ਦਮਨ ਅਤੇ ਦੀਊ ਵਿੱਚ ਵੱਖ ਵੱਖ ਵਿਕਾਸ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਲਾਂਚ ਕਰਨ ਸਮੇਂਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਦੇ ਭਾਸ਼ਣ ਦਾ ਪਾਠ-ਰੂਪ

ਵਿਸ਼ਾਲ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚੇ ਹੋਏ ਦਮਨ ਦੇ ਮੇਰੇ ਪਿਆਰੇ ਭਰਾਵੋ ਅਤੇ ਭੈਣੋਂ। ਸ਼ਾਇਦ ਦਮਨ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾਂ ਨਾ ਕਦੇ ਇੰਨਾ ਵੱਡਾ ਜਨ-ਸਲਾਬ ਆਇਆ ਹੋਵੇਗਾ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਕਦੇ ਦਮਨ ਦੇ,ਦੀਊ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਲਈ ਕਰੀਬ-ਕਰੀਬ ਇੱਕ ਹਜ਼ਾਰ ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦੀਆ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਕਦੇ ਲਾਗੂ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹੋਣਗੀਆਂ-ਇਹ ਸ਼ਾਇਦ ਪਹਿਲਾ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ ਹੋਵੇਗਾ। ਭਰਾਵੋ,ਭੈਣੋਂ ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਦਮਨ-ਦੀਊ,ਦਾਦਰਾ ਨਗਰ ਹਵੇਲੀ-ਇਸ ਪੂਰੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਵਿਕਾਸ ਦਾ ਨਵਾਂ ਮਾਹੌਲ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਹੈ।ਅੱਜ ਦਮਨ ਇੱਕ ਪ੍ਰਕਾਰ ਨਾਲ ਲਘੂ-ਭਾਰਤ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ।ਦਮਨ ਵਿੱਚ ਹਿੰਦੋਸਤਾਨ ਦਾ ਕੋਈ ਰਾਜ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ,ਜਿੱਥੇ ਦੇ ਦੋ-ਪੰਜ,ਦੋ-ਪੰਜ ਪਰਿਵਾਰ ਦਮਨ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਨਾ ਹੋਣ।ਹਰ ਕਿਸੇ ਨੇ ਦਮਨ ਨੁੰ ਆਪਣਾ ਘਰ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ ਜੋ ਗੱਲਾਂ ਅਸੀਂ ਦਿੱਲੀ-ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਦੇਖ ਰਹੇ ਹਾਂ,ਅਜਿਹਾ ਹੀ ਸਮਾਜਿਕ ਜੀਵਨ ਸਾਨੂੰ ਦਮਨ ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।ਇੱਕ ਆਪਣਾਪਣ,ਇੱਕ ਭਾਈਚਾਰਾ,ਅਨੇਕ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਸਮੂਹ ਅਤੇ ਅੱਜ ਜਦ ਮੈਂ ਏਅਰਪੋਰਟ ਤੋਂ ਇੱਥੇ ਆ ਰਿਹਾ ਸੀ,ਮੈਂ ਪੂਰਾ ਰਾਸਤਾ ਭਰ ਦੋਵੇਂ ਪਾਸੇ ਦੇਖ ਰਿਹਾ ਸੀ,ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਿੰਦੋਸਤਾਨ ਦਾ ਹਰ ਕੋਨਾ ਉਮੰਗ ਅਤੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਭਰਾਵੋ,ਭੈਣੋਂ, ਦਮਨ ਵਿੱਚ ਇੰਨੀ ਸਵੱਛਤਾ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਅਤੇ ਦਮਨ ਵਿੱਚ ਇੰਨਾ ਵੱਡਾ ਸਫਾਈ ਦਾ ਅਭਿਆਨ,ਦਮਨ ਇੱਕ ਪ੍ਰਕਾਰ ਨਾਲ tourist destination ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ,ਅਤੇ ਜਦ ਸਫਾਈ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਬਾਹਰ ਤੋਂ ਆਉਣ ਨੂੰ ਮਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਅਗਰ ਟੂਰਿਜ਼ਮ ਵਧਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਇੱਥੋਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਰੋਜ਼ੀ ਰੋਟੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।ਅਤੇ ਅੱਜ ਦਮਨ,ਦੀਊ ਨਾਲ ਜੁੜ ਗਿਆ ਹੈ,ਹੈਲੀਕੌਪਟਰ ਸੇਵਾ ਨਾਲ ਜੁੜ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ ਦੱਖਣ ਭਾਰਤ ਦੇ ਵੱਲੋਂ ਜਿਹੜੇ ਯਾਤਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਲਈ ਆਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋਣਗੇ,ਸੋਮਨਾਥ ਜਾਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋਣਗੇ,ਗਿਰ ਦੇ ਸ਼ੇਰ ਦੇਖਣ ਜਾਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋਣਗੇ,ਉਹ ਦਮਨ ਆਉਣਗੇ ਅਤੇ ਹੈਲੀਕੈਪਟਰ ਰਾਹੀਂ ਚਲੇ ਜਾਣਗੇ,ਤੁਸੀਂ ਦੇਖੋ ਦਮਨ ਦਾ ਕਿੰਨਾ ਵਿਕਾਸ ਹੋਵੇਗਾ।ਅਤੇ ਹੁਣ ਦੀਵ ਨੂੰ ਵੀ ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ ਨਾਲ ਜੋੜ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਯਾਨਿ ਇੱਕ ਪ੍ਰਕਾਰ ਨਾਲ ਦੀਊ ਅਤੇ ਦਮਨ ਵਿਕਾਸ ਦੀ ਮੁੱਖ ਧਾਰਾ ਨਾਲ ਜੁੜ ਗਏ ਹਨ। ਭਰਾਵੋ,ਭੈਣੋਂ,ਮੈਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕੇਂਦਰੀ ਸ਼ਾਸਤ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਦਮਨ ਨੇ ODF ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਆਪ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ, open defecation free,ਖੁਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਪਖਾਨਾ ਜਾਣ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ। ਇੱਥੇ 2000 ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪਖਾਨੇ ਬਣਾਏ ਗਏ ਹਨ।ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਇਸ ਕੰਮ ਦੇ ਲਈ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਅਤੇ ਇੱਥੋਂ ਦੇ ਜਾਗਰੂਕ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਨੁੰ ਬਹੁਤ ਦਿਲ ਤੋਂ ਵਧਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਇਹ open defecation free, ਜਨਤਕ ਸਥਾਨ ‘ਤੇ ਪਖਾਨੇ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ। ਇਹ ਇੱਕ ਪ੍ਰਕਾਰ ਨਾਲ ਮਾਂ ਸਨਮਾਨ ਦਾ ਅੰਦੋਲਨ ਹੈ,ਨਾਰੀ ਸਨਮਾਨ ਦਾ ਅੰਦੋਲਨ ਹੈ। ਅਤੇ ਮੈਂ ਤਾਂ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਜਦੋਂ ਗਿਆ ਸੀ ਇੱਕ ਵਾਰ , ਮੇਰੇ ਹੀ ਲੋਕਸਭਾ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਪਖਾਨੇ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਅਭਿਆਨ ਸੀ , ਤਾਂ ਮੈਂ ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਇੱਕ ਵਧੀਆ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ – ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪਖਾਨੇ ਉੱਤੇ ਬੋਰਡ ਲਗਾਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਨਾਮ ਰੱਖਿਆ ਹੈ – ਇੱਜ਼ਤਘਰ । ਅਤੇ ਹਕੀਕਤ ਹੈ , ਪਖਾਨਾ – ਇਹ ਇੱਜ਼ਤਘਰ ਹੈ । ਸਾਡੀਆਂ ਮਾਵਾਂ , ਭੈਣਾਂ ਦੀ ਇੱਜ਼ਤ ਲਈ ਪਖਾਨਾ ਦਾ ਹੋਣਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ । ਤਾਂ ਅੱਜ ਤੁਸੀ ਉਸ ਕੰਮ ਨੂੰ ਵੀ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ! ਦਮਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ green movement ਚੱਲ ਪਿਆ ਹੈ – ਸਵੱਛਤਾ ਦਾ ਅਭਿਆਨ ਹੋਵੇ, ਈ – ਰਿਕਸ਼ਾ ਦੀ ਗੱਲ ਹੋਵੇ, ਸੀਐੱਨਜੀ ਟੈਕਸੀ ਦੀ ਗੱਲ ਹੋਵੇ । ਅਤੇ ਮੈਂ , ਹੁਣ ਤੁਸੀ ਵੀ ਦਮਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਰੂਪ ਦੇਖੋਗੇ – ਇੱਥੇ ਦੀਆਂ ਭੈਣਾਂ – ਬੇਟੀਆਂ ਈ – ਰਿਕਸ਼ਾ ਲੈ ਕੇ ਦਮਨ ਵਿੱਚ ਚਲਦੀਆਂ ਹੋਣਗੀਆਂ ਅਤੇ ਦਮਨ ਦੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਦੀ ਵੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨਗੀਆਂ । ਅਤੇ ਜਿਸ ਦਮਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਇਹ ਸ਼ਾਂਤੀਪ੍ਰਿਆ ਇਲਾਕਾ ਹੈ , ਇਹ ਦੰਗਾ – ਫ਼ਸਾਦ ਵਾਲਾ ਇਲਾਕਾ ਨਹੀਂ ਹੈ । ਮਿਲਜੁਲ ਕੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ ਇਲਾਕਾ ਹੈ – ਇਸਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਮਾਵਾਂ , ਭੈਣਾਂ ਉਹ ਹੀ ਈ – ਰਿਕਸ਼ਾ ਚਲਾਉਂਦੀ ਹੋਣਗੀਆਂ ਤਾਂ ਸੁਭਾਵਿਕ ਰੂਪ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਪੈਸੇਂਜਰਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜੋ ਆਉਂਦੇ ਹੋਣਗੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮਾਵਾਂ – ਭੈਣਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸਨਮਾਨ ਵਧੇਗਾ ਅਤੇ ਦਮਨ ਦੀ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਪਹਿਚਾਣ ਬਣੇਗੀ । ਸੀਐੱਨਜੀ movement ਹੋਵੇ, ਈ – ਰਿਕਸ਼ਾ ਦਾ ਮਸਲਾ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਇੱਥੇ LED Bulb ਲਗਾਉਣ ਦਾ ਅਭਿਆਨ ਹੋਵੇ – ਕਰੀਬ ਇੱਕ ਲੱਖ 40 ਹਜ਼ਾਰ ਬਲਬ ਇੰਨੇ ਛੋਟੇ ਜਿਹੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਵੰਡੇ ਗਏ ਹਨ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਕਾਰਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਬਿਜਲੀ ਹੈ , ਉਨ੍ਹਾਂ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਬਿਜਲੀ ਦੇ ਬਿਲ ਵਿੱਚ ਜੋ ਕਮੀ ਆਈ ਹੈ ,ਬਿਜਲੀ ਦੇ ਬਿਲ ਦੇ ਪੈਸੇ ਬਚੇ ਹਨ । ਇਕੱਲੇ ਦਮਨ ਵਿੱਚਮੱਧ -ਵਰਗ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਕਰੀਬ – ਕਰੀਬ ਸੱਤ ਕਰੋੜਰੁਪਏ ਦੀ ਬੱਚਤ LED Bulb ਲਗਾਉਣ ਨਾਲ ਬਿਜਲੀ ਦੇ ਬਿਲ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਹੈ । ਅਤੇ ਇਹ ਹਰ ਸਾਲ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਹੈ । ਮੈਂਸਮਝਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਇੱਥੇ ਦੀਰਘਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਨਾਲ ਜੋ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਬਣਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ , ਅੱਜ ਵੀ ਸਾਡੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਕਾਰਖਾਨੇ ਲਗਦੇ ਹਨ ਲੇਕਿਨ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਸੀਬ ਉੱਤੇ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ । ਉਹ ਕਾਰਖਾਨੇ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੇ ਹਨ , ਕੰਮਕਰਦੇ ਹਨ ਲੇਕਿਨ ਕਿੱਥੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਕਿੱਥੇ ਖਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕੋਈ dignity ਹੈ ਕਿ ਨਹੀਂ ? ਉਸ ਉੱਤੇ ਕੋਈ ਧਿਆਨ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ ਹੈ । ਮੈਂ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ ਪ੍ਰਫੁੱਲ ਭਾਈ ਪਟੇਲ ਨੂੰ ਦਿਲੋਂ ਬਹੁਤ – ਬਹੁਤ ਵਧਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਦਮਨ ਇੱਕ ਉਦਯੋਗਕ ਨਗਰੀ ਹੈ । ਦੇਸ਼ਭਰ ਦੇ ਲੋਕ ਮਜ਼ਦੂਰੀ ਲਈ ਇੱਥੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇੱਕ – ਇੱਕ , ਛੋਟੇ – ਛੋਟੇ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ 15 – 15 , 20 – 20 ਲੋਕ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਨੌਕਰੀ ਉੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਦੂਜੀ ਟੋਲੀ ਸੌ ਜਾਂਦੀ ਹੈ । ਉਹ ਨੌਕਰੀ ਤੋਂ ਵਾਪਸ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸੌ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਲਾ ਨੌਕਰੀ ਉੱਤੇ ਚਲਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ , ਸੌਣ ਲਈ ਵੀ ਸ਼ਿਫਟ ਸਿਸਟਮ ਚਲਦਾ ਹੈ । Public – private partnership ਦਾ ਇੰਨਾ ਉੱਤਮ ਮਾਡਲ ਬਣਾ ਕੇ ਦਮਨ ਵਿੱਚ ਮਜ਼ਦੂਰੀ ਕਰਨ ਲਈ ਆਏ ਹੋਏ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਉੱਤਮ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀ ਰਹਿਣ ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ – ਉਸਦਾ ਵੀ ਅੱਜ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ । ਇਸਦੇ ਕਾਰਨ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਵ ਆਵੇਗਾ । ਅਤੇ ਸਭਤੋਂ ਵੱਡਾ, ਜੋ ਉਦਯੋਗਾ ਪ੍ਰਤੀ ਨੇ ਉਸ ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰ ਨਾਲ ਪਾਟਨਰ -ਸ਼ਿਪ ਕਰਨ ਲਈ ਅੱਗੇ ਆਏ ਹਨ , ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦਿਵਾਉਂਦਾ ਹਾਂ – ਇਨ੍ਹਾਂ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਨੂੰ , ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਡੇ ਮਿਹਨਤਕਸ਼ ਭਰਾਵੋ – ਭੈਣਾਂ ਨੂੰ ਜੇਕਰ ਰਹਿਣ ਦੀ ਅੱਛੀ ਜਗ੍ਹਾ ਮਿਲ ਜਾਵੇ , ਖਾਣ ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਮਿਲ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਉਹ ਆਪਣੀ ਜੋ ਤਾਕਤ ਹੈ ਉਹ ਪੂਰੀ ਦੀ ਪੂਰੀ ਤੁਹਾਡੀ ਫੈਕਟਰੀ ਵਿੱਚ ਉਤਪਾਦਨ ਲਈ ਲਗਾ ਦਿੰਦੇ ਹੈ , ਤੁਹਾਡੀ productivity ਵਧਾ ਦਿੰਦੇ ਹਾਂ । ਤੁਸੀਂ ਮਕਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਜੋ ਪੈਸਾ ਲਗਾਉਣ ਵਾਲੇ ਹੋ , ਉਸਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪੈਸਾ ਇਨ੍ਹਾਂ ਮਜ਼ਦੂਰ ਸਾਡੇ , ਜ਼ਿਆਦਾ ਅੱਛੀਆ productivity ਕਰਕੇ ਇੱਕ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਡਾ ਮੁਨਾਫਾ ਵਧਾ ਦੇਣਗੇ , ਇਹ ਮੇਰਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਹੈ । ਇਹ ਖੁਸ਼ੀ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ ਕਿ ਅੱਜ ਇੱਥੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਸਾਡੇ ਸ਼੍ਰਮਿਕ ਭਰਾ – ਭੈਣ ਇਕੱਲੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ , ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਮਾਂ – ਬਾਪ ਨੂੰ ਛੱਡਕੇ ਇੱਥੇ ਆਏ ਹਨ ਅਤੇ ਜੋ ਵੀ ਮਿਲ ਜਾਵੇ ਉਹ ਖਾ ਕੇ ਗੁਜਾਰਾ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ । ਲੇਕਿਨ ਅੱਜ ਇਨ੍ਹਾਂ ਮਜ਼ਦੂਰ ਭਰਾਵਾਂ – ਭੈਣਾਂ ਲਈ ਅੱਛਾ ਖਾਣਾ ਮਿਲੇ ; ਇੱਕ ਮਜ਼ਦੂਰ ਖਰਚ ਕਰ ਸਕੇ – ਓਨੇ ਪੈਸੀਆਂ ਵਿੱਚ ਮਿਲੇ ; ਇਸਦੇ ਲਈ ਇੱਕ ਸਰਵਜਨਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਭੋਜਨ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰਨ ਦਾ ਵੀ ਅੱਜ ਇੱਥੇ ਅਰੰਭ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ । ਇਸਦਾ ਮੁਨਾਫ਼ਾ ਵੀ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਥੇ ਦੇਮਜ਼ਦੂਰ ਭਰਾਵਾਂ – ਭੈਣਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਵਾਲਾ ਹੈ । ਅੱਛਾ ਖਾਣਾ ਮਿਲੇ , ਅੱਛੀ ਨੀਂਦ ਲਈ ਜਗ੍ਹਾ ਮਿਲ ਜਾਵੇ , ਸਵੇਰੇ ਸਵੇਰੇ – ਢੰਗ ਇਸਨਾਨ ਕਰਨ ਲਈ ਵਿਵਸਥਾ ਮਿਲ ਜਾਵੇ – ਮੈਂ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ ਉਹ ਮਜ਼ਦੂਰ ਇਸ ਦਮਨ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਲਈ ਕਦੇ ਪਿੱਛੇ ਨਹੀਂ ਹਟੇਗਾ , ਇਹ ਮੇਰਾ ਪੂਰਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਹੈ । Water treatment plant – ਅੱਜ ਵੀ ਸਾਡੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਕਈ ਸ਼ਹਿਰ ਹੋਣਗੇ ਜਿੱਥੇ 100 percent treated water ਸ਼ਾਇਦ ਪੁੱਜਦਾ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਨਹੀਂ ਪੁੱਜਦਾ ਹੋਵੇਗਾ – ਕਹਿਣਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੈ । ਲੇਕਿਨ ਹੁਣੇ ਮੈਨੂੰ ਇੱਥੇ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਕਿ ਦਮਨ ਦੇ ਅੰਦਰ Water treatment plant ਦੇ ਕਾਰਨ ਹੁਣ ਦਮਨ ਦੇ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਨੂੰtreated water ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ , ਪੀਣ ਲਾਇਕ ਸ਼ੁੱਧ ਪਾਣੀ ਉਨ੍ਹਾਂਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ , ਯਾਨੀ ਆਮ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਸੁੱਖ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਅੱਜ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।, ਉਸਦੀ ਚਿੰਤਾ ਅੱਜ ਇੱਥੇ। ਸਾਡੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਜੱਚਾ ਮੌਤ ਦਰ, ਬੱਚਾ ਮੌਤ ਦਰ, ਘੱਟ ਕਰਨ ਦੇ ਲਈ , ਸਾਡੇ ਇੱਥੇ ਕੁਪੋਸ਼ਣ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਦੇ ਲਈ , ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਵੱਲੋਂ ਅਰਬਾਂ – ਖਰਬਾਂ ਰੁਪਏ ਖਰਚ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ । ਲੇਕਿਨ ਅੱਜ ਦਮਨ ਨੇ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਪਹਿਲ ਕੀਤੀ ਹੈ । ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਇਸ ਯੋਜਨਾ ਨੂੰ ਉਸ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ – ਜਿੱਥੇ 14 – 18 ਸਾਲ ਦੀਆਂ ਬੇਟੀਆਂ ਹਨ , ਜਿੱਥੇ ਪ੍ਰਸੂਤਾ ਮਾਵਾਂ ਹਨ , ਜਿੱਥੇ ਛੋਟੇ – ਛੋਟੇ ਬੱਚੇ ਹਨ , ਉਨ੍ਹਾਂਨੂੰ ਪੋਸ਼ਟਿਕ ਖੁਰਾਕ ਮਿਲੇ – ਇਸਲਈ ਇੱਕ ਖੁਰਾਕ ਦੀ kit ਹਰ ਮਹੀਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂਨੂੰ ਦੇਣ ਦਾ ਕੰਮ , ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਅੱਜ ਮੇਰੇ ਹੱਥਾਂ ਤੋਂ ਕੁੱਝ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਨੂੰ ਦੇਣ ਦਾ ਸੁਭਾਗ ਮਿਲਿਆ । ਮੈਂ ਆਸ ਕਰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਇਨਾਂ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਜੋ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਮਦਦ ਮਿਲੀ ਹੈ , ਉਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਅਜਿਹੀ ਨਹੀਂ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਕਿ ਹੁਣ ਇਹ ਆ ਗਿਆ ਤਾਂ ਘਰ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾਂ ਲਿਆਂਦਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਬੰਦ ਕਰ ਦੇਵਾਂਗੇ , ਅਜਿਹਾ ਨਹੀਂ ਕਰਨ ਹੈ । ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਖਰਚਾ ਕਰਦੇ ਸਨ , ਇਹ ਉਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਹੈ – ਉਦੋਂ ਜਾ ਕੇ ਤੁਹਾਡੀ 14 – 18 ਸਾਲ ਦੀ ਧੀ ਦੇ ਸਰੀਰ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਹੋਵੇਗਾ ਜੇਕਰ ਉਸ ਧੀ ਦੇ ਸਰੀਰ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਹੋਵੇਗਾ ,ਉਹ ਜੇਕਰ ਸਸ਼ਕਤ ਹੋਵੇਗੀ ; ਜਦੋਂ ਮਾਂ ਬਣੇਗੀ ਤਾਂ ਬੱਚਾ ਵੀ ਸਸ਼ਕਤਸ ਮਿਲੇਗਾ । ਅਤੇ ਜਿਸ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਬੱਚਾ ਸਸ਼ਕਤ ਹੋਵੇਗਾ , ਉਹ ਦੇਸ਼ ਵੀ ਸਸ਼ਕਤ ਬਣੇਗਾ ; ਇਹ ਕੰਮ ਇਸ ਯੋਜਨਾ ਦੇ ਤਹਿਤ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਭਰਾਵੋ , ਭੈਣਾਂ – ਦੀਊ, ਹੁਣ ਸਮਾਕਰਟ ਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਉਸਦਾ ਨੰਬਰ ਲੱਗ ਗਿਆ ਹੈ । ਅਨੇਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਦੀਵ ਦੇ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਤੁਹਾਡਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦਾ ਸੁਪਨਾ ਸੀ , ਹੈ ਨਾ ? ਤੁਹਾਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਸੀ ਕਿ ਸੂਰਤ – ਨਰਮਦਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਕਦੋਂ ਤੱਕ ਰਹੇਗੀ ? ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਵੀ ਇੱਕ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇਣ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਹੈ ਸਾਡੇ ਮਛੇਰੇ ਭਰਾ – ਭੈਣ , ਕੈਰਾਸਿਨ ਉੱਤੇ ਵੈਟ , ਕੈਰੋਸਿਨ ਉੱਤੇ ਵੈਟ । ਮੈਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਹੈ ਕਿ ਸਾਡੇ ਮੱਛੀਮਾਰ ਭਰਾਵਾਂ – ਭੈਣਾਂ ਨੂੰ ਵੈਟ ਦੀ ਡਿਊਟੀ ਜੀਰੋਂcontinue ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇਗੀ , ਤਾਂਕਿ ਇਸਦੇ ਨਾਲ – ਨਾਲ ਮੈਂ ਮੇਰੇ ਮੱਛੀਮਾਰ ਭਰਾਵਾਂ ਵੱਲੋਂ ਕਹਿਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ ਅਤੇ ਮੈਂ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ ਖਿੜਿਆ ਹੋਇਆ ਭਰਾ ਅਤੇ ਇੱਥੇ ਦੇ ਐੱਮਪੀ ਨੂੰ ਵੀ ਕਹਿਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ – ਅਸੀਂ ਸਿਰਫ ਇੱਥੇ ਅਟਕਨਾ ਨਹੀਂ ਹੈ । ਹੁਣ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ blue revolution ਦੇ ਤਹਿਤ ਸਾਡੇ ਮੱਛੀਮਾਰ ਭਰਾਵਾਂ , ਭੈਣਾਂ ਲਈ ਇੱਕ long range ਦੀ boat provide ਕਰਨ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਕਦਮ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ । ਜੇਕਰ ਤੁਸੀ ਪੰਜ – ਦਸ ਮਛੇਰੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ ਮੰਡਲੀ ਬਣਾ ਦੇਵਾਂਗੇ – ਬੈਂਕ ਵਲੋਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਰਜ਼ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇਗਾ , ਉਸ ਵਿੱਚ subsidy ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇਗੀ ਅਤੇ ਤੁਸੀ ਇਹ ਨਵੀਂ boat ਲੈ ਕੇ deep sea ਵਿੱਚ ਜਾ ਸਕਣਗੇ ਅਤੇ deep sea ਵਿੱਚ ਤੁਸੀ ਸਭਤੋਂ ਜਿਆਦਾ catch ਲੈ ਸਕਦੇ ਹਾਂ , ਹਰ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀ ਮੱਛੀ ਲੈ ਸਕਦੇ ਹੋ । ਇੱਥੇ ਨਜਦੀਕ – ਨਜਦੀਕ ਵਿੱਚ ਤੁਸੀ ਭਟਕਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਾਂ ਅਤੇ 12 ਘੰਟੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੇ ਬਾਅਦ ਜਿੰਨੀ ਮੱਛੀ ਲੈ ਕੇ ਆਉਂਦੇ ਹੋ , ਇਹ ਨਵੀਂ ਕਿਸ਼ਤੀ ਦੇ ਸਹਾਰੇ ਅੰਦਰ ਜਾ ਕੇ ਉਹੀ ਕੰਮ ਦੋ ਘੰਟੇ ਵਿੱਚ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ । ਮੈਂ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਦਮਨ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਤੱਟ ਉੱਤੇ , ਦੀਊ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਤਟ ਉੱਤੇ ਇੱਕ special project ਹੱਥ ਲਿਆ ਜਾਵੇ ਅਤੇ ਉਸ project ਦੇ ਤਹਿਤ ਇੱਥੇ ਦੇ ਮੱਛੀਮਾਰ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਵੱਲੋਂsea bead ਦੀ ਖੇਤੀ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ , ਸਮੰਦਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਖਾਰੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ । ਅਤੇ ਉਹ ਜੋ ਪੈਦਾਇਸ਼ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਸਾਡੇ ਖੇਤਾਂ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਪਾਓ , ਉਸਤੋਂ ਉੱਤਮ ਕੋਈ ਫਰਟਿਲਾਈਜ਼ਰ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ , ਉਸਤੋਂ ਉੱਤਮ ਕੋਈ ਫਸਲ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ , ਬਹੁਤ ਅਰਾਮ ਨਾਲ ਇਸ ਕੰਮ ਨੂੰ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ । ਅਤੇ ਮੈਂ ਚਾਹਾਂਗਾ ਕਿ ਪ੍ਰਵੁੱਲ ਭਾਈ ਇਸਨ੍ਹੂੰimitative ਲਵੇ ਅਤੇ ਇਸ ਕੰਮ ਨੂੰ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਮਾਡਲ , ਦੇਸ਼ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਇੱਕ ਮਾਡਲ ਪ੍ਰਸਤੁਤ ਕਰੇ । ਅਤੇ ਮੈਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਹੈ ਕਿ ਦੀਵ – ਦਮਨ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਇਹ ਕੰਮ ਬਹੁਤ ਅਸਾਨੀ ਨਾਲ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ । ਭਰਾਵੋ, ਭੈਣੋ, ਚਾਹੇ connectivity ਹੋਵੇ, digital connectivity ਹੋਵੇ, ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ LED Bulb ਲੈਣ ਦੀ ਗੱਲ ਹੋਵੇ, ਰਾਸਤੇ ਬਣਾਉਣੇ ਹੋਣ , bridge ਬਣਾਉਣੇ ਹੋਣ ; ਸਾਮੁਦਰਿਕ ਮਾਰਗ ਵਲੋਂ ਵੀ ਦੀਵ ਨੂੰ ਜੋੜਨ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਅਸੀ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾਂ । ਤੁਸੀ ਕਲਪਨਨਾ ਕਰ ਸੱਕਦੇ ਹੋ , 15 – 15 ਘੰਟੇ ਜਿੱਥੇ ਲੱਗਦੇ ਸਨ , ਅੱਧਾ ਘੰਟਾ, ਇੱਕ ਘੰਟੇ ਵਿੱਚ ਤੁਸੀ ਪਹੁੰਚ ਜਾਣਗੇ – ਕਿੰਨਾ ਸਮਾਂ ਬਚੇਗਾ , ਕਿੰਨੇ ਪੈਸੇ ਬਚਣਗੇ ਅਤੇ ਇੱਥੇ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਕਿੰਨਾ ਲਾਭ ਹੋਵੇਗਾ । ਭਰਾਵੋ, ਭੈਣੋਂ ਦਮਨ ਇੱਕ ਵਿਕਾਸ ਦੀ ਨਵੀਂ ਊਚਾਈਆਂ ਉੱਤੇ ਜਾਵੇ । ਸਾਡਾ ਦੀਊ – ਦਮਨ , ਸਿਲਵਾਸ ਤੋਂ ਪੂਰਾ ਖੇਤਰ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਇੱਕ ਮਾਡਲ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋਵੇ, ਇਹ ਪੂਰਾ ਮੇਰਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਹੈ ਅਤੇ ਅੱਜ ਤੁਸੀ ਇੰਨੀ ਵੱਡੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਮੈਨੂੰ ਜੋ ਪਿਆਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ , ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦਿੱਤੇ ਹਨ, ਇਸਦੇ ਲਈ ਮੈਂ ਦਿਲੋਂ ਤੁਹਾਡਾ ਬਹੁਤ – ਬਹੁਤ ਆਭਾਰੀ ਹਾਂ ।