ਊਰਜਾ ਲਾਗਤ ਨੂੰ ਘੱਟ ਕਰਨ ਲਈ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਦੀ ਆਲਮੀ ਤੇਲ ਅਤੇ ਗੈਸ ਮਾਹਰਾਂ/ਮੁੱਖ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨਾਲ ਬੈਠਕ

ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਤੇਲ ਅਤੇ ਗੈਸ ਖੇਤਰ ਦੇ ਮਾਹਰ ਅਤੇ ਮੁੱਖ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਅਧਿਕਾਰੀ ਅੱਜ ਇੱਥੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰੇਂਦਰ ਮੋਦੀ ਨੂੰ ਮਿਲੇ। ਇਸ ਇਕੱਠ ਉਪਸਥਿਤ ਹਸਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਅਤੇ ਯੂਏਈ ਦੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਸਾਊਦੀ ਏਆਰਏਐੱਮਸੀਓ, ਏਡੀਐੱਨਓਸੀ, ਬੀਪੀ, ਰੋਸਨੇਫਟ, ਆਈਐੱਚਐੱਸ ਮਾਰਕੀਟ, ਪਾਇਨੀਅਰ ਨੈਚੂਰਲ ਰਿਸੋਰਿਸਜ ਕੰਪਨੀ, ਐਮਰਸਨ ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਕੰਪਨੀ, ਟੈਲੁਰਿਅਨ, ਮੁਬਾਦਾਲਾ ਇਨਵੈਸਟਮੈਂਟ ਕੰਪਨੀ, ਸ਼ਲੂਮਬਰਜਰ ਲਿਮਿਟਡ, ਵੁੱਡ ਮੈਕਨਜ਼ੀ, ਵਿਸ਼ਵ ਬੈਂਕ, ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਐਨਰਜੀ ਏਜੰਸੀ (ਆਈਈਏ), ਐੱਨਆਈਪੀਐੱਫਪੀ, ਬਰੂਕਿੰਗਜ਼ ਇੰਡੀਆ ਅਤੇ ਤੇਲ ਦੇ ਉਤਪਾਦਨ ਅਤੇ ਖੋਜ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਰ ਭਾਰਤੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੇ ਮੁੱਖ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਅਧਿਕਾਰੀ ਅਤੇ ਮਾਹਰ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। ਕੇਂਦਰੀ ਮੰਤਰੀ ਸ਼੍ਰੀ ਅਰੁਣ ਜੇਟਲੀ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੀ ਧਰਮੇਂਦਰ ਪ੍ਰਧਾਨ; ਉਪ ਚੇਅਰਮੈਨ ਨੀਤੀ ਆਯੋਗ, ਡਾ. ਰਾਜੀਵ ਕੁਮਾਰ ਅਤੇ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਅਤੇ ਨੀਤੀ ਆਯੋਗ ਦੇ ਸੀਨੀਅਰ ਅਧਿਕਾਰੀ ਵੀ ਇਸ ਸੰਵਾਦ ਦੌਰਾਨ ਮੌਜੂਦ ਸਨ। ਸੰਵਾਦ ਦੌਰਾਨ ਆਲਮੀ ਮੁੱਖ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਮਾਹਰਾਂ ਨੇ ਪਿਛਲੇ ਚਾਰ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਕਾਰੋਬਾਰ ਕਰਨਾ ਅਸਾਨ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ’ਤੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਊਰਜਾ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਚੁੱਕੇ ਕਦਮਾਂ ਦੀ ਸ਼ਲਾਘਾ ਕੀਤੀ। ਮਾਹਰਾਂ ਨੇ ਅੱਪਸਟ੍ਰੀਮ ਨਿਵੇਸ਼ ਪੱਖ ਤੋਂ ਭਾਰਤ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਯੋਗੀ ਦਰਜਾਬੰਦੀ ਦੇ ਸੁਧਾਰ ਦਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ ਜੋ ਕਿ 56 ਤੋ 44 ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਅਨੇਕ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ‘ਤੇ ਚਰਚਾ ਹੋਈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਤੇਲ ਅਤੇ ਗੈਸ ਦੇ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਦੇ ਵਿਸਤਾਰ ਵਰਗੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਜਿਵੇਂ ਖੋਜ ਅਤੇ ਉਤਪਾਦਨ ਦਾ ਦਾਇਰਾ ਵਧਾਉਣਾ, ਸੌਰ ਊਰਜਾ ਅਤੇ ਜੈਵਿਕ ਈਂਧਣ ਵਿੱਚ ਸਮਰੱਥਾ ਅਤੇ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਸਮੁੱਚੀ ਧਾਰਨਾ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਮਾਹਰਾਂ ਨੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੰਵਾਦ ਦੀ ਅਨੋਖੀ ਪਹਿਲ ਦੀ ਸ਼ਲਾਘਾ ਕੀਤੀ ਕਿਉਂਕਿ ਵਿਭਿੰਨ ਹਿਤਧਾਰਕਾਂ ਨੂੰ ਨੀਤੀਗਤ ਮੁੱਦਿਆਂ ਲਈ ਇਕੱਠੇ ਹੋਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਮਿਲਿਆ ਹੈ। ਊਰਜਾ ਖੇਤਰ ਦੇ ਗਲੋਬਲ ਲੀਡਰਾਂ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਦਿਆਂ ਹੋਏ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਤੇਲ ਅਤੇ ਗੈਸ ਬਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਤੇਲ ਬਜ਼ਾਰ ਦਾ ਸੰਚਾਲਨ ਉਤਪਾਦਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਅਤੇ ਕੀਮਤ ਦੋਵੇਂ ਤੇਲ ਉਤਪਾਦਕ ਦੇਸ਼ਾਂ ਰਾਹੀਂ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਕਾਫ਼ੀ ਉਤਪਾਦਨ ਹੈ, ਪਰ ਤੇਲ ਖੇਤਰ ਵੱਲੋਂ ਵਿਲੱਖਣ ਮਾਰਕੀਟਿੰਗ ਅਪਣਾਉਣ ਨਾਲ ਤੇਲ ਕੀਮਤਾਂ ਵਧ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਹੋਰ ਬਜ਼ਾਰਾਂ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੇਲ ਬਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਉਤਪਾਦਕਾਂ ਅਤੇ ਖਪਤਕਾਰਾਂ ਦਰਮਿਆਨ ਸਾਂਝੇਦਾਰੀ ਵਿਕਸਤ ਕਰਨ ’ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ । ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਸ ਨਾਲ ਬਿਹਤਰ ਮਾਰਗ ’ਤੇ ਵਧ ਰਹੀ ਆਲਮੀ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਸਥਿਰਤਾ ਆਵੇਗੀ। ਸ਼੍ਰੀ ਮੋਦੀ ਨੇ ਭਾਰਤ ਲਈ ਪ੍ਰਸੰਗਿਕ ਕੁਝ ਅਹਿਮ ਨੀਤੀਗਤ ਮਾਮਲਿਆਂ ’ਤੇ ਮਾਹਰਾਂ ਦਾ ਧਿਆਨ ਖਿੱਚਿਆ। ਪਹਿਲਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਧੇ ਕਾਰਨ ਉਪਭੋਗ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸਰੋਤਾਂ ਦੀ ਭਾਰੀ ਕਿੱਲਤ ਸਮੇਤ ਕਈ ਹੋਰ ਆਰਥਿਕ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਸ ਖਾਈ ਨੂੰ ਭਰਨ ਲਈ ਤੇਲ ਉਤਪਾਦਕ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦਾ ਸਹਿਯੋਗ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੋਵੇਗਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਤੇਲ ਉਤਪਾਦਕ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਨਿਵੇਸ਼ਯੋਗ ਵਧੀਕ ਰਾਸ਼ੀ ਨੂੰ ਵਿਕਾਸਸ਼ੀਲ ਮੁਲਕਾਂ ਵਿੱਚ ਤੇਲ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਵਪਾਰਕ ਖੋਜ ਵਿੱਚ ਲਗਾਉਣ ਦੀ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ। ਦੂਜਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਖੋਜ ਅਧੀਨ ਜ਼ਿਆਦਾ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਟੈਕਨੋਲੋਜੀ ਅਤੇ ਵਿਸਤਾਰ ਦੇ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ ਵਿਕਸਿਤ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ। ਤੀਜਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਜਨਤਕ ਖੇਤਰ ਦੀ ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ। ਟੈਕਨੋਲੋਜੀ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਦਿਆਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਲਈ ਕਿਹਾ ਜਿੱਥੇ ਉੱਚ ਦਬਾਅ ਅਤੇ ਉੱਚ ਤਾਮਪਾਨ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਟੈਕਨੋਲੋਜੀ ਪ੍ਰਯੋਗ ਨੂੰ ਕੁਦਰਤੀ ਗੈਸ ਦੀ ਵਪਾਰਕ ਖੋਜ ਲਈ ਪ੍ਰਾਸੰਗਿਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਭੁਗਤਾਨ ਦੀਆਂ ਸ਼ਰਤਾਂ ਦੀ ਸਮੀਖਿਆ ਕਰਨ ਦੀ ਤਾਕੀਦ ਕੀਤੀ ਤਾਂਕਿ ਸਥਾਨਕ ਮੁਦਰਾ ਨੂੰ ਆਰਜ਼ੀ ਰਾਹਤ ਮਿਲ ਸਕੇ। ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਵਿਭਿੰਨ ਨੀਤੀਗਤ ਪਹਿਲਾਂ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ ਸਬੰਧੀ ਵਿਭਿੰਨ ਉਪਰਾਲਿਆਂ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਗੈਸ ਦੇ ਮੁੱਲ ਨਿਰਧਾਰਨ ਅਤੇ ਖੋਜ ਵਿੱਚ ਉਦਾਰੀਕਰਨ ’ਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਪਾਇਆ ਕਿਉਂਕਿ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕਰਕੇ ਇਸ ਮੋਰਚੇ ’ਤੇ ਭਾਰੀ ਮੁ਼ਸ਼ਕਲਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ ਉੱਚ ਦਬਾਅ ਅਤੇ ਉੱਚ ਤਾਪਮਾਨ ’ਤੇ ਵਪਾਰ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਟੈਕਨੋਲੋਜੀ ਦੀ ਲੋੜ ਪੈਂਦੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਰਕਬਾ ਲਾਈਸੈਂਸਿੰਗ ਨੀਤੀ, ਕੋਲ ਬੈੱਡ ਮਿਥੇਨ ਦਾ ਜਲਦੀ ਮੁਦਰੀਕਰਨ ਕਰਨ, ਛੋਟੇ ਖੇਤਰਾਂ ਦੀ ਖੋਜ ਲਈ ਪ੍ਰੋਤਸਾਹਨ ਦੇਣ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਭੁਚਾਲ ਸਰਵੇਖਣ ਕਰਨ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ। ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਫਿਲਹਾਲ ਜਾਰੀ ਕਮਰਸ਼ੀਅਲ ਦੁਰਉਪਯੋਗ ਦੀ ਚਰਚਾ ਕਰਦਿਆਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕਰਕੇ ਉਤਪਾਦਨ ਸਾਂਝੇਦਾਰੀ ਠੇਕਿਆਂ ਦਾ ਵਿਸਤਾਰ ਕਰਨ ਦਾ ਉਲੇਖ ਕੀਤਾ।