ਅਕਤੂਬਰ 02, 2018 ਨੂੰ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਸੋਲਰ ਅਲਾਇੰਸ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਅਸੈਂਬਲੀ ਦੇ ਉਦਘਾਟਨ ‘ਤੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਦੇ ਭਾਸ਼ਣ ਦਾ ਮੂਲ-ਪਾਠ

ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ Secretary General, Excellency, Antonio Guterres, International Solar Alliance Assembly ਅਤੇ Indian Ocean Rim Association, ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਆਏ ਹੋਏ ਸਾਰੇ ਮੰਤਰੀਗਣ, ਮੰਤਰੀ ਮੰਡਲ ਦੇ ਮੇਰੇ ਤਮਾਮ ਸਹਿਯੋਗੀ, ਉਦਯੋਗ ਜਗਤ ਦੇ ਸਾਥੀ, ਸਨਮਾਨ ਯੋਗ ਮਹਿਮਾਨੋਂ, ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਰੂਪ ਤੋਂ ਨੌਜਵਾਨ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਮਿੱਤਰ, ਦੇਵੀਓ ਤੇ ਸੱਜਣੋਂ। ਅੱਜ ਸਵੇਰੇ ਸਵੱਛਤਾ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵਿੱਚ Excellency, Antonio Guterres ਦੇ ਨਾਲ ਮੈਨੂੰ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਮਿਲਿਆ। ਅੱਜ ਤੋਂ ਹੀ ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ ਦੀਆਂ 150ਵੀਂ ਜਨਮ ਜਯੰਤੀ ਦੇ ਆਯੋਜਨ ਵੀ ਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ। Green future ਲਈ ਹੋ ਰਹੇ ਇਸ ਮੰਥਨ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਲਈ ਅੱਜ ਦੇ ਦਿਨ ਤੋਂ ਉੱਚਿਤ ਮੌਕਾ ਕੋਈ ਹੋਰ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। International Solar Alliance ( ISA ) , ਅਤੇ ਮੈਂ ਚਾਹਾਂਗਾ ਕਿ popularly ਉਹ ਆਈਸਾ ਸ਼ਬਦ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ ਯਾਨੀ ਆਈਸਾ ਅਸੈਂਬਲੀ ਹੋਵੇ। Global renewable energy investment and Expo and a Re-invest ਦੀ ਬੈਠਕ ਹੋਵੇ ਜਾਂ India Ocean Rim Association Energy Meet ਹੋਵੇ, ਤਿੰਨਾਂ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾਲ ਟੀਚਾ ਇੱਕ ਹੈ – Green future ਲਈ Clean energy ਦਾ ਵਿਕਲਪ ਤਿਆਰ ਕਰਨਾ। ਸਾਥੀਓ, ਪਿਛਲੇ 150-200 ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਮਾਨਵ ਜਾਤੀ ਆਪਣੀ ਊਰਜਾ ਜ਼ਰੂਰਤਾਂ ਲਈ ਧਰਤੀ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਦਬੇ ਸੰਸਾਧਨਾਂ ‘ਤੇ ਹੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਨਿਰਭਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਸਾਡੀ ਕੁਦਰਤ ਨੇ ਕਿਵੇਂ ਇਸਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅੱਜ ਵੀ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ, ਇਹ ਅਸੀਂ ਸਭ ਦੇਖ ਰਹੇ ਹਾਂ। ਕੁਦਰਤ ਸਾਨੂੰ ਲਗਾਤਾਰ ਸੰਦੇਸ਼ ਦੇ ਰਹੀ ਹੈ ਕਿ ਜ਼ਮੀਨ ਦੇ ਉੱਪਰ ਮੌਜੂਦ ਊਰਜਾ ਚਾਹੇ ਸੂਰਜ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇ, ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਬਿਹਤਰ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਭਵਿੱਖ ਦਾ ਸਮਾਧਾਨ ਹੈ। ਮੈਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਹੈ ਕਿ ਅੱਜ ਅਸੀਂ, ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ ਕੁਦਰਤ ਨਾਲ ਮਿਲ ਰਹੇ ਇਸ ਸੰਦੇਸ਼ ‘ਤੇ ਮੰਥਨ ਲਈ ਇਕਜੁੱਟ ਹੋਏ ਹਾਂ। ਸਾਥੀਓ, ਮੈਨੂੰ ਯਾਦ ਹੈ ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ re-invest ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਮੀਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਮੈਂ renewable energy ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਮੈਗਾਵਾਟ ਤੋਂ ਗੀਗਾਵਾਟ ਦੀ ਤਰਫ ਭਾਰਤ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਦਾ ਸੰਕਲਪ ਸਾਡੇ ਦੇਸ਼ ਵਾਸੀਆਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਰੱਖਿਆ ਸੀ। ਉਦੋਂ ਮੈਂ ਇਹ ਸਪਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਸੀ ਕਿ Solar ਅਤੇ green energy ਦਾ ਲਾਭ ਤਾਂ ਹੀ ਮਿਲ ਸਕੇਗਾ ਜੇਕਰ ਇਹ ਸਸਤੀ ਹੋਵੇਗੀ ਅਤੇ ਸੁਲਭ ਹੋਵੇਗੀ। ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ Solar resource reach countries ਦਾ ਇੱਕ common platform ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਵੀ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਸਾਹਮਣੇ ਰੱਖਿਆ ਸੀ। ਮੈਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਹੈ ਕਿ ਸਾਨੂੰ ਬਹੁਤ ਹੀ ਘੱਟ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਣ ਵਿੱਚ ਬੇਮਿਸਾਲ ਸਫ਼ਲਤਾ ਮਿਲੀ ਹੈ । ਸਾਥੀਓ, ਅੱਜ International Solar Alliance ਦੁਨੀਆ ਲਈ ਉਮੀਦ ਦੀ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਕਿਰਨ ਬਣਕੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਹੈ। ਤਿੰਨ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਇਹ ਸੰਗਠਨ ਇੱਕ treaty based intergovernmental organization ਬਣ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ । ਸਵਾ ਸੌ ਕਰੋੜ ਭਾਰਤੀਆਂ ਨੂੰ ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਵੀ ਖੁਸ਼ੀ ਹੈ ਕਿ ISA ਦਾ ਹੈੱਡਕੁਆਟਰ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹੀ ਹੈ। ਇਹ ISA ਦੇ ਪ੍ਰਤੀ ਅਪਣੇਪਣ ਨੂੰ ਹੋਰ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਮੈਨੂੰ ਲਗਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਵੀ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ 21ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਤ ਮਾਨਵ ਭਲਾਈ ਦੇ ਵੱਡੇ ਸੰਗਠਨਾਂ ਦੀ ਚਰਚਾ ਹੋਵੇਗੀ ਤਾਂ ISA ਦਾ ਨਾਮ ਉਸ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤੇ ਹੋਵੇਗਾ। ISA ਦੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਅਸੀਂ ਸਾਰਿਆਂ ਨੇ climate justice ਨੂੰ ਸੁਨਿਸ਼ਚਿਤ ਕਰਨ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਮੰਚ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਨਵਤਾ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਕੇ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਉਪਹਾਰ ਅਸੀਂ ਸਾਰਿਆਂ ਨੇ ਮਿਲਕੇ ਦਿੱਤਾ ਹੈ । ਸਾਥੀਓ, ਮੇਰਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਤੋਂ ਇਹ ਮੰਨਣਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਦੁਨੀਆ ਦੀਆਂ ਊਰਜਾ ਜ਼ਰੂਰਤਾਂ ਦੀ ਪੂਰਤੀ ਲਈ ਜੋ ਭੂਮਿਕਾ ਅੱਜ OPEC ਨਿਭਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਭੂਮਿਕਾ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ International Solar Alliance ( ਆਈਸਾ ) ਦੀ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਹੈ। ਜੋ ਰੋਲ ਅੱਜ ਤੇਲ ਦੇ ਖੂਹਾਂ ਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਰੋਲ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਸੂਰਜ ਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਦਾ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਅੱਜ ਆਈਸਾ ਦਾ ਇਹ initiative ਜਿੱਥੇ ਪੁਜਿਆ ਹੈ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮ ਸਹਿਯੋਗ ਲਈ ਮੈਂ United Nations ਦਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਅਭਾਰ ਵਿਅਕਤ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਪੈਰਿਸ ਵਿੱਚ ਹੋਏ ISA ਦੇ launch ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵਿੱਚ ਤਦ ਦੇ ਜਨਰਲ ਸਕੱਤਰ Excellency, Ban Ki – moon ਦਾ ਮੌਜੂਦ ਰਹਿਣਾ ਅਤੇ ਅੱਜ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵਿੱਚ Excellency, Antonio Guterres ਦਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣਾ, ਇਹ ਇਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਦਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਇਸ ਮੰਚ ਨੂੰ ਕਿੰਨਾ ਮਹੱਤਵ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਇਸ ਮੌਕੇ ‘ਤੇ ਫ਼ਰਾਂਸ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦਾ, ਉਸਦੀ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਅਤੇ ਸਮਰਥਨ ਲਈ ਦਿਲੋਂ ਧੰਨਵਾਦ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਸਾਥੀਓ, ISA ਦੀ ਇਸ ਪਹਿਲੀ assembly ਵਿੱਚ 40 ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧੀ ਮੌਜੂਦ ਹਨ। ਲੇਕਿਨ ਹੁਣ ਸਾਨੂੰ ਉਸ ਦਿਸ਼ਾ ਦੇ ਵੱਲ ਅੱਗੇ ਵਧਣਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਸੌਰ ਊਰਜਾ ਦੇ ਇਹ ਵਿਕਲਪ ਸਿਰਫ Cancer ਅਤੇ Capricorn ਦੇ ਇਰਦ-ਗਿਰਦ ਵਸੇ ਸਿਰਫ ਸਵਾ ਸੌ ਦੇਸ਼ਾਂ ਤੱਕ ਸੀਮਿਤ ਨਾ ਰਹਿਣ ਬਲਕਿ ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਇਸ ਦਾ ਲਾਭ ਹੋਵੇਗਾ। Universal cooperation on solar energy ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਤਹਿਤ ਭਾਰਤ ISA ਦੀ assembly ਵਿੱਚ ਯੂਨੀਅਨ ਦੇ ਸਾਰੇ ਮੈਂਬਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ membership ਦਾ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਸਾਥੀਓ, ਭਾਰਤ India Ocean Rim Association ਦਾ ਅਹਿਮ ਮੈਂਬਰ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਤੇ ਇਸ ਸੰਗਠਨ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਸਾਡੀਆਂ ਊਰਜਾ ਸਬੰਧੀ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਇੱਕੋ ਜਿਹੀਆਂ ਹਨ । ਇਸ ਲਈ ਆਪਣੀ energy security ਨੂੰ ਦੇਖਦਿਆਂ renewable energy ‘ਤੇ ਸਾਨੂੰ ਮਿਲਕੇ ਬਲ ਦੇਣਾ ਹੈ । ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ SAGAR ਯਾਨੀ security and growth for all in the region ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਨੂੰ ਸਾਹਮਣੇ ਰੱਖ ਚੁੱਕਾ ਹਾਂ। ਮੈਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਬੈਠਕ ਨਾਲ ਸਹਿਯੋਗ ਦੇ ਨਵੇਂ ਰਸਤੇ ਖੁੱਲ੍ਹਣਗੇ। ਸਾਥੀਓ, renewable energy ਦੇ ਵਧਦੀ ਵਰਤੋਂ ਦਾ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਅਸਰ ਦਿਖਣ ਲੱਗਾ ਹੈ। ਪੈਰਿਸ ਜਲਵਾਯੂ ਸਮਝੌਤੇ ਦੇ ਟੀਚਿਆਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ renewable energy ਦੀ deployment ਦੇ action plant ‘ਤੇ ਕੰਮ ਅਸੀਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਹਾਂ। ਅਸੀਂ ਤੈਅ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਸਾਲ 2030 ਤੱਕ ਸਾਡੀ 40% ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ non fossil fuel based ਸੰਸਾਧਨ ਨਾਲ ਪੈਦਾ ਹੋਵੇ । ਇਸ ਟੀਚੇ ਦੇ ਤਹਿਤ ਬੀਤੇ ਚਾਰ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਨੇ renewable energy ਦੀ ਆਪਣੀ ਸਮਰੱਥਾ ਨੂੰ 72 ਗੀਗਾਵਾਟ ਯਾਨੀ ਦੁੱਗਣਾ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਵੀ solar energy ਦੀ capacity ਵਿੱਚ 9 ਗੁਣਾ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਅੱਜ ਜਿੰਨੀ ਬਿਜਲੀ ਦਾ ਉਤਪਾਦਨ ਅਸੀਂ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ਉਸਦਾ 20% ਹਿੱਸਾ non hydro renewable ਦਾ ਹੈ। ਇੰਨਾ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਘੱਟੋਂ-ਘੱਟ 50 ਗੀਗਾਵਾਟ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਬਹੁਤ ਛੇਤੀ ਇਸ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਜੁੜਣ ਵਾਲੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਫ਼ ਸੰਕੇਤ ਹੈ ਕਿ ਸਾਲ 2022 ਤੱਕ 175 ਗੀਗਾਵਾਟ renewable energy ਉਤਪਾਦਨ ਦਾ ਟੀਚਾ ਜੋ ਅਸੀਂ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਰੱਖਿਆ ਹੈ, ਉਸ ਰਸਤੇ ‘ਤੇ ਅਸੀਂ ਸਫ਼ਲਤਾ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧ ਰਹੇ ਹਾਂ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਕਰ ਕੇ ਰਹਾਂਗੇ। ਸਾਥੀਓ, ਅੱਜ ਭਾਰਤ poverty to power , ਇਸ ਨਵੇਂ ਆਤਮ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਾਲ ਵਿਕਾਸ ਦੀ ਗਤੀ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਵੇਂ ਆਤਮ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨੂੰ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇਣ ਲਈ ਵੀ ਅਸੀਂ ਉਸ ਨੂੰ ਚੁਣਿਆ ਹੈ ਜੋ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਸਾਡੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਸਰੋਤ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਊਰਜਾ ਦਾ ਭੰਡਾਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਹ ਭੰਡਾਰ ਹੈ ਸੂਰਜ ਦਾ ਜਿਸ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਭਾਰਤ ਦੇ ਲੋਕ ਸੂਰਜਦੇਵ ਦੇ ਰੂਪ ‘ਚ ਵੀ ਪੂਜਦੇ ਹਾਂ। ਸਾਥੀਓ, ਸੂਰਜ ਸਾਡੇ ਲਈ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦੇ ਦੇਵਤਾ ਹਨ, ਊਰਜਾ ਦੇ ਦੇਵਤੇ ਹਨ। ਸਾਡੇ ਇੱਥੇ ਮਾਨਤਾ ਹੈ ਕਿ ਸੂਰਜ ਸੰਪੂਰਨ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਗਤੀਦਾਤਾ ਹਨ। ਓਮ ਸੂਰਯਾਅ ਨਮ: (सूर्याय नम:) ਦੇ ਮੰਤਰ ਨਾਲ ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਕਿਰਨ ਨੂੰ ਅਰਧਯ ਦੇਣ ਨਾਲ ਦਿਨ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਦੀ ਸਾਡੇ ਇੱਥੇ ਸਮਾਜ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਸਹਿਜ ਪਰੰਪਰਾ ਹੈ। ਵੇਦ ਤੋਂ ਲੈਕੇ ਯੋਗ ਤੱਕ ਸੂਰਜ ਸਾਡੇ ਚਿੰਤਨ, ਸਾਡੀ ਉਪਾਸਨਾ, ਸਾਡੀ ਅੰਦਰੂਨੀ ਊਰਜਾ ਦਾ ਸਰੋਤ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਇਸ ਅੰਦਰੂਨੀ ਊਰਜਾ ਨੂੰ ਆਧੁਨਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਬਾਹਰੀ ਊਰਜਾ ਦੇ ਸਮਾਧਾਨ ਵਿੱਚ ਬਦਲਣ ਲਈ ਵਚਨਬੱਧ ਹਾਂ, ਪ੍ਰਤੀਬੱਧ ਹਾਂ। ਸਾਥੀਓ, Solar power ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ ਗਤੀ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਬੀਤੇ ਚਾਰ ਸਾਲਾਂ ਦੌਰਾਨ Solar power ਬਹੁਤ ਸਸਤੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਅਨੇਕ ਗ਼ਰੀਬਾਂ ਨੂੰ ਬਿਜਲੀ ਨਾਲ ਜੋੜਨ ਦਾ ਸਾਡਾ ਟੀਚਾ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਸੰਭਵ ਹੋ ਸਕਿਆ ਹੈ। ਘਰ-ਘਰ ਰੋਸ਼ਨੀ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਦੇ ਸਾਡੇ ਟੀਚੇ ਵਿੱਚ panel to power ਅਤੇ Make in India ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਪੜਾਅ ਹਨ। ਮੈਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਹੈ ਕਿ ਪਿਛਲੇ ਚਾਰ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ renewable energy ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪਸੰਦੀਦਾ destination ਬਣਕੇ ਅੱਜ ਉੱਭਰਿਆ ਹੈ। ਕਰੀਬ 42 ਅਰਬ ਦਾ ਨਿਵੇਸ਼ ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਸਾਥੀਓ, ਸੌਰ ਊਰਜਾ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਆ ਰਹੇ ਇਹ ਬਦਲਾਅ ਸਿਰਫ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਨਿਵੇਸ਼ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਸਾਡੇ ਆਪਣੇ ਉੱਦਮੀਆਂ ਲਈ ਵੀ ਇੱਕ ਬੇਮਿਸਾਲ ਮੌਕੇ ਹੈ। ਸਾਡੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਹੈ ਕਿ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਹੀ Solar panel manufacturing ਦਾ ਇੱਕ ਮਜ਼ਬੂਤ eco system ਬਣੇ। Renewable energy ਦੇ ਸੈਕਟਰ ਵਿੱਚ ਨਿਵੇਸ਼ ਦਾ ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਸਹੀ ਢੁਕਵਾਂ ਸਮਾਂ ਹੈ। ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਚਾਰ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਸੈਕਟਰ ਵਿੱਚ ਕਰੀਬ 70 ਤੋਂ 80 ਅਰਬ ਡਾਲਰ ਦੇ business ਦੀਆਂ ਸੰਭਾਵਨਾਵਾਂ ਮੈਂ ਦੇਖਖ ਰਿਹਾ ਹਾਂ। ਸਾਥੀਓ, power generation ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ power storage ਵੀ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਲਈ ਜਰੂਰੀ infrastructure ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਲਈ National energy storage mission ‘ਤੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਮਿਸ਼ਨ ਤਹਿਤ ਸਰਕਾਰ demand creation , indigenous manufacturing , innovation ਅਤੇ energy storage ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ policy support ‘ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦੇ ਰਹੀ ਹੈ । KUSAM ਯਾਨੀ ਕਿਸਾਨ ਊਰਜਾ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਉੱਥਾਨ ਮਹਾਅਭਿਆਨ ਰਾਹੀਂ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਖੇਤ ਵਿੱਚ ਹੀ Solar panel ਲਗਾਉਣ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ grid ਨਾਲ ਜੋੜਨ ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਚਾਰ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਵਿੱਚ ਕਰੀਬ 28 ਲੱਖ solar pump ਲਗਾਏ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਕਰੀਬ 10 ਗੀਗਾਵਾਟ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਵਿਕਸਿਤ ਕਰਨ ਦਾ ਟੀਚਾ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ । ਸਾਥੀਓ, Solar ਅਤੇ wind power ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਅਸੀਂ B – 3 ਯਾਨੀ biomass , bio fuel , bio energy ‘ਤੇ ਵੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾਂ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ transport system ਨੂੰ clean fuel based ਬਣਾਉਣ ਵੱਲ ਗੰਭੀਰ ਯਤਨ ਕੀਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਬਾਇਓਗੈਸ ਨਾਲ ਬਾਇਓ ਫਿਊਲ ਬਣਾਕੇ ਅਸੀਂ ਇਸ ਚੁਣੌਤੀ ਨੂੰ ਮੌਕੇ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਰਹੇ ਹਾਂ । ਅਸੀਂ ਗੋਬਰਧਨ, ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਯੋਜਨਾ ਇਸਦੇ ਲਈ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀ ਹੈ। Waste to energy ਨੂੰ ਲੈਕੇ ਪਿੰਡ-ਪਿੰਡ, ਸ਼ਹਿਰ-ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਅਨੇਕ ਨਵੇਂ ਪ੍ਰਯੋਗ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ। ਸਾਥੀਓ, ਵਾਤਾਵਰਣ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ renewable energy ‘ਤੇ ਤਾਂ ਕੰਮ ਹੋ ਹੀ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਬੱਚਤ ਹੋਵੇ ਇਹ ਵੀ ਸਾਡੀ ਪ੍ਰਾਥਮਿਕਤਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹੈ। ਉਜਾਲਾ ਸਕੀਮ ਤਹਿਤ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਘਰਾਂ, ਗਲ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਸੜਕਾਂ ਨੂੰ LED bulb ਨਾਲ ਰੋਸ਼ਨ ਕਰਨ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਅਭਿਆਨ ਅੱਜ ਭਾਰਤ ਦੇ ਹਰ ਕੋਨੇ ਵਿੱਚ ਚਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਹਿਤ ਹੁਣ ਤੱਕ ਕਰੀਬ 31 ਕਰੋਡ਼ LED bulb ਵੰਡੇ ਗਏ ਹਨ। ਇਹ 31 ਕਰੋਡ਼ LED bulb ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਅੰਕੜਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਹਰ ਸਾਲ ਕਰੀਬ 40 ਹਜ਼ਾਰ ਮਿਲੀਅਨ ਕਿਲੋਵਾਟ ਆਵਰ ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਬਚਤ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ। ਕੋਈ ਕਲਪਨਾ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿੰਨਾ ਵੱਡਾ ਹੈ। ਇੰਨਾ ਹੀ ਨਹੀਂ ਇਸ ਤੋਂ ਦੇਸ਼ ਵਾਸੀਆਂ ਦਾ ਬਿਜਲੀ ਦੇ ਬਿਲ ਵਿੱਚ ਹਰ ਸਾਲ ਕਰੀਬ – ਕਰੀਬ 16 ਹਜ਼ਾਰ ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦੀ ਬੱਚਤ ਹੋਈ ਹੈ ਅਤੇ ਵੱਡੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਕਾਰਬਨ ਡਾਈਆਕਸਾਈਡ ਦੇ generation ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਰੋਕਿਆ ਹੈ । ਅਤੇ ਫਿਰ ਮੈਂ ਕਹਿਣਾ ਚਾਹਾਂਗਾ, ਇਹ ਤਾਂ ਅਜੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੀ ਹੈ । ਆਉਣ ਵਾਲਾ ਸਮਾਂ ਹੋਰ ਅਨੇਕ ਮੌਕਿਆਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਲਈ ਸਾਨੂੰ climate justice ਨਾਲ ਜੁਡ਼ੇ ਹਰ ਮੌਕੇ ਦੀਆਂ ਸੰਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਤਲਾਸ਼ਣਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਫਲਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ ਹੀ ਰਹਿਣਾ ਹੈ । ਮੈਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਹੈ ਕਿ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਤਿੰਨ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਮੌਕਿਆਂ ‘ਤੇ ਵਿਸਤਾਰ ਨਾਲ ਤੁਸੀ ਸਭ ਮਹਾਨੁਭਾਵ ਚਰਚਾ ਕਰੋਗੇ ਅਤੇ renewable future ਨੂੰ ਅਹੋਰਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ, ਪ੍ਰਸਾਧਿਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਦੇਵੋਗੇ। ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦਿਵਾਉਂਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਤੁਹਾਡਾ ਹਰ ਸੁਝਾਅ, ਹਰ innovative idea ਸਾਡੇ ਲਈ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੋਵੇਗਾ। ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ ਹੁਣ ਖੁੱਲ ਕੇ Human Resource Development ਹੋਵੇ, technology up gradation ਹੋਵੇ, ਨਵੇਂ-ਨਵੇਂ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਛੋਟੇ-ਛੋਟੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕੀਤੇ ਹੋਣ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਇੱਕ ਵਾਰ ਸਾਹਮਣੇ ਲਿਆਵਾਂਗੇ ਅਤੇ ਮੈਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਇਸ ਮਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਾਂ। ਅਤੇ ਅਸੀਂ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਰਥਕ ਜਗਤ ਦੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ globalization ਦੀ ਚਰਚਾ ਹੋਈ, technology ਨੇ ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਨਜ਼ਦੀਕ ਲਿਆ ਦਿੱਤਾ। ਅਸੀਂ ਵੀ ਇੱਕ dream ਲੈਕੇ ਚਲੀਏ ਕਿ ਇੱਕ ਦੁਨੀਆ, ਇੱਕ ਸੂਰਜ, ਇੱਕ grid. One World, One Sun, One Grid. ਜੇਕਰ ਇਸ ਮਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਾਂਗੇ, ਤੁਸੀ ਕਲਪਨਾ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ ਕਿ ਜਿੱਥੇ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉੱਥੋਂ ਚਾਲੂ ਕਰੀਏ ਤਾਂ ਸੂਰਜ ਛਿਪਣ ਤੱਕ ਇਹ Grid ਬਣਿਆ ਰਹੇ ਤਾਂ ਚੌਬੀ ਘੰਟੇ ਸੂਰਜ ਤੋਂ ਬਿਜਲੀ ਨਿਕਲ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਅੱਜ ਤਾਂ ਸਾਡੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਜਿੰਨੇ ਘੰਟੇ ਸੂਰਜ ਹੈ ਉਸੇ ਦੀ ਅਸੀਂ ਸੋਚਦੇ ਹਾਂ ਲੇਕਿਨ One World, One Sun, One Grid, ਇਸ ਸੁਪਨੇ ਨੂੰ ਲੈ ਅਸੀਂ ਚਲਾਂਗੇ ਤਾਂ ਕਦੇ ਵੀ, ਕਿਤੇ ਵੀ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਸੂਰਜ ਢਲਦਾ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਬਿਜਲੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਾ ਅਸੰਭਵ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਕਿਤੇ ਨਾ ਕਿਤੇ ਤਾਂ ਹੁੰਦਾ ਹੀ ਹੈ, ਕਦੇ ਢਲਦਾ ਨਹੀਂ ਹੈ ਤਾਂ ਫਿਰ ਬਿਜਲੀ ਦਾ ਪ੍ਰਵਾਹ ਕਿਉਂ ਬੰਦ ਹੋਵੇਗਾ । ਇੱਕ ਨਵੇਂ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ, ਨਵੇਂ ਸਿਰੇ ਤੋਂ ਸੋਚਣ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੈ। ਅਤੇ ਮੈਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਹੈ ਕਿ ISA ਦੇ ਇਸ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੇ ਮੌਕੇ ‘ਤੇ ਅਸੀਂ ਜਰੂਰ ਇੱਕ ਨਵੇਂ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦੇ ਨਾਲ, ਨਵੇਂ ਵਿਚਾਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਨਵੀਂ ਊਰਜਾ ਦੇ ਨਾਲ, ਨਵੇਂ ਸੰਕਲਪ ਦੇ ਨਾਲ, ਇੱਕ ਨਵੇਂ ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਇੱਕ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਣ ਲਈ ਅੱਗੇ ਵਧਾਂਗੇ । ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਭਾਰਤ ਆਉਣ ਲਈ, ਇੱਥੋਂ ਆ ਕਰਕੇ ਇਸ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮੌਕੇ ‘ਤੇ ਸ਼ਰੀਕ ਹੋਣ ਲਈ ਮੈਂ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਉੱਜਵਲ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਹਿੱਸੇਦਾਰੀ ਲਈ ਆਪ ਸਭ ਦਾ ਬਹੁਤ-ਬਹੁਤ ਆਭਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ । ਬਹੁਤ – ਬਹੁਤ ਧੰਨਵਾਦ ।