ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਦਵਾਰਕਾ ਸਥਿਤ ਡੀਡੀਏ ਗਰਾਊਂਡ ਵਿੱਚ ਦਸਹਿਰਾ ਸਮਾਰੋਹ ਦੌਰਾਨ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਦੇ ਭਾਸ਼ਣ ਦਾ ਮੂਲ-ਪਾਠ

ਜੈ ਸ਼੍ਰੀ ਰਾਮ – ਜੈ ਸ਼੍ਰੀ ਰਾਮ ਜੈ ਸ਼੍ਰੀ ਰਾਮ – ਜੈ ਸ਼੍ਰੀ ਰਾਮ ਜੈ ਸ਼੍ਰੀ ਰਾਮ – ਜੈ ਸ਼੍ਰੀ ਰਾਮ ਵੱਡੀ ਸੰਖਿਆ ਵਿੱਚ ਪਧਾਰੇ ਹੋਏ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਪ੍ਰੇਮੀ-ਮੇਰੇ ਪਿਆਰੇ ਭਾਈਓ ਅਤੇ ਭੈਣੋਂ। ਆਪ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਵਿਜੈ ਦਸ਼ਮੀ ਦੇ ਪਾਵਨ ਪਰਵ ਦੀਆਂ ਅਨੇਕ-ਅਨੇਕ ਸ਼ੁਭਕਾਮਨਾਵਾਂ । ਭਾਰਤ ਉਤਸਵਾਂ ਦੀ ਭੂਮੀ ਹੈ। ਸ਼ਾਇਦ ਹੀ 365 ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਇੱਕ ਦਿਨ ਬਚਿਆ ਹੋਵੇਗਾ, ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਦੇ ਕਿਸੇ ਨਾ ਕਿਸੇ ਕੋਨੇ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਨਾ ਕੋਈ ਉਤਸਵ ਨਾ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੋਵੇ । ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਾਲ ਦੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਪਰੰਪਰਾ ਦੇ ਕਾਰਨ ਅਨੇਕ ਵੀਰ ਪੁਰਾਣਿਕ ਗਾਥਾਵਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਇਹ ਜੀਵਨ, ਇਤਿਹਾਸ ਦੀ ਧਰੋਹਰ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਵਿਰਾਸਤ – ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰਿਆਂ ਦੇ ਚਲਦੇ ਸਾਡੇ ਦੇਸ਼ ਨੇ ਉਤਸਵਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਸੰਸਕਾਰ ਦੀ, ਸਿੱਖਿਆ ਦੀ ਅਤੇ ਸਮੂਹਿਕ ਜੀਵਨ ਦੀ ਇੱਕ ਨਿਰੰਤਰ ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ ਕਰਨ ਦਾ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਤਸਵ ਸਾਨੂੰ ਜੋੜਦੇ ਵੀ ਹਨ, ਉਤਸਵ ਸਾਨੂੰ ਮੋੜਦੇ ਵੀ ਹਨ । ਉਤਸਵ ਸਾਡੇ ਵਿੱਚ ਉਮੰਗ ਵੀ ਭਰਦੇ ਹਨ, ਉਤਸ਼ਾਹ ਵੀ ਭਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਨਵੇਂ-ਨਵੇਂ ਸੁਪਨਿਆਂ ਨੂੰ ਸਜਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਵੀ ਦਿੰਦੇ ਹਨ । ਸਾਡੀਆਂ ਰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਉਤਸਵ ਧਧਕਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਮਾਜਿਕ ਜੀਵਨ ਦਾ ਪ੍ਰਾਣ ਤੱਤ ਉਤਸਵ ਹੈ। ਅਤੇ ਇਹ ਉਤਸਵ ਪ੍ਰਾਣ ਤੱਤ ਹੋਣ ਦੇ ਕਾਰਨ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਾਲ ਪੁਰਾਣੀ ਇਸ ਮਹਾਨ ਪਰੰਪਰਾ ਨੂੰ ਕਦੇ ਕਲਬ ਕਲਚਰ ਵਿੱਚ ਜਾਣਾ ਨਹੀਂ ਪਿਆ। ਉਤਸਵ ਹੀ ਉਸਦੇ ਭਾਵਾਂ ਦੀ ਅਭਿਵਿਅਕਤੀ ਦਾ ਉੱਤਮ ਮਾਧਿਅ‍ਮ ਬਣਦੇ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਹੀ ਉਤਸਵਾਂ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ । ਉਤਸਵ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਨੂੰ ਨਿਖਾਰਨ ਦਾ, ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸਮਾਜਿਕ ਮਾਣ ਦੇਣ ਦਾ, ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਕਰਨ ਦਾ; ਇਹ ਵੀ ਸਾਡੇ ਇੱਥੇ ਨਿਰੰਤਰ ਪ੍ਰਯਤਨ ਚੱਲਿਆ ਹੈ। ਕਲਾ ਹੋਵੇ, ਸਾਜ਼ ਹੋਵੇ, ਗਾਨ ਹੋਵੇ, ਨ੍ਰਿਤ ਹੋਵੇ; ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਲਾ ਸਾਡੇ ਉਤਸਵਾਂ ਨਾਲ ਅਭਿੰਨ ਰੂਪ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਅਤੇ ਇਸੇ ਕਾਰਨ ਭਾਰਤ ਦੀ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਾਲ ਦੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਵਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਇਸ ਕਲਾ ਸਾਧਨਾ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਉਤਸਵਾਂ ਦੇ ਮਾਧਿਅਮ ਨਾਲ ਕਲਾ ਸਾਡੀ ਜੀਵਨ ਵਿਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਦੇ ਕਾਰਨ ਭਾਰਤੀ ਪਰੰਪਰਾ ਵਿੱਚ ਰੋਬੋਟ ਪੈਦਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਊਂਦੇ-ਜਾਗਦੇ ਇਨਸਾਨ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ । ਇਸ ਦੇ ਅੰਦਰ ਦੀ ਮਨੁੱਖਤਾ, ਇਸ ਦੇ ਅੰਦਰ ਦੀ ਕਰੁਣਾ ਇਸਦੇ ਅੰਦਰ ਦੀ ਸੰਵੇਦਨਾ, ਇਸ ਦੇ ਅੰਦਰ ਦੀ ਦਇਆ ਭਾਵਨਾ; ਇਸ ਨੂੰ ਲਗਾਤਾਰ ਊਰਜਾ ਦੇਣ ਦਾ ਕੰਮ ਉਤਸਵਾਂ ਦੇ ਮਾਧਿਅਮ ਨਾਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ । ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ ਹੁਣੇ-ਹੁਣੇ ਅਸੀਂ ਨਵਰਾਤ੍ਰਿਆਂ ਦੇ ਨੌਂ ਦਿਨ, ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਦਾ ਕੋਈ ਕੋਨਾ ਅਜਿਹਾ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ ਜਿੱਥੇ ਨਵਰਾਤ੍ਰਿਆਂ ਦਾ ਪਰਵ ਨਾ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੋਵੇ । ਸ਼ਕਤੀ ਸਾਧਨਾ ਦਾ ਪਰਵ, ਸ਼ਕਤੀ ਉਪਾਸਨਾ ਦਾ ਪਰਵ, ਸ਼ਕਤੀ ਅਰਾਧਨਾ ਦਾ ਪਰਵ, ਅਤੇ ਇਹ ਸ਼ਕਤੀ ਅੰਦਰ ਦੀਆਂ ਕਮੀਆਂ ਨੂੰ ਘੱਟ ਕਰਨ ਦੇ ਲਈ, ਅੰਦਰ ਦੀਆਂ ਅਸਮਰੱਥਾਵਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦੇ ਲਈ, ਅੰਦਰ ਘਰ ਕਰ ਗਈਆਂ ਕੁਝ ਹਲਕੀਆਂ–ਫੁਲਕੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦੇ ਲਈ, ਇਹ ਸ਼ਕਤੀ ਦੀ ਅਰਾਧਨਾ ਇੱਕ ਨਵੇਂ ਸਰੂਪ ਵਿੱਚ ਨਵੀਂ ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਸੰਚਾਰ ਅੰਦਰ-ਅੰਦਰ ਕਰਦਾ ਹੈ । ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਮਾਂ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਇਹ ਦੇਸ਼, ਸ਼ਕਤੀ ਸਾਧਨਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਇਹ ਦੇਸ਼, ਉਸ ਧਰਤੀ ’ਤੇ ਹਰ ਮਾਂ-ਬੇਟੀ ਦਾ ਸਨਮਾਨ, ਹਰ ਮਾਂ-ਬੇਟੀ ਦਾ ਗੌਰਵ, ਹਰ ਮਾਂ-ਬੇਟੀ ਦੇ ਮਾਣ, ਇਸ ਦਾ ਸੰਕਲਪ ਵੀ ਇਹ ਸ਼ਕਤੀ ਸਾਧਨਾ ਦੇ ਨਾਲ ਸਾਡੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਦਾਰੀ ਬਣਦਾ ਹੈ; ਸਮਾਜ ਦੇ ਹਰ ਨਾਗਰਿਕ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਦਾਰੀ ਬਣਦਾ ਹੈ । ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਵਾਰ ਮੈਂ ਮਨ ਕੀ ਬਾਤ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਸਾਡੇ ਇੱਥੇ ਉਤਸਵ ਯੁੱਗ-ਕਾਲ ਅਨੁਸਾਰ ਪਰਿਵਰਤਿਤ ਹੁੰਦੇ ਰਹੇ ਹਨ । ਅਸੀਂ ਇੱਕ ਐਸਾ ਸਮਾਜ ਹਾਂ, ਜੋ ਮਾਣ ਦੇ ਨਾਲ ਬਦਲਾਅ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। ਅਸੀਂ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਚੁਣੌਤੀ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਵੀ ਹਾਂ ਅਤੇ ਜ਼ਰੂਰਤ ਅਨੁਸਾਰ ਆਪਣੇ-ਆਪ ਨੂੰ ਬਦਲਣ ਵਾਲੇ ਵੀ ਲੋਕ ਹਾਂ । ਸਮਾਂ ਰਹਿੰਦੇ ਪਰਿਵਰਤਨ ਲਿਆਉਣਾ ਅਤੇ ਇਸੇ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੈ ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ- ਹਸਤੀ ਮਿਟਤੀ ਨਹੀਂ ਹਮਾਰੀ, ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਮਿਟਦੀ – ਉਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਇਹੀ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਸਾਡੇ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਬੁਰਿਆਈ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਸਾਡੇ ਸਮਾਜ ਦੇ ਅੰਦਰ ਤੋਂ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਬੁਰਿਆਈਆਂ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਸੰਘਰਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਮਹਾਪੁਰਖ ਵੀ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ । ਸਾਡੇ ਹੀ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਘਰ ਕਰ ਗਈਆਂ, ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਬੁਰਿਆਈਆਂ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਸਾਡੇ ਹੀ ਸਮਾਜ ਦਾ ਵਿਅਕਤੀ ਜਦੋਂ ਲੜਾਈ ਲੜਨ ਨਿਕਲਦਾ ਹੈ, ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਸੰਘਰਸ਼ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਹੀ ਆਦਰਯੋਗ ਤਪੱਸਵੀ ਆਚਾਰੀਆ, ਉਹੀ ਆਪਣਾ ਯੁੱਗ ਪੁਰਸ਼, ਉਹੀ ਆਪਣਾ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਪੁਰਸ਼ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ । ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ ਅਸੀਂ ਬਦਲਾਅ ਨੂੰ ਨਿਰੰਤਰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਹਾਂ। ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਬਦਲਾਅ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਹਾਂ ਤਦ, ਮੈਂ ਇਸ ਵਾਰ ਮਨ ਕੀ ਬਾਤ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਦੀਵਾਲੀ ਦੇ ਪਰਵ ’ਤੇ ਅਸੀਂ ਮਹਾਲਕਸ਼ਮੀ ਦਾ ਪੂਜਨ ਕਰਦੇ ਹਾਂ । ਲਕਸ਼ਮੀ ਦਾ ਆਗਮਨ ਵੱਡੀ ਆਤੁਰਤਾ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਕਰਦੇ ਹਾਂ । ਸਾਡੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਸੁਪਨਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਆਉਣ ਵਾਲਾ ਸਾਲ ਅਗਲੀ ਦੀਵਾਲੀ, ਤੱਕ ਇਹ ਲਕਸ਼ਮੀ ਸਾਡੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਰਹੇ, ਲਕਸ਼ਮੀ ਸਾਡੀ ਵਧਦੀ ਰਹੇ – ਇਹ ਸਾਡੇ ਮਨ ਦਾ ਭਾਵ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ । ਮੈਂ ਮਨ ਕੀ ਬਾਤ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਜਿਸ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਲਕਸ਼ਮੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਹੁੰਦੀ ਹੋਵੇ, ਸਾਡੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਵੀ ਲਕਸ਼ਮੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਸਾਡੇ ਪਿੰਡ, ਸਾਡੇ ਮੁਹੱਲੇ ਵਿੱਚ ਵੀ ਲਕਸ਼ਮੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਸਾਡੀਆਂ ਬੇਟੀਆਂ ਲਕਸ਼ਮੀ ਦਾ ਰੂਪ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਅਸੀਂ, ਸਾਡੇ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ, ਸਾਡੇ ਮੁਹੱਲੇ ਵਿੱਚ, ਸਾਡੇ ਵਾਰਡ ਵਿੱਚ, ਸਾਡੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ, ਇਸ ਦੀਵਾਲੀ ’ਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਬੇਟੀਆਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਹਾਸਲ ਕੀਤਾ ਹੈ, achieve ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜੋ ਬੇ‍ਟੀਆਂ ਦੂਸਰਿਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਦੇ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ ; ਸਾਨੂੰ ਸਮੂਹਿਕ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਬੇਟੀਆਂ ਨੂੰ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਹੀ ਸਾਡਾ ਲਕਸ਼ਮੀ ਪੂਜਨ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਹੀ ਸਾਡੇ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਲਕਸ਼ਮੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ ਸਾਡੇ ਇੱਥੇ ਉਤਸਵਾਂ ਦਾ ਵੀ ਸਮੇਂ ਅਨੁਕੂਲ ਬਦਲਾਅ ਅਸੀਂ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤਾ ਹੈ । ਅੱਜ ਵਿਜੈ ਦਸ਼ਮੀ ਦਾ ਪਾਵਨ ਪਰਵ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਅੱਜ ਸਾਡੀ ਵਾਯੂ ਸੈਨਾ ਦਾ ਵੀ ਜਨਮ ਦਿਨ ਹੈ। ਸਾਡੇ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਵਾਯੂ ਸੈਨਾ ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਦੀਆਂ ਨਵੀਆਂ-ਨਵੀਆਂ ਉਚਾਈਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ, ਅੱਜ ਇਹ ਅਵਸਰ ਹੈ ਵਿਜੈ ਦਸ਼ਮੀ ਦਾ ਪਾਵਨ ਪਰਵ, ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਭਗਵਾਨ ਹਨੂਮਾਨ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ਤਦ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਰੂਪ ਤੋਂ ਆਓ ਜੀ ਅਸੀਂ ਵਾਯੂ ਸੈਨਾ ਨੂੰ ਵੀ ਯਾਦ ਕਰੀਏ । ਅਤੇ ਸਾਡੀ ਵਾਯੂ ਸੈਨਾ ਦੇ ਸਾਰੇ ਸਾਡੇ ਜਾਂਬਾਜ ਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਯਾਦ ਕਰੀਏ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਲਈ ਵੀ ਸ਼ੁਭਕਾਮਨਾਵਾਂ ਅਸੀਂ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰੀਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਉੱਜਵਲ ਭਵਿੱਖ ਲਈ ਸ਼ੁਭਕਾਮਨਾਵਾਂ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰੀਏ । ਅੱਜ ਵਿਜੈ ਦਸ਼ਮੀ ਦਾ ਪਰਵ ਹੈ, ਆਸੁਰੀ ਸ਼ਕਤੀ ’ਤੇ ਦੈਵੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਪਰਵ ਹੈ, ਵਿਜੈ ਦਾ ਪਰਵ ਹੈ। ਲੇਕਿਨ ਸਮਾਂ ਰਹਿੰਦੇ ਅਸੀਂ ਹਰ ਪਲ ਸਾਡੇ ਅੰਦਰ ਦੀ ਆਸੁਰੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਪਰਾਸਤ ਕਰਨਾ ਵੀ ਸਾਡੇ ਲਈ ਓਨਾ ਹੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਤਦ ਜਾ ਕੇ ਅਸੀਂ ਰਾਮ ਦੀ ਅਨੁਭੂਤੀ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਾਂ । ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ ਪ੍ਰਭੂ ਰਾਮ ਦੀ ਅਨੁਭੂਤੀ ਕਰਨ ਲਈ, ਅਸੀਂ ਵੀ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਵਿਜੈ ਸ਼੍ਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦੇ ਲਈ, ਡਗਰ-ਡਗਰ ’ਤੇ ਵਿਜੈਸ਼੍ਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦੇ ਸੰਕਲਪ ਦੇ ਨਾਲ ਸਾਡੇ ਅੰਦਰ ਦੀ ਊਰਜਾ, ਅੰਦਰ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਸਮਰੱਥਾ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਕਮੀਆਂ, ਅੰਦਰ ਦੀ weaknesses, ਅੰਦਰ ਦੀ ਆਸੁਰੀ ਪ੍ਰਵਿਰਤੀ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨਾ ਹੀ ਸਾਡਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾ ਫਰਜ਼ ਬਣਦਾ ਹੈ । ਅੱਜ ਵਿਜੈ ਦਸ਼ਮੀ ਦੇ ਪਰਵ ’ਤੇ ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ ਦੀ 150ਵੀਂ ਜਯੰਤੀ ਅਸੀਂ ਮਨਾ ਰਹੇ ਹਾਂ, ਤਦ ਸਾਰੇ ਦੇਸ਼ਵਾਸੀ ਸੰਕਲਪ ਕਰੀਏ – ਅਸੀਂ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਇੱਕ ਸੰਕਲਪ ਇਸ ਵਰ੍ਹੇ ਪੂਰਾ ਕਰਕੇ ਰਹਾਂਗੇ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਕਿਸੇ ਨਾ ਕਿਸੇ ਦੁਆਰਾ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਭਲਾਈ ਦਾ ਕੰਮ ਹੋਵੇ । ਅਗਰ ਮੈਂ ਪਾਣੀ ਬਚਾਉਂਦਾ ਹਾਂ, ਉਹ ਵੀ ਇੱਕ ਸੰਕਲਪ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਕਦੇ ਖਾਣਾ ਖਾਂਦਾ ਹਾਂ – ਜੂਠਾ ਨਹੀਂ ਛੱਡਾਂਗਾ, ਇਹ ਵੀ ਸੰਕਲਪ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਬਿਜਲੀ ਬਚਾਵਾਂ – ਇਹ ਵੀ ਸੰਕਲਪ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ । ਮੈਂ ਕਦੇ ਵੀ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਸੰਪਤੀ ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ ਨਹੀਂ ਹੋਣ ਦੇਵਾਂਗਾ – ਇਹ ਵੀ ਸੰਕਲਪ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ । ਅਸੀਂ ਅਜਿਹਾ ਕੋਈ ਸੰਕਲਪ ਅਤੇ ਵਿਜੈ ਦਸ਼ਮੀ ਦੇ ਪਰਵ ’ਤੇ ਸੰਕਲਪ ਲੈ ਕੇ, ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ ਦੀ 150ਵੀਂ ਜਯੰਤੀ ਹੋਵੇ, ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦਾ 550ਵਾਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਪਰਵ ਹੋਵੇ, ਐਸਾ ਪਵਿੱਤਰ ਅਵਸਰ, ਐਸਾ ਸੰਜੋਗ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਸੰਜੋਗ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਉਸੇ ਵਿੱਚੋਂ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਅਸੀਂ ਵੀ ਕੋਈ ਨਾ ਕੋਈ ਸੰਕਲਪ ਕਰੀਏ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ, ਅਤੇ ਵਿਜੈਸ਼੍ਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ ਰਹਾਂਗੇ, ਇਹ ਵੀ ਅਸੀਂ ਤੈਅ ਕਰੀਏ । ਸਮੂਹਿਕਤਾ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਕਿਤਨੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਸਮੂਹਿਕਤਾ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ- ਭਗਵਾਨ ਸ਼੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਨੂੰ ਜਦੋਂ ਯਾਦ ਕਰੀਏ ਤਾਂ ਇੱਕ ਉਂਗਲੀ ’ਤੇ ਗੋਵਰਧਨ ਪਰਬਤ ਉਠਾਇਆ ਸੀ ਲੇਕਿਨ ਸਾਰੇ ਗਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਲਾਠੀ ਦੀ ਸਮੂਹਿਕ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਉਠਾਉਣ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਸੀ । ਪ੍ਰਭੂ ਰਾਮ ਜੀ ਦੇ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਦੇਖੋ – ਸਮੁੰਦਰ ਪਾਰ ਕਰਨਾ ਸੀ, ਪੁਲ ਬਣਾਉਣਾ ਸੀ, ਬ੍ਰਿੱਜ ਬਣਾਉਣਾ ਸੀ – ਸਮੂਹਿਕ ਸ਼ਕਤੀ, ਉਹ ਵੀ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜੰਗਲਾਂ ਤੋਂ ਜੋ ਸਾਥੀ ਮਿਲੇ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਾਲ ਲੈ ਕੇ ਸਮੂਹਿਕ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਮਾਧਿਅਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਭੂ ਰਾਮ ਜੀ ਨੇ ਬ੍ਰਿੱਜ ਵੀ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਲੰਕਾ ਵੀ ਪਹੁੰਚ ਗਏ । ਇਹ ਤਾਕਤ ਸਮੂਹਿਕਤਾ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਉਤਸਵ ਸਮੂਹਿਕਤਾ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਉਸ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਭਰੋਸੇ ਅਸੀਂ ਵੀ ਆਪਣੇ ਸੰਕਲਪਾਂ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰੀਏ । ਪਲਾਸਟਿਕ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਦਿਵਾਉਣ ਲਈ ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ-ਆਪ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰੀਏ। ਆਪਣੇ ਪਿੰਡ, ਗਲੀ, ਮੁਹੱਲੇ ਨੂੰ ਜੋੜੀਏ, ਇੱਕ ਅੰਦੋਲਨ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਚਲਾਈਏ – no first use plastic . ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦਾ ਵਿਚਾਰ ਲੈ ਕੇ single use plastic ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਦਾ ਸਾਡਾ ਆਪਣਾ ਸੰਕਲਪ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ । ਅੱਜ ਪ੍ਰਭੂ ਰਾਮ ਜੀ ਦੇ ਇਸ ਵਿਜੈ ਉਤਸਵ ਦੇ ਪਰਵ ਨੂੰ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਾਲ ਤੋਂ ਅਸੀਂ ਵਿਜੈ ਪਰਵ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮਨਾਉਂਦੇ ਹਾਂ। ਰਾਮਾਇਣ ਦਾ ਮੰਚਨ ਕਰਕੇ ਸੰਸਕਾਰ ਸਰਿਤਾ ਵਹਾਉਣ ਦਾ ਪ੍ਰਯਤਨ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। ਪੀੜ੍ਹੀ-ਦਰ-ਪੀੜ੍ਹੀ ਇਹ ਸੰਸਕਾਰ ਸੰਕ੍ਰਮਣ ਚਲਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ । ਅੱਜ ਇਹ ਦਵਾਰਕਾ ਰਾਮਲੀਲਾ ਕਮੇਟੀ ਵੱਲੋਂ ਵੀ ਇਸ ਮੰਚਨ ਦੇ ਰਾਹੀਂ ਨੌਜਵਾਨ ਪੀੜ੍ਹੀ ਨੂੰ, ਨਵੀਂ ਪੀੜ੍ਹੀ ਨੂੰ ਸਾਡੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਵਿਰਾਸਤ ਨਾਲ ਜਾਣ-ਪਹਿਚਾਣ ਕਰਵਾਉਣ ਦਾ ਜੋ ਪ੍ਰਯਤਨ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਮੈਂ ਹਿਰਦੇ ਤੋਂ ਪੂਰਵਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਧਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ । ਤੁਹਾਨੂੰ ਵੀ ਵਿਜੈਦਸ਼ਮੀ ਦੀਆਂ ਅਨੇਕ-ਅਨੇਕ ਸ਼ੁਭਕਾਮਨਾਵਾਂ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ। ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਫਿਰ ਤੋਂ ਬੋਲੋ- ਜੈ ਸ਼੍ਰੀ ਰਾਮ – ਜੈ ਸ਼੍ਰੀ ਰਾਮ ਜੈ ਸ਼੍ਰੀ ਰਾਮ – ਜੈ ਸ਼੍ਰੀ ਰਾਮ ਜੈ ਸ਼੍ਰੀ ਰਾਮ – ਜੈ ਸ਼੍ਰੀ ਰਾਮ ਬਹੁਤ-ਬਹੁਤ ਧੰਨਵਾਦ।