ਐੱਨਐੱਮਐਪ ਰਾਹੀਂ ਕਈ ਸਮਾਜਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਸਕੀਮਾਂ ਦੇ ਲਾਭਾਰਥੀਆਂ ਨਾਲ ਸੰਵਾਦ ਦੌਰਾਨ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਦੇ ਭਾਸ਼ਣ ਦਾ ਮੂਲ-ਪਾਠ

ਇਹ ਉਹ ਲੋਕ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਮਾਂ ਰਹਿੰਦੇ ਸਮਝਦਾਰੀ ਭਰੇ ਕਦਮ ਉਠਾਏ ਅਤੇ ਜੀਵਨ ਦੀ ਹਰ ਚੁਣੌਤੀ ਲਈ ਖੁਦ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਮੈਨੂੰ ਪੂਰਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਹੈ ਕਿ ਅੱਜ ਜੋ ਗੱਲਾਂ ਦੱਸਾਂਗੇ ਉਹ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਕਰੋੜਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰਨਗੀਆਂ। ਅਸੀਂ ਸਭ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਗੱਲ ਬਹੁਤ ਨਿਸ਼ਚਤ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਹੈ ਜੀਵਨ ਦੀ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤਤਾ। ਸਾਡੇ ਵਿੱਚੋਂ ਕੋਈ ਇਹ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ ਹੈ ਕਿ ਆਉਣ ਵਾਲਾ ਕੱਲ੍ਹ, ਆਉਣ ਵਾਲਾ ਪਲ ਸਾਡੇ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਕੀ ਲੈ ਕੇ ਆਉਣ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਜਨ ਸੁਰੱਖਿਆ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਜੀਵਨ ਦੀਆਂ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤਤਵਾਂ ਅਤੇ ਪਰਿਸਥਿਤੀਆਂ ਨਾਲ ਜੂਝਣ ਦੀ ਅਤੇ ਜੂਝ ਕੇ ਜਿੱਤਣ ਦੀ ਹਿੰਮਤ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਅਤੇ ਇਹ ਹਿੰਮਤ ਹੁਣ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਕਰੋੜਾਂ ਲੋਕਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚੀ ਹੈ। ਫਿਰ ਚਾਹੇ ਉਹ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਜੀਵਨ ਬੀਮਾ ਯੋਜਨਾ ਹੋਵੇ, ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਬੀਮਾ ਯੋਜਨਾ ਹੋਵੇ, ਅਟਲ ਪੈਨਸ਼ਨ ਯੋਜਨਾ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਵਯ-ਵੰਦਨਾ ਯੋਜਨਾ ਹੋਵੇ। ਜਨ ਸੁਰੱਖਿਆ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਸਧਾਰਨ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਖਾਸ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਆਰਥਿਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪਿਛੜੇ ਵਰਗਾਂ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਬਣਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਜਿਸ ਨਾਲ ਸੰਕਟ ਦੇ ਸਮੇਂ ਉਹ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਨਾਲ ਖੜ੍ਹੇ ਰਹਿ ਸਕਣ, ਜੀਵਨ ਤੋਂ ਹਾਰ ਨਾ ਜਾਣ। ਜਦੋਂ ਸਾਡੀ ਸਰਕਾਰ ਬਣੀ, ਅਸੀਂ ਸਰਕਾਰ ਵਿੱਚ ਆਏ ਤਾਂ ਆਰਥਿਕ ਸਹਾਇਤਾ ਤਾਂ ਦੂਰ ਦੀ ਗੱਲ, ਗ਼ਰੀਬ ਦੇ ਕੋਲ ਆਪਣਾ ਬੈਂਕ ਖਾਤਾ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਅਸੀਂ ਤਿੰਨ ਗੱਲਾਂ ‘ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ – ਦਲਿਤ, ਪੀੜਤ, ਸ਼ੋਸ਼ਿਤ, ਵੰਚਿਤ, ਆਦਿਵਾਸੀ, ਮਹਿਲਾ; ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਬੈਂਕਿੰਗ ਸੁਵਿਧਾ ਤੋਂ ਵਾਂਝੇ ਲੋਕਾਂ ਤੱਕ ਬੈਂਕ ਦੀ ਸੁਵਿਧਾ ਪਹੁੰਚਾਉਣਾ, ਲਘੂ ਉਦਯੋਗ ਅਤੇ ਛੋਟੇ ਵਪਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵਿੱਤੀ ਸਹਾਇਤਾ ਉਪਲੱਬਧ ਕਰਵਾਉਣਾ ਅਤੇ ਵਿੱਤੀ ਰੂਪ ਨਾਲ ਅਸੁਰੱਖਿਆਤ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਆਰਥਿਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨਾ, ਯਾਨੀ Banking the unbanked, funding the unfunded and financially securing the unsecured. ਹੋਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ੀ ਹੋਵੇਗੀ ਕਿ ਵਿਸ਼ਵ ਬੈਂਕ ਦੀ Fintax Report ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਕਿ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਜਨ-ਧਨ ਯੋਜਨਾ ਇੱਕ ਸਫਲ financial inclusion program ਰਿਹਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚ, 2014 ਤੋਂ 2017 ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ 28 ਕਰੋੜ ਨਵੇਂ ਬੈਂਕ ਖਾਤੇ ਖੋਲ੍ਹੇ ਗਏ। ਇਹ ਸੰਖਿਆ ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਪੂਰੇ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿੱਚ ਖੋਲ੍ਹੇ ਗਏ ਸਾਰੇ ਨਵੇਂ ਬੈਂਕ ਅਕਾਊਂਟਾਂ ਦਾ 55% ਹੈ – ਅੱਧੇ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ। ਪਹਿਲਾਂ ਸਾਡੇ ਇੱਥੇ ਕਹਾਵਤ ਹੁੰਦੀ ਸੀ – ਇੱਕ ਬਾਜੂ ਰਾਮ, ਇੱਕ ਬਾਜੂ ਗਾਂਵ, ਯਾਨੀ ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਅਤੇ ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆਂ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਬੈਂਕ ਖਾਤੇ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸੰਖਿਆ 2014 ਵਿੱਚ, ਯਾਨੀ ਸਾਡੀ ਸਰਕਾਰ ਬਣਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਰੀਬ-ਕਰੀਬ 50-52% ਸੀ। ਉਹ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤਿੰਨ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ 80% ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਅਤੇ ਖਾਸ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਦੇ ਬੈਂਕ ਖਾਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਤੋਂ ਗੱਲ ਹੁੰਦੀ ਆਈ ਹੈ ਕਿ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਸਮਾਜਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ ਹੈ, ਲੇਕਿਨ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਸਰਕਾਰ ਵਿੱਚ ਆਏ ਉਦੋਂ ਹਾਲ ਕੁਝ ਅਜਿਹਾ ਹੀ ਸੀ। ਦੇਸ਼ ਦਾ ਸਧਾਰਣ ਜਨ ਸਮਾਜਿਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਤੋਂ ਵਾਂਝਾ ਸੀ। ਇਹ ਗੱਲ ਸਹੀ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪੰਰਾਪਰਗਤ ਰੂਪ ਨਾਲ ਸੰਯੁਕਤ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ ਸੀ। ਇੱਕ-ਇੱਕ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ 20-20, 25-25, 30-30 ਲੋਕ ਇਕੱਠੇ ਰਹਿੰਦੇ ਸੀ; ਤਾਂ ਸਮਾਜਿਕ ਵਿਵਸਥਾ ਸੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਸਨ। ਪਰ ਹੁਣ ਪਰਿਵਾਰ ਛੋਟੇ ਹੁੰਦੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ, ਬੁੱਢੇ ਮਾਂ-ਬਾਪ ਅਲੱਗ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਬੱਚੇ ਅਲੱਗ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਸਮਾਜਕ ਵਿਵਸਥਾ ਬਦਲ ਰਹੀ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਇਸ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ ਲਿਆਉਣ ਲਈ ਇਸ ਨਵੀਂ ਪਰਿਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਸੁਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਲਈ ਅੱਜ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਜਨ-ਧਨ ਯੋਜਨਾ ਤਹਿਤ ਲਾਈਫ ਕਵਰ ਅਤੇ ਰੂਪੇ ਕਾਰਡ, ਐਂਕਸੀਡੈਂਟ ਕਵਰ ਰਾਹੀਂ ਬੀਮਾ ਸੁਵਿਧਾ ਉਪਲੱਬਧ ਕਰਵਾਈ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਜਨ ਸੁਰੱਖਿਆ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਤਹਿਤ ਦੋ ਬੀਮਾ ਅਤੇ ਇੱਕ ਪੈਨਸ਼ਨ ਯੋਜਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਇਸੇ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਹੈ ਕਿ 2014 ਵਿੱਚ ਜਿੱਥੇ ਸਰਕਾਰ ਦੀਆਂ ਬੀਮਾ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਤਹਿਤ ਸਿਰਫ 4 ਕਰੋੜ 80 ਲੱਖ ਯਾਨੀ 5 ਕਰੋੜ ਤੋਂ ਵੀ ਘੱਟ subscribers ਸਨ, ਅੱਜ 2018 ਵਿੱਚ ਜਨ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੀਆਂ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਤਹਿਤ ਇਹ ਸੰਖਿਆ ਦਸ ਗੁਣਾ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵਧ ਗਈ ਹੈ ਅਤੇ ਕਰੀਬ-ਕਰੀਬ 50 ਕਰੋੜ subscribers ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਜਨ ਸੁਰੱਖਿਆ ਤਹਿਤ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਅਲੱਗ-ਅਲੱਗ ਪਰਿਸਥਿਤੀਆਂ ਲਈ ਹਨ। ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਪ੍ਰੀਮੀਅਮ ‘ਤੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਤਾਂਕਿ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਹਰ ਖੇਤਰ, ਹਰ ਤਬਕੇ ਵਿੱਚ, ਰਹ ਉਮਰ ਵਰਗ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਲੋਕ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਲਾਭ ਉਠਾ ਸਕਣ। ਮੈਂ ਅੱਜ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹਾਂ- ਮੈਂ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਇਹ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਅਜਿਹੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਦਰਦ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਪੀੜਾ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਸਦਮਾ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਪਰ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਸ ਸੰਕਟ ਦੀ ਘੜੀ ਨੂੰ ਹੰਢਾਇਆ ਹੈ, ਕਠਿਨ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚੋਂ ਗੁਜ਼ਰੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਯੋਜਨਾ ਤੋਂ ਕਿਵੇਂ ਮਦਦ ਮਿਲੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਹੋਰ ਸਾਡੇ ਭੋਲੇ-ਭਾਲੇ ਗ਼ਰੀਬ ਨਾਗਰਿਕ ਸੁਣਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਵਧ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਲਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਹਾਂ ਇਸ ਯੋਜਨਾ ਦਾ ਵੀ ਮੈਨੂੰ ਲਾਭ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ ਇੱਕ ਪ੍ਰਕਾਰ ਨਾਲ ਦੁੱਖ ਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਯਾਦ ਕਰਨਾ ਵੀ ਦੁਖ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਕਦੀ-ਕਦੀ ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਦੁਖ ਵਿੱਚੋਂ ਸੰਕਟ ਦੀ ਘੜੀ ਵਿੱਚ ਜੋ ਮਦਦ ਮਿਲੀ ਹੈ, ਉਹ ਜੇਕਰ ਹੋਰ ਲੋਕ ਜਾਣਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਉਹ ਵੀ ਸੰਭਾਵਤ ਸੰਕਟਾਂ ਤੋਂ ਬਚਣ ਦਾ ਰਸਤਾ ਖੋਜ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਮੇਰੇ ਪਿਆਰੇ ਦੇਸ਼ ਵਾਸੀਓ, ਦੇਖਿਆ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸੁਣ ਕੇ ਸਾਨੂੰ ਸਭ ਨੂੰ ਦੁਖ ਤਾਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਪਰ ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਚਲੇ ਜਾਣ ਨਾਲ ਉਸ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਜੋ ਹਾਨੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਉਸ ਦੀ ਭਰਪਾਈ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ। ਖ਼ੁਦ ਭਗਵਾਨ ਵੀ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ। ਪਰ ਅਜਿਹੀ ਮੁਸ਼ਕਲ ਘੜੀ ਵਿੱਚ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਆਰਥਿਕ ਸਹਾਰਾ ਮਿਲ ਜਾਵੇ, ਇਸ ਘੜੀ ਵਿੱਚ ਉਹ ਕੁਝ ਪਲ ਲਈ ਟਿਕ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਫਿਰ ਉਹ ਆਪਣਾ ਰਸਤਾ ਖੋਜ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਅਤੇ ਇਸ ਉਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਜੀਵਨ ਜੋਯਤੀ ਬੀਮਾ ਯੋਜਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਇਸ ਯੋਜਨਾ ਤਹਿਤ ਸਿਰਫ, ਅਤੇ ਮੈਂ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ ਮੇਰੇ ਦੇਸ਼ ਵਾਸੀ ਇਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਸਮਝਣ, ਸਿਰਫ਼ 330 ਰੁਪਏ, ਇੰਨੇ ਨਾਲ 2 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਦਾ ਬੀਮਾ ਕਵਰ ਉਪਲੱਬਧ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। 330 ਰੁਪਏ ਪ੍ਰਤੀ ਵਰ੍ਹੇ, ਮਤਲਬ ਕਿ ਇੱਕ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਰੁਪਏ ਤੋਂ ਵੀ ਘੱਟ। ਯਾਨੀ ਐਨੇ ਘੱਟ ਪੈਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਅੱਜ ਬਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਮਿਲਦਾ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ ਸਮੇਂ ਇਸ ਦਾ ਲਾਭ ਕਿਵੇਂ ਲਈਏ। ਇਸ ਯੋਜਨਾ ਵਿੱਚ ਹੁਣ ਤੱਕ ਸਾਢੇ ਪੰਜ ਕਰੋੜ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਇਸ ਨਾਲ ਆਪਣਾ ਫਾਇਦਾ ਉਠਾਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਮੁਸੀਬਤ ਵਿੱਚ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਕਰੋੜਾਂ ਰੁਪਇਆਂ ਦਾ ਕਲੇਮ ਵੀ ਮਿਲ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। ਆਓ ਕੁਝ ਲੋਕ ਵੀ ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਅਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੋਲ ਚਲਦੇ ਹਾਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣਦੇ ਹਾਂ। ਅਸੀਂ ਸਭ ਦੇਖ ਰਹੇ ਹਾਂ ਕਿ ਸੰਕਟ ਕੁਝ ਕਹਿ ਕੇ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ । ਕਦੇ ਸੂਚਨ ਦੇ ਕੇ ਮੁਸੀਬਤ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਮੁਸੀਬਤ ਤੁਸੀਂ ਅਮੀਰ ਹੋ ਤਾਂ ਆਏਗੀ ਅਤੇ ਗ਼ਰੀਬ ਹੋ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਆਏਗੀ, ਅਤੇ ਗ਼ਰੀਬ ਹੈ ਤਾਂ ਆਏਗੀ ਅਮੀਰ ਹੈ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਆਏਗੀ, ਅਜਿਹਾ ਨਹੀਂ ਹੈ; ਉਹ ਤਾਂ ਕਿਤੇ ਵੀ ਆ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਪਰ ਅਸੀਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੁਰਘਟਨਾਵਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨ ਲਈ ਖ਼ੁਦ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਾਂ, ਆਰਥਿਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਸੁਨਿਸ਼ਚਿਤ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਾਂ। ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਬੀਮਾ ਯੋਜਨਾ ਇਸ ਉਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਇਸਦੇ ਤਹਿਤ 12 ਰੁਪਏ ਸਲਾਨਾ ਯਾਨੀ ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਰੁਪਿਆਂ ਪ੍ਰਤੀ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਪ੍ਰੀਮੀਅਮ ਨਾਲ 2 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਦਾ ਦੁਰਘਟਨਾ ਬੀਮਾ ਕਵਰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਤੱਕ ਇਸ ਯੋਜਨਾ ਨੂੰ ਕਰੀਬ-ਕਰੀਬ 13-14 ਕਰੋੜ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਆਪਣਾਇਆ ਹੈ। ਇਹ ਸੰਖਿਆ ਯਾਨੀ 13-14 ਕਰੋੜ, ਜੇਕਰ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ਮੈਕਸੀਕੋ ਦੇਸ਼ ਦੇਖੀਏ ਜਾਂ ਜਪਾਨ ਦੇਸ਼ ਦੇਖੀਏ ਤਾਂ ਉਸ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਕੁੱਲ ਜੋ ਅਬਾਦੀ ਹੈ, ਉਸ ਤੋਂ ਵੀ ਸਾਡੇ ਇੱਥੇ ਇਸ ਸੁਰੱਖਿਆ ਕਵਚ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਸੰਖਿਆ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ। ਇੰਨੀ ਵਿਆਪਕ ਕਵਰੇਜ ਹੈ ਅਤੇ ਇੰਨੇ ਘੱਟ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਇੰਨੀ ਵੱਡੀ ਸੰਖਿਆ ਵਿੱਚ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਇਸ ਨਾਲ ਜੁੜਨਾ ਇਹ ਦਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਬੀਮਾ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਲਾਭ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਕਾਫੀ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਆਈ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਵੀ ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਨਾਲ ਕੋਈ ਅਣਹੋਣੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸ ਦੇ ਪੂਰੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਸੰਕਟ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਾਰੇ ਸੁਪਨੇ ਬਿਖਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਈ ਹੋਵੇ, ਦੋ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਕਰਾਂਗੇ, ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਕਰਾਂਗੇ; ਸਭ ਧਰੇ ਦਾ ਧਰਿਆ ਰਹਿ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਕਾਫੀ ਵਾਰ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਲੋਕ ਬੀਮੇ ਨੂੰ neglect ਕਰਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਕਈ ਵਾਰ ਅਜਿਹਾ ਵੀ ਕਰਦੇ ਹਨ ਬੀਮਾ ਕਰਵਾ ਲਵਾਂਗੇ, ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ, ਬਹੁਤ ਸਮਾਂ ਹੈ, ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੀ ਕੀ ਹੈ। ਅੱਜ ਪੂਰਾ ਦੇਸ਼ ਦੇਖ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮੈਂ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਬੀਮੇ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਾਨਸਿਕਤਾ ਬਦਲੇ। ਜ਼ਿਆਦਾ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਲੋਕ ਸਮਾਜਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜਨ। ਕੁਝ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਰੋਜ਼ ਕਮਾਉਣ ਵਾਲੇ ਤੇ ਰੋਜ਼ ਕਮਾ ਕੇ ਖਾਣ ਵਾਲਾ ਇਨਸਾਨ ਬੀਮੇ ਬਾਰੇ ਸੋਚਦਾ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਸੀ ਤੇ ਇਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਸੀ ਬੀਮੇ ਦੇ ਪ੍ਰੀਮੀਅਮ ਵਿੱਚ ਲਗਣ ਵਾਲੀ ਰਕਮ। ਹੁਣ ਉਹ ਆਪਣੀ ਆਮਦਨ ਨਾਲ ਅੱਜ ਦੀਆਂ ਜ਼ਰੂਰਤਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰੇ ਜਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਭਵਿੱਖ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਵਿੱਚ ਲਗਾ ਦੇਵੇ’ ਇਹ ਉਲਝਣ ਬਣੀ ਹੀ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ। ਅਜਿਹੇ ਲੋਕ ਜੋ ਸਬਜ਼ੀ ਦਾ ਠੇਲਾ ਲਗਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਆਟੋ ਰਿਕਸ਼ਾ ਚਲਾਂਉਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਦਿਹਾੜੀ ਮਜ਼ਦੂਰੀ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਦੂਜਾ ਕੋਈ ਛੋਟਾ – ਮੋਟਾ ਕੰਮ ਕਰਕੇ ਆਪਣਾ ਜੀਵਨ ਚਲਾਂਉਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਲਈ ਇੰਸ਼ੋਰੈਂਸ ਬਾਰੇ ਸੋਚਣਾ ਵੀ ਅਸੰਭਵ ਹੋਵੇਗਾ। ਅੱਜ ਇਸ ਅਸੰਭਵ ਨੂੰ ਸੰਭਵ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਦਲਿਤ, ਪੀ‍ੜਤ, ਸ਼ੋਸ਼ਿਤ, ਵੰਚਿਤ, ਗ਼ਰੀਬ, ਸਾਡੀਆਂ ਭੈਣਾਂ-ਬੇਟੀਆਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਲਈ ਬਣਾਇਆ ਹੈ। ਬੱਸ ਇੱਕ ਰੁਪਿਆਂ ਪ੍ਰਤੀਮਹੀਨਾ ‘ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਲਾਈਫ ਇੰਸ਼ੋਰੈਂਸ ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਪਹੁੰਚਾਈ ਹੈ। ਹੁਣ ਤੱਕ ਸਮਾਜ ਦਾ ਜੋ ਤਬਕਾ ਆਪਣਾ ਭਵਿੱਖ ਭਗਵਾਨ ਭਰੋਸੇ ਛੱਡ ਕੇ ਚਲਦਾ ਸੀ, ਹੁਣ ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਵਿੱਚ ਬੀਮੇ ਦਾ ਭਰੋਸਾ ਵੀ ਜੋੜ ਕੇ ਰੱਖਿਆ ਹੈ। ਆਓ ਜੀ ਅਸੀਂ ਕੁਝ ਹੋਰ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। ਵੇਖੋ, ਬੁਢਾਪਾ ਜੀਵਨ ਦਾ ਇੱਕ ਅਹਿਮ ਪੜਾਅ ਹੈ। ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਸਮਾਂ ਹੈ ਜਦੋਂ ਸਾਨੂੰ ਕਈ ਚੀਜ਼ਾ ਲਈ ਦੂਸਰਿਆਂ ‘ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਰਹਿਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਆਰਥਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਅਸੀਂ ਆਤਮਨਿਰਭਰ ਰਹੀ, ਪੈਨਸ਼ਨ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਇਸ ਨੂੰ ਉਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਵੱਡੇ-ਬਜੁਰਗਾਂ ਦਾ ਅਸ਼ੀਰਵਾਦ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮਿਲਦਾ ਰਹੇ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦੇ ਬਲ ‘ਤੇ ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ ਇਸ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਲੈ ਜਾਣ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਲਗਾਤਾਰ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੇ ਰਹੀਏ। ਇਹ ਸਰਕਾਰ ਸਾਡੇ ਬਜੁਰਗਾਂ ਲਈ ਪ੍ਰਤੀਬੱਧ ਸਰਕਾਰ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਲਈ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਿਹਤ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਰਥਕ ਮੋਰਚੇ ਤੱਕ ਸਾਰੀਆਂ ਸਹੂਲਤਾਂ ਨੂੰ ਸਰਲ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ । ਬੁਢਾਪੇ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਦੀ ਗੰਭੀਰਤਾ ਨੂੰ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਣ ਲਈ ਪਿਛਲੇ ਚਾਰ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਕਈ ਨੀਤੀਆਂ ਅਤੇ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਬਣਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਵਯ – ਵੰਦਨਾ ਯੋਜਨਾ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਯੋਜਨਾ ਦੇ ਤਹਿਤ 60 ਸਾਲ ਤੋਂ ਉੱਤੇ ਦੇ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਨੂੰ 10 ਸਾਲ ਤੱਕ ਅੱਠ ਪਰਸੈਂਟ eight percent ਸੁਨਿਸ਼ਚਿਤ ਰਿਟਰਨ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਵਿਆਜ਼ ਵਿੱਚ ਉਤਾਰ-ਚੜ੍ਹਾਅ ਕੁਝ ਵੀ ਹੋਵੇ, ਇਸ ਦੇ ਅੰਦਰ ਕੋਈ ਫਰਕ ਨਹੀਂ ਆਉਣ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੇਕਰ ਰਿਟਰਨ eight percent ਤੋਂ ਘੱਟ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਸਰਕਾਰ ਖ਼ੁਦ ਦੀ ਤਿਜੋਰੀ ਵਿੱਚੋਂ ਉਸ ਦੀ ਭਰਪਾਈ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਪੇਮੇਂਟ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਸਕੀਮ ਦੇ ਅੰਦਰ ਵਰਿਸ਼ਠ ਨਾਗਰਿਕ ਮਾਸਿਕ, ਤਿਮਾਹੀ, ਛਿਮਾਹੀ ਜਾਂ ਵਾਰਸ਼ਿਕ ਅਧਾਰ ‘ਤੇ ਰਿਟਰਨ ਦਾ ਵਿਕਲਪ ਵੀ ਚੁਣ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਯੋਜਨਾ ਤਹਿਤ ਵਰਿਸ਼ਠ ਨਾਗਰਿਕ 15 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਤੱਕ ਨਿਵੇਸ਼ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਹੁਣ ਤੱਕ ਲਗਭਗ ਤਿੰਨ ਲੱਖ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਲੋਕ ਇਸ ਯੋਜਨਾ ਦਾ ਮੁਨਾਫ਼ਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਸ ਦੇ ਇਲਾਵਾ ਸਰਕਾਰ Senior Citizens ਨੂੰ Tax incentives ਵੀ ਦੇ ਰਹੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਕਮਾਈ ‘ਤੇ ਟੈਕਸ ਵਿੱਚ ਛੋਟ ਦੀ ਮੂਲ ਸੀਮਾ ਨੂੰ ਢਾਈ ਲੱਖ ਤੋਂ ਵਧਾ ਕੇ ਤਿੰਨ ਲੱਖ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ Interest ‘ਤੇ deduction ਦੀ ਸੀਮਾ ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ 10 ਹਜ਼ਾਰ ਸੀ ਉਸ ਨੂੰ ਵਧਾਕੇ 50 ਹਜ਼ਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਯਾਨੀ ਹੁਣ ਜਮਾਂ ਰਕਮ ਤੋਂ ਮਿਲੇ 50 ਹਜ਼ਾਰ ਰੁਪਏ ਤੱਕ ਦੇ ਵਿਆਜ਼ ਨੂੰ ਟੈਕਸ ਫ੍ਰੀ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਵਰਿਸ਼ਠ ਨਾਗਰਿਕਾਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਜਿੰਨੀ ਪਹਿਲ ਕੀਤੀ ਗਈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਭਨਾ ਦਾ ਮੁਨਾਫ਼ਾ ਕੀ ਹੋਇਆ, ਇਸ ਨੂੰ ਜੇਕਰ ਅਸੀਂ ਆਂਕੜਿਆਂ ‘ਚ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਦੇਖੀਏ ਤਾਂ ਮੰਨ ਲਓ ਕਿ ਇੱਕ ਵਰਿਸ਼ਠ ਨਾਗਰਿਕ, ਇੱਕ ਸਾਡਾ ਸੀਨੀਅਰ ਸਿਟੀਜਨ ਜਿਸ ਦੀ ਸਲਾਨਾ ਕਮਾਈ ਪੰਜ ਲੱਖ ਹੈ, ਤਾਂ 2013-14 ਵਿੱਚ, ਸਾਡੇ ਆਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਲਗਭਗ 13-ਸਾਢੇ 13 ਹਜ਼ਾਰ 390 ਰੁਪਏ ਟੈਕਸ ਬਣਦਾ ਸੀ। ਲੇਕਿਨ ਜਦੋਂ ਤੋਂ ਅਸੀਂ ਸਰਕਾਰ ਵਿੱਚ ਆਏ, ਅਸੀਂ ਉਸਦਾ ਸਾਰਾ ਫਾਰਮੂਲਾ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ। 2018-19 ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ two thousand six hundred ਰਹਿ ਗਿਆ। ਯਾਨੀ 13 ਹਜ਼ਾਰ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸੀ ਹੁਣ ਸਿਰਫ਼ 2600 ਹੈ ਯਾਨੀ one – third ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ, ਯਾਨੀ ਕਿੰਨੀ ਵੱਡੀ ਤਬਦੀਲੀ ਆਈ ਹੈ। ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਆਰਥਿਕ ਮੋਰਚੇ ‘ਤੇ ਸਗੋਂ ਵਰਿਸ਼ਠ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਨਾਲ ਜੁਡ਼ੇ ਵੱਖ ਪਹਿਲੂਆਂ ‘ਤੇ ਵੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਯੋਜਨਾਬੱਧ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਸਭ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਉਮਰ ਬੀਤਣ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਹੈਲਥ ਸਬੰਧੀ- ਸਿਹਤ ਸਬੰਧੀ ਦਿੱਕਤਾਂ ਵੀ ਆਉਣੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਦਵਾਈਆਂ ਤੇ ਇਲਾਜ ਦਾ ਖ਼ਰਚਾ ਵਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ ਜਨ ਔਸ਼ਧੀ ਯੋਜਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਤਾਂਕਿ ਦਵਾਈਆਂ ਸਸਤੇ ਰੇਟਾਂ ‘ਤੇ ਉਪਲੱਬਧ ਹੋਣ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਟੈਂਟ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵੀ ਘੱਟ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ। ਗੋਡੇ ਦਾ ਅਪਰੇਸ਼ਨ ਵੀ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਸਸਤਾ ਅਤੇ ਕਿਫ਼ਾਇਤੀ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਪਹਿਲਾਂ senior citizens ਨੂੰ , ਵਰਿਸ਼ਠ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਜਿੰਦਾ ਹੋਣ ਦਾ ਆਪਣੇ ਆਪ ਜਾ ਕੇ ਪ੍ਰਮਾਣ ਦੇਣਾ ਪੈਂਦਾ ਸੀ। ਲੇਕਿਨ ਹੁਣ ਇਸਨੂੰ ਵੀ ਸਰਲ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਲਾਈਫ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਜੀਵਨ ਪ੍ਰਮਾਣ ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਸਾਡੀ ਪੂਰੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਹੈ ਕਿ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਵਰਿਸ਼ਠ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੁਵਿਧਾਵਾਂ ਸਰਲ ਅਤੇ ਸਹਿਜ ਉਪਲੱਬਧ ਹੋਣ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਸ ਪਾਸ ਹੀ ਉਪਲੱਬਧ ਹੋਣ ਤਾਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਭੱਜ ਦੌੜ ਨਾ ਕਰਨੀ ਪਵੇ। ਉਹ ਸਿਹਤਮੰਦ ਰਹਿਣ ਅਤੇ ਸਵੈਮਾਣ ਨਾਲ ਆਪਣਾ ਜੀਵਨ ਜੀਅ ਸਕਣ। ਅਸੀਂ ਇਹ ਸੁਨਿਸ਼ਚਿਤ ਕਰਨ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਬੁਢਾਪੇ ਵਿੱਚ ਆਰਥਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਕਿਸੇ ‘ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਨਾ ਰਹਿਣਾ ਪਵੇ ਤੇ ਜੀਵਨ ਗੌਰਵਮਈ ਹੋਵੇ। ਪੈਂਸ਼ਨ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਰਾਸ਼ੀ ਮਿਲਦੀ ਰਹੇ। ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਇਹ ਸੁਨਿਸਚਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਅਟਲ ਪੈਂਸ਼ਨ ਯੋਜਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਯੋਜਨਾ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹੁਣ ਤੱਕ ਇੱਕ ਕਰੋਡ਼ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ subscribers ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਕਰੀਬ 40 ਫ਼ੀਸਦੀ ਇਹ ਸਾਡੀ ਅਰਚਨਾ ਭੈਣ ਵਰਗੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਭੈਣਾਂ ਹਨ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਹੁਣ ਤੱਕ ਚਾਰ ਹਜ਼ਾਰ ਕਰੋਡ਼ ਰੁਪਏ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਦੀ ਰਕਮ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਕੁੱਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਦੇਖੀਏ ਤਾਂ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਸੁਰਕਸ਼ਾ ਬੀਮਾ ਯੋਜਨਾ, ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਜੀਵਨ ਜਯੋਤੀ ਯੋਜਨਾ ਅਤੇ ਅਟਲ ਪੈਂਸ਼ਨ ਯੋਜਨਾ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਤਿੰਨਾਂ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਰਾਹੀਂ ਕੇਵਲ ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਕਰੀਬ 20 ਕਰੋਡ਼ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਬੀਮਾ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਦੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਨੈੱਟ ਦੇ ਤਹਿਤ ਲਿਆਂਦਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ 50% – 52% ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਲੋਕ ਸਾਡੇ ਪਿੰਡਾਂ ਦੇ ਹਨ, ਗ੍ਰਾਮੀਣ ਖੇਤਰ ਤੋਂ ਹਨ। ਸਾਰੀਆਂ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਦੇ ਮੂਲ ਵਿੱਚ ਦੋ ਗੱਲਾਂ ਅਹਿਮ ਹਨ – ਪਹਿਲੀ ਕਿ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਬੀਮਾ ਕਵਰ ਮਿਲੇ ਅਤੇ ਘੱਟ ਤੋਂ ਘੱਟ ਪ੍ਰੀਮੀਅਮ ‘ਤੇ ਮਿਲੇ, ਤਾਂਕਿ ਗ਼ਰੀਬ ਤੋਂ ਗ਼ਰੀਬ ਵਿਅਕਤੀ ਵੀ ਇਸਦਾ ਮੁਨਾਫ਼ਾ ਉਠਾ ਸਕਣ। ਸਾਡੀ ਸਰਕਾਰ ਗ਼ਰੀਬਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਹੈ, ਗ਼ਰੀਬਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਨੂੰ ਮਹੱਤਵ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਸ਼ਕਤ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਲਗਾਤਾਰ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਹੁਣੇ ਅਸੀਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਦੇ ਲਾਭਾਰਥੀਆਂ ਤੋਂ ਸੁਣਿਆ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਮੁਸ਼ਕਲ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਆਰਥਕ ਸਹਾਇਤਾ ਮਿਲੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸਹਾਰਾ ਮਿਲਿਆ । ਮੈਂ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਹਾਣੀਆਂ ਸਾਡੇ ਸਾਰਿਆਂ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਸਰੋਤ ਹਨ। ਇਹ ਦਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਬੀਮਾ ਸੁਰਕਸ਼ਾ ਸਾਡੇ ਸਾਰਿਆਂ ਲਈ ਕਿੰਨੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਮੇਰਾ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਅਨੁਰੋਧ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਸਾਰੇ ਵੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਬੀਮਾ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਦਾ ਲਾਭ ਲਵੋ ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਨਾਲ ਤੁਹਾਡੇ ਘਰ ਦੇ ਆਸ ਪਾਸ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਹੋਵੇ, ਤੁਹਾਡੇ ਆਫਿਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਹੋਵੇ , ਤੁਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਦੇ ਬਾਰੇ ਵਿੱਚ ਦੱਸੋ , ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮੁਨਾਫ਼ਾ ਲੈਣ ਲਈ ਪ੍ਰੋਤਸਾਹਿਤ ਕਰੋ। ਜਿੰਨੇ ਲਾਭਾਰਥੀ ਇੱਥੇ ਹਨ , ਤੁਸੀਂ ਲੋਕ ਤਾਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਉਪਯੋਗਤਾ ਦੇ ਜੀਵੰਤ ਉਦਾਹਰਣ ਹੋ, ਮੈਂ ਆਪ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਤਾਕੀਦ ਕਰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਆਸ ਪਾਸ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਸਦੇ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰੋ। ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸ ਦੇਵਾਂ ਕਿ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਸੁਰਕਸ਼ਾ ਬੀਮਾ ਯੋਜਨਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਜੀਵਨ ਜਯੋਤੀ ਯੋਜਨਾ ਲਈ ਤੁਸੀਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਬੈਂਕ ਜਾਂ ਪੋਸਟ ਆਫ਼ਿਸ ਜਾ ਕੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਉਸ ਵਿੱਚ enrol ਕਰਵਾ ਸਕਦੇ ਹੋ, ਰਜਿਸਟਰਡ ਕਰਵਾ ਸਕਦੇ ਹੋ, ਆਪਣਾ ਨਾਮਾਂਕਨ ਕਰਾ ਸਕਦੇ ਹੋ/ ਅਟਲ ਪੈਨਸ਼ਨ ਯੋਜਨਾ ਲਈ ਤੁਸੀਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਬੈਂਕ ਦੀ ਸ਼ਾਖਾ ਵਿੱਚ ਜਾ ਕੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਉਸ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਕਰਾ ਸਕਦੇ ਹੋ, enrol ਕਰਵਾ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਅਤੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਵਯ-ਵੰਦਨਾ ਯੋਜਨਾ ਲਈ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਦੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਐੱਲਆਈਸੀ ਆਫਿਸ ਵਿੱਚ ਜਾ ਕੇ ਇਸ ਦਾ ਤੁਸੀਂ ਮੁਨਾਫ਼ਾ ਲੈ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਮੈਂ ਇੱਕ ਗੱਲ ਹੋਰ ਵੀ ਦੱਸਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ। Senior citizens ਲਈ ਕਿਸ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਹਨ , ਉਹ ਸਨਮਾਨਪੂਰਵਕ ਆਪਣਾ ਜੀਵਨ ਬਤੀਤ ਕਰਨ, ਇਸਦੇ ਲਈ ਅਜਿਹੀਆਂ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਹਨ। ਲੇਕਿਨ ਮੇਰੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ Senior citizens ਵੀ ਇੰਨ੍ਹੇ ਸਨਮਾਨ ਨਾਸ ਜੀਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਹਨ, ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਤੁਸੀਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਇਦ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ, ਇਸ ਦੀ ਹਾਲੀ ਬਾਹਰ ਚਰਚਾ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹੋਈ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਦੇਸ਼ ਵਾਸੀਆਂ ਨੂੰ ਲਾਲ ਕਿਲ੍ਹੇ ਤੋਂ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਗੈਸ ਦੀ ਸਬਸਿਡੀ ਦੀ ਕਿ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੈ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ, ਛੱਡ ਦਿਓ ਨਾ। ਅਤੇ ਇਸ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਇੱਕ ਕਰੋਡ਼ – ਸਵਾ ਕਰੋਡ਼ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਗੈਸ ਦੀ ਸਬਸਿਡੀ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। ਹੁਣੇ ਰੇਲਵੇ ਵਿੱਚ ਸਾਡੇ ਜੋ Senior citizens ਹਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰੇਲਵੇ ਦੀ ਟਿਕਟ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਪੈਸੇ ਦੀ ਰਾਹਤ ਮਿਲਦੀ ਹੈ , ਲੇਕਿਨ ਰੇਲਵੇ ਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਫ਼ਾਰਮ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਹੈ ਕਿ ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਸਬਸਿਡੀ ਨੂੰ ਛੱਡਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ ? ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਪੂਰੀ ਟਿਕਟ ਦਾ ਪੈਸਾ ਦੇਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ? ਸਾਨੂੰ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਮਾਣ ਹੋਵੇਗਾ ਮੇਰੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਲੱਖਾਂ Senior citizen, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਦਾ ਲਾਭ ਮਿਲ ਸਕਦਾ ਸੀ , ਰੇਲਵੇ ਦੀ ਟਿਕਟ ਦਾ ਪੈਸਾ, ਘੱਟ ਵਿੱਚ ਉਹ ਸਫਰ ਕਰ ਸਕਦਾ ਸੀ ਲੇਕਿਨ ਦੇਸ਼ ਲਈ ਲੱਖਾਂ ਅਜਿਹੇ Senior citizens ਅੱਗੇ ਆਏ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਰੇਲਵੇ ਵਿੱਚ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਬਸਿਡੀ ਮਿਲਦੀ ਸੀ ਟਿਕਟ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਲੈਣ ਤੋਂ ਮਨਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਪੂਰਾ ਪੈਸਾ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਯਾਤਰਾ ਕੀਤੀ। ਕੋਈ ਢੋਲ ਨਹੀਂ ਵਜਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਕੋਈ ਅਪੀਲ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਨਾ ਕਦੇ ਮੈਂ ਵੀ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਫ਼ਾਰਮ ‘ਤੇ ਲਿਖਿਆ ਸੀ, ਲੇਕਿਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਸਨਮਾਨ ਨਾਲ ਜੀਣ ਵਾਲੇ ਸਾਡੇ Senior citizen ਨੇ ਇੰਨਾ ਵੱਡਾ ਤਿਆਗ ਕੀਤਾ, ਇਹ ਦੇਸ਼ ਲਈ ਛੋਟੀ ਖ਼ਬਰ ਨਹੀਂ ਹੈ । ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਮੇਰੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਲੋਕ ਇੰਨਾ ਸਾਰਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਮੇਰੇ Senior citizen ਲੋਕ ਇੰਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਸਾਨੂੰ ਸਾਰਿਆ ਨੂੰ ਵੀ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਹਰ ਦਿਨ ਕੁਝ ਨਾ ਕੁਝ ਨਵਾਂ ਕਰਨ ਦਾ ਮਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਕੁਝ ਅੱਛਾ ਕਰਨ ਦਾ ਮਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਆਓ ਜੀ ਅਸੀਂ ਸਭ ਮਿਲ ਕੇ ਸਾਡੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਗ਼ਰੀਬਾਂ ਦਾ ਭਲਾ ਹੋਵੇ, ਸਾਡੀਆਂ ਮਾਤਾਵਾਂ – ਭੈਣਾਂ ਦਾ ਕਲਿਆਣ ਹੋਵੇ, ਸਾਡੇ ਬਜੁਰਗਾਂ ਅਤੇ ਅਤਿ ਬਜੁਰਗਾਂ ਸਾਰੇ ਮਹਾਨੁਭਾਵਾਂ ਨੂੰ ਮਾਣ ਭਰਿਆ ਜੀਵਨ ਜੀਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਵੇ, ਉਸ ਦੇ ਲਈ ਪ੍ਰਯਤਨ ਕਰਦੇ ਰਹੀਏ। ਮੈਂ ਫਿਰ ਇੱਕ ਵਾਰ ਆਪ ਸਭ ਦਾ ਬਹੁਤ-ਬਹੁਤ ਧੰਨਵਾਦ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। । ਧੰਨਵਾਦ।