కింగ్ డ‌మ్ ఆఫ్ సౌదీ అరేబియా ను భార‌త‌దేశ ప్ర‌ధాన మంత్రి సందరశించిన సంద‌ర్భం లో వెలువడిన సంయుక్త ప్ర‌క‌ట‌న‌

ప‌విత్ర‌మైన జంట మసీదు ల సంర‌క్షుకుడు, రాజు మాన్య శ్రీ స‌ల్‌ మాన్ బిన్ అబ్దుల‌జీజ్ అల్ సౌద్ ఆహ్వానించిన మీదట భార‌త‌దేశ గ‌ణ‌తంత్రం యొక్క ప్ర‌ధాన మంత్రి శ్రీ న‌రేంద్ర మోదీ కింగ్ డ‌మ్ ఆఫ్ సౌదీ అరేబియా ను 2019వ సంవ‌త్స‌రం, అక్టోబ‌ర్ 29వ తేదీ న ఆధికారికం గా సంద‌ర్శించారు. ఉభ‌య ప‌క్షాలు ద్వైపాక్షిక చ‌ర్చ‌లు జ‌రిపిన సంద‌ర్భం లో ఇరు దేశాల ను మ‌రియు ఆ దేశాల ప్ర‌జ‌ల ను సంధానిస్తున్న సన్నిహిత, చారిత్రక సంబంధాలను వారు స‌మీక్షించారు. ప‌ర‌స్ప‌ర హితం ముడిపడినటువంటి ప్రాంతీయ‌ అంశాలు మ‌రియు అంత‌ర్జాతీయ అంశాల పై ఒక‌రి అభిప్రాయాల ను మ‌రొక‌రి కి తెలియ‌జెప్పుకొన్నారు. రెండు దేశాల ప్ర‌జ‌ల మ‌ధ్య ఆర్థికం గా, సాంఘికం గా, సంస్కృతి ప‌రంగా మ‌రియు నాగ‌ర‌క‌త ప‌రంగా ఉన్న‌టువంటి సంబంధాల లో మూర్తీభవించినటువంటి భాగ‌స్వామ్యాన్ని, మైత్రి ని; అలాగే, రెండు మిత్ర దేశాల మ‌ధ్య సంబంధాలు విక‌సించ‌డం కోసం ఒక బ‌ల‌మైన గ‌తి ని ప్రసాదిస్తున్న ఉమ్మ‌డి అవ‌కాశాల ను వారు గమనం లోకి తీసుకొన్నారు. 2010వ సంవ‌త్స‌రం మార్చి మాసం నాటి ‘రియాద్ డిక్లరేశ‌న్’లో ప్ర‌స్తావించిన వ్యూహాత్మ‌క భాగ‌స్వామ్యాన్ని ప‌టిష్టప‌ర‌చ‌డం కోసం త‌మ యొక్క గాఢమైన నిబ‌ద్ధ‌త ను రెండు ప‌క్షాలు పున‌రుద్ఘాటించాయి. ఇదే గాఢమైన వచనబద్ధత ను ప‌విత్ర‌మైన జంట మసీదు ల సంర‌క్షుకుడు, రాజు మాన్య శ్రీ స‌ల్‌ మాన్ బిన్ అబ్దుల‌జీజ్ అల్ సౌద్ 2014వ సంవ‌త్స‌రం ఫిబ్రవరి మాసం లో భారతదేశాన్ని సందర్శించిన సందర్భం లోను, భారతదేశ మాన్య ప్రధాన మంత్రి 2016వ సంవ‌త్స‌రం ఏప్రిల్ నెల లో సౌదీ అరేబియా ను సందర్శించిన సందర్భం లోను, ఇంకా యువరాజు, ఉప ప్రధాని మరియు రక్షణ మంత్రి 2019వ సంవ‌త్స‌రం ఫిబ్రవరి లో న్యూ ఢిల్లీ ని సందర్శించిన సందర్భం లోను పునరుద్ఘాటించడం జరిగింది. రెండు దేశాల మ‌ధ్య స్ట్ర‌టీజిక్ పార్ట్ న‌ర్ శిప్ కౌన్సిల్ ను ఏర్పాటు చేయ‌డం ప‌ట్ల‌, అలాగే, ఈ కౌన్సిల్ స్థాప‌న ప‌త్రం పై సౌదీ ప‌క్షం త‌ర‌ఫున యువ‌రాజు, ఉప ప్ర‌ధాని మ‌రియు ర‌క్ష‌ణ మంత్రి తో పాటు భార‌త‌దేశం ప‌క్షాన మాన్య ప్ర‌ధాన మంత్రి సంత‌కాలు చేయడం పట్ల సంతృప్తి ని వ్యక్తం చేయడమైంది. అదే విధం గా రెండు దేశాల లోను ప్రభుత్వ మరియు ప్రైవేటు ఎన్ టిటి ల సందర్శన కాలం లో ఆదాన ప్రదానం జరిగిన అవగాహనపూర్వక ఒప్పంద పత్రాలు మరియు ఒప్పందాల పట్ల కూడా ఇరు పక్షాలు సంతృప్తి ని వ్యక్తం చేయడం జరిగింది. ఇటీవ‌లి కాలం లో, ద్వైపాక్షిక సంబంధాల ను ప‌టిష్ట ప‌ర‌చినటువంటి రాజకీయ‌పరమైన, ఆర్థికపరమైన, భద్ర‌త సంబంధ‌మైన‌, ర‌క్ష‌ణ ప‌ర‌మైన, మాన‌వ శ‌క్తి కి సంబంధించిన మ‌రియు ప్ర‌జ‌ల రాక పోక‌ల‌ కు సంబంధించిన ద్వైపాక్షిక సంబంధాల లో పురోగతి ప‌ట్ల ఉభ‌య పక్షాలు ప్ర‌శంస ను వ్య‌క్తం చేశాయి. ప‌ర‌స్ప‌ర హితం ముడిప‌డిన ప్రాంతీయ అంశాలు మ‌రియు అంత‌ర్జాతీయ అంశాల విష‌యం లో రెండు దేశాల కు మ‌ధ్య ఉన్న‌త స్థాయి సంప్ర‌దింపులు మ‌రియు స‌మ‌న్వ‌యం నెల‌కొన‌డం ప‌ట్ల వారు సంతృప్తి ని వెలిబుచ్చారు. యువ‌రాజు, ఉప ప్ర‌ధాని మ‌రియు ర‌క్ష‌ణ మంత్రి అయిన ప్రిన్స్ శ్రీ మొహమ్మద్ బిన్ సల్ మాన్ అబ్దులజీజ్ అల్ సౌద్, భార‌త‌దేశ గ‌ణ‌తంత్రం యొక్క మాన్య ప్ర‌ధాన మంత్రి తో భేటీ అయ్యారు. నేత‌ లు ఇరువురూ ఈ సంద‌ర్భం గా ద్వైపాక్షిక చ‌ర్చ‌ల ను జ‌రిపారు. రెండు దేశాల ప్ర‌జ‌ల మ‌ధ్య మైత్రి కి మ‌రియు స‌హ‌కారాని కి సంబంధించి సంబంధాలు వ‌ర్ధిల్లుతున్నాయంటూ వారు హ‌ర్షం ప్ర‌క‌టించారు. భార‌త‌దేశ ప్ర‌ధాన మంత్రి 2016వ సంవ‌త్స‌రం ఏప్రిల్ లో రియాద్ ను సంద‌ర్శించ‌డం, అలాగే యువ‌రాజు, ఉప ప్ర‌ధాని, మ‌రియు ర‌క్ష‌ణ మంత్రి ప్రిన్స్ శ్రీ మొహమ్మద్ బిన్ సల్ మాన్ అబ్దులజీజ్ అల్ సౌద్ భార‌త‌దేశాని కి 2019వ సంవ‌త్స‌రం ఫిబ్ర‌వ‌రి నెల లో భారత దేశాన్ని సందర్శించడం- ద‌రిమిలా విభిన్న రంగాల లో ద్వైపాక్షిక స‌హ‌కారం లో చోటు చేసుకొన్న పురోగతి ని ఉభయ నేతలు పొగడారు. ఈ పురోగతి రెండు దేశాల మధ్య వివిధ రంగాలలో సహకారాన్ని బలోపేతం చేసింది; అంతే కాక, వ్యూహాత్మక భాగస్వామ్యాన్ని కూడా గాఢతరం చేసింది. ఇది రెండు మిత్ర దేశాలకు మరియు ప్రజానీకాని కి మేలు చేసేదే. రెండు ప‌క్షాలు ప‌ర‌స్ప‌ర ప్ర‌యోజ‌నాల‌తో కూడినటువంటి ప్రాంతీయ మ‌రియు అంత‌ర్జాతీయ అంశాల‌ ను చ‌ర్చించి దేశాల ఆంత‌రంగిక వ్య‌వ‌హారాల లో అన్ని విధాలైన జోక్యాన్ని కూడాను తాము స్పష్టంగా త్రోసి పుచ్చుతున్న‌ట్లు పున‌రుద్ఘాటించారు. దేశాల సార్వ భౌమ‌త్వం పై ఎటువంటి దాడులనైనా సరే నిరోధించ‌డం లో అంత‌ర్జాతీయ స‌మాజం త‌న బాధ్య‌తల‌ ను నెర‌వేర్చ‌వ‌ల‌సిన అవ‌స‌రం ఉన్నది అని వారు స్ప‌ష్టం చేశారు. సిరియా లోని ప‌రిస్థితుల‌ కు సంబంధించి భ‌ద్ర‌త మండ‌లి తీర్మానాన్ని (2254 ను) గురించి, యమ‌న్ లో ఏక‌త ను ప‌రిర‌క్షించ‌వ‌ల‌సిన ప్రాధాన్యాన్ని గురించి వారు నొక్కి పలికారు. యమ‌న్ లోని సంక్షోభాని కి జిసిసి ఇనీశియేటివ్ ప్రాతిప‌దిక‌ న ఒక రాజ‌కీయ ప‌రిష్కారాన్ని అన్వేషించ‌వ‌ల‌సిన ప్రాముఖ్యాన్ని చాటి చెప్పారు. పాల‌స్తీనా లో ఒక న్యాయ‌మైన, సంపూర్ణ‌మైన, చిర‌ కాలం పాటు మ‌న‌గ‌లిగే శాంతి సాధ్యపడుతుందన్న ఆశాభావాన్ని ఇరు ప‌క్షాలు వ్య‌క్తం చేశాయి. దీనికి అర‌బ్ పీస్ ఇనీశియేటివ్ తో పాటు సంబంధిత ఐరాస తీర్మానాలు ఆధారం గా ఉంటాయ‌ని, పాల‌స్తీనా ప్ర‌జ‌ల న్యాయబద్ధ హక్కుల కు పూచీకత్తు లభించేటట్టుగా 1967వ సంవత్సరపు సరిహద్దులతో వారికంటూ ఒక స్వ‌తంత్ర దేశం జెరుసలెమ్ రాజ‌ధాని గా ఏర్ప‌డాల‌ని ఆకాంక్షించ‌డ‌మైంది. రెండు దేశాల జాతీయ భ‌ద్ర‌త మరియు రెండు దేశాల ప్ర‌యోజ‌నాల ను దెబ్బ తీయ‌గ‌ల ప్ర‌మాదాలు మ‌రియు బెద‌రింపు బారి నుండి హిందూ మ‌హా స‌ముద్ర ప్రాంతం లో మ‌రియు గల్ఫ్ ప్రాంతం లో జలమార్గాల భద్రత కు, సురక్ష కు పూచీ పడేటటువంటి పద్ధతుల ను ప్రోత్సహించేందుకు ఇరు వైపు ల నుండి ప్రయత్నాలు చేపట్టవలసిన అవసరం ఎంతైనా ఉందనే విషయాన్ని రెండు పక్షాలు అంగీకరించాయి. ఉగ్ర‌వాదం మ‌రియు తీవ్ర‌వాదం అన్ని దేశాల కు మ‌రియు అన్ని స‌మాజాల కు చేటు ను కొని తెస్తుంద‌ని ఇరు ప‌క్షాలు స్ప‌ష్టీక‌రించాయి. ఈ సార్వ‌జ‌నిక విప‌రిణామాన్ని ఏ ప్ర‌త్యేక తెగ‌కో, లేదా ధ‌ర్మాని కో, లేదా సంస్కృతి కో ముడిపెట్టే ప్ర‌య‌త్నాన్ని వారు తిర‌స్క‌రించారు. అన్ని విధాల ఉగ్ర‌వాద చేష్టల ను ఇరు ప‌క్షాలు అందుకు వీలు లేదంటూ నిరసించాయి. ఇత‌ర దేశాల పై ఉగ్ర‌వాద చ‌ర్య‌ల ను చేప‌ట్ట‌డం కోసం డ్రోన్ లు మ‌రియు క్షిప‌ణులు స‌హా ఆయుధాల ల‌భ్య‌త ను అడ్డుకోవ‌ల‌సిన‌ ఆవ‌శ్య‌క‌త ను నొక్కి వ‌క్కాణించారు. కింగ్ డ‌మ్ ఆఫ్ సౌదీ అరేబియా లో జనావాసాల పై ఉగ్ర‌వాద చ‌ర్య‌ల ను భార‌తీయ ప‌క్షం ఖండించింది. యునైటెడ్ నేశ‌న్స్ కౌంట‌ర్ టెర్ర‌రిజ‌ం సెంట‌ర్ లో స‌న్నిహిత స‌హ‌కారం అవ‌స‌ర‌మ‌ంటూ ఇరు ప‌క్షాలు పిలుపునిచ్చాయి. అంతేకాకుండా, ఉగ్ర‌వాద కార్య‌కలాపాల ను అడ్డ‌గించేందుకు ఇప్పుడు ఉన్న స‌హ‌కారాన్ని మ‌రింత గా పెంపొందించుకోవల‌సివుంద‌ని, త‌త్సంబంధిత స‌మాచారాన్ని ఒక ప‌క్షాని కి మ‌రొక ప‌క్షం వెల్ల‌డించుకోవాల‌ని, సీమాంతర నేరాల‌ పై పోరాడ‌టం లో స‌మ‌న్వ‌యాన్ని ప‌టిష్టప‌ర‌చుకోవాల‌ని అంగీకారాని కి వ‌చ్చాయి. రెండు దేశాల లోను చోటు చేసుకొంటున్న స‌కారాత్మ‌క‌, ఆర్థిక ప‌రివ‌ర్త‌న ను ఇరు ప‌క్షాలు ప‌రిగ‌ణ‌న లోకి తీసుకున్నాయి. వ్యూహాత్మ‌క‌మైన స‌హ‌కారాన్ని మ‌రింత ముందుకు తీసుకుపోవ‌డం కోసం పెట్టుబ‌డులు మ‌రియు వ్యాపార సంబంధాల ను విస్త‌రించుకోవ‌ల‌సివుంది అని అభిప్రాయప‌డ్డాయి. ఇటీవ‌లి కాలం లో ద్వైపాక్షిక వ్యాపారం లో స‌కారాత్మ‌క‌మైన ధోర‌ణి వ్య‌క్తం కావ‌డం ప‌ట్ల వారు సంతోషాన్ని వెలిబుచ్చారు. పెట్టుబ‌డుల ప‌రంగా మ‌రియు వ్యాపారం ప‌రం గా స‌హ‌కారాన్ని కింగ్ డ‌మ్ ఆఫ్ సౌదీ అరేబియా విజ‌న్ 2030 కి అనుగుణం గా మ‌రింత గాఢ‌త‌రం గా మ‌ల‌చుకోవాల‌ని ఇరు ప‌క్షాలు పున‌రుద్ఘాటించాయి. రెండు దేశాల లో పెట్టుబ‌డి కి ఉన్న అవ‌కాశాల ను వినియోగించుకోవలసింది గా ఇరు దేశాల వ్యాపార వ‌ర్గాల కు ఉభ‌య ప‌క్షాలు విజ్ఞ‌ప్తి చేశాయి. వీరు ముఖ్యం గా మౌలిక స‌దుపాయాల క‌ల్ప‌న‌, గ‌నుల త‌వ్వ‌కం, శ‌క్తి, న‌వీక‌ర‌ణ యోగ్య శ‌క్తి, వ్య‌వ‌సాయం, సాంకేతిక విజ్ఞానం బ‌ద‌లాయింపు ల‌తో పాటు స‌మాచార సాంకేతిక‌త‌, ఇలెక్ట్రానిక్స్‌, ఇంకా దూర సంచార రంగాల లో నైపుణ్యం క‌లిగిన మాన‌వ వ‌న‌రుల వంటి రంగాల లో ఈ ప‌ని జ‌ర‌గాల‌ని సూచించ‌డ‌మైంది. ఈ సంద‌ర్శ‌న కాలం లో శ‌క్తి, పౌర విమాన‌యానం, భ‌ద్ర‌త సంబంధ స‌హ‌కారం, ర‌క్ష‌ణ‌, రూపే కార్డుల ప్రారంభం, ఇంకా వివిధ రంగాల లో స‌హ‌కారాన్ని మరింత పెంపొందించుకోవ‌డానికి గాను వైద్య ఉత్ప‌త్తుల నియంత్ర‌ణ లు స‌హా, అనేక రంగాల లో ప‌లు ఎంఒయు ల‌పై సంతకాల‌య్యాయి. భార‌త‌దేశ ప్ర‌ధాన మంత్రి త‌న సంద‌ర్శ‌న ముగింపు వేళ లో, సౌదీ అరేబియా ప్ర‌భుత్వ‌ం, ప్ర‌జ‌లు త‌న‌కు మ‌రియు త‌న వెంట వ‌చ్చిన ప్ర‌తినిధివ‌ర్గాని కి సాదర ఆతిథ్యాన్ని ఇచ్చినందుకు త‌న కృత‌జ్ఞ‌త ను వ్య‌క్తం చేశారు. 2020వ సంవ‌త్స‌రం లో జి20 అధ్య‌క్ష స్థానాన్ని పొందడానికిగాను కింగ్ డ‌మ్ ను ఆహ్వానిస్తున్నామని, కింగ్ డమ్ కు ఈ అంశం లో భార‌త‌దేశం యొక్క మ‌ద్ధ‌తు ఉంటుంద‌ని ఆయ‌న స్ప‌ష్టం చేశారు. రియాద్ లో జ‌రిగే జి20 దేశాల నేత‌ల త‌దుప‌రి శిఖ‌ర స‌మ్మేళ‌నం లో పాలు పంచుకోవ‌డం కోసం తాను ఎదురుచూస్తున్న‌ట్లు కూడా ఆయ‌న తెలిపారు. జి20 యొక్క ఫ్రేమ్ వ‌ర్క్ ప‌రిధి లో కింగ్ డ‌మ్ గొప్ప ప్ర‌య‌త్నాలు చేస్తోందంటూ ఆయ‌న మెచ్చుకొన్నారు. భార‌త‌దేశ ప్ర‌ధాన మంత్రి సంతోషం కోసం మ‌రియు ఆరోగ్యం కోసం, అలాగే స్నేహ‌శీలురైన భార‌తీయ ప్ర‌జ‌ల పురోగ‌తి, ఇంకా స‌మృద్ధి ల కోసం ప‌విత్రమైన జంట మసీదు ల సంర‌క్షకుడు తన శుభాకాంక్ష‌ల ను వ్యక్తంచేశారు. ద్వైపాక్షిక సహకారాని కి సంబంధించిన అంశాల ను చర్చిచడం కోసం మరియు సంప్రదింపుల ను ముగించడం కోసం, అదే విధంగా పరస్పర హితం ముడిపడినటువంటి ప్రాంతీయ అంశాల ను మరియు అంతర్జాతీయ అంశాల ను చర్చిచడం కోసం, రెండు మిత్ర దేశాల మరియు ఆ దేశాల ప్రజల ప్రయోజనాల ను నెరవేర్చడం కోసం భార‌త‌దేశాన్ని సంద‌ర్శించ‌వ‌ల‌సింది గా తన ను మాన్య ప్ర‌ధాన మంత్రి ఆహ్వానించగా, ఆ ఆహ్వానాన్ని ప‌విత్రమైన జంట మసీదు ల సంర‌క్షకుడు సంతోషం గా స్వాగతించారు.