ਮੰਤਰੀ ਮੰਡਲ ਨੇ ਇੰਟਰਡਿਸਿਪਲਿਨਰੀ ਸਾਈਬਰ-ਫਿਜ਼ੀਕਲ ਸਿਸਟਮਾਂ ਦੇ ਨੈਸ਼ਨਲ ਮਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਪ੍ਰਵਾਨਗੀ ਦਿੱਤੀ

ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਸ਼੍ਰੀ ਨਰੇਂਦਰ ਮੋਦੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਮੰਤਰੀ ਮੰਡਲ ਨੇ ਅੱਜ ਬਹੁਵਿਸ਼ਕ ਸਾਈਬਰ-ਫਿਜ਼ੀਕਲ ਸਿਸਟਮਾਂ ਦੇ ਨੈਸ਼ਨਲ ਮਿਸ਼ਨ (ਐੱਨਐੱਮ-ਆਈਸੀਪੀਐੱਸ) ਨੂੰ ਪ੍ਰਵਾਨਗੀ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਪੰਜ ਸਾਲਾਂ ਲਈ 3600 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦੀ ਕੁੱਲ ਲਾਗਤ ਨਾਲ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਟੈਕਨੋਲੋਜੀ ਵਿਭਾਗ ਲਾਗੂ ਕਰੇਗਾ। ਡਿਟੇਲ: ਇਸ ਮਿਸ਼ਨ ਤਹਿਤ ਸਮਾਜ ਦੀਆਂ ਵਧਦੀਆਂ ਟੈਕਨੋਲੋਜੀ ਜ਼ਰੂਰਤਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ ਅਤੇ ਇਹ ਅਗਲੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦੀਆਂ ਟੈਕਨੋਲੋਜੀਆਂ ਲਈ ਅਗਾਂਹਵਧੂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰੁਝਾਨਾਂ ਅਤੇ ਰੋਡਮੈਪ ਦਾ ਜਾਇਜ਼ਾ ਲਵੇਗਾ। ਇਸ ਮਿਸ਼ਨ ਤਹਿਤ ਨਿਮਨਲਿਖਤ ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਕਾਰਜ ਕੀਤੇ ਜਾਣਗੇ: ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਸਾਈਬਰ-ਫਿਜੀਕਲ ਸਿਸਟਮ (ਸੀਪੀਐੱਸ) ਅਤੇ ਸਬੰਧਤ ਟੈਕਨੋਲੋਜੀਆਂ ਸਰਲ ਹੋ ਜਾਣਗੀਆਂ। ਭਾਰਤੀ ਹਾਲਤਾਂ ਦੇ ਮੱਦੇਨਜ਼ਰ ਰਾਸ਼ਟਰੀ/ਖੇਤਰੀ ਮੁੱਦਿਆਂ ਨੂੰ ਹੱਲ ਕਰਨ ਲਈ ਸੀਪੀਐੱਸ ਟੈਕਨੋਲੋਜੀਆਂ ਨੂੰ ਅਪਣਾਉਣਾ। ਸੀਪੀਐੱਸ ਵਿੱਚ ਅਗਲੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦੀ ਕੁਸ਼ਲ ਮਾਨਵ ਸੰਸਾਧਨਾਂ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ। ਟਰਾਂਸਲੈਸ਼ਨਲ ਖੋਜ ਨੂੰ ਉਤਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰਨਾ। ਸੀਪੀਐੱਸ ਵਿੱਚ ਉੱਦਮਤਾ ਅਤੇ ਸਟਾਰਟ-ਅੱਪ ਇਈਕੋ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ੀ ਲਿਆਉਣਾ। ਸੀਪੀਐੱਸ, ਟੈਕਨੋਲੋਜੀ ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨ, ਟੈਕਨੋਲੋਜੀ ਅਤੇ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਵਿੱਚ ਉੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਵਿੱਚ ਉੱਨਤ ਖੋਜ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਕਰਨਾ। ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਹੋਰ ਉੱਨਤ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਲਿਆਉਣਾ ਅਤੇ ਕਈ ਪ੍ਰਤੱਖ ਅਤੇ ਅਪ੍ਰਤੱਖ ਲਾਭਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਾ। ਲਾਗੂਕਰਨ ਰਣਨੀਤੀ: ਐੱਨਐੱਮ-ਆਈਸੀਪੀਐੱਸ ਇੱਕ ਵਿਆਪਕ ਮਿਸ਼ਨ ਹੈ ਜੋ ਸੀਪੀਐੱਸ ਵਿੱਚ ਟੈਕਨੋਲੋਜੀ ਵਿਕਾਸ, ਐਪਲੀਕੇਸ਼ਨ ਵਿਕਾਸ, ਮਾਨਵ ਸੰਸਾਧਨ ਵਿਕਾਸ, ਕੌਸ਼ਲ ਵਿਕਾਸ, ਉੱਦਮਸ਼ੀਲਤਾ ਅਤੇ ਸਟਾਰਟ-ਅੱਪ ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਸਬੰਧਤ ਟੈਕਨੋਲੋਜੀਆਂ ਦੇ ਮੁੱਦਿਆਂ ਨੂੰ ਹੱਲ ਕਰੇਗਾ। ਮਿਸ਼ਨ ਦਾ ਟੀਚਾ 15 ਟੈਕਨੋਲੋਜੀ ਇਨੋਵੇਸ਼ਨ ਕੇਂਦਰ, 6 ਐਪਲੀਕੇਸ਼ਨ ਇਨੋਵੇਸ਼ਨ ਹੱਬ ਅਤੇ 4 ਟੈਕਨੋਲੋਜੀ ਟਰਾਂਸਲੇਸ਼ਨ ਰਿਸਰਚ ਪਾਰਕ (ਟੀਟੀਆਰਪੀ) ਬਣਾਉਣਾ ਹੈ। ਇਹ ਕੇਂਦਰ ਅਤੇ ਟੀਟੀਆਰਪੀ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਤ ਅਕਾਦਮਿਕ, ਖੋਜ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸੰਗਠਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸਮਾਧਾਨ ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਸਬੰਧ ਵਿੱਚ ਅਕਾਦਮਿਕ ਸੰਸਥਾਨਾਂ, ਉਦਯੋਗ, ਕੇਂਦਰੀ ਮੰਤਰਾਲੇ ਅਤੇ ਰਾਜ ਸਰਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਜੋੜਦਾ ਹੈ। ਵਿੱਦਿਅਕ ਸੰਸਥਾਨਾਂ, ਉਦਯੋਗ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਇੱਕ ਵਿਵਹਾਰਿਕ ਸਮੂਹ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨ ਲਈ ਰਣਨੀਤਿਕ ਪਹਿਲ ਦੇ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਨੂੰ ਅਪਣਾਇਆ ਜਾਣਾ ਹੈ। ਮਿਸ਼ਨ ਦੇ ਲਾਗੂਕਰਨ, ਨਿਗਰਾਨੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਮਾਰਗਦਰਸ਼ਨ ਲਈ ਮਿਸ਼ਨ, ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨਿਕ ਬੋਰਡ ਅਤੇ ਅੰਤਰ ਮੰਤਰਾਲਾ ਤਾਲਮੇਲ ਕਮੇਟੀ, ਵਿਗਿਆਨਕ ਸਲਾਹਕਾਰ ਕਮੇਟੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਉਪ ਕਮੇਟੀਆਂ ਵਜੋਂ ਮਜ਼ਬੂਤ ਨਿਗਰਾਨੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਤਿਆਰ ਹੋਵੇਗੀ। ਕੇਂਦਰਾਂ ਅਤੇ ਟੀਟੀਆਰਪੀ ਦੇ ਚਾਰ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਖੇਤਰ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਮਿਸ਼ਨ ਦਾ ਲਾਗੂਕਰਨ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਹ ਚਾਰ ਖੇਤਰ ਹਨ (i) ਟੈਕਨੋਲੋਜੀ ਵਿਕਾਸ, (ii) ਮਾਨਵ ਸੰਸਾਧਨ ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਕੌਸ਼ਲ ਵਿਕਾਸ, (iii) ਇਨੋਵੈਸ਼ਨ ਉੱਦਮਤਾ ਅਤੇ ਸਟਾਰਟ ਅੱਪ ਇਕੋ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿਕਾਸ, (iv) ਅੰਤਰਾਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਹਿਯੋਗ। ਪ੍ਰਭਾਵ: ਸੀਪੀਐੱਸ ਟੈਕਨੋਲੋਜੀਆਂ ਤੋਂ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੀ ਵਿਗਿਆਨਕ, ਅਭਿਆਂਤ੍ਰਿਕੀ ਅਤੇ ਟੈਕਨੋਲੋਜੀ ਇਨੋਵੈਸ਼ਨ ਸਮਰੱਥਾਵਾਂ ਨੂੰ ਨਵੀਂ ਧਾਰ ਮਿਲੇਗੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਉਹ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਹੋਰ ਮਿਸ਼ਨਾਂ ਨੂੰ ਸਮਰਥਨ ਦੇਵੇਗੀ, ਉਦਯੋਗਿਕ ਅਤੇ ਆਰਥਕ ਪ੍ਰਤਿਸਪਰਧਾ ਦਾ ਮਾਹੌਲ ਪੈਦਾ ਕਰੇਗੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਵਿਸਤਵਿਕ ਰਣਨੀਤਿਕ ਸੰਸਾਧਨ ਵਜੋਂ ਵਿਕਸਤ ਹੋਵੇਗੀ। ਉੱਭਰਦੇ ਹੋਏ ਵਿਨਿਯੋਗ ਨੇ ਆਕਾਰ, ਪ੍ਰਕਾਰ ਅਤੇ ਜਟਿਵਤਾ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਨਾਲ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਨਵੀਂਆਂ ਟੈਕਨੋਲੋਜੀਆਂ ਲਗਾਤਾਰ ਵਿਕਸਤ ਹੁੰਦੀਆਂ ਰਹਿਣਗੀਆਂ। ਪ੍ਰਸਤਾਵਿਤ ਮਿਸ਼ਨ ਵਿਕਾਸ ਦਾ ਮਾਧਿਅਮ ਬਣੇਗਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਿਹਤ, ਸਿੱਖਿਆ, ਊਰਜਾ, ਵਾਤਾਵਰਣ, ਖੇਤੀਬਾੜੀ, ਰਣਨੀਤੀ ਅਧਾਰਿਤ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਉਦਯੋਗਿਕ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪਹਿਲੂਆਂ ਨੂੰ ਲਾਭ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਇੰਡਸਟਰੀ 4.0, ਸਮਾਰਟ ਸਿਟੀ, ਸਤਤ ਵਿਕਾਸ ਟੀਚਾ ਆਦਿ ਨੂੰ ਵੀ ਲਾਭ ਹੋਵੇਗਾ। ਸੀਪੀਐੱਸ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਟੈਕਨੋਲੋਜੀਆਂ ਦੀ ਇੱਕ ਸਮਗਰ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਹੈ, ਜੋ ਵਿਕਾਸ ਦੀ ਦੌੜ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਚਲਣ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਥਮਿਕਤਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਸੀਪੀਐੱਸ ਨਾਲ ਸਾਹਮਣੇ ਕੌਸ਼ਲ ਜ਼ਰੂਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਅਮੁੱਲ ਪਰਿਵਰਨ ਹੋਵੇਗਾ। ਉਦਯੋਗ/ਸਮਾਜ ਦੀਆਂ ਜ਼ਰੂਰਤਾਂ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ ਉੱਨਤ ਕੁਸ਼ਲਤਾ ਅਤੇ ਕੁਸ਼ਲ ਕਿਰਤ ਸ਼ਕਤੀ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ ਰਾਹੀਂ ਮਿਸ਼ਨ ਰੋਜ਼ਗਾਰ ਮੌਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਕਰੇਗਾ। ਇਨੋਵੈਸ਼ਨ, ਉੱਦਮਤਾ ਅਤੇ ਸਟਾਰਟ ਅੱਪ ਇਕੋ ਪ੍ਰਣਾਵੀ ਅਸਲ ਐੱਨਐੱਮ-ਆਈਸੀਪੀਐੱਸ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਮੱਦੇਨਜ਼ਰ ਸਟਾਰਟ ਅੱਪ ਨਾਲ ਵੀ ਸੀਪੀਐੱਸ ਅਤੇ ਸਬੰਧਤ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਟੈਕਨੋਲੋਜੀ ਅਧਾਰਿਤ ਰੋਜ਼ਗਾਰ ਮੌਕੇ ਪੈਦਾ ਹੋਣਗੇ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਪਾਤ ਕਾਲਿਨ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 40,000 ਰੋਜ਼ਗਾਰ ਅਤੇ ਦੀਰਘਕਾਲੀਨ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ ਦੋ ਲੱਖ ਰੋਜ਼ਗਾਰ ਪੈਦਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਲਾਭ: ਮਿਸ਼ਨ ਸਮਾਜ ਦੇ ਲਾਭ ਲਈ ਸੀਪੀਐੱਸ ਟੈਕਨੋਲੋਜੀਆਂ ਦੇ ਕਾਰਗਰ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਰਨ ਦੇ ਸਬੰਧ ਵਿੱਚ ਕੇਂਦਰੀ ਮੰਤਰਾਲਿਆਂ/ਵਿਭਾਗਾਂ, ਰਾਜ ਸਰਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਉਦਯੋਗਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਅਤੇ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਚਲਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰੇਗਾ। ਰਾਜਾਂ/ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਦਾ ਸਮਾਵੇਸ਼: ਐੱਨਐੱਮ-ਆਈਸੀਪੀਐੱਸ ਇੱਕ ਅਖਿਲ ਭਾਰਤੀ ਮਿਸ਼ਨ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਦਾਇਰੇ ਵਿੱਚ ਕੇਂਦਰੀ ਮੰਤਰਾਲੇ, ਰਾਜ ਸਰਕਾਰ ਉਦਯੋਗ ਅਤੇ ਅਕਾਦਮਿਕ ਜਗਤ ਸਹਿਤ ਪੂਰਾ ਭਾਰਤ ਹੈ।