ఝార్‌ఖండ్ లో గ‌ల రాంచీ లో వివిధ అభివృద్ధి ప్రోజెక్టు లు మ‌రియు ప‌థ‌కాల ప్రారంభ కార్య‌క్ర‌మం లో ప్ర‌ధాన మంత్రి ఉప‌న్యాసం

భార‌త్ మాతా కీ జ‌య్‌ భార‌త్ మాతా కీ జ‌య్‌ భార‌త్ మాతా కీ జ‌య్‌ వేదిక ను అలంకరించిన ప్ర‌ముఖులు, సుదూర ప్రాంతాల నుండి పెద్ద సంఖ్య లో త‌ర‌లి వ‌చ్చిన ప్రియ‌మైన నా సోద‌రీమ‌ణులు మ‌రియు సోద‌రులారా, నూత‌న ప్ర‌భుత్వం కొలువుదీరిన తరువాత నేను మొదటి సారి గా సంద‌ర్శించే అవ‌కాశం ల‌భించిన‌ అటువంటి కొద్ది రాష్ట్రాల లో ఝార్‌ఖండ్ ఒక‌టి గా ఉంది. నాకు జ్ఞాప‌కం ఉంది.. అది ఉద‌యం పూట.. మ‌రి మ‌నం అంద‌రమూ యోగా ను అభ్య‌సిస్తూ వున్నాము; ఇదే ప్రభాత్ తారా మైదానం లో, వాన చిన్న‌ గా కురుస్తూ మ‌న‌ని ఆశీర్వదిస్తోందా! అన్నట్టు ఉంది. ఈ రోజు న ఈ మైదానాని కి నేను మరొక్క సారి విచ్చేసిన‌ప్పుడు, బోలెడ‌న్ని పాత స్మృతులు నా క‌ళ్ళెదుట మెరిశాయి. ఇదే మైదానం నుండి గ‌డ‌చిన సెప్టెంబ‌ర్ మాసం లో ఆయుష్మాన్ భార‌త్ ప‌థ‌కాన్ని ప్రారంభించ‌డం జ‌రిగింది. మిత్రులారా, ఈ రోజు న ఝార్‌ఖండ్ అస్తిత్వాని కి మ‌రొక విష‌యాన్ని జోడించే అదృష్టం నాకు ల‌భించింది. సోద‌రీమ‌ణులు మరియు సోద‌రులారా, ఆదివాసీ సముదాయాల మ‌రియు పేద‌ల సంక్షేమాని కి సంబంధించిన ప్ర‌ధాన ప‌థ‌కాల కు ప్రారంభ వేదిక గా మీ యొక్క ఝార్‌ఖండ్ వ్య‌వ‌హారం లోకి రాబోతోంది. ఎలాగంటే, పేద‌ల కు సంబంధించిన పెద్ద పెద్ద ప‌థ‌కాలు ఏ రాష్ట్రం లో మొద‌ల‌య్యాయి అని దేశం లో ఒక చ‌ర్చ జ‌రిగిన‌ప్పుడు, అటువంటి చ‌ర్చ‌ల లో చాలా వ‌ర‌కు ఝార్‌ఖండ్ పేరు ప్ర‌చారం లోకి వ‌స్తుంది. ప్ర‌పంచం లోకెల్లా అతి పెద్ద‌ ఆరోగ్య బీమా ప‌థ‌కం అయినటువంటి ‘ఆయుష్మాన్ భార‌త్’ను ఝార్‌ఖండ్ నుండి ఆరంభించ‌డ‌మైంది. మ‌రి ఈ రోజు న డ‌బ్బు లేని కార‌ణం గా చికిత్స పొంద‌లేని ల‌క్ష‌లాది దేశ ప్ర‌జ‌ల కు చికిత్స ను అందజేయడమైంది. వారు వారి యొక్క దీవెన‌ల ను వర్షిస్తున్నారు. ఆ ఆశీస్సు కూడాను ఝార్‌ఖండ్ కు అందుతున్నది. ఈ రోజు న, ప్ర‌ధాన మంత్రి కిసాన్ మాన్‌ ధ‌న్ యోజ‌న- ఏద‌యితే దేశ‌వ్యాప్తం గా కోట్లాది రైతుల కు పింఛ‌ను ను అందించ‌నుందో- ఆ ప‌థ‌కం సైతం బిర్‌సా ముండా గారి గ‌డ్డ అయిన‌టువంటి ఝార్‌ఖండ్ నుండి ఆరంభ‌మ‌వుతోంది. దీనికి తోడు దేశం లోని కోట్లాది వ్యాపారులు, ఇంకా స్వ‌తంత్రోపాధి క‌లిగిన వ్య‌క్తుల కోసం నేశ‌న‌ల్ పెన్శన్ స్కీమ్ ను కూడా ఝార్‌ఖండ్ నుండి ఆరంభించ‌డం జ‌రుగుతోంది. దేశవ్యాప్తం గా ఉన్న రైతుల ను మ‌రియు వ్యాపారుల ను నేను ఈ ఘ‌న‌మైన భూమి మీద ఉండి అభినందిస్తున్నాను. అంటే, మేము దేశం లోని అవ్య‌వ‌స్థీకృత రంగ శ్రామికుల కు ఒక పెన్శన్ ప‌థ‌కాన్ని అందించాము; త‌ద‌నంత‌రం రైతుల కు, మ‌రి అటు త‌రువాత వ్యాపారులు మ‌రియు స్వ‌తంత్రోపాధి క‌లిగిన వారి కి పెన్శన్ ప‌థ‌కాన్ని ప్రారంభించాము. ఒక విధం గా, మేము దేశ నిర్మాణం లో ఒక ప్ర‌ధాన‌మైన పాత్ర ను పోషిస్తున్న‌టువంటి స‌మాజం లోని వర్గాల కు వారి వృద్ధాప్యం లో ఏ క‌ష్ట‌మూ రాకుండా పూచీ ప‌డుతున్నాము అన్న మాట‌. ఈ పెన్శన్ ప‌థ‌కం ఈ విధం గా ఒక భ‌రోసా ను ఇస్తుంది. మిత్రులారా, ఈ రోజు న సాహ‌బ్‌గంజ్ మ‌ల్టి-మోడ‌ల్ ట‌ర్మిన‌ల్ ను ప్రారంభించ‌డం నాకు ద‌క్కిన అదృష్టం కూడా. మ‌న‌ మంత్రి శ్రీ మ‌న్‌సుఖ్ మాండ‌వియా ఇక్క‌డ ఆసీనులై ఉన్నారు. చాలా ముఖ్య‌మైన‌టువంటి ఈ యొక్క సంద‌ర్భాని కి సంథాల్ ప‌ర‌గ‌ణా కు చెందిన అనేక మంది ప్ర‌జ‌లు సైతం సాక్షులు గా ఉన్నారు. మ‌రి ఈ ప‌థ‌కం ఒక్క ఝార్‌ఖండ్ కు చెందిందే కాదు, ఇది ఝార్ ఖండ్ కు ఒక న‌వీనమైన గుర్తింపు ను కూడా అందిస్తుంది; యావ‌త్తు దేశాని కి, అలాగే, ప్ర‌పంచాని కి కూడాను. ఇది కేవ‌లం మ‌రొక ప్రోజెక్టు కాదు; ఇది ఈ యావ‌త్తు ప్రాంతాని కి ఒక నూత‌న ర‌వాణా ఐచ్ఛికాన్ని కూడా ప్ర‌సాదిస్తోంది. ఈ ట‌ర్మిన‌ల్ జాతీయ ఒక‌టో జ‌ల‌మార్గం.. హాల్దియా-బ‌నార‌స్ వాట‌ర్ వేస్ డివెల‌ప్‌ మెంట్ ప్రోజెక్ట్.. లో ఒక ముఖ్య‌మైన భాగం గా కూడా ఉంది. ఈ జ‌ల మార్గం ఝార్ ఖండ్ ను యావ‌త్తు దేశం తో సంధానించ‌డం మాత్ర‌మే కాకుండా విదేశాల తో కూడా దీని ని జోడిస్తుంది. ఈ ప్రోజెక్టు ద్వారా ఝార్‌ ఖండ్ ప్ర‌జ‌ల కు అభివృద్ధి తాలూకు అపార‌మైన అవ‌కాశాలు ఏర్పడనున్నాయి. ఈ ట‌ర్మిన‌ల్ తో ఇక్క‌డి రైతులు, ఇంకా ఆదివాసీ సోద‌రీమ‌ణులు మ‌రియు సోద‌రులు వారి యొక్క పంట‌ల ను ఇక మ‌రింత సుల‌భం గా దేశ‌వ్యాప్తం గా ఉన్న విప‌ణుల‌ కు తీసుకుపోగ‌లుగుతారు. ఇదే మాదిరి గా ఈ జ‌ల మార్గం గుండా ఝార్‌ఖండ్ యొక్క ఉత్ప‌త్తులు ఇప్పుడు ఈశాన్య ప్రాంత రాష్ట్రాలైన అస‌మ్‌, నాగాలాండ్‌, మిజోరామ్, ఇంకా మేఘాల‌య‌ ల విప‌ణులు, ఝార్‌ఖండ్ తో పాటు ఉత్త‌ర భార‌త‌దేశాని కి కూడా ఇట్టే చేరుకొంటాయి. ఈ ట‌ర్మిన‌ల్ నూత‌న ఉద్యోగ అవ‌కాశాల ను కూడా క‌ల్పిస్తుంది. ఈ జ‌ల‌మార్గం అటు పురోగ‌తి, మ‌రి ఇటు ప‌ర్యావ‌ర‌ణ సంర‌క్ష‌ణ.. ఈ రెండు దృష్టి కోణాల నుండి చూసిన‌ప్పుడు చాలా ప్ర‌యోజ‌న‌కారి గా నిరూపించుకొంటుంది. అంతేకాదు, ర‌హ‌దారి మీదుగా వెళ్ళేందుకు అయ్యే ఖ‌ర్చు తో పోలిస్తే జ‌ల మార్గం లో ర‌వాణా కు అయ్యే ఖ‌ర్చులు బాగా త‌క్కువ‌గా ఉంటాయి. దీని ల‌బ్ధి ప్ర‌తి ఒక్క ఉత్ప‌త్తిదారు కు, వ్యాపారి కి, మ‌రి కొనుగోలుదారు కు అందుతుంది. సోద‌రీమ‌ణులు మ‌రియు సోద‌రులారా, ఎన్నిక‌ల కాలం లో నేను మీకు ఒక బ‌ల‌మైన ప్ర‌భుత్వాన్ని మరియు ఫ‌లితాల ను ఇచ్చేట‌టువంటి ఒక ప్ర‌భుత్వాన్ని; ఇదివ‌ర‌కు ఎన్న‌డూ లేనంత వేగం గా ప‌ని చేసేట‌టువంటి ఒక ప్ర‌భుత్వాన్ని; మీ యొక్క అంచ‌నాల ను అందుకోవ‌డం కోసం త‌న యావ‌త్తు శ‌క్తి ని వినియోగించేట‌టువంటి ఒక ప్ర‌భుత్వాన్ని అందిస్తాన‌ని వాగ్ధానాన్ని చేశాను. గ‌డ‌చిన వంద రోజుల కాలం లో దేశం ఈ ప్ర‌భుత్వం యొక్క ట్ర‌యిల‌ర్ ను చూసింది. పూర్తి చిత్రాన్ని ఇంకా చూడ‌వ‌ల‌సి ఉంది. ప్ర‌తి ఒక్క ఇంటి కి నీటి ని ఇవ్వాల‌నేది మా యొక్క ప్రతిజ్ఞ. మ‌రి ఈ రోజు న దేశం జ‌ల్-జీవ‌న్ మిశన్ ను నెర‌వేర్చే దిశ గా ప్ర‌యాణాన్ని ప్రారంభించడమైంది. ముస్లిమ్ సోద‌రీమ‌ణుల యొక్క హ‌క్కుల‌ ను ప‌రిర‌క్షించాల‌న్నది మా యొక్క ప్రతిజ్ఞ. మ‌రి, వంద రోజుల లోప‌లే ‘ముమ్మారు త‌లాక్’కు వ్య‌తిరేకం గా ఒక ఖచ్చితమైన శాసనాన్ని తీసుకు రావ‌డం జ‌రిగింది. ఉగ్ర‌వాదం పై నిర్ణ‌యాత్మ‌కం గా పోరాడ‌టం మా యొక్క ప్రతిజ్ఞ గా ఉంది. తొలి వంద రోజుల లో ఉగ్ర‌వాద నిరోధ‌క చ‌ట్టాన్ని ప‌టిష్టపరచడ‌ం జరిగింది. మా సంక‌ల్పం జ‌మ్ము, క‌శ్మీర్, ఇంకా ల‌ద్దాఖ్ ల‌ను అభివృద్ధిప‌రం గా నూత‌న శిఖ‌రాల కు తీసుకుపోవ‌డం. ఈ ప‌ని ని వంద రోజుల లోప‌లే మేము మొద‌లు పెట్టాము. మా సంక‌ల్పం ఏమిటంటే ప్ర‌జ‌ల ను దోచుకొన్న వారి ని, వారి స‌రి అయిన చోటుకు పంపించ‌టం. మ‌రి ఈ ప‌ని కూడా చాలా వేగం గా జ‌రుగుతోంది. కొంత మంది ఇప్ప‌టికే జైలు కు పోయారు. సోద‌రీమ‌ణులు మ‌రియు సోద‌రులారా, కొత్త ప్ర‌భుత్వం ఏర్ప‌డిన త‌రువాత పిఎమ్ కిసాన్ స‌మ్మాన్ నిధి తాలూకు ప్ర‌యోజ‌నాన్ని దేశం లోని ప్ర‌తి ఒక్క రైతు కుటుంబమూ అందుకొంటుంద‌ని నేను చెప్పాను. ఈ వాగ్దానాన్ని నెర‌వేర్చ‌డ‌మైంది. మ‌రి ప్ర‌స్తుతం మ‌రింత మంది రైతుల ను ఈ ప‌థ‌కాని కి జ‌త‌ ప‌ర‌చ‌డం జ‌రుగుతోంది. ఈ రోజు న దేశం లోని సుమారు ఆరున్న‌ర కోట్ల రైతు కుటుంబాల ఖాతాల లో 21 వేల కోట్ల రూపాయ‌ల కు పైగా జ‌మ చేయ‌డం జ‌రిగింది. ఈ రోజు న నేను ఈ ప‌థ‌కం లో భాగం గా ఝార్‌ ఖండ్ లోని నా 8 ల‌క్ష‌ల రైతు కుటుంబాలు సైతం దీని లబ్ధిదారులు గా మారార‌ని తెలిసి సంతృప్తి చెందుతున్నాను. వారి యొక్క ఖాతాల‌ లో రెండున్న‌ర కోట్ల రూపాయ‌లు జ‌మ చేయ‌డం జ‌రిగింది. మ‌ధ్య‌వర్తులు అంటూ ఎవ‌రూ లేరు. ఏ సిఫారసు తో పని లేదు. బెంగాల్ లో అయితే, ‘మీకు గ‌నుక డ‌బ్బు వ‌చ్చిందంటే, అటువంట‌ప్పుడు మీరు ఎవ‌రికో అందులో నుండి కొంత డ‌బ్బు ను తీసి ఇవ్వాల్సి ఉంటుంది’ అని అంటారు. లేదు. ఇక్క‌డ డ‌బ్బు ను రైతుల ఖాతాల లో నేరుగా జ‌మ చేయ‌డం జ‌రిగింది. సోద‌రీమ‌ణులు మ‌రియు సోద‌రులారా, నేడు ఝార్‌ఖండ్ కు ఒక చ‌రిత్రాత్మ‌క‌మైన‌టువంటి దినం. ఇవాళ ఝార్‌ఖండ్ విధాన స‌భ యొక్క నూత‌న భ‌వ‌నాన్ని ప్రారంభించ‌డ‌మైంది. అలాగే, నూత‌న స‌చివాల‌య భవ‌నాని కి పునాదిరాయి ని వేయ‌డ‌మైంది. రాష్ట్రం స్థాప‌న జ‌రిగిన దాదాపు గా రెండు ద‌శాబ్దాల త‌రువాత ప్ర‌జాస్వామ్య దేవాల‌యాన్ని ఈ రోజు న ఝార్‌ఖండ్ లో ప్రారంభించ‌డం జ‌రుగుతోంది. ఇది కేవ‌లం ఒక భ‌వ‌నం కాదు. ఇది నాలుగు గోడ‌ల తో ఉన్న ఒక నిర్మాణం కాదు. ఈ భ‌వ‌నం ఎంత‌టి ప‌విత్ర‌మైన ప్ర‌దేశ‌మంటే ఇక్క‌డ ఝార్‌ ఖండ్ ప్ర‌జ‌ల బంగారు భ‌విష్య‌త్తు కు శంకుస్థాప‌న చేయ‌డం జ‌రిగింది. ఈ భ‌వ‌నం ప్ర‌జాస్వామ్యం ప‌ట్ల న‌మ్మ‌కాన్ని క‌లిగివున్న ప్ర‌తి ఒక్క పౌరుడి కి లేదా పౌరురాలి కి ఒక తీర్థ‌యాత్రా స్థలం. ఈ ప్ర‌జాస్వామ్య దేవాల‌యం ద్వారా ఝార్‌ఖండ్ లోని ప్ర‌స్తుత త‌రం యొక్క మ‌రియు భ‌విష్య‌త్తు త‌రాల యొక్క క‌ల‌ల ను నెర‌వేర్చ‌డం జ‌రుగుతుంది. ఝార్‌ఖండ్ లోని ధైర్యవంతులు, సాహ‌సులు మ‌రియు ప్ర‌తిభావంతులు అయిన యువ‌తీ యువ‌కులు నూత‌న విధాన స‌భా భ‌వ‌నాన్ని సంద‌ర్శించాల‌ని నేను త‌లుస్తాను. ఒక వ్య‌క్తి కి ఆ అవ‌కాశం నాలుగు నెల‌ల త‌రువాత గాని, ఆరు నెల‌ల త‌రువాత గాని, లేదా ఒక సంవ‌త్స‌రం అనంత‌రం గాని ద‌క్కితే ఆ వ్య‌క్తి దీని ని త‌ప్ప‌క సంద‌ర్శించాలి. మిత్రులారా, మీరు ఈ ప‌ర్యాయం జ‌రిగిన పార్ల‌మెంటు స‌మావేశాల ను గురించి ఎంతో వినే ఉంటారు. క్రొత్త పార్లమెంట్ ఏర్పాటై, నూత‌న ప్ర‌భుత్వం వచ్చాక లోక్ స‌భ ను మ‌రియు రాజ్య స‌భ ను ఏ విధం గా న‌డిపిందీ భార‌త‌దేశం లో ప్ర‌తి ఒక్క పౌరుడు/పౌరురాలు చూసి సంతోషించారు. ఇలా ఎందుక‌యిందీ అంటే ఈ మారు పార్ల‌మెంటు వ‌ర్ష‌కాల స‌మావేశాలు స్వ‌తంత్ర భార‌త‌దేశ చ‌రిత్ర లో అత్యంత ఫ‌ల‌ప్ర‌ద‌మైన స‌మావేశాల లో ఒక‌టి గా నిల‌చాయి. పార్ల‌మెంటు యొక్క కాలాన్ని ఏ విధం గా స‌ఫ‌లీకృతం గా వినియోగించుకొన్న‌దీ యావ‌త్తు దేశం గ‌మ‌నించింది. పార్ల‌మెంటు స‌మావేశాలు రాత్రి పొద్దుపోయేటంత వ‌ర‌కు కొన‌సాగాయి. గంట‌ల త‌ర‌బ‌డి సాగిన చ‌ర్చ లో ముఖ్య‌మైన అనేక అంశాల పై ముమ్మరం గా చ‌ర్చించి, దేశాని కి అవ‌స‌ర‌మైన శాసనాల కు చ‌ట్టరూపాన్ని ఇవ్వడమైంది. మిత్రులారా, పార్ల‌మెంటు సాఫీ గా సాగిపోయినందుకు ఖ్యాతి ఎంపీ లు అంద‌రి ది, రాజ‌కీయ ప‌క్షాలు అన్నిటి ది మరియు ఆయా ప‌క్షాల నాయ‌కులు అందరి దీనూ. నేను ఎంపీ లు అంద‌రి ని అభినందిస్తున్నాను; దేశ ప్ర‌జ‌లు అంద‌రి కి కూడాను ఇవే అభినంద‌న‌లు. మిత్రులారా, అభివృద్ధి అనేది మా ప్రాథ‌మ్యం కావ‌డం తో పాటు మా యొక్క వాగ్ధానం గా కూడాను ఉంది. మేము చేసిన అభివృద్ధి వాద్దానం లో స‌మాన‌మైన దృఢ ఉద్దేశ్యం కూడా ఇమిడిపోయి ఉంది. ప్ర‌స్తుతం దేశం ఇదివ‌ర‌లో ఎరుగ‌నంత‌టి శ‌ర వేగం తో ముందుకు క‌దులుతోంది. దేశం లో ప్ర‌స్తుతం చోటు చేసుకొంటున్న మార్పు ను ఇదివ‌ర‌కు ఆలోచించ‌నైనా ఆలోచించి ఉండ‌రు. దేశ చ‌ట్టాల కు, దేశం లోని న్యాయస్థానాలకు తాము అతీతులం అని భావించినటువంటి వారు కొంద‌రు, ఇవాళ న్యాయస్థానం నుండి బెయిల్ కోరుతున్నారు. సోద‌రీమ‌ణులు మ‌రియు సోద‌రులారా, మీరు ఇంత వేగం గా ప‌ని చేసేటటువంటి ఒక ప్ర‌భుత్వాన్ని చూడాల‌నుకొంటున్నారా ? మీరు మా వంద రోజుల కృషి ప‌ట్ల సంతోషం గా ఉన్నారా? మీరు సంతోషిస్తున్నారా? నేను స‌రి అయినదానినే చేస్తున్నానా ? నేను స‌రి అయిన దిశ లోనే ప‌య‌నిస్తున్నానా ? మీ ఆశీర్వాదాలు నాకు ల‌భిస్తూ ఉన్నాయి; మరి అవి నాకు లభిస్తూనే ఉంటాయ‌ని నేను ఆశిస్తున్నాను. ఇది ఆరంభం మాత్ర‌మే. అయిదు సంవ‌త్స‌రాలు గ‌డచిపోయాయి; అనేక సంక‌ల్పాల‌ ను ఇంకా నెర‌వేర్చ‌డం మిగిలింది; చాలా ప్ర‌య‌త్నాల ను మొదలుపెట్టవ‌ల‌సి ఉంది; బోలెడంత క‌ఠిన శ్ర‌మ ఇంకా చేయ‌వ‌ల‌సి ఉంది. ఈ ప్ర‌క్రియ లో చిన్న వ్యాపారులు, దుకాణ‌దారులు మ‌రియు వ్యాపారుల సంక్షేమం కోసం చ‌రిత్రాత్మ‌క‌మైన‌టువంటి ప‌థ‌కాల ను కాసేపటి క్రితమే ప్రారంభించ‌డ‌మైంది. ఈ ప‌థ‌కాల తాలూకు ప్ర‌యోజ‌నాల ను అందుకోవ‌ల‌సింది గా ఝార్ ఖండ్ తో పాటు దేశవ్యాప్త చిన్న రైతుల ను, దుకాణ‌దారుల ను మరియు వ్యాపార‌స్తుల ను నేను కోరుతున్నాను. సోద‌రీమ‌ణులు మరియు సోద‌రులారా, మా ప్ర‌భుత్వం భార‌త‌దేశం లో ప్ర‌తి ఒక్క‌రి కి సామాజిక భ‌ద్ర‌త క‌వ‌చాన్ని అందించేందుకు ప్ర‌య‌త్నిస్తోంది. ఎవ‌రిక‌యితే స‌హాయం అత్యంత అవ‌స‌ర‌మో, వారి వెన్నంటి ప్ర‌భుత్వం నిల‌బ‌డుతున్నది. దేశం లో అవ్య‌వస్థీకృత రంగ శ్రామికులు కోట్లాది మంది కి ఒక పెన్శన్ స్కీము ను ఈ సంవ‌త్స‌రం మార్చి మాసం నుండి అమ‌లు చేయ‌డం జ‌రుగుతోంది. ఇంత వ‌ర‌కు శ్ర‌మ్ యోగి మాన్ ధ‌న్ యోజ‌న లో 32 ల‌క్ష‌ల కు పైగా శ్రామికులు భాగ‌స్తులు అయ్యారు. మిత్రులారా, అయిదు సంవ‌త్స‌రాల కింద‌టి వ‌ర‌కు, పేద‌ల కు జీవిత బీమా గాని, లేదా ప్ర‌మాద బీమా గాని వారి ఊహ‌ కు అంద‌ని విష‌యం గా ఉండేది. దీని కి ఒక కార‌ణం స‌మాచారం అందుబాటులో లేక‌పోవ‌డమూ, మరి ఎవ‌రికైనా దీని ని గురించి తెలిసి ఉంటే, వారు అధిక ప్రీమియం ను చూసి ఒక‌టి కి వంద సార్లు ఆలోచించ వ‌ల‌సి వ‌చ్చేది. వారు- వార్ధ‌క్యాన్ని గురించి ఆలోచించడం క‌న్నా వ‌ర్త‌మాన స్థితిగ‌తుల లో ఆహారాన్ని స‌మ‌కూర్చుకోవ‌డం గురించి మ‌ధ‌న ప‌డాలి అని- త‌ల‌చే వారు. ఈ ప‌రిస్థితి ని మార్చివేయ‌డానికి మేము ప్రయ‌త్నించాము. ప్ర‌ధాన మంత్రి జీవ‌న్ జ్యోతి యోజ‌న మ‌రియు ప్ర‌ధాన మంత్రి సుర‌క్ష బీమా యోజ‌న ల‌ను కేవ‌లం 90 పైస‌ల కు దేశం లోని సామాన్య మాన‌వుడి ఎదుట కు తెచ్చాము. కేవలం ప్రతి ఒక్క రోజు కు 90 పైస‌లు మరి ప్ర‌తి ఒక్క నెల కు ఒక రూపాయి వంతున ఈ రెండు ప‌థ‌కాల లోనూ 2 ల‌క్ష‌ల రూపాయ‌ల విలువైన బీమా కు పూచీ ప‌డ‌టాన్ని మీరు ఊహిచ‌ గ‌లరా ? ఇంత‌ వ‌ర‌కు, 22 కోట్ల మంది కి పైగా ఈ రెండు ప‌థ‌కాల లో చేరిపోయారు. వారి లో 30 ల‌క్ష‌ల కు పైగా ప్ర‌జ‌లు ఝార్‌ఖండ్ కు చెందిన వారు ఉన్నారు. దీనికి తోడు, ఈ రెండు ప‌థ‌కాల ద్వారా, ప్ర‌జ‌లు ఇంత‌వ‌ర‌కు 3,500 కోట్ల రూపాయ‌ల‌ కు పైగా క్లెయిముల‌ ను అందుకొన్నారు. సోద‌రీమ‌ణులు మరియు సోదరులారా, బీమా మాదిరిగానే, గంభీర‌మైన అనారోగ్యాల‌ కు చికిత్స కూడాను పేద వ్య‌క్తి కి దాదాపు గా అసాధ్య‌మైందిగానే చెప్పుకోవాలి. మేము ఝార్‌ఖండ్ లో ప్రారంభించిన ఆయుష్మాన్ భార‌త్ యోజ‌న లో భాగం గా ప్ర‌ధాన మంత్రి జ‌న్ ఆరోగ్య యోజ‌న ను తీసుకువ‌చ్చాము. ఈ ప‌థ‌కం లో భాగం గా చికిత్స తాలూకు ప్ర‌యోజ‌నాన్ని ఇంత‌ వ‌ర‌కు దాదాపు గా 44 ల‌క్ష‌ల మంది పేద రోగులు పొందారు. వారి లో రమార‌మి 3 ల‌క్ష‌ల మంది ఝార్‌ఖండ్ కు చెందిన‌ వారే. దీని కోసం 7 వేల కోట్ల రూపాయ‌ల‌ కు పైగా రాశి ని ఆసుప‌త్రుల కు చెల్లించ‌డ‌మైంది. పేద‌ ప్ర‌జ‌లు ఆయుష్మాన్ భార‌త్ లో భాగం గా చికిత్స తాలూకు లాభాల ను అందుకొంటున్నారు. అంతే కాదు, వారు ప్ర‌స్తుతం రుణ భారం నుండి కూడా విముక్తులు అయ్యారు. ప్ర‌స్తుతం పేద‌ వ్యక్తి కి వ‌డ్డీ వ్యాపారి వ‌ద్ద‌ కు పోయి, చికిత్స కోసం భారీ మొత్తం లో వడ్డీ ని చెల్లించ‌వ‌ల‌సిన అగ‌త్యం ఏదీ లేదు. సోద‌రీమ‌ణులు మ‌రియు సోద‌రులారా, పేద వ్య‌క్తి త‌న దైనందిన జీవ‌నాన్ని గురించి త‌క్కువ గా ఆందోళ‌న చెందుతూ ఉన్న ప‌క్షం లో- నిత్య జీవితం లో సంఘ‌ర్ష‌ణ అనేది త‌క్కువ స్థాయి కి చేరుకొన్న‌ప్పుడు- అతడు ఎంతటి శక్తి ని పొందుతాడంటే అతడు పేద‌రికం నుండి తనకు తాను గా బయటకు వచ్చే ప్ర‌య‌త్నం చేయటం మొద‌లుపెడ‌తాడు. మా ప్ర‌భుత్వం- అది కేంద్రం లోని ప్ర‌భుత్వం కావ‌చ్చు, లేదా ఝార్‌ఖండ్ లోని ప్ర‌భుత్వం కావ‌చ్చు- ఆదివాసీ స‌మాజం యొక్క మ‌రియు పేద‌ల యొక్క జీవితాల ను స‌ర‌ళ‌త‌రం గా తీర్చిదిద్దేందుకు చిత్త‌శుద్ధి తో కూడినటువంటి ప్ర‌య‌త్నాల ను చేసింది. ఒక కాలం లో టీకా మందు ఇప్పించే ప్రక్రియ నుండి పేద‌ల పిల్ల లను వదలివేయడం జరిగింది. మరి వారు వ‌య‌స్సు తో పాటే గంభీర‌మైన రోగాల బారి న ప‌డ్డారు. మేము దేశం లోని సుదూర ప్రాంతాల లో ఉన్న పిల్ల‌ల‌కు సైతం టీకా మందు ను ఇప్పించేందుకు మిశ‌న్ ఇంద్ర‌ధ‌నుష్ ను ప్రారంభించాము. పేద‌లు ఒక బ్యాంకు ఖాతా ను తెర‌వాల‌న్నా ఇబ్బందుల ను ఎదుర్కొనే కాలమంటూ ఒకటి ఉండేది. మేము జ‌న్ ధ‌న్ యోజ‌న ద్వారా దేశం లో 37 కోట్ల పేద ప్ర‌జ‌ల కు బ్యాంకు ఖాతా లు తెరవడం లో తోడ్ప‌డ్డాము. పేద‌ల కు త‌క్కువ ఖ‌ర్చు లో ప్ర‌భుత్వ గృహాల ను పొందడం ఎంతో క‌ష్టమైన కాలమంటూ ఒకటి ఉండేది. మేము ప్ర‌ధాన మంత్రి ఆవాస్ యోజ‌న ద్వారా మ‌న పేద ప్ర‌జ‌ల కోసమని 2 కోట్ల కు పైగా ఇళ్ళ ను నిర్మించాము. ప్ర‌స్తుతం మ‌రో 2 కోట్ల గృహాల తాలూకు పనులు జరుగుతున్నాయి. మిత్రులారా, పేద‌ల కు టాయిలెట్ సౌక‌ర్యాలు అందుబాటు లో లేని కాలమంటూ ఒకటి ఉండేది. మేము 0 కోట్ల కు పైగా టాయిలెట్ ల‌ను నిర్మించడం ద్వారా పేద సోద‌రీమ‌ణుల మ‌రియు పేద పుత్రిక‌ ల జీవితాల లో ఇబ్బంది ని తొల‌గించాము. వంట గ‌ది లో నుండి ఎగ‌జిమ్మే పొగ కార‌ణం గా పేద సోద‌రీమ‌ణుల మ‌రియు పేద పుత్రిక‌ల జీవితాలు ధ్వంసం అవుతూ ఉన్న కాలమంటూ ఒకటి ఉండేది. మేము 8 కోట్ల గ్యాస్ క‌నెక్ష‌న్ ల ను ఎటువంటి వెల లేకుండా ఉచితం గా స‌మ‌కూర్చి వారి యొక్క ఆరోగ్యాన్ని కాపాడ‌ట‌మే కాక వారి జీవిత స‌ర‌ళి ని కూడా స‌ర‌ళ‌త‌రం గా మార్చాము. సోద‌రీమ‌ణులు మ‌రియు సోద‌రులారా, ప్ర‌భుత్వం కృషి చేయ‌న‌టువంటి రంగమటూ లేదు. పేద‌ల గౌర‌వం, పేద వ్య‌క్తి యొక్క ఆరోగ్యం, అత‌డి రోగ చికిత్స‌, అత‌డి కి ఔష‌ధం, అత‌డి కి బీమా సంబంధిత భ‌ద్ర‌త‌, అత‌డి కి పెన్శన్, అత‌డి పిల్లల‌ కు విద్య‌, అత‌డి కి ఆదాయం, ఇంకా ప్ర‌తి ఒక్క విష‌యాన్ని దృష్టి లో పెట్టుకోవ‌డం జ‌రిగింది. ఆ త‌ర‌హా ప‌థ‌కాలు పేద‌ల కు సాధికారిత క‌ల్పించ‌డం ఒక్క‌టే కాకుండా వారి యొక్క జీవితం లో ఒక క్రొత్త విశ్వాసాన్ని కూడా నింపుతాయి. మ‌రి మ‌నం విశ్వాసాన్ని గురించి మాట్లాడుకొన్న ప్పుడు మ‌న ఆదివాసీ స‌మాజం లోని పిల్ల‌ల తాలూకు చ‌ర్చ రావడం అత్యంత స్వాభావికం. ఈ రోజు న ఆదివాసీ పుత్రిక‌లు, ఆదివాసీ బాల‌లు మ‌రియు ఆదివాసీ యువ‌తీయువకుల నైపుణ్యాల తో పాటు విద్య ను మెరుగు ప‌ర‌చ‌డం కోసం ఒక బృహ‌త్ ప‌థ‌కాన్ని ఆరంభించ‌డ‌మైంది. బిర్ సా ముండా గారి గ‌డ్డ అయిన ఝార్‌ఖండ్ నుండి దేశ‌ వ్యాప్తం గా 462 ఏక‌ల‌వ్య ఆద‌ర్శ ఆశ్ర‌మ పాఠ‌శాల‌ల ను నిర్మించే కార్య‌క్ర‌మం ఈ రోజు న మొద‌లైంది. మ‌రి దీని తాలూకు ల‌బ్ధి ప్ర‌త్యేకించి ఝార్‌ఖండ్ లోని నా ఆదివాసీ స‌ముదాయం లోని సోద‌రీమ‌ణుల కు మ‌రియు సోద‌రుల కు ద‌క్కుతుంది. ఈ ఏక‌ల‌వ్య పాఠ‌శాల లు ఆదివాసీ పిల్ల‌ల‌ కు విద్యా బోధ‌న మాధ్య‌మం గా మాత్ర‌మే కాక ఆయా బాల‌ల లోని విభిన్న అభిరుచుల ను మ‌రియు క్రీడా సంబంధ నైపుణ్యాల ను మెరుగు పెట్టేందుకు ఒక మాధ్య‌మం గా కూడా ఉంటాయి. స్థానిక సంస్కృతి ని, క‌ళ‌ల ను ప‌రిర‌క్షించేందుకు త‌గిన స‌దుపాయాలు కూడా అందుబాటు లో ఉన్నాయి. ఆదివాసీ బాల‌ల్లో ప్ర‌తి ఒక్కరి మీద ప్ర‌భుత్వం ఒక ల‌క్ష రూపాయ‌ల‌ కు పైగా సొమ్ము ను ఖ‌ర్చుపెడుతుంద‌ని తెలుసుకొంటే మీరు ఆశ్చర్యచకితులు అవుతారు. ఈ పాఠశాల‌ల్లో విద్యాబుద్ధుల ను నేర్చుకొన్న త‌రువాత ఎవ‌ర‌యితే బ‌డి నుండి బ‌య‌ట‌కు వ‌స్తారో వారు స‌మీప భ‌విష్య‌త్తు లో ఒక ‘న్యూ ఇండియా’ను నిర్మించ‌డం లో చాలా పెద్ద పాత్ర‌ ను పోషిస్తార‌న్న న‌మ్మ‌కం నాలో ఉంది. మిత్రులారా, సంధానాని కి ఇత‌ర మార్గాల ను అందించే విష‌యం లోనూ ఝార్‌ఖండ్ లో ప‌నులు సాగుతున్నాయి. సూర్యాస్తమయం అనంతరం బ‌య‌ట‌కు రావాలంటే క‌ష్టం గా తోచేట‌టువంటి ప్రాంతాల లో ప్ర‌స్తుతం ర‌హ‌దారుల ను నిర్మించ‌డం జ‌రుగుతోంది. మ‌రి వీధులు అన్నీ కిట‌కిట‌లాడుతున్నాయి. ఒక్క ఝార్‌ఖండ్ కోస‌మే తొమ్మిది వేల కోట్ల రూపాయ‌ల కు పైగా విలువ క‌లిగిన హైవే ప్రోజెక్టుల ను ఆమోదించ‌డ‌మైంది. వీటిలో చాలా వ‌ర‌కు ఇప్ప‌టికే పూర్తి అయ్యాయి. రానున్న రోజుల లో భార‌త్ మాల స్కీము లో భాగం గా జాతీయ ర‌హ‌దారి ని మ‌రింత గా విస్త‌రించ‌డం జ‌రుగుతుంది. రోడ్ వేస్, హైవేస్ మ‌రియు వాట‌ర్ వేస్ కు తోడు ఎయ‌ర్ వేస్, ఇంకా రైల్వేస్ యొక్క సంధానాన్ని ప‌టిష్ట ప‌ర‌చే ప‌ని కూడా సాగుతోంది. ఈ అభివృద్ధి ప‌నులు అన్నీ గ‌డ‌చిన అయిదు సంవ‌త్స‌రాల కాలం లో సాధ్య‌ప‌డ్డాయి అంటే అందుకు మ‌న మిత్రుడు ర‌ఘుబ‌ర్ దాస్ గారు, ఆయ‌న బృందం తో పాటు మీ యొక్క ఆశీర్వాదాలు కూడా తోడ్ప‌డ్డాయి. ప‌రిస్థితి లో ఒక ప‌రివ‌ర్త‌న ను తీసుకు రావ‌డం కోసం ప్ర‌తి ఒక్క ప్ర‌య‌త్నాన్ని ఝార్‌ఖండ్ లోని ర‌ఘుబ‌ర్ దాస్ సర్కారు చేపట్టింది. మునుపటి హ‌యాము లో పాల‌న లో పార‌ద‌ర్శ‌క‌త్వం కొర‌వ‌డ‌టం తో పాటు కుంభ‌కోణాలు పెచ్చ‌రిల్లాయి. సోద‌రీమ‌ణులు మ‌రియు సోద‌రులారా, ఎంతో జ‌రుగుతూ ఉన్న క్ర‌మం లో ఝార్‌ఖండ్ ప్ర‌జానీకమైన మిమ్మ‌ల్ని ఒక బాధ్య‌త ను తీసుకోవ‌ల‌సిందిగా కూడా నేను అభ్య‌ర్ధించ‌వ‌చ్చా ? నిన్న‌టి నుండి దేశం లో ‘స్వ‌చ్ఛ‌తాహీ సేవ’ ప్ర‌చార ఉద్య‌మం ఆరంభ‌ం అయింది. ఈ ప్ర‌చార ఉద్య‌మం అక్టోబ‌రు 2వ తేదీ వ‌ర‌కు ఉంటుంది. దీని లో భాగం గా మ‌నం మ‌న ఇళ్ళ లో, బడుల లో, కార్యాల‌యాల లో, ప‌ల్లెల లో, ఇంకా ఇరుగు పొరుగు ప్రాంతాల లో ప‌రిశుభ్ర‌త కోసం న‌డుం బిగించవలసివుంటుంది. అంతేకాదు, మ‌నం అంద‌రం క‌ల‌సి ఒక ప్ర‌త్యేక‌మైన ప‌ని ని కూడా చేప‌ట్టాలి. మ‌నం ఒక‌ సారి వినియోగించే ప్లాస్టిక్ ను సేక‌రించి, ఒక చోట నిలవ చేయాలి. ఈ విధ‌మైన ప్లాస్టిక్ ఒక్క‌ మారు మాత్ర‌మే ప‌నికి వ‌స్తుంది. ఆ త‌రువాత దాని వ‌ల్ల ఎటువంటి ఉప‌యోగ‌మూ ఉండ‌దు. ఫ‌లితం గా అది ఒక స‌మ‌స్య అయి కూర్చుంటుంది. ఆ త‌ర‌హా ప్లాస్టిక్ ను ఒక చోటు కు చేర్చి, దాని ని మనం వ‌ద‌లించుకోవ‌ల‌సి ఉంటుంది. అక్టోబ‌రు 2వ తేదీ నాడు గాంధీ మ‌హాత్ముని 150వ జ‌యంతి వార్షికోత్స‌వం. అప్ప‌టిక‌ల్లా మ‌నం ప్లాస్టిక్ కుప్ప‌ల‌ ను తొల‌గించవలసివుంది. ప్ర‌భుత్వం అన్ని విభాగాల ను కూడ‌గ‌ట్టి, త‌ద్వారా ప్లాస్టిక్ ను స‌మీక‌రించి త‌ద‌నంత‌రం దాని ని రీసైకిల్ చేయ‌నుంది. ఝార్‌ఖండ్ ప్ర‌జ‌ల కు నేను ఒక విజ్ఞ‌ప్తి చేస్తున్నాను. అది ఏమిటంటే ఝార్‌ఖండ్ లోని ప్ర‌కృతి ప్రేమికులు ఈ ప్ర‌చార ఉద్య‌మం లో పాలు పంచుకోవాల‌నీ, మ‌రి ఒక‌సారి వినియోగాని కి మాత్ర‌మే ప‌నికివచ్చే ప్లాస్టిక్స్ బారి నుండి దేశాన్ని విముక్తం చేయ‌డం లో నాయ‌క‌త్వ పాత్ర ను వ‌హించాల‌నీనూ. మిత్రులారా, ఇప్పుడు న‌వీన ఝార్‌ఖండ్ కోసం, ‘న్యూ ఇండియా’ కోసం మ‌నం అంద‌రమూ క‌ల‌సి కృషి చేద్దాము. మ‌నం అంద‌రమూ క‌ల‌సి దేశాన్ని ముందుకు తీసుకు పోదాము. వ‌చ్చే 5 సంవ‌త్స‌రాల కాలం లో ఝార్‌ఖండ్ మ‌రొక్క‌ మారు అభివృద్ధి తాలూకు ‘జంట ఇంజిన్ ల’ మీద స్వారీ చేయాలి. ఈ న‌మ్మిక తో నా ప్ర‌సంగాన్ని నేను ముగిస్తున్నాను. ఈ రోజు న ఆరంభ‌మైన వేరు వేరు ప‌థ‌కాల కు గాను దేశ ప్ర‌జ‌ల కు మ‌రియు ఝార్‌ఖండ్ ప్ర‌జ‌ల కు అనేకానేక శుభాకాంక్ష‌లూ, మీ అంద‌రి కి ధ‌న్య‌వాదాలూ ను. మీ రెండు పిడికిళ్ళను బిగించి, మీ రెండు చేతుల‌ ను పైకి ఎత్తి ప‌ట్టుకొని బిగ్గ‌ర‌గా – ‘భార‌త్ మాతా కీ జ‌య్’ అని పలకండి. మీ స్వ‌రం ఝార్‌ఖండ్ లో ప్ర‌తి ప‌ల్లె కూ వినిపించాలి. భారత్ మాతా కీ జ‌య్‌ భారత్ మాతా కీ జ‌య్‌ భారత్ మాతా కీ జ‌య్‌. అనేకానేక ధ‌న్య‌వాదాలు.