ਝਾਰਖੰਡ ਦੇ ਹਜ਼ਾਰੀਬਾਗ ਵਿੱਚ ਕਈ ਵਿਕਾਸ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਦੇ ਨੀਂਹ ਪੱਥਰ ਰੱਖਣ ਦੇ ਸਮਾਰੋਹ ਸਮੇਂ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਦੇ ਭਾਸ਼ਣ ਦਾ ਮੂਲ-ਪਾਠ

ਭਾਰਤ ਮਾਤਾ ਕੀ – ਜੈ ਭਾਰਤ ਮਾਤਾ ਕੀ-ਜੈ ਮੰਚ ‘ਤੇ ਹਾਜ਼ਰ ਸਾਰੇ ਪਤਵੰਤੇ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਸੰਖਿਆ ਵਿੱਚ ਸਾਨੂੰ ਅਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦੇਣ ਲਈ ਆਏ ਹੋਏ ਮੇਰੇ ਪਿਆਰੇ ਭਾਈਓ ਅਤੇ ਭੈਣੋਂ। ਹਜ਼ਾਰੀਬਾਗ ਦੇ ਮੇਰੇ ਪਿਆਰੇ ਭਾਈਓ-ਭੈਣੋਂ, ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਹਜ਼ਾਰੀਬਾਗ ਆਇਆ ਹਾਂ, ਤੁਸੀਂ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਅਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦੇਣ ਵੀ ਆਉਂਦੇ ਹੋ, ਲੇਕਿਨ ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਤਾਂ ਦੱਸੋ ਕਿ ਹਰ ਵਾਰ ਪਹਿਲਾਂ ਦੀ ਰੈਲੀ ਦਾ ਰਿਕਾਰਡ ਟੁੱਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅੱਜ ਮੈਂ ਦੇਖ ਰਿਹਾ ਹਾਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੰਚ ਬਣਾਇਆ, ਸੋਚਿਆ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਇਸ ਪਾਸ ਬਣਾ ਲਓ ਤਾਕਿ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਦੇਖੀਏ, ਲੇਕਿਨ ਉਸ ਪਾਸੇ ਇਸ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਲੋਕ ਹਨ। ਇੰਨੀ ਵੱਡੀ ਤਾਦਾਦ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਡਾ ਆਉਣਾ, ਇਂਨੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਅਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦੇਣਾ, ਸਾਨੂੰ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਦਿਨ-ਰਾਤ ਦੌੜਨ ਦੀ ਤਾਕਤ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੀ ਤਾਕਤ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਝਾਰਖੰਡ ਦੀ ਧਰਤੀ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਦੀ ਧਰਤੀ ਹੈ, ਕ੍ਰਾਂਤੀਵੀਰਾਂ ਦੀ ਧਰਤੀ ਹੈ। ਭਗਵਾਨ ਬਿਰਸਾਮੁੰਡਾ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਚਲੀ ਅਜ਼ਾਦੀ ਦੀ ਲੜਾਈ ਜਾਂ ਫਿਰ ਸੱਤਿਆਗ੍ਰਹਿ ਦਾ ਸੰਕਲਪ, ਇਸ ਧਰਤੀ ਨੇ ਅਨੇਕ ਸੈਨਾਨੀ ਦਿੱਤੇ ਹਨ, ਕ੍ਰਾਂਤੀਵੀਰ ਦਿੱਤੇ ਹਨ। ਮੈਂ ਇਸ ਧਰਤੀ ਦੇ ਸਪੂਤ, ਸ਼ਹੀਦ ਵਿਜੈ ਸੋਰੇਂਗ ਨੂੰ ਇਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਸ਼ਰਧਾਂਜਲੀ ਅਰਪਿਤ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਗੁਮਲਾ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਦਿਲੋਂ ਨਮਨ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬੱਚੇ ਬੜੀ ਬਹਾਦਰੀ ਨਾਲ ਇਸ ਸਮੇਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਧੰਨਵਾਦ ਵਜੋਂ ਹਰ ਕਦਮ ’ਤੇ, ਹਰ ਪੱਧਰ ’ਤੇ, ਇੱਕ ਸਰਪ੍ਰਸਤ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਾਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਕਰਨੀ ਹੈ। ਸਾਥੀਓ, ਅੱਜ ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਝਾਰਖੰਡ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਲਈ ਬੀਤੇ ਸਾਢੇ ਚਾਰ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਤੋਂ ਜੋ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਹੋਰ ਗਤੀ ਦੇਣ ਲਈ ਆਇਆ ਹਾਂ। ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜ ਬਿਲਡਿੰਗ, ਹਸਪਤਾਲ, ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਕਾਲਜ, ਪਾਣੀ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਦਿਵਾਉਣ ਵਾਲੀ ਪਾਈਪ ਲਾਈਨ, ਨਮਾਮਿ ਗੰਗੇ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦੇ ਨੀਂਹ ਪੱਥਰ ਅਤੇ ਲੋਕਅਰਪਣ ਨਾਲ ਇੱਥੇ ਬੁਨਿਆਦੀ ਸੁਵਿਧਾਵਾਂ ਦੇ infrastructure ਨੂੰ ਤਾਕਤ ਮਿਲਣ ਵਾਲੀ ਹੈ। ਮੈਂ ਇਸ ਦੇ ਲਈ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਭ ਨੂੰ ਵਧਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਇੱਥੋਂ ਦੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਵਧਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਮਾਰਟ ਫੋਨ ਖਰੀਦਣ ਦੇ ਲਈ ਸਰਕਾਰੀ ਸਹਾਇਤਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਸਾਥੀਓ, ਝਾਰਖੰਡ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ health insurance scheme, ਆਯੁਸ਼ਮਾਨ ਭਾਰਤ, ਪੀਐੱਮਜੇ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਦਾ ਗਵਾਹ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਤੁਹਾਡੇ ਸਭ ਦੇ ਅਸ਼ੀਰਵਾਦ ਨਾਲ ਇਹ ਯੋਜਨਾ ਅੱਜ ਪੂਰੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਲੱਖਾਂ ਗ਼ਰੀਬ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਨੂੰ ਬਿਮਾਰੀ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਦੇ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਯੋਜਨਾ ਦਾ ਲਾਭ ਝਾਰਖੰਡ ਨੂੰ ਵੀ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇੱਥੋਂ ਦੇ 57 ਹਜ਼ਾਰ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਗੰਭੀਰ ਬਿਮਾਰੀ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਮੁਫ਼ਤ ਇਲਾਜ ਕੀਤਾ ਜਾ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ। ਹਾਲ ਵਿੱਚ ਮੀਡੀਆ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਜਮਸ਼ੇਦਪੁਰ ਵਿੱਚ ਆਯੁਸ਼ਮਾਨ ਯੋਜਨਾ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਟਿਊਮਰ ਦਾ ਦੂਜਾ ਵੱਡਾ ਅਪਰੇਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਮੈਂ ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੇਰ ਬਾਅਦ ਰਾਂਚੀ ਵਿੱਚ ਇਸੇ ਯੋਜਨਾ ਦੇ ਅਨੇਕ ਲਾਭਾਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਮਿਲਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਨੁਭਵ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣਨ ਵਾਲਾ ਹਾਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹਾਂ। ਸਾਥੀਓ, ਝਾਰਖੰਡ ਵਿੱਚ ਸਿਹਤ ਸੁਵਿਧਾਵਾਂ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਦੇ ਲਈ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ, ਰਾਜ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲਕੇ ਨਿਰੰਤਰ ਪ੍ਰਯਤਨ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਦੇਵਧਰ ਵਿੱਚ ਏਮਸ ਦੇ ਬਾਅਦ ਅੱਜ ਤਿੰਨ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ – ਦੁਮਕਾ, ਹਜ਼ਾਰੀਬਾਗ ਅਤੇ ਪਲਾਮੂ ਵਿੱਚ ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜ ਦਾ ਉਦਘਾਟਨ ਸਾਡੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਹੀ ਪ੍ਰਯਤਨਾਂ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਹੈ। ਸਿਰਫ਼ ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਇਹ ਸੀ ਕਿ ਝਾਰਖੰਡ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜ ਸਨ, ਹੁਣ ਅੱਜ ਦੇਖੋ ਇੱਕ ਹੀ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜ ਖੁੱਲ੍ਹ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜਾਂ ਨਾਲ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਇੱਥੇ ਹੀ ਮੈਡੀਕਲ ਪੜ੍ਹਾਈ ਦਾ ਵਿਕਲਪ ਤਾਂ ਮਿਲੇਗਾ ਹੀ, ਨਾਲ ਹੀ ਸਿਹਤ ਸੁਵਿਧਾਵਾਂ ਵੀ ਬਿਹਤਰ ਹੋਣਗੀਆਂ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਹਜ਼ਾਰੀਬਾਗ, ਦੁਮਕਾ, ਪਲਾਮੂ ਅਤੇ ਜਮਸ਼ੇਦਪੁਰ ਵਿੱਚ 500 ਬੈੱਡ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਵਾਲੇ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਦਾ ਵੀ ਨੀਂਹ ਪੱਥਰ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਭਾਈਓ ਅਤੇ ਭੈਣੋਂ, ਸਿਹਤ ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਸਬੰਧ ਪੀਣ ਦੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਹੈ, ਸਵੱਛਤਾ ਨਾਲ ਹੈ। ਝਾਰਖੰਡ ਵਿੱਚ ਪੀਣ ਦੇ ਸਵੱਛ ਪਾਣੀ ਦੀ ਪਹੁੰਚ ਕਰਨ ਦੇ ਲਈ ਵੀ ਸਰਕਾਰ ਨਿਰੰਤਰ ਪ੍ਰਯਤਨ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਸਾਡੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦੀ ਲਾਗਤ ਨਾਲ ਇੱਕ-ਦੋ ਨਹੀਂ, 350 ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ’ਤੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ ਹੀ 11 ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਦਾ ਉਦਘਾਟਨ ਕਰਨ ਅਤੇ ਨੀਂਹ ਪੱਥਰ ਹੁਣੇ ਕੁਝ ਪਲ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਮੈਨੂੰ ਰੱਖਣ ਦਾ ਅਵਸਰ ਮਿਲਿਆ ਹੈ। ਭਾਈਓ ਅਤੇ ਭੈਣੋਂ, ਅੱਜ ਇੱਥੇ ਸਿੰਚਾਈ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਅਨੇਕ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਸ, ਇਸ ਦੀ ਵੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੋਈ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੂਰੇ ਹੋਣ ’ਤੇ ਹਜ਼ਾਰੀਬਾਗ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਰਾਮਗੜ੍ਹ, ਪਲਾਮੂ, ਗੋਂਡਾ, ਪੱਛਮੀ ਸਿੰਘਭੂਮ, ਇਹ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਹੈਕਟੇਅਰ ਭੂਮੀ ਸਿੰਚਾਈ ਦੇ ਦਾਇਰੇ ਵਿੱਚ ਲਿਆਂਦੀ ਜਾ ਸਕੇਗੀ। ਪਿਛਲੀ ਵਾਰ ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਪਲਾਮੂ ਗਿਆ ਸੀ ਤਾਂ ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੋਂ ਲਟਕੇ ਮੰਡਲ ਡੈਮ ਅਤੇ ਉੱਤਰ ਕੋਇਲ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ’ਤੇ ਵੀ ਕੰਮ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਇਹ ਸਾਰੇ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਇੱਥੋਂ ਦੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੇ ਭਵਿੱਖ ਨੂੰ ਉੱਜਵਲ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੇ ਹਨ। ਸਾਥੀਓ, ਝਾਰਖੰਡ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਬੀਜ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਬਜ਼ਾਰ ਤੱਕ ਦੇ ਅਭਿਆਨ ਨੂੰ ਜ਼ਮੀਨ ’ਤੇ ਉਤਾਰਨ ਵਿੱਚ ਜੁਟੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਅੱਜ ਕਿਸਾਨ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਨੂੰ ਸਮਾਰਟ ਫੋਨ ਦੇਣ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਗਈ, ਕੁਝ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਚੈੱਕ ਵੀ ਸੌਂਪੇ ਗਏ ਹਨ। ਇਸ ਯੋਜਨਾ ਨਾਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ 27 ਲੱਖ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਫਾਇਦਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਸ ਸਮਾਰਟ ਫੋਨ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਨਾਲ ਹੁਣ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਫ਼ਸਲ ਵਿਕਰੀ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਡਿਜੀਟਲ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਵਿੱਚ ਅਸਾਨੀ ਹੋਵੇਗੀ, ਉਹ ਮੌਸਮ ਦਾ ਹਾਲ ਫੋਨ ’ਤੇ ਦੇਖ ਸਕਣਗੇ, ਖੇਤੀ ਦੀਆਂ ਨਵੀਆਂ ਤਕਨੀਕਾਂ ਬਾਰੇ ਜਾਣ ਸਕਣਗੇ ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਸਰਕਾਰ ਦੀਆਂ ਹੋਰ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਸਿੱਧੇ ਜੁੜ ਸਕਣਗੇ। ਸਾਥੀਓ, ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਫਿਰ ਝਾਰਖੰਡ ਦੀ ਸਰਕਾਰ, ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ, ਗ਼ਰੀਬਾਂ ਨੂੰ ਵਿਚੋਲਿਆਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਦਿਵਾਉਣਾ, ਇਹ ਸਾਡਾ ਟੀਚਾ ਹੈ। ਇਹੀ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਚਾਹੇ ਰਾਸ਼ਨ ਹੋਵੇ, ਸਕਾਲਰਸ਼ਿਪ ਹੋਵੇ, ਪੈਨਸ਼ਨ ਹੋਵੇ, ਹਰ ਸਰਕਾਰੀ ਮਦਦ ਸਿੱਧੀ ਲਾਭਾਰਥੀਆਂ ਦੇ ਬੈਂਕ ਖਾਤੇ ਵਿੱਚ ਭੇਜੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਇਸ ਅਭਿਆਨ ਨੂੰ ਵਿਸਤਾਰ ਦਿੰਦਿਆਂ ਹੋਏ ਛੋਟੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੇ ਲਈ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਈ ਗਈ ਹੈ। ਸਾਡੀ ਸਰਕਾਰ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਕਿਸਾਨ ਸੰਮਾਨ ਨਿਧੀ ਲੈ ਕੇ ਆਈ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਤਹਿਤ ਅਜਿਹੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੋਲ਼ ਪੰਜ ਏਕੜ ਜਾਂ ਉਸ ਤੋਂ ਘੱਟ ਭੂਮੀ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਿੱਧਾ ਬੈਂਕ ਖਾਤੇ ਵਿੱਚ ਪੈਸੇ ਟ੍ਰਾਂਸਫਰ ਕੀਤੇ ਜਾਣਗੇ। ਅਗਲੇ ਦਸ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਸਾਢੇ ਸੱਤ ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਸਾਡੀ ਸਰਕਾਰ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੇ ਬੈਂਕ ਖਾਤੇ ਵਿੱਚ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਰਵਾਏਗੀ। ਇਸ ਰਾਸ਼ੀ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਮੇਂ ’ਤੇ ਬੀਜ ਖਰੀਦਣ, ਦਵਾਈ ਖਰੀਦਣ, ਖਾਦ ਖਰੀਦਣ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਮਦਦ ਮਿਲੇਗੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਹੂਕਾਰਾਂ ਦੇ ਘਰੋਂ ਬਹੁਤ ਉੱਚੇ ਵਿਆਜ ਨਾਲ ਪੈਸੇ ਲੈਣ ਦੀ ਨੌਬਤ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਮਿਲ ਜਾਵੇਗੀ। ਇਸ ਨਾਲ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਲਗਭਗ 12 ਕਰੋੜ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਲਾਭ ਮਿਲੇਗਾ ਤਾਂ ਝਾਰਖੰਡ ਦੇ 22 ਲੱਖ ਕਿਸਾਨ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਲਾਭ ਮਿਲਣ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਸਾਥੀਓ, ਸਬਕਾ ਸਾਥ-ਸਬਕਾ ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਮੰਤਰ ’ਤੇ ਚਲਦਿਆਂ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਗ਼ਰੀਬਾਂ, ਵੰਚਿਤਾਂ, ਪਿਛੜਿਆਂ, ਸ਼ੋਸ਼ਿਤਾਂ, ਆਦਿਵਾਸੀਆਂ, ਮਹਿਲਾਵਾਂ, ਨੌਜਵਾਨਾਂ – ਹਰ ਵਰਗ ਨੂੰ ਸਸ਼ਕਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਜੁਟੀ ਹੈ। ਇਸੇ ਸੋਚ ਦੇ ਤਹਿਤ ਅੱਜ ਦੋ ਵੱਡੇ ਸਿੱਖਿਆ ਸੰਸਥਾਨਾਂ ਦਾ ਉਦਘਾਟਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਨੀਂਹ ਪੱਥਰ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਦੂਜਾ ਸਾਡੇ ਆਦਿਵਾਸੀ ਸਮਾਜ ਨਾਲ। ਰਾਮਗੜ੍ਹ ਵਿੱਚ ਮਹਿਲਾ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਕਾਲਜ ਦਾ ਅੱਜ ਉਦਘਾਟਨ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਉੱਥੇ ਹੀ ਹਜ਼ਾਰੀਬਾਗ ਦੀ ਆਚਾਰੀਆ ਵਿਨੋਬਾ ਭਾਵੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ Centre for Tribal Studies ਦਾ ਨੀਂਹ ਪੱਥਰ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਸਾਥੀਓ, ਝਾਰਖੰਡ ਮਹਿਲਾ ਸਸ਼ਕਤੀਕਰਨ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮੋਹਰੀ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਹਜ਼ਾਰੀਬਾਗ ਦੀ ਬੇਟੀ ਕੈਪਟਨ ਸ਼ਿਖਾ ਸੁਰਭੀ ਨੇ ਗਣਤੰਤਰ ਦਿਵਸ ਦੀ ਪਰੇਡ ਵਿੱਚ ਬਾਈਕ ’ਤੇ ਜੋ ਹੁਨਰ ਦਿਖਾਇਆ, ਉਸ ਦੀ ਚਰਚਾ ਪੂਰੇ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ। ਰਾਮਗੜ੍ਹ ਦਾ ਮਹਿਲਾ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਕਾਲਜ ਵੀ ਕੈਪਟਨ ਸ਼ਿਖਾ ਸੁਰਭੀ ਵਰਗੀਆਂ ਅਨੇਕ ਬੇਟੀਆਂ, ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਜੋ ਨਵੇਂ ਭਾਰਤ ਦੇ ਨਵੇਂ ਸੰਸਕਾਰਾਂ ਦਾ ਸਿਰਜਣ ਕਰਨਗੀਆਂ। ਇਹ ਪੂਰਬੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਤੀਜਾ ਕਾਲਜ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਸਿਰਫ਼ ਬੇਟੀਆਂ ਹੀ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਭਾਈਓ ਅਤੇ ਭੈਣੋਂ, ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਆਦਿਵਾਸੀ ਸਮਾਜ ਨੂੰ ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਕੌਸ਼ਲ ਨਾਲ ਜੋੜਨ ਦੇ ਲਈ ਵੀ ਨਿਰੰਤਰ ਪ੍ਰਯਤਨਸ਼ੀਲ ਹੈ। ਸਕੂਲੀ ਸਿੱਖਿਆ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਫਿਰ ਉੱਚ ਸਿੱਖਿਆ, ਆਦਿਵਾਸੀ ਸਮਾਜ ਦੇ ਯੁਵਾ ਸਾਥੀਆਂ ਨੂੰ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਦਿੱਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਅਚਾਰੀਆ ਵਿਨੋਬਾ ਭਾਵੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ Centre for Tribal Studies ਦੇ ਬਣਨ ਨਾਲ ਇੱਥੋਂ ਦੇ ਸਮਾਜ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਨੂੰ ਵਿਸਤਾਰ ਨਾਲ ਜਾਣਨ ਅਤੇ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਤੱਕ ਸਮਾਜ ਦੇ ਸੰਸਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਮਿਲੇਗੀ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਝਾਰਖੰਡ ਸਹਿਤ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਤਮਾਮ ਆਦਿਵਾਸੀ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਏਕਲਵਿਆ ਮਾਡਲ ਸਕੂਲ ਖੋਲ੍ਹੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਝਾਰਖੰਡ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹੇ ਕਰੀਬ ਦੋ ਦਰਜਨ ਸਕੂਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ ਅਤੇ 70 ਨਵੇਂ ਸਕੂਲ ਖੋਲ੍ਹਣ ’ਤੇ ਕੰਮ ਚਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਸਾਥੀਓ, ਆਦਿਵਾਸੀ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ sports ਦੀਆਂ ਸੁਵਿਧਾਵਾਂ ਨੂੰ ਹੋਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਤਾਕਿ ਸਾਡੇ ਜਨਜਾਤੀ ਯੁਵਾ, ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਬਿਹਤਰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰ ਸਕਣ। ਝਾਰਖੰਡ ਨੇ ਤਾਂ ਤੀਰਅੰਦਾਜ਼ੀ ਸਮੇਤ ਅਨੇਕ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਵੱਡੇ-ਵੱਡੇ ਖਿਡਾਰੀ ਦਿੱਤੇ ਹਨ। ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਝਾਰਖੰਡ ਦੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਦੀ ਇਹ ਸ਼ਕਤੀ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਨਿਖਰਕੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਵੇਗੀ। ਸਾਥੀਓ, ਅੱਜ ਇੱਥੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਪੋਸ਼ਣ ਸਬੰਧੀ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਯੋਜਨਾ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਤਹਿਤ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਪੈਕੇਟ ਵਿੱਚ ਦੁੱਧ ਦਿੱਤਾ ਜਾਣਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਗ਼ਰੀਬ ਅਤੇ ਆਦਿਵਾਸੀ ਸਮਾਜ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਕੁਪੋਸ਼ਣ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਮਿਲੇਗੀ ਅਤੇ ਜਿਵੇਂ ਸਾਡੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਜੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, ਇਸ ਯੋਜਨਾ ਦਾ ਨਾਮ ‘ਕਾਨਹਾ ਦੁਗਧ ਯੋਜਨਾ’ ਭਾਵ ਇੱਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਭਗਵਾਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਯਾਦ ਕੀਤਾ, ਉਸ ਜ਼ਮਾਨੇ ਦੇ ਦੁੱਧ ਅਤੇ ਮੱਖਣ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕੀਤਾ, ਮੈਂ ਉਮੀਦ ਕਰਾਂਗਾ ਕਿ ਇਸ ਕਾਨਹਾ ਦੁਗਧ ਯੋਜਨਾ ਨਾਲ ਇੱਥੋਂ ਦੇ ਬੱਚੇ ਅਜਿਹੇ ਹੋਣਹਾਰ ਹੋਣ, ਅਜਿਹੇ ਹੋਣਹਾਰ ਹੋਣ, ਪੂਰੇ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਸਿਰ ਗਰਵ ਨਾਲ ਉੱਚਾ ਹੋਵੇ। ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਜੋ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੋਸ਼ਣ ਮਿਸ਼ਨ ਚਲਾ ਰਹੀ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਵੀ ਇਸ ਯੋਜਨਾ ਨਾਲ ਤਾਕਤ ਮਿਲੇਗੀ। ਸਾਥੀਓ, ਸਿੱਖਿਆ, ਹੁਨਰ ਅਤੇ ਪੋਸ਼ਣ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਆਦਿਵਾਸੀ ਨਾਇਕਾਂ ਨੂੰ ਸਨਮਾਨ ਦੇਣ ਦੇ ਲਈ, ਅਜ਼ਾਦੀ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀ ਅਨੇਕਾਂ ਯੋਗਦਾਨਾਂ ਨੂੰ ਭਵਿੱਖ ਦੀਆਂ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਦੇ ਲਈ ਵੀ ਅਨੇਕ ਪ੍ਰਯਤਨ ਕੀਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਝਾਰਖੰਡ ਵਿੱਚ ਬਣ ਰਿਹਾ ਬਿਰਸਾਮੁੰਡਾ ਮਿਊਜੀਅਮ ਇਸੇ ਦਾ ਪ੍ਰਮਾਣ ਹੈ। ਇਹ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ ਮਹਾਨ ਆਦਿਵਾਸੀ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਸੈਨਾਨੀ ਬਿਰਸਾਮੁੰਡਾ ਵਰਗੇ ਨਾਇਕ ਦੀ ਪਹਿਚਾਣ ਨੂੰ ਸਮ੍ਰਿੱਧ ਕਰੇਗਾ। ਅਜਿਹੇ ਅਨੇਕ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਅਲੱਗ-ਅਲੱਗ ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਬਣਾਏ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਰਾਜ ਸਰਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਮਦਦ ਦੇ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਹ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ ਸਾਡੇ ਆਦਿਵਾਸੀ ਨਾਇਕਾਂ ਦੀ ਯਾਦ ਤਾਂ ਦਿਵਾਉਣਗੇ ਹੀ, ਨਾਲ ਹੀ ਸੈਰ-ਸਪਾਟੇ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਵੀ ਬਣਨਗੇ। ਸਾਥੀਓ, ਮੈਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਹੈ ਕਿ ਝਾਰਖੰਡ ਨੇ ਸਵੱਛਤਾ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸ਼ਲਾਘਾਯੋਗ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਸਾਢੇ ਚਾਰ ਵਰ੍ਹੇ ਪਹਿਲਾਂ ਜਿੱਥੇ ਸਵੱਛਤਾ ਦਾ ਦਾਇਰਾ ਸਿਰਫ਼ 20% ਸੀ, ਉੱਥੇ ਹੁਣ ਝਾਰਖੰਡ ਨੇ ਖੁਦ ਨੂੰ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਪਖਾਨੇ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਰਘੁਵਰ ਦਾਸ ਜੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੂਰੀ ਟੀਮ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਦੇ ਸਾਰੇ ਛੋਟੇ-ਵੱਡੇ ਮੁਲਾਜਮ- ਸਭ ਨੂੰ ਮੇਰੇ ਵੱਲੋਂ ਲੱਖ-ਲੱਖ ਵਧਾਈ। ਰਿਕਾਰਡ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ 33 ਲੱਖ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪਖਾਨੇ ਬਣਾਏ ਗਏ ਹਨ, ਇਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ…. ਮੈਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਹਜ਼ਾਰੀਬਾਗ ਦਾ ਰਿਕਾਰਡ ਇਸ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਸਭ ਤੋਂ ਘੱਟ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪਖਾਨੇ ਬਣਾਏ ਗਏ ਹਨ। ਇਸ ਉਪਲੱਬਧੀ ਦੇ ਲਈ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਬਹੁਤ-ਬਹੁਤ ਵਧਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ। ਸਾਥੀਓ, ਨਦੀ ਦੇ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਅਨੇਕ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਦਾ ਵੀ ਉਦਘਾਟਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਨੀਂਹ ਪੱਥਰ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਸਾਹਿਬਗੰਜ ਸੀਵਰ ਟ੍ਰੀਟਮੈਂਟ ਪਲਾਂਟ ਦਾ ਉਦਘਾਟਨ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਰਾਮਗੜ੍ਹ ਸੀਵਰ ਟ੍ਰੀਟਮੈਂਟ ਪਲਾਂਟ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਕਾਰਜ ਦੀ ਅੱਜ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ। ਨਮਾਮਿ ਗੰਗੇ ਦੇ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਤਹਿਤ ਵਾਟਰ ਟ੍ਰੀਟਮੈਂਟ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਘਾਟਾਂ ਦੇ ਸੁੰਦਰੀਕਰਨ ਦਾ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਮਯੁਸੂਦਨ ਘਾਟ ਦੇ ਸੁੰਦਰੀਕਰਨ ਦਾ ਵੀ ਕੰਮ ਪੂਰਾ ਹੋ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਰੇ ਕਾਰਜ, ਇਹ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਇਸ ਲਈ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਸਾਢੇ ਚਾਰ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਤੁਸੀਂ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਪੂਰਨ ਬਹੁਮਤ ਵਾਲੀ ਸਰਕਾਰ ਚੁਣੀ। ਮੈਂ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਲਈ, ਦੇਸ਼ ਦੇ ਹਰ ਖੇਤਰ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਲਈ ਪੂਰੀ ਨਿਸ਼ਠਾ ਦੇ ਨਾਲ, ਪੂਰੀ ਇਮਾਨਦਾਰੀ ਦੇ ਨਾਲ, ਦਿਨ-ਰਾਤ ਜਿੰਨਾ ਵੀ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹਾਂ, ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਕਮੀ ਨਹੀਂ ਰਹਿਣ ਦਿੰਦਾ। ਤੁਹਾਡਾ ਅਸ਼ੀਰਵਾਦ ਮੇਰੇ ’ਤੇ ਇਵੇਂ ਹੀ ਬਣਿਆ ਰਹੇ। ਇਸੇ ਕਾਮਨਾ ਦੇ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਗੱਲ ਸਮਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਦੋਵੇਂ ਮੁੱਠੀਆਂ ਬੰਦ ਕਰਕੇ ਪੂਰੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਬੋਲੋ- ਭਾਰਤ ਮਾਤਾ ਕੀ- ਜੈ ਭਾਰਤ ਮਾਤਾ ਕੀ-ਜੈ ਭਾਰਤ ਮਾਤਾ ਕੀ-ਜੈ ਬਹੁਤ-ਬਹੁਤ ਧੰਨਵਾਦ।