ਨੇਪਾਲ ਦੇ ਜਨਕਪੁਰ ਵਿਚ ਨਾਗਰਿਕ ਸੁਆਗਤ ਸਮਾਰੋਹ ਦੌਰਾਨ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਦੇ ਭਾਸ਼ਣ ਦਾ ਮੂਲ ਪਾਠ

ਇਥੇ ਹਾਜ਼ਰ ਸਾਰੀਆਂ ਹਸਤੀਆਂ ਅਤੇ ਭਾਰੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿਚ ਪਧਾਰੇ ਜਨਕਪੁਰ ਦੇ ਮੇਰੇ ਪਿਆਰੇ ਭਰਾਵੋ ਅਤੇ ਭੈਣੋਂ— ਜੈ ਸੀਆਰਾਮ, ਜੈ ਸੀਆਰਾਮ, ਜੈ ਸੀਆਰਾਮ, ਜੈ ਸੀਆਰਾਮ, ਜੈ ਸੀਆਰਾਮ, ਜੈ ਸੀਆਰਾਮ। ਭਰਾਵੋ ਅਤੇ ਭੈਣੋਂ, ਅਗਸਤ 2014 ਵਿਚ ਜਦ ਮੈਂ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰੀ ਨੇਪਾਲ ਆਇਆ ਸੀ ਤਾਂ ਸੰਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਵਿਚ ਮੈਂ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਜਲਦੀ ਹੀ ਮੈਂ ਜਨਕਪੁਰ ਆਵਾਂਗਾ। ਮੈਂ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਤੁਹਾਡੇ ਸਭ ਤੋਂ ਮਾਫੀ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਤੁਰੰਤ ਨਹੀਂ ਆ ਸਕਿਆ। ਆਉਣ ਵਿਚ ਮੈਨੂੰ ਕਾਫੀ ਦੇਰ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ ਪਹਿਲਾਂ ਤਾਂ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਤੋਂ ਮਾਫੀ ਮੰਗਦਾ ਹਾਂ। ਪਰ ਮਨ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸ਼ਾਇਦ ਸੰਭਵ ਤੌਰ ਤੇ ਸੀਤਾ ਮਈਆ ਜੀ ਨੇ ਹੀ ਅੱਜ ਭੱਦਰਕਾਲੀ ਇਕਾਦਸ਼ੀ ਦਾ ਦਿਨ ਹੀ ਮੈਨੂੰ ਦਰਸ਼ਨ ਦੇਣ ਲਈ ਤੈਅ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਮੇਰਾ ਬਹੁਤ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਮਨ ਸੀ ਕਿ ਰਾਜਾ ਜਨਕ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਅਤੇ ਜਗਤ ਜਨਨੀ ਸੀਤਾ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਭੂਮੀ ਉੱਤੇ ਆ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਮਨ ਕਰਾਂ। ਅੱਜ ਜਾਨਕੀ ਮੰਦਿਰ ਵਿਚ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰ ਕੇ ਮੇਰੀ ਬਹੁਤ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਜੋ ਕਾਮਨਾ ਸੀ, ਉਸ ਮਨੋਕਾਮਨਾ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਕਰਕੇ ਜੀਵਨ ਵਿਚ ਨਿਹਾਲ ਹੋ ਗਿਆ, ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਭਰਾਵੋ ਅਤੇ ਭੈਣੋਂ, ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਨੇਪਾਲ ਦੋ ਦੇਸ਼, ਪਰ ਸਾਡੀ ਮਿੱਤਰਤਾ ਅੱਜ ਦੀ ਨਹੀਂ ਤ੍ਰੇਤਾ ਯੁਗ ਦੀ ਹੈ। ਰਾਜਾ ਜਨਕ ਅਤੇ ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ ਨੇ ਸਿਰਫ ਜਨਕਪੁਰ ਅਤੇ ਅਯੁੱਧਿਆ ਨੂੰ ਹੀ ਨਹੀਂ , ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਨੇਪਾਲ ਨੂੰ ਵੀ ਮਿੱਤਰਤਾ ਦੇ ਬੰਧਨ ਵਿਚ ਬੰਨ੍ਹ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਇਹ ਬੰਧਨ ਹੈ ਰਾਮ-ਸੀਤਾ ਦਾ, ਇਹ ਬੰਧਨ ਹੈ ਬੁੱਧ ਦਾ ਅਤੇ ਮਹਾਵੀਰ ਦਾ ਵੀ ਅਤੇ ਇਹੋ ਬੰਧਨ ਰਾਮੇਸ਼ਵਰਮ ਵਿਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਖਿੱਚ ਕੇ ਪਸ਼ੂਪਤੀਨਾਥ ਲੈ ਕੇ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਹੋ ਬੰਧਨ ਲੁੰਬਿਨੀ ਵਿਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਬੋਧ ਗਯਾ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹੋ ਬੰਧਨ , ਇਹੋ ਆਸਥਾ , ਇਹੋ ਸਨੇਹ ਅੱਜ ਮੈਨੂੰ ਖਿੱਚ ਕੇ ਜਨਕਪੁਰ ਲੈ ਆਇਆ ਹੈ। ਮਹਾਭਾਰਤ, ਰਾਮਾਇਣ ਕਾਲ ਵਿਚ ਜਨਕਪੁਰ ਦਾ , ਮਹਾਭਾਰਤ ਕਾਲ ਵਿਚ ਵਿਰਾਟਨਗਰ ਦਾ , ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਿਮਰੋਨਗੰਜ ਦਾ, ਬੁੱਧਕਾਲ ਵਿਚ ਲੁੰਬਿਨੀ ਦਾ, ਇਹ ਸਬੰਧ ਯੁੱਗਾਂ -ਯੁੱਗਾਂ ਤੋਂ ਚੱਲਦਾ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ । ਭਾਰਤ-ਨੇਪਾਲ ਸਬੰਧ ਕਿਸੇ ਪ੍ਰੀਭਾਸ਼ਾ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਉਸ ਭਾਸ਼ਾ ਨਾਲ ਬੱਝੇ ਹੋਏ ਹਨ—ਇਹ ਭਾਸ਼ਾ ਹੈ ਆਸਥਾ ਦੀ, ਇਹ ਭਾਸ਼ਾ ਹੈ ਆਪਣੇਪਣ ਦੀ, ਇਹ ਭਾਸ਼ਾ ਹੈ ਰੋਟੀ ਦੀ, ਇਹ ਭਾਸ਼ਾ ਹੈ ਬੇਟੀ ਦੀ। ਇਹ ਮਾਂ ਜਾਨਕੀ ਦਾ ਧਾਮ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਬਿਨਾ ਅਯੁੱਧਿਆ ਅਧੂਰੀ ਹੈ। ਸਾਡੀ ਮਾਤਾ ਵੀ ਇਕ- ਸਾਡੀ ਆਸਥਾ ਵੀ ਇਕ, ਸਾਡੀ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਵੀ ਇਕ-ਸਾਡੀ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਵੀ ਇਕ, ਸਾਡਾ ਰਾਹ ਵੀ ਇਕ ਅਤੇ ਸਾਡੀ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਵੀ ਇਕ। ਸਾਡੀ ਮਿਹਨਤ ਦੀ ਮਹਿਕ ਵੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸਾਡੀ ਤਾਕਤ ਦੀ ਗੂੰਜ ਵੀ ਹੈ । ਸਾਡੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਬਰਾਬਰ ਅਤੇ ਸਾਡੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਵੀ ਬਰਾਬਰ ਹੈ। ਸਾਡੇ ਸੁਖ ਵੀ ਇਕੋ ਜਿਹੇ ਅਤੇ ਸਾਡੀਆਂ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਵੀ ਇਕੋ ਜਿਹੀਆਂ। ਸਾਡੀ ਆਸ਼ਾ ਵੀ ਇਕੋ ਜਿਹੀ ਅਤੇ ਸਾਡੀਆਂ ਖਾਹਿਸ਼ਾਂ ਵੀ ਇਕੋ ਜਿਹੀਆਂ। ਸਾਡੀ ਚਾਹ ਵੀ ਇਕੋ ਜਿਹੀ ਅਤੇ ਸਾਡੀ ਰਾਹ ਵੀ ਇਕੋ ਜਿਹੀ।…… ਸਾਡੇ ਮਨ, ਸਾਡੇ ਮਨਸੂਬੇ ਅਤੇ ਸਾਡੀ ਮੰਜ਼ਿਲ ਵੀ ਇਕ ਹੀ ਹੈ। ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਰਮਵੀਰਾਂ ਦੀ ਭੂਮੀ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਯੋਗਦਾਨ ਨਾਲ ਭਾਰਤ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਦੀ ਗਾਥਾ ਵਿਚ ਹੋਰ ਗਤੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਨਾਲ ਨੇਪਾਲ ਬਿਨਾ ਭਾਰਤ ਦੀ ਆਸਥਾ ਵੀ ਅਧੂਰੀ ਹੈ, ਨੇਪਾਲ ਦੇ ਬਿਨਾ ਭਾਰਤ ਦਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਵੀ ਅਧੂਰਾ ਹੈ, ਇਤਿਹਾਸ ਅਧੂਰਾ ਹੈ ਅਤੇ ਨੇਪਾਲ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਸਾਡੇ ਧਾਮ ਅਧੂਰੇ ਹਨ , ਨੇਪਾਲ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਸਾਡੇ ਰਾਮ ਵੀ ਅਧੂਰੇ ਹਨ। ਭਰਾਵੋ ਅਤੇ ਭੈਣੋਂ, ਤੁਹਾਡੀ ਧਰਮ – ਨਿਸ਼ਠਾ ਸਾਗਰ ਤੋਂ ਵੀ ਡੂੰਘੀ ਹੈ ਅਤੇ ਤੁਹਾਡਾ ਸਵੈਮਾਨ ਸਾਗਰਮੱਥਾ ਤੋਂ ਵੀ ਉੱਚਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਮਿਥਿਲਾ ਦੀ ਤੁਲਸੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਵਿਹੜੇ ਵਿੱਚ ਪਵਿੱਤਰਤਾ, ਸੁੱਚਤਾ ਅਤੇ ਮਰਿਆਦਾ ਦੀ ਖੁਸ਼ਬੂ ਭਰ ਲਿਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨੇਪਾਲ ਨਾਲ ਭਾਰਤ ਦੀ ਨੇੜ੍ਹਤਾ ਇਸ ਸੰਪੂਰਨ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤੀ, ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਸੰਸਕਾਰ ਦੀ ਤ੍ਰਿਵੇਣੀ ਨਾਲ ਸਿੰਜਦੀ ਹੈ। ਮਿਥਿਲਾ ਦੀ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤ, ਮਿਥਿਲਾ ਦੀ ਲੋਕ ਕਲਾ, ਮਿਥਿਲਾ ਦਾ ਸਵਾਗਤ ਸਨਮਾਨ, ਸਭ ਕੁਝ ਅਦਭੁਤ ਹੈ ਅਤੇ ਮੈਂ ਅੱਜ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹਾਂ, ਤੁਹਾਡੇ ਪਿਆਰ ਨੂੰ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹਾਂ, ਤੁਹਾਡੇ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦਾ ਅਹਿਸਾਸ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਮਿਥਿਲਾ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਦਾ ਸਥਾਨ ਬਹੁਤ ਉੱਚਾ ਹੈ। ਕਵੀ ਵਿੱਦਿਆਪਤੀ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਅੱਜ ਵੀ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਨੇਪਾਲ ਵਿੱਚ ਬਰਾਬਰ ਦੀ ਅਹਿਮੀਅਤ ਰੱਖਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੀ ਮਿਠਾਸ ਅੱਜ ਵੀ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਨੇਪਾਲ ਦੋਹਾਂ ਦੇ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਘੁਲੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਜਨਕਪੁਰ ਧਾਮ ਆ ਕੇ, ਤੁਹਾਡੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਅਪਣਾਪਣ ਵੇਖ ਕੇ ਅਜਿਹਾ ਨਹੀਂ ਲਗਦਾ ਕਿ ਮੈਂ ਕਿਸੇ ਦੂਜੀ ਜਗ੍ਹਾ ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਹਾਂ। ਸਭ ਕੁਝ ਆਪਣੇ ਵਰਗਾ, ਹਰ ਕੋਈ ਆਪਣੇ ਵਰਗਾ, ਸਭ ਕੁਝ ਆਪਣਾਪਣ, ਇਹ ਸਭ ਆਪਣੇ ਤਾਂ ਹਨ। ਸਾਥੀਓ, ਨੇਪਾਲ ਅਧਿਆਤਮ ਅਤੇ ਦਰਸ਼ਨ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਹ ਉਹ ਜਗ੍ਹਾ ਹੈ ਜਿਥੇ ਲੁੰਬਿਨੀ, ਉਹ ਲੁੰਬਿਨੀ ਜਿਥੇ ਭਗਵਾਨ ਬੁੱਧ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਸਾਥੀਓ, ਭੂਮੀ ਕੰਨਿਆ ਮਾਤਾ ਸੀਤਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਮਨੁੱਖੀ ਕਦਰਾਂ ਕੀਮਤਾਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਅਸੂਲਾਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ ਜੋ ਸਾਡੇ ਦੋ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਜੋੜਦੀ ਹੈ। ਜਨਕ ਦੀ ਨਗਰੀ ਸੀਤਾ ਮਾਤਾ ਕਾਰਣ ਇਸਤ੍ਰੀ ਚੇਤਨਾ ਦੀ ਗੰਗੋਤਰੀ ਬਣੀ ਹੈ। ਸੀਤਾ ਮਾਤਾ ਯਾਨੀ ਤਿਆਗ, ਤਪੱਸਿਆ, ਸਮਰਪਣ ਅਤੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਦੀ ਮੂਰਤੀ। ਕਾਠਮੰਡੂ ਤੋਂ ਕੰਨਿਆ ਕੁਮਾਰੀ ਤੱਕ ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ ਸੀਤਾ ਮਾਤਾ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ ਦੇ ਵਾਹਕ ਹਾਂ। ਜਿਥੋਂ ਤੱਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਰਾਧਕ ਤਾਂ ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਫ਼ੈਲੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਇਹ ਉਹ ਧਰਤੀ ਹੈ ਜਿਸ ਨੇ ਦਿਖਾਇਆ ਕਿ ਬੇਟੀ ਨੂੰ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਨਮਾਨ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਬੇਟੀਆਂ ਦੇ ਸਨਮਾਨ ਦੀ ਇਹ ਸਿੱਖਿਆ ਅੱਜ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਸਾਥੀਓ, ਨਾਰੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦੀ ਸਾਡੇ ਇਤਿਹਾਸ ਅਤੇ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸੰਜੋਣ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਭੂਮਿਕਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਹੁਣ ਜਿਵੇਂ ਇਥੋਂ ਦੀ ਮਿਥਿਲਾ ਪੇਂਟਿੰਗਜ਼ ਨੂੰ, ਜੇ ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖੀਏ ਤਾਂ ਇਸ ਪਰੰਪਰਾ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਣ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਯੋਗਦਾਨ ਸਾਡੀਆਂ ਮਾਤਾਵਾਂ, ਭੈਣਾਂ, ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮਿਥਿਲਾ ਦੀ ਇਹੋ ਕਲਾ ਅੱਜ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ। ਇਸ ਕਲਾ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸਾਡੀ ਕੁਦਰਤ ਦੀ, ਚੌਗਿਰਦੇ ਦੀ ਚੇਤਨਾ ਹਰ ਪਲ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਅੱਜ ਮਹਿਲਾ ਸਸ਼ਕਤੀਕਰਨ ਅਤੇ ਪੌਣਪਾਣੀ ਤਬਦੀਲੀ ਦੀ ਚਰਚਾ ਦਰਮਿਆਨ ਮਿਥਿਲਾ ਦਾ ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਇਹ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਸੰਦੇਸ਼ ਹੈ। ਰਾਜਾ ਜਨਕ ਦੇ ਦਰਬਾਰ ਵਿੱਚ ਗਾਰਗੀ ਵਰਗੀ ਵਿਦਵਾਨ ਅਤੇ ਅਸ਼ਟਾਵਰਕ ਵਰਗੇ ਵਿਦਵਾਨ ਦਾ ਹੋਣਾ ਇਹ ਵੀ ਸਿੱਧ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸ਼ਾਸਨ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਸਿਆਣਪ ਅਤੇ ਅਧਿਆਤਮ ਨੂੰ ਕਿੰਨੀ ਅਹਿਮੀਅਤ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਰਾਜਾ ਜਨਕ ਦੇ ਦਰਬਾਰ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਕਲਿਆਣਕਾਰੀ ਨੀਤੀਆਂ ਉੱਤੇ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਦਰਮਿਆਨ ਬਹਿਸ ਹੁੰਦੀ ਸੀ। ਰਾਜਾ ਜਨਕ ਆਪ ਉਸ ਬਹਿਸ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਂਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਉਸ ਬਹਿਸ ਤੋਂ ਜੋ ਨਤੀਜਾ ਨਿਕਲਦਾ ਸੀ ਉਸ ਨੂੰ ਪਰਜਾ ਦੇ ਹਿਤ ਵਿੱਚ, ਜਨਤਾ ਦੇ ਹਿਤ ਵਿੱਚ, ਦੇਸ਼ ਦੇ ਹਿਤ ਵਿੱਚ ਲਾਗੂ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਰਾਜਾ ਜਨਕ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਰਜਾ ਹੀ ਸਭ ਕੁਝ ਸੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਨਾਤੇ ਕਿਸੇ ਨਾਲ ਕੋਈ ਮਤਲਬ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਬਸ ਦਿਨ ਰਾਤ ਪਰਜਾ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਕਰਨ ਨੂੰ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣਾ ਰਾਜ ਧਰਮ ਬਣਾ ਲਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਲਈ ਹੀ ਰਾਜਾ ਜਨਕ ਨੂੰ ਵਿਦੇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਵਿਦੇਹ ਦਾ ਅਰਥ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਆਪਣੀ ਦੇਹ ਜਾਂ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਨਾਲ ਵੀ ਕੋਈ ਮਤਲਬ ਨਾ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਸਿਰਫ ਜਨਹਿਤ ਵਿੱਚ ਹੀ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਲਗਾ ਦੇਵੇ, ਲੋਕ ਕਲਿਆਣ ਲਈ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰ ਦੇਵੇ. ਭਰਾਵੋ ਅਤੇ ਭੈਣੋਂ, ਰਾਜਾ ਜਨਕ ਅਤੇ ਜਨ ਕਲਿਆਣ ਦੇ ਇਸ ਸੰਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਹੀ ਅੱਜ ਨੇਪਾਲ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਅੱਗੇ ਵੱਧ ਰਹੇ ਹਨ। ਤੁਹਾਡੇ ਨੇਪਾਲ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਬੰਧ ਸਿਆਸਤ, ਡਿਪਲੋਮੇਸੀ, ਜੰਗੀਨੀਤੀ, ਇਸ ਤੋਂ ਵੀ ਪਰ੍ਹੇ ਦੇਵਨੀਤੀ ਨਾਲ ਬੱਝੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਵਿਅਕਤੀ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰਾਂ ਆਉਂਦੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਰਹਿਣਗੀਆਂ ਪਰ ਇਹ ਸਾਡਾ ਸਬੰਧ ਅਜਰ-ਅਮਰ ਹੈ। ਇਹ ਸਮਾਂ ਸਾਡੇ ਲਈ ਮਿਲ ਕੇ ਸੰਸਕਾਰ, ਸਿੱਖਿਆ, ਸ਼ਾਂਤੀ, ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਦੀ ਪੰਚਵਟੀ ਦੀ ਰਾਖੀ ਕਰਨ ਦਾ ਹੈ। ਸਾਡਾ ਇਹ ਵਿਚਾਰ ਹੈ ਕਿ ਨੇਪਾਲ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਵਿੱਚ ਹੀ ਖੇਤਰੀ ਵਿਕਾਸ ਦਾ ਸੂਤਰ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਨੇਪਾਲ ਦੀ ਮਿੱਤਰਤਾ ਕਿਵੇਂ ਦੀ ਰਹੀ ਹੈ, ਇਸ ਨੂੰ ਰਾਮਚਰਿੱਤਮਾਨਸ ਦੀਆਂ ਚੌਪਈਆਂ ਦੇ ਜਰੀਏ ਅਸੀਂ ਭਲੀਭਾਂਤ ਸਮਝ ਸਕਦੇ ਹਾਂ। ਜੇ ਨ ਮਿੱਤਰ ਦੁਖ ਹੋਹਿਂ ਦੁਖਾਰੀ। ਤਿਨਹਹਿ ਬਿਲੋਕਤ ਪਾਤਕ ਭਾਰੀ। ਨਿੱਜ ਦੁਖ ਗਿਰਿ ਸਮ ਰਜ ਕਰਿ ਜਾਨਾ। ਮਿੱਤਰਕ ਦੁਖ ਰਜ ਮੇਰੂ ਸਮਾਨਾ। ਭਾਵ ਜੋ ਲੋਕ ਮਿੱਤਰ ਦੇ ਦੁਖ ਨਾਲ ਦੁਖੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖਣ ਨਾਲ ਹੀ ਪਾਪ ਲਗਦਾ ਹੈ। ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ ਜੇ ਤੁਹਾਡਾ ਆਪਣਾ ਦੁਖ ਪਹਾੜ ਜਿੰਨਾ ਵੱਡਾ ਵੀ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਅਹਿਮੀਅਤ ਨਾ ਦਿਓ, ਪਰ ਜੇ ਮਿੱਤਰ ਦਾ ਦੁਖ ਧੂੜ ਜਿੰਨਾ ਵੀ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਪਹਾੜ ਜਿੰਨਾ ਮੰਨ ਕੇ ਜੋ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ, ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਸਾਥੀਓ, ਇਤਿਹਾਸ ਗਵਾਹ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ-ਜਦੋਂ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਉੱਤੇ ਸੰਕਟ ਆਏ, ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਨੇਪਾਲ, ਦੋਵੇਂ ਮਿਲ ਕੇ ਖੜੇ ਹੋਏ। ਅਸੀਂ ਹਰ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਘੜੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਦਾ ਸਾਥ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੋਂ ਨੇਪਾਲ ਦਾ ਇੱਕ ਸਥਾਈ ਵਿਕਾਸ ਦਾ ਭਾਈਵਾਲ ਹੈ। ਨੇਪਾਲ ਸਾਡੀ neighbourhood first ਇਹ policy ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। । ਅੱਜ ਭਾਰਤ, ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਤੀਸਰੀ ਵੱਡੀ, ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਬਣਨ ਵੱਲ ਤੇਜ਼ ਗਤੀ ਨਾਲ ਵਧ ਰਿਹਾ ਹੈ ਤਾਂ ਤੁਹਾਡਾ ਨੇਪਾਲ ਵੀ ਤੇਜ਼ ਗਤੀ ਨਾਲ ਵਿਕਾਸ ਦੀਆਂ ਉਚਾਈਆਂ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਅੱਜ ਇਸ ਭਾਈਵਾਲੀ ਨੂੰ ਨਵੀਂ ਊਰਜਾ ਦੇਣ ਲਈ ਮੈਨੂੰ ਨੇਪਾਲ ਆਉਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਮਿਲਿਆ ਹੈ। ਭਰਾਵੋ ਅਤੇ ਭੈਣੋਂ, ਵਿਕਾਸ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਸ਼ਰਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਲੋਕਤੰਤਰ। ਮੈਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਹੈ ਕਿ ਲੋਕਤੰਤਰੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨੂੰ ਤੁਸੀਂ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਦੇ ਰਹੇ ਹੋ। ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਡੇ ਇਥੇ ਚੋਣਾਂ ਹੋਈਆਂ। ਤੁਸੀਂ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਸਰਕਾਰ ਚੁਣੀ ਹੈ। ਆਪਣੀਆਂ ਆਸਾਂ, ਖਾਹਿਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਤੁਸੀਂ ਜਨਤਕ ਫਤਵਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਸਾਲ ਦੇ ਅੰਦਰ ਤਿੰਨ ਪੱਧਰ ਉੱਤੇ ਚੋਣਾਂ ਸਫਲਤਾ ਨਾਲ ਕਰਵਾਉਣ ਲਈ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਬਹੁਤ ਬਹੁਤ ਵਧਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ। ਨੇਪਾਲ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰੀ ਨੇਪਾਲ ਦੇ ਸਾਰੇ ਸੂਬਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸੂਬਾਈ ਸਰਕਾਰਾਂ ਬਣੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਨਾ ਸਿਰਫ ਨੇਪਾਲ ਲਈ ਮਾਣ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਹੈ ਸਗੋਂ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਇਸ ਪੂਰੇ ਖੇਤਰ ਲਈ ਵੀ ਮਾਣ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਹੈ। ਨੇਪਾਲ ਸਮਾਜਿਕ ਆਰਥਿਕ ਤਬਦੀਲੀ ਲਈ ਇੱਕ ਨਵੇਂ ਪੜਾਅ ਵਿੱਚ ਦਖਿਲ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ ਜੋ ਚੰਗੇ ਸ਼ਾਸਨ ਅਤੇ ਸਮੁੱਚੇ ਵਿਕਾਸ ਉੱਤੇ ਅਧਾਰਿਤ ਹੈ। ਇਸ ਸਾਲ, ਦਸ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਨੇਪਾਲ ਦੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੇ ਬੁੱਲੇਟ ਛੱਡ ਕੇ ਬੈਲੇਟ ਦਾ ਰਾਹ ਚੁਣਿਆ। ਯੁੱਧ ਤੋਂ ਬੁੱਧ ਤੱਕ ਦੀ ਇਸ ਸਾਰਥਕ ਤਬਦੀਲੀ ਲਈ ਵੀ ਮੈਂ ਨੇਪਾਲ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਦਿਲੋਂ ਬਹੁਤ ਬਹੁਤ ਵਧਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ। ਲੋਕਰਾਜੀ ਕਦਰਾਂ ਕੀਮਤਾਂ ਇੱਕ ਹੋਰ ਕੜੀ ਹੈ ਜੋ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਨੇਪਾਲ ਦੇ ਪੁਰਾਣੇ ਸਬੰਧਾਂ ਨੂੰ ਹੋਰ ਨਵੀਂ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਲੋਕਤੰਤਰ ਉਹ ਤਾਕਤ ਹੈ ਜੋ ਆਮ ਤੋਂ ਆਮ ਸ਼ਹਿਰੀ ਨੂੰ ਬੇਰੋਕ-ਟੋਕ ਆਪਣੇ ਸੁਪਨੇ ਪੂਰੇ ਕਰਨ ਦਾ ਮੌਕਾ ਅਤੇ ਅਧਿਕਾਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਨੇ ਇਸ ਤਾਕਤ ਨੂੰ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅੱਜ ਭਾਰਤ ਦਾ ਹਰ ਸ਼ਹਿਰੀ ਸੁਪਨਿਆਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਜੁਟਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਸਾਰਿਆਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਚਮਕ ਵੇਖ ਸਕਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਵੀ ਆਪਣੇ ਨੇਪਾਲ ਨੂੰ ਉਸੇ ਰਾਹ ਉੱਤੇ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ। ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਨੇਪਾਲ ਲਈ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੁਪਨੇ ਵੇਖ ਰਿਹਾ ਹਾਂ। ਸਾਥੀਓ, ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਨੇਪਾਲ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਮਾਨਯੋਗ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ ਓਲੀ ਜੀ ਦਾ ਸੁਆਗਤ ਕਰਨ ਦਾ ਮੌਕਾ ਮੈਨੂੰ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਮਿਲਿਆ ਸੀ। ਨੇਪਾਲ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ vision ਕੀ ਹੈ, ਇਹ ਜਾਣਨ ਦਾ ਮੌਕਾ ਮਿਲਿਆ। ਓਲੀ ਜੀ ਨੇ ਖੁਸ਼ਹਾਲ ਨੇਪਾਲ- ਸੁਖੀ ਨੇਪਾਲੀ ਲਈ ਆਪਣੇ ਸੁਪਨੇ ਸੰਜੋਏ ਹੋਏ ਹਨ। ਨੇਪਾਲ ਦੀ ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਦੀ ਕਾਮਨਾ ਭਾਰਤ ਵੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਕਰਦਾ ਆਇਆ ਹੈ, ਕਰਦਾ ਰਹੇਗਾ। ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਓਲੀ ਜੀ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਇਸ vision ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਸਵਾ ਸੌ ਕਰੋੜ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀਆਂ ਵੱਲੋਂ, ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਮੈਂ ਬਹੁਤ ਬਹੁਤ ਸ਼ੁਭ ਕਾਮਨਾਵਾਂ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ। ਇਹ ਠੀਕ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੋਚ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਮੇਰੀ ਭਾਰਤ ਲਈ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਾਡੀ ਸਰਕਾਰ ਸਬਕਾ ਸਾਥ ਸਬਕਾ ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਮੂਲ ਮੰਤਰ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਅੱਗੇ ਵਧ ਰਹੀ ਹੈ। ਸਮਾਜ ਦਾ ਇੱਕ ਵੀ ਤਬਕਾ, ਦੇਸ਼ ਦਾ ਇੱਕ ਵੀ ਹਿੱਸਾ ਵਿਕਾਸ ਧਾਰਾ ਤੋਂ ਵਾਂਝਾ ਨਾ ਰਹਿ ਜਾਵੇ, ਅਜਿਹਾ ਯਤਨ ਅਸੀਂ ਲਗਾਤਾਰ ਕਰਦੇ ਰਹੇ ਹਾਂ। ਪੂਰਬ, ਪੱਛਮ, ਉੱਤਰ, ਦੱਖਣ ਹਰ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਵਿਕਾਸ ਦਾ ਰੱਥ ਦੌੜ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ਤੇ ਸਾਡੀ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਧਿਆਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਆਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਜਿਥੇ ਹੁਣ ਤੱਕ ਵਿਕਾਸ ਦੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚ ਸਕੀ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਪੂਰਵਾਂਚਲ ਯਾਨੀ ਪੂਰਬੀ ਭਾਰਤ ਜੋ ਨੇਪਾਲ ਦੀ ਸਰਹੱਦ ਨਾਲ ਲਗਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਉੱਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਧਿਆਨ ਦਿੱਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਯੂਪੀ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਬਿਹਾਰ ਤੱਕ, ਨਾਰਥ ਈਸਟ, ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਉੜ੍ਹੀਸਾ ਤੱਕ ਉਸ ਪੂਰੇ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਬਾਕੀ ਹਿੱਸੇ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਖੜਾ ਕਰਨ ਦਾ ਸੰਕਲਪ ਅਸੀਂ ਲਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਜੋ ਵੀ ਕੰਮ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਇਸ ਦਾ ਲਾਭ ਯਕੀਨੀ ਤੌਰ ਤੇ ਗਵਾਂਢੀ ਦੇ ਨਾਤੇ ਨੇਪਾਲ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਿਲਣ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਭਰਾਵੋ ਅਤੇ ਭੈਣੋਂ, ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਸਬਕਾ ਸਾਥ ਸਬਕਾ ਵਿਕਾਸ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਦਾ ਹਾਂ ਤਾਂ ਸਿਰਫ ਭਾਰਤ ਲਈ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਾਰੇ ਗਵਾਂਢੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਲਈ ਵੀ ਮੇਰੀ ਇਹੋ ਕਾਮਨਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਹੁਣ, ਜਦੋਂ ਨੇਪਾਲ ਵਿੱਚ ‘ਸਮ੍ਰਿੱਧ ਨੇਪਾਲ – ਸੁਖੀ ਨੇਪਾਲੀ’ ਦੀ ਗੱਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਮੇਰਾ ਮਨ ਵੀ ਹੋਰ ਵਧੇਰੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਵਾ ਸੌ ਕਰੋੜ ਭਾਰਤ ਵਾਸੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜਨਕਪੁਰ ਦੇ ਮੇਰੇ ਭਰਾਵੋ ਅਤੇ ਭੈਣੋਂ, ਅਸੀਂ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਸੰਕਲਪ ਲਿਆ ਹੈ, ਇਹ ਸੰਕਲਪ ਹੈ New India ਦਾ । 2022 ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੇ 75 ਸਾਲ ਪੂਰੇ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ। ਤਦ ਤੱਕ ਸਵਾ ਸੌ ਕਰੋੜ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀਆਂ ਨੇ New India ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਟੀਚਾ ਰੱਖਿਆ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਇੱਕ ਨਵੇਂ ਭਾਰਤ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾਂ ਜਿੱਥੇ ਗਰੀਬ ਤੋਂ ਗ਼ਰੀਬ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਵੀ ਤਰੱਕੀ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਦੇ ਮੌਕੇ ਮਿਲਣਗੇ। ਜਿੱਥੇ ਵਿਤਕਰੇ, ਊਚ-ਨੀਚ ਦਾ ਕੋਈ ਸਥਾਨ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਸਭ ਦਾ ਸਨਮਾਨ ਹੋਵੇ, ਜਿਥੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਾਈ, ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਕਮਾਈ ਅਤੇ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਨੂੰ ਦਵਾਈ ਇਹ ਸਭ ਹਾਸਲ ਹੋਣ। ਜੀਵਨ ਆਸਾਨ ਹੋਵੇ, ਆਮ ਆਦਮੀ ਨੂੰ ਵਿਵਸਥਾਵਾਂ ਨਾਲ ਜੂਝਣਾ ਨਾ ਪਵੇ। ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਅਤੇ ਦੁਰਾਚਾਰ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਸਮਾਜ ਵੀ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਸਿਸਟਮ ਵੀ ਹੋਵੇ, ਅਜਿਹੇ New India ਵੱਲ ਅਸੀਂ ਅੱਗੇ ਵਧ ਰਹੇ ਹਾਂ। ਅਸੀਂ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਵਿੱਚ ਕਈ ਸੁਧਾਰ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਸੁਖਾਲਾ ਬਣਾਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਦੁਨੀਆ ਸਾਡੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਦਮਾਂ ਨੂੰ, ਅਸੀਂ ਜੋ ਕਦਮ ਚੁੱਕੇ ਹਨ, ਅੱਜ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਰਾਸ਼ਟਰ ਨਿਰਮਾਣ ਅਤੇ ਜਨਤਕ ਭਾਈਵਾਲੀ ਦਾ ਸਬੰਧ ਹੋਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾਂ। ਨੇਪਾਲ ਦੇ ਆਮ ਮਨੁੱਖੀ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਵੀ ਖੁਸ਼ਹਾਲ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਲਈ ਸਵਾ ਸੌ ਕਰੋੜ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀਆਂ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ੀ ਹੋਵੇਗੀ, ਇਹ ਮੈਂ ਅੱਜ ਤੁਹਾਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦਿਵਾਉਣ ਆਇਆ ਹਾਂ। ਸਾਥੀਓ, ਭਾਈਚਾਰਾ ਉਸ ਵੇਲੇ ਹੋਰ ਵੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਦੇ ਘਰ ਆਉਂਦੇ ਜਾਂਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਾਂ। ਮੈਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਹੈ ਕਿ ਨੇਪਾਲ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਦੀ ਭਾਰਤ ਯਾਤਰਾ ਦੇ ਤੁਰੰਤ ਬਾਅਦ ਮੈਨੂੰ ਅੱਜ ਇਥੇ ਤੁਹਾਡੇ ਦਰਮਿਆਨ ਆਉਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਮਿਲਿਆ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ ਇਥੇ ਵਾਰ ਵਾਰ ਆਉਂਦਾ ਹਾਂ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੋਹਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਲੋਕ ਵੀ ਬੇਰੋਕ-ਟੋਕ ਆਉਂਦੇ ਜਾਂਦੇ ਰਹਿਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। ਅਸੀਂ ਹਿਮਾਲੀਆ ਪਰਬਤ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹਾਂ, ਤਰਾਈ ਦੇ ਖੇਤ ਖਲਿਹਾਨਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹਾਂ, ਅਣਗਿਣਤ ਕੱਚੇ ਪੱਕੇ ਰਸਤਿਆਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹਾਂ, ਛੋਟੀਆਂ ਵੱਡੀਆਂ ਦਰਜਨਾਂ ਨਦੀਆਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹਾਂ ਅਤੇ ਅਸੀਂ ਆਪਣੀਆਂ ਖੁਲ੍ਹੀਆਂ ਸਰਹੱਦਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹਾਂ। ਪਰ ਅੱਜ ਦੇ ਯੁੱਗ ਵਿਚ ਸਿਰਫ ਏਨਾ ਹੀ ਕਾਫੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਸਾਨੂੰ ਅਤੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਜੀ ਨੇ ਜਿੰਨੇ ਵਿਸ਼ੇ ਦੱਸੇ, ਮੈਂ ਬਹੁਤ ਸੰਖੇਪ ਨਾਲ ਖਤਮ ਕਰ ਦੇਵਾਂਗਾ। ਅਸੀਂ ਹਾਈਵੇ ਨਾਲ ਜੁੜਨਾ ਹੈ, ਅਸੀਂ information ways ਯਾਨੀ I-ways ਨਾਲ ਜੁੜਨਾ ਹੈ, ਅਸੀਂ trans ways ਯਾਨੀ ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਲਾਈਨ ਨਾਲ ਵੀ ਜੁੜਨਾ ਹੈ, ਅਸੀਂ ਰੇਲਵੇ ਨਾਲ ਵੀ ਜੁੜਨਾ ਹੈ, ਅਸੀਂ custom check post ਨਾਲ ਵੀ ਜੁੜਨਾ ਹੈ, ਅਸੀਂ ਹਵਾਈ ਸੇਵਾ ਦੇ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਵੀ ਜੁੜਨਾ ਹੈ, ਅਸੀਂ inland water ways ਨਾਲ ਵੀ ਜੁੜਨਾ ਹੈ, ਜਲ ਮਾਰਗਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਜੁੜਨਾ ਹੈ। ਜਲ ਹੋਵੇ, ਥਲ ਹੋਵੇ, ਅਸਮਾਨ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਪੁਲਾੜ ਹੋਵੇ, ਅਸੀਂ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਜੁੜਨਾ ਹੈ। ਜਨਤਾ ਦੇ ਦਰਮਿਆਨ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਨਾਤੇ ਵਧਣ ਫੁੱਲਣ ਅਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੋਣ, ਇਸ ਦੇ ਲਈ connectivity ਅਹਿਮ ਹੈ। ਇਹੋ ਕਾਰਣ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਨੇਪਾਲ ਦਰਮਿਆਨ connectivity ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਪਹਿਲ ਦੇ ਰਹੇ ਹਾਂ। ਅੱਜ ਹੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਓਲੀ ਜੀ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਮੈਂ ਜਨਕਪੁਰ ਤੋਂ ਅਯੁਧਿਆ ਦੀ ਬੱਸ ਸੇਵਾ ਦਾ ਉਦਘਾਟਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਪਿਛਲੇ ਮਹੀਨੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਓਲੀ ਜੀ ਅਤੇ ਮੈਂ ਬੀਰਗੰਜ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ integrated check post ਦਾ ਉਦਘਾਟਨ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਇਹ ਪੋਸਟ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰੇਗੀ ਤਦ ਸਰਹੱਦ ਉਤੇ ਵਪਾਰ ਅਤੇ ਆਵਾਜਾਈ ਹੋਰ ਆਸਾਨ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ। ਜੈਨਗਰ-ਜਨਕਪੁਰ ਰੇਲਵੇ ਲਾਈਨ ਉੱਤੇ ਵੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਕੰਮ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਭਰਾਵੋ, ਭੈਣੋਂ, ਇਸ ਸਾਲ ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ ਇਸ ਲਾਈਨ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਇਹ ਲਾਈਨ ਪੂਰੀ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ, ਉਸ ਵੇਲੇ ਨੇਪਾਲ ਭਾਰਤ ਦੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਨੈੱਟਵਰਕ ਵਿਚ ਰੇਲ ਨੈੱਟਵਰਕ ਵੀ ਜੁੜ ਜਾਵੇਗਾ। ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਬਿਹਾਰ ਦੇ ਰਕਸੌਲ ਤੋਂ ਹੁੰਦੇ ਹੋਏ ਕਾਠਮੰਡੂ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਨਾਲ ਜੋੜਨ ਲਈ ਤੇਜ਼ ਗਤੀ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵੱਧ ਰਹੇ ਹਾਂ। ਇੰਨਾ ਹੀ ਨਹੀਂ ਅਸੀਂ ਜਲਮਾਰਗ ਰਾਹੀਂ ਵੀ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਨੇਪਾਲ ਨੂੰ ਜੋੜਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾਂ। ਨੇਪਾਲ ਜਲ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਜਲਮਾਰਗਾਂ ਦੇ ਜਰੀਏ ਸਮੁੰਦਰ ਨਾਲ ਵੀ ਜੁੜ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਨਾਂ ਜਲਮਾਰਗਾਂ ਰਾਹੀਂ ਨੇਪਾਲ ਵਿਚ ਬਣਿਆ ਸਮਾਨ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਤੱਕ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਪਹੁੰਚ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਸ ਨਾਲ ਨੇਪਾਲ ਵਿਚ ਸਨਅਤਾਂ ਲੱਗਣਗੀਆਂ, ਰੋਜ਼ਗਾਰ ਦੇ ਨਵੇਂ ਮੌਕੇ ਪੈਦਾ ਹੋਣਗੇ। ਇਹ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਨਾ ਸਿਰਫ ਨੇਪਾਲ ਦੇ ਸਮਾਜਿਕ, ਆਰਥਿਕ ਬਦਲਾਅ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹਨ ਸਗੋਂ ਕਾਰੋਬਾਰ ਦੇ ਲਿਹਾਜ਼ ਨਾਲ ਵੀ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹਨ। ਅੱਜ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਨੇਪਾਲ ਦਰਮਿਆਨ ਵੱਡੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿਚ ਵਪਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਵਪਾਰ ਲਈ ਲੋਕ ਇੱਥੇ- ਉੱਥੇ ਆਉਂਦੇ ਜਾਂਦੇ ਵੀ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਅਸੀਂ ਪਿਛਲੇ ਮਹੀਨੇ ਖੇਤੀ ਵਿਚ ਇਕ ਨਵੀਂ ਭਾਈਵਾਲੀ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਜੀ ਤੁਸੀਂ ਦੱਸ ਰਹੇ ਸੀ, ਅਸੀਂ ਇਕ ਨਵੀਂ ਭਾਈਵਾਲੀ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਭਾਈਵਾਲੀ ਅਧੀਨ ਖੇਤੀ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿਚ ਸਹਿਯੋਗ ਨੂੰ ਹੋਰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਦੋਹਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀ ਆਮਦਨੀ ਕਿਵੇਂ ਵਧਾਈ ਜਾਵੇ, ਇਸ ਵੱਲ ਧਿਆਨ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਖੇਤੀ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ, ਸਾਇੰਸ ਅਤੇ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਵਿਚ ਅਸੀਂ ਸਹਿਯੋਗ ਵਧਾਵਾਂਗੇ। ਭਰਾਵੋ ਅਤੇ ਭੈਣੋਂ, ਅੱਜ ਦੇ ਯੁੱਗ ਵਿਚ ਟੈਕਨੋਲੋਜੀ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਵਿਕਾਸ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਭਾਰਤ space technology ਵਿੱਚ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਪੰਜ ਸਿਖਰਲੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਤੁਹਾਨੂੰ ਯਾਦ ਹੋਵੇਗਾ ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰੀ ਨੇਪਾਲ ਆਇਆ ਸੀ, ਤਦ ਮੈਂ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਭਾਰਤ,ਨੇਪਾਲ ਵਰਗੇ ਆਪਣੇ ਗਵਾਂਢੀਆਂ ਲਈ ਇੱਕ ਉਪਗ੍ਰਹਿ ਭੇਜੇਗਾ। ਆਪਣੇ ਵਾਅਦੇ ਨੂੰ ਮੈਂ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਪੂਰਾ ਕਰ ਚੁੱਕਾ ਹਾਂ। ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ South Asia Satellite ਅੱਜ ਪੂਰੀ ਸਮਰੱਥਾ ਨਾਲ ਆਪਣਾ ਕੰਮ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਨੇਪਾਲ ਨੂੰ ਇਸ ਦਾ ਪੂਰਾ ਪੂਰਾ ਲਾਭ ਮਿਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਭਰਾਵੋ ਅਤੇ ਭੈਣੋਂ, ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਨੇਪਾਲ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਲਈ ਪੰਜ ਟੀ 5-T ਦੇ ਰਸਤੇ ਉੱਤੇ ਅਸੀਂ ਚੱਲ ਰਹੇ ਹਾਂ। ਪਹਿਲਾ T ਹੈ tradition, ਦੂਜਾ T ਹੈ trade, ਤੀਸਰਾ T ਹੈ tourism, ਚੌਥਾ T ਹੈ technology ਅਤੇ ਪੰਜਵਾਂ T transport, ਯਾਨੀ ਪਰੰਪਰਾ। ਵਪਾਰ, ਸੈਰ ਸਪਾਟਾ, ਟੈਕਨੋਲੋਜੀ ਅਤੇ ਟ੍ਰਾਂਸਪੋਰਟ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਨੇਪਾਲ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਰਾਹ ‘ਤੇ ਅੱਗੇ ਲਿਜਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ। ਸਾਥੀਓ, ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਨੇਪਾਲ ਦਰਮਿਆਨ ਵਪਾਰਕ ਰਿਸ਼ਤੇ ਵੀ ਇੱਕ ਅਹਿਮ ਕੜੀ ਹਨ। ਨੇਪਾਲ ਬਿਜਲੀ ਉਤਪਾਦਨ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਿਕਾਸ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਅੱਜ ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਤਕਰੀਬਨ 450 ਮੈਗਾਵਾਟ ਬਿਜਲੀ ਨੇਪਾਲ ਨੂੰ ਸਪਲਾਈ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਲਈ ਅਸੀਂ ਨਵੀਂਆਂ transmission lines ਵਿਛਾਈਆਂ ਹਨ। ਸਾਥੀਓ, 2014 ਵਿੱਚ ਨੇਪਾਲ ਦੀ ਸੰਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਟਰੱਕਾਂ ਰਾਹੀਂ ਤੇਲ ਕਿਉਂ ਆਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਸਿੱਧੀ ਪਾਈਪ ਲਾਈਨ ਰਾਹੀਂ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ। ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਹ ਜਾਣ ਕੇ ਖੁਸ਼ੀ ਹੋਵੇਗੀ ਕਿ ਅਸੀਂ ਮੋਤੀਹਾਰੀ-ਅਮਲੇਖ ਗੰਜ ਆਇਲ ਪਾਈਪ ਲਾਈਨ ਦਾ ਕੰਮ ਵੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਾਡੀ ਸਰਕਾਰ ਸਵਦੇਸ਼ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾਂ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਚਲਾ ਰਹੀ ਹੈ ਜਿਸ ਅਧੀਨ ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸਥਾਨਾਂ ਅਤੇ ਆਸਥਾ ਦੇ ਸਥਾਨਾਂ ਨੂੰ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਜੋੜ ਰਹੇ ਹਾਂ। ਰਾਮਾਇਣ ਸਰਕਟ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੇ ਸਥਾਨਾਂ ਨੂੰ ਜੋੜ ਰਹੇ ਹਾਂ ਜਿਥੇ ਜਿਥੇ ਭਗਵਾਨ ਰਾਮ ਅਤੇ ਮਾਤਾ ਜਾਨਕੀ ਦੇ ਪੈਰ ਪਏ ਹਨ। ਹੁਣ ਇਸ ਕੜੀ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ਨੇਪਾਲ ਨੂੰ ਜੋੜਨ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਅੱਗੇ ਵਧ ਰਹੇ ਹਾਂ। ਜਿੱਥੇ ਜਿੱਥੇ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਬਾਕੀ ਹਿੱਸਿਆਂ ਨਾਲ ਜੋੜ ਕੇ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਨੂੰ ਸਸਤੀ ਅਤੇ ਆਕਰਸ਼ਕ ਯਾਤਰਾ ਦਾ ਅਨੰਦ ਮਿਲੇ ਅਤੇ ਉਹ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਨੇਪਾਲ ਆਉਣ, ਇਥੋਂ ਦੇ ਟੂਰਿਜ਼ਮ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਹੋਵੇ। ਭਰਾਵੋ ਅਤੇ ਭੈਣੋਂ, ਹਰ ਸਾਲ ਵਿਆਹ ਪੰਚਮੀ ਉੱਤੇ ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਅਵਧ ਤੋਂ ਜਨਕਪੁਰ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਪੂਰੇ ਸਾਲ ਭਾਰਤ ਪਰਿਕਰਮਾ ਲਈ ਭਗਤਾਂ ਦਾ ਤਾਂਤਾ ਲੱਗਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਨੂੰ ਕੋਈ ਦਿੱਕਤ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਇਸ ਲਈ ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਐਲਾਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਖੁਸ਼ੀ ਹੈ ਕਿ ਜਨਕਪੁਰ ਅਤੇ ਨੇੜੇ ਦੇ ਖੇਤਰਾਂ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਦੀ ਨੇਪਾਲ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ਸਹਿਯੋਗ ਦੇਵਾਂਗੇ। ਭਾਰਤ ਵੱਲੋਂ ਇਸ ਕੰਮ ਲਈ 100 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇਗੀ। ਇਸ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਨੇਪਾਲ ਸਰਕਾਰ ਅਤੇ provincial ਸਰਕਾਰ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ projects ਦੀ ਪਛਾਣ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ। ਇਹ ਰਾਜਾ ਜਨਕ ਦੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਰਵਾਇਤ ਚਲੀ ਆ ਰਹੀ ਹੈ ਕਿ ਜਨਕਪੁਰ ਧਾਮ ਨੇ ਅਯੁੱਧਿਆ ਨੂੰ ਹੀ ਨਹੀਂ ਪੂਰੇ ਸਮਾਜ ਨੂੰ ਕੁਝ ਨਾ ਕੁਝ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਜਨਕਪੁਰ ਧਾਮ ਨੇ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਮੈਂ ਤਾਂ ਸਿਰਫ ਇਥੇ ਮਾਤਾ ਜਾਨਕੀ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਆਇਆ ਸੀ। ਜਨਕਪੁਰ ਲਈ ਇਹ ਐਲਾਨ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸਵਾ ਸੌ ਕਰੋੜ ਜਨਤਾ ਵੱਲੋਂ ਮਾਂ ਜਾਨਕੀ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਅਜਿਹੇ ਹੀ ਦੋ ਹੋਰ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਹਨ। ਬੁੱਧਿਸਟ ਸਰਕਟ ਅਤੇ ਜੈਨ ਸਰਕਟ। ਇਸ ਅਧੀਨ ਬੁੱਧ ਅਤੇ ਮਹਾਂਵੀਰ ਜੈਨ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਜਿੰਨੇ ਵੀ ਸੰਸਥਾਨ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਜੋੜਿਆ ਜਾਵੇ। ਨੇਪਾਲ ਵਿੱਚ ਬੋਧ ਅਤੇ ਜੈਨ ਆਸਥਾ ਦੇ ਕਈ ਸਥਾਨ ਹਨ। ਇਹ ਵੀ ਦੋਹਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਅਤੇ ਸੈਲਾਨੀਆਂ ਲਈ ਇੱਕ ਚੰਗਾ ਬੰਧਨ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਸਾਡਾ ਕੰਮ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਨੇਪਾਲ ਵਿੱਚ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਲਈ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਦੇ ਮੌਕੇ ਵੀ ਪੈਦਾ ਹੋਣਗੇ। ਭਰਾਵੋ ਅਤੇ ਭੈਣੋਂ, ਸਾਡੇ ਖਾਣਪੀਣ ਅਤੇ ਬੋਲਚਾਲ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀ ਸਮਾਨਤਾ ਹੈ। ਮੈਥਿਲੀ ਬੋਲਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਜਿੰਨੀ ਗਿਣਤੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਓਨੀ ਹੀ ਨੇਪਾਲ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹੈ। ਮੈਥਿਲੀ ਕਲਾ, ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਅਤੇ ਸੱਭਿਅਤਾ ਦੀ ਚਰਚਾ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਹੁੰਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਦੋਵੇਂ ਦੇਸ਼ ਜਦੋਂ ਮੈਥਿਲੀ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਲਈ ਮਿਲ ਕੇ ਸਮੂਹਿਕ ਯਤਨ ਕਰਨਗੇ, ਤਦ ਇਸ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਹੋਰ ਵਧੇਰੇ ਸੰਭਵ ਹੋਣਾ ਅਸਾਨ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ। ਮੈਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਹੈ ਕਿ ਕੁਝ ਮੈਥਿਲੀ ਫਿਲਮ ਨਿਰਮਾਤਾ ਹੁਣ ਨੇਪਾਲ, ਭਾਰਤ ਸਮੇਤ ਕਤਰ ਅਤੇ ਦੁਬੱਈ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਕੱਠੇ ਨਵੀਆਂ ਮੈਥਿਲੀ ਫਿਲਮਾਂ ਰਿਲੀਜ਼ ਕਰਨ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਹ ਇੱਕ ਸਵਾਗਤਯੋਗ ਕਦਮ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਥੇ ਮੈਥਿਲੀ ਬੋਲਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਕਾਫੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਗਿਣਤੀ ਹੈ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਵੀ ਨੇਪਾਲੀ ਬੋਲਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ। ਨੇਪਾਲੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਅਨੁਵਾਦ ਨੂੰ ਵੀ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਚੱਲ ਰਹੀ ਹੈ। ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਹ ਵੀ ਦੱਸ ਦੇਵਾਂ ਕਿ ਨੇਪਾਲੀ ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਸੰਵਿਧਾਨ ਵਿੱਚ ਮਾਨਤਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਭਰਾਵੋ ਅਤੇ ਭੈਣੋਂ, ਇੱਕ ਹੋਰ ਖੇਤਰ ਹੈ ਜਿਥੇ ਸਾਡੀ ਇਹ ਭਾਈਵਾਲੀ ਹੋਰ ਅੱਗੇ ਵਧ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਦੀ ਜਨਤਾ ਨੇ ਸਵੱਛਤਾ ਦੀ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਮੁਹਿੰਮ ਛੇੜੀ ਹੈ। ਇਥੇ ਬਿਹਾਰ ਅਤੇ ਗਵਾਂਢ ਦੇ ਦੂਜੇ ਸੂਬਿਆਂ ਵਿੱਚ ਜਦ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੀ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰੀ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦੇ ਹੋ, ਤਦ ਤੁਸੀਂ ਵੀ ਵੇਖਿਆ ਅਤੇ ਸੁਣਿਆ ਹੋਵੇਗਾ – ਸਿਰਫ ਤਿੰਨ ਚਾਰ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ 80% ਤੋਂ ਵੱਧ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪਿੰਡ ਖੁਲ੍ਹੀ ਥਾਂ ਉੱਤੇ ਪਖਾਨਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਭਾਰਤ ਦੇ ਹਰ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਬੱਚੀਆਂ ਲਈ ਵੱਖਰੇ ਟਾਇਲਟ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਏ ਗਏ ਹਨ। ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਜਾਣ ਕੇ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ੀ ਹੋਈ ਹੈ ਕਿ ਸਵੱਛ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਸਵੱਛ ਗੰਗਾ ਵਾਂਗ ਤੁਹਾਨੂੰ ਅਤੇ ਮੇਅਰ ਜੀ ਨੂੰ ਵਧਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ, ਜਨਕਪੁਰ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਧਾਰਮਿਕ ਸਥਾਨਾਂ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ ਦੀ ਸਫਲ ਮੁਹਿੰਮ ਚਲਾਈ ਹੈ। ਪੌਰਾਣਿਕ ਅਹਿਮੀਅਤ ਦੀਆਂ ਥਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸਹੇਜਣ ਦੇ ਯਤਨਾਂ ਨਾਲ ਨੇਪਾਲ ਦੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਦਾ ਜੁੜਨਾ ਹੋਰ ਵੀ ਖੁਸ਼ੀ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ। ਮੈਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ਤੇ ਇਥੋਂ ਦੇ ਮੇਅਰ ਨੂੰ ਵਧਾਈ ਦੇਣੀ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨੂੰ ਵਧਾਈ ਦੇਣੀ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ, ਇਥੋਂ ਦੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਵਧਾਈ ਦੇਣੀ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ, ਇੱਥੋਂ ਦੇ ਵਿਧਾਇਕਾਂ ਨੂੰ, ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੂੰ ਵਧਾਈ ਦੇਣੀ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਵੱਛ ਜਨਕਪੁਰ ਮੁਹਿੰਮ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਇਆ ਹੈ। ਭਰਾਵੋ ਅਤੇ ਭੈਣੋਂ ਅੱਜ ਮੈਂ ਮਾਂ ਜਾਨਕੀ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ। ਕੱਲ੍ਹ ਮੁਕਤੀਨਾਥ ਧਾਮ ਅਤੇ ਫਿਰ ਪਸ਼ੂਪਤੀਨਾਥ ਜੀ ਦਾ ਵੀ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਲੈਣ ਦਾ ਮੈਨੂੰ ਮੌਕਾ ਮਿਲੇਗਾ। ਮੈਨੂੰ ਯਕੀਨ ਹੈ ਕਿ ਦੇਵ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਅਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਜਨਤਾ ਜਨਾਰਦਨ ਦੀ ਅਸੀਸ ਨਾਲ, ਜੋ ਵੀ, ਜੋ ਵੀ ਸਮਝੌਤੇ ਹੋਣਗੇ, ਉਹ ਖੁਸ਼ਹਾਲ ਨੇਪਾਲ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ਹਾਲ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸੰਕਲਪ ਨੂੰ ਸਾਕਾਰ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਕ ਹੋਣਗੇ। ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਤੋਂ ਨੇਪਾਲ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਆਦਰਯੋਗ ਓਲੀ ਜੀ ਦਾ, ਰਾਜ ਸਰਕਾਰ ਦਾ, ਨਗਰ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਅਤੇ ਇੱਥੋਂ ਦੀ ਜਨਤਾ ਜਨਾਰਦਨ ਦਾ ਦਿਲੋਂ ਧੰਨਵਾਦ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਤੁਹਾਡਾ ਧੰਨਵਾਦ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਜੈ ਸੀਆਰਾਮ, ਜੈ ਸੀਆਰਾਮ।