‘ਮਨ ਕੀ ਬਾਤ’ 2.0 ਦੀ ਸੱਤਵੀਂ ਕੜੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਦੇ ਸੰਬੋਧਨ ਦਾ ਮੂਲ-ਪਾਠ (29.12.2019)

ਮੇਰੇ ਪਿਆਰੇ ਦੇਸ਼ਵਾਸੀਓ! ਨਮਸਕਾਰ। 2019 ਦੀ ਵਿਦਾਈ ਦਾ ਪਲ ਸਾਡੇ ਸਾਹਮਣੇ ਹੈ। 3 ਦਿਨ ਦੇ ਅੰਦਰ-ਅੰਦਰ 2019 ਵਿਦਾਈ ਲੈ ਲਵੇਗਾ ਅਤੇ ਅਸੀਂ ਨਾ ਸਿਰਫ 2020 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਾਂਗੇ, ਨਵੇਂ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਾਂਗੇ, ਨਵੇਂ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਾਂਗੇ, 21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਤੀਸਰੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਾਂਗੇ। ਮੈਂ ਸਾਰੇ ਦੇਸ਼ਵਾਸੀਆਂ ਨੂੰ 2020 ਲਈ ਹਾਰਦਿਕ ਸ਼ੁਭਕਾਮਨਾਵਾਂ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ। ਇਸ ਦਹਾਕੇ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਗੱਲ ਤਾਂ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੈ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ਗਤੀ ਦੇਣ ‘ਚ ਉਹ ਲੋਕ ਸਰਗਰਮ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਣਗੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜਨਮ 21ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਹੈ – ਜੋ ਇਸ ਸਦੀ ਦੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮੁੱਦਿਆਂ ਨੂੰ ਸਮਝਦੇ ਹੋਏ ਵੱਡੇ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ। ਅਜਿਹੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਅੱਜ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨਾਲ ਪਹਿਚਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕੋਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ Millennials ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜਾਣਦਾ ਹੈ ਤੇ ਕੁਝ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ Generation Z ਜਾਂ ਫਿਰ Gen Z ਵੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਵਿਆਪਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਗੱਲ ਤਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਦਿਮਾਗ ਵਿੱਚ ਫਿਟ ਹੋ ਗਈ ਹੈ ਕਿ ਇਹ Social Media Generation ਹੈ। ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ ਅਨੁਭਵ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਸਾਡੀ ਇਹ ਪੀੜ੍ਹੀ ਬਹੁਤ ਹੀ ਹੋਣਹਾਰ ਹੈ। ਕੁਝ ਨਵਾਂ ਕਰਨ ਦਾ, ਵੱਖ ਕਰਨ ਦਾ ਉਸ ਦਾ ਖੁਆਬ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਆਪਣੇ Opinion ਵੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਦੀ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਅਤੇ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਮੈਂ ਭਾਰਤ ਦੇ ਬਾਰੇ ਕਹਿਣਾ ਚਾਹਾਂਗਾ ਕਿ ਇਨ੍ਹੀਂ ਦਿਨੀਂ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਦੇਖਦੇ ਹਾਂ ਤਾਂ ਉਹ ਵਿਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪਸੰਦ ਕਰਦੇ ਹਨ, System ਨੂੰ ਪਸੰਦ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਇੰਨਾ ਹੀ ਨਹੀਂ ਉਹ ਸਿਸਟਮ ਨੂੰ Follow ਵੀ ਕਰਨਾ ਪਸੰਦ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕਦੀ, ਕਿਤੇ System Properly Respond ਨਾ ਕਰੇ ਤਾਂ ਉਹ ਬੇਚੈਨ ਵੀ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਹਿੰਮਤ ਦੇ ਨਾਲ System ਨੂੰ ਸਵਾਲ ਵੀ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਮੈਂ ਇਸ ਨੂੰ ਚੰਗਾ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ। ਇੱਕ ਗੱਲ ਤਾਂ ਪੱਕੀ ਹੈ ਕਿ ਸਾਡੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਇਹ ਵੀ ਕਹਿ ਸਕਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਅਰਾਜਕਤਾ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀ ਨਫ਼ਰਤ ਹੈ। ਅਵਿਵਸਥਾ, ਅਸਥਿਰਤਾ ਇਸ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬੜੀ ਚਿੜ੍ਹ ਹੈ। ਉਹ ਪਰਿਵਾਰਵਾਦ, ਜਾਤੀਵਾਦ, ਆਪਣਾ-ਪਰਾਇਆ, ਔਰਤ-ਮਰਦ ਇਨ੍ਹਾਂ ਭੇਦਭਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪਸੰਦ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ। ਕਦੇ-ਕਦੇ ਅਸੀਂ ਵੇਖਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ ‘ਤੇ ਜਾਂ ਫਿਰ ਸਿਨੇਮਾ ਦੇ ਥੀਏਟਰ ਵਿੱਚ ਵੀ ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਕਤਾਰ ਵਿੱਚ ਖੜ੍ਹਾ ਹੈ ਤਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਘੁਸ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਵਾਜ਼ ਉਠਾਉਣ ਵਾਲੇ ਨੌਜਵਾਨ ਹੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਅਸੀਂ ਤਾਂ ਦੇਖਿਆ ਹੈ ਕਿ ਅਜਿਹੀ ਕੋਈ ਘਟਨਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਦੂਸਰੇ ਨੌਜਵਾਨ ਤੁਰੰਤ ਆਪਣਾ ਮੋਬਾਇਲ ਫ਼ੋਨ ਕੱਢ ਕੇ ਉਸ ਦੀ ਵੀਡੀਓ ਬਣਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਦੇਖਦਿਆਂ ਹੀ ਦੇਖਦਿਆਂ ਉਹ ਵੀਡੀਓ ਵਾਇਰਲ ਵੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜੋ ਗਲਤੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੀ ਹੋ ਗਿਆ! ਤਾਂ ਇੱਕ ਨਵੇਂ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ, ਨਵੇਂ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦਾ ਯੁਗ, ਨਵੇਂ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀ ਸੋਚ ਇਸ ਨੂੰ ਸਾਡੀ ਨੌਜਵਾਨ ਪੀੜ੍ਹੀ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਅੱਜ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਇਸ ਪੀੜ੍ਹੀ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਉਮੀਦਾਂ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੇ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਨਵੀਂ ਉਚਾਈ ‘ਤੇ ਲੈ ਕੇ ਜਾਣਾ ਹੈ। ਸੁਆਮੀ ਵਿਵੇਕਾਨੰਦ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ – “My Faith is in the Younger Generation, the Modern Generation, out of them, will come my workers’’। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ – ”ਮੇਰਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨੌਜਵਾਨ ਪੀੜ੍ਹੀ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਇਸ ਆਧੁਨਿਕ Generation ਵਿੱਚ ਹੈ, Modern Generation ਵਿੱਚ ਹੈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤਾ ਸੀ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹੀ ਮੇਰੇ ਕਾਰਜਕਰਤਾ ਨਿਕਲਣਗੇ।” ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕਰਦਿਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ – ”ਜਵਾਨੀ ਦੀ ਕੀਮਤ ਨੂੰ ਨਾ ਤਾਂ ਪਰਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਇਸ ਦਾ ਵਰਨਣ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।” ਇਹ ਜੀਵਨ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਕੀਮਤੀ ਸਮਾਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤੁਹਾਡਾ ਭਵਿੱਖ ਅਤੇ ਤੁਹਾਡਾ ਜੀਵਨ ਇਸ ‘ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੀ ਜਵਾਨੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਰਦੇ ਹੋ। ਵਿਵੇਕਾਨੰਦ ਜੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਨੌਜਵਾਨ ਉਹ ਹੈ ਜੋ Energy ਅਤੇ Dynamism ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਬਦਲਾਓ ਦੀ ਤਾਕਤ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਮੈਨੂੰ ਪੂਰਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇਹ ਦਹਾਕਾ, ਇਹ Decade ਨਾ ਸਿਰਫ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਦਾ ਹੋਵੇਗਾ, ਸਗੋਂ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਨਾਲ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਵੀ ਸਾਬਿਤ ਹੋਵੇਗਾ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਆਧੁਨਿਕ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਇਸ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦੀ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਭੂਮਿਕਾ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਹੈ, ਇਹ ਮੈਂ ਸਾਫ ਅਨੁਭਵ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਆਉਣ ਵਾਲੀ 12 ਜਨਵਰੀ ਨੂੰ ਵਿਵੇਕਾਨੰਦ ਜਯੰਤੀ ‘ਤੇ ਜਦੋਂ ਦੇਸ਼ ਯੁਵਾ ਦਿਵਸ ਮਨਾ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇਗਾ ਤਾਂ ਹਰ ਇੱਕ ਨੌਜਵਾਨ ਇਸ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਇਸ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ‘ਤੇ ਜ਼ਰੂਰ ਚਿੰਤਨ ਵੀ ਕਰੇ ਅਤੇ ਇਸ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰ ਕੋਈ ਸੰਕਲਪ ਵੀ ਲਵੇ। ਮੇਰੇ ਪਿਆਰੇ ਦੇਸ਼ਵਾਸੀਓ, ਤੁਹਾਡੇ ਵਿੱਚੋਂ ਕਈ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਕੰਨਿਆਕੁਮਾਰੀ ਵਿੱਚ ਜਿਸ Rock ‘ਤੇ ਸੁਆਮੀ ਵਿਵੇਕਾਨੰਦ ਜੀ ਅੰਤਰ-ਧਿਆਨ ਹੋਏ ਸਨ, ਉੱਥੇ ਜਿਹੜਾ ਵਿਵੇਕਾਨੰਦ Rock Memorial ਬਣਿਆ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ 50 ਸਾਲ ਪੂਰੇ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ। ਪਿਛਲੇ 5 ਦਹਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਥਾਨ ਭਾਰਤ ਦਾ ਮਾਣ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਕੰਨਿਆਕੁਮਾਰੀ ਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਲਈ ਇੱਕ ਆਕਰਸ਼ਣ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਬਣਿਆ ਹੈ। ਰਾਸ਼ਟਰ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ ਅਧਿਆਤਮਕ ਚੇਤਨਾ ਨੂੰ ਅਨੁਭਵ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁਣ ਵਾਲੇ ਹਰ ਕਿਸੇ ਦੇ ਲਈ ਇਹ ਇੱਕ ਤੀਰਥ ਖੇਤਰ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਸ਼ਰਧਾ ਕੇਂਦਰ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਸੁਆਮੀ ਜੀ ਦੇ ਸਮਾਰਕ ਨੇ ਹਰ ਪੰਥ, ਹਰ ਉਮਰ ਦੇ, ਵਰਗ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਰਾਸ਼ਟਰ ਭਗਤੀ ਦੇ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ‘ਦਰਿੱਦਰ ਨਾਰਾਇਣ ਕੀ ਸੇਵਾ’ ਇਸ ਮੰਤਰ ਨੂੰ ਜਿਊਣ ਦਾ ਰਸਤਾ ਵਿਖਾਇਆ। ਜੋ ਵੀ ਉੱਥੇ ਗਿਆ, ਉਸ ਦੇ ਅੰਦਰ ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਸੰਚਾਰ ਹੋਵੇ, ਸਕਾਰਾਤਮਕਤਾ ਦਾ ਭਾਵ ਪੈਦਾ ਹੋਵੇ, ਦੇਸ਼ ਦੇ ਲਈ ਕੁਝ ਕਰਨ ਦਾ ਜਜ਼ਬਾ ਪੈਦਾ ਹੋਵੇ, ਇਹ ਬਹੁਤ ਸੁਭਾਵਿਕ ਹੈ। ਸਾਡੇ ਮਾਣਯੋਗ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਜੀ ਵੀ ਪਿਛਲੇ ਦਿਨੀਂ ਇਸ 50 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਬਣੇ Rock Memorial ਦਾ ਦੌਰਾ ਕਰਕੇ ਆਏ ਹਨ ਅਤੇ ਮੈਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਹੈ ਕਿ ਸਾਡੇ ਉਪ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਜੀ ਵੀ ਗੁਜਰਾਤ ਦੇ, ਕੱਛ ਦੇ ਰਣ ਵਿੱਚ, ਜਿੱਥੇ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਉੱਤਮ ਰਣ-ਉਤਸਵ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਉਦਘਾਟਨ ਦੇ ਲਈ ਗਏ ਸਨ। ਜਦੋਂ ਸਾਡੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਜੀ, ਉਪ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਜੀ ਵੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਵੀ ਅਜਿਹੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ Tourist Destination ‘ਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ, ਦੇਸ਼ਵਾਸੀਆਂ ਨੂੰ ਉਸ ਨਾਲ ਜ਼ਰੂਰ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ – ਤੁਸੀਂ ਵੀ ਜ਼ਰੂਰ ਜਾਓ। ਮੇਰੇ ਪਿਆਰੇ ਦੇਸ਼ਵਾਸੀਓ, ਅਸੀਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ Colleges ਵਿੱਚ, Universities ਵਿੱਚ, Schools ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਦੇ ਤਾਂ ਹਾਂ ਪਰ ਪੜ੍ਹਾਈ ਪੂਰੀ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ Alumni Meet ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸੁਹਾਵਣਾ ਮੌਕਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ Alumni Meet ਇਹ ਸਾਰੇ ਨੌਜਵਾਨ ਮਿਲ ਕੇ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਯਾਦਾਂ ਵਿੱਚ ਗੁਆਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਯਾਦ 10 ਸਾਲ, 20 ਸਾਲ, 25 ਸਾਲ ਪਿੱਛੇ ਚਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਪਰ ਕਦੇ-ਕਦੇ ਅਜਿਹੀ Alumni Meet ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਖਿੱਚ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਸ ‘ਤੇ ਧਿਆਨ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਵਾਸੀਆਂ ਦਾ ਵੀ ਧਿਆਨ ਉਸ ਪਾਸੇ ਜਾਣਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। Alumni Meet ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਪੁਰਾਣੇ ਦੋਸਤਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲਣਾ, ਯਾਦਾਂ ਨੂੰ ਤਾਜ਼ਾ ਕਰਨਾ ਇਸ ਦਾ ਆਪਣਾ ਇੱਕ ਵੱਖ ਹੀ ਅਨੰਦ ਹੈ ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ Shared Purpose ਹੋਵੇ, ਕੋਈ ਸੰਕਲਪ ਹੋਵੇ, ਕੋਈ ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਜੁੜਾਵ ਹੋਵੇ, ਫਿਰ ਤਾਂ ਉਸ ਵਿੱਚ ਕਈ ਰੰਗ ਭਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਤੁਸੀਂ ਦੇਖਿਆ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ Alumni Group ਕਦੇ-ਕਦੇ ਆਪਣੇ ਸਕੂਲਾਂ ਦੇ ਲਈ ਕੁਝ ਨਾ ਕੁਝ ਯੋਗਦਾਨ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਕੋਈ Computerized ਕਰਨ ਦੇ ਲਈ ਪ੍ਰਬੰਧਕੀ ਢਾਂਚਾ ਖੜ੍ਹਾ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਕੋਈ ਚੰਗੀ Library ਬਣਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਤੇ ਕਈ ਪਾਣੀ ਦੀਆਂ ਚੰਗੀਆਂ ਸੁਵਿਧਾਵਾਂ ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਕੁਝ ਲੋਕ ਨਵੇਂ ਕਮਰੇ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਲਈ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਕੁਝ ਲੋਕ Sports Complex ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਕੁਝ ਨਾ ਕੁਝ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਨੰਦ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜਿਸ ਥਾਂ ਉੱਤੇ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਬਣੀ, ਉਸ ਦੇ ਲਈ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਕਰਨਾ, ਇਹ ਹਰ ਕਿਸੇ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਰਹਿਣਾ ਵੀ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਲਈ ਲੋਕ ਅੱਗੇ ਵੀ ਆਉਂਦੇ ਹਨ ਪਰ ਮੈਂ ਅੱਜ ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਖ਼ਾਸ ਮੌਕੇ ਨੂੰ ਤੁਹਾਡੇ ਸਾਹਮਣੇ ਪੇਸ਼ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ। ਅਜੇ ਪਿਛਲੇ ਦਿਨੀਂ, ਮੀਡੀਆ ਵਿੱਚ ਬਿਹਾਰ ਦੇ ਪੱਛਮੀ ਚੰਪਾਰਣ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਭੈਰਵ ਗੰਜ ਹੈਲਥ ਸੈਂਟਰ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਸੁਣੀ, ਮੈਨੂੰ ਇੰਨਾ ਚੰਗਾ ਲੱਗਿਆ ਕਿ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸੇ ਬਗੈਰ ਨਹੀਂ ਰਹਿ ਸਕਦਾ। ਇਸ ਭੈਰਵ ਗੰਜ ਹੈਲਥ ਸੈਂਟਰ ਦੇ ਯਾਨੀ ਸਿਹਤ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਮੁਫ਼ਤ ਵਿੱਚ ਹੈਲਥ ਚੈਕਅੱਪ ਕਰਵਾਉਣ ਦੇ ਲਈ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਪਿੰਡਾਂ ਦੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭੀੜ ਜਮ੍ਹਾਂ ਹੋ ਗਈ। ਹੁਣ, ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਹੈਰਾਨੀ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗੀ! ਹਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਲਗਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੀ ਨਵੀਂ ਗੱਲ ਹੈ, ਆਏ ਹੋਣਗੇ ਲੋਕ! ਜੀ ਨਹੀਂ! ਬਹੁਤ ਕੁਝ ਨਵਾਂ ਹੈ। ਇਹ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਨਾ ਹੀ ਸਰਕਾਰ ਦਾ Initiative ਸੀ, ਇਹ ਉੱਥੋਂ ਦੇ  ਫੀਸਦੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਬਜਟ-ਇਜਲਾਸ ਵਿੱਚ ਲੱਗਭਗ 135 ਫੀਸਦੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਦੇਰ-ਦੇਰ ਰਾਤ ਤੱਕ ਸੰਸਦ ਚੱਲੀ। ਇਹ ਗੱਲ ਮੈਂ ਇਸ ਲਈ ਕਹਿ ਰਿਹਾ ਹਾਂ ਕਿ ਸਾਰੇ ਹੀ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ ਇਸ ਦੇ ਲਈ ਵਧਾਈ ਦੇ ਪਾਤਰ ਹਨ, ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀ ਹਨ। ਤੁਸੀਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧੀਆਂ ਨੂੰ ਭੇਜਿਆ ਹੈ – ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 60 ਸਾਲ ਦੇ ਸਾਰੇ ਰਿਕਾਰਡ ਤੋੜ ਦਿੱਤੇ ਹਨ। ਇੰਨਾ ਕੰਮ ਹੋਣਾ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੇ ਲੋਕਤੰਤਰ ਦੀ ਤਾਕਤ ਅਤੇ ਲੋਕਤੰਤਰ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀ ਆਸਥਾ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਦੋਵਾਂ ਸਦਨਾਂ ਦੇ ਅਹੁਦਿਆਂ ‘ਤੇ ਬੈਠੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ, ਸਾਰੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਦਲਾਂ, ਸਾਰੇ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੂੰ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਇਸ ਸਰਗਰਮ ਭੂਮਿਕਾ ਦੇ ਲਈ ਬਹੁਤ-ਬਹੁਤ ਵਧਾਈ ਦੇਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ। ਮੇਰੇ ਪਿਆਰੇ ਦੇਸ਼ਵਾਸੀਓ, ਸੂਰਜ, ਧਰਤੀ, ਚੰਨ ਦੀ ਗਤੀ, ਸਿਰਫ ਗ੍ਰਹਿਣ ਤੈਅ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ, ਸਗੋਂ ਕਈ ਸਾਰੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਵੀ ਇਸ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ। ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਸੂਰਜ ਦੀ ਗਤੀ ਦੇ ਅਧਾਰ ‘ਤੇ ਜਨਵਰੀ ਦੇ ਮੱਧ ਵਿੱਚ ਪੂਰੇ ਭਾਰਤ ‘ਚ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਤਿਓਹਾਰ ਮਨਾਏ ਜਾਣਗੇ। ਪੰਜਾਬ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਤਮਿਲ ਨਾਡੂ ਤੱਕ ਅਤੇ ਗੁਜਰਾਤ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਅਸਮ ਤੱਕ ਲੋਕ ਅਨੇਕਾਂ ਤਿਓਹਾਰਾਂ ਦਾ ਜਸ਼ਨ ਮਨਾਉਣਗੇ। ਜਨਵਰੀ ਵਿੱਚ ਬੜੇ ਹੀ ਧੂਮ-ਧੜੱਕੇ ਨਾਲ ਮਕਰ ਸੰਕ੍ਰਾਂਤੀ, ਉਤਰਾਯਣ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਊਰਜਾ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਵੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਦੌਰਾਨ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਲੋਹੜੀ, ਤਮਿਲ ਨਾਡੂ ਵਿੱਚ ਪੋਂਗਲ, ਅਸਮ ਵਿੱਚ ਮਾਘ-ਬਿਹੁ ਵੀ ਮਨਾਏ ਜਾਣਗੇ। ਇਹ ਤਿਓਹਾਰ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀ ਸਮ੍ਰਿਧੀ ਅਤੇ ਫ਼ਸਲਾਂ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਨੇੜਿਓਂ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਇਹ ਤਿਓਹਾਰ ਸਾਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੀ ਏਕਤਾ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦੀ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਦੇ ਬਾਰੇ ਯਾਦ ਦਿਵਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਪੋਂਗਲ ਦੇ ਆਖਰੀ ਦਿਨ ਮਹਾਨ ਤਿਰੁਵੱਲੂਵਰ ਦੀ ਜਯੰਤੀ ਮਨਾਉਣ ਦਾ ਸੁਭਾਗ ਸਾਨੂੰ ਦੇਸ਼ਵਾਸੀਆਂ ਨੂੰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਦਿਨ ਮਹਾਨ ਲੇਖਕ, ਵਿਚਾਰਕ, ਸੰਤ ਤਿਰੁਵੱਲੂਵਰ ਜੀ ਨੂੰ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਮੇਰੇ ਪਿਆਰੇ ਦੇਸ਼ਵਾਸੀਓ, 2019 ਦੀ ਇਹ ਆਖਰੀ ‘ਮਨ ਕੀ ਬਾਤ’ ਹੈ। 2020 ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ਫਿਰ ਮਿਲਾਂਗੇ। ਨਵਾਂ ਸਾਲ, ਨਵਾਂ ਦਹਾਕਾ, ਨਵੇਂ ਸੰਕਲਪ, ਨਵੀਂ ਊਰਜਾ, ਨਵੀਂ ਉਮੰਗ, ਨਵਾਂ ਉਤਸ਼ਾਹ – ਆਓ ਤੁਰ ਪਈਏ। ਸੰਕਲਪ ਦੀ ਪੂਰਤੀ ਦੇ ਲਈ ਸਮਰੱਥਾ ਜੁਟਾਉਂਦੇ ਚੱਲੀਏ। ਦੂਰ ਤੱਕ ਚੱਲਣਾ ਹੈ। ਬਹੁਤ ਕੁਝ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਨਵੀਆਂ ਉਚਾਈਆਂ ‘ਤੇ ਪਹੁੰਚਾਉਣਾ ਹੈ। 130 ਕਰੋੜ ਦੇਸ਼ਵਾਸੀਆਂ ਦੀ ਬਹਾਦਰੀ ਉੱਤੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਉੱਤੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੰਕਲਪ ਉੱਤੇ ਅਪਾਰ ਸ਼ਰਧਾ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ ਆਓ ਅਸੀਂ ਤੁਰ ਪਈਏ, ਬਹੁਤ-ਬਹੁਤ ਧੰਨਵਾਦ, ਬਹੁਤ-ਬਹੁਤ ਸ਼ੁਭਕਾਮਨਾਵਾਂ।