ਉਜ਼ਬੇਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਰਕਾਰੀ ਦੌਰੇ ਦੌਰਾਨ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਦਾ ਪ੍ਰੈੱਸ-ਬਿਆਨ

Your Excellency ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਮਿੱਤਰ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਮਿਰਜ਼ਿਯੋਯੇਵ, ਉਜ਼ਬੇਕਿਸਤਾਨ ਤੋਂ ਆਏ ਸਨਮਾਨਯੋਗ ਮਹਿਮਾਨੋਂ ਅਤੇ ਮਿੱਤਰੋ, ਭਾਰਤੀ ਵਫ਼ਦ ਦੇ ਮੈਂਬਰ, ਨਮਸਕਾਰ। ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਜੀ, ਇਹ ਤੁਹਾਡੀ ਭਾਰਤ ਦੀ ਪਹਿਲੀ state visit ਹੈ। ਮੈਨੂੰ ਬੇਹੱਦ ਖੁਸ਼ੀ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਯਾਤਰਾ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸਸ਼ਕਤ delegation ਦੇ ਨਾਲ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ। ਤੁਹਾਡਾ ਅਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਪਰਿਵਾਰ ਅਤੇ delegation ਦਾ ਸੁਆਗਤ ਕਰਦਿਆਂ ਮੈਨੂੰ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ੀ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ। ਉਜ਼ਬੇਕਿਸਤਾਨ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦਰਮਿਆਨ ਸਮਾਨਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਦੇ ਗਵਾਹ ਸਾਡਾ ਸਾਂਝਾ ਇਤਿਹਾਸ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਹਨ। ‘ਮਹਿਮਾਨ’ ‘ਦੋਸਤ’ ਅਤੇ ‘ਅਜ਼ੀਜ਼’ – ਅਜਿਹੇ ਕਿੰਨੇ ਹੀ ਸ਼ਬਦ ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਸਮਾਨ ਰੂਪ ਨਾਲ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਸਮਾਨਤਾ ਨਹੀਂ। ਇਹ ਦਿਲਾਂ ਅਤੇ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਦਾ ਮਿਲਣ ਹੈ। ਮੈਨੂੰ ਮਾਣ ਹੈ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨਤਾ ਵੀ, ਕਿ ਸਾਡੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਦੀ ਬੁਨਿਆਦ ਇੰਨੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਨੀਂਹ ’ਤੇ ਬਣੀ ਹੈ। ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਜੀ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਮੇਰੀ ਜਾਣ-ਪਹਿਚਾਣ 2015 ਦੀ ਉਜ਼ਬੇਕਿਸਤਾਨ ਯਾਤਰਾ ਦੌਰਾਨ ਹੋਈ ਸੀ। ਤੁਹਾਡੀ ਭਾਰਤ ਪ੍ਰਤੀ ਸਦਭਾਵਨਾ ਅਤੇ ਮਿੱਤਰਤਾ ਨੇ, ਅਤੇ ਤੁਹਾਡੀ ਸ਼ਖਸੀਅਤ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਡੀ ਚੌਥੀ ਮੁਲਾਕਾਤ ਹੈ। ਮੈਨੂੰ ਅਜਿਹਾ ਮਹਿਸੂਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਇੱਕ ਗੂੜ੍ਹੇ ਮਿੱਤਰ ਹੋ। ਅਜ਼ੀਜ ਦੋਸਤ ਹੋ। ਮੈਨੂੰ ਹੋਰ ਵੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪ੍ਰਸੰਨਤਾ ਹੈ ਕਿ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਸਸ਼ਕਤ delegation ਹੈ। ਤੁਹਾਡੇ ਆਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਮਾਰਗਦਰਸ਼ਨ ’ਤੇ ਪਿਛਲੇ ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਉਪਯੋਗੀ ਮੁਲਾਕਾਤਾਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ। ਅੱਜ ਸਾਡੇ ਦਰਮਿਆਨ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸਾਰਥਕ ਚਰਚਾ ਹੋਈ। ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਉਜ਼ਬੇਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸਬੰਧਾਂ ਨੂੰ ਹੋਰ ਗਹਿਰਾ ਬਣਾਉਣ, ਅਤੇ ਸਾਡੀ strategic partnership ਨੂੰ ਹੋਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਦੇ ਸਾਡੇ vision ਅਤੇ plans ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਸਾਂਝਾ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਸਾਡੇ ਪੁਰਾਣੇ ਦੋਸਤਾਨਾ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਨੂੰ ਅੱਜ ਦੇ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਵੀ ਸਮ੍ਰਿੱਧ ਕਰਨ ਲਈ ਅਸੀਂ long-term view ਲਿਆ ਹੈ। ਖੇਤਰੀ ਮਹੱਤਵ ਦੇ ਮੁੱਦੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਸਾਡੀ ਸੁਰੱਖਿਆ, ਸ਼ਾਂਤੀ, ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਅਤੇ ਸਹਿਯੋਗ ਹੋਏ ਜੁੜੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ’ਤੇ ਵੀ ਸਾਰਥਕ ਵਿਚਾਰ-ਵਟਾਂਦਰਾ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਮੁੱਦਿਆਂ ’ਤੇ ਅਤੇ Shanghai Cooperation Organisation ਸਮੇਤ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੰਚਾਂ ’ਤੇ, ਅਸੀਂ ਸਾਡੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨੂੰ ਹੋਰ ਗਹਿਰਾ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਨਿਰਣਾ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਅੱਜ ਦੀ ਮੁਲਾਕਾਤ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ਇਸ ਗੱਲ ’ਤੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਹਿਮਤ ਹੋਏ ਹਾਂ ਕਿ ਹੁਣ ਸਾਡੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦਰਮਿਆਨ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਅਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਸਬੰਧਾਂ ਨੂੰ ਸਾਡੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਆਸਾਂ ਅਤੇ ਅਕਾਂਖਿਆਵਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਵਿਸਤਾਰ ਦੇਣ ਦਾ ਸਮਾਂ ਆ ਗਿਆ ਹੈ। Excellency, ਤੁਹਾਡੇ ਕਈ ਸਾਹਸੀ ਅਤੇ ਠੋਸ ਕਦਮਾਂ ਅਤੇ ਸੁਧਾਰਾਂ ਨਾਲ ਉਜ਼ਬੇਕਿਸਤਾਨ ਪੁਰਾਣੀ ਵਿਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪਿੱਛੇ ਛੱਡਕੇ ਆਧੁਨਿਕਤਾ ਵੱਲ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਤੁਹਾਡੀ ਅਗਵਾਈ ਅਤੇ ਵਿਜ਼ਨ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਹੈ।ਮੈਂ ਇਸ ਦਾ ਸੁਆਗਤ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਤੁਹਾਨੂੰ ਬਹੁਤ ਵਧਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ ਅਤੇ ਅੱਗੇ ਹੋਰ ਵੀ ਸਫ਼ਲਤਾ ਲਈ ਸ਼ੁਭਕਾਮਨਾਵਾਂ ਵੀ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ। Excellency, ਉਜ਼ਬੇਕਿਸਤਾਨ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਾਥਮਿਕਤਾਵਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਭਾਰਤ ਉਨ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਯਤਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸਹਿਯੋਗ ਕਰਨ ਲਈ ਪ੍ਰਤੀਬੱਧ ਹੈ। ਸਾਡੇ ਮੌਜੂਦਾ ਸਹਿਯੋਗ ਨੂੰ ਨਵੇਂ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵਧਾਉਣ ਦੇ ਲਈ ਅਸੀਂ ਅੱਜ ਖ਼ਾਸ ਤੌਰ ’ਤੇ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ। ਅਸੀਂ ਵਪਾਰ ਅਤੇ ਨਿਵੇਸ਼ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ’ਤੇ ਸਹਿਮਤ ਹੋਏ ਹਾਂ। ਅਸੀਂ 2020 ਤੱਕ ਇੱਕ ਬਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਦਾ ਦੁਵੱਲੇ ਵਪਾਰ ਦਾ target ਰੱਖਿਆ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਪ੍ਰੈਫਰੈਂਸ਼ਿਅਲ Trade Agreement ’ਤੇ negotiations ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਦਾ ਵੀ ਨਿਰਣਾ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਜ਼ਬੇਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ’ਤੇ ਅਸੀਂ ਉਜ਼ਬੇਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਸਮਾਜਕ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਘੱਟ ਲਾਗਤ ਦੇ ਘਰਾਂ ਅਤੇ ਅਜਿਹੇ ਹੋਰ ਵੀ social infrastructure projects ਦੇ ਲਈ 200 ਮਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਦੀ Line of Credit ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਦਾ ਨਿਰਣਾ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਇਲਾਵਾ, 800 ਮਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਦੀ Lines of Credit ਅਤੇ Exim Bank ਵੱਲੋਂ buyers ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਤਹਿਤ ਵੀ ਅਸੀਂ ਉਜ਼ਬੇਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਪ੍ਰਸਤਾਵਾਂ ਦਾ ਸੁਆਗਤ ਕਰਾਂਗੇ। ਪੁਲਾੜ, human resource development ਅਤੇ Information Technology ਦੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਉਜ਼ਬੇਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਹਿਤ ਲਈ ਭਾਰਤ ਦੇ ਅਨੁਭਵ ਨਾਲ ਲਾਭ ਉਠਾਉਣ ਦਾ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਅਸੀਂ ਰੱਖਿਆ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਉਜ਼ਬੇਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਰਾਜਾਂ ਦਰਮਿਆਨ ਵਧਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਦਾ ਅਸੀਂ ਸੁਆਗਤ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। ਅੱਜ ਆਗਰਾ ਅਤੇ ਸਮਰਕੰਦ ਦਰਮਿਆਨ ਟਵਿਨਿੰਗ agreement ਅਤੇ ਗੁਜਰਾਤ ਅਤੇ ਉਜ਼ਬੇਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਅੰਦਿਜਨ ਦਰਮਿਆਨ ਸਮਝੌਤੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਉਜ਼ਬੇਕਿਸਤਾਨ ਦਰਮਿਆਨ connectivity ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਕਰਨ ਦੇ ਰਸਤਿਆਂ ’ਤੇ ਅਸੀਂ ਵਿਚਾਰ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਵਪਾਰ ਅਤੇ connectivity ਲਈ ਚਾਹਬਹਾਰ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕੜੀ ਹੈ। ਭਾਰਤ Ashgabat Agreement ਦਾ February 2018 ਵਿੱਚ ਮੈਂਬਰ ਬਣਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਸਮਰਥਨ ਲਈ ਅਸੀਂ ਉਜ਼ਬੇਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਆਭਾਰੀ ਹਾਂ। ਸਾਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਹੈ ਕਿ ਉਜ਼ਬੇਕਿਸਤਾਨ International North South Transport Corridor ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ’ਤੇ ਸਹਿਮਤ ਹੋਇਆ ਹੈ। Excellency, ਤੁਹਾਡੇ ਸੀਨੀਅਰ ਸਲਾਹਕਾਰ ਅਤੇ ਮੰਤਰੀ ਕੱਲ੍ਹ Gandhi Sanitation Convention ਦੇ ਸਮਾਪਨ ਸਮਾਰੋਹ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ। ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ ਦੇ ਸੱਚ, ਅਹਿੰਸਾ ਅਤੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦੇ ਸੰਦੇਸ਼ ਪ੍ਰਤੀ ਤੁਹਾਡੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਜੋ ਸਨਮਾਨ ਹੈ, ਉਸ ਨੇ ਭਾਰਤੀਆਂ ਦੇ ਦਿਲ ਨੂੰ ਛੂਹ ਲਿਆ ਹੈ। ਤਾਸ਼ਕੰਦ ਨਾਲ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਸ਼੍ਰੀ ਲਾਲ ਬਹਾਦੁਰ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਦੀ ਯਾਦ ਜੁੜੀ ਹੈ। Shastri Ji ਦੇ ਸਮਾਰਕ ਅਤੇ Lalbahadur Shastri School ਦੇ renovation ਲਈ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡਾ ਧੰਨਵਾਦ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵਾਂ ਮਹਾਨ ਨੇਤਾਵਾਂ ਦੇ ਜਨਮ ਦਿ ਦੀ ਪੂਰਵ ਸੰਧਿਆ ’ਤੇ ਤੁਹਾਡੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦਗੀ ਸਾਡੇ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਮਹੱਤਵ ਰੱਖਦੀ ਹੈ। Excellency, ਇਹ ਪ੍ਰਸੰਨਤਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਹੈ ਕਿ ਸਾਡੇ ਰੱਖਿਆ ਸਬੰਧਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਅੱਜ ਦੀ ਮੁਲਾਕਾਤ ਦੌਰਾਨ ਅਸੀਂ ਸੰਯੁਕਤ ਸੈਨਿਕ ਅਭਿਆਸ ਅਤੇ ਸੈਨਿਕ ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਸਿਖਲਾਈ ਸਮੇਤ ਹੋਰ ਜ਼ਰੂਰੀ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਸਹਿਯੋਗ ਵਧਾਉਣ ’ਤੇ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਜੀ, ਤੁਹਾਡੇ ਵਿਚਾਰ-ਵਟਾਂਦਰੇ ਨੇ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਸਪਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਉਜ਼ਬੇਕਿਸਤਾਨ ਇੱਕ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਅਤੇ ਸਮ੍ਰਿੱਧ external environment ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ.। ਖੇਤਰੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਅਤੇ ਸਥਿਰਤਾ ਦੇ ਲਈ ਉਜ਼ਬੇਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਪ੍ਰਯਤਨਾਂ ਦੀ ਅਸੀਂ ਸ਼ਲਾਘਾ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਉਜ਼ਬੇਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਨਾਲ ਹਰ ਸੰਭਵ ਸਹਿਯੋਗ ਕਰੇਗਾ। ਸਥਿਰ, ਲੋਕਤਾਂਤਰਿਕ ਅਤੇ ਸਮਾਵੇਸ਼ੀ ਤੇ ਸਮ੍ਰਿੱਧ ਅਫ਼ਗ਼ਾਨਿਸਤਾਨ ਸਾਡੇ ਪੂਰੇ ਖੇਤਰ ਦੇ ਹਿਤ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਮੈਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ ਸਾਡੇ ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦਰਮਿਆਨ ਨਿਯਮਿਤ ਰੂਪ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਅਸੀਂ ਲਿਆ ਹੈ। ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਅਤੇ people-to-people contacts ਸਾਡੇ ਸਬੰਧਾਂ ਦੇ ਅਧਾਰ ਸਤੰਭ ਹਨ। e-ਵੀਜਾ, ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ, academic exchanges ਅਤੇ air connectivity ਆਦਿ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ’ਤੇ ਅੱਜ ਅਸੀਂ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ ਹੈ। Excellency, ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਇੱਕ ਨਵੇਂ ਦੌਰ ਵੱਲ ਵਧ ਰਹੇ ਹਾਂ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਾਡੇ ਦੁਵੱਲੇ ਸਬੰਧ ਨਵੀਆਂ ਉਚਾਈਆਂ ਛੂਹਣਗੇ ਅਤੇ ਸਾਡੀ strategic partnership ਨੂੰ ਹੋਰ ਮਜਬੂਤ ਕਰਾਂਗੇ। ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਤੁਹਾਡਾ ਅਤੇ ਤੁਹਾਡੇ delegation ਦਾ ਸੁਆਗਤ ਕਰਦਿਆਂ ਮੈਂ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸੁਖਦ ਅਤੇ ਫਲਦਾਈ ਪ੍ਰਵਾਸ ਦੀ ਕਾਮਨਾ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਬਹੁਤ-ਬਹੁਤ ਧੰਨਵਾਦ। Thank you.