అంతర్జాతీయ యుద్ధ నౌక‌ల స‌మీక్ష‌- 2016 లో ప్రధాన మంత్రి శ్రీ నరేంద్ర మోదీ ప్రసంగం

గౌరవనీయులైన ఆంధ్ర ప్రదేశ్ గవర్నర్, ముఖ్యమంత్రులు, నా మంత్రివ‌ర్గ‌ సహచరులు, విదేశీ నౌకా దళాల ప్రతినిధులు, భారతీయ‌ నౌకా దళంలోని ధైర్యవంతులైన పురుష, మహిళా ఉద్యోగులు; మ‌రియు విశాఖపట్నం నగర వాసులారా, విశాఖపట్నాన్ని సందర్శించటం నా అదృష్టంగా భావిస్తున్నాను. ఈ న‌గ‌ర‌మంటే భార‌తీయులంద‌రి హృద‌యాల్లో ఓ ప్రత్యేక స్థానం ఉంది. 2014 అక్టోబర్‌లో చివరి సారిగా విశాఖ‌ప‌ట్నానికి వచ్చాను. అప్ప‌ట్లో హుద్ హుద్ తుపాను వల్ల నగరం చిగురుటాకులా వణికిపోయింది. అలాంటి ప్రతికూల పరిస్థితులలోనూ విశాఖపట్నం వాసుల మోముపై చిరున‌వ్వు చెద‌రిపోలేదు. కేవలం 14 నెలల్లోనే అన్ని స‌వాళ్ల‌ను అధిగ‌మించి.. ఈ అంత‌ర్జాతీయ యుద్ధ నౌక‌ల స‌మీక్ష కు వివిధ దేశాల నౌకా దళాలను ఆహ్వానించారు. ఇది ఈ న‌గ‌రానికి ఒక ప్ర‌శంస అంటాను. ఏడాది క్రితం ఇక్కడ సముద్రుడి ఆగ్ర‌హాన్ని పూర్తి స్థాయిలో చూశాం. ఇవాళ‌ విశాఖపట్నం ప్రజల మనోనిబ్బ‌రం కారణంగా.. సముద్రం మన అందరి ఆర్థిక శ్రేయస్సుకు ఏ విధంగా ఉపయోగపడుతుందో చర్చించుకుంటున్నాం. విశాఖపట్టణం ప్రజల ధైర్యానికి, కృత‌ నిశ్చ‌యానికి మనమంతా ప్ర‌ణ‌మిల్లాల్సిందే. ఈ ఇంటర్నేషనల్ ఫ్లీట్ రివ్యూను చ‌రిత్ర‌లో నిల‌చిపోయే విధంగా విజ‌య‌వంతం చేయ‌డానికి అలుపెర‌గ‌కుండా శ్ర‌మించిన‌ భారతీయ‌ నౌకా దళం పురుష, మహిళా ఉద్యోగులకు మనస్ఫూర్తిగా ధన్యవాదాలు తెలుపుకుంటున్నాను. ఈ అంత‌ర్జాతీయ కార్యక్రమానికి పెద్ద అండ‌గా నిల‌చిన‌ ముఖ్యమంత్రి శ్రీ చంద్రబాబు నాయుడు గారికి ప్రత్యేక ధన్యవాదాలు. వివిధ దేశాల‌కు చెందిన ఉత్త‌మ‌ నౌకా దళాలు స‌ద్భావ‌న‌తో ఇక్క‌డ‌కు త‌ర‌లి రావ‌డాన్ని క‌నులారా చూసినందుకు వ్య‌క్తిగ‌తంగా నాకు ఇది ఎంతో అపురూప‌మైన అనుభూతిని అందించింది. కేవ‌లం మూడు నెల‌ల క్రిత‌మే, అక్టోబర్‌లో.. ఆఫ్రికాకు చెందిన 54 దేశాల ప్రతినిధులను (వారిలో 40 కి పైగా దేశాధినేత‌లున్నారు).. మూడో ఇండియా-ఆఫ్రికా సమ్మిట్‌ కు ఆహ్వానించాం. అంత‌కు కొద్ది వారాల కింద‌ట‌, 2015 ఆగస్టులో, జైపూర్‌లో జ‌రిగిన‌ ఇండియా-పసిఫిక్ ఐల్యాండ్ కోఆప‌రేష‌న్ సెకండ్ ఫోరమ్ సంద‌ర్భంగా 14 దేశాల అధినేతల‌కు మ‌నం ఆతిథ్యం ఇచ్చాం. నిన్న గాక మొన్న‌.. గౌహతిలో 12వ దక్షిణాసియా దేశాల క్రీడలకు సార్క్ దేశాలను ఆహ్వానించాం. మ‌రి ఇవాళో.. ప్ర‌పంచం న‌లు మూల‌ల నుంచి 50 విదేశీ నౌకాద‌ళాల‌కు స్వాగ‌తం ప‌లుకుతున్నాం భార‌త‌దేశంలో నిర్వ‌హిస్తున్న రెండో అంత‌ర్జాతీయ యుద్ధ నౌక‌ల స‌మీక్ష కార్య‌క్ర‌మం కోసం; ఇది భార‌త దేశ తూర్పు కోస్తా తీరంలో మొట్ట‌మొద‌టి సారిగా జ‌రుగుతున్న స‌మీక్ష‌. ఇందు‌లో మీరు పాలు పంచుకోవ‌డం అనేది.. మా ప‌ట్ల మీరు చూపుతున్న మైత్రికి, స‌హ‌కారానికి ఓ ప్ర‌తీక‌. దీనిని మేం ఎల్ల‌ప్ప‌టికీ జ్ఞాపకం పెట్టుకుంటాం. మా ఆహ్వానాన్ని మన్నించి.. ఈ కార్యక్రమంలో పాల్గొనేందుకు త‌ర‌లి వచ్చినందుకు మీకు మా దేశ ప్రజలందరి తరఫున కృత‌జ్ఞ‌త‌లు తెలియజేసుకుంటున్నాను. ఈ కార్యక్రమం నుంచి స్ఫూర్తి పొందిన భారతదేశం ఈ ఏడాది ఏప్రిల్‌ లో మొట్ట‌మొద‌టి సారిగా గ్లోబల్ మ్యారిటైమ్ సమ్మిట్‌ను నిర్వహించనుంది. సముద్ర తీరం ఉన్న దేశాలకు, భార‌తదేశానికి మ‌ధ్య వ్యాపారం, పెట్టుబ‌డులు, సాంకేతిక విజ్ఞానం, వాణిజ్య సంబంధాల‌ను మ‌రింత బలోపేతం చేసుకోవటమే కార్యక్రమం ప్ర‌ధాన‌ ఉద్దేశం. మిత్రులారా, సముద్రాలు, జల మార్గాలు ప్రపంచ వ్యాప్తంగా అందరికీ ఉంటాయి. వసుధైవ కుటుంబకం – ప్రపంచమంతా ఒకే కుటుంబం అనే భావన – బ‌హుశా ఈ భూగ్ర‌హం మీది సాగ‌రాల‌లో అత్యంత స్ప‌ష్టంగా వ్య‌క్తం అవుతోంది.. ఇదే మ‌న‌ అంద‌రినీ క‌లిపి ఉంచుతోంది. చివరి సారిగా భారతదేశం 2001లో ముంబైలో అంతర్జాతీయ యుద్ధ నౌక‌ల స‌మీక్ష‌ను నిర్వహించింది. 2016 కల్లా ప్రపంచం చాలా మారిపోయింది. రాజ‌కీయాలు తీవ్ర గంద‌ర‌గోళంతో కూడిన‌విగా త‌యార‌య్యాయి; ఆ రంగంలో స‌వాళ్లు మరింత జ‌టిలం అయ్యాయి. అదే సమయంలో, సముద్రాలు ప్రపంచ సంపదకు జీవనాధారంగా నిల‌చాయి. ఇవి మ‌న‌కు మ‌న దేశాల‌ను నిర్మించుకోవ‌డానికి గొప్ప ఆర్థిక అవ‌కాశాల‌ను అందిస్తున్నాయి. ప్రపంచ వ్యాప్తంగా 90 శాతానికి పైగా వ‌ర్త‌కం సముద్రాల ద్వారానే జరుగుతుంది. గత పదిహేనేళ్లలో దీని విలువ 6 ట్రిలియన్ డాలర్లు నుంచి దాదాపు 20 ట్రిలియన్ డాలర్లకు పెరిగింది. ప్రపంచ శక్తి భద్రతకు కూడా సముద్రాలు చాలా కీలకంగా మారాయి; ప్రపంచ చమురు ఉత్పత్తిలో 60 శాతానికి పైగా సముద్ర మార్గంలోనే రవాణా అవుతుంది. సముద్రం నుంచి మనం ఎలాంటి లాభాలను పొందగలం అనేది.. సముద్రంలో ఎదురయ్యే సమస్యలను ఎదుర్కొనటం, వాటిని పరిష్కరించుకోవటం.. పైన‌ ఆధారపడి ఉంటుంది. సముద్రం ఉగ్ర రూపం ఒక ముప్పు. దీని ప్ర‌త్య‌క్ష బాధితురాలు భార‌త‌దేశం. ఈ ముప్పు ప్రాంతీయ శాంతికి, స్థిర‌త్వానికి ఆ మాట‌కొస్తే ప్ర‌పంచ శాంతి, స్థిర‌త్వానికి కూడా అపాయంలో ప‌డ‌వేస్తోంది. సముద్రపు దోపిడీ ఇంకా పెను స‌వాలుగా మిగిలింది. సునామీలు, తుపానుల వంటి ప్ర‌కృతి విప‌త్తుల బెడ‌ద తొల‌గిపోయేది కాదు. చ‌మురు స‌ముద్రంలోకి ఎగ‌జిమ్ముకు వ‌చ్చి తెట్టు లాగా ఏర్ప‌డ‌టం, శీతోష్ణ స్థితుల‌లో మార్పుల వంటి మాన‌వ ప్ర‌మేయంతో త‌లెత్తే స‌మ‌స్య‌లు స‌ముద్ర సంబంధ స్థిర‌త్వాన్ని ప్ర‌మాదంలో ప‌డ‌వేస్తున్నాయి. సముద్ర వాతావరణం ప్రశాంతంగా ఉండ‌ట‌మ‌నేది ప్రాంతీయ శాంతికి, ప్రపంచ శాంతికి ముఖ్యం. సముద్ర పర్యావరణ వ్యవస్థ ద్వారా సిరుల‌ను పండించుకోవాల‌న్నా కూడా ఇది ముఖ్యం. ఆధునిక త‌రం స‌వాళ్ల స్థాయిని, సంక్లిష్ట‌త‌ను బ‌ట్టి చూస్తే, అంత‌ర్జాతీయ స‌ముద్ర సంబంధ స్థిర‌త్వ సాధ‌న అనేది ఏ ఒక్క దేశం అధీనంలోనో ఉండేది కాదని చెప్పాలి. ఈ ల‌క్ష్య సాధ‌నను సముద్ర తీర ప్రాంతాలన్నీ ప్రాంత దేశాలు అన్నీపంచుకొని, బాధ్య‌త‌గా నెర‌వేర్చాలి. ఇందుకోసం ప్ర‌పంచంలోని నౌకాద‌ళాలు, మ్యారిటైమ్ ఏజెన్సీలు క‌ల‌సి ప‌ర‌స్ప‌రం స‌హ‌కారం ఇచ్చి పుచ్చుకొంటూ ముందుకు సాగ‌వ‌ల‌సిన అవ‌స‌రం ఉంది. దీంతో పాటు అవ‌స‌ర‌మైన చోట్ల‌, సాగ‌ర ఆధారిత‌మైన‌ అంత‌ర్జాతీయ స‌మాచార మార్గాల‌ను ప‌దిలంగా కాపాడుకోవ‌ల‌సిన అవ‌స‌రం కూడా ఉంది. సముద్రాలు మన ఆర్థిక వ్యవస్థల‌కు చోద‌క శ‌క్తులు అవ్వాలంటే, మ‌నం • సముద్రాలను దేశాల మధ్య శాంతి, స్నేహం, విశ్వాసం పెంపొందించుకోవ‌డానికి, అలాగే సంఘ‌ర్ష‌ణ ను నివారించ‌డానికి ఉప‌యోగించుకోవాలి. • స్వేచ్ఛ‌గా రాక‌పోక‌లు సాగేట‌ట్లు త‌గిన చ‌ర్య‌లు తీసుకోవాలి. • సముద్రం నుంచి వచ్చే సమస్యల విషయంలో ఒకరికొకరు సహాయం చేసుకోవాలి తప్ప పోటీ పడకూడదు. నేటి అంత‌ర్జాతీయ యుద్ధ నౌక‌ల స‌మీక్ష‌లో వివిధ దేశాల నుంచి పెద్ద సంఖ్యలో నౌకాద‌ళాలు త‌ర‌లి రావ‌డం శాంతి, స‌హ‌కారాల మార్గంలో న‌డు‌స్తూ, సముద్ర మార్గాన్ని సుర‌క్షితంగా అట్టేపెట్టాల‌న్న ఆశ‌యం ఉమ్మ‌డి ఆశ‌య‌మ‌ని స్ప‌ష్టం అవుతున్న‌ట్లే. మిత్రులారా, భారత దేశం సముద్రతీర దేశం. ఎప్ప‌టికీ అది అలాగే కొన‌సాగుతుంది. భారతదేశ ప్రాచీన సంస్కృత సాహిత్యం సముద్రాన్ని ‘చతుర్దశానం ర‌త్నానం’గా అభివర్ణించింది. అంటే 14 రత్నాల భాండాగారం అని అర్థం. స‌ముద్ర జ‌లాల‌తో ఆవ‌రించి ఉన్న భార‌త‌దేశం 7500 కిలోమీట‌ర్ల‌కు పైగా పొడ‌వైన కోస్తాతీర ప్రాంతం క‌లిగి ఉంది. ఎప్ప‌టి నుంచో మేం ఘ‌న‌మైన స‌ముద్ర వార‌స‌త్వాన్ని ఒక విశిష్ట‌త‌గా అందుకున్నాం. గుజరాత్‌లోని లోథ‌ల్ రేవు ప్రపంచంలో ఆదిలోనే ఏర్పాటైన స‌ముద్ర రేవుల‌లో ఒక‌టి. హిందూ మహా సముద్రంలో భారతదేశం కేంద్ర స్థానంలో ఉంది. ఈ స్థితి అన్య‌ సంస్కృతులతో మ‌మ్మ‌ల్ని క‌లుపుతోంది. మా సముద్ర వాణిజ్య మార్గాలకు ఆధార‌భూతంగా నిలుస్తోంది. ఈ ప్రాంతంలో పోరాట వ్యూహాల‌ను ప్ర‌భావితం చేస్తోంది. అంతే కాకుండా, స‌ముద్రాల‌కు మేం ఎంత ప్రాముఖ్య‌త‌ను ఇస్తున్నామో తేట‌తెల్లం చేస్తోంది. సింధు న‌ది లోయలో నాగ‌రిక‌త ప‌రిఢ‌విల్లిన నాటి నుంచి భార‌త‌దేశం.. ఆఫ్రికా, పశ్చిమాసియా, మధ్యధ‌రా ప్రాంతంతో పాటు.. ప‌శ్చిమ దేశాలు, నైరుతి ఆసియా, దూర ప్రాచ్య దేశాలతో స‌హా ఆసియాలోని వివిధ దేశాలతో స‌ముద్ర మార్గపు లంకెల విస్తృత బంధాన్ని నెలకొల్పుకొంది. నేటి ఈ స‌మీక్ష‌లో ఈ ప్రాంతాలన్నింటి నుంచి నౌకాద‌ళాలు క‌ద‌లివ‌చ్చి పాల్గొనటం మాకెంతో ఆనందంగా ఉంది. ఇకొంచెం సేప‌టి కింద‌ నేను ఆవిష్క‌రించిన‌ ‘మ్యారిటైమ్ హెరిటేజ్ ఆఫ్ ఇండియా’ ఛాయాచిత్ర వ్యాసావ‌ళితో వెలువ‌డిన‌ ఒక పుస్త‌కం . ఇది ఘ‌న‌మైన స‌ముద్ర సంప్ర‌దాయానికి ఓ క‌ర‌దీపిక‌. మిత్రులారా, ఆధునిక కాలంలోనూ.. సముద్రాలు, మరీ ముఖ్యంగా హిందూ మహా సముద్రం.. భారతదేశ‌ భద్రతలో, ఆర్థిక పురోగతిలో కీలక పాత్రను పోషిస్తోంది. హిందూ మహా సముద్రపు జ‌లాలు దాదాపు 40 దేశాల తీరాలను తాకుతున్నాయి. ప్ర‌పంచ కంటెయిన‌ర్ రాక‌పోక‌ల‌లో దాదాపు స‌గం; ప్ర‌పంచ స‌ర‌కు ర‌వాణాలో ర‌మార‌మి మూడింట ఒక వంతు ఈ ప్రాంతం గుండా జ‌రుగుతోంది. మా వ్యాపారంలో 90 శాతం, మా చ‌మురు దిగుమ‌తుల‌లో 90 శాతం స‌ముద్రాల మీదుగానే సాగుతున్నాయి. భారతదేశపు 1200 లంక ప్రాంతాలు, 2.4 మిలియ‌న్ చ‌ద‌ర‌పు కిలోమీటర్ల మేర విస్త‌రించిన‌ మా భారీ ప్రత్యేక ఆర్థిక మండలి.. భారత ఆర్థిక వ్యవస్థలో హిందూ మహాసముద్రం ప్రాముఖ్యతను చాటి చెబుతాయి. మా పక్కనున్న సముద్రతీర దేశాలతో వార‌ధిగా కూడా ఇది మాకు ఉప‌యోగ‌ప‌డుతోంది. గతేడాది మార్చిలో, మారిషస్‌లో నేను హిందూ మహాసముద్రంపై మా దేశపు విజ‌న్ ను ప్రకటించాను. హిందూ మహాసముద్ర ప్రాంతం విధాన ప‌రంగా నాకున్న అత్యంత ప్రాధాన్య అంశాల‌లో ఒక‌టి. ‘సాగర్’ ఈ దిశగా మా ప్రయత్నాన్ని తెలియజేస్తుంది. ‘సాగర్’ (ఎస్ఎజిఎఆర్) కు విస్తృత రూపం – సెక్యూరిటీ అండ్ గ్రోత్ ఫర్ ఆల్ ఇన్ ద రీజియన్. సముద్రాలపై, మరీ ముఖ్యంగా హిందూ మహా సముద్రంలో చోటు చేసుకునే మా భౌగోళిక- రాజకీయ, వ్యూహాత్మక, ఆర్థిక ప్ర‌యోజ‌నాల‌ను మేం ఎప్పటికప్పడు పెంపొందింప‌చేసుకుంటూ ఉంటాం. ఆధునిక‌, బ‌హు పార్శ్వ‌యుత నౌకాద‌ళం ఈ విష‌యంలో ముందు నిల‌బ‌డి ఈ పక్రియను నడుపుతుంది. శాంతికి, శుభానికి సంకేత‌మైన బ‌ల‌గం ఇది. సముద్ర తీర ప్రాంతాల దేశాలమధ్య పెరుగుతున్న ఆర్థిక, రాజకీయ భాగస్వామ్యాలతో ప్రాంతీయ కార్యక్రమాలు మరింత బలోపేతం అవటంతో పాటు మా లక్ష్యాలను చేరుకోవ‌టంలో ఉపయోగపడతాయి. మిత్రులారా, భార‌త‌దేశ స్థితిగ‌తుల‌ను ప‌రివ‌ర్త‌న తేవ‌డానికి చేస్తున్న బృహ‌త్ కృషిలో సముద్రాల అండ‌దండ‌ల‌తో ఆర్థిక సుసంప‌న్న‌త‌ను సాధించేందుకు మేం చేస్తున్న ప్రయాణం ఒక భాగం మాత్ర‌మే. మేం.. ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థలో మెరుస్తున్న నక్షత్రం మాత్రమే కాదు. ప్రాంతీయ, అంతర్జాతీయ స్థిర‌త్వానికి మేం ఓ స్తంభం వంటి వారం. అంతే కాదు, మా దేశం ఒక ముఖ్య‌మైన ప్ర‌గ‌తి కేంద్రం కూడా. ప్రాంతీయ శాంతి భద్రతలను, ప్రపంచ శాంతి భద్రతలను ప‌రిర‌క్షించాల‌నే ల‌క్ష్యానికి అనుగుణంగా భార‌త‌దేశం ఎదుగుతోంది. మా దేశం లోప‌ల‌ గొప్ప ఆశావాదం, ఉత్సాహంతో పాటు మ‌నం సాధించ‌గ‌లం అనే దృక్ప‌థం నెల‌కొంది. ఆత్మ‌విశ్వాసం క‌లిగిన మా దేశ‌పు యువ‌త‌లో తొణికిస‌లాడుతున్న‌ శ‌క్తి, శ్ర‌మించే త‌త్వాలే ఈ ఆశావాదానికి పునాదులు. మా దేశంలో ప‌రివ‌ర్త‌న తీసుకువ‌చ్చేందుకు, మా చ‌ట్టాల‌ను, ప్ర‌క్రియ‌ల‌ను, సంస్థ‌ల‌ను మెరుగుప‌రిచేందుకు అదే ప‌నిగా చేప‌డుతున్న‌ సాహ‌సోపేత‌మైన చ‌ర్య‌ల నుంచి కూడా ఈ ఆశావాదం పెల్లుబుకుతోంది. మేం ప్ర‌జ‌ల‌కు సాధికార‌త క‌ల్పించే దిశ‌గా, దేశ పురోగ‌తిలో వారికి కూడా భాగ‌స్వామ్యం క‌ల్పించే దిశ‌గా అనేక నూత‌న కార్య‌క్ర‌మాల‌ను, అవ‌కాశాల‌ను సృష్టిస్తున్నాం. దేశంలో తయారీ రంగానికి కొత్త ఊపిరులు ఊదిన‌ ‘మేకిన్ ఇండియా’ అటువంటి కార్య‌క్ర‌మాల‌లో ఒక‌టి. రక్షణ రంగ ప‌రిక‌రాల‌ తయారీ, నౌకా నిర్మాణం కూడా ప్రధానంగా దృష్టి సారించిన అంశాలు. మరో వారం రోజుల్లో, ఫిబ్రవరి 13 నుంచి ముంబైలో ‘మేకిన్ ఇండియా’ కింద ఏడు రోజుల ప్రపంచ స్థాయి కార్యక్రమాన్ని మేం నిర్వహించనున్నాం. ఈ సమయంలో.. ప్రపంచ పరిశ్రమ రంగంలోని ఉత్త‌మ‌మైన‌ ఆలోచనలన్నీ ఒక చోట కలుస్తాయి. న‌వ క‌ల్ప‌న (ఇన్నొవేష‌న్), డిజైన్, ప్రపంచంలో అత్యంత‌వేగంగా ఎదుగుతున్న ఆర్థిక వ్యవస్థ అయిన భారతదేశ తయారీ రంగంలోని అవకాశాలు ప్రపంచానికి తెలుస్తాయి. మేకిన్ ఇండియా, మేక్ ఫర్ ఇండియా, మేక్ ఫర్ ద వరల్డ్ అంటూ మేం ప్రపంచాన్ని ఆహ్వానిస్తున్నాం. ప్రస్తుత అంత‌ర్జాతీయ యుద్ధ నౌక‌ల స‌మీక్ష‌లో పాల్గొంటున్న భారత నౌకా దళ శ్రేణిలో కనీసం 37 ‘మేకిన్ ఇండియా’లో భాగంగా భారత్‌లో తయారైనవేన‌ని వెల్ల‌డించ‌డం మాకెంతో గ‌ర్వ‌కార‌ణంగా ఉంది. రాబోయే రోజుల్లో ఈ సంఖ్య త‌ప్ప‌క పెరుగుతుంద‌న్న న‌మ్మ‌కం ఉంది. మా ‘స్కిల్ ఇండియా’ కార్యక్రమం దాదాపు 800 మిలియన్ల యువతకు శిక్షణనిచ్చి, మద్దతిస్తూ.. ఆర్థికంగా ఎదిగేలా దారిచూపించే సంస్థ‌ల‌ను త‌యారు చేస్తోంది. 21వ శతాబ్దంలో భార‌తదేశంతో పాటు ప్ర‌పంచ అవ‌స‌రాల‌కు త‌గ్గ‌ట్లు ప్ర‌తిస్పందించ‌డానికి నైపుణ్యం సంత‌రించుకొన్న మా యువ‌తీయువ‌కులు సంసిద్ధులుగా ఉన్నారు. భార‌త‌దేశాన్ని మార్పు చెందించ‌డంలో ఒక ముఖ్య‌మైన‌ భాగ‌మే నాకు వ‌చ్చిన‌ ‘బ్లూ ఎకానమీ’ ఆలోచ‌న‌. మా జాతీయ ప‌తాకంలోని నీలి చ‌క్రం ‘బ్లూ ఎకానమీ’ స‌త్తాకు ప్ర‌తీక‌. భారతదేశ‌పు కోస్తాతీర ప్రాంత, దీవుల అభివృద్ధి కోసం కృషి చేయాల‌న్న‌ది ఈ ప్ర‌క్రియ‌లోని ఒక అతి ముఖ్య‌మైన అంశం. అంతేగాని, కేవ‌లం ప‌ర్య‌ట‌క‌మొక్క‌టే కాదు. మేం కోస్తా తీర‌ ప్రాంతాల్లో సారవంతమైన భూములను నిరంతరం సముద్రంలోని వనరులతో సమన్వయం చేసుకోవటం ద్వారా కోస్తా ప్రాంతాల్లో ఆర్థిక కార్య‌క‌లాపాల‌కు కొత్త అవకాశాలను కల్పించాలని భావిస్తున్నాం. సముద్ర పరిశోధనను మరింత బలోపేతం చేయటం, పర్యావరణానుకూల పురోగతి, సముద్ర ఆధారిత‌ పరిశ్రమ, సాంకేతిక విజ్ఞాన పునాది, మత్స్య పరిశ్రమలో మరిన్ని మార్పులు తీసుకురావటం మా లక్ష్యంలోని మిగ‌తా అంశాలు. ఈ ప్రయత్నానికి.. కోస్తా ప్రాంతాల్లోని యువతే మాకు ప్రధాన బలం. వారికి సముద్రంపై పూర్తి అవగాహన ఉంటుంది. వారు భారతదేశ ‘బ్లూ ఎకానమీ’ అభివృద్ధికి సార‌థులు కాగ‌లుగుతారు. భారతదేశంలోని కోస్తా ప్రాంతాల రాష్ట్రాల భాగస్వామ్యంతో.. ‘స్కిల్ ఇండియా’లో భాగంగా ఇక్కడి యువత కోసం ప్రత్యేక కార్యక్రమాన్ని చేపట్టాల‌ని నేను ఆశిస్తున్నాను. మిత్రులారా, చివ‌రిగా, ఇంత గొప్ప కార్య‌క్ర‌మాన్ని ఎటువంటి లోటు లేకుండా నిర్వ‌హిస్తున్నందుకు భార‌తీయ నౌకా ద‌ళానికి మరో సారి ఇవే నా అభినందనలు. ప్ర‌పంచంలోని వివిధ దేశాల నుంచి వచ్చిన మా నౌకా దళ మిత్రులు తిరిగి స్వ‌దేశానికి బ‌య‌లుదేరివెళ్లేట‌పుడు వారి ప‌య‌నం సాఫీగా సాగేందుకు ప్ర‌కృతి అనుకూలించాలిగాక‌. ధ‌న్య‌వాదాలు. జై హింద్