ਸਿਵਗਿਰੀ ਮੱਠ, ਵਰਕਲਾ, ਕੇਰਲ ਵਿੱਚ 85 ਵੇਂ ਸਿਵਗਿਰੀ ਤੀਰਥ ਯਾਤਰਾ ਸਮਾਰੋਹ ਲਈ ਵੀਡੀਓ ਕਾਨਫਰੰਸ ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਦੇ ਉਦਘਾਟਨੀ ਭਾਸ਼ਣ ਦਾ ਮੂਲ-ਪਾਠ

ਅੱਜ 2017 ਦਾ ਆਖਿਰੀ ਦਿਨ ਹੈ ਅਤੇ ਮੇਰਾ ਸੁਭਾਗ ਹੈ ਕਿ ਮੈਨੂੰ ਅੱਜ ਦੇ ਦਿਨ ਸ਼੍ਰੀ ਨਾਰਾਇਣ ਗੁਰੂ ਅਤੇ ਮੰਚ `ਤੇ ਬੈਠੇ ਸੰਤਾਂ ਦਾ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਲੈਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਮਿਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਸ਼੍ਰੀ ਨਾਰਾਇਣ ਗੁਰੂ ਦੇ ਅਸ਼ੀਰਵਾਦ ਨਾਲ 2018 ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਪੂਰੇ ਦੇਸ਼, ਪੂਰੇ ਵਿਸ਼ਵ ਲਈ ਸ਼ਾਂਤੀ ਸਦਭਾਵਨਾ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ ਦੀ ਨਵੀਂ ਸਵੇਰ ਲੈ ਕੇ ਆਵੇਗੀ, ਅਜਿਹੀ ਮੇਰੀ ਕਾਮਨਾ ਹੈ। ਸਿਵਗਿਰੀ ਮੱਠ ਆਉਣਾ ਮੇਰੇ ਲਈ ਹਮੇਸ਼ਾ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਹੀ ਅਧਿਆਤਮਕ ਸੁਖ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਅੱਜ ਸਿਵਗਿਰੀ Pilgrimage ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਦਾ ਅਵਸਰ ਦੇ ਕੇ ਤੁਸੀਂ ਉਸ ਸੁਖ ਨੂੰ ਹੋਰ ਵਧਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਸ਼੍ਰੀ ਨਾਰਾਇਣ ਧਰਮ ਸੰਘਮ ਟ੍ਰੱਸਟ ਅਤੇ ਤੁਹਾਡਾ ਸਾਰਿਆਂ ਦਾ ਬਹੁਤ-ਬਹੁਤ ਸ਼ੁਕਰਗੁਜ਼ਾਰ ਹਾਂ। ਭਾਈਓ ਅਤੇ ਭੈਣੋਂ, ਸਾਡੇ ਦੇਸ਼, ਸਾਡੇ ਸਮਾਜ ਦੀ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਰਹੀ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਵਿੱਚ ਅੰਦਰੂਨੀ ਕਮਜ਼ੋਰੀਆਂ, ਅੰਦਰੂਨੀ ਬੁਰਾਈਆ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵੀ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਚਲਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਕਰਨ ਲਈ, ਸਮੇਂ-ਸਮੇਂ `ਤੇ ਸੰਤ-ਰਿਸ਼ੀ-ਮੁਨੀ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾਵਾਂ ਅਵਤਾਰ ਧਾਰਦੀਆਂ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਨੇਕ ਆਤਮਾਵਾਂ ਸਮਾਜ ਨੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਬੁਰਾਈਆ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਕਰਨ ਲਈ ਅਪਣਾ ਜੀਵਨ ਖਪਾ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਪਰਮ ਪੂਜਨੀਕ ਸਵਾਮੀ ਨਾਰਾਇਣ ਗੁਰੂ ਜੀ ਵਰਗੀ ਨੇਕ ਆਤਮਾ ਨੇ ਵੀ ਜਾਤੀਵਾਦ, ਊਚ-ਨੀਚ, ਸੰਪਰਦਾਇਵਾਦ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਸਮਾਜ ਨੂੰ ਜਗਾਇਆ, ਸਮਾਜ ਨੂੰ ਇੱਕ ਕੀਤਾ। ਅੱਜ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸਫਲਤਾ ਦੀ ਗੱਲ ਹੋਵੇ, ਸਮਾਜਿਕ ਬੁਰਾਈਆ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਦੀ ਗੱਲ ਹੋਵੇ, ਛੂਆ-ਛੂਤ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਨਫਰਤ ਦਾ ਭਾਵ ਹੋਵੇ, ਇਹ ਐਵੇਂ ਹੀ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ। ਅਸੀਂ ਕਲਪਨਾ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਸ਼੍ਰੀ ਨਾਰਾਇਣ ਗੁਰੂ ਨੂੰ ਉਸ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਕਿੰਨੀ ਮਿਹਨਤ ਕਰਨੀ ਪਈ ਹੋਵੇਗੀ, ਕਿੰਨੀਆਂ ਮੁਸੀਬਤਾਂ ਉਠਾਉਣੀਆ ਪਈਆਂ ਹੋਣਗੀਆਂ। ਸਾਥੀਓ, ਸ਼੍ਰੀ ਨਾਰਾਇਣ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦਾ ਮੰਤਰ ਸੀ- ‘‘ਸਿੱਖਿਆ ਜ਼ਰੀਏ ਅਜ਼ਾਦੀ, ਸੰਗਠਨ ਜ਼ਰੀਏ ਤਾਕਤ ਉਦਯੋਗਾਂ ਰਾਹੀਂ ਆਰਥਿਕ ਅਜ਼ਾਦੀ ’’ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਲਈ, ਦਲਿਤਾਂ-ਪੀੜਤਾ-ਸੋਸ਼ਿਤਾਂ-ਵੰਚਿਤਾਂ ਨੂੰ ਸਸ਼ਕਤ ਕਰਨ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਹ ਰਸਤਾ ਸੁਝਾਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਮੰਨਦੇ ਸਨ ਕਿ ਗ਼ਰੀਬ-ਦਲਿਤ ਅਤੇ ਪਿਛੜੇ ਤਾਂ ਹੀ ਅੱਗੇ ਵਧ ਸਕਣਗੇ, ਜਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਪਾਸ ਸਿੱਖਿਆ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਹੋਵੇਗੀ। ਉਹ ਜਾਣਦੇ ਸਨ ਕਿ ਸਮਾਜ ਜਦੋਂ ਸਿੱਖਿਅਤ ਹੋਵੇਗਾ, ਉਦੋਂ ਹੀ ਆਤਮ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਾਲ ਭਰੇਗਾ ਅਤੇ ਆਤਮ-ਨਿਰੀਖਣ ਕਰ ਸਕੇਗਾ। ਇਸ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਿਰਫ ਕੇਰਲ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਆਸਪਾਸ ਦੇ ਕਈ ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਨੂੰ ਹੁਲਾਰਾ ਦੇਣ ਵਾਲੀਆਂ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਖੜੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ। ਅੱਜ ਦੇਸ਼-ਵਿਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੀ ਨਾਰਾਇਣ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੇ ਵਿਜ਼ਨ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਣ ਵਿੱਚ ਕਿੰਨੀਆਂ ਹੀ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਜੁਟੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ। ਸ਼੍ਰੀ ਨਾਰਾਇਣ ਗੁਰੂ ਨੇ ਸਮਾਜ ਦੇ ਹਰ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਜੋੜਨ ਦਾ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਚਮਤਕਾਰ ਅਤੇ ਢਕੌਂਸਲਿਆਂ ਤੋਂ ਦੂਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੰਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਚਾਈ, ਸਵੱਛਤਾ ਦੀ ਗੱਲ ਕਹੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਹਰ ਅਜਿਹੀ ਪੂਜਾ ਪੱਧਤੀ ਨੂੰ ਸੁਧਾਰਿਆ ਜੋ ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ ਅਪਵਿੱਤ੍ਰਤਾ ਵਧਾਉਂਦੀ ਸੀ। ਪੂਜ-ਪੱਧਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਗ਼ੈਰ-ਜ਼ਰੂਰੀ ਚੀਜਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਈਆਂ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹਟਾ ਕੇ ਸ਼੍ਰੀ ਨਾਰਾਇਣ ਗੁਰੂ ਨੇ ਨਵੀਂ ਵਿਵਸਥਾ ਦਾ ਰਸਤਾ ਦਿਖਾਇਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੰਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪੂਜਾ `ਤੇ ਹਰ ਕਿਸੇ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਕਾਇਮ ਕੀਤਾ। ਸਿਵਗਿਰੀ Pilgrimage ਵੀ ਇੱਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਸਮਾਜ ਸੁਧਾਰ ਦੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਆਪਕ ਵਿਜ਼ਨ ਦਾ ਵਿਸਤਾਰ ਹੈ। ਇਹ ਸ਼੍ਰੀ ਨਾਰਾਇਣ ਗੁਰੂ ਦੇ ਵਿਜ਼ਨ ਦਾ ਹੀ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਿਵਗਿਰੀ Pilgrimage ਨੂੰ ਸਿੱਖਿਆ-ਸਵੱਛਤਾ, ਸਤਿਸ਼ਕਤੀ-ਸੰਗਠਨ-ਸ਼ਕਤੀ, ਗਿਆਨ-ਵਿਗਿਆਨ-ਕਿਸਾਨ ਸਾਰਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ Pilgrimage ਦੇ ਟੀਚਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ – “Make use of all that knowledge in practical life. Then the people and the country will progress and prosper. This is the main objective of Shivagiri Pilgrimage” ‘‘ਵਿਹਾਰਕ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਇਸ ਸਾਰੇ ਗਿਆਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰੋ। ਫਿਰ ਲੋਕ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਵਿਕਸਤ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ਹਾਲ ਹੋਣਗੇ। ਇਹ ਸ਼ਿਵਗਿਰੀ ਤੀਰਥ ਯਾਤਰਾ ਦਾ ਮੁੱਖ ਉਦੇਸ਼ ਹੈ’’। ਮੈਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਹੈ ਕਿ 85 ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਲਗਾਤਾਰ ਸਿਵਗਿਰੀ Pilgrimage ਦੌਰਾਨ ਇਨ੍ਹਾਂ ਖੇਤਰਾਂ ਦੇ ਮਾਹਰਾਂ ਨੂੰ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦ ਅਨੁਭਵ ਸੁਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਅੱਜ ਵੀ ਇੱਥੇ ਇਸ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵਿੱਚ ਅਲੱਗ-ਅਲੱਗ ਖੇਤਰਾਂ ਦੇ ਮਹਾਰਥੀ ਜੁਟੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਮੈਂ ਤੁਹਾਡਾ ਸਾਰਿਆਂ ਦਾ ਸਵਾਗਤ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਸਤਿਕਾਰ ਵੀ ਕਰਦਾ ਹਾਂ ਅਤੇ ਇਹ ਉਮੀਦ ਵੀ ਕਰਦਾ ਹਾ ਕਿ ਤੁਹਾਡੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਨਾਲ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਕੁਝ ਨਵਾਂ ਸਿੱਖਣ-ਸਮਝਣ ਨੂੰ ਮਿਲੇਗਾ। ਭਾਈਓ ਅਤੇ ਭੈਣੋਂ, ਸਿਵਗਿਰੀ Pilgrimage ਇੱਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਗਿਆਨ ਦਾ ਉਹ ਕੁੰਭ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਜੋ-ਜੋ ਡੁਬਕੀ ਲਗਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਤਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਸਿੱਧ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕੁੰਭ ਮੇਲੇ ਦੌਰਾਨ ਵੀ ਅਪਣੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਇੱਕ ਵਿੱਚ ਸਮੇਟਣ ਦਾ ਯਤਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਸੰਤ-ਮਹੰਤ, ਰਿਸ਼ੀ-ਮੁਨੀ ਜੁਟਦੇ ਹਨ, ਸਮਾਜ ਦੇ ਸੁਖ-ਦੁਖ `ਤੇ ਚਰਚਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਕੁਝ ਬਦਲਾਅ ਭਲੇ ਹੀ ਆ ਗਿਆ ਹੋਵੇ, ਲੇਕਿਨ ਕੁੰਭ ਮੇਲੇ ਦੇ ਸਰੂਪ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹੋਰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਗੱਲ ਰਹੀ ਹੈ। ਹਰ 12 ਸਾਲ `ਤੇ ਸਾਧੂ-ਸੰਤ ਜੁਟਦੇ ਸਨ ਫੇਰ ਤੈਅ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਕਿ ਹੁਣ ਭਵਿੱਖ ਲਈ ਸਮਾਜ ਦੀ ਦਸ਼ਾ ਕੀ ਹੋਵੇਗੀ, ਦੇਸ਼ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਕੀ ਹੋਵੇਗੀ, ਸਮਾਜ ਦੀ ਕਾਰਜਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਬਦਲਾਅ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ ? ਇਹ ਇੱਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਸਮਾਜਿਕ ਸੰਕਲਪ ਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਇਸ ਦੇ ਬਾਅਦ ਹਰ ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਅਲਗ-ਅਲਗ ਸਥਾਨਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਕਦੇ ਨਾਸਿਕ, ਕਦੇ ਉਜੈਨ, ਕਦੇ ਹਰਿਦੁਆਰ ਵਿੱਚ ਕੁੰਭ ਦੌਰਾਨ ਇਸ ਦਾ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ (analysis) ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਕਿ ਜੋ ਤੈਅ ਕੀਤਾ, ਉਸ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ਕਿੱਥੋਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚੇ। ਸਾਰੀ ਚੀਜ ਦਾ proper Review ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਮੈਨੂੰ ਉਮੀਦ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਸਾਰੇ ਜਦੋਂ ਸਾਲ ਅੰਤ ਦੇ ਇਸ ਮੌਕੇ `ਤੇ ਮਿਲਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਇਸ ਬਾਰੇ ਸਾਰਥਕ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਹੋਈਆਂ ਚਰਚਾਵਾਂ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਕੀ ਰਿਹਾ ? ਕੀ ਜਿਸ ਟੀਚੇ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦਾ ਰਸਤਾ ਸ਼੍ਰੀ ਨਾਰਾਇਣ ਗੁਰੂ ਨੇ ਦਿਖਾਇਆ, ਅਸੀ ਉਸ ਵੱਲ ਕੁਝ ਕਦਮ ਅੱਗੇ ਵਧੇ? ਸਾਥੀਓ, ਸਿਵਗਿਰੀ Pilgrimage ਹੋਵੇ, ਕੁੰਭ-ਮਹਾਂਕੁੰਭ ਹੋਵੇ, ਸਮਾਜ ਨੂੰ ਦਿਸ਼ਾ ਦਿਖਾਉਣ ਵਾਲੀ, ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੰਦਰੂਨੀ ਬੁਰਾਈਆ ਤੋਂ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਅਜਿਹੀਆ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਅੱਜ ਵੀ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹਨ। ਦੇਸ਼ ਦੇ ਅਲੱਗ-ਅਲੱਗ ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ Pilgrimages ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਇੱਕ ਜੁੱਟ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਅਲੱਗ-ਅਲੱਗ ਰਾਜਾਂ ਤੋਂ ਲੋਕ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਅਲੱਗ-ਅਲੱਗ ਵਿਚਾਰਧਾਰ ਦੇ ਲੋਕ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਦੀਆਂ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ-ਸਮਝਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਕਾਤਮ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਦੇ ਨਾਲ ਸੰਗਠਿਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਸਾਥੀਓ, ਕੇਰਲ ਦੀ ਹੀ ਪਵਿੱਤਰ ਧਰਤੀ `ਤੇ ਆਦਿ ਸ਼ੰਕਰਚਾਰੀਆ ਨੇ ਅਦਵੈਤ ਦਾ ਸਿਧਾਂਤ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਅਦਵੈਤ ਦਾ ਸਿੱਧਾ-ਸਾਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਦਵੈਤ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਜਿੱਥੇ ਮੈਂ ਅਤੇ ਤੁਸੀਂ ਅਲੱਗ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਜਿੱਥੇ ਮੇਰਾ ਅਤੇ ਪਰਾਇਆ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਹ ਭਾਵ ਜਦੋਂ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਦੋਂ ਉਹ ਅਦਵੈਤ ਨੂੰ ਸਾਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਰਸਤਾ ਨਾਰਾਇਣ ਗੁਰੂ ਨੇ ਦਿਖਾਇਆ। ਨਾਰਾਇਣ ਗੁਰੂ ਨੇ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਅਦਵੈਤ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤ ਨੂੰ ਜੀਕੇ ਦਿਖਾਇਆ, ਬਲਕਿ ਪੂਰੇ ਵੈਸ਼ਵਿਕ ਸਮਾਜ ਨੂੰ ਰਸਤਾ ਦਿਖਾਇਆ ਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਜੀਵਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਭਾਈਓ ਅਤੇ ਭੈਣੋਂ, Shivagiri Pilgrimage ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਤੋਂ ਵੀ ਦਸ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ, ਸ਼੍ਰੀ ਨਾਰਾਇਣ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਅਦਵੈਤ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ Religious Parliament ਦਾ ਅਯੋਜਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਤੋਂ ਅਲੱਗ-ਅਲੱਗ ਪੰਥਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਲੋਕ ਪਹੁੰਚੇ ਸਨ। ਇਸ Religious Parliament ਵਿੱਚ ਪੂਰੇ ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ ਧਰਮ-ਪੰਥ ਦੇ ਅਧਾਰ `ਤੇ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਟਕਰਾਅ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਸ਼ਾਂਤੀ-ਸਦਭਾਵਨਾ ਅਤੇ ਸਮਰਿੱਧੀ ਦੇ ਰਸਤੇ `ਤੇ ਚਲਣ ਦਾ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਮੈਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ Religious Parliament ਦੇ Entrance `ਤੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਵੱਲੋਂ ਲਿਖਵਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ – “ਅਸੀਂ ਇੱਥੇ ਬਹਿਸਣ ਅਤੇ ਜਿੱਤਣ ਲਈ ਨਹੀਂ ਹਾਂ, ਪਰ ਜਾਣਨ ਅਤੇ ਜਾਣੇ ਜਾਣ ਲਈ ਹਾਂ “ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਸੰਵਾਦ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਦਾ ਇਹ ਯਤਨ ਬਹੁਤ ਅਹਿਮ ਸੀ। ਅੱਜ ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਵੈਸ਼ਵਿਕ ਮਾਹੌਲ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ਤਾਂ ਦੇਖਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਾਡਾ ਸੰਤ ਸਮਾਜ, ਸੰਕਟ ਨੂੰ ਆਉਂਦੇ ਹੋਏ ਦੇਖ ਰਿਹਾ ਸੀ ਅਤੇ ਸਾਨੂੰ ਲਗਾਤਾਰ ਸਾਵਧਾਨ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਭਾਈਓ ਅਤੇ ਭੈਣੋਂ, ਜੇਕਰ ਅਸੀਂ ਉੱਨੀਵੀਂ ਅਤੇ ਵੀਹਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਪੂਰੇ ਕਾਲਖੰਡ ਨੂੰ ਦੇਖੀਏ, ਤਾਂ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਅੰਦੋਲਨ ਵਿੱਚ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੇ ਸਮਾਜ ਸੁਧਾਰਕਾਂ-ਧਰਮ ਗੁਰੂਆਂ ਦਾ ਬਹੁਤ ਯੋਗਦਾਨ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਅਲੱਗ-ਅਲੱਗ ਜਾਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਹੋਇਆ ਸਮਾਜ, ਅਲੱਗ-ਅਲੱਗ ਵਰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਹੋਇਆ ਸਮਾਜ ਅੰਗ੍ਰੇਜਾਂ ਦਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ ਸੀ। ਇਸੇ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਲਈ ਉਸ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਅਲੱਗ-ਅਲੱਗ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਜਾਤੀਵਾਦ ਦੇ ਖਿਲਾਫ਼ ਬਹੁਤ ਵਿਆਪਕ ਅੰਦੋਲਨ ਚਲੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਅੰਦੋਲਨਾਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਸੁਧਾਰ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਦਾ ਭਾਵ ਉਹੀ ਸੀ ਕਿ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਣਾ ਹੈ, ਗੁਲਾਮੀ ਦੀਆਂ ਜੰਜੀਰਾਂ ਤੋੜਨੀਆਂ ਹਨ ਤਾਂ ਆਪਣੀਆਂ ਅੰਦਰੂਨੀ ਕਮਜ਼ੋਰੀਆਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਪਾਉਣੀ ਹੀ ਹੋਵੇਗੀ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਅੰਦੋਲਨਾਂ ਦੀ ਕਮਾਨ ਸੰਭਾਲਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਆਮ ਜਨ ਨੂੰ ਬਰਾਬਰੀ ਦਾ ਮਾਨ ਦਿੱਤਾ, ਸਨਮਾਨ ਦਿੱਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਨੂੰ ਸਮਝਦੇ ਹੋਏ ਆਪਣੀ ਅਧਿਆਤਮਕ ਯਾਤਰਾ ਨੂੰ ਰਾਸ਼ਟਰ ਨਿਰਮਾਣ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ। ਜਦੋਂ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਜਾਤੀ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਉੱਠ ਕੇ ਸੋਚਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ, ਤਾਂ ਦੇਸ਼ ਉੱਠ ਖੜਾ ਹੋਇਆ। ਭਾਰਤ ਦੇ ਇੱਕਜੁਟ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਅੰਗ੍ਰੇਜਾਂ ਨੂੰ ਖਦੇੜ ਕੇ ਦਮ ਲਿਆ। ਸਾਥੀਓ, ਅੱਜ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫੇਰ ਉਹ ਹੀ ਸਮਾਂ ਆਇਆ ਹੈ। ਦੇਸ਼ ਦੇ ਲੋਕ, ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਅੰਦਰੂਨੀ ਕਮਜ਼ੋਰੀਆਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਦੇਖਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਤੁਹਾਡੇ ਵਰਗੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸੰਗਠਨ, ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਇਸ ਵਿੱਚ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਸਿਰਫ਼ ਜਾਤੀਵਾਦ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਜਿੰਨੀਆਂ ਵੀ ਬੁਰਾਈਆਂ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਜਾਗ੍ਰਿਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਡਾ ਯੋਗਦਾਨ ਹੋਰ ਵਧਾਏ ਜਾਣ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੈ। 15 ਅਗਸਤ, 1947 ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਗੁਲਾਮੀ ਦੀਆਂ ਜੰਜੀਰਾਂ ਭਲੇ ਹੀ ਤੋੜ ਦਿੱਤੀਆਂ ਸਨ, ਲੇਕਿਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਜੰਜੀਰਾਂ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਸਾਡੀ ਸਮਾਜਿਕ-ਆਰਥਿਕ ਵਿਵਸਥਾ `ਤੇ ਹੁਣ ਵੀ ਪਏ ਹੋਏ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਤੁਹਾਡੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ ਹੀ ਹੋ ਸਕੇਗੀ। ਭਾਈਓ ਅਤੇ ਭੈਣੋ, ਜੋਤੀਬਾ ਫੂਲੇ, ਸਾਵਿੱਤਰੀ ਬਾਈ, ਰਾਜਾ ਰਾਮ ਮੋਹਨ ਰਾਏ, ਈਸ਼ਵਰ ਚੰਦ ਵਿਦਿਆਸਾਗਰ ਅਤੇ ਦਯਾਨੰਦ ਸਰਸਵਤੀ, ਵਰਗੇ ਮਹਾਨ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਨਾਰੀ ਗੌਰਵ-ਨਾਰੀ ਸਨਮਾਨ ਲਈ ਲੰਬੀ ਲੜਾਈ ਲੜੀ। ਅੱਜ ਇਹ ਦੇਖ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਤਮਾ ਖੁਸ਼ ਹੋਵੇਗੀ ਕਿ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਮਹਿਲਾ ਅਧਿਕਾਰ ਲਈ ਕਿੰਨਾ ਵੱਡਾ ਕਦਮ ਉਠਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਤੀਹਰੇ ਤਲਾਕ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੁਸਲਿਮ ਭੈਣਾਂ-ਮਾਤਾਵਾਂ ਨੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਕਸ਼ਟ ਉਠਾਇਆ ਹੈ, ਉਹ ਕਿਸੇ ਤੋਂ ਛਿਪਿਆ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਲੰਬੀ ਲੜਾਈ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੁਣ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤੀਹਰੇ ਤਲਾਕ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਪਾਉਣ ਦਾ ਰਸਤਾ ਮਿਲਿਆ ਹੈ। ਭਾਈਓ ਅਤੇ ਭੈਣੋਂ, ਸਾਡੇ ਇੱਥੇ ਸੰਤਾਂ-ਰਿਸ਼ੀ-ਮੁਨੀਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ – ‘‘ ਨਰ ਕਰਨੀ ਕਰੇ ਤੋਂ ਨਾਰਾਇਣ ਹੋ ਜਾਏ’’। ਕਥਾ ਕਰਕੇ ਨਹੀਂ, ਘੰਟਿਆਂ ਪੂਜਾ-ਪਾਠ ਕਰਕੇ ਨਹੀਂ, ‘‘ਕਰਨੀ’’ ਭਾਵ ਕਰਮ ਕਰਕੇ ਹੀ ਨਾਰਾਇਣ ਹੋਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ‘‘ਕਰਨੀ’’ ਤਾਂ ਸੰਕਲਪ ਤੋਂ ਸਿੱਧੀ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਹੈ। ਇਹ ‘‘ਕਰਨੀ’’ ਸਵਾ ਸੌ ਕਰੋੜ ਭਾਰਤੀਆਂ ਲਈ ਨਿਊ ਇੰਡੀਆ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਹੈ। 2018 ਵਿੱਚ ਇਹ ਯਾਤਰਾ ਹੋਰ ਤੇਜ਼ ਹੋਵੇਗੀ। ਕਾਲੇ ਧਨ-ਭ੍ਰਿਸ਼ਾਟਾਚਾਰ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਬੇਨਾਮੀ ਜਾਇਦਾਦ `ਤੇ ਸਖ਼ਤ ਕਾਰਵਾਈ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਆਤੰਕਵਾਦ ਅਤੇ ਜਾਤੀਵਾਦ ਦੇ ਖਿਲਾਫ਼ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, Reform, Perform ਅਤੇ Transform ਦੇ ਮੰਤਰ `ਤੇ ਚਲਦੇ ਹੋਏ, ਸਬਕੇ ਸਾਥ ਸੇ, ਸਬਕਾ ਵਿਕਾਸ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, 2018 ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ਭਾਰਤੀ ਮਿਲ ਕੇ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਨਵੀਂ ਉਚਾਈਆਂ `ਤੇ ਲੈ ਕੇ ਜਾਵਾਂਗੇ। ਇੰਨ੍ਹਾਂ ਹੀ ਵਾਦਿਆਂ, ਇੰਨ੍ਹਾਂ ਹੀ ਇਰਾਦਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਗੱਲ ਸਮਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ, ਸ਼੍ਰੀ ਨਾਰਾਇਣ ਗੁਰੂ ਦੇ ਭਗਤਾਂ ਨੂੰ ਸਿਵਗਿਰੀ Pilgrimage ਅਤੇ ਨਵੇਂ ਸਾਲ ਦੀਆਂ ਬਹੁਤ-ਬਹੁਤ ਸ਼ੁਭਕਾਮਨਾਵਾਂ। ਬਹੁਤ-ਬਹੁਤ ਧੰਨਵਾਦ !!!