వీడియో కాన్ఫరెన్సింగ్ ద్వారా మధ్య ప్రదేశ్ స్టార్టప్ పాలసీ ప్రారంభోత్సవం సందర్భంగా ప్రధానమంత్రి ప్రసంగం పాఠం

నమస్కారం! మధ్యప్రదేశ్ ముఖ్యమంత్రి శ్రీ శివరాజ్ సింగ్ చౌహాన్ గారు, మధ్యప్రదేశ్ ప్రభుత్వ మంత్రులు, ఎంపీలు, ఎమ్మెల్యేలు, స్టార్టప్‌ల ప్రపంచంలోని నా స్నేహితులు, మహిళలు మరియు పెద్దమనుషులు! స్టార్టప్ లతో సంబంధం ఉన్న మధ్యప్రదేశ్ యువ ప్రతిభావంతులతో నేను సంభాషిస్తున్నానని మీరందరూ గమనించి ఉంటారు మరియు నేను ఈ విషయం గ్రహించాను- హృదయం ఉత్సాహం, కొత్త ఆశలు మరియు సృజనాత్మక స్ఫూర్తితో నిండినప్పుడు, దాని ప్రభావం స్పష్టంగా కనిపిస్తుందని మీరు కూడా గ్రహించి ఉంటారు. మీ అందరితో మాట్లాడే అవకాశం నాకు లభించింది. ఈ సంభాషణను విన్న వారు ఈ రోజు దేశంలో ఒక చురుకైన స్టార్టప్ పాలసీని కలిగి ఉన్నట్లే, స్టార్టప్ నాయకత్వం కూడా చాలా శ్రద్ధగా ఉందని పూర్తి ఆత్మవిశ్వాసంతో చెప్పగలరు. అందుకే కొత్త యువశక్తితో దేశాభివృద్ధి ఊపందుకుంటోంది. ఈ రోజు మధ్యప్రదేశ్ లో స్టార్టప్ పోర్టల్ మరియు ఐ-హబ్ ఇండోర్ ప్రారంభించబడ్డాయి. ఎంపి స్టార్టప్ పాలసీ కింద స్టార్టప్ లు మరియు ఇంక్యుబేటర్ లకు కూడా ఆర్థిక సహాయం అందించబడింది. మధ్య ప్రదేశ్ ప్రభుత్వాన్ని, దేశంలోని స్టార్టప్ ఎకోసిస్టమ్ ను, ఈ ప్రయత్నాలకు, ఈ కార్యక్ర మాన్ని నిర్వహించినందుకు మీ అందరినీ నేను అభినందిస్తున్నాను. మిత్రులారా, 2014లో మన ప్రభుత్వం ఏర్పాటైనప్పుడు దేశంలో దాదాపు 300-400 స్టార్టప్‌లు ఉండేవి, స్టార్టప్ అనే పదం వినబడలేదు మరియు దాని గురించి ఎవరూ మాట్లాడలేదు. కానీ నేడు ఎనిమిదేళ్ల స్వల్ప వ్యవధిలో భారతదేశంలో స్టార్టప్‌ల ప్రపంచం పూర్తిగా మారిపోయింది. నేడు మన దేశంలో దాదాపు 70 వేల గుర్తింపు పొందిన స్టార్టప్‌లు ఉన్నాయి. నేడు భారతదేశం ప్రపంచంలో మూడవ అతిపెద్ద స్టార్టప్ ఎకో-సిస్టమ్‌ను కలిగి ఉంది. మేము ప్రపంచంలోని అతిపెద్ద యునికార్న్ హబ్‌లలో ఒకటిగా పరిగణించబడే శక్తిగా కూడా అభివృద్ధి చెందుతున్నాము. నేడు భారతదేశంలో ఒక స్టార్టప్ సగటున 8 లేదా 10 రోజులలో యునికార్న్‌గా మారుతుంది. ఒక్కసారి ఊహించుకోండి! యునికార్న్‌గా మారడం అంటే ఇంత తక్కువ సమయంలో సున్నా నుండి ప్రారంభించి దాదాపు 7000 కోట్ల రూపాయల విలువను చేరుకోవడం. మరియు ఈ రోజు ప్రతి 8-10 రోజులకు ఈ దేశంలో మన యువత ద్వారా కొత్త యునికార్న్ ఏర్పడుతోంది. మిత్రులారా, ఇది భారతదేశ యువత యొక్క బలం, విజయం యొక్క కొత్త ఎత్తులను సాధించడానికి సంకల్ప శక్తికి ఒక ఉదాహరణ. ఆర్థిక ప్రపంచ విధానాలను అధ్యయనం చేసే నిపుణులను ఒక విషయం గమనించమని నేను అడుగుతాను. భారతదేశంలో మా స్టార్టప్ ల పరిమాణం చాలా పెద్దది మరియు దాని వైవిధ్యం కూడా ఉంది. ఈ స్టార్టప్ లు ఏ ఒక్క రాష్ట్రం లేదా కొన్ని మెట్రో నగరాలకు మాత్రమే పరిమితం కావు. ఈ స్టార్టప్ లు అనేక రాష్ట్రాలతో పాటు భారతదేశంలోని చిన్న నగరాల్లో విస్తరించి ఉన్నాయి. అంతేకాక, వివిధ పరిశ్రమలతో సంబంధం ఉన్న సుమారు 50 కంటే ఎక్కువ రకాల స్టార్టప్ లు ఉన్నాయి. ఇవి ప్రతి రాష్ట్రం మరియు దేశంలోని ౬౫౦ కి పైగా జిల్లాల్లో విస్తరించి ఉన్నాయి. స్టార్టప్ లలో 50 శాతం టైర్ 2, టైర్ 3 నగరాల్లోనే ఉన్నాయి. స్టార్టప్ అనేది కంప్యూటర్లు లేదా యువకుల యొక్క ఏదైనా యాక్టివిటీ లేదా వ్యాపారానికి సంబంధించినదనే భావనలో తరచుగా కొంతమంది ఉంటారు. ఇది కేవలం భ్రమ మాత్రమే. వాస్తవం ఏమిటంటే స్టార్టప్ ల పరిధి చాలా పెద్దది. స్టార్టప్‌లు మనకు కఠినమైన సవాళ్లకు సులభమైన పరిష్కారాలను అందిస్తాయి. మరి నిన్నటి స్టార్టప్‌లు నేడు బహుళజాతి సంస్థలుగా మారడం మనం గమనించవచ్చు. నేడు వ్యవసాయం, రిటైల్ వ్యాపారంతో పాటు ఆరోగ్య రంగంలో కొత్త స్టార్టప్‌లు పుట్టుకొస్తున్నందుకు నేను సంతోషిస్తున్నాను. మిత్రులారా, ఈ రోజు, భారతదేశం యొక్క స్టార్టప్ ఎకోసిస్టమ్ ను ప్రపంచం ప్రశంసించడం విన్నప్పుడు, ప్రతి భారతీయుడు గర్వంగా భావిస్తాడు. కానీ స్నేహితులారా, ఒక ప్రశ్న ఉంది. 8 సంవత్సరాల క్రితం వరకు సాంకేతిక ప్రపంచంలోని కొన్ని ప్రాంతాలలో చర్చలో భాగంగా ఉన్న స్టార్టప్ అనే పదం, సాధారణ భారతీయ యువత కలలను నెరవేర్చడానికి ఒక శక్తివంతమైన మాధ్యమంగా మారింది. అది వారి దైన౦దిన స౦భాషణలో ఎలా భాగమై౦ది? ఈ నమూనా మార్పు ఎలా జరిగింది? ఇది అకస్మాత్తుగా జరగలేదు. స్పష్టమైన లక్ష్యాలు, బాగా ఆలోచించిన వ్యూహం కింద నిర్వచించిన దిశ ఈ మార్పులకు దారితీసింది మరియు నేను ఈ రోజు ఇండోర్ భూమికి ముందు ఉన్నాను మరియు స్టార్టప్ ల ప్రపంచంలోని యువకులను కూడా కలిశాను, ఈ రోజు నేను మీకు కొన్ని విషయాలు చెప్పాలని అనుకుంటున్నాను. ప్రారంభ విప్లవం దాని ప్రస్తుత రూపాన్ని ఎలా తీసుకుంది? ప్రతి యువకుడు దీనిని తెలుసుకోవడం చాలా ముఖ్యం అని నేను నమ్ముతున్నాను. ఇది కూడా తనకు తానుగా ఒక ప్రేరణ. అంతేకాక, 'ఆజాదీ కా అమృత్ కాల్'కు ఇది గొప్ప ప్రేరణ. మిత్రులారా, భారతదేశంలో సృజనాత్మకత మరియు కొత్త ఆలోచనలతో సమస్యలను పరిష్కరించాలనే తపన ఎల్లప్పుడూ ఉంది. ఐటి విప్లవ యుగంలో మనకు ఈ విషయం చాలా బాగా తెలుసు. కానీ దురదృష్టవశాత్తు, మన యువతకు ఆ సమయంలో వారు పొందవలసిన ప్రోత్సాహం మరియు మద్దతు లభించలేదు. ఐటి విప్లవం ద్వారా అభివృద్ధి చెందిన పర్యావరణాన్ని చానెలైజ్ చేసి, దిశానిర్దేశం చేయాలి. కానీ అలా జరగలేదు. ఈ దశాబ్దం మొత్తం పెద్ద కుంభకోణాలు, విధాన పక్షవాతం మరియు బంధుప్రీతితో దెబ్బతిన్నదని మనం చూశాము. ఈ దేశంలోని ఒక తరం కలలను చెడగొట్టారు. మన యువతకు ఆలోచనలు మరియు సృజనాత్మకత కోసం తపన ఉన్నాయి, కాని ప్రతిదీ గత ప్రభుత్వాల విధానాలలో లేదా 'విధానాలు లేకపోవడం' లో చిక్కుకుంది. మిత్రులారా, 2014 తర్వాత, మేము యువతలో ఈ ఆలోచనల శక్తిని మరియు ఈ ఆవిష్కరణ స్ఫూర్తిని పునరుద్ధరించాము. మేము భారతదేశ యువత శక్తిని విశ్వసించాము. 'ఐడియా టు ఇన్నోవేషన్ టు ఇండస్ట్రీ' కోసం పూర్తి రోడ్‌మ్యాప్‌ను సిద్ధం చేసి, మూడు విషయాలపై దృష్టి సారించాం. మిత్రులారా, మొదటిది – 'ఐడియా, ఇన్నోవేట్, ఇంక్యుబేట్ మరియు ఇండస్ట్రీ'తో అనుబంధించబడిన సంస్థల మౌలిక సదుపాయాల నిర్మాణం. రెండవది – ప్రభుత్వ విధానాలను సరళీకృతం చేయడం మరియు మూడవది- ఆవిష్కరణ కోసం ఆలోచనలో మార్పు; కొత్త పర్యావరణ వ్యవస్థ సృష్టి. మిత్రులారా, ఈ విషయాలన్నింటినీ దృష్టిలో ఉంచుకుని, మేము వివిధ రంగాల్లో కలిసి పనిచేయడం ప్రారంభించాము. వీటిలో ఒకటి హ్యాకథాన్స్. ఏడు-ఎనిమిదేళ్ల క్రితం, దేశంలో హ్యాకథాన్‌లు జరగడం ప్రారంభించినప్పుడు, అవి స్టార్టప్‌లకు బలమైన పునాదిగా నిలుస్తాయని ఎవరికీ తెలియదు. మేము దేశంలోని యువతకు సవాలు విసిరాము మరియు యువత సవాలును స్వీకరించి పరిష్కారాలను కనుగొన్నారు. ఈ హ్యాకథాన్‌ల ద్వారా దేశంలోని లక్షలాది మంది యువత జీవితంలో ఒక లక్ష్యాన్ని చూసుకున్నారు మరియు వారి బాధ్యత భావం పెరిగింది. దేశం ఎదుర్కొంటున్న దైనందిన సమస్యలను పరిష్కరించడంలో తమవంతు సహకారం అందించగలరనే నమ్మకాన్ని ఇది వారిలో కలిగించింది. ఈ స్ఫూర్తి స్టార్టప్‌లకు ఒక రకమైన లాంచ్ ప్యాడ్‌గా పనిచేసింది. మేము ప్రభుత్వం యొక్క స్మార్ట్ ఇండియా హ్యాకథాన్ గురించి మాట్లాడినట్లయితే, గత సంవత్సరాల్లో దాదాపు 15 లక్షల మంది ప్రతిభావంతులైన యువకులు దానితో అనుబంధించబడ్డారు. బహుశా ఇక్కడ కూర్చున్న మీలో కొందరు కూడా అందులో భాగమై ఉండవచ్చు. అలాంటి హ్యాకథాన్‌లలో నేర్చుకోవడానికి మరియు అర్థం చేసుకోవడానికి చాలా కొత్త విషయాలు ఉన్నాయని నాకు గుర్తుంది ఎందుకంటే నేను కూడా చాలా ఆనందించాను! రెండు రోజులుగా యువత హ్యాకథాన్ కార్యకలాపాలను నిశితంగా గమనిస్తుంటాను. నేను కూడా రాత్రి 12, 1 మరియు 2 వరకు వారితో గ్రూప్ డిస్కషన్స్‌లో పాల్గొనేవాడిని. నేను వారి అభిరుచిని చూడగలిగాను. నేను వారి కార్యకలాపాలు, సమస్యలను పరిష్కరించే విధానం మరియు విజయాలపై వారి ప్రకాశవంతమైన ముఖాలను గమనించాను. నేను ఈ విషయాలన్నీ గమనిస్తూ ఉండేవాడిని. ఈ రోజు కూడా దేశంలోని ఏదో ఒక ప్రాంతంలో హ్యాకథాన్‌లు జరుగుతున్నందుకు నేను సంతోషిస్తున్నాను. అంటే, స్టార్టప్‌లను నిర్మించే ప్రారంభ ప్రక్రియపై దేశం నిరంతరం కృషి చేస్తోంది. మిత్రులారా, 7 సంవత్సరాల క్రితం, స్టార్ట్ అప్ ఇండియా ప్రచారం 'ఐడియా టు ఇండస్ట్రీ' భావనను సంస్థాగతీకరించే దిశగా ఒక భారీ అడుగు. నేడు ఇది చేతితో పట్టుకోవడం ద్వారా ఆలోచనలను పరిశ్రమగా మార్చే ప్రధాన మాధ్యమంగా మారింది. మరుసటి సంవత్సరం మేము దేశంలో ఇన్నోవేషన్ యొక్క మైండ్ సెట్‌ను అభివృద్ధి చేయడానికి అటల్ ఇన్నోవేషన్ మిషన్‌ను ప్రారంభించాము. దీని కింద పాఠశాలల్లోని అటల్ టింకరింగ్ ల్యాబ్స్ నుంచి యూనివర్సిటీల్లో ఇంక్యుబేషన్ సెంటర్లు, హ్యాకథాన్‌ల వరకు భారీ పర్యావరణ వ్యవస్థను రూపొందిస్తున్నారు. అటల్ టింకరింగ్ ల్యాబ్స్ నేడు దేశవ్యాప్తంగా 10 వేలకు పైగా పాఠశాలల్లో నడుస్తున్నాయి. వీటిలో 75 లక్షల మందికి పైగా పిల్లలు ఆధునిక సాంకేతిక పరిజ్ఞానానికి గురవుతున్నారు మరియు ఆవిష్కరణల ABCD నేర్చుకుంటున్నారు. దేశవ్యాప్తంగా నిర్మిస్తున్న ఈ అటల్ టింకరింగ్ ల్యాబ్‌లు స్టార్టప్‌లకు నర్సరీ క్లాస్‌గా పనిచేస్తున్నాయి. విద్యార్థి కళాశాలకు చేరుకున్నప్పుడు, అతను కలిగి ఉన్న కొత్త ఆలోచనను పొదిగించడానికి దేశంలో 700 కంటే ఎక్కువ అటల్ ఇంక్యుబేషన్ సెంటర్లు ఏర్పాటు చేయబడి ఉంటాయి. దేశం అమలు చేసిన కొత్త జాతీయ విద్యా విధానం మన విద్యార్థుల వినూత్న ఆలోచనలను మరింత మెరుగుపరచడంలో కూడా సహాయపడుతుంది. మిత్రులారా, స్టార్టప్‌లకు ఇంక్యుబేషన్‌తో పాటు నిధులు కూడా చాలా కీలకం. ప్రభుత్వం అనుసరిస్తున్న పటిష్ట విధానాల వల్ల వారికి సాయం అందింది. ప్రభుత్వం తన తరపున నిధుల నిధిని సృష్టించడమే కాకుండా, ప్రైవేట్ రంగంతో స్టార్టప్‌లను నిమగ్నం చేయడానికి వివిధ ప్లాట్‌ఫారమ్‌లను కూడా రూపొందించింది. ఇలాంటి చర్యలతో నేడు వేల కోట్ల రూపాయల విలువైన ప్రైవేట్ పెట్టుబడులు కూడా స్టార్టప్ ఎకోసిస్టమ్‌లోకి చొప్పించబడుతున్నాయి మరియు రోజురోజుకు పెరుగుతున్నాయి. మిత్రులారా, అనేక సంవత్సరాలుగా, దేశంలో పన్ను మినహాయింపులు మరియు ఇతర ప్రోత్సాహకాలు ఇవ్వడం వంటి అనేక సంస్కరణలు నిర్విరామంగా చేయబడ్డాయి. స్పేస్ సెక్టార్ లో మ్యాపింగ్, డ్రోన్లు మొదలైన సాంకేతిక అంశాల్లో చేసిన వివిధ సంస్కరణలతో స్టార్టప్ ల కోసం కొత్త ప్రాంతాల తలుపులు తెరుచుకున్నాయి. మిత్రులారా, స్టార్టప్ ల యొక్క మరో ఆవశ్యకతకు మేం ప్రాధాన్యత ఇచ్చాం. స్టార్టప్ ఏర్పడిన తరువాత మరియు వారి సేవలు మరియు ఉత్పత్తులు మార్కెట్లకు సులభంగా చేరుకున్న తరువాత, వారు ప్రభుత్వ రూపంలో ప్రధాన కొనుగోలుదారుడిని కూడా పొందుతున్నారు. అందువల్ల, జిఈఎమ్ పోర్టల్ పై భారత ప్రభుత్వం ద్వారా ఒక ప్రత్యేక ప్రొవిజన్ చేయబడింది. నేడు జిఈఎమ్ పోర్టల్ పై 13 వేలకు పైగా స్టార్టప్ లు రిజిస్టర్ చేయబడ్డాయి. ఈ పోర్ట ల్ లో స్టార్టప్ లు రూ.6500 కోట్ల కు పైగా వ్యాపారం చేశాయ ని తెలిస్తే మీరు సంతోషిస్తారు. మిత్రులారా, ఆధునిక మౌలిక సదుపాయాలకు సంబంధించిన మరో ప్రధాన పని జరిగింది. స్టార్టప్ ఎకోసిస్టమ్ విస్తరణకు డిజిటల్ ఇండియా పెద్దపీట వేసింది. చౌక స్మార్ట్ ఫోన్లు మరియు చౌక డేటా కూడా మధ్యతరగతి మరియు గ్రామాల పేదలను కనెక్ట్ చేసింది. ఇది స్టార్టప్‌లకు కొత్త మార్గాలను మరియు కొత్త మార్కెట్లను తెరిచింది. 'ఐడియా టు ఇండస్ట్రీ' వంటి ప్రయత్నాల కారణంగా నేడు స్టార్టప్‌లు మరియు యునికార్న్‌లు దేశంలోని లక్షలాది మంది యువతకు ఉపాధిని కల్పిస్తున్నాయి. మిత్రులారా, స్టార్టప్ నిరంతరం కొత్తదనం పొందుతుంది. ఇది గతం గురించి మాట్లాడదు. అది స్టార్టప్‌కి సంబంధించిన ప్రాథమిక లక్షణం. ఇది ఎల్లప్పుడూ భవిష్యత్తు గురించి మాట్లాడుతుంది. నేడు, క్లీన్ ఎనర్జీ మరియు క్లైమేట్ చేంజ్ నుండి హెల్త్‌కేర్ వరకు, స్టార్టప్‌లు అటువంటి అన్ని రంగాలలో ఆవిష్కరణలకు అనంతమైన అవకాశాలు ఉన్నాయి. మన దేశంలో పర్యాటక సామర్థ్యాన్ని పెంచడంలో స్టార్టప్‌లు కూడా ప్రధాన పాత్ర పోషిస్తాయి. అదేవిధంగా, వోకల్ ఫర్ లోకల్ అనే ప్రజల ఉద్యమాన్ని బలోపేతం చేయడానికి స్టార్టప్‌లు కూడా చాలా చేయగలవు. మా స్టార్టప్‌లు భారీ నెట్‌వర్క్‌ను తీసుకురాగలవు మరియు మన దేశంలోని కుటీర పరిశ్రమలను బ్రాండింగ్ చేయడానికి భారీ ప్లాట్‌ఫారమ్‌ను అందించగలవు, అలాగే చేనేత మరియు నేత కార్మికులు చేసిన ప్రశంసనీయమైన పనిని అంతర్జాతీయ మార్కెట్‌కు తీసుకెళ్లవచ్చు. భారతదేశంలోని మన గిరిజన సోదరులు మరియు సోదరీమణులు, అటవీ నివాసులు చాలా అందమైన ఉత్పత్తులను తయారు చేస్తారు. అది కూడా స్టార్టప్‌లు పని చేయడానికి గొప్ప ఎంపిక లేదా కొత్త ఫీల్డ్‌గా మారవచ్చు. అదేవిధంగా, మొబైల్ గేమింగ్ పరంగా ప్రపంచంలోని టాప్-5 దేశాలలో భారతదేశం ఉందని మీకు తెలుసు. భారతదేశ గేమింగ్ పరిశ్రమ వృద్ధి రేటు 40 శాతానికి పైగా ఉంది. ఈ బడ్జెట్‌లో, మేము AVGC అంటే యానిమేషన్, విజువల్ ఎఫెక్ట్, గేమింగ్ మరియు కామిక్ సెక్టార్ యొక్క మద్దతుపై కూడా నొక్కిచెప్పాము. భారతదేశం యొక్క స్టార్టప్‌లకు కూడా ఇది చాలా పెద్ద రంగం, వారు నాయకత్వం వహించగలరు. అలాంటి రంగం బొమ్మల పరిశ్రమ. బొమ్మల విషయంలో భారతదేశానికి చాలా గొప్ప వారసత్వం ఉంది. భారతదేశం నుండి స్టార్టప్‌లు దీనిని ప్రపంచం మొత్తానికి సెంటర్ ఆఫ్ ఎట్రాక్షన్‌గా మార్చగలవు. ప్రస్తుతం, టాయ్స్‌లో ప్రపంచ మార్కెట్ వాటాలో భారతదేశం యొక్క సహకారం కేవలం ఒక శాతం కంటే తక్కువగా ఉంది. నా దేశంలోని యువత, ఆలోచనలతో జీవిస్తున్న యువత ఈ వాటాను పెంచుకోవడానికి ఏదైనా చేయగలరు. మీరు ఈ స్టార్టప్ సెక్టార్‌లోకి ప్రవేశించి ఎంతో కొంత సహకారం అందించవచ్చు. భారతదేశంలోని 800 కంటే ఎక్కువ స్టార్టప్‌లు క్రీడలతో సంబంధం కలిగి ఉన్నాయని చెప్పడానికి నేను సంతోషిస్తున్నాను. ఇది విని మీరు కూడా ఉప్పొంగిపోయారని నేను ఖచ్చితంగా అనుకుంటున్నాను. ఇది కూడా ఫీల్డ్ అవుతుందని ఎవరూ ఊహించి ఉండరు. ఇందులోనూ క్రీడాస్ఫూర్తి సంస్కృతి, క్రీడా స్ఫూర్తిని పెంపొందిస్తున్నారు. స్టార్టప్‌లకు ఈ రంగంలో కూడా అనేక అవకాశాలు ఉన్నాయి. మిత్రులారా, దేశ విజయానికి కొత్త ఊపు ఇవ్వాలి. మనం దానిని కొత్త శిఖరాలకు తీసుకెళ్లాలి. నేడు జి-20 దేశాలలో భారతదేశం అత్యంత వేగంగా అభివృద్ధి చెందుతున్న ఆర్థిక వ్యవస్థ. భారతదేశం ప్రపంచంలో మూడో అతిపెద్ద ఆర్థిక వ్యవస్థ. స్మార్ట్‌ఫోన్ డేటా వినియోగదారుల పరంగా నేడు భారతదేశం ప్రపంచంలోనే మొదటి స్థానంలో ఉంది. ఇంటర్నెట్ వినియోగదారుల విషయంలో భారత్ ప్రపంచంలోనే రెండో స్థానంలో ఉంది. ఈరోజు గ్లోబల్ రిటైల్ ఇండెక్స్‌లో భారతదేశం రెండవ స్థానంలో ఉంది. భారతదేశం ప్రపంచంలో మూడవ అతిపెద్ద ఇంధన వినియోగదారు దేశం. ప్రపంచంలో మూడవ అతిపెద్ద వినియోగదారు మార్కెట్ భారతదేశంలో ఉంది. గత ఆర్థిక సంవత్సరంలో 417 బిలియన్ డాలర్లు అంటే రూ. 30 లక్షల కోట్ల విలువైన వస్తువులను ఎగుమతి చేయడం ద్వారా భారతదేశం సరికొత్త రికార్డు సృష్టించింది. భారతదేశం మునుపెన్నడూ లేని విధంగా నేడు తన మౌలిక సదుపాయాలను ఆధునికీకరించడానికి పెట్టుబడి పెడుతోంది. భారతదేశం యొక్క అపూర్వమైన ప్రాధాన్యత నేడు ఈజ్ ఆఫ్ లివింగ్ మరియు ఈజ్ ఆఫ్ డూయింగ్ బిజినెస్‌పై ఉంది. ఇవన్నీ ఏ భారతీయుడికైనా గర్వకారణం. ఈ ప్రయత్నాలన్నీ ఆత్మవిశ్వాసాన్ని కలిగిస్తాయి. భారతదేశ వృద్ధి కథ, భారతదేశ విజయగాథ ఇప్పుడు ఈ దశాబ్దంలో కొత్త ఉత్సాహంతో ముందుకు సాగుతుంది. ఇది భారతదేశం యొక్క 'ఆజాదీ కా అమృత్ మహోత్సవ్' కోసం సమయం. మనకు స్వాతంత్య్రం వచ్చి 75 ఏళ్లు పూర్తయిన సందర్భంగా జరుపుకుంటున్నాం. ఈ రోజు మనం ఏమి చేసినా, నవ భారతదేశ భవిష్యత్తు, దేశ దిశ దాని ద్వారా నిర్ణయించబడుతుంది. ఈ సమష్టి కృషితో 135 కోట్ల ఆకాంక్షలను నెరవేరుస్తాం. భారతదేశ ప్రారంభ విప్లవం ఈ 'అమృతకాల్'కి చాలా ముఖ్యమైన లక్షణంగా మారుతుందని నేను ఖచ్చితంగా అనుకుంటున్నాను. యువతరందరికీ నా శుభాకాంక్షలు. మధ్యప్రదేశ్ ప్రభుత్వానికి కూడా హృదయపూర్వక అభినందనలు! చాలా ధన్యవాదాలు.