ ప్రూఫ్' అయ్యారు. మరియు మీరు ఈ నమ్మకం కలిగి ఉన్నప్పుడు మీ అనుభవాలు భవిష్యత్తులో ఏ పరీక్షకైనా మీ బలం అవుతుంది. మీరు అనుభవించిన అనుభవాల ప్రక్రియను బలహీనపరచవద్దు. రెండవది, సంసిద్ధత లేకపోవడం వల్ల భయాందోళన లేదా? మీ కోసం నా దగ్గర ఒక సూచన ఉంది. పరీక్షలకు ఎక్కువ సమయం లేదు కాబట్టి, మీరు ఈ భారంతో జీవించాలనుకుంటున్నారా లేదా మీ సన్నాహాలకు సంబంధించి ఆత్మవిశ్వాసంతో ముందుకు సాగాలనుకుంటున్నారా. బహుశా, మీరు కొన్ని విషయాలను కోల్పోయి ఉండవచ్చు. మీరు ఒకటి లేదా ఇతర సబ్జెక్టులలో ప్రయత్నం చేయలేకపోతే ఏమి చేయాలి? కానీ మీరు సిద్ధం చేసిన దానిపై మీకు పూర్తి విశ్వాసం ఉండాలి. ఇది ఇతర సమస్యలను అధిగమించగలదు. అందువల్ల, ఈ ఒత్తిడికి గురికావద్దని నేను మిమ్మల్ని కోరుతున్నాను. భయాందోళనలకు గురిచేసే వాతావరణాన్ని అభివృద్ధి చేయనివ్వవద్దు. మీ పరీక్ష సమయంలో మీరు అదే సాధారణ దినచర్యను కలిగి ఉండాలి. మీ దినచర్యలో మార్పులు మీ స్వభావానికి భంగం కలిగిస్తాయి. అవతలి వ్యక్తి చేసే పనిని అనుకరించకూడదా? మీ స్నేహితుడు దానిని అనుసరించి మార్కులు సాధించినందున, మీరు కూడా అదే చేయాలి. ఇది చేయవద్దు. మీరు చాలా కాలంగా చేస్తున్న పనిని మీరు అనుసరిస్తారు మరియు దానిపై విశ్వాసం కలిగి ఉంటారు. మీరు పండుగ మూడ్‌లో హాయిగా మరియు ఉత్సాహంగా పరీక్షలు రాయగలరని మరియు విజయం సాధిస్తారని నేను ఖచ్చితంగా అనుకుంటున్నాను. సమర్పకుడు : గౌరవప్రదమైన ప్రధాన మంత్రి సర్, పరీక్షలను సహజమైన అనుభవంగా స్వీకరించడానికి మరియు మనపై నమ్మకం ఉంచడానికి మాకు నేర్పినందుకు ధన్యవాదాలు. గౌరవనీయులైన ప్రధాన మంత్రి సార్, వారసత్వ గమ్యస్థానాలకు మరియు జాతీయ పార్కులకు ప్రసిద్ధి చెందిన కర్ణాటకలోని మైసూరు నుండి తదుపరి ప్రశ్న వస్తుంది. ఇక్కడ 11వ తరగతి చదువుతున్న తరుణ్ MB తన సమస్యకు పరిష్కారం వెతుకుతున్నాడు. తరుణ్, దయచేసి మీ ప్రశ్న అడగండి. తరుణ్ : గుడ్ మార్నింగ్ సార్. నేను తరుణ్ MBని కర్ణాటకలోని మైసూరులోని జవహర్ నవోదయ విద్యాలయంలో 11వ తరగతి చదువుతున్నాను. పరీక్షా పే చర్చా 2022 యొక్క 5వ ఎడిషన్‌లో పాల్గొనే అవకాశం లభించినందుకు నేను నా హృదయపూర్వక కృతజ్ఞతలు తెలియజేస్తున్నాను. గౌరవనీయులైన ప్రధాన మంత్రి శ్రీ నరేంద్ర మోదీ జీ సర్‌కి నా ప్రశ్న ఏమిటంటే, ఉదయం చదువుతున్నప్పుడు విద్యార్థి ఏకాగ్రతతో ఎలా ఉండగలడు. YouTube, WhatsApp మరియు ఇతర సోషల్ మీడియా యాప్‌ల వంటి అనేక పరధ్యానాలు. దీని వల్ల ఆన్‌లైన్‌లో చదవడం చాలా కష్టం సార్. దీనికి ఏదైనా పరిష్కారం ఉందా? ధన్యవాదాలు అండి. సమర్పకుడు : ధన్యవాదాలు, తరుణ్. గౌరవనీయులైన ప్రధాన మంత్రి సార్, ఢిల్లీ కంటోన్మెంట్ బోర్డ్‌లోని సిల్వర్ ఓక్ స్కూల్‌లో 10వ తరగతి చదువుతున్న షాహిద్ అలీ ఇదే విషయంపై తన ప్రశ్న అడగడానికి ఆసక్తిగా ఉన్నారు. షాహిద్, దయచేసి మీ ప్రశ్న అడగండి. షాహిద్: నమస్కార్, సార్. గౌరవనీయులైన ప్రధానమంత్రి, నేను షాహిద్ అలీ మరియు నేను ఢిల్లీ కంటోన్మెంట్ బోర్డులోని సిల్వర్ ఓక్ స్కూల్‌లో 10వ తరగతి చదువుతున్నాము. గత రెండేళ్లుగా ఆన్‌లైన్ విధానంలో చదువులు సాగిస్తున్నాం. ఇంటర్నెట్ వాడకం వల్ల మనలో చాలా మంది సోషల్ మీడియా మరియు ఆన్‌లైన్ గేమింగ్‌లకు బానిసలుగా మారారు. ఈ పరిస్థితి నుండి బయటపడాలంటే మనం ఏం చేయాలి? దయచేసి మాకు మార్గనిర్దేశం చేయండి. సమర్పకుడు : ధన్యవాదాలు, షాహిద్. గౌరవనీయులైన సార్, కేరళలోని తిరువనంతపురంలో 10వ తరగతి చదువుతున్న కీర్తనా నాయర్ అదే సమస్యతో బాధపడుతున్నారు మరియు మీ నుండి మార్గదర్శకత్వం పొందాలని ఆశిస్తున్నారు. సార్, టైమ్స్ నౌ నుండి కీర్తన ప్రశ్న వచ్చింది. కీర్తన, దయచేసి మీ ప్రశ్న అడగండి. కీర్తన: హాయ్, నేను కేరళలోని తిరువనంతపురంలో 10వ తరగతి చదువుతున్న కీర్తన. మహమ్మారి సమయంలో మా తరగతులు ఆన్‌లైన్‌లోకి మారినట్లు మనందరికీ తెలుసు. మొబైల్, సోషల్ మీడియా మొదలైన వాటి రూపంలో మన ఇళ్లలో చాలా పరధ్యానం ఉంది సార్, కాబట్టి ఆన్‌లైన్ క్లాస్‌ల ద్వారా మనం నేర్చుకోవడాన్ని ఎలా మెరుగుపరచగలం అని నా ప్రశ్న? సమర్పకుడు : ధన్యవాదాలు, కీర్తన. గౌరవనీయులు, ఆన్‌లైన్ విద్య విద్యార్థులకే కాదు ఉపాధ్యాయులకు కూడా సవాలు విసిరింది. కృష్ణగిరికి చెందిన ఉపాధ్యాయుడు శ్రీ చందచూడేశ్వరన్ ఎం, మీ నుండి మార్గదర్శకత్వం మరియు దిశానిర్దేశం కోరుతున్నారు. సర్, దయచేసి మీ ప్రశ్న అడగండి. చందచూడేశ్వరన్ ఎం : నమస్తే, గౌరవనీయులైన ప్రధాన మంత్రి సర్. నేను తమిళనాడులోని హోసూర్‌లోని అశోక్ లేలాండ్ స్కూల్‌కు చెందిన చందచూడేశ్వరన్‌ని. నా ప్రశ్న ఏమిటంటే – ఉపాధ్యాయునిగా, ఆన్‌లైన్ బోధన మరియు అభ్యాసం నిర్వహించడం ఒక సవాలుగా మారింది. ఎలా ఎదుర్కోవాలి సార్? ధన్యవాదాలు. సమర్పకుడు : ధన్యవాదాలు, సర్. గౌరవనీయులైన ప్రధాన మంత్రి సార్, తరుణ్, షాహిద్, కీర్తన మరియు చందచూడేశ్వరన్ సార్‌లు గత రెండేళ్లుగా సోషల్ మీడియాకు బానిసలై, పరధ్యానంగా మారడానికి కారణమైన ఆన్‌లైన్ విద్య గురించి ఆత్రుతగా ఉన్నారు. గౌరవనీయులు, దేశంలోని వివిధ ప్రాంతాల నుండి మాకు ఇలాంటి ప్రశ్నలు చాలా వచ్చాయి. వాటిలో ప్రతి ఒక్కరి ఆందోళనలను సంగ్రహించే ఎంపిక చేసినవి ఇవి. దయచేసి వారిని గైడ్ చేయవలసిందిగా కోరుతున్నాను సర్. ప్రధాన మంత్రి:నా మదిలో ఒక ప్రశ్న వస్తుంది. మీ మనస్సు అక్కడక్కడ తిరుగుతుందని మీరు అంటున్నారు. మీరు ఆన్‌లైన్‌లో చదివేటప్పుడు కొంచెం మీరే ప్రశ్నించుకోండి, మీరు నిజంగా రీల్స్ చదువుతున్నారా లేదా చూస్తున్నారా? చేతులు ఎత్తమని నేను మిమ్మల్ని అడగను. కానీ నేను నిన్ను పట్టుకున్నానని మీరు గ్రహించారు. నిజానికి, తప్పు ఆన్‌లైన్ లేదా ఆఫ్‌లైన్‌లో ఉండటం కాదు. మీరు క్లాస్‌రూమ్‌లో చాలాసార్లు భౌతికంగా ఉన్నారని మరియు మీ కళ్ళు మీ టీచర్‌పై ఉన్నాయని మీరు అనుభవించి ఉండాలి, కానీ మీ మనస్సు టీచర్ చెప్పేది నమోదు చేయకపోవచ్చు. ఆఫ్‌లైన్‌లో ఉన్నవి కూడా ఆన్‌లైన్‌లో ఉన్నాయి. దీని అర్థం మాధ్యమం సమస్య కాదు, కానీ 'మన్' (మనస్సు). మీడియం ఆన్‌లైన్‌లో ఉన్నా లేదా ఆఫ్‌లైన్‌లో ఉన్నా, నేను దేనితోనైనా అనుబంధించబడి ఉంటే, అది తేడా లేదు. కాలానుగుణంగా మోడ్‌లు మారుతాయి. శతాబ్దాల క్రితం గురుకులాల రోజుల్లో ప్రింటింగ్ పేపర్ లేదు, పుస్తకాలు లేవు. విద్యార్థులు తమ గురువుల మాటలు వింటూ కంఠస్థం చేసేవారు. ఇది తరతరాలుగా కొనసాగింది. అప్పుడు కొత్త శకం వచ్చింది మరియు దానితో పాటు ప్రింటెడ్ మెటీరియల్ మరియు పుస్తకాలు ఉన్నాయి మరియు విద్యార్థులు కొత్త మోడ్‌లోకి వచ్చారు. ఈ పరిణామం నిరంతరం కొనసాగుతూనే ఉంది. మరియు ఇది మానవుని లక్షణం, అతను కూడా పరిణామంలో భాగమే. ఈ రోజు, డిజిటల్ గాడ్జెట్‌లు మరియు కొత్త సాంకేతిక సాధనాల ద్వారా మనం చాలా విషయాలకు సులభంగా మరియు విస్తృత యాక్సెస్‌ను కలిగి ఉన్నాము. మనం దానిని ఒక అవకాశంగా పరిగణించాలి మరియు సమస్యగా పరిగణించకూడదు. మేము ఆన్‌లైన్ అధ్యయనాలను బహుమతిగా ఉపయోగించడానికి ప్రయత్నించాలి. మీరు మీ టీచర్ నుండి నోట్స్ మరియు ఆన్‌లైన్‌లో అందుబాటులో ఉన్న ప్రామాణిక మెటీరియల్‌లను సరిపోల్చినట్లయితే, మీరు మీ అధ్యయనాలకు విలువను జోడించవచ్చు. మీ టీచర్ మీకు ఏమి బోధించారో గుర్తుంచుకోవడమే కాకుండా, మీరు ఆన్‌లైన్‌లో రెండు అదనపు విషయాలను పొందుతారు. ఈ రెంటినీ కలిపితే మనకు చాలా ఉపయోగపడుతుంది. ఆన్‌లైన్ యొక్క రెండవ ప్రయోజనం ఏమిటంటే ఇది విద్యలో భాగం. జ్ఞాన సముపార్జన ముఖ్యం, అది ఆఫ్‌లైన్‌లో లేదా ఆన్‌లైన్‌లో ఎలా పొందాలో కాదు. ఆఫ్‌లైన్ మోడ్ ద్వారా మీరు పొందే జ్ఞానాన్ని ఆన్‌లైన్ మోడ్‌ల ద్వారా పెంచవచ్చు, అది మీ మొబైల్ ఫోన్ లేదా ఐప్యాడ్ అయినా. దక్షిణ భారతదేశానికి చెందిన నా స్నేహితులు 'వణకం' అంటూ నన్ను పలకరించారు. దోసె ఎలా తయారు చేస్తారని అడిగితే. మీరు ఆన్‌లైన్‌లో శోధిస్తారు మరియు దాని పదార్థాలు మరియు ప్రక్రియ గురించి తెలుసుకుంటారు. మీరు కంప్యూటర్‌లో దోసెను ఉత్తమంగా తయారు చేసారు, అన్ని పదార్థాలను ఉపయోగించారు, కానీ అది మీ కడుపు నింపుతుందా? కానీ మీరు కంప్యూటర్‌లో సెర్చ్ చేసి, చివరకు దోసెను తయారు చేయడం ద్వారా మీరు సంపాదించిన జ్ఞానం ఖచ్చితంగా మీ కడుపు నింపుతుంది. కాబట్టి మీ స్థావరాన్ని బలోపేతం చేయడానికి ఆన్‌లైన్‌ని ఉపయోగించండి. ఆఫ్‌లైన్‌లోకి వెళ్లడం ద్వారా మీరు జీవితంలో దాన్ని నిజం చేసుకోవాలి. విద్య విషయంలోనూ ఇదే వర్తిస్తుంది. ఇంతకు ముందు మీకు జ్ఞానాన్ని సంపాదించడానికి చాలా పరిమిత మార్గాలుండేవి. మీకు పుస్తకాలు, ఉపాధ్యాయులు మరియు మీ పరిసర వాతావరణం ఉన్నాయి. నేడు అపరిమిత వనరులు ఉన్నాయి. మిమ్మల్ని మీరు అన్నింటినీ చుట్టుముట్టడానికి మీరు కోరుకున్నంత దత్తత తీసుకోవచ్చు. కాబట్టి, ఆన్‌లైన్‌లో ఒక అవకాశాన్ని పరిగణించండి. కానీ మీరు మీ సమయాన్ని వృథా చేయాలనుకుంటే, ఆ విషయంలో కూడా ఉపకరణాలు ఉన్నాయి. ప్రతి గాడ్జెట్‌లో కొన్ని సాధనాలు ఉంటాయి, ఇవి దీన్ని చేయమని లేదా ఏదైనా చేయకుండా మిమ్మల్ని హెచ్చరిస్తాయి లేదా విరామం తీసుకుని 15 నిమిషాల తర్వాత తిరిగి వెళ్లమని మిమ్మల్ని అడుగుతుంది. మిమ్మల్ని మీరు క్రమశిక్షణలో ఉంచుకోవడానికి మీరు అలాంటి సాధనాలను ఉపయోగించవచ్చు. చాలా మంది పిల్లలు ఈ సాధనాలను ఆన్‌లైన్‌లో గరిష్టంగా ఉపయోగించుకోవడం మరియు తమను తాము పరిమితం చేసుకోవడం నేను చూశాను. జీవితంలో మీతో కనెక్ట్ అవ్వడం కూడా అంతే ముఖ్యం. ఎవరైనా ఐప్యాడ్‌లు లేదా మొబైల్ ఫోన్‌ల ద్వారా పొందే ఆనందం లోపల లోతుగా త్రవ్వడానికి ప్రయత్నిస్తే వెయ్యి రెట్లు ఎక్కువ ఉంటుంది. మీరు ఆన్‌లైన్‌లో లేదా ఆఫ్‌లైన్‌లో లేనప్పుడు, ఇన్నర్ లైన్‌లో లేనప్పుడు మీ రోజువారీ జీవితంలో కొంత సమయం తీసుకోండి. మీరు మీలోకి ఎంత లోతుగా వెళితే అంత ఎక్కువ శక్తిని మీరు అనుభవిస్తారు. మీరు ఇవన్నీ చేయగలిగితే, మీకు ఎటువంటి సమస్యలు ఉండవని నేను అనుకుంటున్నాను. ప్రెజెంటర్: గౌరవనీయులైన ప్రధాన మంత్రి, మీరు మాకు ప్రాథమిక మంత్రం ఇచ్చారు, మనం ఏకాగ్రతతో మన చదువులు చేసినప్పుడు, మేము ఖచ్చితంగా విజయం సాధిస్తాము. ధన్యవాదాలు సర్. వేద నాగరికత మరియు సింధు లోయ నాగరికతకు ప్రధాన నిలయమైన హర్యానాలోని పానిపట్ నుండి ఉపాధ్యాయురాలు అయిన గౌరవనీయులైన ప్రధాన మంత్రి శ్రీమతి సుమన్ రాణి మీ ముందు ఒక ప్రశ్న ఉంచాలనుకుంటున్నారు. శ్రీమతి సుమన్ రాణి మేడమ్, దయచేసి మీ ప్రశ్న అడగండి. సుమన్ రాణి : నమస్కారం, ప్రధాన మంత్రి సర్. నేను TGT సోషల్ సైన్స్, DAV పోలీస్ పబ్లిక్ స్కూల్, పానిపట్ నుండి సుమన్ రాణిని. సర్, నా ప్రశ్న ఏమిటంటే, కొత్త విద్యా విధానం విద్యార్థులకు వారి నైపుణ్యాలను పెంపొందించడంలో కొత్త అవకాశాలను ఎలా అందిస్తుంది? ధన్యవాదాలు, సర్. సమర్పకుడు : ధన్యవాదాలు మేడమ్. సర్, స్కాట్లాండ్ ఆఫ్ ది ఈస్ట్‌గా ప్రసిద్ధి చెందిన మేఘాలయలోని ఈస్ట్ ఖాసీ హిల్స్‌లో 9వ తరగతి చదువుతున్న షీలా వైష్ణవ్ ఈ అంశంపై మిమ్మల్ని ఒక ప్రశ్న అడగాలనుకుంటున్నారు. షీలా, దయచేసి మీ ప్రశ్న అడగండి. షీలా వైష్ణవ్ : గుడ్ మార్నింగ్ సార్. నేను మేఘాలయలోని తూర్పు ఖాసీ హిల్స్‌లోని జవహర్ నవోదయ విద్యాలయంలో 9వ తరగతి చదువుతున్న షీలా వైష్ణవ్‌ని. గౌరవనీయులైన ప్రధాన మంత్రికి నా ప్రశ్న ఏమిటంటే – జాతీయ విద్యా విధానంలోని నిబంధనలు విద్యార్థుల జీవితాలను ప్రత్యేకించి, మరియు సమాజాన్ని ఎలా బలోపేతం చేస్తాయి మరియు నయా భారత్‌కు మార్గం సుగమం చేస్తాయి. ధన్యవాదాలు అండి. సమర్పకుడు : ధన్యవాదాలు, షీలా. గౌరవనీయులైన ప్రధాన మంత్రి, కొత్త విద్యా విధానానికి సంబంధించి దేశవ్యాప్తంగా ఇలాంటి అనేక ప్రశ్నలు వచ్చాయి మరియు విద్యార్థులు తమ అభిరుచులు వేరొకదానిలో ఉన్నాయని, వారు వేరేదాన్ని చదువుతున్నారని చెప్పారు. అటువంటి పరిస్థితిలో వారు ఏమి చేయాలి? దయతో మాకు మార్గనిర్దేశం చేయండి. ప్రధాన మంత్రి:చాలా తీవ్రమైన ప్రశ్న అడిగారు మరియు ఇంత తక్కువ వ్యవధిలో దానికి వివరంగా సమాధానం చెప్పడం కష్టం. ముందుగా కొత్త విద్యా విధానానికి బదులు ఇది జాతీయ విద్యా విధానం అని చెప్పాలి. చాలా మంది NEPలో N ని న్యూ అని సూచిస్తారు. నిజానికి ఇది జాతీయ విద్యా విధానం. మరియు మీరు దీన్ని అడగడం నాకు నచ్చింది. ఇంత స్థాయిలో విద్యా విధాన రూపకల్పనలో చాలా మంది వ్యక్తులు పాలుపంచుకోవడం బహుశా ప్రపంచ రికార్డు కావచ్చు. మేము 2014 నుండి ఈ విధానాన్ని రూపొందించడంలో నిమగ్నమై ఉన్నాము. దేశవ్యాప్తంగా సుమారు ఆరు-ఏడేళ్లుగా గ్రామాలు మరియు పట్టణాలు మరియు మారుమూల ప్రాంతాల నుండి ఉపాధ్యాయులు మరియు విద్యార్థులను కలిగి ఉన్న ప్రతి స్థాయిలో ఈ అంశంపై మేధోమథనం జరిగింది. అన్ని ఇన్‌పుట్‌లతో ఒక సారాంశం తయారు చేయబడింది మరియు తీవ్రమైన చర్చల తర్వాత సైన్స్ అండ్ టెక్నాలజీలో పాల్గొన్న అగ్రశ్రేణి పండితులచే ఒక డ్రాఫ్ట్ తయారు చేయబడింది. ముసాయిదా మళ్లీ ప్రజల మధ్య ఉంచబడింది మరియు సుమారు 15-20 లక్షల ఇన్‌పుట్‌లు వచ్చాయి. ఒక రకంగా చెప్పాలంటే సమగ్ర కసరత్తు తర్వాత విద్యా విధానం వచ్చింది. ఏ రాజకీయ పార్టీ, ప్రభుత్వం ఏం చేసినా నిరసన గళం వినిపిస్తూనే ఉంటుంది. కానీ భారతదేశంలోని ప్రతి వర్గం జాతీయ విద్యా విధానాన్ని స్వాగతిస్తున్నందుకు నేను సంతోషిస్తున్నాను మరియు ఈ వ్యాయామంలో పాల్గొన్న లక్షలాది మంది వ్యక్తులు అభినందనలకు అర్హులు. ఈ విధానాన్ని ప్రభుత్వం రూపొందించింది కాదు, దేశ భవిష్యత్తు కోసం ప్రజలు, విద్యార్థులు, ఉపాధ్యాయులు రూపొందించారు. పూర్వం శారీరక విద్య మరియు శిక్షణ పాఠ్యేతర కార్యకలాపాలుగా పరిగణించబడేవి. ఐదో, ఆరో, ఏడో తరగతి చదువుతున్న వారికే తెలుస్తుంది. ఇప్పుడు ఈ జాతీయ విద్యా విధానం ప్రకారం పాఠ్యాంశాల్లో భాగంగా చేయబడింది. ఆడకుండా ఎవరూ వర్ధిల్లలేరు. మీరు అభివృద్ధి చెందాలంటే క్రీడ అవసరం. ఇది బృంద స్ఫూర్తిని, బలాన్ని కలిగి ఉంటుంది మరియు మీ ప్రత్యర్థిని అర్థం చేసుకోవడంలో మీకు సహాయపడుతుంది. మీరు పుస్తకాలలో దాని గురించి నేర్చుకునేది క్రీడా రంగంలో సులభంగా నేర్చుకోవచ్చు. ఇంతకుముందు, ఇది మన విద్యా వ్యవస్థకు వెలుపల ఉండేది, ఇది పాఠ్యేతర కార్యాచరణగా పరిగణించబడింది. ఇది ఇప్పుడు ప్రతిష్టను పొందింది మరియు క్రీడల పట్ల విద్యార్థుల యొక్క నూతన ఆసక్తిని దృష్టిలో ఉంచుకుని మీరు మార్పులను చూడవచ్చు. అనేక అంశాలు ఉన్నప్పటికీ, నేను ఒక సమస్యను గుర్తించాలనుకుంటున్నాను. మనం 21ని నిర్మించగలమా ఇది ఇప్పుడు ప్రతిష్టను పొందింది మరియు క్రీడల పట్ల విద్యార్థుల యొక్క నూతన ఆసక్తిని దృష్టిలో ఉంచుకుని మీరు మార్పులను చూడవచ్చు. అనేక అంశాలు ఉన్నప్పటికీ, నేను ఒక సమస్యను గుర్తించాలనుకుంటున్నాను. 20వ శతాబ్దపు విధానం, వ్యవస్థలు మరియు విధానాలతో మనం 21 వ శతాబ్దానికి ముందుకు వెళ్లగలమా? గట్టిగా చెప్పు. సమర్పకుడు : : లేదు సార్. ప్రధాన మంత్రి:మేము పురోగతి సాధించలేము. అలాంటప్పుడు మన వ్యవస్థలు మరియు విధానాలన్నింటినీ 21వ శతాబ్దానికి అనుగుణంగా మలుచుకోకూడదా? మనల్ని మనం అభివృద్ధి చేసుకోకపోతే, మనం స్తబ్దుగా ఉంటాము మరియు వెనుకబడిపోతాము. గణనీయమైన సమయం పోయింది మరియు దేశం నష్టపోయింది. తల్లిదండ్రుల కోరికల వల్లనో, వనరులు లేక సమీపంలోని సౌకర్యాల వల్లనో మనకు నచ్చిన చదువును కొనసాగించలేకపోతున్నాం. మేము వైద్యులు కావాలనే ఒత్తిడి మరియు ప్రతిష్ట కారణంగా మేము ఒక నమూనాను అనుసరిస్తాము, అయితే మా ఆసక్తి మరెక్కడో ఉంది. ఎవరైనా వన్యప్రాణులు, పెయింటింగ్ లేదా సాంకేతికతపై ఆసక్తి కలిగి ఉండవచ్చు, కానీ వైద్యాన్ని ఎంచుకున్నారు. ఇంతకు ముందు, మీరు నిర్దిష్ట స్ట్రీమ్‌లో చేరిన తర్వాత, మీరు దాన్ని పూర్తి చేయాలి. ఇప్పుడు మేము ఒక నిర్దిష్ట స్ట్రీమ్ మీ కోసం ఉద్దేశించినది కాదని ఒకటి లేదా రెండు సంవత్సరాల తర్వాత గ్రహిస్తే దాన్ని పూర్తి చేయవలసిన అవసరం లేదని మేము నిర్ధారించాము. కాబట్టి ఇప్పుడు, జాతీయ విద్యా విధానం గౌరవప్రదంగా కొత్త మార్గాన్ని ఎంచుకోవడానికి మీకు అవకాశం ఇస్తుంది. ప్రపంచవ్యాప్తంగా నైపుణ్యాల ప్రాముఖ్యత చాలా పెరిగిందని మనకు తెలుసు. కేవలం విద్య, జ్ఞాన సంపద మాత్రమే సరిపోదు. నైపుణ్యం ఉండాలి. ఇప్పుడు మేము దానిని సిలబస్‌లో ఒక భాగంగా చేసాము, తద్వారా అతను తన పూర్తి అభివృద్ధికి అవకాశాలు పొందాలి. ఈరోజు ఎగ్జిబిషన్ చూసినప్పుడు చాలా హ్యాపీగా అనిపించింది. జాతీయ విద్యా విధానాన్ని ప్రతిబింబించే చిన్న రూపంలో విద్యా శాఖ దీనిని నిర్వహించింది. ఇది చాలా ప్రభావవంతంగా ఉందని విద్యాశాఖ అధికారులను అభినందిస్తున్నాను. ఎనిమిది లేదా పదవ తరగతి విద్యార్థులు 3D ప్రింటర్‌లను సిద్ధం చేయడం లేదా వేద గణిత యాప్‌ని అమలు చేయడం మరియు ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఉన్న విద్యార్థులు దాని నుండి నేర్చుకోవడం చాలా ఆనందంగా ఉంది. ఇద్దరు సోదరీమణులు నందిత మరియు నివేదితను కలవడం నాకు ఆశ్చర్యం కలిగించింది. ఇలాంటి వాటిని వ్యతిరేకించే వర్గం మనదేశంలో ఉంది. కానీ వారు ప్రపంచవ్యాప్తంగా తమ విద్యార్థులను కనుగొన్నారు. వారే విద్యార్థులు, కానీ గురువులుగా మారారు. మీరు చూడండి, వారు సాంకేతికతను పూర్తిగా ఉపయోగించుకున్నారు మరియు సాంకేతికతకు భయపడలేదు. అదేవిధంగా, నేను కొన్ని శిల్పాలు మరియు చిత్రలేఖనాలను చూశాను. జాతీయ విద్యా విధానం వ్యక్తిత్వ వికాసానికి చాలా అవకాశాలు కల్పిస్తోందని అర్థం. ఈ నేపథ్యంలో జాతీయ విద్యా విధానాన్ని నిశితంగా అనుసరించి అమలు చేసేందుకు ప్రయత్నిస్తే బహుళ ప్రయోజనాలు ఉంటాయని నేను మీకు చెప్తున్నాను. దేశవ్యాప్తంగా ఉపాధ్యాయులు, విద్యావేత్తలు మరియు పాఠశాలలు దీనిని అమలు చేయడానికి కొత్త మార్గాలను అభివృద్ధి చేయాలని నేను అభ్యర్థిస్తున్నాను. మరిన్ని పద్ధతులు ఉంటే, మరిన్ని అవకాశాలు ఉంటాయి. నీకు అంత మంచి జరగాలని ఆశిస్తున్నాను. కానీ గురువులుగా మారారు. మీరు చూడండి, వారు సాంకేతికతను పూర్తిగా ఉపయోగించుకున్నారు మరియు సాంకేతికతకు భయపడలేదు. అదేవిధంగా, నేను కొన్ని శిల్పాలు మరియు చిత్రలేఖనాలను చూశాను. జాతీయ విద్యా విధానం వ్యక్తిత్వ వికాసానికి చాలా అవకాశాలు కల్పిస్తోందని అర్థం. ఈ నేపథ్యంలో జాతీయ విద్యా విధానాన్ని నిశితంగా అనుసరించి అమలు చేసేందుకు ప్రయత్నిస్తే బహుళ ప్రయోజనాలు ఉంటాయని నేను మీకు చెప్తున్నాను. దేశవ్యాప్తంగా ఉపాధ్యాయులు, విద్యావేత్తలు మరియు పాఠశాలలు దీనిని అమలు చేయడానికి కొత్త మార్గాలను అభివృద్ధి చేయాలని నేను అభ్యర్థిస్తున్నాను. మరిన్ని పద్ధతులు ఉంటే, మరిన్ని అవకాశాలు ఉంటాయి. నీకు అంత మంచి జరగాలని ఆశిస్తున్నాను. కానీ గురువులుగా మారారు. మీరు చూడండి, వారు సాంకేతికతను పూర్తిగా ఉపయోగించుకున్నారు మరియు సాంకేతికతకు భయపడలేదు. అదేవిధంగా, నేను కొన్ని శిల్పాలు మరియు చిత్రలేఖనాలను చూశాను. జాతీయ విద్యా విధానం వ్యక్తిత్వ వికాసానికి చాలా అవకాశాలు కల్పిస్తోందని అర్థం. ఈ నేపథ్యంలో జాతీయ విద్యా విధానాన్ని నిశితంగా అనుసరించి అమలు చేసేందుకు ప్రయత్నిస్తే బహుళ ప్రయోజనాలు ఉంటాయని నేను మీకు చెప్తున్నాను. దేశవ్యాప్తంగా ఉపాధ్యాయులు, విద్యావేత్తలు మరియు పాఠశాలలు దీనిని అమలు చేయడానికి కొత్త మార్గాలను అభివృద్ధి చేయాలని నేను అభ్యర్థిస్తున్నాను. మరిన్ని పద్ధతులు ఉంటే, మరిన్ని అవకాశాలు ఉంటాయి. నీకు అంత మంచి జరగాలని ఆశిస్తున్నాను. సమర్పకుడు : గౌరవనీయులైన ప్రధాన మంత్రి సర్, జాతీయ విద్యా విధానం మనకు విద్య యొక్క అర్థాన్ని పునర్నిర్వచించగలదని మరియు మన భవిష్యత్తు ఉజ్వలంగా ఉంటుందని మేము పూర్తిగా విశ్వసిస్తున్నాము. ఆడితేనే అభివృద్ధి చెందుతాం. గౌరవనీయులైన సర్, పారిశ్రామిక పట్టణం ఘజియాబాద్‌లోని రాజ్‌కియా కన్యా ఇంటర్ కాలేజ్‌కి చెందిన రోష్ని కొన్ని సమస్యలపై గౌరవనీయమైన ప్రధానమంత్రి సహాయం మరియు మార్గదర్శకత్వం కోసం కోరుతున్నారు. రోష్నీ, దయచేసి మీ ప్రశ్న అడగండి. రోష్ణి: నమస్కార్, సార్! గౌరవనీయులైన ప్రధాన మంత్రి, నా పేరు రోష్ని మరియు నేను ఉత్తరప్రదేశ్‌లోని ఘజియాబాద్‌లోని విజయ్ నగర్ ప్రభుత్వ బాలికల ఇంటర్ కళాశాలలో 11వ తరగతి చదువుతున్నాను. సార్, విద్యార్థులు పరీక్షలకు భయపడుతున్నారా లేదా వారి తల్లిదండ్రులు మరియు ఉపాధ్యాయులకు భయపడుతున్నారా? మన తల్లిదండ్రులు లేదా ఉపాధ్యాయులు మన నుండి ఆశించినట్లుగా మనం పరీక్షలను చాలా సీరియస్‌గా తీసుకోవాలా లేక పండుగలా ఆనందించాలా? దయచేసి మాకు మార్గనిర్దేశం చేయండి, ధన్యవాదాలు. సమర్పకుడు : ధన్యవాదాలు, రోష్ని. ఐదు నదుల ప్రాంతమైన గురుల దేశంలో ఉన్న సంపన్న రాష్ట్రమైన పంజాబ్‌లోని భటిండాకు చెందిన కిరణ్‌ప్రీత్ అనే పదవ తరగతి విద్యార్థిని ఈ విషయంపై ఆమెను ప్రశ్నించాలనుకుంటున్నారు. కిరణ్‌ప్రీత్, దయచేసి మీ ప్రశ్న అడగండి. కిరణ్‌ప్రీత్ : శుభోదయం గౌరవనీయులైన ప్రధాన మంత్రి సర్. నా పేరు కిరణ్‌ప్రీత్ కౌర్ 10వ తరగతి. నేను డూన్ పబ్లిక్ సీనియర్ సెకండరీ స్కూల్, కళ్యాణ్ సుఖ, బటిండా, పంజాబ్‌లో చదువుతున్నాను. సర్, మీకు నా ప్రశ్న ఏమిటంటే, నా ఫలితాలు బాగాలేకపోతే నా కుటుంబం యొక్క నిరాశను ఎలా ఎదుర్కోవాలి. నా తల్లిదండ్రుల పట్ల నాకు ప్రతికూలత లేదు, ఎందుకంటే వారికి నాకంటే ఎక్కువ భరోసా అవసరమని నాకు తెలుసు. ధన్యవాదాలు అండి. దయచేసి నాకు మార్గనిర్దేశం చేయండి. సమర్పకుడు : ధన్యవాదాలు, కిరణ్‌ప్రీత్. గౌరవనీయులైన ప్రధాన మంత్రి సార్. మనలో చాలా మందిలాగే, రోష్ని మరియు కిరణ్‌ప్రీత్ కూడా వారి తల్లిదండ్రులు మరియు ఉపాధ్యాయుల నిరీక్షణతో వ్యవహరించడం ఒక సవాలుగా భావిస్తారు. మేము మీ సలహా కోసం ఎదురుచూస్తున్నాము. గౌరవనీయులు సార్. ప్రధాన మంత్రి:రోష్నీ, మీరు ఈ ప్రశ్న అడిగినప్పుడు, గరిష్టంగా చప్పట్లు కొట్టడానికి కారణం ఏమిటి? మీరు విద్యార్థుల కోసం కాకుండా తెలివిగా తల్లిదండ్రులు మరియు ఉపాధ్యాయుల కోసం ప్రశ్న అడిగారని నేను భావిస్తున్నాను. మరియు ఇక్కడ నుండి ప్రతి ఒక్కరి తల్లిదండ్రులకు మరియు ఉపాధ్యాయులకు నేను ఏదైనా చెప్పాలని మీరు కోరుకుంటున్నారని నేను భావిస్తున్నాను, తద్వారా ఇది అందరికీ ఉపయోగకరంగా ఉంటుంది. మీ ఉపాధ్యాయులు మరియు తల్లిదండ్రుల నుండి మీపై ఒత్తిడి ఉందని మరియు మీరు మిమ్మల్ని అనుసరించాలా లేదా వారిని అనుసరించాలా అనే గందరగోళంలో ఉన్నారని దీని అర్థం. మీ బాల్యంలో మీ నెరవేరని కలలను పిల్లలపై రుద్దవద్దని నేను తల్లిదండ్రులను మరియు ఉపాధ్యాయులను కోరుతున్నాను. ఒక విధంగా, మీరు మీ పిల్లలలో మీ స్వంత కలలు మరియు అంచనాలను ఇంజెక్ట్ చేయడానికి ప్రయత్నిస్తారు. పిల్లవాడు మిమ్మల్ని గౌరవిస్తాడు మరియు తల్లిదండ్రుల మాటలకు చాలా ప్రాముఖ్యత ఇస్తాడు. మరోవైపు, పాఠశాల సంప్రదాయం ప్రకారం చేయమని ఉపాధ్యాయుడు ప్రోత్సహిస్తాడు. అయోమయానికి, విరుద్ధమైన సంకేతాలను దాటాల్సిన పిల్లలకి ఇది చాలా ఆందోళన కలిగించే విషయం. పూర్వకాలంలో ఉపాధ్యాయులు కుటుంబంతో సన్నిహితంగా ఉండేవారు. ఉపాధ్యాయులు కుటుంబంలోని ప్రతి ఒక్కరికి తెలుసు మరియు వారి పిల్లల గురించి కుటుంబం ఏమనుకుంటున్నారో వారికి కూడా తెలుసు. ఉపాధ్యాయుల తీరుపై తల్లిదండ్రులకు అవగాహన కల్పించారు. ఒకరకంగా చెప్పాలంటే బడిలో ఉన్నా, ఇంట్లో ఉన్నా చదువుకు సంబంధించినంత వరకు అందరూ ఒకే వేదికపై ఉండేవారు. ఇప్పుడు ఏమి జరుగుతుంది? రోజంతా పిల్లవాడు ఏమి చేస్తున్నాడో తెలుసుకోవడానికి తల్లిదండ్రులకు సమయం లేదు మరియు ఉపాధ్యాయులు సిలబస్ పూర్తి చేయడానికి ఎక్కువ శ్రద్ధ చూపుతారు. బాగా బోధిస్తారు, కానీ సిలబస్ పూర్తి చేయడం తమ బాధ్యత అని వారు భావిస్తున్నారు. కానీ పిల్లవాడికి వేరే ప్రణాళికలు ఉన్నాయి. అందువల్ల, తల్లిదండ్రులు మరియు ఉపాధ్యాయులు పిల్లల బలాలు మరియు బలహీనతలు, అతని అభిరుచులు మరియు అతని ధోరణులను గమనించనంత కాలం, అతని అంచనాలు మరియు అతని ఆకాంక్షలు దగ్గరగా మరియు అతనిని అర్థం చేసుకోవడానికి మరియు అనవసరంగా అతనిని నెట్టడానికి ప్రయత్నించకుండా, అతను ఏదో విధంగా పొరపాట్లు చేస్తాడు. అందువల్ల, మీ ఆశలు మరియు అంచనాలతో పిల్లలపై భారం పడకుండా ఉండమని రోష్ని తరపున నేను తల్లిదండ్రులకు మరియు ఉపాధ్యాయులందరికీ చెప్పాలనుకుంటున్నాను. మీ అంచనాల ప్రకారం పిల్లవాడు సరిపోలేడని ప్రతి తల్లిదండ్రులు అంగీకరించాలి, కానీ దేవుడు అతన్ని ప్రత్యేక అధికారాలతో పంపాడు. అతని సామర్థ్యాన్ని మీరు గుర్తించకపోవడమే మీ తప్పు. మీరు వారి కలలను అర్థం చేసుకోలేకపోవడం మీ తప్పు మరియు ఫలితంగా, ఇది మీకు మరియు మీ పిల్లలకు మధ్య దూరాన్ని సృష్టిస్తుంది. మరియు వారి తల్లిదండ్రులను లేదా ఉపాధ్యాయులను పట్టించుకోవద్దని నేను పిల్లలకు సలహా ఇవ్వను. ఇది సరైన సలహా కాదు. మీరు వాటిని వినాలి మరియు వారు చెప్పేది అర్థం చేసుకోవడానికి ప్రయత్నించాలి. కానీ మనం సులభంగా స్వీకరించగల వాటిని అంగీకరించాలి. చూడండి, భూమి కూడా నిర్జీవంగా కనిపిస్తుంది. మీరు ఒక విత్తనం నాటితే, బహుశా దాని నుండి ఏమీ రాదు, కానీ మీరు అదే భూమిలో మరొక విత్తనాన్ని నాటితే, అది మొలకెత్తుతుంది మరియు పెద్ద మర్రి చెట్టుగా మారుతుంది. ఇదంతా విత్తనంపై ఆధారపడి ఉంటుంది మరియు భూమిపై కాదు. అందువల్ల, మీరు ఏది సులభంగా స్వీకరించవచ్చో మరియు ముందుకు వెళ్లగలరో మీకు తెలుసు. ఆ దిశలో మీ ప్రయత్నాలన్నింటినీ ఉంచండి మరియు మీరు ఎప్పటికీ భారంగా భావించరు. మీకు మొదట్లో సమస్యలు ఉండవచ్చు, కానీ కుటుంబం తరువాత దాని గురించి గర్వపడటం ప్రారంభిస్తుంది. తల్లిదండ్రులు కూడా తమ బిడ్డ బాగా పనిచేసి పేరు తెచ్చుకున్నారని గ్రహిస్తారు. నలుగురి మధ్య కూర్చున్నప్పుడు నిన్ను స్తుతిస్తారు. నిన్నటి వరకు మీ బలాన్ని గుర్తించని వారు మీ సామర్థ్యాన్ని మెచ్చుకోవడం ప్రారంభిస్తారు. అందువల్ల, మీరు కనీస అవసరాలను తీర్చుకుంటూ మరియు మీ సామర్థ్యాన్ని మరింత జోడిస్తూ సంతోషంగా మరియు ఉత్సాహంగా ముందుకు సాగితే, మీరు చాలా ప్రయోజనం పొందుతారు. సమర్పకుడు : గౌరవనీయులైన ప్రధాన మంత్రి, మీరు వారి తల్లిదండ్రులు మరియు ఉపాధ్యాయుల ఆశలు మరియు అంచనాల మధ్య పిల్లల అభిరుచులు మరియు ఆకాంక్షలకు కొత్త ప్రేరణనిచ్చారు. మీకు చాలా కృతజ్ఞతలు. గౌరవనీయులైన ప్రధాన మంత్రి సార్! సాంస్కృతికంగా గొప్ప నగరం ఢిల్లీ నుండి, కేంద్రీయ విద్యాలయ జనక్‌పురిలో 10వ తరగతి చదువుతున్న వైభవ్, తన సమస్యకు సంబంధించి మీ సలహాను ఆసక్తిగా కోరుతున్నాడు. వైభవ్, దయచేసి మీ ప్రశ్న అడగండి. వైభవ్: నమస్కార్, ప్రధాన మంత్రి. నా పేరు వైభవ్ కనోజియా. నేను 10వ తరగతి విద్యార్థిని. నేను జనక్‌పురి కేంద్రీయ విద్యాలయంలో చదువుతున్నాను. సార్, నాకు ఒక ప్రశ్న ఉంది — మనకు పాఠ్యాంశాలు చాలా బ్యాక్‌లాగ్‌గా ఉన్నప్పుడు ప్రేరణ పొందడం మరియు విజయం సాధించడం ఎలా? సమర్పకుడు: ధన్యవాదాలు, వైభవ్. గౌరవనీయులైన ప్రధాన మంత్రి గారు, పిల్లలే కాదు, మా తల్లిదండ్రులు కూడా మీరు వారి సమస్యలను పరిష్కరించాలని కోరుకుంటున్నారు. ఒడిశాలోని ఝార్సుగూడకు చెందిన సుజిత్ కుమార్ ప్రధాన్ జీ ఈ విషయంలో మీ నుండి మార్గదర్శకత్వం కోసం ఎదురు చూస్తున్నారు. మిస్టర్ సుజిత్ ప్రధాన్ జీ, దయచేసి మీ ప్రశ్న అడగండి. సుజిత్ ప్రధాన్: నమస్కార్, ప్రధాన మంత్రి. నా పేరు సుజిత్ కుమార్ ప్రధాన్. నా ప్రశ్న ఏమిటంటే పిల్లలను వారి పాఠ్యాంశాలను పూర్తి చేయడానికి ఎలా ప్రేరేపించాలి? ధన్యవాదాలు. సమర్పకుడు : ధన్యవాదాలు సర్. గౌరవనీయులైన ప్రధాన మంత్రి, రాజస్థాన్‌లోని జైపూర్‌కు చెందిన 12వ తరగతి చదువుతున్న విద్యార్థి కోమల్ శర్మ, వాస్తుశిల్పం మరియు పెయింటింగ్‌లో సంపన్నుడు, ఆమె సమస్యను మీరు పరిష్కరించాలని కోరుకుంటున్నారు. కోమల్, దయచేసి మీ ప్రశ్న అడగండి. కోమల్: నమస్కార్, గౌరవనీయులైన ప్రధాన మంత్రి. సార్, నా పేరు కోమల్ శర్మ. నేను జైపూర్‌లోని బగ్రులోని ప్రభుత్వ బాలికల ఉన్నత పాఠశాలలో 12వ తరగతి విద్యార్థిని. ఒక పేపర్‌లో బాగా రాని నా క్లాస్‌మేట్‌ని ఎలా ఓదార్చాలనేదే నా ప్రశ్న? సమర్పకుడు : ధన్యవాదాలు, కోమల్. గౌరవనీయులైన ప్రధాన మంత్రి సార్! ఖతార్‌కు చెందిన 10వ తరగతి విద్యార్థి అరోన్ ఎబెన్ కూడా ఇదే సమస్యతో ఉక్కిరిబిక్కిరి అయ్యాడు. అరాన్, దయచేసి ముందుకు వెళ్లి మీ ప్రశ్న అడగండి. అరోన్: నమస్తే సర్. MES ఇండియన్ స్కూల్, దోహా, ఖతార్ నుండి శుభాకాంక్షలు! నా పేరు 10వ తరగతి చదువుతున్న అరోన్ ఎబెన్. గౌరవనీయులైన భారత ప్రధానికి నా ప్రశ్న ఏమిటంటే, నన్ను నేను వాయిదా వేయకుండా ఎలా ఆపాలి మరియు నా పరీక్ష భయాలను మరియు ప్రిపరేషన్ లేమి భావనను ఎలా దూరంగా ఉంచాలి. సమర్పకుడు :ధన్యవాదాలు, అరోన్. గౌరవనీయులైన ప్రధాన మంత్రి సార్, వైభవ్, మిస్టర్ ప్రధాన్ జీ, కోమల్ మరియు అరోన్ ప్రేరణ లేని సమస్యను ఎలా ఎదుర్కోవాలి మరియు విద్యావేత్తల పట్ల ఎలా నిబద్ధతతో ఉండాలనే దానిపై మీ వివేకం నుండి పొందేందుకు ఆసక్తిగా ఉన్నారు. అలాగే, భారతదేశం నలుమూలల నుండి అనేక మంది ఇతర విద్యార్ధులు బాగా సమగ్ర వ్యక్తులుగా ఉండటానికి పాఠ్యేతర కార్యకలాపాలలో సమానంగా పాల్గొనేలా ఎలా నిర్ధారించుకోవాలో తెలుసుకోవాలనుకుంటున్నారు. దయచేసి మా అందరికీ మార్గనిర్దేశం చేయండి సార్. ప్రధాన మంత్రి:ప్రేరణ కోసం ఏదైనా ఇంజెక్షన్ ఉందని ఎవరైనా అనుకుంటే అది పెద్ద తప్పు అవుతుంది మరియు వారు దానిని ఇంజెక్ట్ చేస్తే ప్రేరణ సమస్య ఉండదు. మిమ్మల్ని మీరు గమనించుకోవడానికి ప్రయత్నించండి మరియు మిమ్మల్ని ప్రేరేపించే విషయాలను కనుగొనండి. ఒక రోజు, వారం లేదా ఒక నెల పాటు గమనించిన తర్వాత, మీకు ఏది కష్టమో మీకు తెలుస్తుంది. మిమ్మల్ని మీరు అర్థం చేసుకోవడం చాలా అవసరం. అదేవిధంగా, మిమ్మల్ని ప్రేరేపించే విషయాలను మీరు గుర్తించడానికి ప్రయత్నిస్తారు. మీరు చాలా మంచి పాటను విని, దాని సంగీతం మరియు సాహిత్యానికి ఆకట్టుకున్నారని అనుకుందాం. ఇది ఆలోచనా విధానంగా కూడా ఉంటుందని మీరు భావిస్తున్నారు. ఆ తర్వాత, మీరు కొత్తగా ఆలోచించడం ప్రారంభించండి. ఎవరూ మీకు చెప్పలేదు, కానీ మీరు మీరే సిద్ధం చేసుకున్నారు. మిమ్మల్ని ప్రేరేపించే విషయాన్ని మీరు గుర్తించారు, ఆపై మీరు దీన్ని చేయాలని భావిస్తారు. అందువల్ల, మిమ్మల్ని మీరు విశ్లేషించుకోవడం అవసరం. వేరొకరి సహాయం కోసం చూడకండి. మీ మూడ్ బాగోలేదని లేదా మీరు ఆనందించడం లేదని పదే పదే ఎవరితోనూ చెప్పకండి. మీలో బలహీనత ఏర్పడి సానుభూతి పొందేందుకు ప్రయత్నించడం ఏమి జరుగుతుంది. మీరు మీ తల్లి నుండి అదే సానుభూతిని, ప్రోత్సాహాన్ని ఆశిస్తారు. అంతిమంగా, ఆ బలహీనత మీలో క్రమంగా అభివృద్ధి చెందుతుంది. మీకు కొన్ని మంచి క్షణాలు ఉండవచ్చు, కానీ ఎప్పుడూ సానుభూతి పొందేందుకు ప్రయత్నించవద్దు. ఎప్పుడూ వద్దు! మీరు మీ జీవితంలో మీ సమస్యలతో మరియు నిరాశతో పోరాడతారని మరియు మీ విచారం మరియు ఉదాసీనత మొత్తాన్ని సమాధిలో పాతిపెడతారనే నమ్మకం మీకు ఉండాలి. రెండవది, మనం కొన్ని విషయాలను గమనించడం ద్వారా ప్రేరణ పొందుతాము. ఉదాహరణకు, మీ కుటుంబంలో మీకు రెండు లేదా మూడు సంవత్సరాల వయస్సు ఉన్న పిల్లవాడు ఉన్నాడు మరియు అతనికి ఏదైనా కావాలి, కానీ అక్కడికి చేరుకోవడం కష్టం. మీరు అతన్ని దూరం నుండి గమనిస్తారు. అతను ప్రయత్నిస్తాడు, పొరపాట్లు చేస్తాడు, మళ్ళీ లేచి మళ్ళీ ప్రయత్నిస్తాడు. నిజానికి, అతను అక్కడికి చేరుకోవడం కష్టమని అతను మీకు బోధిస్తున్నాడు, కానీ అతను తన ప్రయత్నాలలో ఆగడు. పాఠశాలలో అతనికి ఎవరైనా ఈ ప్రేరణను నేర్పించారా? ఆ రెండేళ్ల చిన్నారికి ఏ ప్రధాని అయినా వివరించారా? మళ్లీ లేచి పరుగెత్తమని ఎవరైనా చెప్పారా? లేదు! భగవంతుడు మనందరికీ ఒక స్వాభావికమైన గుణాన్ని ఇచ్చాడు, అది మనకు ఏదైనా లేదా మరొకటి చేయడానికి చోదక శక్తిగా మారుతుంది. తన దైనందిన కార్యకలాపాలకు తనదైన మార్గాలను కనుగొని, చాలా బాగా చేసే ఒక దివ్యాంగుడిని మీరు తప్పక గమనించి ఉంటారు. దేహంలో ఇన్ని లోటుపాట్లున్నా, తన లోటుపాట్లను తన శక్తికి మళ్లించుకోకుండా నిశితంగా గమనించాం. మీరు అతనిని గమనిస్తే మీరు కూడా ప్రేరణ పొందుతారు. మన పరిసరాలను సానుకూలంగా గమనించి అతని బలహీనతలను పట్టించుకోకుండా ప్రయత్నించాలి. అతను తన లోపాలను ఎలా అధిగమించాడో మనం సూక్ష్మంగా గమనించాలి. అప్పుడు మీరు అతనితో సహ-సంబంధం కలిగి ఉంటారు మరియు దేవుడు మిమ్మల్ని సమర్థుడైన వ్యక్తిగా చేసారని కనుగొంటారు, కాబట్టి మీరు ఎందుకు నిరుత్సాహంగా ఉండాలి. రెండవది, మీరు ఎప్పుడైనా మీ స్వంత పరీక్షలను వ్రాస్తారా? మీ పరీక్షను మీరే రాయాలి. ఎవరైనా మీ పరీక్ష ఎందుకు రాయాలి? ఎక్సామ్ కి ఎప్పుడో ఉత్తరం రాయాలి అని నా 'ఎగ్జామ్ వారియర్స్' పుస్తకంలో ఎక్కడో రాశాను. “హాయ్, డియర్ ఎగ్జామ్, నేను చాలా ప్రిపరేషన్ చేసాను, నేను చాలా నోట్స్ చేసాను, నా టీచర్‌తో చాలా గంటలు కూర్చున్నాను, మా అమ్మతో ఇంత సమయం గడిపాను మరియు నా పొరుగు విద్యార్థి నుండి చాలా నేర్చుకున్నాను. నన్ను సవాలు చేయడానికి మరియు నా పరీక్ష రాయడానికి మీరు ఎవరు? నేను మీ పరీక్ష రాస్తాను. ఎవరు ఎవరిని అధిగమిస్తారో చూద్దాం.” కొన్నిసార్లు చేయండి. కొన్నిసార్లు, మీరు ఆలోచిస్తున్నది తప్పు అని మీకు అనిపిస్తుంది. మీరు ఇలా చేయండి. ఒకసారి రీప్లే చేసే అలవాటును పెంచుకోండి. అలా చేస్తే కొత్త దర్శనం వస్తుంది. ఉదాహరణకి, మీరు మీ తరగతి గదిలో ఏదో నేర్చుకున్నారు. తర్వాత, మీ ముగ్గురు-నలుగురు స్నేహితులతో కలిసి కూర్చుని, మీరు తరగతిలో నేర్చుకున్న వాటిని వారికి వివరించండి. అదే విధానాన్ని మీ స్నేహితులు పునరావృతం చేయాలి. ప్రతి ఒక్కరూ తరగతిలో నేర్చుకున్న వాటిని పంచుకుంటారు. అప్పుడు మేము ఒక పాయింట్‌ని కోల్పోయామని మీరందరూ గ్రహిస్తారు, కానీ మీ స్నేహితుల్లో ఒకరు దానిని గ్రహించారు. మీరందరూ ఎలాంటి పుస్తకాలు లేకుండా మరియు చర్చల ద్వారా తరగతిని రీప్లే చేసినప్పుడు, మీరు దానిని స్వయంచాలకంగా గుర్తుంచుకోగలరు. మీరు దీనిని గమనించి ఉండాలి. ఏదైనా పెద్ద సంఘటన జరిగినప్పుడు, టీవీ జర్నలిస్టులు ఒక రాజకీయ నాయకుడి ముందు మైక్‌ని విసిరి, వారిని తప్పించుకునే ప్రయత్నం చేస్తారు. కొంతమందిని ప్రాంప్ట్ చేయాలి. మరోవైపు, ప్రమాదం జరిగింది మరియు టీవీ జర్నలిస్టులు ఒక గ్రామ మహిళ నుండి స్పందన కోసం అడుగుతారు. ఆమెకు టీవీ గురించి కూడా తెలియదు. కానీ మీరు చూడండి, ఆమె మొత్తం సంఘటనను నమ్మకంగా వివరించింది. ఎలా? ఎందుకంటే, ఆమె చూసిన ప్రతిదాన్ని గ్రహించి, మొత్తం సంఘటనను రీప్లే చేయగలిగింది. అందువల్ల, మీరు ఓపెన్ మైండ్‌తో నిమగ్నమైతే, నిరాశలు మీ తలుపు తట్టలేవని నేను నమ్ముతున్నాను. సమర్పకుడు – గౌరవనీయులైన ప్రధాన మంత్రి సార్, ఆలోచించడానికి, గమనించడానికి మరియు నమ్మడానికి మాకు మంత్రాన్ని అందించినందుకు ధన్యవాదాలు. శిఖరం ఎంత ఎత్తులో ఉన్నా, మేము ఎప్పటికీ వదులుకోబోమని హామీ ఇస్తున్నాము. గౌరవనీయులైన ప్రధానమంత్రి, తెలంగాణాలోని ఖమ్మంకు చెందిన అనూషా యాదవ్, 12వ తరగతి చదువుతున్న, కళలు, సంస్కృతి మరియు సంప్రదాయాలకు ప్రసిద్ధి చెందిన విద్యార్థిని, ఆమె ప్రశ్నకు మీరు సమాధానం చెప్పాలన్నారు. అనూషా, దయచేసి మీ ప్రశ్న అడగండి. అనూష – గౌరవనీయులైన ప్రధాన మంత్రి, నమస్కార్. నా పేరు అనూష. నేను ప్రభుత్వ జూనియర్ కళాశాలలో 12వ తరగతి చదువుతున్నాను. నేను తెలంగాణలోని ఖమ్మం నుండి వచ్చాను. సార్, మీకు నా ప్రశ్న ఏంటంటే – టీచర్లు మనకు బోధించినప్పుడు, అప్పటి భావన మనకు అర్థమవుతుంది. కానీ కొంత సమయం లేదా కొన్ని రోజుల తర్వాత, మనం దానిని మరచిపోతాము. దయచేసి దీనికి సంబంధించి నాకు సహాయం చెయ్యండి. ధన్యవాదాలు, సర్. సమర్పకుడు – ధన్యవాదాలు, అనూష. సర్, NaMo యాప్ ద్వారా మాకు మరో ప్రశ్న వచ్చింది. పరీక్ష హాల్‌లో పరీక్ష రాస్తున్నప్పుడు, తాను చదివిన, కంఠస్థం చేసిన అంశాలను మరచిపోతుంటుందని ప్రశ్నించిన గాయత్రీ సక్సేనా తెలుసుకోవాలనుకుంటోంది. అయితే, పరీక్షకు ముందు లేదా తర్వాత తన తోటివారితో మాట్లాడేటప్పుడు, ఆమె మనసులో సరైన సమాధానాలు ఉన్నాయి. అటువంటి పరిస్థితిని ఎదుర్కోవటానికి ఏమి చేయాలి? సార్, జ్ఞాపక శక్తికి సంబంధించి అనూష మరియు గాయత్రి సక్సేనా అడిగిన ఇలాంటి ప్రశ్నలు చాలా మందిని వేధిస్తున్నాయి. దయచేసి వారిని ఈ దిశగా నడిపించండి, గౌరవనీయులైన ప్రధాన మంత్రి సార్. ప్రధాన మంత్రి –బహుశా ఇది ప్రతి విద్యార్థికి ఏదో ఒక సమయంలో సమస్యగా మారవచ్చు. ప్రతి ఒక్కరూ తాము ఒక భావనను గుర్తుకు తెచ్చుకోలేకపోతున్నట్లు లేదా మరచిపోయినట్లు భావిస్తారు. కానీ కొన్నిసార్లు ఎక్కడా లేని విధంగా, ఈ భావనలు పరీక్షల సమయంలో మీ మనస్సు నుండి ప్రవహించడం ప్రారంభిస్తాయి. పరీక్ష తర్వాత, మీరు ఆశ్చర్యపోతారు – 'నేను ఇటీవల ఈ విషయాన్ని ఎప్పుడూ ముట్టుకోలేదు, అయినప్పటికీ నేను ఊహించని ఈ ప్రశ్నకు చాలా మంచి సమాధానం రాశాను. ఇది ఎక్కడో నిల్వ చేయబడిందని అర్థం. మీరు దానిని గ్రహించలేదు, కానీ సమాధానం మీ మనస్సులో నిల్వ చేయబడింది. భావనలు నిండినప్పుడు అల్మారా (మనస్సు) తలుపులు తెరిచి ఉండటం వలన అది నిల్వ చేయబడింది. అల్మారా మూసి ఉంటే ఎంత ప్రయత్నించినా లోపలికి వెళ్లేది కాదు. కొన్నిసార్లు 'ధ్యానా' అనే పదం యోగా, ధ్యానం, హిమాలయ, ఋషి-మునితో ముడిపడి ఉంటుంది. నాకు చాలా సులభమైన అవగాహన ఉంది; 'ధ్యాన' అంటే 'ఫోకస్'. మీరు ఇక్కడే ఉండి అమ్మ ఇంట్లో టీవీ చూస్తుందా అని ఆలోచిస్తుంటే, మీరు ప్రస్తుతం ఇక్కడ లేరని అర్థం. మీరు ఇంట్లో ఉన్నారు. అమ్మ టీవీ చూస్తుందా లేదా అనే ఆలోచనలతో మీ మనస్సు ఆక్రమించబడింది; ఆమె నన్ను చూడగలదా లేదా? మీ దృష్టి ఇక్కడ ఉండాలి కానీ మీ దృష్టి అక్కడ ఉంది, అంటే మీరు దృష్టి తక్కువగా ఉన్నారని అర్థం. మీరు ఇక్కడ ఉంటే, మీరు దృష్టి కేంద్రీకరించారు. మీరు అక్కడ ఉంటే అప్పుడు మీరు దృష్టి లేదు. కాబట్టి, జీవితంలో సులభంగా దృష్టి మరియు ఏకాగ్రతను స్వీకరించండి. ఇది రాకెట్ సైన్స్ కాదు; దాన్ని ఆలింగనం చేసుకోవడానికి మీరు మీ ముక్కు పట్టుకుని హిమాలయాల్లోకి వెళ్లి కూర్చోవలసిన అవసరం లేదు. ఇది చాలా సులభం. ఆ క్షణం జీవించడానికి ప్రయత్నించండి. మీరు ఆ క్షణాన్ని సంపూర్ణంగా జీవిస్తే, అది మీ శక్తి అవుతుంది. ఉదయాన్నే టీ తాగడం మరియు వార్తాపత్రికలు ఒకేసారి చదవడం మీరు చాలా మందిని చూసి ఉంటారు. అకస్మాత్తుగా కుటుంబ సభ్యులు చెప్పారు- నీరు వేడి చేయబడింది, త్వరగా వెళ్లి స్నానం చేయండి. కానీ ఆ వ్యక్తి- 'లేదు, నేను వార్తాపత్రిక చదవాలనుకుంటున్నాను' అని చెప్పాడు. అప్పుడు చెప్పేవారు – అల్పాహారం వేడిగా ఉంది, చల్లగా మారకముందే ముగించండి. అయినా ఆ వ్యక్తి ఇలా అంటాడు – 'లేదు, నేను వార్తాపత్రిక చదవాలనుకుంటున్నాను'. అయితే సాయంత్రం వెళ్లి ఈ వ్యక్తులను ఆ రోజు వార్తాపత్రికలో ఏమి చదివారో అడగండి. వార్తాపత్రికలో ఆ రోజు హెడ్‌లైన్ ఏమిటో 99% సమయం వారు సమాధానం చెప్పలేరని నేను ఖచ్చితంగా చెప్పగలను. ఆ వ్యక్తి ఏకాగ్రత లేక ఆ క్షణం జీవించకపోవడమే దీనికి కారణం. అతను అలవాటుగా పేజీలు తిప్పుతున్నాడు. అతని కళ్ళు విషయాలు చదువుతున్నాయి కానీ ఏమీ నమోదు కావడం లేదు. మరియు ఏదీ నమోదు కాకపోతే, ఏదీ మెమరీ చిప్‌కి వెళ్లదు. కావున, మీరు ప్రతిదానిని ఈ క్షణములో ఉండుట ద్వారా చేయవలసిన ప్రధానమైన ఆవశ్యకత. మరియు ఎవరైనా నన్ను అడిగితే ఈ సృష్టికి దేవుడు ఇచ్చిన గొప్ప బహుమతి 'వర్తమానం' అని నేను నమ్ముతున్నాను. ఈ వర్తమానాన్ని తెలుసుకోగలిగిన, ఈ వర్తమానాన్ని జీవించగలిగిన మరియు ఈ వర్తమానాన్ని గ్రహించగలిగే వ్యక్తికి భవిష్యత్తు ఎప్పుడూ ప్రశ్నార్థకం కాదు. మరియు జ్ఞాపకశక్తి లోపానికి కారణం 'ఆ క్షణంలో జీవించకపోవడమే. మరియు దాని కారణంగా, మేము జ్ఞాపకశక్తిని కోల్పోతాము. రెండవది, జ్ఞాపకశక్తి జీవితానికి సంబంధించినది. పరీక్షకే ముఖ్యం అని అనుకుంటే దాని విలువ అస్సలు అర్థం కాదు. మీరు మీ స్నేహితుడి పుట్టినరోజును గుర్తుంచుకుని, అతని పుట్టినరోజున అతనిని పిలవండి; మీకు ఆ జ్ఞాపకం ఉంది, దాని కారణంగా మీరు అతని పుట్టినరోజును జ్ఞాపకం చేసుకున్నారు. కానీ ఆ జ్ఞాపకం మీ జీవితాన్ని విస్తృతంగా మార్చడానికి కారణం అవుతుంది, ఆ స్నేహితుడికి కాల్ వచ్చినప్పుడు అతను ఆలోచిస్తాడు – 'ఓహ్! అతను నా పుట్టినరోజును గుర్తు చేసుకున్నాడు. అంటే అతని జీవితంలో నాకు ప్రాముఖ్యత ఉంది. అతను జీవితాంతం మీ స్నేహితుడు అవుతాడు. దానికి కారణం ఏమిటి? అది నీ జ్ఞాపకం. జ్ఞాపకశక్తి జీవితంలో పెరుగుదలకు ప్రధాన ఉత్ప్రేరక కారకం. అందుకే మన జ్ఞాపకశక్తిని పరీక్షలు, ప్రశ్నలు మరియు సమాధానాలకే పరిమితం చేయకూడదు. మీరు దానిని విస్తరించడం కొనసాగించండి. మీరు ఎంత ఎక్కువ విస్తరిస్తుంటే, మరిన్ని విషయాలు స్వయంచాలకంగా జోడించబడతాయి. ఇక్కడ మరొక ఉదాహరణ. రెండు పాత్రలు తీసుకోండి. రెండు పాత్రల్లోనూ నీటిని నింపి, రెండింటిలోనూ ఒక్కో నాణెం ఉంచండి. నీరు స్వచ్ఛమైనది మరియు స్వచ్ఛమైనది. రెండు సందర్భాల్లోనూ ఒకే రకమైన నీరు, ఒకే రకమైన నాణేలతో ఒకే రకమైన నాళాలు ఉన్నాయి. కానీ అందులో ఒక పాత్ర వణుకుతోంది. దీంతో నీరు కూడా అక్కడక్కడ కదులుతోంది. మరో పాత్ర నిశ్చలంగా ఉంది. ప్రతి పాత్రకు దిగువన ఒక నాణెం ఉంటుంది. నిశ్చల నీటితో ఉన్న నాణెం మీకు ఖచ్చితంగా కనిపిస్తుందని మీరు చూస్తారు; దానిపై వ్రాసిన విషయం కూడా సులభంగా చదవవచ్చు. కానీ కదులుతున్న నీటిలోని నాణెం మునుపటి పరిమాణంలో మరియు లోతులో ఉన్నప్పటికీ సరిగ్గా కనిపించదు. కారణం ఏంటి? ఎందుకంటే నీరు కదులుతోంది. ఓడ వణుకుతోంది. మనసు ఇలాగే కదులుతూ ఉంటే 'నాణెం' చూడాలని ఆశిస్తే అది జరగదు. ఎగ్జామ్ హాల్‌లో మీరు ఎదుర్కొనే సమస్య ఏమిటంటే, మీ పక్కన కూర్చున్న వ్యక్తి గురించి ఆలోచిస్తూ ఉండటం మీరు తప్పక చూసారు. 'అతను పైకి చూడటం లేదు; అతను వ్రాస్తూనే ఉంటాడు; ఇప్పుడు నేను వెనుకబడి ఉంటాను…' అంటే, మనస్సు ఈ విషయాలపై కేంద్రీకరించబడింది. మీ మనసు చాలా హంగామా చేస్తోంది, మీ పాత్రలోని 'నాణెం' అయిన 'జ్ఞాపకశక్తి'ని మీరు చూడలేకపోతున్నారు. ఒక్కసారి మనసును స్థిరపరచుకోవడానికి ప్రయత్నించండి. మీరు మనస్సును స్థిరీకరించడంలో సమస్యను ఎదుర్కొంటున్నట్లయితే, లోతైన శ్వాసను ప్రయత్నించండి. మూడు నుండి నాలుగు సార్లు లోతైన శ్వాస తీసుకోండి. నిటారుగా కూర్చోండి, కళ్ళు మూసుకుని కాసేపు అలాగే ఉండండి. మనస్సు స్థిరంగా మారిన వెంటనే, అది నాణెం కోసం వెతకడం ప్రారంభిస్తుంది. మీ స్మృతిలో ఉన్న ప్రతిదీ క్రమంగా పుంజుకోవడం ప్రారంభమవుతుంది. మరియు మంచి జ్ఞాపకశక్తి ఉన్నవారికి దేవుడు కొంత అదనపు శక్తిని ఇచ్చాడని కాదు. మనందరి అంతర్గత ఉత్పత్తిని భగవంతుడు ఉత్తమ మార్గంలో సృష్టించాడు. ఇది మనం సరిగ్గా తగ్గించడం లేదా పెంచడంపై ఆధారపడి ఉంటుంది. కాబట్టి, మీరు దీన్ని చాలా సులభంగా చేయవచ్చు. మీలో పాత గ్రంధాలు తెలిసిన వారి కోసం; కొన్ని విషయాలు YouTubeలో కూడా అందుబాటులో ఉన్నాయి. ఒక్కసారిగా వంద విషయాలు గుర్తుకు తెచ్చుకోగలిగే శతాధికులు కొందరున్నారు. కొన్నిసార్లు ఇలాంటివి మన దేశంలో గొప్ప ట్రెండ్‌గా ఉండేవి. కాబట్టి, మీరు దీన్ని కూడా ట్రెండ్ చేయవచ్చు. అయితే మీకు పరీక్షలు దగ్గర పడుతున్నందున ఈరోజు నేను మిమ్మల్ని ఆ దిశగా తీసుకెళ్లడం లేదు కానీ నేను చెబుతాను – మీ మనస్సును స్థిరంగా ఉంచుకోండి. మీకు ఇప్పటికే విషయాలు తెలుసు; ఇవి మీ మనస్సు నుండి స్వయంచాలకంగా ప్రవహించడం ప్రారంభిస్తాయి; మీరు వాటిని గుర్తుంచుకోవడం ప్రారంభిస్తారు మరియు అది మీకు గొప్ప బలం అవుతుంది. సమర్పకుడు – గౌరవనీయులైన ప్రధాన మంత్రి, మీరు మాకు 'ఫోకసింగ్' పద్ధతిని నేర్పిన ప్రేమపూర్వక సరళత, ఖచ్చితంగా ప్రతి ఒక్కరి మనస్సు నాలాగే ప్రకాశవంతమైంది. ధన్యవాదాలు, సర్. గౌరవనీయులైన ప్రధాన మంత్రి, ఖనిజ వనరులతో సమృద్ధిగా ఉన్న రాష్ట్రానికి చెందిన 10వ తరగతి విద్యార్థిని శ్వేతా కుమారి, జార్ఖండ్‌లోని రామ్‌గఢ్‌లోని అందమైన పర్యాటక ప్రాంతం, మీరు ఆమె ప్రశ్నకు సమాధానం చెప్పాలని కోరుకుంటున్నారు. శ్వేతా, దయచేసి మీ ప్రశ్న అడగండి. శ్వేత – గౌరవనీయులైన ప్రధాన మంత్రి, నమస్కార్. నేను కేంద్రీయ విద్యాలయ పట్రాటు శ్వేతా కుమారిలో 10వ తరగతి చదువుతున్నాను. నేను మిమ్మల్ని ఒక ప్రశ్న అడగాలనుకుంటున్నాను. నా చదువులో ఉత్పాదకత రాత్రిపూట ఎక్కువగా ఉంటుంది, కానీ అందరూ నన్ను పగటిపూట చదవమని అడుగుతారు. నేనేం చేయాలి? ధన్యవాదాలు. సమర్పకుడు – ధన్యవాదాలు శ్వేత. గౌరవనీయులైన ప్రధాన మంత్రి, NaMo యాప్ ద్వారా వచ్చిన ప్రశ్న ప్రకారం, రాఘవ్ జోషికి ఒక విచిత్రమైన గందరగోళం ఉంది. తల్లిదండ్రులు ఎప్పుడూ అతన్ని మొదట చదువుకోమని, ఆపై క్రీడలు ఆడమని అడుగుతారు. కానీ అతను ఆడిన తర్వాత చదువుకోవడం అతనికి విషయాలను బాగా అర్థం చేసుకోవడానికి సహాయపడుతుంది. దయచేసి రాఘవ్ మరియు శ్వేతతో పాటు వారి వంటి చాలా మంది విద్యార్థులకు వారి ఉత్పాదకత ఉత్తమంగా ఉండాలంటే వారు ఏమి చేయాలో వివరించండి. దయచేసి మా గందరగోళాన్ని పరిష్కరించండి, గౌరవనీయులైన ప్రధాన మంత్రి సార్. ప్రధాన మంత్రి –ప్రతి ఒక్కరూ తమ సమయాన్ని సద్వినియోగం చేసుకోవాలని కోరుకోవడం నిజం. అతను/ఆమె సమయాన్ని వెచ్చించిన పని నుండి అత్యధిక ప్రయోజనం పొందాలి మరియు ఇది గొప్ప ఆలోచన. మరియు మనం వెచ్చిస్తున్న సమయం నుండి మనం ఫలితాలను పొందుతున్నామా లేదా అనేది ఎల్లప్పుడూ స్పృహతో చూడటానికి ప్రయత్నించడం అవసరం. అవుట్‌పుట్ కనిపిస్తుంది కానీ ఫలితం కనిపించదు. అందువల్ల, మొదటగా, పెట్టుబడి పెట్టిన సమయానికి అందుకున్న ఫలితాన్ని కొలిచే అలవాటును పెంచుకోవాలి. ఇప్పుడు మనం దానిని లెక్కించవచ్చు మరియు మనం ఈ అలవాటును పెంచుకోవాలి. మిమ్మల్ని మీరు ప్రశ్నించుకోండి; ఈరోజు నేను గణితం మీద ఒక గంట గడిపాను. కాబట్టి, ఆ ఒక్క గంటలో నేను అనుకున్నది పూర్తి చేయగలిగానా? నేను కష్టంగా అనిపించిన ప్రశ్నలతో నేను సుఖంగా ఉన్నానా లేదా? అంటే నా ఫలితం మెరుగుపడుతోంది. ఈ విశ్లేషణలు చేయడం మనం అలవాటు చేసుకోవాలి. చాలా తక్కువ మంది మాత్రమే విశ్లేషణలకు అలవాటు పడ్డారు. వారు ఒకదాని తర్వాత ఒకటి పూర్తి చేస్తూ ఉంటారు; వారు దానిని చేస్తూనే ఉన్నారు మరియు కొన్ని ఇతర అంశాలకు మరింత శ్రద్ధ అవసరమని మరియు పూర్తయిన అంశానికి పెద్దగా శ్రద్ధ అవసరం లేదని తరువాత గ్రహించారు. కొన్నిసార్లు ఏమి జరుగుతుంది అంటే, మేము మా స్వంత టైమ్‌టేబుల్‌లో సరళమైన మరియు అత్యంత ఇష్టమైన అంశాలకు తిరిగి వస్తూ ఉంటాము. ఆ టాపిక్ మరింత సరదాగా ఉండడంతో చేయాలని భావిస్తున్నాం. ఫలితంగా, మేము తక్కువ ఇష్టమైన వాటిని లేదా కొంచెం కష్టమైన వాటిని నివారించడానికి ప్రయత్నిస్తాము. నేను దానిని సరైన మార్గంలో ఉంచకపోవచ్చు, కానీ సరళత కొరకు, నేను మీకు ఇలా వివరిస్తాను. కొన్నిసార్లు నా శరీరం మోసగాడిలా అనిపిస్తుంది. మీరు ఎలా కూర్చోవాలని నిర్ణయించుకుంటారు. కొంతకాలం తర్వాత మీ భంగిమ ఎలా మారుతుందో కూడా మీరు గ్రహించలేరు. మీ శరీరం మిమ్మల్ని మోసం చేస్తుందని దీని అర్థం. మీరు ఒక నిర్దిష్ట మార్గంలో కూర్చోవాలని మీ మనస్సుతో నిర్ణయించుకున్నారు, కానీ కొద్దిసేపటి తర్వాత, మీ శరీరం వదులుగా మారుతుంది. శరీరం దాని అసలు భంగిమకు మౌల్డ్ అవుతుంది. అప్పుడు మీరు మీ భంగిమను మళ్లీ మార్చడానికి ప్రయత్నిస్తారు, కానీ అది మళ్లీ దాని అసలు రూపానికి తిరిగి వస్తుంది. దీని అర్థం, ఈ శరీరం మోసగాడు అయినట్లే, మనస్సు కూడా అదే విధంగా మోసం చేస్తుంది. కాబట్టి మనం ఈ మోసాన్ని నివారించడానికి ప్రయత్నించాలి. మన మనస్సు మోసగాడు కాకూడదు. మన మనసుకు నచ్చిన వాటి కోసం మనం ఎలా పడిపోతాం? మహాత్మా గాంధీ శ్రేయ (ఏం చేయాలి) మరియు ప్రియ (మనకు నచ్చినది) గురించి మాట్లాడేవారు. ఒకరు 'శ్రేయస్కర్'కి బదులుగా 'ప్రియా' వైపు మొగ్గు చూపుతారు. మనం 'శ్రేయస్కర్'కి కట్టుబడి ఉండాలి. ఇది చాలా ముఖ్యమైనది. మరియు మనస్సు వ్యతిరేక దిశలో వెళ్లి మోసం చేయడానికి ప్రయత్నిస్తే దానిని వెనక్కి లాగండి. అది మీ ఉత్పాదకతను మరియు మీ ఫలితాన్ని పెంచుతుంది. కాబట్టి, దాని కోసం ప్రయత్నాలు చేయాలి. రెండవది, రాత్రిపూట చదువుకోవడం మంచిదని కొందరు అంటారు; ఉదయం చదువుకోవడం మంచిదని కొందరు అంటారు; కొందరు తినడం మరియు చదవడం మంచిదని కొందరు అయితే ఖాళీ కడుపుతో చదువుకోవడం మంచిదని కొందరు అంటున్నారు. ఇది వ్యక్తి నుండి వ్యక్తికి ఆధారపడి ఉంటుంది. ఇది ఒక వ్యక్తి యొక్క స్వభావం. మీరు మీరే గమనించుకోండి మరియు మీకు ఏది సౌకర్యంగా ఉందో నిర్ణయించుకోండి. మీరు సుఖంగా ఉండాలి. మీరు ఒక ప్రాంతం, కూర్చున్న భంగిమ మొదలైనవాటితో సౌకర్యంగా లేకుంటే, మీరు బహుశా ఆ పనిని చేయలేరు. ఒక నిర్దిష్ట సెట్టింగ్‌లో మాత్రమే నిద్రించగలిగే వ్యక్తులు కొందరు ఉన్నారు. చాలా సంవత్సరాల క్రితం నేను చూసిన సినిమా నాకు ఇంకా గుర్తుంది. ఒక సన్నివేశంలో, ఒక వ్యక్తి తన జీవితాన్ని మురికివాడల దగ్గర గడిపి, అకస్మాత్తుగా మంచి ప్రదేశంలో నివసించడానికి వెళతాడు. అతను అదృష్టవంతుడు కానీ నిద్రపోలేడు. అతను ఎందుకు నిద్రపోలేకపోతున్నాడో అని ఆలోచించడం ప్రారంభించాడు. అప్పుడు అతను రైల్వే స్టేషన్‌కి వెళ్తాడు, ట్రాక్‌పై రైలు కదులుతున్న శబ్దాన్ని రికార్డ్ చేసి ఇంటికి తీసుకువస్తుంది. అతను రికార్డింగ్ ప్లే చేస్తాడు మరియు అప్పుడే అతనికి నిద్ర వస్తుంది. అదే అతని కంఫర్ట్. ఇప్పుడు అది అందరికీ జరగదు. అందరూ నిద్రపోవడానికి రైలు శబ్దం వినాల్సిన అవసరం లేదు కానీ అతనికి ఆ అవసరం అనిపించింది. అది అతని సౌకర్యం. అస్సలు ఒత్తిడి తీసుకోకండి. మీరు ఆనందించే పనుల కోసం మీకు కనీస సర్దుబాట్లు అవసరం. ఆ దారిని విడిచిపెట్టాల్సిన అవసరం లేదు, కానీ ఆ సౌకర్యవంతమైన స్థితిలో కూడా, మీ పని చదువుకోవడం. మీరు గరిష్ట ఫలితం కోసం పని చేయాలి. దానికి అస్సలు తిరుగు లేదు. మరియు ప్రజలు ఎలా ఉన్నారో నేను చూశాను. ఒక వ్యక్తి 12 గంటలు, 14 గంటలు లేదా 18 గంటలు పనిచేస్తాడని కొన్నిసార్లు మనం వింటాం… ఇది చెవులకు బాగా అనిపిస్తుంది. కానీ వాస్తవానికి రోజుకు 18 గంటలు పని చేయడం చాలా పెద్ద విషయం మరియు నా జీవితంలో నేను చాలా ముఖ్యమైన పాఠాన్ని పొందాను. నేను గుజరాత్‌లో ఉన్నప్పుడు కేక శాస్త్రి అనే గొప్ప పండితుడు ఉండేవాడు. అతను ఐదు లేదా ఏడవ తరగతి వరకు మాత్రమే చదువుకున్నాడు, కానీ అతను అనేక పుస్తకాలు వ్రాసాడు మరియు పద్మ అవార్డుతో కూడా గౌరవించబడ్డాడు. అతను 103 సంవత్సరాలు జీవించాడు మరియు నేను అక్కడ ఉన్నప్పుడు, నేను అతని శత జయంతి కోసం అధికారిక ప్రభుత్వ కార్యక్రమాన్ని నిర్వహించాను. నేను అతనితో చాలా సన్నిహిత సంబంధం కలిగి ఉన్నాను; అతను నా పట్ల చాలా ప్రేమగా ఉండేవాడు. చాలా సంవత్సరాల క్రితం, నేను ముఖ్యమంత్రిగా లేనప్పుడు, మేము రాజస్థాన్‌లోని తీర్థయాత్ర కేంద్రాలకు ఆయనను తీసుకెళ్లే కార్యక్రమం చేసాము. అందుకే అతన్ని అక్కడికి తీసుకెళ్లాను. మేమంతా వాహనంలో ఉన్నాం. అతని వద్ద చాలా తక్కువ సామాను ఉందని నేను గమనించాను. ఆ సామానులో కూడా అతనికి చదవడానికి, రాయడానికి చాలా విషయాలు ఉండేవి. రైల్వే క్రాసింగ్‌ వచ్చినప్పుడల్లా ఆపాల్సి వచ్చేది. రైలు వెళ్లే వరకు డోర్ తెరుచుకోలేదు. కదలలేకపోయాం. ఇప్పుడు, ఆ సమయంలో మనం ఏమి చేస్తాం? సాధారణంగా మనం దిగి తిరుగుతాం లేదా స్నాక్స్ తీసుకుంటాం. అలా మన సమయాన్ని గడిపేస్తాం. కానీ అతను తన బ్యాగ్ నుండి కాగితం తీసి వెంటనే రాయడం ప్రారంభించాడు. అప్పటికి ఆయన వయసు దాదాపు 80. ఆ విధంగా సమయాన్ని సద్వినియోగం చేసుకుంటున్నాం. దానినే ఫలితం అంటారు. నేను అతనిని చాలా దగ్గరగా గమనించాను. మరియు తీర్థయాత్రలో, అతను విశ్రాంతి తీసుకున్నాడు, వాకింగ్, చుట్టూ తిరుగుతూ మరియు చుట్టూ చూడటం. మిగతావన్నీ పక్కన పెట్టేశారు. కాబట్టి, ఎట్టి పరిస్థితుల్లోనూ మీ పనిని చేస్తూనే ఉండండి. ఇది చాలా అవసరమని నేను భావిస్తున్నాను. దీని వల్ల జీవితంలో చాలా సాధించాల్సి ఉంటుంది. సమర్పకుడు – గౌరవనీయులైన సర్, స్వీయ-విశ్లేషణ యొక్క ప్రాముఖ్యతను మాకు అర్థం చేసుకున్నందుకు ధన్యవాదాలు మరియు మేము శ్రేష్ఠతకు ఎదగడం కోసం ఆనందంగా నేర్చుకోవాలి. గౌరవనీయులైన ప్రధాన మంత్రి సర్, జమ్మూ & కాశ్మీర్ కేంద్ర పాలిత ప్రాంతమైన ఉధమ్‌పూర్ అంటే యూకలిప్టస్ అడవులతో కూడిన అందమైన పచ్చటి భూమి నుండి 9వ తరగతి చదువుతున్న విద్యార్థి ఎరికా జార్జ్ మీ మార్గదర్శకత్వం కోసం కోరుతున్నారు. ఎరికా, దయచేసి మీ ప్రశ్న అడగండి. ఎరికా జార్జ్ – గౌరవనీయమైన ప్రధాన మంత్రి సర్, నేను జమ్మూ & కాశ్మీర్‌లోని APS ఉధంపూర్‌కు చెందిన ఎరికా జార్జ్, 9వ తరగతి విద్యార్థిని. సర్ నేను అడగాలనుకుంటున్న ప్రశ్న ఏమిటంటే, ఈ రోజుల్లో చాలా పోటీ ఉంది, ముఖ్యంగా భారతదేశం వంటి దేశంలో విద్యా రంగాలలో. ఈ సందర్భంలో, నిజంగా చాలా ప్రతిభావంతులైన మరియు పరిజ్ఞానం ఉన్న వ్యక్తులు చాలా మంది ఉన్నారు. కానీ కొన్ని కారణాల వల్ల పరీక్షలకు హాజరు కాలేదు. వారు సరైన మార్గాన్ని ఎంచుకోలేకపోవచ్చు లేదా వారికి సరైన కౌన్సెలింగ్ లేకపోయి ఉండవచ్చు. కాబట్టి సార్, ఈ సందర్భంలో, ఈ వ్యక్తుల కోసం మనం ఏమి చేయగలం, తద్వారా వారి ప్రతిభ వృధా కాకుండా ఫలవంతమైన రీతిలో ఉపయోగించుకోవచ్చు? ధన్యవాదాలు అండి. సమర్పకుడు :- ధన్యవాదాలు, ఎరికా, గౌరవనీయులైన ప్రధాన మంత్రి సర్, ఇండస్ట్రియల్ హబ్ గౌతమ్ బుద్ధ నగర్‌కు చెందిన 12వ తరగతి విద్యార్థి హరియోమ్ మిశ్రా తన బోర్డు పరీక్షలకు సిద్ధమవుతున్నాడు మరియు Zee నిర్వహించిన పోటీ ద్వారా ఆహ్వానించబడిన ఇలాంటి ప్రశ్నను అడగాలనుకుంటున్నారు. టీవీ. హరిఓం దయచేసి మీ ప్రశ్న అడగండి. హరిఓం – నమస్కార్, నా పేరు హరిఓం మిశ్రా మరియు నేను కేంబ్రిడ్జ్ స్కూల్ నోయిడా నుండి 12వ తరగతి చదువుతున్న విద్యార్థిని. ఈరోజు ప్రధానమంత్రికి నా ప్రశ్న ఏమిటంటే, ఈ సంవత్సరం కళాశాలలో అడ్మిషన్ ప్రక్రియలో చాలా మార్పులు తీసుకురాబడ్డాయి మరియు ఈ సంవత్సరం బోర్డు పరీక్షా విధానంలో చాలా మార్పులు తీసుకురాబడ్డాయి. కాబట్టి ఇన్ని మార్పుల నడుమ మనం విద్యార్ధులు బోర్డు పరీక్షపైనా లేక కళాశాల అడ్మిషన్ ప్రక్రియపైనా దృష్టి పెట్టాలా? మనం ఏమి చేయాలి, మనల్ని మనం ఎలా సిద్ధం చేసుకోవాలి? సమర్పకుడు : – ధన్యవాదాలు హరిఓమ్. గౌరవనీయులైన ప్రధాన మంత్రి సర్, ఎరికా మరియు హరి ఓం లాగానే, దేశంలోని వివిధ ప్రాంతాల నుండి చాలా మంది విద్యార్థులు చదువులు, పోటీ పరీక్షలు, బోర్డు పరీక్షల తయారీ లేదా కళాశాల అడ్మిషన్‌లపై దృష్టి పెట్టాలా అనే ఆందోళన మరియు ఆందోళనను వ్యక్తం చేశారు. గౌరవనీయులైన ప్రధాన మంత్రి సార్, మేమంతా మీ మార్గదర్శకత్వాన్ని కోరుతున్నాము. ప్రధాన మంత్రి –బాగా రెండు రకాల ప్రశ్నలు ఉన్నాయి. ఒక సబ్జెక్ట్ పోటీకి సంబంధించినది అయితే మరొకటి ఏ పరీక్షకు హాజరు కావాలనేది మరియు ఒకే సమయంలో రెండు పరీక్షలు ఉంటే విద్యార్థి ఏమి చేయాలి? నువ్వు పరీక్షకు 'చదువు' చేయాలనే నమ్మకం నాకు లేదు. తప్పు ఎక్కడుంది. 'నేను ఈ పరీక్షకు చదువుతాను, ఆ పరీక్షకు చదువుతాను' అంటే మీరు చదవడం లేదు, మీ పని సులువుగా చేసుకునేందుకు సర్వరోగ నివారిణి కోసం వెతుకుతున్నారు. మరియు బహుశా అందుకే ప్రతి పరీక్ష భిన్నంగా మరియు కష్టంగా కనిపిస్తుంది. కానీ వాస్తవం ఏంటంటే, మనం ఏది చదువుతున్నా, దాన్ని పూర్తిగా అలవర్చుకుంటే, అది బోర్డు పరీక్ష అయినా, ప్రవేశ పరీక్ష అయినా, ఇంటర్వ్యూ అయినా, ఉద్యోగానికి సంబంధించిన పరీక్ష అయినా మీకు ఇబ్బంది ఉండదు. మీరు మీ జ్ఞానాన్ని పూర్తిగా అర్థం చేసుకుని, గ్రహించినట్లయితే, పరీక్ష యొక్క రూపం ఏదైనప్పటికీ, ఏదీ అడ్డంకిగా మారదు. కాబట్టి పరీక్ష కోసం సిద్ధమవుతున్న మీ సమయాన్ని వృథా చేయకుండా, మిమ్మల్ని మీరు అర్హత కలిగిన మరియు విద్యావంతులుగా మార్చడానికి మీ ప్రయత్నాలను ఉంచండి; సబ్జెక్ట్‌లో మాస్టర్ కావడానికి కష్టపడండి. ఫలితం గురించి చింతించకండి. ఇప్పుడు మీరు ఒక ఆటగాడిని చూసి ఉండాలి. ఆటగాడు ఆటలో బాగా ప్రావీణ్యం కలిగి ఉంటాడు. అతను ఒక నిర్దిష్ట స్థాయి ఆట ఆడటానికి మాత్రమే కృషి చేయడం లేదు. తహసీల్ స్థాయిలో ఆడినప్పుడు అక్కడ తన ఫీట్ చూపిస్తాడు, జిల్లా స్థాయిలో ఆడినప్పుడు అక్కడ తన ఫీట్ చూపిస్తాడు, నేషనల్ లెవెల్లో ఆడినప్పుడు అక్కడ తన ఫీట్ చూపిస్తాడు. అంతర్జాతీయ స్థాయిలో అక్కడ తన ఫీట్‌ను ప్రదర్శించనున్నాడు. మరియు అతను తనను తాను అభివృద్ధి చేసుకుంటూనే ఉంటాడు. అందుకే రకరకాల పరీక్షల కోసం రకరకాల ‘మాత్రలు’ వేసుకునే చక్రం నుంచి బయటపడాలని నా నమ్మకం. బదులుగా, ' అనే వైఖరితో వెళ్ళండి నాకున్న జ్ఞానంతో పరీక్ష రాయబోతున్నాను. నేను పరీక్షలో ఉత్తీర్ణులైతే, అలాంటిదేమీ లేదు; లేకపోతే, నేను వేరే మార్గం కనుగొంటాను. కాబట్టి ఇదే వైఖరి ఉండాలని నేను నమ్ముతున్నాను. రెండవది, మిత్రులారా, మనం 'పోటీ'ని జీవితానికి గొప్ప బహుమతిగా పరిగణించాలి. పోటీ లేకపోతే జీవితం దేనికి? అప్పుడు మనం జీవితం పట్ల సంతృప్తిగా ఉంటాం. మరేమీ ఉండదు, మనం మాత్రమే. అలా ఉండకూడదు. నిజం చెప్పాలంటే, మేము పోటీని ఆహ్వానించాలి. అప్పుడే మనం పరీక్షించబడతాం. సెలవు అయినా చదువుకోడానికి ఏమీ లేదు, పరీక్షలు లేవు, ఇంకా అన్నదమ్ములు పోటీ పడక తప్పదు అంటాను. పోటీ తినడం గురించి కావచ్చు. మీరు నాలుగు చపాతీలు తింటే, నేను ఐదు తింటాను; మీరు ఐదు తినగలిగితే, నేను ఆరు తింటాను. పోటీ మోడ్‌లోకి ప్రవేశించండి. మనం జీవితంలో పోటీని ఆహ్వానించాలి. పోటీ అనేది జీవితంలో ముందుకు సాగడానికి మంచి మార్గం, ఇది మనల్ని మనం అభివృద్ధి చేసుకోవడానికి సహాయపడుతుంది. అప్పుడు, నేను చెందిన తరం లేదా నా తల్లితండ్రులకు చెందిన తరం, ఇప్పుడు మీకు ఉన్న వస్తువులు లేవు. మీరు అదృష్ట తరం. మీ అంత అదృష్టవంతులు ముందు తరాల వారు లేరు. పోటీ ఎక్కువగా ఉంటే, ఎంపిక కూడా ఎక్కువ; అవకాశాలు లెక్కలేనన్ని ఉన్నాయి. ఇంతకు ముందు పెద్దగా అవకాశాలు లేవు. ఇద్దరు రైతులు ఉన్నారనుకుందాం. ఇద్దరికీ రెండెకరాల భూమి ఉంది. అయితే మొదటి రైతు మాత్రం చెరకు సాగు చేస్తూ జీవనోపాధి పొందుతున్నాడు. దాంతో బతుకుతున్నాడు. మరో రైతు చెబుతున్నాడు – కాదు కాదు, నేను భూమిలోని మూడు వేర్వేరు ప్రాంతాల్లో వేర్వేరు పంటలను విత్తుతాను. నేను గత సంవత్సరం చేసాను, కాబట్టి ఈసారి నేను దీన్ని భిన్నంగా చేస్తాను. తనకున్న రెండెకరాల పొలంలో హాయిగా కూర్చొని బతుకుతున్న వాడు జీవితం స్తంభించిపోవడం చూస్తారు. రిస్క్ తీసుకునే వ్యక్తి, విభిన్న ప్రయోగాలను ప్రయత్నిస్తాడు, కొత్త విషయాలను చేపట్టి, కొత్త విషయాలను జోడిస్తుంది కాబట్టి అతను జీవితంలో ఆపలేడు. మన జీవితాల్లోనూ అదే నిజం. చాలా పోటీ మధ్య మనల్ని మనం నిరూపించుకుంటున్నందుకు గర్వపడాలి మరియు మనకు అనేక ఎంపికలు ఉన్నాయి. ఈ పోటీ కాకపోతే ఇంకో పోటీ, ఆ పోటీ కాకపోతే మూడోది. ఏదైనా పని చేయకపోతే, మరొక ప్రత్యామ్నాయం ఉంది. దీన్ని మనం ఒక అవకాశంగా పరిగణించాలని నేను భావిస్తున్నాను. మరియు మీరు 'నేను ఈ అవకాశాన్ని కోల్పోను; నేను ఈ అవకాశాన్ని ఎప్పటికీ వదులుకోను, ఈ యుగానికి అతిపెద్ద బహుమతిగా మీరు పోటీని స్వీకరిస్తారని నేను ఖచ్చితంగా అనుకుంటున్నాను. చాలా పోటీ మధ్య మనల్ని మనం నిరూపించుకుంటున్నందుకు గర్వపడాలి మరియు మనకు అనేక ఎంపికలు ఉన్నాయి. ఈ పోటీ కాకపోతే ఇంకో పోటీ, ఆ పోటీ కాకపోతే మూడోది. ఏదైనా పని చేయకపోతే, మరొక ప్రత్యామ్నాయం ఉంది. దీన్ని మనం ఒక అవకాశంగా పరిగణించాలని నేను భావిస్తున్నాను. మరియు మీరు 'నేను ఈ అవకాశాన్ని కోల్పోను; నేను ఈ అవకాశాన్ని ఎప్పటికీ వదులుకోను, ఈ యుగానికి అతిపెద్ద బహుమతిగా మీరు పోటీని స్వీకరిస్తారని నేను ఖచ్చితంగా అనుకుంటున్నాను. చాలా పోటీ మధ్య మనల్ని మనం నిరూపించుకుంటున్నందుకు గర్వపడాలి మరియు మనకు అనేక ఎంపికలు ఉన్నాయి. ఈ పోటీ కాకపోతే ఇంకో పోటీ, ఆ పోటీ కాకపోతే మూడోది. ఏదైనా పని చేయకపోతే, మరొక ప్రత్యామ్నాయం ఉంది. దీన్ని మనం ఒక అవకాశంగా పరిగణించాలని నేను భావిస్తున్నాను. మరియు మీరు 'నేను ఈ అవకాశాన్ని కోల్పోను; నేను ఈ అవకాశాన్ని ఎప్పటికీ వదులుకోను, ఈ యుగానికి అతిపెద్ద బహుమతిగా మీరు పోటీని స్వీకరిస్తారని నేను ఖచ్చితంగా అనుకుంటున్నాను. నేను ఈ అవకాశాన్ని కోల్పోను; నేను ఈ అవకాశాన్ని ఎప్పటికీ వదులుకోను, ఈ యుగానికి అతిపెద్ద బహుమతిగా మీరు పోటీని స్వీకరిస్తారని నేను ఖచ్చితంగా అనుకుంటున్నాను. నేను ఈ అవకాశాన్ని కోల్పోను; నేను ఈ అవకాశాన్ని ఎప్పటికీ వదులుకోను, ఈ యుగానికి అతిపెద్ద బహుమతిగా మీరు పోటీని స్వీకరిస్తారని నేను ఖచ్చితంగా అనుకుంటున్నాను. సమర్పకుడు : – గౌరవనీయులైన ప్రధాన మంత్రి, మీరు జీవితంలో విజయానికి దారితీసే జ్ఞానాన్ని అలవరచుకునేలా మమ్మల్ని ప్రేరేపించారు. గౌరవనీయులైన ప్రధాన మంత్రికి ధన్యవాదాలు. నవ్‌సారి గుజరాత్‌కు చెందిన శ్రీమతి సీమా చింతన్ దేశాయ్, మీ ముందు ఒక ప్రశ్న ఉంచాలనుకుంటున్నారు. మేడమ్, దయచేసి ముందుకు సాగండి. సీమ చింతన్ దేశాయ్ – జై శ్రీరామ్, ప్రధాని మోదీ జీ, నమస్తే. నేను నవ్‌సారికి చెందిన సీమా చింతన్ దేశాయ్, ఒక పేరెంట్. సార్, మీరు చాలా మంది యువకులకు ఐకాన్ మరియు కారణం ఏమిటంటే – మీరు మాట్లాడటం మాత్రమే కాదు, మీ మాటలకు కార్యరూపం దాల్చి చూపిస్తారు. సార్, నాకు ఒక ప్రశ్న ఉంది. భారతీయ కుటుంబాల్లోని గ్రామీణ ప్రాంతాల్లోని బాలికల కోసం వివిధ పథకాలు కొనసాగుతున్నాయి. మన సమాజం దాని పురోగతికి ఎలా దోహదపడుతుంది? దయచేసి మీ మార్గదర్శకత్వం అందించండి. ధన్యవాదాలు. సమర్పకుడు : – ధన్యవాదాలు, మేడమ్. సార్, సీమా చింతన్ దేశాయ్ జీ గ్రామీణ ప్రాంతాల్లోని బాలికల విద్య గురించి ఆందోళన చెందుతున్నారు మరియు గౌరవనీయులైన ప్రధానమంత్రి, ఈ దిశగా మీ అభిప్రాయాలను తెలుసుకోవాలనుకుంటున్నారు. ప్రధాన మంత్రి –బాగా, పరిస్థితి చాలా మారిపోయిందని నేను నమ్ముతున్నాను. పూర్వకాలంలో చదువు విషయానికి వస్తే తల్లిదండ్రులు తమ కొడుకులను చదివించాలని భావించేవారు. తమకున్న కొద్దిపాటి వనరులతో కొడుకు చదువు చదివితే కుటుంబానికి ఏదైనా సంపాదించవచ్చని భావించేవారు. కొన్నిసార్లు కొందరు తల్లిదండ్రులు కూడా ఇలా అంటారు – 'కూతుర్ని ఎందుకు చదివించాలి? ఆమె ఏ ఉద్యోగం చేయదు. ఆమె తన అత్తమామల ఇంటికి వెళ్లి తన జీవితాన్ని గడుపుతుంది. ఈ మనస్తత్వం ప్రబలంగా ఉన్న కాలం ఉంది. బహుశా నేటికీ కొన్ని గ్రామాల్లో ఈ తరహా మనస్తత్వం ఎక్కడో ఒకచోట ఉండి ఉండేదేమో కానీ నేడు పెద్దగా పరిస్థితులు మారిపోయాయి, ఆడపిల్లల సామర్థ్యాన్ని తెలుసుకోవడంలో సమాజం వెనుకబడి ఉంటే ఆ సమాజం ఎప్పటికీ పురోగమించదు. కొన్నిసార్లు మీరు అలాంటి కుటుంబాలను చూసి ఉంటారు, అక్కడ ఒక సోదరుడు, వృద్ధాప్యంలో అవసరమైన సహాయాన్ని అందించడానికి ఒక కుమారుడు తప్పనిసరిగా ఉండాలి. మరోవైపు ఒక కూతురు తన అత్తమామల ఇంటికి వెళ్తుంది. ఉపయోగం ఏమిటి? అలాంటి మనస్తత్వం మన సమాజంలో ఇప్పటికీ ఉంది. చరిత్ర ఈ విషయాలను అనుభవించింది. ఇప్పుడు నేను ఈ విషయాలను చాలా దగ్గరగా చూస్తున్నాను. తల్లిదండ్రుల వృద్ధాప్యం గురించి ఆందోళన చెంది పెళ్లి చేసుకోకుండా తల్లిదండ్రుల సేవలో జీవితాన్ని గడిపిన ఇలాంటి కూతుళ్లను చాలా మంది చూశాను. కొడుకులు చేయలేని పనిని కూతుళ్లు చేశారు. మరియు ఇంట్లో నలుగురు కొడుకులు ఉన్న కుటుంబాలను కూడా నేను చూశాను; నలుగురు కొడుకులకు నాలుగు బంగ్లాలు ఉన్నాయి. వారు ఆనందం మరియు శాంతితో నిండిన జీవితాన్ని కలిగి ఉన్నారు; వారికి ఏ దుఃఖము తెలియదు. కానీ తల్లిదండ్రులు మాత్రం వృద్ధాశ్రమంలో జీవనం సాగిస్తున్నారు. అలాంటి కొడుకులను నేను కూడా చూశాను. అది' సమాజంలో కుమారులు మరియు కుమార్తెలు సమానం అని ఎందుకు గుర్తుంచుకోవాలి. వివక్ష లేదు. ఇది నేటి యుగం యొక్క అవసరం మరియు ప్రతి యుగం యొక్క అవసరం. మరియు భారతదేశంలో కొన్ని వక్రీకరణలు జరిగాయి. అందుకు కొన్ని కారణాలు ఉండి ఉండాలి. కానీ ఈ దేశం గర్వించదగినది. మనం పాలన గురించి మాట్లాడినట్లయితే, ఒకప్పుడు అహల్యాదేవి పేరు బెస్ట్ గవర్నెన్స్‌గా గుర్తుకు వచ్చేది. శౌర్యం విషయానికి వస్తే ఝాన్సీ రాణి లక్ష్మీబాయి పేరు గుర్తుకు వచ్చేది. వారు మా కుమార్తెలు! అంటే, ఏ యుగం ఇలా ఉండదు మరియు ఇక్కడ, కుమార్తెలు తమలోని పాండిత్య జ్ఞానాన్ని మనకు చూపించారు. ముందుగా, మనకు మన స్వంత మైండ్ సెట్ ఉంటుంది. రెండవది, ఈ రోజు పరిస్థితి మారిపోయింది. ఈరోజు బడిలో చేరుతున్న కూతుళ్ల సంఖ్య కొడుకుల కంటే ఎక్కువగా ఉండడం మీరు చూస్తారు. ఇదీ తాజా గణాంకాలు. నేడు, కుమార్తెలకు ఆశయాలు ఉన్నాయి. వారికి ఏదైనా చేయాలనే తపన ఉంటుంది. బహుశా భారతీయులెవరైనా దానికి గర్వపడాలి. కాబట్టి, మనం వారికి అవకాశాలను అందించాలి మరియు అవకాశాన్ని సంస్థాగతీకరించాలి. కేవలం ఒకే కుటుంబం తనదైన రీతిలో దీన్ని చేస్తోంది. నేడు, అది ఏ రకమైన క్రీడ అయినా; భారతదేశపు కుమార్తెలు ప్రతిచోటా దేశానికి ప్రశంసలు తెస్తున్నారు. సైన్స్ రంగాన్ని చూడండి. సైన్స్‌లో సాధించిన అన్ని ప్రధాన విజయాలలో, సగానికి పైగా మన కుమార్తెల నుండి వచ్చాయి. సైన్స్ రంగంలో ఏదో ఒకటి చేశారు. ఇప్పుడు 10-12వ తరగతి ఫలితాలు చూడండి. కొడుకుల కంటే కూతుళ్లు ఎక్కువ మార్కులు సాధిస్తారు. ఉత్తీర్ణులయ్యే బాలికల సంఖ్య ఎక్కువ. అందుకే ఈరోజు ప్రతి కుటుంబానికీ కూతురు పెద్ద ఆస్తి అయింది. ఆమె కుటుంబంలో పెద్ద శక్తిగా మారింది మరియు ఈ మార్పు మంచిది. ఈ మార్పు ఎంత ఎక్కువగా ఉంటే, అది మరింత ప్రయోజనకరంగా ఉంటుంది. ఇప్పుడు మీరు చూడండి, ప్రశ్నించే వ్యక్తి గుజరాత్‌కు చెందినవాడు. గుజరాత్‌లో పటిష్టమైన పంచాయతీరాజ్ వ్యవస్థ ఉంది. ఎన్నికైన అభ్యర్థుల్లో 50 శాతం మంది సోదరీమణులు. శాంతిభద్రతలు 50 శాతం ఉన్నాయి. కానీ వాస్తవానికి, ఎన్నికల తర్వాత, ఎన్నికైన మహిళల సంఖ్య కొన్నిసార్లు 53 శాతం – 54 శాతం మరియు 55 శాతం కూడా. అంటే, ఆమె తన రిజర్వ్ సీటు నుండి గెలిచినప్పటికీ, కొన్నిసార్లు జనరల్ సీటు నుండి గెలవడం ద్వారా శాతం 55 శాతానికి చేరుకుంటుంది, అయితే పురుషులు 45 శాతానికి తగ్గారు. అంటే తల్లులు, అక్కాచెల్లెళ్లలో కూడా సమాజంలో విశ్వాసం పెరిగింది. అందుకే వారిని ప్రజాప్రతినిధులుగా ఎంపిక చేశారు. ఈ రోజు మనం 'ఆజాదీ కా అమృత్ మహోత్సవ్' జరుపుకుంటున్నందున, భారత పార్లమెంటులో ఇప్పటి వరకు అత్యధిక సంఖ్యలో మహిళా ఎంపీలు ఉన్నారు. అలాగే గ్రామాల్లో కూడా చదువుకున్న కూతుళ్లనే తమ ప్రతినిధులుగా ఎంపిక చేసుకునేందుకు ఇష్టపడుతున్నట్లు కనిపిస్తోంది. ఐదవ తరగతి పాస్ అయిన సోదరి ఉంటే, ప్రజలు 7వ తరగతి ఉత్తీర్ణులని ఎన్నుకుంటారు; ఆమె పదకొండో తరగతి ఉత్తీర్ణులైతే, ప్రజలు ఆమెను ప్రతినిధిగా ఎన్నుకుంటారు. అంటే సమాజంలోని ప్రతి స్థాయిలోనూ విద్య పట్ల గౌరవ భావం కనిపిస్తుంది. ఈరోజు మీరు విద్యా రంగాన్ని చూడండి. బహుశా ఏదో ఒక సమయంలో పురుషుల నుండి డిమాండ్ వచ్చే అవకాశం ఉంది. నేను ఎవరికీ దారి చూపడం లేదు. కానీ ఉపాధ్యాయ ఉద్యోగాలలో రిజర్వేషన్ శాతం డిమాండ్ చేస్తూ పురుషులు ఊరేగింపులు చేసే అవకాశం ఉంది, ఎందుకంటే ఈ రోజు చాలా మంది ఉపాధ్యాయులు మన తల్లులు మరియు సోదరీమణులు. నర్సింగ్ విభాగంలోనూ ఇదే ధోరణి కనిపిస్తోంది. ఇది సేవా స్ఫూర్తిని మరియు మాతృత్వాన్ని కోరుతుంది. భారతదేశం' లు నర్సింగ్ ఫీల్డ్ ప్రపంచవ్యాప్తంగా భారతదేశం యొక్క గర్వాన్ని పెంచుతోంది. ఈ రోజు పోలీసింగ్ రంగంలో కూడా మన కుమార్తెలు భారీ సంఖ్యలో ముందుకు వస్తున్నారు. ఇప్పుడు మాకు ఎన్‌సిసి, సైనిక్ స్కూల్స్, ఆర్మీ మరియు జీవితంలోని అన్ని రంగాలలో ఆడపిల్లలు ఉన్నారు. మరియు ఈ విషయాలన్నీ సంస్థాగతంగా మారుతున్నాయి. కుమారులు మరియు కుమార్తెల మధ్య భేదం చూపవద్దని నేను సమాజాన్ని కోరుతున్నాను. ఇద్దరికీ సమాన అవకాశాలు ఇవ్వండి. మరియు నేను చెప్తున్నాను, బహుశా సమాన పెట్టుబడి మరియు అవకాశాలతో, కుమార్తెలు కూడా కొడుకుల కంటే ఒక అడుగు ముందు ఉండవచ్చు. ఇద్దరికీ సమాన అవకాశాలు ఇవ్వండి. మరియు నేను చెప్తున్నాను, బహుశా సమాన పెట్టుబడి మరియు అవకాశాలతో, కుమార్తెలు కూడా కొడుకుల కంటే ఒక అడుగు ముందు ఉండవచ్చు. ఇద్దరికీ సమాన అవకాశాలు ఇవ్వండి. మరియు నేను చెప్తున్నాను, బహుశా సమాన పెట్టుబడి మరియు అవకాశాలతో, కుమార్తెలు కూడా కొడుకుల కంటే ఒక అడుగు ముందు ఉండవచ్చు. సమర్పకుడు: గౌరవనీయులైన ప్రధాన మంత్రి, కుమార్తెలు ఇంటికి, సమాజానికి మరియు దేశానికి కీర్తి. మీ స్ఫూర్తితో వారి ఆకాంక్షలకు కొత్త రెక్కలు వచ్చాయి, ధన్యవాదాలు. గౌరవనీయులైన ప్రధాన మంత్రి సార్, ఈ రోజు మీ నుండి ప్రత్యక్ష అవగాహన మరియు స్ఫూర్తిని పొందినందుకు మేము ఆశీర్వదించబడ్డాము. మీ విలువైన సమయాన్ని దృష్టిలో ఉంచుకుని నేను ఇప్పుడు రెండు చివరి ప్రశ్నలను ఆహ్వానిస్తున్నాను. న్యూఢిల్లీలోని ఆర్‌కె పురంలోని కేంద్రీయ విద్యాలయ సెక్టార్-8కి చెందిన పన్నెండవ తరగతి చదువుతున్న దుంపల పవిత్రరావు తన ప్రశ్నకు సమాధానం తెలుసుకోవాలని ఆసక్తిగా ఉంది. పవిత్రరావ్, దయచేసి మీ ప్రశ్న అడగండి. పవిత్రరావు: నమస్కార్ ప్రధానమంత్రి సార్, నేను పవిత్రరావు, కేంద్రీయ విద్యాలయ, సెక్టార్-8, ఆర్‌కె పురం, న్యూఢిల్లీ నుండి 12వ తరగతి చదువుతున్న విద్యార్థిని. గౌరవనీయులైన ప్రధాన మంత్రి, భారతదేశం ప్రగతి పథంలో ముందుకు సాగుతున్నప్పుడు, దానిని కొనసాగించేందుకు మన కొత్త తరం ఇంకా ఎలాంటి చర్యలు తీసుకోవాలి? మీ మార్గదర్శకత్వంతో భారతదేశం స్వచ్ఛంగా మారింది; కానీ తరువాతి తరం దాని పర్యావరణ పరిరక్షణకు ఏమి దోహదపడాలి? దయచేసి గైడ్ చేయండి, ధన్యవాదాలు సార్. సమర్పకుడు : ధన్యవాదాలు పవిత్ర. సర్, న్యూఢిల్లీకి చెందిన 11వ తరగతి చదువుతున్న చైతన్య లేలే అనే విద్యార్థి అతని మదిలో తలెత్తే ఇలాంటి ప్రశ్నకు మీరు సమాధానం చెప్పాలనుకుంటున్నారు. చైతన్య, దయచేసి మీ ప్రశ్న అడగండి. చైతన్య: ప్రాణం, గౌరవనీయులైన ప్రధాన మంత్రి సార్. నా పేరు చైతన్య. నేను DAV పాఠశాలలో 11వ తరగతి విద్యార్థిని. మీకు నా ప్రశ్న ఏమిటంటే, మనం మన పరిసరాలను పరిశుభ్రంగా మరియు మెరుగుపరచడం ఎలా? ధన్యవాదాలు. సమర్పకుడు: ధన్యవాదాలు చైతన్య. గౌరవనీయులైన ప్రధాన మంత్రి సార్, పవిత్ర & చైతన్య వంటి భారతదేశ యువత కూడా మీ హృదయానికి దగ్గరగా ఉండే స్వచ్ఛమైన & గ్రీన్ ఇండియాలో ఊపిరి పీల్చుకోవాలని కోరుకుంటున్నారు. మనమందరం భారతదేశాన్ని & మన పర్యావరణాన్ని సహజంగా మరియు పదం యొక్క ప్రతి కోణంలో ఎలా ఉంచుకోవాలో తెలుసుకోవాలనుకుంటున్నాము. మీ మార్గదర్శకత్వం కోసం మేమంతా ఎదురుచూస్తున్నాం సార్. ప్రధాన మంత్రి:ఈ అంశం పరీక్షపై చర్చకు సంబంధించినది కాదు. అయితే పరీక్షలకు మంచి వాతావరణం ఎంత అవసరమో, భూమికి కూడా మంచి వాతావరణం అవసరం. మరి మనం భూమిని తల్లిగా భావించే మనుషులం. ముందుగా, ఈరోజు నాకు అవకాశం ఇచ్చినందుకు మన దేశంలోని పిల్లలకు నా హృదయపూర్వక ధన్యవాదాలు తెలియజేస్తున్నాను. నేను మొదటిసారి ప్రధాని అయినప్పుడు, ఆగస్టు 15న ఎర్రకోట ప్రాకారం మీద నుంచి మాట్లాడాను. నా ప్రసంగం తరువాత, చాలా మంది ప్రజలు అనేక ప్రశ్నలు లేవనెత్తారు. మోదీజీ చెప్పారు కానీ అది సాధ్యమేనా? ఆ సమయంలో నేను పరిశుభ్రత గురించి మాట్లాడాను. అంతరిక్షం, విదేశాంగ విధానం లేదా సైనిక శక్తి గురించి మాట్లాడాల్సిన దేశ ప్రధాని పరిశుభ్రత గురించి మాట్లాడటం కూడా ప్రజలకు ఒకింత ఆశ్చర్యం కలిగించింది. చాలామంది ఆశ్చర్యపోయారు. కానీ అన్ని సందేహాలు & భయాలు తప్పు అని నిరూపించి, నా పరిశుభ్రత ఆలోచనను విజయవంతం చేసిన వారు నా దేశంలోని అబ్బాయిలు మరియు అమ్మాయిలు! ఈ పరిశుభ్రత ప్రయాణంలో ఈరోజు మనం ఎక్కడికి చేరుకున్నామో; నా దేశంలోని అబ్బాయిలు మరియు అమ్మాయిలకు నేను గరిష్ట క్రెడిట్ ఇవ్వాలనుకుంటున్నాను. 5 లేదా 6 సంవత్సరాల పిల్లలు తమ తాతలను రోజుకు 10 సార్లు అడ్డగించిన వందలాది సందర్భాలు నేను విన్నాను – 'మోదీ జీ ఇక్కడ వేయవద్దని కోరారు. ఇక్కడ వేయవద్దు. అది మోడీకి నచ్చదు. ఇది భారీ శక్తి, మరియు బహుశా అదే తరం నుండి, మీరు అదే స్ఫూర్తితో ప్రశ్న అడిగారు. నేను మీ ప్రశ్నను స్వాగతిస్తున్నాను. గ్లోబల్ వార్మింగ్ కారణంగా నేడు ప్రపంచం మొత్తం పర్యావరణంపై చాలా కలత చెందిందనేది నిజం. మరియు ఈ సమస్యకు మూల కారణం మన వనరుల దుర్వినియోగం. దేవుడు మనకిచ్చిన ఏర్పాట్లను పాడు చేసుకున్నాం. ఈ రోజు నేను నీరు త్రాగుతున్నాను, లేదా నాకు నీరు అందుబాటులో ఉంటే; నేను ఎక్కడో ఒక నదిని చూడగలిగితే; నేను ఏదో చెట్టు నీడ కింద నిలబడి ఉంటే; దానికి నా సహకారం లేదు. ఇది నా పూర్వీకులు నాకు మిగిల్చినది. ఈరోజు నేను తినే వస్తువులను నా పూర్వీకులు నాకు ఇచ్చారు. నేను కూడా భావి తరాలకు ఏదో ఒకటి వదిలిపెట్టాలా వద్దా? నేను పొదుపు చేయకపోతే, నేను వారికి ఏమి ఇస్తాను? కాబట్టి, మన పూర్వీకులు మనకు అందించిన విధంగా, మనం కూడా మన తర్వాతి తరానికి అందించే బాధ్యతను స్వీకరించి మన బాధ్యతను నిర్వర్తించాలి. ఇది మన కర్తవ్యం. ఇప్పుడు, ఇది కేవలం ప్రభుత్వ కార్యక్రమం ద్వారా మాత్రమే విజయవంతం కాదు. 'సింగిల్ యూజ్ ప్లాస్టిక్'కు దూరంగా ఉండాలని నేను చెప్పాను అనుకుందాం. సింగిల్ యూజ్ ప్లాస్టిక్‌ను నివారించాలని మేము మా కుటుంబంలో అంగీకరిస్తున్నాము మరియు చర్చిస్తాము. అప్పుడు ఇంటికి పెళ్లి కార్డు వస్తుంది. దాని మీద చాలా అందమైన ప్లాస్టిక్ రేపర్ ఉంది. మేము దానిని తీసివేసి విసిరివేస్తాము. ఇప్పుడు, ఈ చర్య మనం చర్చిస్తున్నదానికి విరుద్ధంగా ఉంది. కాబట్టి మనం దానిని మన రోజువారీ అలవాట్లలో ఎలా చేర్చుకోవచ్చు? కనీసం మీ కుటుంబంలో, ఒక్కసారి మాత్రమే ఉపయోగించే ప్లాస్టిక్‌ను మీ ఇంట్లో ఏ ధరకైనా అనుమతించబోమని మీరు నిర్ణయించుకుంటే; ఈ విధంగా మేము పర్యావరణానికి సహాయం చేస్తున్నాము. మరియు దేశంలోని పిల్లలందరూ దీనిని అనుసరించడం ప్రారంభిస్తే, అలాంటిదేమీ లేదు. నేను గుజరాత్‌లో పశువుల ఆరోగ్య మేళాను నిర్వహిస్తున్నట్లు మీరు చూసి ఉంటారు. నేను ముఖ్యమంత్రిగా ఉన్నప్పుడు జంతు ఆరోగ్య ప్రదర్శనలు నిర్వహించే సమయంలో గుజరాత్‌లో జంతువులకు దంత వైద్యం చేయించేవాడిని. కొన్ని జంతువులకు కంటిశుక్లం వచ్చి చికిత్స పొందింది. కొన్ని జంతువులకు ఆపరేషన్ చేయాల్సి వచ్చింది. కాబట్టి కడుపులో కనీసం 40 కిలోల ప్లాస్టిక్ ఉన్న ఆవును నేను చూశాను. ఇప్పుడు, ఇది మానవత్వానికి విరుద్ధమైన చర్య. ఈ భావన మనలో తలెత్తాలి. సాధారణంగా తేలికైన ప్లాస్టిక్ బ్యాగ్‌ని తీసుకువెళ్లడం మంచిది అనిపిస్తుంది, దానిని విసిరివేస్తారు. మనం ఇప్పుడు ఆ 'యూజ్ అండ్ త్రో' సంస్కృతి నుండి తప్పించుకుని 'రీయూజ్, రీసైకిల్'ని స్వీకరించాలి. మరియు ఇది భారతదేశంలో కొత్త విషయం కాదు; చాలా ఏళ్లుగా కుటుంబంలో ఈ అలవాటు ఉంది. మనం ఎంత ఎక్కువ వనరులను ఉపయోగిస్తే పర్యావరణానికి అంత నష్టం వాటిల్లుతుంది. మరోవైపు, వనరులను ఎంత ఎక్కువగా వినియోగించుకుంటే పర్యావరణాన్ని అంత మెరుగ్గా పరిరక్షిస్తాం. ఈరోజు మన ఎలక్ట్రానిక్ గాడ్జెట్‌లను చూడండి; అవి పర్యావరణానికి కూడా సమస్యగా మారుతున్నాయి. కాలుష్యాన్ని సృష్టించే పాత వాహనాలకు స్వస్తి పలికేందుకు భారత ప్రభుత్వం ఇప్పుడే స్క్రాపింగ్ విధానాన్ని అమలులోకి తెచ్చిందని మీరు చూసి ఉంటారు. దాని నుండి కొంత డబ్బు సంపాదించి, కొత్త కారును పొందవచ్చు. ఆ దిశగా కూడా చాలా కసరత్తు జరగనుంది. అదే విధంగా నీరు, మొక్కలు మరియు ప్రకృతి యొక్క ప్రాముఖ్యత మనకు తెలుసు. మనం దానికి సున్నితంగా ఉంటామా? పర్యావరణం పట్ల సున్నితత్వం యొక్క ఈ స్ఫూర్తిని నింపడానికి, ఇది మన నిజమైన స్వభావంగా మారాలి. COP-26లో నేను ఒక అంశాన్ని ప్రస్తావించినట్లు మీరు తప్పక చూసి ఉంటారు. యూకేలో ఓ సదస్సు జరిగింది. జీవనశైలి ఒక సమస్య అని మరియు 'మిషన్ లైఫ్' అవసరమని నేను చెప్పాను. నేను అక్కడ 'మిషన్ లైఫ్' అనే పదాన్ని ఉపయోగించాను, అది 'పర్యావరణానికి జీవనశైలి. మనం చిన్నవాళ్ళం అయితే అక్కడ నాలుగు అంతస్తుల ఇల్లు ఉంది, మరి లిఫ్ట్ ఎందుకు వాడాలి? మెట్లను ఉపయోగించేందుకు ప్రయత్నిద్దాం. ఇది మన ఆరోగ్యానికి మరియు పర్యావరణానికి రెండింటికీ మేలు చేస్తుంది. ఈ చిన్న చిన్న మార్పులను మన జీవితంలోకి తీసుకురావడానికి ప్రయత్నించాలి. అందుకే ప్రపంచవ్యాప్తంగా P-3 ఉద్యమాన్ని నడపాలని నేను చెప్పాను-ప్రో-ప్లానెట్-పీపుల్. ఈ P-3 ఉద్యమంలో ఎక్కువ మంది చేరి, ఈ దిశగా చేతనైన ప్రయత్నాలు చేయడానికి ప్రయత్నిస్తే, మనం మార్పులు తీసుకురాగలమని నేను నమ్ముతున్నాను. రెండవది, దేశం స్వాతంత్ర్యం వచ్చి 75 ఏళ్లు పూర్తయిన 'ఆజాదీ కా అమృత్ మహోత్సవ్‌'ను జరుపుకుంటోంది. దేశం శతాబ్ది ఉత్సవాలు జరుపుకోవడానికి ఇప్పటి తరానికి 25 ఏళ్ల సమయం ఉంది. అంటే, మీ జీవితంలో 25 సంవత్సరాలు ఉన్నాయి. ఇది నీ కోసమే. ప్రపంచం ముందు మన తలలు నిలుపుతూ దేశ శతాబ్ది ఉత్సవాలను సగర్వంగా జరుపుకునే ప్రదేశానికి మన దేశం చేరుకోవడానికి ఈ 25 ఏళ్లలో మీ సహకారం ఏమిటి? దానికి మన జీవితాలను అంకితం చేయాలి. మరియు దీని నుండి ఒక సాధారణ మార్గం విధిని నొక్కి చెప్పడం. నేను నా విధులను నెరవేర్చినట్లయితే, నేను ఒకరి హక్కులను కాపాడుతున్నాను. దీని అర్థం వ్యక్తి తన హక్కులను డిమాండ్ చేస్తూ బయటకు వెళ్లవలసిన అవసరం లేదు. నేటి సమస్య ఏమిటంటే, మనం విధులు నిర్వర్తించకపోవడం. అందుకే ఎవరైనా తన హక్కులను కాపాడుకోవడానికి పోరాడుతున్నారు. మన దేశంలో తన హక్కుల కోసం ఎవరూ పోరాడకూడదు. ఇది మన కర్తవ్యం మరియు మన విధులను పాటించడం ద్వారా మనం విధులను నిర్వర్తించవచ్చు. విధులు నిర్వర్తిస్తే మనకున్న బాధ్యతలను నిర్వర్తిస్తాం. ఇప్పుడు చూడండి, మన దేశంలో జరుగుతున్న ఈ విషయాల గురించి ప్రపంచవ్యాప్తంగా ప్రజలు చర్చించుకుంటున్నారు. మంచి కార్యక్రమాలకు మోడీ క్రెడిట్ తీసుకుంటారని కొందరు భయపడుతున్నారు; మోడీని కీర్తిస్తారు; కాబట్టి వారు కొంచెం వెనుకాడతారు. కానీ పాఠశాల పిల్లలకు టీకాలు వేసే కార్యక్రమంలో మన దేశంలోని పిల్లలు వ్యాక్సిన్ తీసుకున్న వేగం నిజంగా అభినందనీయం. మీలో టీకాలు వేసిన వారు చేతులు ఎత్తండి. ప్రతి ఒక్కరూ టీకాలు వేయించారా? ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఎవరూ ఇలాంటి ప్రశ్నలను అడిగే ధైర్యం చేయలేరు. భారతదేశంలోని పిల్లలు కూడా దీనిని చూపించారు. అంటే మనం మన కర్తవ్యాన్ని నిర్వర్తించాం. ఈ కర్తవ్యాన్ని నిర్వహించడం భారతదేశానికి గర్వకారణంగా మారింది. అలాగే మన దేశం పురోగమించాలంటే, ప్రకృతిని, పర్యావరణాన్ని కాపాడుకోవాలంటే మనం మన బాధ్యతలను స్పృహతో నిర్వర్తించాలి. మనం అలా చేస్తే, మనం ఆశించిన ఫలితాలను పొందగలమని నేను ఖచ్చితంగా అనుకుంటున్నాను. సమర్పకుడు :ప్రధాన మంత్రి పరీక్షా పే చర్చా 2022, కోట్లాది మంది పిల్లలు, ఉపాధ్యాయులు మరియు మనలాంటి తల్లిదండ్రుల ఒత్తిడి మరియు అసౌకర్యాన్ని ఉత్సాహం, ఆశ మరియు విజయం కోసం తహతహలాడేలా మార్చింది. గౌరవనీయులైన ప్రధానమంత్రి గారూ, మేము చాలా కృతజ్ఞులం! మీ స్వర్ణ ప్రసంగానికి మేము చాలా కృతజ్ఞులం. ఇది మన జ్ఞాపకాలలో ఎప్పటికీ నిలిచిపోయే క్షణాల ప్రేరణ మరియు ప్రోత్సాహంతో కూడిన ఈ అద్భుతమైన ఉదయం ముగింపుకు మమ్మల్ని తీసుకువస్తుంది. గౌరవనీయులైన ప్రధాన మంత్రి శ్రీకి మా హృదయపూర్వక కృతజ్ఞతలు మరియు కృతజ్ఞతలు తెలియజేస్తున్నాము. నరేంద్ర మోదీ జీ తన విలువైన సమయాన్ని మాతో ఇక్కడ ఉండేందుకు వెచ్చించినందుకు మరియు అతని అయస్కాంత వ్యక్తిత్వంతో మనల్ని ప్రేరేపించినందుకు. చాలా ధన్యవాదాలు, సార్. ప్రధాన మంత్రి:మీరందరూ, అనౌన్సర్లు, దయతో ఇక్కడికి రండి, అందరినీ పిలవండి. మీలో కొందరు ఇక్కడ ఉండవచ్చు మరియు కొందరు అక్కడ ఉండవచ్చు. చూడండి, మొదట, ఈ రోజు, నేను ఈ వ్యక్తులను అభినందించాలనుకుంటున్నాను. వీళ్లంతా అన్నీ అద్భుతంగా నిర్వహించారు. ఎక్కడా ఆత్మవిశ్వాసం లోపించింది. మీరు కూడా నిశితంగా గమనించి ఉండాలి. నేను కూడా గమనించాను. మీ అందరి ప్రతిభ ఒక్కటే. ఇక్కడ కూర్చున్న ప్రతి ఒక్కరికీ ఆ సామర్థ్యం ఉంది. మనం నిజంగా జీవితంలో ఆనందాన్ని అనుభవించాలనుకుంటే, మనలో ఒక నిర్దిష్ట గుణాన్ని పెంపొందించుకోవడానికి ప్రయత్నించాలని నేను చెబుతాను. మీరు ఆ గుణాన్ని పెంపొందించుకుంటే, మీరు ఎల్లప్పుడూ సంతోషంగా ఉంటారు మరియు సద్గుణాలకు కృతజ్ఞులు అవుతారు. మనం ఒక వ్యక్తిలో కొంత గుణాన్ని లేదా సద్గుణాన్ని చూసినట్లయితే, మనం దానిని అభినందించాలి. ఇది వ్యక్తికే కాదు మనకు కూడా బలాన్ని ఇస్తుంది. ఎక్కడ చూసినా మంచి విషయాలను గమనించడం మనకు అలవాటు. మేము దానిని అంగీకరించడానికి ప్రయత్నించాలి, దానిలోకి మనల్ని మనం మలచుకోండి, ఆవిష్కరించండి మరియు దానికి కనెక్ట్ చేయండి. మనలో అసూయ పెరగడానికి అనుమతిస్తే; ఉదాహరణకు, "అరెరే! అతను నా కంటే ముందున్నాడు; అతని కుర్తా నా కంటే మెరుగ్గా ఉంది; అతని కుటుంబంలో అలాంటి మంచి వాతావరణం ఉంది; అతనికి ఎటువంటి సమస్యలు లేవు." మనకు ఈ రకమైన వైఖరి మరియు ఆలోచనా విధానం ఉంటే, క్రమంగా మనం మనల్ని మనం చిన్నచూపు చూసుకుంటూ ఉంటాము. మనం ఎప్పటికీ పెద్దగా మారలేము. ఇతరుల సామర్థ్యాలను అర్థం చేసుకునే సామర్థ్యాన్ని, ఇతరుల బలాలను తెలుసుకునే సామర్థ్యాన్ని మనం పెంపొందించుకుంటే, ఆ లక్షణాలను మనలోకి మలుచుకునే శక్తి స్వయంచాలకంగా అభివృద్ధి చెందుతుంది. కాబట్టి మీ జీవితంలో విజయం సాధించాలంటే, జీవితంలో మీకు ఎక్కడ అవకాశం దొరికినా ప్రతిభావంతులైన, మంచి మరియు సామర్థ్యం ఉన్న వారి వైపు మొగ్గు చూపాలని నేను మీ అందరినీ కోరుతున్నాను. వాటిని తెలుసుకోవడం, అర్థం చేసుకోవడం మరియు అంగీకరించే పెద్ద హృదయం ఉండాలి. అసూయ భావన ఎప్పుడూ ఉండదు; మన మనస్సులలో ప్రతీకార భావం ఎప్పటికీ ఉండదు. మనం కూడా గొప్ప ఆనందం మరియు సంతోషకరమైన జీవితాన్ని గడపగలుగుతాము. ఈ ఒక్క నిరీక్షణతో మీ అందరికి మరోసారి అభినందనలు! నేను విద్యార్థులందరినీ అభినందిస్తున్నాను మరియు ఇప్పుడు నేను విద్యా శాఖను అభినందిస్తున్నాను. మీరందరూ ఎంత అద్భుతమైన ప్రోగ్రామ్‌ని ప్లాన్ చేసారు మరియు యువకులందరినీ కలిసే అవకాశం నాకు లభించింది. పరీక్ష పే చర్చపై మోడీ జీ ఎందుకు పరీక్ష గురించి చర్చిస్తారని కొందరు ఆశ్చర్యపోతున్నారు. ఇది కేవలం పరీక్ష మాత్రమే. గురువుగారు మీకు చాలా వివరించి ఉండాలి. ఇది లాభమో కాదో నాకు తెలియదు కానీ ఈ కార్యక్రమం వల్ల చాలా ప్రయోజనం పొందాను. నేను మీతో ఉన్నప్పుడు, నేను 50 సంవత్సరాలు చిన్నవాడిగా భావిస్తున్నాను మరియు మీ నుండి ఏదైనా నేర్చుకోవడం ద్వారా నేను ఎదగడానికి ప్రయత్నిస్తాను. నా ఉద్దేశ్యం నేను అదే పాత తరానికి చెందినవాడిని కానీ నేను ఎల్లప్పుడూ మీతో కనెక్ట్ అవ్వడం ద్వారా మీ మనస్సును అర్థం చేసుకోవడానికి ప్రయత్నిస్తాను. నేను మీ ఆశలు మరియు ఆకాంక్షలను అర్థం చేసుకోవడానికి ప్రయత్నిస్తాను మరియు వాటిలో నా జీవితాన్ని మార్చుకుంటాను. మరియు ఈ కార్యక్రమం నాకు ఉపయోగకరంగా ఎందుకు ఉంది; ఇది నా బలం & సామర్థ్యాలను పెంచుతుంది మరియు అందుకే నేను వచ్చి మీతో సంభాషిస్తాను. మీ సమయాన్ని నాకు కేటాయించినందుకు, ఈ అనుభవంతో నన్ను ఎదగనివ్వడానికి మరియు ఏదైనా నేర్చుకోవడంలో నాకు సహాయం చేసినందుకు నేను మీకు చాలా కృతజ్ఞుడను. మీకు చాలా కృతజ్ఞతలు.