ఎన్ బి ఎఫ్ సి లు /హెచ్ఎఫ్ సి ల లిక్విడిటీ సమస్య ను తీర్చడాని కి స్పెశల్ లిక్విడిటీ స్కీము కు ఆమోదం తెలిపిన మంత్రిమండలి

నాన్- బ్యాంకింగ్ ఫైనాన్స్ కంపెనీ లు (ఎన్ బిఎఫ్ సి లు) మరియు హౌసింగ్ ఫైనాన్స్ కంపెనీ లు (హెచ్ఎఫ్ సి లు) యొక్క లిక్విడిటీ స్థితి ని మెరుగుపరచడం కోసం ఒక స్పెశల్ లిక్విడిటీ స్కీము ను ప్రారంభించాలన్న ఆర్థిక మంత్రిత్వ శాఖ ప్రతిపాదన ను ప్రధాన మంత్రి శ్రీ నరేంద్ర మోదీ అధ్యక్షత న జరిగిన కేంద్ర మంత్రివర్గ సమావేశం ఆమోదించింది. ఆర్థిక ప్రభావం: దీని వల్ల ప్రభుత్వం మీద రూ. 5 కోట్ల రూపాయల మేరకు ప్రత్యక్ష ప్రభావం ఉంటుంది. అది స్పెశల్ పర్పస్ వెహికిల్ (ఎస్ పివి) లో వాటా రూపం లో ఉండవచ్చు. పూచీకత్తు అమలు లోకి వచ్చే వరకు తప్ప అంతకు మించి ప్రభుత్వం మీద ఎటువంటి భారమూ పడబోదు. అయితే, పూచీకత్తు అమలు లోకి రాగానే ప్రభుత్వ బాధ్యత యొక్క పరిధి డిఫాల్ట్ రాశి కి సమానం గా ఉంటుంది; అయితే ఇది గ్యారంటీ యొక్క పరిమితి కి లోబడి ఉంటుంది. మొత్తం గ్యారంటీ పరిమితి ని 30,000 కోట్ల రూపాయలు గా నిర్ణయించడమైంది. దీనిని అవసరాన్ని బట్టి అభీష్ట రాశి వరకు పెంచే వీలు ఉంది. పథకం వివరాలు: నాన్- బ్యాంకింగ్ ఫైనాన్స్ కంపెనీ లు, హౌసింగ్ ఫైనాన్స్ కంపెనీ లు నగదు సమస్యల ను ఎదుర్కోకుండా చూసేందుకు ప్రభుత్వం ఒక స్పెశల్ లిక్విడిటీ స్కీము రూపం లో ప్రత్యేక ద్రవ్యత్వ పథకాన్ని రూపొందించింది. స్ట్రెస్ డ్ ఎసెట్ ఫండ్ (ఎస్ఎఎఫ్) నిర్వహణ కోసం స్పెషల్ పర్పస్ వెహికిల్ ను ఏర్పాటు చేసి, దాని స్పెశల్ సెక్యూరిటీస్ కు భారత ప్రభుత్వం పూచీ ని ఇస్తూవుంటే ఆ స్పెశల్ సెక్యూరిటీస్ ను ఒక్క భారతీయ రిజర్వు బ్యాంకు (ఆర్ బిఐ) యే కొనుగోలు చేస్తుంది. అటువంటి సెక్యూరిటీ స్ విక్రయం ద్వారా లభించే సొమ్ము ను ఎన్ బిఎఫ్ సి లు/ హెచ్ఎఫ్ సి ల యొక్క స్వల్పకాలిక రుణాల కొనుగోలు నిమిత్తం ఎస్ పివి ఉపయోగించుకొంటుంది. ఈ పథకాన్ని ఆర్థిక సేవల విభాగం పర్యవేక్షిస్తుంది. మార్గదర్శకాలను కూడా అదే విభాగం జారీ చేస్తుంది. అమలు కార్యక్రమం: స్ట్రెస్ డ్ ఎసెట్ ఫండ్ (ఎస్ఎఎఫ్) నిర్వహణ కై ఒక పెద్ద ప్రభుత్వ రంగ బ్యాంకు ఎస్ పివి ని ఏర్పాటు చేస్తుంది. అది భారత ప్రభుత్వ పూచీ తో కూడినటువంటి వడ్దీ సహిత స్పెశల్ సెక్యూరిటీ స్ ను జారీ చేస్తుంది. మరి ఈ స్పెశల్ సెక్యూరిటీ స్ ను రిజర్వు బ్యాంకు మాత్రమే కొనుగోలు చేస్తుంది. ఎస్ పివి అవసరాలకు అనుగుణం గా సెక్యూరిటీ స్ ను జారీ చేస్తుంది. ఇది సెక్యూరిటీ స్ తాలూకు బకాయి ల రాశి పై ఆధారపడి ఉంటుంది. ఈ రాశి 30,000 కోట్ల రూపాయల కంటే అధికం గా ఉండబోదు. అయితే అవసరపడితే దీనిని అభీష్ట రాశి వరకు పెంచుకొనేందుకు ఆస్కారం ఉంటుంది. మించకుండా చూస్తూ అవసరాన్నిబట్టి పెంచుకుంటూ పోతుంది. ఎస్ పివి జారీ చేసిన సెక్యూరిటీస్ ను రిజర్వు బ్యాంకు ద్వారా కొనుగోలు చేయడం జరుగుతుంది. తద్ద్వారా ప్రాప్తించే రాశి ని ఎస్ పివి అర్హత కలిగిన ఎన్ బిఎఫ్ సి లు/హెచ్ఎఫ్ సి ల యొక్క తక్కువ లో తక్కువ ఇన్ వెస్ట్ మెంట్ గ్రేడ్ కలిగిన స్వల్పకాలిక రుణాన్ని కొనుగోలు చేసేందుకు వినియోగిస్తుంది. ప్రభావం: పాక్షిక పరపతి హామీ పథకం లో వివిధ ప్రభుత్వ రంగ బ్యాంకు లు మరియు ఎన్ బిఎఫ్ సి లు బహుళ ద్వైపాక్షిక ఒప్పందాల ను కుదుర్చుకోవలసివుంటుంది. మరి ఎన్ బిఎఫ్ సి లు వాటి కరెంట్ ఎసెట్ పోర్ట్ ఫోలియో ను నగదు గా మార్చుకోవలసిన అగత్యం తో పాటు ప్రభుత్వ రంగ బ్యాంకుల నుండి నిధులు ప్రవహించవలసి ఉంటుంది. అయితే, ఇప్పుడు ప్రతిపాదించిన పథకం ఎస్ పివి కి, ఎన్ బిఎఫ్ సి లకు మధ్య ఒక వన్- స్టాప్ అరేంజ్ మెంట్ కాగలదు. దీని లో ఎన్ బిఎఫ్ సి లకు వాటి కరెంట్ ఎసెట్ పోర్ట్ ఫోలియో ను నగదు గా మార్చుకొనవలసిన అవసరం ఉండదు. ఈ పథకం ఎన్ బిఎఫ్ సి కి ఇన్ వెస్ట్ మెంట్ గ్రేడ్ లభించడానికి గాని లేదా అవి జారీ చేసే బాండ్స్ కు మెరుగైన రేటింగ్ ను పొందేందుకు గాని సౌలభ్యాన్ని ఏర్పరుస్తుంది. ఈ పథకం అమలు చేయడానికి సులభతరం గా ఉండడం తో పాటు నాన్ బ్యాంక్ రంగం నుండి నిధులు వెల్లువెత్తేందుకు కూడా దోహద పడుతుంది. ప్రయోజనాలు: పిసిజిన్ఎస్ ద్వారా అందే రాశి కి అదనం గా ఎన్ బిఎఫ్ సి లు/హెచ్ఎఫ్ సి లకు అదనపు ద్రవ్య లభ్యత ను కల్పించడం కోసం ఒక యంత్రాంగాన్ని రూపొందించడం జరుగుతుంది అని 2020-21 బడ్జెటు ప్రసంగం లో ప్రకటించడమైంది. ఈ సౌకర్యం ప్రభుత్వం మరియు రిజర్వు బ్యాంకు లు ఇప్పటి వరకు చేపట్టిన లిక్విడిటీ సంబంధిత చర్యల కు అదనం గా ఉంటుంది. ఈ పథకం ఎన్ బిఎఫ్ సి లు/హెచ్ఎఫ్ సి లు/ఎమ్ఎఫ్ఐ ల రుణప్రదాన సంబంధిత వనరుల ను పెంపు చేసి, తద్ద్వారా వాస్తవిక ఆర్థిక వ్యవస్థ కు ప్రయోజనాన్ని చేకూర్చుతుంది. పూర్వరంగం: ఎన్ బిఎఫ్ సి లు/హెచ్ఎఫ్ సి ల కు పాక్షిక పరపతి హామీ పథకం ( పి సి జిన్ ఎస్ ) మాధ్యమం ద్వారా అందుబాటు లోకి తీసుకు వస్తున్న ద్రవ్య లభ్యత కు అదనం గా ద్రవ్య లభ్యత ను కల్పించడం కోసం ఒక యంత్రాంగాన్ని రూపొందించడంపై 2020-21 బడ్జెటు ప్రసంగం లో ప్రకటన చేయడం జరిగింది. కోవిడ్-19 కారణం గా ఉత్పన్నమైన పరిస్థితి లో ద్రవ్య సంబంధి స్థిరత్వాన్ని బలోపేతం చేయడానికి గాను పైన పేర్కొన్న బడ్జెటు ప్రకటన కు తక్షణం ఆచరణలోకి వచ్చే విధం గా ఒక కార్య రూపాన్ని ఇవ్వవలసిన స్థితి ఆసన్నం అయింది.