ਇੰਡੀਅਨ ਸਪੇਸ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਸਮੇਂ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਦੇ ਸੰਬੋਧਨ ਦਾ ਮੂਲ-ਪਾਠ

ਤੁਹਾਡੇ ਪਲਾਨਸ, ਤੁਹਾਡੇ ਵਿਜ਼ਨ ਨੂੰ ਸੁਣ ਕੇ, ਤੁਹਾਡਾ ਸਭ ਦਾ ਜੋਸ਼ ਦੇਖ ਕੇ, ਮੇਰਾ ਉਤਸ਼ਾਹ ਵੀ ਹੋਰ ਵਧ ਗਿਆ ਹੈ। ਸਾਥੀਓ, ਅੱਜ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਦੋ ਮਹਾਨ ਸਪੂਤਾਂ, ਭਾਰਤ ਰਤਨ ਸ਼੍ਰੀ ਜੈ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਨਾਰਾਇਣ ਜੀ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਰਤਨ ਸ਼੍ਰੀ ਨਾਨਾਜੀ ਦੇਸ਼ਮੁਖ ਦੀ ਜਨਮ ਜਯੰਤੀ ਵੀ ਹੈ। ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੇ ਬਾਅਦ ਦੇ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਦਿਸ਼ਾ ਦੇਣ ਵਿੱਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਹਾਂ ਮਹਾਨ ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤਾਂ ਦੀ ਬਹੁਤ ਬੜੀ ਭੂਮਿਕਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਸਭ ਨੂੰ ਨਾਲ ਲੈਕੇ, ਸਭ ਦੇ ਪ੍ਰਯਾਸ ਨਾਲ, ਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿੱਚ ਕੈਸੇ ਬੜੇ-ਬੜੇ ਪਰਿਵਰਤਨ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜੀਵਨ ਦਰਸ਼ਨ ਸਾਨੂੰ ਅੱਜ ਵੀ ਇਸ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਜੈ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਨਾਰਾਇਣ ਜੀ ਅਤੇ ਨਾਨਾਜੀ ਦੇਸ਼ਮੁਖ ਜੀ ਨੂੰ ਨਮਨ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਆਪਣੀ ਸ਼ਰਧਾਂਜਲੀ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ। ਸਾਥੀਓ, 21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦਾ ਭਾਰਤ ਅੱਜ ਜਿਸ ਅਪ੍ਰੋਚ ਦੇ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜੋ Reforms ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਅਧਾਰ ਹੈ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ‘ਤੇ ਅਟੁੱਟ ਵਿਸ਼ਵਾਸ। ਭਾਰਤ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਕਿਸੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਜ਼ਰਾ ਵੀ ਘੱਟ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਸ ਸਮਰੱਥਾ ਦੇ ਅੱਗੇ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਹਰ ਰੁਕਾਵਟ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨਾ ਸਾਡੀ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਲਈ ਸਰਕਾਰ ਕੋਈ ਕੋਰ ਕਸਰ ਬਾਕੀ ਨਹੀਂ ਛੱਡ ਰਹੀ। ਅੱਜ ਜਿਤਨੀ ਨਿਰਣਾਇਕ ਸਰਕਾਰ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਉਤਨੀ ਪਹਿਲਾਂ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਰਹੀ। Space Sector ਅਤੇ Space Tech ਨੂੰ ਲੈਕੇ ਅੱਜ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਜੋ ਬੜੇ Reforms ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ, ਉਹ ਇਸੇ ਦੀ ਇੱਕ ਕੜੀ ਹੈ। ਮੈਂ ਇੰਡੀਅਨ ਸਪੇਸ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ-ਇਸਪਾ ਦੇ ਗਠਨ ਦੇ ਲਈ ਆਪ ਸਭ ਨੂੰ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਵਧਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ, ਆਪਣੀਆਂ ਸ਼ੁਭਕਾਮਨਾਵਾਂ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ। ਸਾਥੀਓ, ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਸਪੇਸ ਰਿਫਾਰਮਸ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਸਾਡੀ ਅਪ੍ਰੋਚ 4 pillars ‘ਤੇ ਅਧਾਰਿਤ ਹੈ। ਪਹਿਲਾ, ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਸੈਕਟਰ ਨੂੰ innovation ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ। ਦੂਸਰਾ, ਸਰਕਾਰ ਦੀ enabler ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਭੂਮਿਕਾ। ਤੀਸਰਾ, ਭਵਿੱਖ ਦੇ ਲਈ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਚੌਥਾ, Space ਸੈਕਟਰ ਨੂੰ ਆਮ ਮਾਨਵੀ ਦੀ ਪ੍ਰਗਤੀ ਦੇ ਸੰਸਾਧਨ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦੇਖਣਾ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਚਾਰਾਂ ਪਿਲਰਸ ਦੀ ਬੁਨਿਆਦ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਅਸਾਧਾਰਣ ਸੰਭਾਵਨਾਵਾਂ ਦੇ ਦੁਆਰ ਖੋਲ੍ਹਦੀ ਹੈ। ਸਾਥੀਓ, ਆਪ ਇਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਵੀ ਮੰਨੋਂਗੇ ਕਿ ਪਹਿਲਾਂ Space Sector ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਸੀ ਸਰਕਾਰ! ਲੇਕਿਨ ਅਸੀਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਸ mindset ਨੂੰ ਬਦਲਿਆ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਸਪੇਸ ਸੈਕਟਰ ਵਿੱਚ ਇਨੋਵੇਸ਼ਨ ਦੇ ਲਈ ਸਰਕਾਰ, ਸਟਾਰਟਅੱਪ, ਇੱਕ ਦੂਸਰੇ ਨਾਲ ਸਹਿਯੋਗ ਅਤੇ ਸਪੇਸ ਦਾ ਮੰਤਰ ਦਿੱਤਾ। ਇਹ ਨਵੀਂ ਸੋਚ, ਨਵਾਂ ਮੰਤਰ ਇਸ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਭਾਰਤ ਦੇ ਲਈ ਹੁਣ ਇਹ ਲੀਨੀਅਰ innovation ਦਾ ਸਮਾਂ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਹ ਸਮਾਂ exponential innovation ਦਾ ਹੈ। ਅਤੇ ਇਹ ਮੁਮਕਿਨ ਤਦ ਹੋਵੇਗਾ ਜਦੋਂ ਸਰਕਾਰ handler ਦੀ ਨਵੀਂ, enabler ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਵੇਗੀ। ਇਸੇ ਲਈ, ਅੱਜ ਡਿਫੈਂਸ ਤੋਂ ਲੈਕੇ Space ਸੈਕਟਰ ਤੱਕ, ਸਰਕਾਰ ਆਪਣੀ expertise ਨੂੰ ਸਾਂਝਾ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ, ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਸੈਕਟਰ ਦੇ ਲਈ ਲਾਂਚ ਪੈਡ ਉਪਲਬਧ ਕਰਵਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਅੱਜ ISRO ਦੀਆਂ facilities ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਸੈਕਟਰ ਦੇ ਲਈ Open ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਇਹ ਸੁਨਿਸ਼ਚਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ ਕਿ ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਜੋ technology mature ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ ਉਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਸੈਕਟਰ ਨੂੰ ਵੀ ਟ੍ਰਾਂਸਫਰ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ। ਸਾਡੇ ਜੋ young innovators ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ equipment ਖਰੀਦਣ ਦੇ ਲਈ ਸਮਾਂ ਅਤੇ ਊਰਜਾ ਨਾ ਖਰਚ ਕਰਨੇ ਪੈਣ, ਇਸ ਲਈ ਸਰਕਾਰ ਸਪੇਸ ਅਸੈੱਟ ਅਤੇ ਸਰਵਿਸਿਜ਼ ਦੇ ਲਈ aggregator ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਵੀ ਨਿਭਾਵੇਗੀ। ਸਾਥੀਓ, ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਸੈਕਟਰ ਦੇ participation ਨੂੰ facilitate ਕਰਨ ਦੇ ਲਈ ਦੇਸ਼ ਨੇ ਇਨ-ਸਪੇਸ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਵੀ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਇਨ-ਸਪੇਸ ਸੈਕਟਰ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਸਾਰੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਿੰਗਲ ਵਿੰਡੋ, ਇੰਡੀਪੈਂਡੈਂਟ ਏਜੰਸੀ ਦੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਕੰਮ ਕਰੇਗੀ। ਇਸ ਨਾਲ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਸੈਕਟਰ ਦੇ ਪਲੇਅਰਸ ਨੂੰ, ਉਸ ਦੇ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਸ ਨੂੰ ਹੋਰ ਗਤੀ ਮਿਲੇਗੀ। ਸਾਥੀਓ, ਸਾਡਾ ਸਪੇਸ ਸੈਕਟਰ, 130 ਕਰੋੜ ਦੇਸ਼ਵਾਸੀਆਂ ਦੀ ਪ੍ਰਗਤੀ ਦਾ ਇੱਕ ਬੜਾ ਮਾਧਿਅਮ ਹੈ। ਸਾਡੇ ਲਈ ਸਪੇਸ ਸੈਕਟਰ ਯਾਨੀ, ਸਾਧਾਰਣ ਮਾਨਵੀ ਦੇ ਲਈ ਬਿਹਤਰ ਮੈਪਿੰਗ, ਇਮੇਜਿੰਗ ਅਤੇ connectivity ਦੀ ਸੁਵਿਧਾ! ਸਾਡੇ ਲਈ ਸਪੇਸ ਸੈਕਟਰ ਯਾਨੀ, entrepreneurs ਦੇ ਲਈ ਸ਼ਿਪਮੈਂਟ ਤੋਂ ਲੈਕੇ ਡਿਲਿਵਰੀ ਤੱਕ ਬਿਹਤਰ ਸਪੀਡ! ਸਪੇਸ ਸੈਕਟਰ ਯਾਨੀ, ਕਿਸਾਨਾਂ ਅਤੇ ਮਛੇਰਿਆਂ ਦੇ ਲਈ ਬਿਹਤਰ ਫੋਰਕਾਸਟ, ਬਿਹਤਰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਆਮਦਨ! ਸਾਡੇ ਲਈ ਸਪੇਸ ਸੈਕਟਰ ਦਾ ਮਤਲਬ, ecology ਦੀ, ਵਾਤਾਵਰਣ ਦੀ ਬਿਹਤਰ ਨਿਗਰਾਨੀ, ਕੁਦਰਤੀ ਆਫ਼ਤਾਂ ਦੀ ਸਟੀਕ ਭਵਿੱਖਵਾਣੀ, ਹਜ਼ਾਰਾਂ-ਲੱਖਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਜੀਵਨ ਦੀ ਰੱਖਿਆ! ਦੇਸ਼ ਦੇ ਇਹੀ ਲਕਸ਼ ਹੁਣ ਇੰਡੀਅਨ ਸਪੇਸ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਦੇ ਵੀ ਸਾਂਝਾ ਲਕਸ਼ ਬਣ ਗਏ ਹਨ। ਸਾਥੀਓ, ਅੱਜ ਦੇਸ਼ ਇਕੱਠੇ ਇਤਨੇ ਵਿਆਪਕ reforms ਦੇਖ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਅੱਜ ਦੇਸ਼ ਦਾ vision ਸਪਸ਼ਟ ਹੈ। ਇਹ vision ਹੈ ਆਤਮਨਿਰਭਰ ਭਾਰਤ ਦਾ vision. ਆਤਮਨਿਰਭਰ ਭਾਰਤ ਅਭਿਯਾਨ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਵਿਜ਼ਨ ਨਹੀਂ ਹੈ ਬਲਕਿ ਇੱਕ well-thought, well-planned, Integrated Economic Strategy ਵੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਐਸੀ strategy ਜੋ ਭਾਰਤ ਦੇ ਉੱਦਮੀਆਂ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਦੇ Skill ਦੀਆਂ ਸਮਰੱਥਾਵਾਂ ਨੂੰ ਵਧਾ ਕੇ, ਭਾਰਤ ਨੂੰ Global manufacturing powerhouse ਬਣਾਵੇ। ਇੱਕ ਐਸੀ strategy ਜੋ ਭਾਰਤ ਦੇ ਟੈਕਨੋਲੋਜੀਕਲ ਐਕਸਪਰਟੀਜ਼ ਨੂੰ ਅਧਾਰ ਬਣਾ ਕੇ, ਭਾਰਤ ਨੂੰ innovations ਦਾ Global center ਬਣਾਵੇ। ਇੱਕ ਐਸੀ strategy, ਜੋ global development ਵਿੱਚ ਬੜੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਵੇ, ਭਾਰਤ ਦੇ human resources ਅਤੇ talent ਦੀ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਾ, ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਵਧਾਵੇ। ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ ਭਾਰਤ ਅੱਜ ਆਪਣੇ ਇੱਥੇ ਜੋ regulatory environment ਬਣਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਉਸ ਵਿੱਚ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਬਹੁਤ ਧਿਆਨ ਰੱਖ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਦੇਸ਼ ਹਿਤ ਅਤੇ ਸਟੇਕਹੋਲਡਰ ਦੇ ਹਿਤ, ਦੋਹਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਥਮਿਕਤਾ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇ। ਆਤਮਨਿਰਭਰ ਭਾਰਤ ਅਭਿਯਾਨ ਦੇ ਤਹਿਤ ਭਾਰਤ ਨੇ ਡਿਫੈਂਸ, ਕੋਲ ਅਤੇ ਮਾਇਨਿੰਗ ਜਿਹੇ ਸੈਕਟਰ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਖੋਲ੍ਹ ਦਿੱਤੇ ਹਨ। Public Sector Enterprises ਨੂੰ ਲੈਕੇ ਸਰਕਾਰ ਇੱਕ ਸਪਸ਼ਟ ਨੀਤੀ ਦੇ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧ ਰਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਜਿੱਥੇ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਅਜਿਹੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਸੈਕਟਰਸ ਨੂੰ private enterprises ਦੇ ਲਈ Open ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਹੁਣੇ ਏਅਰ ਇੰਡੀਆ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਜੋ ਫੈਸਲਾ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਉਹ ਸਾਡੀ ਪ੍ਰਤੀਬੱਧਤਾ ਅਤੇ ਗੰਭੀਰਤਾ ਨੂੰ ਦਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਸਾਥੀਓ, ਬੀਤੇ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਾਡਾ ਫੋਕਸ ਨਵੀਂ ਟੈਕਨੋਲੋਜੀ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਰਿਸਰਚ ਐਂਡ ਡਿਵੈਲਪਮੈਂਟ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਉਸ ਨੂੰ ਸਾਧਾਰਣ ਜਨ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ‘ਤੇ ਵੀ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਪਿਛਲੇ 7 ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਤਾਂ ਸਪੇਸ ਟੈਕਨੋਲੋਜੀ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਲਾਸਟ ਮਾਈਲ ਡਿਲਿਵਰੀ, ਲੀਕੇਜ ਫ੍ਰੀ ਅਤੇ ਟ੍ਰਾਸਪੇਰੈਂਟ ਗਵਰਨੈਂਸ ਦਾ ਅਹਿਮ Tool ਬਣਾਇਆ ਹੈ। ਗ਼ਰੀਬਾਂ ਦੇ ਘਰਾਂ, ਸੜਕਾਂ ਅਤੇ ਦੂਸਰੇ ਇਨਫ੍ਰਾਸਟ੍ਰਕਚਰ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਸ ਵਿੱਚ Geo tagging ਦਾ ਉਪਯੋਗ ਹੋਵੇ, ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਇਮੇਜਰੀ ਨਾਲ ਵਿਕਾਸ ਕਾਰਜਾਂ ਦੀ ਮੌਨੀਟਰਿੰਗ ਹੋਵੇ, ਫਸਲ ਬੀਮਾ ਯੋਜਨਾ ਦੇ ਤਹਿਤ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਕਲੇਮ ਸੈਟਲ ਕਰਨਾ ਹੋਵੇ, NAVIC system ਨਾਲ ਕਰੋੜਾਂ ਮਛੇਰਿਆਂ ਦੀ ਮਦਦ ਹੋਵੇ, ਡਿਜ਼ਾਸਟਰ ਮੈਨੇਜਮੈਂਟ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਪਲਾਨਿੰਗ ਹੋਵੇ, ਹਰ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਸਪੇਸ ਟੈਕਨੋਲੋਜੀ, ਗਵਰਨੈਂਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰੋਐਕਟਿਵ ਅਤੇ ਟ੍ਰਾਂਸਪੇਰੈਂਟ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਸਾਥੀਓ, ਟੈਕਨੋਲੋਜੀ ਜਦੋਂ ਸਭ ਦੀ ਪਹੁੰਚ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤਦ ਕਿਵੇਂ ਪਰਿਵਰਤਨ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ ਇਸ ਦੀ ਇੱਕ ਹੋਰ ਉਦਾਹਰਣ ਡਿਜੀਟਲ ਟੈਕਨੋਲੋਜੀ ਹੈ। ਅੱਜ ਅਗਰ ਭਾਰਤ ਦੁਨੀਆ ਦੀਆਂ ਟੌਪ ਦੀਆਂ ਡਿਜੀਟਲ ਇਕਨੌਮੀਜ਼ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਦਾ ਬੜਾ ਕਾਰਨ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਡੇਟਾ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨੂੰ ਗ਼ਰੀਬ ਤੋਂ ਗ਼ਰੀਬ ਨੂੰ ਵੀ ਸੁਲਭ ਕਰਵਾਇਆ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਅੱਜ ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ Cutting edge technology ਲਈ ਸਪੇਸ ਨੂੰ explore ਕਰ ਰਹੇ ਹਾਂ, ਤਦ ਸਾਨੂੰ ਉਸ ਨਾਗਰਿਕ ਨੂੰ ਯਾਦ ਰੱਖਣਾ ਹੈ, ਜੋ ਅੰਤਿਮ ਪਾਏਦਾਨ ‘ਤੇ ਖੜ੍ਹਾ ਹੈ। ਸਾਨੂੰ ਯਾਦ ਰੱਖਣਾ ਹੈ ਕਿ ਭਵਿੱਖ ਦੀ ਟੈਕਨੋਲੋਜੀ ਨਾਲ ਸਾਨੂੰ ਦੂਰ-ਦਰਾਜ ਦੇ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਗ਼ਰੀਬ ਤੋਂ ਗ਼ਰੀਬ ਨੂੰ ਉੱਤਮ ਰਿਮੋਟ ਹੈਲਥਕੇਅਰ, ਬਿਹਤਰ ਵਰਚੁਅਲ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨ, Natural Disasters ਤੋਂ ਬਿਹਤਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵੀ ਸੁਰੱਖਿਆ, ਐਸੇ ਅਨੇਕ ਸਮਾਧਾਨ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਹਰ ਵਰਗ, ਹਰ ਕੋਨੇ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਉਣੇ ਹਨ। ਅਤੇ ਅਸੀਂ ਸਭ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਇਸ ਵਿੱਚ ਸਪੇਸ ਟੈਕਨੋਲੋਜੀ ਦਾ ਬਹੁਤ ਯੋਗਦਾਨ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਸਾਥੀਓ, ਭਾਰਤ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਗਿਣੇ-ਚੁਣੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ ਜਿਸ ਦੇ ਪਾਸ ਪੁਲਾੜ ਵਿੱਚ end to end capability ਹੈ। ਅਸੀਂ ਸਪੇਸ ਟੈਕਨੋਲੋਜੀ ਦੇ ਸਾਰੇ ਪਹਿਲੂਆਂ ਜਿਵੇਂ ਸੈਟੇਲਾਈਟਸ, ਲਾਂਚ ਵਹੀਕਲਸ, ਐਪਲੀਕੇਸ਼ਨਸ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਇੰਟਰ-ਪਲੈਨੇਟਰੀ ਮਿਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਮੁਹਾਰਤ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਅਸੀਂ efficiency ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਬ੍ਰਾਂਡ ਦਾ ਅਹਿਮ ਹਿੱਸਾ ਬਣਾਇਆ ਹੈ। ਅੱਜ ਜਦੋਂ information age ਤੋਂ ਅਸੀਂ space age ਦੀ ਤਰਫ਼ ਵਧ ਰਹੇ ਹਾਂ, ਤਦ ਇਸ efficiency ਦੀ brand value ਨੂੰ ਸਾਨੂੰ ਹੋਰ ਸਸ਼ਕਤ ਕਰਨਾ ਹੈ। Space exploration ਦੀ process ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਫਿਰ space technology ਦੀ ਐਪਲੀਕੇਸ਼ਨ, efficiency ਅਤੇ affordability ਨੂੰ ਸਾਨੂੰ ਨਿਰੰਤਰ ਪ੍ਰਮੋਟ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਅੱਗੇ ਵਧਾਂਗੇ ਤਾਂ ਗਲੋਬਲ ਸਪੇਸ ਸੈਕਟਰ ਵਿੱਚ ਸਾਡੀ ਹਿੱਸੇਦਾਰੀ ਦਾ ਵਧਣਾ ਤੈਅ ਹੈ। ਹੁਣ ਸਾਨੂੰ space components ਦੇ ਸਪਲਾਇਰ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧ ਕੇ end to end space-systems ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਚੇਨ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣਨਾ ਹੈ। ਇਹ ਆਪ ਸਭ ਦੀ, ਸਭ ਸਟੇਕਹੋਲਡਰਸ ਦੀ ਪਾਰਟਨਰਸ਼ਿਪ ਨਾਲ ਹੀ ਸੰਭਵ ਹੈ। ਇੱਕ ਪਾਰਟਨਰ ਦੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਸਰਕਾਰ ਹਰ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ, ਇੰਡਸਟ੍ਰੀ ਨੂੰ, ਯੁਵਾ ਇਨੋਵੇਟਰਸ ਨੂੰ, ਸਟਾਰਟ ਅੱਪਸ ਨੂੰ ਸਪੋਰਟ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਅੱਗੇ ਵੀ ਕਰਦੀ ਰਹੇਗੀ। ਸਾਥੀਓ, ਸਟਾਰਟ ਅੱਪਸ ਦਾ ਇੱਕ ਮਜ਼ਬੂਤ ਈਕੋਸਿਸਟਮ ਵਿਕਸਿਤ ਕਰਨ ਦੇ ਲਈ ਪਲੈਟਫਾਰਮ ਅਪ੍ਰੋਚ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਐਸੀ ਅਪ੍ਰੋਚ ਜਿੱਥੇ ਇੱਕ open access public controlled platform ਸਰਕਾਰ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਫਿਰ ਉਸ ਨੂੰ industry ਅਤੇ enterprise ਦੇ ਲਈ ਉਪਲਬਧ ਕਰਵਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਬੇਸਿਕ ਪਲੈਟਫਾਰਮ ‘ਤੇ ਆਂਟਰਪ੍ਰੇਨਿਉਰ ਨਵੇਂ solutions ਤਿਆਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਡਿਜੀਟਲ ਪੇਮੈਂਟਸ ਦੇ ਲਈ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ UPI ਪਲੈਟਫਾਰਮ ਬਣਾਇਆ। ਅੱਜ ਇਸੇ ਪਲੈਟਫਾਰਮ ‘ਤੇ ਫਿਨਟੈੱਕ ਸਟਾਰਟਅੱਪਸ ਦਾ ਨੈੱਟਵਰਕ ਸਸ਼ਕਤ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਸਪੇਸ ਸੈਕਟਰ ਵਿੱਚ ਵੀ ਐਸੀ ਹੀ ਪਲੈਟਫਾਰਮ ਅਪ੍ਰੋਚ ਨੂੰ ਪ੍ਰੋਤਸਾਹਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ISRO ਦੀਆਂ facilities ਤੱਕ ਐਕਸੈੱਸ ਹੋਵੇ, ਇਨਸਪੇਸ ਹੋਵੇ, New space India limited ਹੋਵੇ, ਐਸੇ ਹਰ ਪਲੈਟਫਾਰਮ ਨਾਲ ਸਟਾਰਟਅੱਪਸ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਸੈਕਟਰ ਨੂੰ ਬੜੀ ਸਪੋਰਟ ਮਿਲ ਰਹੀ ਹੈ। Geo-spatial mapping sector ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਨਿਯਮ-ਕਾਇਦੇ ਵੀ ਸਰਲ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ, ਤਾਕਿ start-ups ਅਤੇ private enterprise ਨਵੀਆਂ ਸੰਭਾਵਨਾਵਾਂ ਤਲਾਸ਼ ਕਰ ਸਕਣ। ਡ੍ਰੋਨਸ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਵੀ ਐਸੇ ਹੀ ਪਲੈਟਫਾਰਮਸ ਵਿਕਸਿਤ ਕੀਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ, ਤਾਕਿ ਅਲੱਗ-ਅਲੱਗ ਸੈਕਟਰ ਵਿੱਚ ਡ੍ਰੋਨ ਟੈਕਨੋਲੋਜੀ ਦਾ ਉਪਯੋਗ ਹੋ ਸਕੇ। ਸਾਥੀਓ, ਅੱਜ 11 ਅਕਤੂਬਰ ਨੂੰ, International Day of the Girl Child ਵੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਸਾਡੇ ਵਿੱਚੋਂ ਕੌਣ ਭੁੱਲ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਦੇ Mars Mission ਦੀਆਂ ਉਹ ਤਸਵੀਰਾਂ, ਜਦੋਂ ਭਾਰਤ ਦੀ ਮਹਿਲਾ ਵਿਗਿਆਨੀ, ਇਸ ਮਿਸ਼ਨ ਦੀ ਸਫ਼ਲਤਾ ਦਾ ਜਸ਼ਨ ਮਨਾ ਰਹੀ ਸੀ। ਮੈਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਹੈ, ਸਪੇਸ ਸੈਕਟਰ ਵਿੱਚ ਹੋ ਰਹੇ ਰਿਫਾਰਮਸ, ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ Women Participation ਨੂੰ ਹੋਰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵਧਾਉਣਗੇ। ਸਾਥੀਓ, ਅੱਜ ਇੱਥੇ ਆਪ ਸਭ ਸਾਥੀਆਂ ਨੇ ਹੋਰ ਗੱਲਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਵੀ ਆਪਣੇ ਸੁਝਾਅ ਦਿੱਤੇ ਹਨ। ਤੁਹਾਡੇ Inputs ਅਤੇ Suggestions ਅਜਿਹੇ ਸਮੇਂ ਆਏ ਹਨ ਜਦੋਂ Spacecom Policy ਅਤੇ remote sensing policy ਨੂੰ finalize ਕਰਨ ਦਾ ਕੰਮ ਆਖਰੀ ਪੜਾਅ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਮੈਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਹੈ ਕਿ ਸਾਰੇ ਸਟੇਕਹੋਲਡਰਸ ਦੇ active engagements ਨਾਲ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਇੱਕ ਬਿਹਤਰ ਪਾਲਿਸੀ ਬਹੁਤ ਜਲਦੀ ਹੀ ਮਿਲੇਗੀ। ਸਾਥੀਓ, ਅੱਜ ਅਸੀਂ ਜੋ ਨਿਰਣਾ ਲਵਾਂਗੇ, ਜੋ ਨੀਤੀਗਤ ਸੁਧਾਰ ਕਰਾਂਗੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਪੀੜੀਆਂ ‘ਤੇ ਪਵੇਗਾ, ਆਉਣ ਵਾਲੇ 25 ਵਰ੍ਹਿਆਂ ‘ਤੇ ਪਵੇਗਾ। ਅਸੀਂ ਦੇਖਿਆ ਹੈ ਕਿ 20ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ Space ਅਤੇ Space ‘ਤੇ ਰਾਜ ਕਰਨ ਦੀ ਪ੍ਰਵਿਰਤੀ ਨੇ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੰਡਿਆ। ਹੁਣ 21ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ Space, ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਜੋੜਨ ਵਿੱਚ, Unite ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਏ, ਇਹ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਸੁਨਿਸ਼ਚਿਤ ਕਰਨਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਜਦੋਂ ਭਾਰਤ ਆਪਣੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੇ 100 ਵਰ੍ਹੇ ਮਨਾਏਗਾ, ਤਾਂ ਭਾਰਤ ਜਿਸ ਉਚਾਈ ‘ਤੇ ਹੋਵੇਗਾ, ਉਸ ਵਿੱਚ ਆਪ ਸਭ ਦਾ, ਸਾਡਾ ਸਭ ਦਾ ਯੋਗਦਾਨ ਮੱਹਤਵਪੂਰਨ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਸ ਅਹਿਸਾਸ, ਇਸ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ-ਬੋਧ-Sense of Responsibility ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਸਾਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਣਾ ਹੈ। ਸਭ ਦੇ ਪ੍ਰਯਾਸ ਨਾਲ ਹੀ ਜਨਹਿਤ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰਹਿਤ ਵਿੱਚ Cutting edge technology ਦੇ ਲਈ ਪੁਲਾੜ ਦੀਆਂ ਅਸੀਮ ਸੰਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਨਵੇਂ ਆਕਾਸ਼ ਤੱਕ ਲੈ ਕੇ ਜਵਾਂਗੇ, ਇਸੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦੇ ਨਾਲ ਤੁਹਾਨੂੰ ਬਹੁਤ ਸ਼ੁਭਕਾਮਨਾਵਾਂ! ਧੰਨਵਾਦ!