ਲੋਕ ਸਭਾ ਵਿੱਚ 20 ਜੁਲਾਈ, 2018 ਨੂੰ ਅਵਿਸ਼ਵਾਸ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਦੇ ਜਵਾਬ ਦਾ ਮੂਲ-ਪਾਠ

ਮਾਣਯੋਗ ਸਪੀਕਰ ਮੈਡਮ ਜੀ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡਾ ਧੰਨਵਾਦ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਜਿਸ ਧੀਰਜ ਨਾਲ ਤੁਸੀਂ ਸਦਨ ਦਾ ਅੱਜ ਸੰਚਾਲਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਹ ਅਵਿਸ਼ਵਾਸ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਇੱਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਸਾਡੇ ਲੋਕਤੰਤਰ ਦੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ। ਭਾਵੇਂ ਟੀਡੀਪੀ ਰਾਹੀਂ। ਇਹ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਆਇਆ ਹੋਵੇ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਕੁਝ ਮਾਣਯੋਗ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੇ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਦਿਆਂ ਕੁਝ ਗੱਲਾਂ ਕਹੀਆਂ ਹਨ। ਅਤੇ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਵਰਗ ਹੈ ਜਿਸ ਨੇ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕਰਦਿਆਂ ਕੁਝ ਗੱਲਾਂ ਕਹੀਆਂ ਹਨ। ਮੈਂ ਵੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਤਾਕੀਦ ਕਰਾਂਗਾ ਹਾਂ ਕਿ ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ ਇਸ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਨੂੰ ਖਾਰਜ ਕਰੋ। ਅਤੇ ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ 30 ਸਾਲ ਦੇ ਬਾਅਦ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਪੂਰੇ ਬਹੁਮਤ ਨਾਲ ਬਣੀ ਹੋਈ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਜਿਸ ਰਫ਼ਤਾਰ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ ਉਸ ’ਤੇ ਫਿਰ ਇੱਕ ਵਾਰ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰੋ। ਵੈਸੇ ਮੈਂ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ, ਇਹ ਚੰਗਾ ਮੌਕਾ ਹੈ ਕਿ ਸਾਨੂੰ ਤਾਂ ਆਪਣੀ ਗੱਲ ਕਹਿਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਮਿਲ ਹੀ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਲੇਕਿਨ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਇਹ ਵੀ ਚਿਹਰਾ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ ਹੈ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਦੀ ਨਕਾਰਾਤਮਕਤਾ ਹੈ, ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀ ਵਿਰੋਧ ਦਾ ਭਾਵ ਹੈ। ਕਿਵੇਂ-ਕਿਵੇਂ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਰਾਜਨੀਤੀ ਨੇ ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਘੇਰ ਕੇ ਰੱਖਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰਿਆਂ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਨਿਖਰ ਕੇ ਸਜ-ਧਜ ਕੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਹੈ। ਕਈਆਂ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਹੈ ਕਿ ਅਵਿਸ਼ਵਾਸ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਆਇਆ ਕਿਉਂ ? ਨਾ ਸੰਖਿਆ ਹੈ, ਨਾ ਸਦਨ ਵਿੱਚ ਬਹੁਮੱਤ ਹੈ ਅਤੇ ਫਿਰ ਵੀ ਇਸ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਨੂੰ ਸਦਨ ਵਿੱਚ ਲਿਆਂਦਾ ਕਿਉਂ ਗਿਆ। ਅਤੇ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਹਟਾਉਣ ਦਾ ਇੰਨ੍ਹਾਂ ਹੀ ਉਤਾਵਲਾਪਣ ਸੀ ਤਾਂ ਮੈਂ ਹੈਰਾਨ ਸੀ ਕਿ ਸਾਹਮਣੇ ਇਸ ਨੂੰ 48 ਘੰਟੇ ਰੋਕ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ, ਚਰਚਾ ਦੀ ਜਲਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਅਗਰ ਅਵਿਸ਼ਵਾਸ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ’ਤੇ ਜਲਦੀ ਚਰਚਾ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗੀ ਤਾਂ ਕੀ ਅਸਮਾਨ ਫਟ ਜਾਵੇਗਾ ਕੀ ? ਭੁਚਾਲ ਆ ਜਾਵੇਗਾ ਕੀ? ਨਾ ਜਾਣੇ ਅਗਰ ਚਰਚਾ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਨਹੀਂ ਸੀ, 48 ਘੰਟੇ ਹੋਰ ਦੇਰ ਕਰ ਦਿਉ, ਤਾਂ ਫਿਰ ਲਿਆਏ ਕਿਉਂ ? ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਇਸ ਨੂੰ ਟਾਲਣ ਦੀ ਜੋ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਹੋ ਰਹੀ ਸੀ, ਉਹ ਵੀ ਇਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕੀ ਕਠਿਨਾਈ ਹੈ। ਨ ਮਾਂਝੀ, ਨ ਰਹਬਰ, ਨ ਹੱਕ ਮੇਂ ਹਵਾਏਂ ਹੈ ਕਸ਼ਤੀ ਭੀ ਜਰਜਰ, ਯਹ ਕੈਸਾ ਸਫਰ ਹੈ। ਕਦੇ ਤਾਂ ਲਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਾਰੇ ਜੋ ਭਾਸ਼ਣ ਮੈਂ ਸੁਣ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਜੋ ਵਿਹਾਰ ਦੇਖ ਰਿਹਾ ਸੀ ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਮੰਨਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਕਿਸੇ ਅਗਿਆਨਤਾ ਵੱਸ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਇਹ ਝੂਠੇ ਆਤਮਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਰਕੇ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਹ ਇਸ ਲਈ ਹੋਇਆ ਹੈ ਕਿ ਅਹੰਕਾਰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਭੂਤੀ ਕਰਨ ਲਈ ਖਿੱਚ ਕੇ ਲੈ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਮੋਦੀ ਹਟਾਓ, ਅਤੇ ਮੈਂ ਹੈਰਾਨ ਹਾਂ ਅੱਜ ਸਵੇਰੇ ਵੀ ਕਿ ਹਾਲੇ ਤਾਂ ਚਰਚਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਸੀ, ਮਤਦਾਨ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆਸੀ, ਜਿੱਤ-ਹਾਰ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਫਿਰ ਵੀ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇੱਥੇ ਪਹੁੰਚਣ ਦਾ ਉਤਸ਼ਾਹ ਹੈ.. ਉਠੋ, ਉਠੋ, ਉਠੋ। ਨਾ ਇੱਥੇ ਕੋਈ ਉਠਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਨਾ ਬਿਠਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਸਵਾ ਸੌ ਕਰੋੜ ਦੇਸ਼ ਵਾਸੀ ਬਿਠਾ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਸਵਾ ਸੌ ਕਰੋੜ ਦੇਸ਼ ਵਾਸੀ ਉਠਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਲੋਕਤੰਤਰ ਵਿੱਚ ਜਨਤਾ ’ਤੇ ਭਰੋਸਾ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਇੰਨੀ ਜਲਦਬਾਜੀ ਕੀ ਹੈ?.. ਅਤੇ ਅਹੰਕਾਰ ਵੀ ਹੈ ਜੋ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਖੜੇ ਹੋਵਾਂਗੇ, ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ 15 ਮਿੰਟ ਤੱਕ ਖੜੇ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਣਗੇ। ਮਾਣਯੋਗ ਸਪੀਕਰ ਸਾਹਿਬਾ ਜੀ, ਮੈਂ ਖੜ੍ਹਾ ਵੀ ਹਾਂ ਅਤੇ ਚਾਰ ਸਾਲ ਜੋ ਅਸੀਂ ਕੰਮ ਕੀਤੇ ਹਨ ਉਸ ’ਤੇ ਅੜਿਆ ਵੀ ਹਾਂ। ਸਾਡੀ ਸੋਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਅਲੱਗ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਤਾਂ ਸਿੱਖਿਆ ਹੈ ਸਾਰ-ਸਾਰ ਕੋ ਗਹਿ ਰਹੈ, ਥੋਥਾ ਦੋਈ ਉੜਾਏ। ਖੈਰ ਮੈਂ ਸਾਰ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕਰਨ ਲਈ ਕਾਫ਼ੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸਾਂ, ਲੇਕਿਨ ਅੱਜ ਮਿਲਿਆ ਨਹੀਂ ਸਾਰ। ਡੰਕੇ ਦੀ ਚੋਟ ’ਤੇ ਅਹੰਕਾਰ ਇਹ ਅਖਵਾਉਂਦਾ ਨਾ ਕਿ 2019 ਵਿੱਚ ਪਾਵਰ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਨਹੀਂ ਦੇਣਗੇ, ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ ਅਤੇ ਖੁਦ ਨੂੰ ਹੀ ਭਾਗਵਿਧਾਤਾ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮੂੰਹ ਵਿੱਚੋਂ ਅਜਿਹੇ ਸ਼ਬਦ ਨਿਕਲਦੇ ਹਨ। ਲੋਕਤੰਤਰ ਵਿੱਚ ਜਨਤਾ ਜਨਾਰਦਨ ਭਾਗਵਿਧਾਤਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਲੋਕਤਾਂਤਰਿਕ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ ’ਤੇ ਭਰੋਸਾ ਹੋਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਅਗਰ 2019 ਵਿੱਚ ਕਾਂਗਰਸ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਦਲ ਬਣਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਬਣਾਂਗਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ, ਲੇਕਿਨ ਦੂਜਿਆਂ ਦੀ ਢੇਰ ਸਾਰੀ ਖਾਹਿਸ਼ ਹੈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕੀ ਹੋਵੇਗਾ? ਇਸ ਬਾਰੇ ਵਿੱਚ confusion ਹੈ। ਸਪੀਕਰ ਸਾਹਿਬਾ ਜੀ, ਇਹ ਸਰਕਾਰ ਦਾ floor test ਨਹੀਂ ਹੈ, ਇਹ ਤਾਂ ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਆਪਣੇ ਤਥਾਕਥਿਤ ਸਾਥੀਆਂ ਦਾ floor test ਹੈ। ਮੈਂ ਹੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਬਣਾਂਗਾ ਦੇ ਸੁਪਨੇ ’ਤੇ ਅਤੇ 10-20 ਥੋੜ੍ਹੇ ਮੋਹਰ ਲਗਾ ਦੇਣ, ਇਸ ਦੇ ਲਈ trial ਚਲ ਰਿਹਾ। ਇਸ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਦੇ ਬਹਾਨੇ ਆਪਣੇ ਕੁਨਬੇ ਨੂੰ ਜਮਾਉਣ ਦੀ ਜੋ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਕਿਤੇ ਬਿਖਰ ਨਾ ਜਾਵੇ ਇਸ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਪਈ ਹੈ। ਇੱਕ ਮੋਦੀ ਨੂੰ ਹਟਾਉਣ ਲਈ, ਜਿਸ ਦੇ ਨਾਲ ਕਦੇ ਦੇਖਣ ਦਾ ਸਬੰਧ ਨਹੀਂ, ਮਿਲਣ ਦਾ ਸਬੰਧ ਨਹੀਂ, ਅਜਿਹੀਆਂ ਧਾਰਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠੇ ਕਰਨ ਦਾ ਯਤਨ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਮੇਰੀ ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨੂੰ ਸਲਾਹ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਵੀ ਅਗਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸੰਭਾਵਤ ਸਾਥੀਆਂ ਦੀ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਲੈਣੀ ਹੈ ਤਾਂ ਜ਼ਰੂਰ ਲਓ, ਲੇਕਿਨ ਘੱਟ ਤੋਂ ਘੱਟ ਅਵਿਸ਼ਵਾਸ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਦਾ ਤਾਂ ਬਹਾਨਾ ਨਾ ਬਣਾਓ । ਜਿੰਨ੍ਹਾਂ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਉਹ ਸਰਕਾਰ ’ਤੇ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਘੱਟ ਤੋਂ ਘੱਟ ਓਨਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਆਪਣੇ ਸੰਭਾਵਤ ਸਾਥੀਆਂ ’ਤੇ ਤਾਂ ਕਰਨ । ਅਸੀਂ ਇੱਥੇ ਇਸ ਲਈ ਹਾਂ ਕਿ ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਬਹੁਮੱਤ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਇੱਥੇ ਇਸ ਲਈ ਹਾਂ ਕਿ ਸਵਾ ਸੌ ਕਰੋਡ਼ ਦੇਸ਼ ਵਾਸੀਆਂ ਦਾ ਸਾਨੂੰ ਅਸ਼ੀਰਵਾਦ ਹੈ। ਆਪਣੀ ਸਵਾਰਥਸਿੱਧੀ ਲਈ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਮਨ ’ਤੇ, ਦੇਸ਼ਵਾਸੀਆਂ ਦੇ ਦਿੱਤੇ ਅਸ਼ੀਰਵਾਦ ’ਤੇ ਘੱਟ ਤੋਂ ਘੱਟ ਅਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਾ ਕਰੋ । ਬਿਨਾ ਪੁਸ਼ਟੀਕਰਨ ਕੀਤੇ, ਬਿਨਾ ਵੋਟ ਬੈਂਕ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਕੀਤੇ, ਸਬਕਾ ਸਾਥ, ਸਬਕਾ ਵਿਕਾਸ, ਇਸ ਮੰਤਰ ’ਤੇ ਅਸੀਂ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਰਹੇ ਹਾਂ । ਪਿਛਲੇ ਚਾਰ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਉਸ ਵਰਗ ਅਤੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਕੰਮ, ਜਿਸ ਦੇ ਕੋਲ ਚਮਕ-ਦਮਕ ਨਹੀਂ । ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ 18 ਹਜ਼ਾਰ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਬਿਜਲੀ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਦਾ ਕੰਮ, ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਸਰਕਾਰਾਂ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ ਸਨ, ਲੇਕਿਨ ਸਪੀਕਰ ਸਾਹਿਬਾ ਇਨ੍ਹਾਂ 18 ਹਜ਼ਾਰ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ 15 ਹਜ਼ਾਰ ਪਿੰਡ ਪੂਰਬੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ 15 ਹਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚੋਂ ਵੀ 5 ਹਜ਼ਾਰ ਪਿੰਡ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਰਥ ਈਸਟ ਤੋਂ, ਤੁਸੀ ਕਲਪਨਾ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕੌਣ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ । ਸਾਡੇ ਆਦਿਵਾਸੀ, ਸਾਡੇ ਗ਼ਰੀਬ, ਇਹ ਮਹਾਨੁਭਾਵ ਹੀ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ । ਦਲਿਤ ਹੋਣ ਪੀਡ਼ਤ ਹੋਣ, ਸ਼ੋਸ਼ਿਤ ਹੋਣ, ਵੰਚਿਤ ਹੋਣ, ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਗੁਜਾਰਨ ਵਾਲੇ ਹੋਣ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਤਬਕਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਲੇਕਿਨ ਇਹ ਲੋਕ, ਇਹ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ ਸਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵੋਟ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਵਿੱਚ ਫਿੱਟ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਸੀ । ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਇਸ ਅਬਾਦੀ ’ਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਉਸੇ ਕਾਰਨ ਨਾਰਥ ਈਸਟ ਨੂੰ ਅਲੱਗ-ਥਲੱਗ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ । ਅਸੀਂ ਸਿਰਫ ਇਨ੍ਹਾਂ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਬਿਜਲੀ ਪਹੁੰਚਾਈ ਅਜਿਹਾ ਨਹੀਂ, ਆਪਣੇ ਕਨੈਕਟੀਵਿਟੀ ਦੇ ਹਰ ਰਸਤੇ ’ਤੇ ਤੇਜ਼ ਰਫ਼ਤਾਰ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕੀਤਾ । ਬੈਂਕ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ … ਗ਼ਰੀਬਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ’ਤੇ ਬੈਂਕਾਂ ਦਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀਕਰਨ ਹੋਇਆ, ਲੇਕਿਨ ਬੈਂਕ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਗ਼ਰੀਬਾਂ ਲਈ ਨਹੀਂ ਖੁੱਲ੍ਹੇ । ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਸਰਕਾਰਾਂ ਸਨ, ਇੰਨ੍ਹੇ ਸਾਲ ਬੈਠੇ ਸਨ, ਉਹ ਵੀ ਗ਼ਰੀਬਾਂ ਲਈ ਬੈਂਕ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਖੋਲ੍ਹ ਸਕਦੇ ਸਨ । ਲਗਭਗ 32 ਕਰੋਡ਼ ਜਨਧਨ ਖਾਤੇ ਖੋਲ੍ਹਣ ਦਾ ਕੰਮ ਸਾਡੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਕੀਤਾ। ਅਤੇ ਅੱਜ 80 ਹਜ਼ਾਰ ਕਰੋਡ਼ ਰੁਪਏ ਇਨ੍ਹਾਂ ਗ਼ਰੀਬਾਂ ਨੇ ਬਚਤ ਕਰਕੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਜਨਧਨ ਅਕਾਊਂਟ ਵਿੱਚ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕੀਤੇ ਹਨ । ਮਾਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਭੈਣਾਂ ਲਈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਨਮਾਨ ਲਈ 8 ਕਰੋਡ਼ ਪਖ਼ਾਨੇ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਕੰਮ ਇਸ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਕੀਤਾ ਹੈ । ਇਹ ਪਹਿਲਾਂ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਵੀ ਕਰ ਸਕਦੀ ਸੀ । ‘ਉੱਜਵਲਾ ਯੋਜਨਾ’ ਨਾਲ ਸਾਢੇ ਚਾਰ ਕਰੋਡ਼ ਗ਼ਰੀਬ ਮਾਤਾਵਾਂ-ਭੈਣਾਂ ਨੂੰ ਅੱਜ ਧੂੰਆਂ ਮੁਕਤ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਅਤੇ ਬਿਹਤਰ ਸਿਹਤ ਦਾ ਕੰਮ, ਇਹ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਜਗਾਉਣ ਦਾ ਕੰਮ ਸਾਡੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਹ ਉਹ ਲੋਕ ਸਨ ਜੋ 9 ਸਿਲੰਡਰਾਂ ਦੇ 12 ਸਿਲੰਡਰ, ਇਸੇ ਦੀ ਚਰਚਾ ਵਿੱਚ ਗਵਾਚੇ ਹੋਏ ਸਨ । ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦਰਮਿਆਨ ਉਹ ਜਨਤਾ ਨੂੰ ਭਟਕਾ ਰਹੇ ਸਨ । ਇੱਕ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਿਪੋਰਟ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਬੀਤੇ ਦੋ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਕਰੋਡ਼ ਦੇਸ਼ ਵਾਸੀ ਅਤਿ ਦੀ ਗ਼ਰੀਬੀ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਆਏ , 20 ਕਰੋਡ਼ ਗ਼ਰੀਬਾਂ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ 90 ਪੈਸੇ ਪ੍ਰਤੀਦਿਨ ਅਤੇ ਇੱਕ ਰੁਪਇਆ ਮਹੀਨਾ ਦੇ ਪ੍ਰੀਮੀਅਮ ’ਤੇ ਬੀਮੇ ਦਾ ਸੁਰੱਖਿਆ ਕਵਚ ਵੀ ਮਿਲਿਆ । ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ‘ਆਯੁਸ਼ਮਾਨ ਭਾਰਤ ਯੋਜਨਾ’ ਤਹਿਤ ਪੰਜ ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਦਾ ਬਿਮਾਰੀ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਨ ਦਾ insurance ਇਸ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਦਿੱਤਾ ਹੈ । ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਗੱਲਾਂ ’ਤੇ ਵੀ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਹੀਂ ਹੈ । ਅਸੀਂ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀ ਆਮਦਨ 2022 ਤੱਕ ਦੁੱਗਣੀ ਕਰਨ ਤੱਕ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਦੇ ਬਾਅਦ ਇੱਕ ਕਦਮ ਉਠਾ ਰਹੇ ਹਾਂ । ਉਸ ’ਤੇ ਵੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਹੀਂ । ਅਸੀਂ ਬੀਜ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਬਜ਼ਾਰ ਤੱਕ ਸੰਪੂਰਣ ਵਿਵਸਥਾ ਦੇ ਅੰਦਰ ਸੁਧਾਰ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾਂ। ਨਿਰਵਿਘਨ ਵਿਵਸਥਾਵਾਂ ਬਣਾ ਰਹੇ ਹਾਂ, ਇਸ ’ਤੇ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਹੀਂ ਹੈ । 80 ਹਜ਼ਾਰ ਕਰੋਡ਼ ਰੁਪਏ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਖਰਚ ਕਰਕੇ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਤੋਂ ਰੁਕੀਆਂ ਹੋਈਆਂ 99 ਸਿੰਚਾਈ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਨੂੰ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਨੂੰ, ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਦਾ ਕੰਮ ਚਲ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਕੁਝ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਪੂਰੇ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਕੁਝ ਦਾ ਲੋਕਅਰਪਣ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਹੈ, ਲੇਕਿਨ ਇਸ ’ਤੇ ਵੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵਿਸ਼ਵਾਂਸ ਨਹੀਂ ਹੈ । ਅਸੀਂ 15 ਕਰੋਡ਼ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ Soil Health Card ਪਹੁੰਚਾਇਆ, ਆਧੁਨਿਕ ਖੇਤੀ ਵੱਲ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਗਏ । ਲੇਕਿਨ ਇਸ ’ਤੇ ਵੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਹੀਂ ਹੈ । ਅਸੀਂ ਯੂਰੀਆ ਵਿੱਚ neem coating, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਥੋੜ੍ਹਾ ਕਰਕੇ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ, 100% ਕੀਤੇ ਬਿਨਾ ਉਸ ਦਾ ਲਾਭ ਨਹੀਂ ਮਿਲ ਸਕਦਾ ਹੈ । ਅਸੀਂ 100% neem coating ਦਾ ਕੰਮ ਕੀਤਾ । ਜਿਸ ਦਾ ਲਾਭ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਯੂਰੀਆ ਦੀ ਜੋ ਕਮੀ ਮਹਿਸੂਸ ਹੁੰਦੀ ਸੀ, ਉਹ ਬੰਦ ਹੋਈ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ‘ਤੇ ਵੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਫ਼ਸਲ ਬੀਮਾ ਯੋਜਨਾ ਦੇ ਰਾਹੀਂ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦਿਵਾਉਣ ਦਾ ਕੰਮ ਕੀਤਾ, ਨਾ ਸਿਰਫ਼ premium ਘੱਟ ਕੀਤਾ, ਲੇਕਿਨ insurance ਦਾ ਦਾਇਰਾ ਵੀ ਅਸੀਂ ਵਧਾਇਆ । ਉਦਾਹਰਣ ਦੇ ਤੌਰ ’ਤੇ 2016-17 ਵਿੱਚ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੇ ਕਰੀਬ 1300 ਕਰੋਡ਼ ਰੁਪਏ ਬੀਮੇ ਦੇ ਪ੍ਰੀਮੀਅਮ ਵਜੋਂ ਦਿੱਤੇ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਹਾਇਤਾ ਵਜੋਂ 5500 ਕਰੋਡ਼ ਰੁਪਏ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਦੀ claim ਰਾਸ਼ੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ, ਯਾਨੀ ਕਿਸਾਨਾਂ ਤੋਂ ਜਿੰਨ੍ਹਾਂ ਲਿਆ ਗਿਆ, ਉਸ ਤੋਂ ਤਿੰਨ ਗੁਣਾ ਜ਼ਿਆਦਾ claim ਰਾਸ਼ੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਪਹੁੰਚਾ ਦਿੱਤੀ, ਲੇਕਿਨ ਇਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਮਾਣਯੋਗ ਸਪੀਕਰ ਸਾਹਿਬਾ ਐੱਲਈਡੀ ਬਲਬ – ਜ਼ਰਾ ਦੱਸੋ ਤਾਂ ਸਹੀ ਕਿ ਕੀ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਾਲਖੰਡ ਵਿੱਚ ਐੱਲਈਡੀ ਬਲਬ ਸਾਢੇ ਤਿੰਨ ਸੌ, ਚਾਰ ਸੌ, ਸਾਢੇ ਚਾਰ ਸੌ ਰੁਪਏ ਵਿੱਚ ਵਿਕਦਾ ਸੀ। ਅੱਜ ਉਹ ਐੱਲਈਡੀ ਬਲਬ 40-45 ਰੁਪਏ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ। ਅਤੇ 100 ਕਰੋੜ ਐੱਲਈਡੀ ਬਲਬ ਅੱਜ ਵਿਕ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਇੰਨਾਂ ਹੀ ਨਹੀਂ ਪੰਜ ਸੌ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ urban bodies ਵਿੱਚ 62 ਲੱਖ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਐੱਲਈਡੀ ਬਲਬ ਸਟਰੀਟ ਲਾਈਟਾਂ ਵਿੱਚ ਲੱਗ ਚੁੱਕੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਕਾਰਨ ਉਨਾਂ ਨਗਰਪਾਲਿਕਾਵਾਂ ਦੇ ਖਰਚ ਵਿੱਚ ਵੀ ਬੱਚਤ ਹੋਈ । ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਮੋਬਾਈਲ ਮੈਨੂਫੈਕਚਰਿੰਗ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੋ ਸਨ, ਅੱਜ ਮੋਬਾਈਲ ਫੋਨ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ 120 ਕੰਪਨੀਆਂ ਹਨ, ਲੇਕਿਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰ ਰਿਹਾ। ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਦੇ ਸਵੈ-ਰੋਜ਼ਗਾਰ ਲਈ ਪਹਿਲਾਂ ਪੜ੍ਹੇ-ਲਿਖੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ certificate ਪਕੜਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਉਹ ਰੋਜ਼ੀ-ਰੋਟੀ ਲਈ ਭਟਕਦੇ ਸਨ, ਅਸੀਂ ਮੁਦਰਾ ਯੋਜਨਾ ਤਹਿਤ 13 ਕਰੋੜ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਕਰਜ਼ੇ ਦੇਣ ਦਾ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇੰਨਾਂ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਵਕਤ ਬਦਲ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। ਅੱਜ 10 ਹਜ਼ਾਰ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸਟਾਰਟਅੱਪ ਸਾਡੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਨੌਜਵਾਨ ਚਲਾ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ Innovative India ਲਿਜਾਣ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਇੱਕ ਸਮਾਂ ਸੀ ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਡਿਜੀਟਲ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਨ ਲੱਗੇ ਤਾਂ ਇਸੇ ਸਦਨ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ-ਵੱਡੇ ਵਿਦਵਾਨ ਲੋਕ ਕਹਿਣ ਲੱਗੇ, ਸਾਡਾ ਦੇਸ਼ ਤਾਂ ਅਨਪੜ੍ਹ ਹੈ, ਡਿਜੀਟਲ ਟ੍ਰਾਂਜ਼ੈਕਸ਼ਨ ਕਿਵੇਂ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਸਾਡੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਗ਼ਰੀਬ ਤੱਕ ਤਾਂ ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਸਪੀਕਰ ਸਾਹਿਬਾ ਜੀ, ਜੋ ਲੋਕ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਜਨਤਾ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨੂੰ ਘੱਟ ਆਂਕਦੇ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜਨਤਾ ਨੇ ਕਰਾਰਾ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇੱਕਲੇ ਭੀਮ ਐੱਪ ਅਤੇ ਮੋਬਾਈਲ ਫੋਨ ਤੋਂ ਇੱਕ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ 41 thousand crore ਰੁਪਏ ਦੀਆਂ ਟ੍ਰਾਂਜ਼ੈਕਸ਼ਨਾਂ ਇਹ ਸਾਡੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਨਾਗਰਿਕ ਅੱਜ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਲੇਕਿਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਜਨਤਾ ’ਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਅਨਪੜ੍ਹ ਹੈ, ਇਹ ਨਹੀਂ ਕਰਨਗੇ, ਉਹ ਨਹੀਂ ਕਰਨਗੇ, ਇਹੀ ਮਾਨਸਿਕਤਾ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਹੈ। ਸਪੀਕਰ ਸਾਹਿਬਾ ਜੀ, Ease of doing business ਵਿੱਚ 42 ਅੰਕਾਂ ਦਾ ਸੁਧਾਰ ਹੋਇਆ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਸ ’ਤੇ ਵੀ ਸ਼ੱਕ ਹੋਣ ਲੱਗਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ’ਤੇ ਵੀ ਅਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਰਨ ਲੱਗੇ ਹਨ। Global Competitive Index ਵਿੱਚ 31 ਅੰਕਾਂ ਦਾ ਸੁਧਾਰ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਉਸ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ੱਕ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। innovation index ਵਿੱਚ 24 ਅੰਕਾਂ ਦਾ ਸੁਧਾਰ ਹੋਇਆ ਹੈ। Ease of doing business ਨੂੰ ਵਧਾ ਕੇ ਸਰਕਾਰ cost of doing business ਨੂੰ ਘੱਟ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਮੇਕ ਇਨ ਇੰਡੀਆ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਜੀਐੱਸਟੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ‘ਤੇ ਵੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਨੇ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਹੀ ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆ ਦੀ economic growth ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਵੱਡੀਆਂ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਤੇਜ਼ ਗਤੀ ਨਾਲ ਵਿਕਸਤ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਭਾਰਤ, ਛੇਵੇਂ ਨੰਬਰ ਦੀ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਹੈ। ਅਤੇ ਇਹ ਜੈਕਾਰਾ ਸਰਕਾਰ ਵਿੱਚ ਬੈਠੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਸਵਾ ਸੌ ਕਰੋੜ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀਆਂ ਦੇ ਪੁਰੁਸਾਰਥ (ਮਿਹਨਤ) ਦਾ ਹੈ। ਅਰੇ ਇਸ ਵਾਸਤੇ ਤਾਂ ਮਾਣ ਕਰਨਾ ਸਿੱਖੋ। ਲੇਕਿਨ ਉਹ ਵੀ ਮਾਣ ਕਰਨਾ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹਨ। ਭਾਰਤ 5 trillion ਡਾਲਰ ਦੀ economy ਬਣਨ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਅੱਜ ਤੇਜ਼ ਗਤੀ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਕਾਲੇ ਧਨ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਲੜਾਈ ਛੇੜੀ ਹੋਈ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਲੜਾਈ ਰੁਕਣ ਵਾਲੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਅਤੇ ਮੈਂ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ ਇਸ ਦੇ ਕਾਰਨ ਕਿਵੇਂ-ਕਿਵੇਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪਰੇਸ਼ਾਨੀ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ। ਉਹ ਘਾਓ ਅਜੇ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਭਰ ਨਹੀਂ ਰਹੇ ਹਨ, ਇਹ ਤਾਂ ਤੁਹਾਡੇ ਵਿਵਹਾਰ ਤੋਂ ਸਾਨੂੰ ਪਤਾ ਚਲਦਾ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਟੈਕਨੋਲੋਜੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ। ਅਤੇ ਟੈਕਨੋਲੋਜੀ ਰਾਹੀਂ ਸਰਕਾਰੀ ਖਜ਼ਾਨੇ ਦੇ ਰੁਪਏ, ਜੋ ਕਿਤੇ ਹੋਰ ਚਲੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ ਉਸ ਵਿੱਚ 90 ਹਜ਼ਾਰ ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਬਚਾਉਣ ਦਾ ਕੰਮ ਟੈਕਨੋਲੋਜੀ ਰਾਹੀਂ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਗਲਤ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚਲਦਾ ਸੀ, ਦੇਸ਼ ਭਲੀ-ਭਾਂਤੀ ਜਾਣਦਾ ਹੈ। ਢਾਈ ਲੱਖ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ shell ਕੰਪਨੀਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਤਾਲੇ ਲਗਾ ਦਿੱਤੇ। ਅਤੇ ਕਰੀਬ ਦੋ ਲੱਖ, ਸਵਾ ਦੋ ਲੱਖ, ਕੰਪਨੀਆਂ ਅੱਜ ਵੀ ਨਜ਼ਰ ਵਿੱਚ ਹਨ, ਕਦੇ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ’ਤੇ ਤਾਲਾ ਲਗਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਨੂੰ ਪਣਪਾਇਆ ਕਿਸ ਨੇ, ਕੌਣ ਤਾਕਤਾਂ ਸਨ ਜੋ ਇਸ ਨੂੰ ਹੁਲਾਰਾ ਦਿੰਦਿਆਂ ਸਨ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਵਸਥਾਵਾਂ ਨਾਲ ਆਪਣੀਆਂ ਖੇਡਾਂ ਖੇਡੀ ਜਾ ਰਹੇ ਸਨ। ਬੇਨਾਮੀ ਸੰਪਤੀ ਦਾ ਕਾਨੂੰਨ ਸਦਨ ਨੇ ਪਾਸ ਕੀਤਾ। 20 ਸਾਲ ਤੱਕ notify ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਕਿਉਂ? ਕਿਸ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ? ਅਤੇ ਅਸੀਂ ਆ ਕੇ ਇਸ ਕੰਮ ਨੂੰ ਵੀ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਮੈਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਹੈ, ਹੁਣ ਤੱਕ ਚਾਰ, ਸਾਢੇ ਚਾਰ ਹਜ਼ਾਰ ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦੀ ਸੰਪਤੀ ਇਸ ਬੇਨਾਮੀ ਸੰਪਤੀ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜ਼ਬਤ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਹੈ, ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਹੈ, ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਸਰਬਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਹੈ, ਲੇਕਿਨ ਜੋ ਖੁਦ ’ਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ, ਉਹ ਸਾਡੇ ’ਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਿਵੇਂ ਕਰਨਗੇ। ਅਤੇ ਇਸ ਤਰਾਂ ਦੀ ਮਾਨਸਿਕਤਾ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਸਾਡੇ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਚੰਗੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਧਾਰਾ ਨੈਵ ਪਤੰਤਿ ਚਾਤਕ ਮੁਖੇ ਮੇਘਸਯ ਕਿੰ ਦੋਸ਼ਣਮ ਯਾਨੀ ਚਾਤਕ ਪੰਛੀ ਦੇ ਮੂੰਹ ਵਿੱਚ ਵਰਖਾ ਦੀ ਬੂੰਦ ਸਿੱਧੇ ਨਹੀਂ ਗਿਰਦੀ ਤਾਂ ਇਸ ਵਿੱਚ ਬੱਦਲ ਦਾ ਕੀ ਦੋਸ਼ । ਸਪੀਕਰ ਸਾਹਿਬਾ, ਕਾਂਗਰਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਆਪ ’ਤੇ ਅਵਿਸ਼ਵਾਸ ਹੈ। ਇਹ ਅਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਅਵਿਸ਼ਵਾਸ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੂਰੀ ਕਾਰਜਸ਼ੈਲੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਵੱਛ ਭਾਰਤ, ਉਸ ਵਿੱਚ ਵੀ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਯੋਗ ਦਿਵਸ, ਉਸ ’ਤੇ ਵੀ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਦੇਸ਼ ਦੇ ਮੁੱਖ ਜੱਜ, ਉਨ੍ਹਾਂ ’ਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਹੀਂ, ਰਿਜ਼ਰਵ ਬੈਂਕ, ਉਨ੍ਹਾਂ ’ਤੇ ਵੀ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਹੀਂ । ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਦੇ ਅੰਕੜੇ ਦੇਣ ਵਾਲੀਆਂ ਸੰਸਥਾਵਾਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ’ਤੇ ਵੀ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਦੇਸ਼ ਦੇ ਬਾਹਰ ਪਾਸਪੋਰਟ ਦੀ ਤਾਕਤ ਕੀ ਵਧ ਰਹੀ ਹੈ ਜਾਂ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੰਚਾਂ ’ਤੇ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਮਾਣਗਾਨ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਉਸ ’ਤੇ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨ ’ਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਹੀਂ, ਈਵੀਐੱਮ ’ਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਹੀਂ । ਕਿਉਂ ? ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ’ਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਹੀਂ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਅਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਿਉਂ ਵਧ ਗਿਆ, ਜਦੋਂ ਕੁਝ ਲੋਕ ਮੁੱਠੀ ਭਰ ਲੋਕ, ਆਪਣਾ ਹੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਅਧਿਕਾਰ ਮੰਨਦੇ ਸਨ, ਆਪਣਾ ਹੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਅਧਿਕਾਰ ਮੰਨ ਕੇ ਜੋ ਬੈਠੇ ਸਨ ਜਦੋਂ ਇਹ ਜਨ-ਅਧਿਕਾਰ ਵਿੱਚ ਬਦਲਣ ਲੱਗਾ ਤਾਂ ਜ਼ਰਾ, ਉੱਥੇ ਬੁਖਾਰ ਚੜ੍ਹਨ ਲੱਗਾ, ਪਰੇਸ਼ਾਨੀ ਹੋਣ ਲੱਗੀ । ਕਿਉਂਕਿ ਜਦੋਂ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਨ ਦੀਆਂ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਬੰਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਰੇਸ਼ਾਨੀ ਹੋਣਾ ਬਹੁਤ ਸੁਭਾਵਿਕ ਸੀ । ਜਦੋਂ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ’ਤੇ ਸਿੱਧਾ ਪ੍ਰਹਾਰ ਹੋਣ ਲਗਾ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਰੇਸ਼ਾਨੀ ਹੋਣੀ ਬਹੁਤ ਸਵਾਭਾਵਿਕ ਸੀ । ਜਦੋਂ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਦੀ ਕਮਾਈ ਆਉਣੀ ਬੰਦ ਹੋ ਗਈ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਬੇਚੈਨੀ ਵਧ ਗਈ, ਇਹ ਵੀ ਸਾਫ਼ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕੋਰਟ- ਕਚਹਿਰੀ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਪੇਸ਼ ਹੋਣਾ ਪਿਆ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਜ਼ਰਾ ਤਕਲੀਫ਼ ਹੋਣ ਲੱਗੀ । ਮੈਂ ਹੈਰਾਨ ਹਾਂ, ਇੱਥੇ ਅਜਿਹੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਨੂੰ ਸਪਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ । ਅੱਜ ਕੱਲ੍ਹ ਸ਼ਿਵਭਗਤੀ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਹਨ । ਮੈਂ ਵੀ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕਰਦਾ ਹਾਂ । ਮੈਂ ਸਵਾ ਸੌ ਕਰੋਡ਼ ਦੇਸ਼ ਵਾਸੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕਰਦਾ ਹਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇੰਨੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇਣ, ਇੰਨੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇਣ ਕਿ 2024 ਵਿੱਚ ਤੁਸੀਂ ਫਿਰ ਤੋਂ ਅਵਿਸ਼ਵਾਸ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਲੈ ਕੇ ਆਓ। ਮੇਰੀਆਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸ਼ੁਭਕਾਮਨਾਵਾਂ ਹਨ । ਇੱਥੇ ਡੋਕਲਾਮ ਦੀ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ ਗਈ । ਮੈਂ ਮੰਨਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਜਿਸ ਵਿਸ਼ੇ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਦੇ-ਕਦੇ ਉਸ ’ਤੇ ਬੋਲਣ ਨਾਲ ਗੱਲ ਉਲਟੀ ਪੈ ਜਾਂਦੀ ਹਨ । ਉਸ ਵਿੱਚ ਵਿਅਕਤੀ ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ ਘੱਟ ਹੈ, ਦੇਸ਼ ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ ਹੈ। ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ ਅਜਿਹੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ’ਤੇ ਬੋਲਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਥੋੜ੍ਹਾ ਸੰਭਲਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਸਾਨੂੰ ਘਟਨਾਕ੍ਰਮ ਜ਼ਰਾ ਯਾਦ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਸਾਰਾ ਦੇਸ਼, ਸਾਰਾ ਤੰਤਰ, ਸਾਰੀ ਸਰਕਾਰ ਇੱਕਜੁੱਟ ਹੋ ਕੇ, ਡੋਕਲਾਮ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਪ੍ਰਗਤੀਸ਼ੀਲ ਸੀ, ਆਪਣੀਆਂ-ਆਪਣੀਆਂ ਜ਼ਿੰਮੇਦਾਰੀਆਂ ਸੰਭਾਲ ਰਹੀ ਸੀ, ਤਦ ਡੋਕਲਾਮ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦਿਆਂ ਚੀਨ ਦੇ ਰਾਜਦੂਤ ਦੇ ਨਾਲ ਬੈਠਦੇ ਹਾਂ । ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਕਦੇ ਨਾ ਤਾਂ ਕਦੇ ਹਾਂ । ਜਿਵੇਂ ਫਿਲਮੀ, ਅੰਦਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਚਲ ਰਿਹਾ ਸੀ , ਨਾਟਕੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਚਲ ਰਿਹਾ ਸੀ । ਕੋਈ ਕਹਿੰਦਾ ਸੀ ਮਿਲੇ, ਫਿਰ ਕੋਈ ਕਹਿੰਦਾ ਸੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲੇ , ਕਿਉਂ ਭਈ ? ਅਜਿਹਾ suspense ਕਿਉਂ ? ਮੈਂ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ.. ਅਤੇ ਕਾਂਗਰਸ ਬੁਲਾਰੇ ਨੇ ਤਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸਾਫ਼ ਮਨ੍ਹਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਉਪ-ਪ੍ਰਧਾਨ ਚੀਨੀ ਰਾਜਦੂਤ ਨੂੰ ਮਿਲੇ ਹੀ ਨਹੀਂ ਹਨ । ਇਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰੈੱਸ ਰਿਲੀਜ਼ ਵੀ ਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਫਿਰ ਕਾਂਗਰਸ ਨੂੰ ਮੰਨਣ ਲਈ ਮਜ਼ਬੂਰ ਹੋਣਾ ਪਿਆ, ਹਾਂ ਮੁਲਾਕਾਤ ਤਾਂ ਹੋਈ ਸੀ । ਕੀ ਦੇਸ਼, ਦੇਸ਼ ਦੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਦੀ ਕੋਈ ਗੰਭੀਰਤਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਕੀ ? ਕੀ, ਕੀ ਹਰ ਜਗ੍ਹਾ ’ਤੇ ਬਚਕਾਨਾ ਹਰਕਤ ਕਰਦੇ ਰਹਾਂਗੇ ਕੀ? ਇੱਥੇ ਰਾਫੇਲ ਵਿਵਾਦ ਨੂੰ ਛੇੜਿਆ ਗਿਆ । ਮੈਂ ਕਲਪਨਾ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ ਉਸ ਸੱਚ ਨੂੰ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਨਾਲ ਕੁਚਲਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ । ਸੱਚ ਨੂੰ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਨਾਲ ਰੋਂਦਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ । ਅਤੇ ਵਾਰ-ਵਾਰ , ਚੀਖ਼-ਚੀਖ਼ ਕੇ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਗੁੰਮਰਾਹ ਕਰਨ ਦਾ ਕੰਮ । ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ’ਤੇ, ਦੇਸ਼ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨਾਲ ਜੁਡ਼ੇ ਹੋਏ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ’ਤੇ ਹੀ, ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਨਾਲ ਖੇਡ ਖੇਡੇ ਜਾਂਦੇ ਹਾਂ । ਇਹ ਦੇਸ਼ ਕਦੇ ਮਾਫ਼ ਨਹੀਂ ਕਰੇਗਾ। ਇਹ ਕਿੰਨਾ ਦੁਖਦ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਸਦਨ ’ਤੇ ਲਗਾਏ ਗਏ ਇਲਜ਼ਾਮ ’ਤੇ ਦੋਹਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਬਿਆਨ ਜਾਰੀ ਕਰਨਾ ਪਿਆ । ਮੈਂ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ.. ਅਤੇ ਦੋਹਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਖੰਡਨ ਕਰਨਾ ਪਿਆ। ਕੀ ਅਜਿਹੀ ਬਚਕਾਨਾ ਹਰਕਤ ਅਸੀਂ ਕਰਦੇ ਰਹਾਂਗੇ । ਕੋਈ ਜਿੰਮੇਦਾਰੀ ਹੈ ਕਿ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਜੋ ਲੋਕ ਇੰਨੇ ਸਾਲ ਸੱਤਾ ਵਿੱਚ ਰਹੇ .. ਬਿਨਾ ਹੱਥ ਪੈਰ ਦੇ, ਬਿਨਾ ਕੋਈ ਸਬੂਤ ਬੱਸ ਚੀਖ਼ਦੇ ਰਹੋ, ਚਿਲਾਉਂਦੇ ਰਹੋ । ਸੱਚ ਦਾ ਗਲਾ ਘੁੱਟਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਹੈ, ਦੇਸ਼ ਦੀ ਜਨਤਾ ਭਲੀ-ਭਾਂਤੀ ਜਾਣਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਹਰ ਵਾਰ ਜਨਤਾ ਨੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ ਹੈ । ਅਤੇ ਹੁਣ ਸੁਧਰਨ ਦਾ ਮੌਕਾ ਹੈ, ਸੁਧਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰੋ । ਰਾਜਨੀਤੀ ਦਾ ਸਤਰ ਦੇਸ਼ ਹਿਤ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਹੈ ਅਤੇ ਮੈਂ ਇਸ ਸਦਨ ਰਾਹੀਂ ਸਪੀਕਰ ਜੀ, ਮੈਂ ਦੇਸ਼ ਵਾਸੀਆਂ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦਿਵਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ, ਦੇਸ਼ ਵਾਸੀਆਂ ਨੂੰ ਭਰੋਸਾ ਦਿਵਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਇਹ ਸਮਝੌਤਾ ਦੋ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦਰਮਿਆਨ ਹੋਇਆ ਹੈ । ਇਹ ਕੋਈ ਵਪਾਰਕ ਪਾਰਟੀਆਂ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ ਹੈ । ਦੋ ਜ਼ਿੰਮੇਦਾਰ ਸਰਕਾਰਾਂ ਦਰਮਿਆਨ ਹੋਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਪੂਰੀ ਪਾਰਦਰਸ਼ਤਾ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਹੈ । ਅਤੇ ਮੇਰੀ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਵੀ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੇ ਮੁੱਦੇ ’ਤੇ, ਇੰਨੇ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਮੁੱਦੇ ’ਤੇ ਅਜਿਹੇ ਬਚਕਾਨਾ ਬਿਆਨਾਂ ਤੋਂ ਬਚਿਆ ਜਾਵੇ । ਇਹ ਮੇਰੀ ਤਾਕੀਦ ਹੈ । ਅਤੇ ਨਾਮਦਾਰ ਦੇ ਅੱਗੇ ਮੈਂ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਹੀ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹਾਂ । ਕਿਉਂਕਿ ਅਸੀਂ ਦੇਖਿਆ ਹੈ, ਅਜਿਹੀ ਮਾਨਸਿਕ ਪ੍ਰਵਿਰਤੀ ਬਣ ਚੁੱਕੀ ਹੈ ਕਿ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਫੌਜ ਮੁਖੀ ਪ੍ਰਤੀ ਨੂੰ ਕਿਸ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ । ਕੀ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਸੈਨਾ ਮੁਖੀ ਲਈ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ । ਅੱਜ ਵੀ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਦਾ ਹਰ ਸਿਪਾਹੀ ਜੋ ਸੀਮਾ ’ਤੇ ਹੋਵੇਗਾ, ਜੋ ਸੇਵਾ ਮੁਕਤ ਹੋਵੇਗਾ, ਅੱਜ ਉਸ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਡੂੰਘੀ ਚੋਟ ਪਹੁੰਚੀ ਹੋਵੇਗੀ, ਜਿਸ ਦੀ ਸਦਨ ਵਿੱਚ ਬੈਠ ਕੇ ਅਸੀਂ ਕਲਪਨਾ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ । ਜੋ ਦੇਸ਼ ਲਈ ਮਰ ਮਿਟਣ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਭਲਾਈ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਸ ਫੌਜ ਦੇ ਜਵਾਨਾਂ ਦੇ ਪਰਾਕ੍ਰਮ (ਬਹਾਦਰੀ) ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਪਰਾਕ੍ਰਮਾਂ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰਨ ਦੀ ਤੁਹਾਡੇ ਵਿੱਚ ਸਮਰੱਥਾ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗੀ, ਲੇਕਿਨ ਤੁਸੀਂ ਸਰਜੀਕਲ ਸਟਰਾਈਕ ਨੂੰ ਜੁਮਲਾ ਸਟਰਾਈਕ ਬੋਲੇ। ਤੁਸੀਂ ਸਰਜੀਕਲ ਸਟਰਾਈਕ ਨੂੰ ਜੁਮਲਾ ਸਟਰਾਈਕ ਬੋਲੋ । ਇਹ ਦੇਸ਼ ਕਦੇ ਮਾਫ਼ ਨਹੀਂ ਕਰੇਗਾ । ਤੁਸੀਂ ਗਾਲਾਂ ਕੱਢਣੀਆਂ ਹਨ ਤਾਂ ਮੋਦੀ ਮੌਜੂਦ ਹੈ । ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਗਾਲ੍ਹਾਂ ਸੁਣਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੈ। ਲੇਕਿਨ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਜਵਾਨ ਜੋ ਮਰ ਮਿਟਣ ਲਈ ਨਿਕਲੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਗਾਲ੍ਹੀਆਂ ਕੱਢਣਾ ਬੰਦ ਕਰੋ । ਸਰਜੀਕਲ ਸਟਰਾਈਕ ਨੂੰ ਜੁਮਲਾ ਸਟਰਾਈਕ । ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਫੌਜ ਨੂੰ ਅਪਮਾਨਤ ਕਰਨ ਦਾ ਕੰਮ ਲਗਾਤਾਰ ਚਲਦਾ ਹੈ । ਮਾਣਯੋਗ ਸਪੀਕਰ ਸਾਹਿਬਾ ਜੀ, ਪੀੜ੍ਹੀ ਦਰ ਪੀੜ੍ਹੀ ਚਲਿਆ ਆ ਰਿਹਾ ਇਹ। ਅਵਿਸ਼ਵਾਸ ਇਹ ਕਾਂਗਰਸ ਦੀ ਫਿਤਰਤ ਹੈ। ਕਾਂਗਰਸ ਨੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਅਸਥਿਰਤਾ ਫੈਲਾਉਣ ਲਈ ਅਵਿਸ਼ਵਾਸ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਦੀ ਸੰਵੈਧਾਨਿਕ ਵਿਵਸਥਾ ਦੀ ਦੁਰਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ। ਅਸੀਂ ਅਖ਼ਬਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਿਆ ਕਿ ਅਵਿਸ਼ਵਾਸ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਦੀ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦੇ ਤੁਰੰਤ ਬਾਅਦ ਬਿਆਨ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਕੌਣ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਨੰਬਰ ਨਹੀਂ ਹੈ । ਇਹ ਅਹੰਕਾਰ ਦੇਖੋ । ਮੈਂ ਇਸ ਸਦਨ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਵਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ 1999, ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਭਵਨ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋ ਕੇ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਸਾਡੇ ਕੋਲ 272 ਦੀ ਸੰਖਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਹੋਰ ਵੀ ਜੁਡ਼ਣ ਵਾਲੇ ਹਨ , 272, ਪੂਰੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਅਟਲ ਜੀ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਵੋਟ ਨਾਲ ਗਿਰਾ ਦਿੱਤਾ, ਲੇਕਿਨ ਖ਼ੁਦ ਜੋ 272 ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਸੀ । ਉਹ ਖੋਖਲਾ ਨਿਕਲਿਆ ਅਤੇ 13 ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਚੋਣ ਅੰਦਰ ਜਾਣਾ ਪਿਆ। ਚੋਣਾਂ ਥੋਪੀਆਂ ਗਈਆਂ ਦੇਸ਼ ’ਤੇ ਮਾਣਯੋਗ ਸਪੀਕਰ ਸਾਹਿਬਾ ਅੱਜ ਫਿਰ ਇੱਕ ਸਥਿਰ ਜਨ-ਆਦੇਸ਼ ਉਸ ਨੂੰ ਅਸਥਿਰ ਕਰਨ ਲਈ ਖੇਡਾਂ ਖੇਡੀਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ । ਰਾਜਨੀਤਕ ਅਸਥਿਰਤਾ ਦੌਰਾਨ ਆਪਣੀ ਸਵਾਰਥ ਸਿੱਧੀ ਕਰਨਾ, ਇਹ ਕਾਂਗਰਸ ਦੀ ਫਿਤਰਤ ਰਹੀ ਹੈ । 1979 ਵਿੱਚ ਕਿਸਾਨ ਨੇਤਾ, ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਲਾਲ ਚੌਧਰੀ ਚਰਨ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਸਮਰਥਨ ਦਾ ਭਰਮ ਪਾਇਆ ਅਤੇ ਫਿਰ ਵਾਪਸ ਲੈ ਲਿਆ। ਇੱਕ ਕਿਸਾਨ, ਇੱਕ ਕਿਰਤੀ ਦਾ ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਅਪਮਾਨ ਕੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ । ਚੰਦਰ ਸ਼ੇਖਰ ਜੀ ਦਾ ਵੀ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, modus operandi ਉਹੀ ਸੀ। ਪਹਿਲਾਂ ਸਹਿਯੋਗ ਦੀ ਰੱਸੀ ਸੁਟੋ ਅਤੇ ਫਿਰ ਧੋਖੇ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਖਿੱਚੋ, ਇਹ ਖੇਲ ਚਲਦਾ ਰਿਹਾ । ਇਹੀ ਫਾਰਮੂਲਾ 1997 ਵਿੱਚ ਫਿਰ ਅਪਣਾਇਆ ਗਿਆ । ਪਹਿਲਾਂ ਦੇਵਗੌੜਾ ਜੀ ਨੂੰ, ਪਹਿਲਾਂ ਮਾਣਯੋਗ ਦੇਵਗੌੜਾ ਜੀ ਨੂੰ ਅਪਮਾਨਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਫਿਰ ਇੰਦਰ ਕੁਮਾਰ ਗੁਜਰਾਲ ਜੀ ਦੀ ਵਾਰੀ ਆਈ । ਕੀ ਦੇਵਗੌੜਾ ਜੀ, ਕੀ ਮੁਲਾਇਮ ਸਿੰਘ ਯਾਦਵ, ਕੌਣ ਬੋਲ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਾਂਗਰਸ ਨੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਕੀ ਕੀਤਾ ਹੈ । ਜ਼ਮੀਨ ਤੋਂ ਉੱਠੇ ਆਪਣੇ ਕਿਰਤ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਜਗ੍ਹਾ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਜਨ ਨੇਤਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉੱਭਰੇ ਹੋਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਲਾਂ ਨੂੰ ਕਾਂਗਰਸ ਨੇ ਛਲਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਅਸਥਿਰਤਾ ਵਿੱਚ ਧੱਕਣ ਦਾ ਪਾਪ ਕੀਤਾ ਹੈ । ਕਿਵੇਂ ਕਾਂਗਰਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸਰਕਾਰ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਦੋ ਦੋ ਵਾਰ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨੂੰ ਖਰੀਦਣ ਦਾ ਯਤਨ ਕੀਤਾ, ਵੋਟ ਦੇ ਬਦਲੇ ਨੋਟ, ਇਹ ਖੇਡ ਕੌਣ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ । ਅੱਜ ਇੱਥੇ ਇੱਕ ਗੱਲ ਹੋਰ ਕਹੀ ਗਈ, ਇੱਥੇ ਪੁੱਛਿਆ ਗਿਆ ਕਿ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਆਪਣੀ ਅੱਖ ਵਿੱਚ ਮੇਰੀ ਅੱਖ ਵੀ ਨਹੀਂ ਪਾ ਸਕਦੇ । ਮਾਣਯੋਗ ਸਪੀਕਰ ਸਾਹਿਬਾ, ਠੀਕ ਹੈ ਅਸੀਂ ਕੌਣ ਹੁੰਦੇ ਹਾਂ ਜੋ ਤੁਹਾਡੀ ਅੱਖ ਵਿੱਚ ਅੱਖ ਪਾ ਸਕੀਏ । ਗ਼ਰੀਬ ਮਾਂ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਪਿਛੜੀ ਜਾਤੀ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ । ਅਸੀਂ ਕਿੱਥੇ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਅੱਖ ਮਿਲਾਵਾਂਗੇ । ਤੁਸੀਂ ਤਾਂ ਨਾਮਦਾਰ ਹੋ ਨਾਮਦਾਰ, ਅਸੀਂ ਤਾਂ ਕਾਮਗਾਰ ਹਾਂ, ਤੁਹਾਡੀ ਅੱਖ ਵਿੱਚ ਅੱਖ ਪਾਉਣ ਦੀ ਹਿੰਮਤ ਸਾਡੀ ਨਹੀਂ ਹੈ । ਅਸੀਂ ਨਹੀਂ ਪਾ ਸਕਦੇ ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸ ਗਵਾਹ ਹੈ। ਸਪੀਕਰ ਸਾਹਿਬਾ ਜੀ, ਇਤਹਾਸ ਗਵਾਹ ਹੈ । ਸੁਭਾਸ਼ ਚੰਦਰ ਬੋਸ ਨੇ ਕਦੇ ਅੱਖ ਵਿੱਚ ਅੱਖ ਪਾਉਣ ਕੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਕੀ ਕੀਤਾ । ਮੁਰਾਰਜੀ ਭਾਈ ਦੇਸਾਈ ਗਵਾਹ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅੱਖ ਵਿੱਚ ਅੱਖ ਪਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਤਾਂ ਕੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ । ਜੈ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਨਰਾਇਣ ਗਵਾਹ ਹੈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅੱਖ ਵਿੱਚ ਅੱਖ ਪਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਕੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ । ਚੌਧਰੀ ਚਰਨ ਸਿੰਘ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅੱਖ ਵਿੱਚ ਅੱਖ ਪਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਕੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ । ਸਰਦਾਰ ਵਲਭ ਭਾਈ ਪਟੇਲ ਨੇ ਅੱਖ ਵਿੱਚ ਅੱਖ ਪਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਕੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ । ਚੰਦਰ ਸ਼ੇਖਰ ਜੀ ਨੇ ਅੱਖ ਵਿੱਚ ਅੱਖ ਪਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਕੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ । ਓਏ ਪ੍ਰਣਬ ਮੁਖਰਜੀ ਨੇ ਅੱਖ ਵਿੱਚ ਅੱਖ ਪਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਕੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਅਰੇ ਇੰਨਾ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸਾਡੇ ਸ਼ਰਦ ਪਵਾਰ ਜੀ ਨੇ ਅੱਖ ਵਿੱਚ ਅੱਖ ਪਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਵੀ ਕੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ । ਮੈਂ ਸਾਰਾ ਕੱਚਾ ਚਿੱਠਾ ਖੋਲ੍ਹ ਸਕਦਾ ਹਾਂ । ਇਹ ਅੱਖ ਵਿੱਚ ਅੱਖ ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ ਅੱਖ ਵਿੱਚ ਅੱਖ ਪਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਅਪਮਾਨਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ । ਕਿਵੇਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਠੋਕਰ ਮਾਰ ਕੇ ਕੱਢਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ । ਇੱਕ ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਇਤਹਾਸ ਇਸ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਅਣਜਾਣ ਨਹੀਂ ਹੈ ਅਤੇ ਅਸੀਂ ਤਾਂ ਕਾਮਗਾਰ ਭਲਾ ਅਸੀਂ ਨਾਮਦਾਰ ਦੀ ਅੱਖ ਵਿੱਚ ਅੱਖ ਕਿਵੇਂ ਪਾ ਸਕਦੇ ਹਾਂ। ਅਤੇ ਅੱਖਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਦੀਆਂ ਹਰਕਤਾਂ ਨੂੰ ਅੱਜ ਟੀਵੀ ֦’ਤੇ ਪੂਰਾ ਦੇਸ਼ ਵੇਖ ਰਿਹਾ ਹੈ । ਕਿਵੇਂ ਅੱਖ ਖੋਲ੍ਹੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਕਿਵੇਂ ਬੰਦ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ । ਇਹ ਅੱਖਾਂ ਦਾ ਖੇਲ । ਮਾਣਯੋਗ ਸਪੀਕਰ ਸਾਹਿਬਾ ਜੀ, ਲੇਕਿਨ ਅੱਖ ਵਿੱਚ ਅੱਖ ਪਾ ਕੇ ਅੱਜ ਇਸ ਸੱਚ ਨੂੰ ਕੁਚਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ । ਵਾਰ ਵਾਰ ਕੁਚਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਸੱਚ ਨੂੰ ਵਾਰ ਵਾਰ ਰੌਂਦਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਕਿਹਾ ਗਿਆ, ਕਾਂਗਰਸ ਹੀ ਸੀ, ਜੀਐੱਸਟੀ ਵਿੱਚ ਪੈਟਰੋਲੀਅਮ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਲਿਆਂਦਾ? ਮੈਂ ਪੁੱਛਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਬਾਹਰ ਵੀ ਤਾਂ ਕਾਂਗਰਸ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਹੈ । ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦੇ ਬਾਹਰ ਕਾਂਗਰਸ ਸਰਕਾਰਾਂ ਦਾ ਵੀ ਇਤਿਹਾਸ ਹੈ ਅਰੇ ਇੱਥੇ ਇੰਨਾ ਤਾਂ ਧਿਆਨ ਰੱਖੋ, ਜਦੋਂ ਯੂਪੀਏ ਸਰਕਾਰ ਸੀ ਤਦ ਪੈਟਰੋਲੀਅਮ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਰੱਖਣ ਦਾ, ਜੀਐੱਸਟੀ ਦੇ ਬਾਹਰ ਰੱਖਣ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਤੁਹਾਡੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਕੀਤਾ ਸੀ । ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਹ ਵੀ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਹੈ । ਅੱਜ ਇੱਥੇ ਇਹ ਵੀ ਗੱਲ ਕਹੀ ਗਈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਚੌਂਕੀਦਾਰ ਨਹੀਂ ਭਾਗੀਦਾਰ ਹਾਂ । ਮਾਣਯੋਗ ਸਪੀਕਰ ਸਾਹਿਬਾ ਜੀ, ਮੈਂ ਮਾਣ ਦੇ ਨਾਲ ਕਹਿਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ ਅਸੀਂ ਚੌਂਕੀਦਾਰ ਵੀ ਹਾਂ , ਅਸੀਂ ਭਾਗੀਦਾਰ ਵੀ ਹਾਂ , ਲੇਕਿਨ ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਡੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੌਦਾਗਰ ਨਹੀਂ ਹਾਂ, ਠੇਕੇਦਾਰ ਨਹੀਂ ਹਾਂ । ਨਾ ਅਸੀਂ ਸੌਦਾਗਰ ਹਾਂ, ਨਾ ਠੇਕੇਦਾਰ ਹਾਂ । ਅਸੀਂ ਭਾਗੀਦਾਰ ਹਾਂ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਗਰੀਬਾਂ ਦੇ ਦੁੱਖ ਦੇ ਭਾਗੀਦਾਰ ਹਾਂ । ਅਸੀਂ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀ ਪੀੜਾ ਦੇ ਭਾਗੀਦਾਰ ਹਾਂ । ਅਸੀਂ ਭਾਗੀਦਾਰ ਹਾਂ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਦੇ ਸੁਪਨਿਆਂ ਦੇ ਭਾਗੀਦਾਰ ਹਾਂ । ਅਸੀਂ ਭਾਗੀਦਾਰ ਹਾਂ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਉਨ੍ਹਾਂ 115 ਜਿਲ੍ਹਿਆਂ ਦੇ ਜੋ ਅਕਾਂਖੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਹਨ , ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਸੁਪਨਿਆਂ ਦੇ ਭਾਗੀਦਾਰ ਹਾਂ । ਅਸੀਂ, ਅਸੀਂ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ਨਵੇਂ ਰਸਤੇ ’ਤੇ ਲੈ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਮਿਹਨਤਕਸ਼ ਮਜਦੂਰਾਂ ਦੇ ਭਾਗੀਦਾਰ ਹਾਂ । ਅਸੀਂ ਭਾਗੀਦਾਰ ਹਾਂ ਅਤੇ ਅਸੀਂ ਭਾਗੀਦਾਰ ਰਹਾਂਗੇ । ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੁਖ ਨੂੰ ਵੰਡਣਾ, ਇਹ ਸਾਡੀ ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਹੈ । ਅਸੀਂ ਨਿਭਾਵਾਂਗੇ, ਅਸੀਂ ਠੇਕੇਦਾਰ ਨਹੀਂ ਹਾਂ । ਅਸੀਂ ਸੌਦਾਗਰ ਨਹੀਂ ਹਾਂ, ਅਸੀਂ ਚੌਕੀਦਾਰ ਵੀ ਹਾਂ ਅਸੀਂ ਭਾਗੀਦਾਰ ਵੀ ਹਾਂ । ਸਾਨੂੰ ਮਾਣ ਹੈ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ । ਕਾਂਗਰਸ ਦਾ ਇੱਕ ਹੀ ਮੰਤਰ ਹੈ, ਜਾਂ ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਰਹਾਂਗੇ ਅਤੇ ਅਗਰ ਅਸੀਂ ਨਹੀਂ ਹੋਏ ਤਾਂ ਫਿਰ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਅਸਥਿਰਤਾ ਰਹੇਗੀ। ਅਫ਼ਵਾਹਾਂ ਦਾ ਸਾਮਰਾਜ ਰਹੇਗਾ। ਇਹ ਪੂਰਾ ਕਾਲਖੰਡ ਦੇਖ ਲਵੋ। ਉੱਥੇ ਵੀ ਭੁਗਤ ਭੋਗੀ ਬੈਠੇ ਹਨ। ਉੱਥੇ ਕੀ ਹੋਇਆ ਸਭ ਨੂੰ ਪਤਾ ਹੈ। ਅਫਵਾਹਾਂ ਉਡਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ । ਝੂਠ ਫੈਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ । ਪ੍ਰਚਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ । ਅੱਜ ਦੇ ਇਸ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ ਅਫਵਾਹਾਂ ਫੈਲਾਉਣ ਲਈ ਟੈਕਨੋਲੋਜੀ ਵੀ ਉਪਲੱਬਧ ਹੈ । ਅਤੇ ਰਾਖਵਾਂਕਰਨ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ । ਦਲਿਤਾਂ ’ਤੇ ਜ਼ੁਲਮ ਰੋਕਣ ਵਾਲਾ ਕਾਨੂੰਨ ਖ਼ਤਮ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ । ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਹਿੰਸਾ ਦੀ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਝੋਕਨ ਦੀ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ । ਸਪੀਕਰ ਸਾਹਿਬਾ ਜੀ,, ਇਹ ਲੋਕ ਰਾਜਨੀਤੀ ਦਲਿਤਾਂ, ਪੀੜ੍ਹਤਾਂ, ਸ਼ੋਸ਼ਿਤਾਂ, ਵੰਚਿਤਾਂ, ਗ਼ਰੀਬਾਂ ਦੀ ਇਮੋਸ਼ਨਲ ਬਲੈਕਮੇਲਿੰਗ ਕਰ ਕੇ ਰਾਜਨੀਤੀ ਕਰਦੇ ਰਹੇ ਹਨ। ਕਾਮਗਾਰਾਂ, ਕਿਸਾਨਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੁਖਾਂ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਕੀਤੇ ਬਿਨਾ ਸੱਮਸਿਆਵਾਂ ਦੇ ਸਮਾਧਾਨ ਦੇ ਰਸਤੇ ਲੱਭਣ ਦੀ ਬਜਾਏ, ਚੋਣ ਜਿੱਤਣ ਦੇ ਸ਼ਾਰਟਕੱਟ ਢੂੰਡਣ ਦੇ ਯਤਨ ਹੋ ਰਹੇ ਸਨ । ਅਤੇ ਉਸੇ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਤਬਕਾ ਸਸ਼ਕਤੀਕਰਨ ਤੋਂ ਵੰਚਿਤ ਰਹਿ ਗਿਆ ਹੈ । ਵਾਰ-ਵਾਰ ਬਾਬਾ ਸਾਹਿਬ ਅੰਬੇਡਕਰ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਹਿਰਾਵੇ ’ਤੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ’ਤੇ ਮਜਾਕ ਉਡਾਉਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕ, ਅੱਜ ਬਾਬਾ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਗੀਤ ਗਾਉਣ ਲੱਗੇ ਹਨ । ਧਾਰਾ 356 ਦੀ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਦੁਰਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸਾਨੂੰ ਲੋਕਤੰਤਰ ਦੇ ਪਾਠ ਪੜ੍ਹਾਉਣ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦੇ ਹਨ । ਜੋ ਸਰਕਾਰ, ਜੋ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਪਸੰਦ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ ਸੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਹਟਾਉਣਾ, ਅਸਥਿਰਤਾ ਪੈਦਾ ਕਰਨਾ ਇਹ ਖੇਲ ਦੇਸ਼ ਅਜ਼ਾਦ ਹੋਣ ਦੇ ਤੁਰੰਤ ਬਾਅਦ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਜੋ ਕਦੇ ਵੀ ਮੌਕਾ ਨਹੀਂ ਛੱਡਿਆ ਗਿਆ ਹੈ । ਅਤੇ ਇਸ ਨੀਤੀ ਦਾ ਨਤੀਜਾ 1980 , 1991 , 1998 , 1999 ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਚੋਣਾਂ ਲਈ ਘਸੀਟਿਆ ਗਿਆ। ਚੋਣ ਵਿੱਚ ਜਾਣਾ ਪਿਆ । ਇੱਕ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਸੁਪਨਿਆਂ, ਅਕਾਂਖਿਆਵਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਜੋ ਵੀ ਆਇਆ ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਇਹੀ ਵਰਤਾਓ ਕੀਤਾ ਗਿਆ । ਚਾਹੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਲੋਕਤੰਤਰ ਨੂੰ ਹੀ ਦਾਅ ’ਤੇ ਕਿਉਂ ਨਾ ਲਗਾਉਣਾ ਪਏ, ਸੁਭਾਵਿਕ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਇਹ ਮਾਨਸਿਕਤਾ ਕਹੀ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਇੰਨਾ ਅਹੰਕਾਰ ਭਰਿਆ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਨੂੰ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ । ਸਾਡਾ ਇੱਥੇ ਬੈਠਣਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਗੰਵਾਰਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ । ਇਹ ਅਸੀਂ ਭਲੀਭਾਂਤੀ ਸਮਝਦੇ ਹਾਂ । ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ ਸਾਨੂੰ ਨਾਪਸੰਦ ਕਰਨਾ ਬਹੁਤ ਸੁਭਾਵਿਕ ਹੈ । ਮਾਣਯੋਗ ਸਪੀਕਰ ਜੀ, ਕਾਂਗਰਸ ਪਾਰਟੀ ਜ਼ਮੀਨ ਤੋਂ ਕੱਟ ਚੁੱਕੀ ਹੈ, ਉਹ ਤਾਂ ਡੁੱਬੇ ਹਨ ਲੇਕਿਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਵੀ ’ਹਮ ਤੋਂ ਡੂਬੇ ਹੈਂ ਸਨਮ ਤੁਮ ਵੀ ਡੂਬੋਗੇ।’ ਲੇਕਿਨ ਮੈਂ ਅਰਥ ਅਤੇ ਅਨਰਥ ਵਿੱਚ ਹਮੇਸ਼ਾ ਉਲਝੇ ਹੋਏ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਵਿਦਵਾਨ ਮੰਨਣ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਵਿਦਵਤਾ ਦਾ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਹੰਕਾਰ ਹੈ। ਅਤੇ ਉਹ ਹਰ ਸਮੇਂ ਉਲਝੇ, ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਨੇ ਗੱਲ ਦੱਸੀ ਸੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨੂੰ ਕੋਟ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। “ਕਾਂਗਰਸ ਪਾਰਟੀ ਅਲੱਗ-ਅਲੱਗ ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਕਿਉਂ ਅਤੇ ਕਿਵੇਂ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਮੈਂ ਇੱਕ ਅਜਿਹੇ ਰਾਜ ਤੋਂ ਆਉਂਦਾ ਹਾਂ । ਜਿੱਥੇ ਇਸ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਪ੍ਰਭੂਤਵ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਕਿਉਂ ਕਾਂਗਰਸ ਇਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਪਾਈ ਕਿ ਸੱਤਾ ਹੁਣ ਉੱਚ ਵਰਗ, ਸਾਧਨ ਸੰਪੰਨ ਵਰਗਾਂ ਤੋਂ ਪਿੰਡ ਦੇਹਾਤ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਇੰਟਰਮੀਡੀਏਟ ਕਾਸਟ ਅਤੇ ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਅਜਿਹੀਆਂ ਜਾਤਾਂ ਨੂੰ ਕਥਿਤ ਸੋਸ਼ਲ ਆਰਡਰ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਹੈ। ਗ਼ਰੀਬ ਬੇਰੋਜ਼ਗਾਰ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੋਲ ਸੰਪਤੀ ਨਹੀਂ , ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕੋਈ ਆਮਦਨੀ ਨਹੀਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅਵਾਜ਼ ਅੱਜ ਤੱਕ ਸੁਣੀ ਨਹੀਂ ਗਈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚੀ ਹੈ । ਜਿਵੇਂ-ਜਿਵੇਂ ਪਾਵਰ ਹੇਠਾਂ ਦੀ ਤਰਫ਼ ਚਲਦੀ ਗਈ । ਜਿਵੇਂ ਕ‌ਿ ਲੋਕਤੰਤਰ ਵਿੱਚ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਉਂਝ-ਉਂਝ ਅਨੇਕ ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਕਾਂਗਰਸ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਖ਼ਤਮ ਹੁੰਦਾ ਗਿਆ” । ਇਹ ਇਨਪੁਟ quotable quote ਹੈ । ਅਤੇ ਇਹ ਹੈ 11 ਅਪ੍ਰੈਲ, 1997 ਦਾ ਅਤੇ ਦੇਵਗੌੜਾ ਜੀ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਜੋ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਚਲ ਰਿਹਾ ਸੀ । ਉਸ ਸਮੇਂ ਅਰਥ ਅਤੇ ਅਨਰਥ ਵਿੱਚ ਉਲਝੇ ਹੋਏ ਤੁਹਾਡੇ ਵਿਦਵਾਨ ਮਹਾਰਥੀ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ ਚਿਦੰਬਰਮ ਜੀ ਦਾ ਇਹ ਵਾਕ ਹੈ । ਕੁਝ ਵਿਦਵਾਨ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ, ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਸ਼ਾਇਦ ਉੱਥੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਆਈਆਂ ਹੋਣਗੀਆਂ । 18 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਅਟਲ ਬਿਹਾਰੀ ਵਾਜਪੇਈ ਜੀ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਤਿੰਨ ਰਾਜਾਂ ਦਾ ਗਠਨ ਕੀਤਾ । ਉੱਤਰਾਖੰਡ, ਝਾਰਖੰਡ , ਛੱਤੀਸਗੜ੍ਹ। ਕੋਈ ਖੀਂਚਾਤਾਣੀ ਨਾ ਕੋਈ ਲੜਾਈ, ਮਿਲ ਬੈਠ ਕੇ, ਜੋ ਜਿੱਥੋਂ ਨਿਕਲੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਬੈਠ ਕੇ ਰਸਤੇ ਕੱਢੇ ਅਤੇ ਤਿੰਨੋਂ ਰਾਜ ਬਹੁਤ ਸ਼ਾਂਤੀ ਨਾਲ ਤਰੱਕੀ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ । ਲੇਕਿਨ ਰਾਜਨੀਤਕ ਲਾਭ ਲੈਣ ਲਈ ਆਂਧਰਾ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਵਿੱਚ ਲਏ ਬਿਨਾ ਰਾਜ ਸਭਾ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ਿਆਂ ਨੂੰ ਬੰਦ ਕਰ ਕੇ ਜ਼ੋਰ ਅਤੇ ਜ਼ੁਲਮ ਦੇ ਦਰਮਿਆਨ ਹਾਊਸ ਆਰਡਰ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਸੀ ਤਾਂ ਵੀ ਤੁਸੀਂ ਆਂਧਰਾ ਅਤੇ ਤੇਲੰਗਾਨਾ ਦਾ ਵਿਭਾਜਨ ਕੀਤਾ । ਉਸ ਸਮੇਂ ਮੈਂ ਇਹ ਕਿਹਾ ਸੀ, ਉਸ ਸਮੇਂ ਮੈਂ ਕਿਹਾ ਸੀ ਤੇਲੁਗੂ ਸਾਡੀ ਮਾਂ ਹੈ, ਉਸ ਸਮੇਂ ਅਸੀਂ ਕਿਹਾ ਸੀ ਤੇਲੁਗੂ ਸਾਡੀ ਮਾਂ ਹੈ , ਤੇਲੁਗੂ ਦਾ spirit ਟੁੱਟਣਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ । ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਬਚਾ ਲਿਆ, ਮਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ । ਸਾਡੀ ਸਾਰਿਆਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਹੈ ਕਿ ਤੇਲੁਗੂ ਦੀ ਇਸ spirit ਨੂੰ ਬਚਾ ਲਿਆ ਜਾਵੇ । ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਮੇਰੇ ਉਸ ਸਮੇਂ ਸਨ ਅਤੇ ਅੱਜ ਵੀ ਮੈਂ ਮੰਨਦਾ ਹਾਂ ਲੇਕਿਨ 2014 ਮੇਰਾ ਅਤੇ ਤੁਹਾਡਾ ਤਾਂ ਕੀ ਹਾਲ ਹੋਇਆ । ਤੁਹਾਨੂੰ ਲਗਦਾ ਸੀ ਇੱਕ ਜਾਵੇਗਾ ਤਾਂ ਜਾਵੇਗਾ ਲੇਕਿਨ ਦੂਜਾ ਮਿਲ ਜਾਵੇਗਾ । ਲੇਕਿਨ ਜਨਤਾ ਇੰਨੀ ਸਮਝਦਾਰ ਸੀ ਕਿ ਇਹ ਹੀ ਮਿਲਿਆ ਨਾ ਉਹ ਹੀ ਮਿਲਿਆ ਅਤੇ ਤੁਸੀਂ ਪਿੱਛੇ ਇਹ ਮੁਸੀਬਤ ਛੱਡ ਕੇ ਚਲੇ ਗਏ । ਅਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਇਹ ਨਵਾਂ ਨਹੀਂ, ਤੁਸੀਂ ਭਾਰਤ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦਾ ਵਿਭਾਜਨ ਕੀਤਾ, ਅੱਜ ਵੀ ਮੁਸੀਬਤਾਂ ਝੱਲ ਰਹੇ ਹਾਂ । ਤੁਸੀਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵੀ ਵਿਭਾਜਨ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦਿਵਾਇਆ ਹੁੰਦਾ ਤਾਂ ਸ਼ਾਇਦ ਇਹ ਮੁਸੀਬਤ ਨਾ ਆਉਂਦੀ । ਲੇਕਿਨ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਸੋਚਿਆ ਅਤੇ ਮੈਨੂੰ ਬਰਾਬਰ ਯਾਦ ਹੈ ਚੰਦਰ ਬਾਬੂ ਦਾ ਅਤੇ ਉੱਥੇ ਦੇ ਸਾਡੇ ਤੇਲੰਗਾਨਾ ਦੇ ਸੀਐੱਮ ਦਾ । ਕੇਸੀਆਰ ਦਾ ਪਹਿਲੇ ਸਾਲ, ਵੰਡ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਤਨਾਓ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ, ਝਗੜੇ ਹੁੰਦੇ ਸਨ, ਗਵਰਨਰ ਨੂੰ ਬੈਠਣਾ ਪੈਂਦਾ ਸੀ ਹੋਮ ਮਿਨਿਸਟਰ ਨੂੰ ਬੈਠਣਾ ਪੈਂਦਾ ਸੀ, ਮੈਨੂੰ ਬੈਠਣਾ ਪੈਂਦਾ ਸੀ। ਅਤੇ ਉਸ ਸਮੇਂ ਟੀਡੀਪੀ ਦੀ ਪੂਰੀ ਤਾਕਤ ਤੇਲੰਗਾਨਾ ਦੇ ਖਿਲਾਫ਼ ਲਗਾਈ ਰੱਖਦੇ ਸਨ । ਉਸੇ ਵਿੱਚ ਲੜਦੇ ਸਨ । ਅਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਨ ਦੀ ਬਹੁਤ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੇ ਸਾਂ । ਸੰਭਾਲਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੇ ਸਾਂ । ਅਤੇ ਟੀਆਰਐੱਸ ਨੇ ਮੈਚੋਰਿਟੀ ਵਿਖਾਈ , ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿਕਾਸ ਵਿੱਚ ਲੱਗ ਗਏ । ਉੱਧਰ ਕੀ ਹਾਲ ਹੋਇਆ ਤੁਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹੋ । ਸੰਸਾਧਨਾਂ ਦਾ ਵਿਵਾਦ ਅੱਜ ਵੀ ਚਲ ਰਿਹਾ ਹੈ । ਵੰਡ ਅਜਿਹੀ ਕੀਤੀ, ਤੁਹਾਡੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸੰਸਾਧਨਾਂ ਦਾ ਵਿਵਾਦ ਅੱਜ ਵੀ ਚਲ ਰਿਹਾ ਹੈ । ਐੱਨਡੀਏ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਸੁਨਿਸਚਿਤ ਕੀਤਾ ਕਿ ਆਂਧਰਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਤੇਲੰਗਾਨਾ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਕਮੀ ਨਹੀਂ ਆਵੇਗੀ । ਅਤੇ ਅਸੀਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਸ ’ਤੇ ਕਮਿਟਡ ਹਾਂ । ਅਤੇ ਅਸੀਂ ਜੋ ਕਦਮ ਚੁੱਕੇ ਮੈਨੂੰ ਕੁਝ ਮੀਡੀਆ ਰਿਪੋਰਟ ਯਾਦ ਹੈ। ਕੁਝ ਮੀਡਿਆ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਮੈਨੂੰ ਯਾਦ ਆ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਇਸੇ ਸਦਨ ਦੇ ਇੱਕ ਮਾਣਯੋਗ ਮੈਂਬਰ ਨੇ ਬਿਆਨ ਦਿੱਤਾ ਸੀ TDP ’ਤੇ । ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬਿਆਨ ਦਿੱਤਾ ਸੀ Special Category Status ਨਾਲੋਂ ਕਿਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਬਿਹਤਰ Special package ਹੈ । ਇਹ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਵਿੱਤ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੀ ਸਿਫਾਰਸ਼ ਨੂੰ ਫਿਰ ਤੋਂ ਦੁਹਰਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ । ਵਿੱਤ ਸਿਫਾਰਸ਼ ਤਹਿਤ ਆਯੋਗ ਨੇ Special or General Category ਰਾਜਾਂ ਦੇ ਭੇਦ ਨੂੰ ਖ਼ਤਮ ਕਰ ਦਿੱਤਾ । ਕਮਿਸ਼ਨ ਨੇ ਇੱਕ ਨਵੀਂ Category North Eastern ਨੂੰ ਅਤੇ ਹਿੱਲ ਸਟੇਟ ਦੀ ਬਣਾ ਦਿੱਤੀ । ਇਸ ਪਕ੍ਰਿਰਿਆ ਵਿੱਚ ਆਯੋਗ ਨੇ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਵੀ ਧਿਆਨ ਰੱਖਿਆ ਕਿ ਹੋਰ ਰਾਜਾਂ ਨੂੰ ਆਰਥਕ ਨੁਕਸਾਨ ਨਾ ਹੋਵੇ । ਐੱਨਡੀਏ ਸਰਕਾਰ ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਆਸਾਂ, ਅਕਾਂਖਿਆਵਾਂ ਦਾ ਸਨਮਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ । ਐੱਨਡੀਏ ਸਰਕਾਰ ਆਂਧਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਆਸ਼ਾਂਵਾਂ, ਅਕਾਂਖਿਆਵਾਂ ਦਾ ਸਨਮਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ । ਲੇਕਿਨ ਨਾਲ ਹੀ ਨਾਲ ਸਾਨੂੰ ਇਹ ਵੀ ਧਿਆਨ ਰੱਖਣਾ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਸਰਕਾਰ 14ਵੇਂ ਵਿੱਤ ਆਯੋਗ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਿਫਾਰਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਬੱਝੀ ਹੋਈ ਹੈ । ਇਸ ਲਈ ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਰਾਜ ਲਈ ਇੱਕ ਨਵਾਂ Special Assistance Package ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ । ਜਿਸ ਦੇ ਨਾਲ ਰਾਜ ਨੂੰ ਓਨੀ ਵਿੱਤੀ ਸਹਾਇਤਾ ਮਿਲੇ ਜਿੰਨੀ ਉਸ ਨੂੰ Special Category Status ਮਿਲਣ ਨਾਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ । ਇਸ ਫ਼ੈਸਲੇ ਨੂੰ 8 ਸਤੰਬਰ 2016 ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ । 4 ਨਵੰਬਰ 2016 ਨੂੰ ਆਂਧਰਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਆਪ ਇਸ ਪੈਕੇਜ ਨੂੰ ਪ੍ਰਵਾਨ ਕਰਦਿਆਂ ਵਿੱਤ ਮੰਤਰੀ ਦਾ ਧੰਨਵਾਦ ਕੀਤਾ । ਐੱਨਡੀਏ ਸਰਕਾਰ ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ Re-Organization Act or Special Assistance Package ’ਤੇ ਕੀਤੇ ਹੋਏ ਹਰ Commitment ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਸੀ। ਲੇਕਿਨ ਟੀਡੀਪੀ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਅਸਫ਼ਲਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਛੁਪਾਉਣ ਲਈ u turn ਲਿਆ । ਅਤੇ ਮਾਣਯੋਗ ਸਪੀਕਰ ਸਾਹਿਬਾ ਜੀ, ਟੀਡੀਪੀ ਨੇ ਜਦੋਂ ਐੱਨਡੀਏ ਛੱਡਣ ਦਾ ਤੈਅ ਕੀਤਾ ਤਾਂ ਮੈਂ ਚੰਦਰ ਬਾਬੂ ਨੂੰ ਫੋਨ ਕੀਤਾ ਸੀ । ਟੀਡੀਪੀ ਐੱਨਡੀਏ ਵਿੱਚੋਂ ਨਿਕਲੀ ਤਾਂ ਚੰਦਰ ਬਾਬੂ ਨਾਲ ਮੇਰੀ ਫੋਨ ’ਤੇ ਗੱਲ ਹੋਈ । ਅਤੇ ਮੈਂ ਚੰਦਰ ਬਾਬੂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਬਾਬੂ ਤੁਸੀਂ ਵਾਈਐੱਸਆਰ ਦੇ ਜਾਲ ਵਿੱਚ ਫਸ ਰਹੇ ਹੋ। ਵਾਈਐੱਸਆਰ ਦੇ ਚੱਕਰ ਵਿੱਚ ਤੁਸੀਂ ਫਸ ਰਹੇ ਹੋ । ਅਤੇ ਮੈਂ ਕਿਹਾ ਤੁਸੀਂ ਉੱਥੇ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ, ਤੁਸੀਂ ਉੱਥੇ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਤੁਸੀਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਤੁਸੀਂ ਬਚ ਨਹੀਂ ਸਕੋਗੇ । ਇਹ ਮੈਂ ਇੱਕ ਦਿਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਸੀ । ਅਤੇ ਮੈਂ ਦੇਖ ਰਿਹਾ ਹਾਂ । ਝਗੜਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਉੱਥੋਂ ਦਾ ਹੈ । ਵਰਤੋਂ ਸਦਨ ਦੀ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ । ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੀ ਜਨਤਾ ਵੀ ਇਸ ਘਨਘੋਰ ਮੌਕਾ-ਪ੍ਰਸਤੀ ਨੂੰ ਦੇਖ ਰਹੀ ਹੈ । ਚੋਣ ਨਜ਼ਦੀਕ ਆਉਂਦੇ ਗਏ, ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਆਲੋਚਨਾ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਗਈ । ਕੋਈ ਵੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ incentive ਜਾਂ Package ਦਿੰਦੇ ਹੋ ਤਾਂ ਉਸ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਦੂਜੇ ਖੇਤਰਾਂ ’ਤੇ ਵੀ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਅਤੇ ਇਸੇ ਸਦਨ ਵਿੱਚ ਤੁਸੀਂ ਵੀ ਜ਼ਰਾ ਸੁਣ ਲਓ । ਇਸ ਸਦਨ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ ਵੀਰੱਪਾ ਮੌਇਲੀ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ । How you can create this kind of inequality and inequity between one state and the other state . It is a major issue after all you are an arbitrator . ਇਹ ਗੱਲ ਮੌਇਲੀ ਜੀ ਨੇ ਕਹੀ ਸੀ । ਅਤੇ ਮੈਂ ਅੱਜ ਇਸ ਸਦਨ ਰਾਹੀਂ ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦਿਵਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਆਂਧਰਾ ਦੀ ਜਨਤਾ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦਿਵਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ। ਚਾਹੇ ਰਾਜਧਾਨੀ ਦਾ ਕੰਮ ਹੋਵੇ ਚਾਹੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਦਾ ਕੰਮ ਹੋਵੇ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਐੱਨਡੀਏ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਆਂਧਰਾ ਦੀ ਜਨਤਾ ਦੀ ਭਲਾਈ ਦੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਪਿੱਛੇ ਨਹੀਂ ਰਹੇਗੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜੋ ਮਦਦ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਾਂ ਅਸੀਂ ਕਰਦੇ ਰਹਾਂਗੇ। ਆਧਰਾਂ ਦਾ ਭਲਾ ਹੋਵੇ, ਉਸੇ ਵਿੱਚ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਭਲਾ ਹੋਵੇ। ਇਹ ਸਾਡੀ ਸੋਚ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਵਿਕਾਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਕਸਰ ਨਹੀਂ ਛੱਡਾਂਗੇ। ਸਾਡਾ ਯਤਨ ਸਾਡਾ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦਾ ਤਰੀਕਾ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਸੁਲਝਾਉਣ ਦਾ ਹੈ। ਵੰਨ ਰੈਂਕ ਵੰਨ ਪੈਨਸ਼ਨ ਕੌਣ ਸਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਐਨੇ ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੱਕ ਇਸ ਨੂੰ ਲਟਕਾ ਰੱਖਿਆ ਸੀ। ਜੀਐੱਸਟੀ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਐਨੇ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਤੱਕ ਕਿਸ ਨੇ ਲਟਕਾ ਕੇ ਰੱਖਿਆ ਸੀ। ਅਤੇ ਅੱਜ ਇੱਥੇ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਕਿ ਗੁਜਰਾਤ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਰੋਕਿਆ ਸੀ। ਮੈਂ ਇਸ ਸਦਨ ਨੂੰ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੇ ਜੋ ਕਰਤਾ-ਧਰਤਾ ਸਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਪਤਾ ਹੈ। ਮੇਰੀਆਂ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਦੇ ਨਾਤੇ ਚਿੱਠੀਆਂ ਵੀ ਮੌਜੂਦ ਹਨ। ਮੈਂ ਉਸ ਸਮੇਂ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਜੀਐੱਸਟੀ ਵਿੱਚ ਰਾਜਾਂ ਦੇ ਜੋ ਸਰੋਕਾਰ ਹਨ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਡ੍ਰੈਸ ਕੀਤੇ ਬਿਨਾ ਅੱਜ ਜੀਐੱਸਟੀ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਨਹੀਂ ਵਧਾ ਸਕਾਂਗੇ। ਤੁਸੀਂ, ਰਾਜਾਂ ਨੇ ਜੋ genuine ਮੁੱਦੇ ਉਠਾਏ ਹਨ ਰਾਜਾਂ ਨਾਲ ਬੈਠ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਮਾਧਾਨ ਕੀਤਾ। ਪਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਹੰਕਾਰ ਇੰਨਾ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਰਾਜਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਗੱਲ ਸੁਣਨ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਨਹੀਂ ਸਨ। ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਸੀ, ਅਤੇ ਇਹ ਵੀ ਮੈਂ ਅੱਜ ਪੋਲ ਖੋਲ੍ਹਦਾ ਹਾਂ। ਬੀਜੇਪੀ ਦੇ ਇਲਾਵਾ ਹੋਰ ਦਲਾਂ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਵੀ, ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਵੀ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਮੈਨੂੰ ਮਿਲਦੇ ਸਨ ਮੀਟਿੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਸਨ ਕਿ ਅਸੀਂ ਤਾਂ ਬੋਲ ਨਹੀਂ ਸਕਾਂਗੇ। ਮੋਦੀ ਜੀ ਤੁਸੀਂ ਬੋਲੋ ਸਾਡੇ ਰਾਜ ਦਾ ਕੁਝ ਭਲਾ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ। ਅਤੇ ਮੈਂ ਅਵਾਜ਼ ਉਠਾਈ ਸੀ। ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਬਣਿਆ ਤਾਂ ਮੇਰਾ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਕੰਮ ਆਇਆ। ਅਤੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੇ ਉਸ ਅਨੁਭਵ ਦੇ ਕਾਰਣ ਸਭ ਰਾਜਾਂ ਦੇ ਸਰੋਕਾਰ ਨੂੰ ਅਡ੍ਰੈਸ ਕਰਨਾ ਤੈਅ ਕੀਤਾ, ਸਭ ਰਾਜਾਂ ਨੂੰ onboard ਲਿਆਉਣ ਵਿੱਚ ਸਫਲ ਹੋਏ ਅਤੇ ਉਦੋਂ ਜਾ ਕੇ ਜੀਐੱਸਟੀ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਜੇ ਤੁਹਾਡਾ ਹੰਕਾਰ ਨਾ ਹੁੰਦਾ, ਆਪਣੇ ਰਾਜਾਂ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਿਆ ਹੁੰਦਾ ਤਾਂ ਜੀਐੱਸਟੀ ਪੰਜ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਆ ਜਾਂਦਾ। ਪਰ ਤੁਹਾਡੇ ਕੰਮ ਦਾ ਤਰੀਕਾ ਲਟਕਾਉਣ ਵਾਲਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਕਾਲ਼ੇ ਧਨ ‘ਤੇ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਨੇ ਐੱਸਆਈਟੀ ਬਣਾਉਣ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਸੀ। ਕੌਣ ਲਟਕਾ ਕੇ ਬੈਠਾ ਸੀ ਇਹ ਤੁਸੀਂ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਲਟਕਾਇਆ ਸੀ। ਬੇਨਾਮੀ ਸੰਪਤੀ ਕਾਨੂੰਨ, ਕਿਸ ਨੇ ਲਟਕਾ ਕੇ ਰੱਖਿਆ ਸੀ। ਐੱਨਡੀਏ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਖ਼ਰੀਫ਼ ਦੀ ਫ਼ਸਲ ਵਿੱਚ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਨਿਊਨਤਮ ਸਮਰਥਨ ਮੁੱਲ ਐੱਮਐੱਸਪੀ ਦੀ ਲਾਗਤ ਡੇਢ ਸੌ ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਕਰਨ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸਕ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਹ ਰੋਕਿਆ ਕਿਸ ਨੇ ਸੀ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਤਾਂ ਇਹ ਰਿਪੋਰਟ 2006 ਤੋਂ ਪਈ ਸੀ। ਅਤੇ ਤੁਸੀਂ 2014 ਤੱਕ ਸਰਕਾਰ ਵਿੱਚ ਸੀ ਅੱਠ ਵਰ੍ਹੇ ਤੱਕ ਤੁਹਾਨੂੰ ਰਿਪੋਰਟ ਯਾਦ ਨਹੀਂ ਆਈ। ਅਸੀਂ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਸੀ ਅਸੀਂ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਐੱਮਐੱਸਪੀ ਡੇਢ ਗੁਣਾ ਕਰਕੇ ਦੇਵਾਂਗੇ। ਅਸੀਂ ਕੀਤਾ। ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਯੂਪੀਏ ਸਰਕਾਰ 2007 ਵਿੱਚ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਨੀਤੀ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ, ਤਾਂ ਉਸ ਵਿੱਚ 50% ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਨੂੰ ਖਾ ਗਏ, ਉਸ ਨੂੰ ਗ਼ਾਇਬ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਸੱਤ ਵਰ੍ਹੇ ਕਾਂਗਰਸ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਰਹੀ। ਪਰ ਐੱਮਐੱਸਪੀ ਦੀਆਂ ਸਿਰਫ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦੇ ਰਹੇ। ਅਤੇ ਜਨਤਾ ਨੂੰ, ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਝੂਠਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦਿੰਦੇ ਰਹੇ। ਮੈਂ ਅੱਜ ਇੱਕ ਹੋਰ ਗੱਲ ਵੀ ਦੱਸਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ। ਦੇਸ਼ ਲਈ ਇਹ ਜਾਣਕਾਰੀ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸੁਣਨਾ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੰਮ ਇਹ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਪਰ ਦੇਸ਼ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਅਸੀਂ 2014 ਵਿੱਚ ਆਏ। ਉਦੋਂ ਕਈ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਇਕੌਨੋਮੀ ‘ਤੇ ਵ੍ਹਾਈਟ ਪੇਪਰ ਲਿਆਂਦਾ ਜਾਵੇ। ਇਹ ਸਾਡੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਸੀ ਵ੍ਹਾਈਟ ਪੇਪਰ ਲਿਆਵਾਂਗੇ । ਪਰ ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਬੈਠੇ ਅਤੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਸਾਰੀਆਂ ਜਾਣਕਾਰੀਆਂ ਲੈਣ ਲੱਗੇ, ਇੱਕ ਦੇ ਬਾਅਦ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਆਈ, ਅਸੀਂ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਗਏ। ਕੀ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਦੀ ਕੀ ਸਥਿਤੀ ਪੈਦਾ ਕਰਕੇ ਰਹੇਗੀ। ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਅੱਜ ਕਹਾਣੀ ਸੁਣਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ। ਕੀ ਪਰਿਸਥਿਤੀ ਪੈਦਾ ਕੀਤੀ। ਇਹ ਕਹਾਣੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੋਈ 2008 ਵਿੱਚ ਅਤੇ 2009 ਵਿੱਚ ਚੋਣਾਂ ਸਨ। ਕਾਂਗਰਸ ਨੂੰ ਲੱਗਣ ਲੱਗਾ ਸੀ ਕਿ ਹੁਣ ਇੱਕ ਸਾਲ ਬਚਿਆ ਹੈ। ਜਿੰਨੀਆਂ ਬੈਂਕਾਂ ਖਾਲੀ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਾਂ ਕਰੋ, ਇੱਕ ਵਾਰ ਜਦੋਂ ਆਦਤ ਪੈ ਗਈ ਤਾਂ ਫਿਰ ਬੈਂਕਾਂ ਦੀ ਅੰਡਰਗਰਾਊਂਡ ਲੁੱਟ 2009 ਤੋਂ 2014 ਤੱਕ ਚਲਦੀ ਰਹੀ। ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਕਾਂਗਰਸ ਸੱਤਾ ਵਿੱਚ ਸੀ ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਇਹ ਬੈਕਾਂ ਨੂੰ ਲੁੱਟਣ ਦੀ ਖੇਡ ਚੱਲਦੀ ਰਹੀ। ਇੱਕ ਅੰਕੜਾ ਇਸ ਸਦਨ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਹੈਰਾਨ ਕਰ ਦੇਵੇਗਾ। ਅਜ਼ਾਦੀ ਦੇ ਸੱਠ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮਾਨਯੋਗ ਸਪੀਕਰ ਜੀ, ਅਜ਼ਾਦੀ ਦੇ ਸੱਠ ਵਰ੍ਹੇ ਮੈਂ, ਸੱਠ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਾਡੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਬੈਂਕਾਂ ਨੇ ਕਰਜ਼ੇ ਵਜੋਂ ਜੋ ਰਾਸ਼ੀ ਦਿੱਤੀ ਸੀ, ਉਹ 18 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਸੀ। ਸੱਠ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚ18 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਪਰ 2008 ਤੋਂ 2014 ਛੇ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਰਾਸ਼ੀ 18 ਕਰੋੜ ਤੋਂ 52 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਹੋ ਗਈ। ਸੱਠ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚ 18 ਲੱਖ…..ਛੇ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚ 52 ਲੱਖ ‘ਤੇ । ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਛੇ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸੱਠ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਜੋ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਡਬਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਹੋਇਆ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਬੈਂਕਿੰਗ ਤਾਂ ਬਹੁਤ ਸਮਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਈ। ਪਰ ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਲੋਕ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਲੋਕ ਹਨ। ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਲੋਕ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਹਨ ਕਿ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਬੈਂਕਿੰਗ ਆਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਫੋਨ ਬੈਂਕਿੰਗ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ। ਇਹ ਟੈਲੀਫੋਨ ਬੈਂਕਿੰਗ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ। ਅਤੇ ਟੈਲੀਫੋਨ ਬੈਂਕਿੰਗ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ। ਅਤੇ ਟੈਲੀਫੋਨ ਬੈਕਿੰਗ ਦਾ ਹੀ ਕਮਾਲ ਸੀ ਕਿ ਛੇ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚ 18 ਲੱਖ ਤੋਂ 52 ਲੱਖ ਆਪਣੇ ਚਹੇਤੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਖਜ਼ਾਨਾ ਲੁਟਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਬੈਂਕਾਂ ਤੋਂ। ਹੋਰ ਤਰੀਕਾ ਕੀ ਸੀ ਕਾਗਜ਼ ਦੇਖਣਾ ਕੁਝ ਨਹੀਂ, ਟੈਲੀਫੋਨ ਆਇਆ ਲੋਨ ਦੇ ਦਿਉ, ਲੋਨ ਦੇਣ ਦਾ ਸਮਾਂ ਆਇਆ, ਉਸ ਲਈ ਦੂਜਾ ਲੋਨ ਦੇ ਦਿਉ। ਉਹ ਲੋਨ ਦੇਣ ਦਾ ਸਮਾਂ ਆਇਆ ਦੂਜਾ ਲੋਨ ਦੇ ਦਿਉ। ਜੋ ਗਿਆ ਸੋ ਗਿਆ। ਜ੍ਹਮਾਂ ਕਰਨ ਲਈ ਨਵਾਂ ਲੋਨ ਦੇਵੇ ਚੱਲੋ, ਇਹੀ ਕੁਚੱਕਰ ਚੱਲਦਾ ਰਿਹਾ। ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਬੈਂਕ, NPA ਦੀ ਵਿਸ਼ਾਲ ਜੰਜਾਲ ਵਿੱਚ ਫਸ ਗਏ। ਇਹ NPA ਦਾ ਜੰਜਾਲ ਇਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਭਾਰਤ ਦੀ ਬੈਂਕਿੰਗ ਵਿਵਸਥਾ ਲਈ ਇੱਕ landmine ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਛਾਇਆ ਗਿਆ। ਅਸੀਂ ਪੂਰੀ ਪਾਰਦਰਸਤਾ ਨਾਲ ਜਾਂਚ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ। NPA ਦੀ ਸਹੀ ਸਥਿਤੀ ਕੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਮੈਕੇਨਿਜ਼ਮ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਅਸੀਂ ਇਸ ਵਿੱਚ ਇੰਨੀ ਬਰੀਕੀ ਨਾਲ ਗਏ ਕਿ NPA ਦਾ ਜੰਜਾਲ ਗਹਿਰਾ ਹੁੰਦਾ ਗਿਆ, ਨਿਰੰਤਰ ਡੂੰਘਾ ਚਲਦਾ ਗਿਆ। NPA ਵਧਣ ਦਾ ਇੱਕ ਹੋ ਕਾਰਨ ਯੂਪੀਏ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਕੁਝ ਅਜਿਹੇ ਫੈਸਲੇ ਕੀਤੇ ਜਿਸ ਦੇ ਕਾਰਨ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਕੈਪੀਟਲ ਗੁਡਸ ਵਿੱਚ ਇੰਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਬੇਹਿਸਾਬ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ। ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਹ ਜਾਣ ਕੇ ਹੈਰਾਨੀ ਹੋਵੇਗੀ ਕਿ ਕੈਪੀਟਲ ਗੁਡਸ ਦੀ ਇੰਪੋਰਟ ਡਿਊਟੀ ਨੂੰ ਘੱਟ ਕਰਕੇ ਐਨਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵਧਾਇਆ ਗਿਆ ਕਿ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੇ ਆਯਾਤ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੋ ਗਿਆ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੇ ਆਯਾਤਾਂ ਦੀ ਫਾਈਨੈਂਸਿੰਗ ਬੈਂਕਾਂ ਦੇ ਲੋਨ ਰਾਹੀਂ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਕੈਪੀਟਲ ਗੁਡਸ ਉਤਪਾਦਨ ‘ਤੇ ਇਸ ਦਾ ਉਲਟ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਿਆ। ਬੈਂਕਾਂ ਕਰਜ਼ ਬਿਨਾਂ, ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਅਸੈੱਸਮੈਂਟ ਬਿਨਾ, ਕਲੀਅਰੈਂਸ ਲੈ ਲਈ ਗਈ। ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਵਿੱਚ ਤਾਂ Equity ਦੇ ਬਦਲੇ ਲੋਨ ਵੀ ਬੈਂਕਾਂ ਨੇ ਦਿੱਤਾ। ਹੁਣ ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਤਾਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਕੈਪੀਟਲ ਗੁਡਸ ਦੇ ਆਯਾਤ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਵਿੱਚ ਕਸਟਮ ਡਿਊਟੀ ਜਾਂ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਟੈਕਸ ਵਿੱਚ ਕਮੀ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਉੱਥੇ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਸਰਕਾਰੀ ਕਲੀਅਰੈਂਸ ਦੇਣ ਲਈ ਕੁਝ ਨਵੇਂ ਟੈਕਸ ਲਾਅ ਬਣਾਏ ਗਏ ਜੋ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਖਾਤੇ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੇ ਸਨ। ਇਸ ਟੈਕਸ ਕਾਰਨ ਸਾਰੀਆਂ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਦੀ ਕਲੀਅਰੈਂਸਾਂ ਵਿੱਚ ਦੇਰ ਹੋਈ। ਬੈਂਕਾਂ ਦੇ ਲੋਨ ਫਸੇ ਰਹੇ। ਅਤੇ NPA ਵਧਦਾ ਰਿਹਾ। ਅੱਜ ਵੀ ਜਦੋਂ ਵਾਰ-ਵਾਰ NPA ਦੀ ਸਥਿਤੀ ‘ਤੇ ਆਪਣੇ ਬਿਆਨ ਦਿੰਦੇ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਰ ਹੋ ਕੇ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਜਨਤਾ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਇਸ ਸਦਨ ਰਾਹੀਂ ਤੱਥ ਫਿਰ ਤੋਂ ਰੱਖਣ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਪਈ ਹੈ। ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਤਾਂ ਸਾਡੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਬੈਂਕਾਂ ਦੀਆਂ books ਵਿੱਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਭ NPA ਨੂੰ ਇਮਾਨਦਾਰੀ ਨਾਲ ਦਿਖਾਉਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ। ਉੱਥੇ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਅਸੀਂ ਬੈਂਕ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਲਈ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਨੀਤੀਗਤ ਫੈਸਲੇ ਲਏ। ਜੋ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਅਰਥ ਵਿਵਸਥਾ ਦੀ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਨਗੇ। 50 ਕਰੋੜ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ NPA ਅਕਾਂਉਟਾਂ ਦੀ ਸਮੀਖਿਆ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਵਿੱਲਫੁਲ ਡਿਫਾਲਟਸ ਅਤੇ ਫਰਾਡ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਦਾ ਮੁੱਲਾਂਕਣ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਬੈਂਕਾਂ ਵਿੱਚ ਸਟ੍ਰੈਸ ਅਸਾਮੀਆਂ ਦੀ ਮੈਨੇਜਮੈਂਟ ਲਈ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਵਿਵਸਥਾ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਦੋ ਲੱਖ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਦੀ ਰਾਸ਼ੀ ਬੈਂਕਾਂ ਦੀ ਰੀਕੈਪਿਟਲਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ ਲਈ ਦਿੱਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਸਾਡੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਇਨਸੌਲਵੈਂਸੀ ਅਤੇ ਬੈਂਕਰਪਸੀ ਕੋਡ ਬਣਾਏ ਹਨ। ਇਸ ਰਾਹੀਂ top twelve ਡਿਫਾਲਟਰਸ ਜੋ ਕਿ ਕੁੱਲ NPA ਦੇ 25% ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹਨ। ਇਹ ਕੇਸ national company law ਵੱਲੋਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ 12 ਵੱਡੇ ਕੇਸਾਂ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ ਤਿੰਨ ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦੀ ਰਕਮ ਫਸੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਤਿੰਨ ਵੱਡੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਾਡੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਲਗਭਗ 55% ਦੀ ਰਿਕਵਰੀ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਜੇ ਕੁੱਲ 12 ਵੱਡੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰੀਏ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਲਗਭਗ 45% ਰਿਕਵਰੀ ਕੀਤੀ ਜਾ ਚੁੱਕੀ । ਅਜਿਹੇ ਹੀ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਕੱਲ੍ਹ ਹੀ ਲੋਕ ਸਭਾ ਨੇ Fugitive economic offender bill ਪਾਸ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਬੈਂਕ ਦਾ ਕਰਜ਼ ਨਾ ਚੁਕਾਉਣ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਹੁਣ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਕਾਨੂੰਨ ਤੋਂ ਬਚਣਾ ਹੋਰ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਨਾਲ NPA ‘ਤੇ ਵੀ ਨਿਯੰਤਰਨ ਲਗਾਉਣ ਵੀ ਮਦਦ ਮਿਲੇਗੀ। ਜੇ 2014 ਵਿੱਚ ਐੱਨਡੀਏ ਸਰਕਾਰ ਨਾ ਬਣਦੀ, ਜਿਸ ਤੌਰ–ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਕਾਂਗਰਸ ਸਰਕਾਰ ਚਲਾ ਰਹੀ ਸੀ, ਜੇ ਉਹੀ ਵਿਵਸਥਾ ਚਲਦੀ ਰਹਿੰਦੀ, ਤਾਂ ਅੱਜ ਦੇਸ਼ ਬਹੁਤ ਵੱਡੇ ਸੰਕਟ ਵਿੱਚੋਂ ਗੁਜ਼ਰਦਾ ਹੁੰਦਾ। ਮੈਂ ਇਸ ਸਦਨ ਰਾਹੀਂ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਇਹ ਦੱਸਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਪਹਿਲਾਂ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਦੇਸ਼ ‘ਤੇ ਸਪੈਸ਼ਲ ਫਾੱਰਨ ਕਰੰਸੀ ਨਾਨ ਰੈਸੀਡੈਂਟ ਡਿਪੌਜ਼ਿਟ ਯਾਨੀ FCNR ਦੇ ਲਗਭਗ 32 ਬਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ 32 ਮਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਦਾ ਕਰਜ਼ ਛੱਡ ਕੇ ਗਈ ਸੀ। ਇਸ ਕਰਜ਼ ਨੂੰ ਵੀ ਭਾਰਤ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅੱਜ ਵਾਪਸ ਕਰ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। ਇਹ ਕੰਮ ਅਸੀਂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਮਾਣਯੋਗ ਸਪੀਕਰ, ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰਾਮ ਸਵਰਾਜ ਅਭਿਆਨ, ਇਸ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ ਦੇ ਸੁਪਨਿਆਂ ਨੂੰ ਸਾਕਾਰ ਕਰਨ ਲਈ ਅਸੀਂ 15 ਅਗਸਤ ਤੱਕ 65 ਹਜ਼ਾਰ ਪਿੰਡਾਂ ਦੇ ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਕੋਲ ਬੈਂਕ੍ ਖਾਤੇ ਹੋਣ, ਗੈਸ ਕਨੈਕਸ਼ਨ ਹੋਣ, ਹਰ ਘਰ ਵਿੱਚ ਬਿਜਲੀ ਹੋਵੇ, ਸਭ ਦਾ ਟੀਕਾਕਰਨ ਹੋਇਆ ਹੋਵੇ, ਸਭ ਨੂੰ ਬੀਮੇ ਦਾ ਸੁਰੱਖਿਆ ਕਵਚ ਮਿਲਿਆ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਹਰ ਘਰ ਵਿੱਚ ਐੱਲਈਡੀ ਬੱਲਬ ਹੋਵੇ, ਇਹ ਪਿੰਡ ਕੁੱਲ 115 ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹਨ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਗਲਤ ਨੀਤੀਆਂ ਨੇ ਪਿਛੜੇਪਣ ਦਾ ਅਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਅਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਸ਼ਾ ਦਾ ਨਵਾਂ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦਿੱਤਾ। ਨਿਊ ਇੰਡੀਆ ਦੀਆਂ ਵਿਵਸਥਾਵਾਂ ਸਮਾਰਟ ਵੀ ਹਨ, ਸੈਂਸੀਟਿਵ ਵੀ ਹਨ। ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ ਲੈਬਲ ਦੇ ਟਿਕਾਣੇ ਨਹੀਂ ਸਨ, ਅਸੀਂ ਅਟਲ ਟਿੰਕਰਿੰਗ ਲੈਬ, ਸਕਿੱਲ ਇੰਡੀਆ,ਖੇਲੋ ਇੰਡੀਆ ਅਭਿਆਨਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਦੀ ਪਹਿਚਾਣ ਅਤੇ ਸਨਮਾਨ ਵਧਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਔਰਤਂ ਲਈ ਜੀਵਨ ਦੇ ਹਰ ਪੜਾਅ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦਿਆਂ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਬਣਾਈਆਂ ਅਤੇ ਮੈਂ ਅੱਜ ਮਾਣ ਨਾਲ ਕਹਿਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ। ਕੈਬਨਿਟ ਕਮੇਟੀ ਔਨ ਸਕਿਓਰਿਟੀ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਦੋ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਬੈਠਦੀਆਂ ਹਨ। ਅਤੇ ਦੋ ਮਹਿਲਾ ਮੰਤਰੀ ਫੈਸਲੇ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸੇਦਾਰ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਫਾਈਟਰ ਪਾਇਲਟ ਦੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ induct ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਤਿੰਨ ਤਲਾਕ ਝੱਲ ਰਹੀਆਂ ਮੁਸਲਿਮ ਭੈਣਾਂ ਨਾਲ ਸਰਕਾਰ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਨਾਲ ਖੜ੍ਹੀ ਹੈ। ਬੇਟੀ ਬਚਾਓ ਬੇਟੀ ਪੜ੍ਹਾਓ ਜਨ ਅੰਦੋਲਨ ਬਣਿਆ ਹੈ। ਅਨੇਕ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਬੇਟੀਆਂ ਦੇ ਜਨਮ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ, ਬੇਟੀਆਂ ‘ਤੇ ਅੱਤਿਆਚਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਫਾਂਸੀ ਤੱਕ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ, ਲੋਕਤੰਤਰ ਵਿਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਹਿੰਸਾ ਅਤੇ ਅੱਤਿਆਚਾਰ ਨੂੰ ਇਜ਼ਾਜਤ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਅਜਿਹੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਦਾ ਵੀ ਅਕਾਲ ਚਲਾਣਾ ਦੁਖਾਂਤ ਹੈ। ਮਾਨਵਤਾ ਦੀ ਮੁਢਲੀ ਭਾਵਨਾ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਹੈ। ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਅਜਿਹੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਉੱਥੇ ਰਾਜ ਸਰਕਾਰਾਂ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਮੈਂ ਅੱਜ ਇਸ ਸਦਨ ਰਾਹੀਂ ਰਾਜ ਸਰਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਫਿਰ ਤੋਂ ਤਾਕੀਦ ਕਰਾਂਗਾ ਕਿ ਜੋ ਵੀ ਅਜਿਹੀ ਹਿੰਸਾ ਕਰੇ ਉਸ ਦੇ ਖਿਲਾਫ਼ ਸਖ਼ਤ ਕਾਰਵਾਈ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ। ਦੇਸ਼ ਨੇ 21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਸੁਪਨਿਆਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਮਾਲਾ ਨਾਲ ਹਾਈਵੇ ਦਾ ਜਾਲ ਪੂਰੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਵਿਛਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਸਾਗਰ ਮਾਲ ਨਾਲ ਪੋਰਟ ਡਿਵੈਲਪਮੈਂਟ ਅਤੇ ਪੋਰਟਲੈਂਡ ਡਿਵੈਲਪਮੈਂਟ ਨੂੰ ਹੁਲਾਰਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਟਾਇਰ ਟੂ ਅਤੇ ਟਾਇਰ ਥ੍ਰੀ ਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਹਵਾਈ ਕਨੈਕਟੀਵਿਟੀ ‘ਤੇ ਕੰਮ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵੱਧ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਦੇਸ਼ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਮੈਟਰੋ ਦਾ ਵਿਆਪਕ ਵਿਸਤਾਰ ਹੋਵੇ ਇਸ ‘ਤੇ ਕੰਮ ਚਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਹਰ ਪੰਚਾਇਤ ਤੱਕ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਲਈ ਤੇਜ਼ ਗਤੀ ਨਾਲ ਕੰਮ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਦੇਸ਼ ਇਸ ਦਾ ਗਵਾਹ ਹੈ। ਪਿੰਡ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਵੱਡੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਤੱਕ, ਗ਼ਰੀਬ ਅਤੇ ਮੱਧ ਵਰਗ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਬਦਲਾਅ ਲਿਆ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਪਹਿਲਾਂ ਦੀਆਂ ਸਰਕਾਰਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਸਾਡੀ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਗਤੀ ਕਿਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਤੇਜ਼ ਹੈ। ਚਾਹੇ ਸੜਕਾਂ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਹੋਵੇ, ਰੇਲਵੇ ਲਾਈਨਾਂ ਦਾ ਬਿਜਲੀਕਰਨ ਹੋਵੇ,ਦੇਸ਼ ਦੀ ਉਤਪਾਦਨ ਸਮੱਰਥਾ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਕਰਨਾ ਹੋਵੇ, ਨਵੇਂ ਸਿੱਖਿਆ ਸੰਸਥਾਨ ਹੋਣ, ਆਈਆਈਟੀ, ਆਈਆਈਐੱਮ ਹੋਣ, ਮੈਡੀਕਲ ਸੀਟਾਂ ਦੀ ਸੰਖਿਆ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਹੋਵੇ, ਕਰਮਚਾਰੀ ਉਹੀ ਹਨ, ਬਿਊਰੋਕ੍ਰੇਸੀ ਉਹੀ ਹੈ, ਫਾਈਲਾਂ ਦਾ ਤੌਰ-ਤਰੀਕਾ ਉਹੀ ਹੈ, ਪਰ ਉਸ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਵੀ ਇਹ ਪੋਲੀਟੀਕਲ ਵਿਲ ਹੈ। ਜਿਸ ਦੇ ਕਾਰਨ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਤਾਕਤ ਵਿੱਚ ਨਵੀਂ ਊਰਜਾ ਭਰ ਕੇ ਅਸੀਂ ਅੱਗੇ ਵਧ ਰਹੇ ਹਾਂ। ਇਸ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਰੋਜ਼ਗਾਰ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਭਰਮ ਫੈਲਾਏ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਅਤੇ ਫਿਰ ਇੱਕ ਵਾਰ ਸੱਚ ਨੂੰ ਕੁਚਲਣ ਦਾ ਯਤਨ ਅਧਾਰਹੀਣ ਗੱਲਾਂ, ਕੋਈ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨਹੀਂ, ਐਂਵੇਂ ਹੀ ਗਪੋਲੇ ਚਲਾਉਣਾ, ਅੱਛਾ ਹਵੋਗਾ ਅਤੇ ਉਸ ਵਿੱਚ ਥੋੜ੍ਹੀ ਬਾਰੀਕੀ ਨਾਲ ਧਿਆਨ ਦਿੰਦੇ ਤਾਂ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਨਿਰਾਸ਼ ਕਰ ਕਰ ਕੇ ਰਾਜਨੀਤੀ ਕਰਨ ਦਾ ਪਾਪ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ। ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਸਿਸਟਮ ਵਿੱਚ ਉਪਲੱਬਧ ਰੋਜ਼ਗਾਰ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਕਈ ਅੰਕੜਿਆਂ ਨੂੰ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਹਰ ਮਹੀਨੇ ਪੇਸ਼ ਕਰਨ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਸੰਗਠਿਤ ਖੇਤਰ ਯਾਨੀ ਫਾਰਮਲ ਸੈਕਟਰ ਵਿੱਚ ਰੋਜ਼ਗਾਰ ਵਿੱਚ ਵਾਧੇ ਨੂੰ ਮਾਪਣ ਦਾ ਇਹ ਤਰੀਕਾ ਹੈ, Employee Provident Fund ਯਾਨੀ EPF ਵਿੱਚ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਦਾ ਐਲਾਨ 2017 ਤੋਂ ਲੈ ਮਈ 2018, ਇਨ੍ਹਾਂ 9 ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 45 ਲੱਖ ਨਵੇਂ ਨੈੱਟ ਸਬਸਕ੍ਰਾਈਬਰ ਈਪੀਐੱਫ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 77% 28 ਵਰ੍ਹੇ ਤੋਂ ਘੱਟ ਉਮਰ ਦੇ ਹਨ। ਫਾਰਮਲ ਸਿਸਟਮ ਵਿੱਚ ਨਿਊ ਪੈਨਸ਼ਨ ਸਕੀਮ ਯਾਨੀ NPS ਵਿੱਚ ਪਿਛਲੇ 9 ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ 5 ਲੱਖ 68 ਹਜ਼ਾਰ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਲੋਕ ਜੁੜੇ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਈਪੀਐੱਫ ਅਤੇ NPS ਦੇ ਦੋਵੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਨੂੰ ਮਿਲਾ ਕੇ ਹੀ ਪਿਛਲੇ ਨੌ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਫਾਰਮਲ ਸੈਕਟਰ ਵਿੱਚ 50 ਲੱਖ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਲੋਕ ਰੋਜ਼ਗਾਰ ਵਿੱਚ ਜੁੜੇ ਹਨ। ਇਹ ਸੰਖਿਆ ਪੂਰੇ ਵਰ੍ਹੇ ਲਈ 70 ਲੱਖ ਤੋਂ ਵੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੋਵੇਗੀ। ਇਨ੍ਹਾਂ 70 ਲੱਖ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਈਐੱਸਆਈਸੀ ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਕਿਉਂਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਹੁਣ ਆਧਾਰ ਲਿਕਿੰਗ ਦਾ ਕੰਮ ਚਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਕਿੰਨੀ ਹੀ ਪ੍ਰੋਫੈਸ਼ਨਲ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਨੌਜਵਾਨ ਪ੍ਰੋਫੈਸ਼ਨਲ ਡਿਗਰੀ ਲੈ ਕੇ ਖੁਦ ਨੂੰ ਰਜਿਸਟਰ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਆਪਣਾ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਦਾਹਰਣ ਦੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਡਾਕਟਰ, ਇੰਜੀਨੀਅਰ, ਆਰਕੀਟੈਕਟ, ਲਾਅਰਸ, ਚਾਰਟਰਡ ਅਕਾਂਊਂਟੈਂਟਸ, ਕੌਸਟ ਅਕਾਂਊਟਸ, ਕੰਪਨੀ, ਕੰਪਨੀ ਸੈਕਟਰੀ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੁਤੰਤਰ ਇੰਡੀਪੈਂਡੈਂਟ ਇੰਸਟੀਟਿਊਟ ਨੇ ਸਰਵੇਖਣ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਅਤੇ ਇੰਨਡੀਪੈਂਡਟ ਇਸਟੀਟਿਊਟ ਸਟਡੀ ਕਹਿ ਰਹੀ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਜੋ ਅੰਕੜੇ ਰੱਖੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ 2016-17 ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 17000 ਨਵੇਂ ਚਾਰਟਡ ਅਕਾਂਉਟੈਂਟ ਸਿਸਟਮ ਵਿੱਚ ਜੁੜੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 5000 ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਨਵੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ। ਜੇ ਇੱਕ ਚਾਰਟਡ ਅਕਾਂਊਂਟ ਸੰਸਥਾ ਵਿੱਚ ਵੀਹ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਰੋਜ਼ਗਾਰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਲੱਖ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਰੋਜ਼ਗਾਰ ਮਿਲਿਆ ਹੈ। ਪੋਸਟ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਡਾਕਟਰ, ਡੈਂਟਲ ਸਰਜਨ ਅਤੇ Ayush ਡਾਕਟਰ ਸਾਡੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ 80 ਲੱਖ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪੋਸਟ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਡਾਕਟਰ, ਡੈਂਟਲ ਸਰਜਨ ਅਤੇ Ayush ਦੇ ਡਾਕਟਰ ਸਿੱਖਿਅਕ ਹੋ ਕੇ ਪ੍ਰਤੀ ਸਾਲ ਕਾਲਜ ਤੋਂ ਨਿਕਲਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਜੇ ਸੱਠ ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਵੀ ਖੁਦ ਦੀ ਪ੍ਰੈਕਟਿਸ ਕਰਨ ਤਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਡਾਕਟਰ ਪੰਜ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਰੋਜ਼ਗਾਰ ਦੇ ਮੌਕੇ ਮਿਲਣਗੇ ਅਤੇ ਇਹ ਸੰਖਿਆ 2 ਲੱਖ 40 ਹਜ਼ਾਰ ਹੋਵੇਗੀ। ਲਾਅਇਅਰ 2017 ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ ਹਜ਼ਾਰ ਅੰਡਰ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਅਤੇ ਪੋਸਟ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਵਕੀਲ ਬਣੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਜੇ 60% ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰੈਕਟਿਸ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਹੋਵੇਗੀ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਦੋ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਰੋਜ਼ਗਾਰ ਦਿੱਤਾ ਹੋਵੇਗਾ, ਤਾਂ ਲਗਭਗ ਦੋ ਲੱਖ ਰੋਜ਼ਗਾਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਕੀਲਾਂ ਰਾਹੀਂ ਮਿਲਿਆ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਤਿੰਨ ਪ੍ਰੋਫੈਸ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ 2017 ਵਿੱਚ 6 ਲੱਖ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਰੋਜ਼ਗਾਰ ਦੇ ਮੌਕੇ ਮਿਲੇ ਹਨ। ਹੁਣ ਜੇ ਇਨਫਾਰਮਲ ਸੈਕਟਰ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰੀਏ, ਤਾਂ ਟਰਾਂਸਪੋਰਟ ਸੈਕਟਰ ਵਿੱਚ ਕਾਫੀ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਰੋਜ਼ਗਾਰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਟਰਾਂਸਪੋਰਟ ਸੈਕਟਰ ਵਿੱਚ ਸੱਤ ਲੱਖ 60 ਹਜ਼ਾਰ ਕਮਰਸ਼ੀਅਲ ਗੱਡੀਆਂ ਦੀ ਵਿਕਰੀ ਹੋਈ। ਸੱਤ ਲੱਖ 60 ਹਜ਼ਾਰ ਕਮਰਸ਼ੀਅਲ ਗੱਡੀਆਂ, ਜੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 25% ਗੱਡੀਆਂ ਵਿਕਰੀ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਗੱਡੀਆਂ ਨੂੰ ਬਦਲਣ ਲਈ ਮੰਨੀਏ ਤਾਂ ਪੰਜ ਲੱਖ 70 ਹਜ਼ਾਰ ਗੱਡੀਆਂ ਸਮਾਨ ਦੀ ਢੁਆਈ ਲਈ ਸੜਕ ‘ਤੇ ਆਈਆਂ ਅਤੇ ਨਵੀਂਆਂ ਗੱਡੀਆਂ ਆਈਆਂ। ਅਜਿਹੀ ਇੱਕ ਗੱਡੀ ‘ਤੇ ਦੋ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਜੇ ਰੋਜ਼ਗਾਰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਰੋਜ਼ਗਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਸੰਖਿਆ 11 ਲੱਖ 40 ਹਜ਼ਾਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜੇ ਅਸੀਂ ਪੈਸੰਜਰ ਗੱਡੀਆਂ ਦੀ ਵਿਕਰੀ ਨੂੰ ਦੇਖੀਏ ਤਾਂ ਇਹ ਸੰਖਿਆ 25 ਲੱਖ 40 ਹਜ਼ਾਰ ਦੀ ਸੀ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 20% ਗੱਡੀਆਂ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਗੱਡੀਆਂ ਨੂੰ ਬਦਲਣ ਲਈ ਮੰਨੀਆਂ ਜਾਣ ਤਾਂ ਲਗਭਗ 30 ਲੱਖ ਗੱਡੀਆਂ ਸੜਕਾਂ ‘ਤੇ ਉਤਰੀਆਂ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਵੀਆਂ ਗੱਡੀਆਂ ਵਿੱਚ ਕੇਵਲ 25% ਵੀ ਅਜਿਹੀਆਂ ਮੰਨੀਆਂ ਜਾਣ ਜੋ ਇੱਕ ਡਰਾਈਵਰ ਨੂੰ ਰੋਜ਼ਗਾਰ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਤਾਂ ਪੰਜ ਲੱਖ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਰੋਜ਼ਗਾਰ ਮਿਲੇਗਾ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਸਾਡੇ ਇੱਥੇ 2 ਲੱਖ 55 ਹਜ਼ਾਰ ਆਟੋ ਦੀ ਵਿਕਰੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 10% ਦੀ ਵਿਕਰੀ ਜੇ ਪੁਰਾਣੀ ਆਟੋ ਬਦਲਣ ਦੀ ਮੰਨੀ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਲਗਭਗ ਦੋ ਲੱਖ ਤਿੰਨ ਹਜ਼ਾਰ ਨਵੇਂ ਆਟੋ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਸੜਕ ‘ਤੇ ਉਤਰੇ ਹਨ। ਕਿਉਂਕਿ ਆਟੋ ਦੋ ਸ਼ਿਫਟ ਵਿੱਚ ਚਲਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਦੋ ਆਟੋ ਨਾਲ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਰੋਜ਼ਗਾਰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਲੱਖ ਚਾਲੀ ਹਜ਼ਾਰ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਨਵੇਂ ਆਟੋਂ ਰਾਹੀਂ ਰੋਜ਼ਗਾਰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਇਕੱਲੇ ਟਰਾਂਸਪਰੋਟ ਸੈਕਟਰ ਨੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤਿੰਨ ਵਾਹਨਾਂ ਨਾਲ ਪਿਛਲੇ ਇੱਕ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਵੀਹ ਲੱਖ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਨਵੇਂ ਮੌਕੇ ਮਿਲੇ ਹਨ। ਈਪੀਐੱਫ, ਐੱਨਪੀਐੱਸ, ਪ੍ਰੋਫੈਸ਼ਨਲ ਟਰਾਂਸਪਰੋਟ ਸੈਕਟਰ ਨੂੰ ਜੇ ਅਸੀਂ ਜੋੜ ਕੇ ਦੇਖੀਏ ਇੱਕ ਕਰੋੜ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਕੱਲੇ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਰੋਜ਼ਗਾਰ ਮਿਲਿਆ ਹੈ। ਅਤੇ ਇੱਕ ਇੰਡੀਪਡੈਂਟ ਸੰਸਥਾ ਦਾ ਸਰਵੇਖਣ ਕਹਿ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਉਸ ਇਨਡੀਪਡੈਂਟ ਇੰਸਟੀਟੀਊਟ ਨੂੰ ਕੋਟ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹਾਂ। ਇਹ ਸਰਕਾਰੀ ਅੰਕੜੇ ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਬੋਲ ਰਿਹਾ ਹਾਂ। ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ ਮੇਰੀ ਤਾਕੀਦ ਹੈ, ਕਿ ਕ੍ਰਿਪਾ ਕਰਕੇ ਬਿਨਾ ਤੱਥਾਂ ਦੇ ਸੱਚ ਨੂੰ ਕੁਚਲਣ ਦਾ ਯਤਨ ਨਾ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ। ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਗੁੰਮਰਾਹ ਕਰਨ ਦਾ ਯਤਨ ਨਾ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ, ਅੱਜ ਦੇਸ਼ ਇੱਕ ਅਹਿਮ ਪੜਾਅ ‘ਤੇ ਹੈ, ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਪੰਜ ਵਰ੍ਹੇ ਸਵਾ ਸੌ ਕਰੋੜ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀਆਂ ਜਿਸ ਵਿੱਚ 85% ਸਾਡੇ ਨੌਜਾਵਨ ਹਨ, ਦੇਸ਼ ਦੀ ਨੀਅਤੀ ਤੈਅ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹਨ। ਨਿਊ ਇੰਡੀਆ ਦੇਸ਼ ਦੀਆਂ ਨਵੀਆਂ ਆਸ਼ਾਵਾਂ, ਅਕਾਂਖਿਆਵਾਂ ਦਾ ਅਧਾਰ ਬਣੇਗਾ। ਜਿੱਥੇ ਸੰਭਾਵਨਾਵਾਂ, ਮੌਕਿਆਂ, ਸਥਿਰਤਾ, ਇਸ ਦਾ ਅਨੰਤ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਹੋਵੇਗਾ। ਜਿੱਥੇ ਸਮਾਜ ਦੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਵਰਗ, ਕਿਸੇ ਵੀ ਖੇਤਰ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀ ਕੋਈ ਅਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ। ਕੋਈ ਮਤਭੇਦ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਸ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਬਦਲੇ ਹੋਏ ਦਾਇਰੇ ਪਰਿਵੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਸਾਨੂੰ ਸਭ ਨੂੰ ਇੱਕਠੇ ਮਿਲ ਕੇ ਚੱਲਣ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੈ। ਸਪੀਕਰ ਸਾਹਿਬ ਜੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਚਰਚਾ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਧੰਨਵਾਦ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਫਿਰ ਇੱਕ ਵਾਰ ਆਂਧਰਾ ਦੀ ਜਨਤਾ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਐੱਨਡੀਏ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਕੋਈ ਕਮੀ ਨਹੀਂ ਕਰੇਗੀ। ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਵਿਕਾਸ ਦੀ ਰਾਹ ‘ਤੇ ਚਲਣ ਵਾਲੇ ਹਰ ਕਿਸੇ ਲਈ ਜੀ ਜਾਨ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦਾ ਵਰਤ ਲੈ ਕੇ ਅਸੀਂ ਆਏ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਫਿਰ ਇੱਕ ਵਾਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਭ ਪਤਵੰਤਿਆਂ ਨੂੰ 2024 ਵਿੱਚ ਅਵਿਸ਼ਵਾਸ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਲਿਆਉਣ ਦਾ ਸੱਦਾ ਦੇ ਕੇ ਆਪਣੀ ਗੱਲ ਸਮਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਅਤੇ ਮੈਂ ਇਸ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖਾਰਜ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਇਸ ਸਦਨ ਨੂੰ ਤਾਕੀਦ ਕਰਦਾਂ ਹਾ। ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਸਮਾਂ ਦਿੱਤਾ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡਾ ਬਹੁਤ-ਬਹੁਤ ਧੰਨਵਾਦੀ ਹਾਂ। ਧੰਨਵਾਦ।