ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿਚ ਹਾਊਸਿੰਗ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰੀ ਵਿਕਾਸ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਦੀ ਸਮੇਂ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਦੇ ਸੰਬੋਧਨ ਦਾ ਮੂਲ-ਪਾਠ

ਭਾਰੀ ਸੰਖਿਆ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚੇ (ਪਧਾਰੇ) ਮੇਰੇ ਪਿਆਰੇ ਭਾਈਓ ਅਤੇ ਭੈਣੋਂ । ਮੁੰਬਈ ਅਤੇ ਠਾਣੇ , ਦੇਸ਼ ਦਾ ਉਹ ਹਿੱਸਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਸੁਪਨਿਆਂ ਨੂੰ ਸਾਕਾਰ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕੀਤੀ ਹੈ । ਛੋਟੇ – ਛੋਟੇ ਪਿੰਡਾਂ – ਕਸਬਿਆਂ ਤੋਂ ਆਏ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਇੱਥੇ ਵੱਡਾ ਨਾਮ ਕਮਾਇਆ ਹੈ ; ਮਾਣ ਦਿਵਾਇਆ ਹੈ । ਇੱਥੇ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਿਆਂ , ਇੱਥੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ ਹਿਰਦਾ ਇੰਨਾ ਵਿਸ਼ਾਲ ਹੈ ਕਿ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਜਗ੍ਹਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ । ਤਾਂ ਹੀ ਤਾਂ ਇੱਥੇ ਪੂਰੇ ਭਾਰਤ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਇੱਕ ਹੀ ਜਗ੍ਹਾ ਦਿਸਦੀ ਹੈ । ਜੋ ਵੀ ਇੱਥੇ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਉਹ ਮੁੰਬਈਆ ਰੰਗ ਵਿੱਚ ਰੰਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ; ਮਰਾਠੀ ਪਰੰਪਰਾ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ । ਭਾਈਓ ਅਤੇ ਭੈਣੋਂ , ਅੱਜ ਮੁੰਬਈ ਦਾ ਵਿਸਤਾਰ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ , ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਵਿਕਾਸ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ ; ਲੇਕਿਨ ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ – ਨਾਲ ਇੱਥੇ ਸੰਸਾਧਨਾਂ ‘ਤੇ ਵੀ ਦਬਾਅ ਵਧ ਰਿਹਾ ਹੈ । ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਇੱਥੋਂ ਦੇ transport system , ਸੜਕ ਅਤੇ ਰੇਲ ਵਿਵਸਥਾ ‘ਤੇ ਇਸ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ । ਇਸ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦਿਆਂ ਬੀਤੇ ਚਾਰ – ਸਾਢੇ ਚਾਰ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਮੁੰਬਈ ਅਤੇ ਠਾਣੇ ਸਮੇਤ ਇਸ ਨਾਲ ਸਟੇ ਤਮਾਮ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ transport system ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਕਰਨ ਲਈ ਅਨੇਕ ਯਤਨ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ । ਅੱਜ ਵੀ ਇੱਥੇ ਜੋ 33 ਹਜ਼ਾਰ ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਤੋਂ ਅਧਿਕ ਦੇ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਸ ਦਾ ਨੀਂਹ ਪੱਥਰ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ , ਉਸ ਵਿੱਚ ਦੋ ਮੈਟਰੋ ਲਾਈਨਾਂ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ । ਇਸ ਦੇ ਇਲਾਵਾ ਠਾਣੇ ਵਿੱਚ 90 ਹਜ਼ਾਰ ਗ਼ਰੀਬ ਅਤੇ ਮੱਧ ਵਰਗ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਲਈ ਆਪਣੇ ਘਰਾਂ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਸ ਦੀ ਵੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਅੱਜ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ । ਸਾਥੀਓ , transportation ਕਿਸੇ ਵੀ ਸ਼ਹਿਰ , ਕਿਸੇ ਵੀ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਦੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕੜੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ । ਭਾਰਤ ਤਾਂ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਸ਼ਹਿਰੀਕਰਨ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ । ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਰਿਸਰਚ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ ਹੈ ਕਿ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਦਹਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਦੁਨੀਆ ਦੇ Top Ten , ਸਭ ਤੋਂ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਿਕਸਿਤ ਹੁੰਦੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਦਸ ਦੇ ਦਸ ਸ਼ਹਿਰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਹਨ । ਯਾਨੀ ਦੇਸ਼ ਜਿੰਨੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਿਕਾਸ ਦੀ ਗਤੀ ਨੂੰ ਫੜ ਰਿਹਾ ਹੈ , ਉਸ ਦਾ ਇੱਕ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹਿੱਸਾ ਸਾਡੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਹਨ । ਮੁੰਬਈ ਤਾਂ ਵੈਸੇ ਵੀ ਦੇਸ਼ ਦੀਆਂ ਆਰਥਕ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਦਾ ਸੈਂਟਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦਾ ਹੋਰ ਵਿਸਤਾਰ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਹੈ । ਇਸ ਲਈ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ ਅਤੇ ਐੱਨਡੀਏ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਬਣੀ , ਤਾਂ ਤਦ ਅਸੀਂ ਇੱਥੇ ਦੇ infrastructure ‘ਤੇ ਧਿਆਨ ਦਿੱਤਾ । ਮੁੰਬਈ ਲੋਕਲ ਲਈ ਸੈਂਕੜੇ ਕਰੋੜ ਦੀ ਐਲੋਕੇਸ਼ਨ (ਵੰਡ) ਕੀਤੀ । ਇੱਥੇ ਪੁਰਾਣੇ ਰੇਲਵੇ ਬ੍ਰਿਜ ਦਾ ਨਵੀਨੀਕਰਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ । ਮੁੰਬਈ ਲੋਕਲ ਦੇ ਇਲਾਵਾ ਵੀ ਟ੍ਰਾਂਸਪੋਰਟ ਦੇ ਦੂਜੇ ਮਾਧਿਅਮਾਂ ਦਾ ਵਿਸਤਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ , ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਮੈਟਰੋ ਸਿਸਟਮ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਮਾਧਿਆਮ ਬਣਦਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਅੱਜ ਜੋ ਮੈਟਰੋ ਦਾ ਵਿਸਤਾਰ ਇੱਥੇ ਠਾਣੇ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਹੈ , ਇਹ ਮੁੰਬਈ , ਠਾਣੇ ਅਤੇ ਆਸ-ਪਾਸ ਦੇ ਦੂਜੇ ਖੇਤਰਾਂ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ connectivity ਦੇਣ ਦੇ vision ਦਾ ਹੀ ਹਿੱਸਾ ਹੈ । ਸਾਥੀਓ , ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਸਾਲ 2006 ਵਿੱਚ ਮੈਟਰੋ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ । ਲੇਕਿਨ ਅੱਠ ਸਾਲ ਤੱਕ ਕੀ ਹੋਇਆ , ਕਿੱਥੇ ਮਾਮਲਾ ਅਟਕ ਗਿਆ , ਦੱਸਣਾ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਹੈ । ਪਹਿਲੀ ਲਾਈਨ 2014 ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਅਤੇ ਉਹ ਵੀ ਸਿਰਫ 11 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਲਾਈਨ । ਅੱਠ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਤੇ ਸਿਰਫ਼ 11 ਕਿਲੋਮੀਟਰ । 2014 ਦੇ ਬਾਅਦ ਅਸੀਂ ਤੈਅ ਕੀਤਾ ਕਿ ਮੈਟਰੋ ਲਾਈਨ ਵਿਛਾਉਣ ਦੀ ਸਪੀਡ ਵੀ ਵਧੇਗੀ ਅਤੇ ਸਕੇਲ ਵੀ ਵਧੇਗਾ । ਪਿਛਲੇ ਚਾਰ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਮੈਟਰੋ ਦਾ ਜਾਲ ਵਿਛਾਉਣ ਲਈ ਕਈ ਨਵੇਂ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਗਈ । ਇਸੇ ਸੋਚ ‘ਤੇ ਚਲਦਿਆਂ ਅੱਜ ਦੋ ਹੋਰ ਮੈਟਰੋ ਲਾਈਨਾਂ ਦਾ ਨੀਂਹ ਪੱਥਰ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ । ਯਾਨੀ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਇੱਥੇ 35 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਮੈਟਰੋ ਸਮਰੱਥਾ ਹੋਰ ਜੁੜ ਜਾਵੇਗੀ । ਇੰਨਾ ਹੀ ਨਹੀਂ , ਸਾਲ 2022 ਤੋਂ 2024 ਦੇ ਦਰਮਿਆਨ ਮੁੰਬਈ ਵਾਸੀਆਂ ਨੂੰ ਪੌਣੇ 300 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਮੈਟਰੋ ਲਾਈਨ ਉਪਲੱਬਧ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ । ਅੱਜ ਜੋ ਨੀਂਹ ਪੱਥਰ ਰੱਖੇ ਗਏ ਹਨ , ਉਸ ਨਾਲ ਠਾਣੇ ਤੋਂ ਭਿਵੰਡੀ , ਕਲਿਆਣ , ਦਹਿਸਰ ਤੋਂ ਲੈਕੇ ਮੀਰਾ – ਭਾਯੰਦਰ ਤੱਕ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਤਾਂ ਲਾਭ ਪਹੁੰਚੇਗਾ ਹੀ , ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਪੂਰੀ ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਜਾਮ ਦੀ ਪਰੇਸ਼ਾਨੀ ਘਟੇਗੀ । ਸਾਥੀਓ , ਇਹ ਸੁਵਿਧਾਵਾਂ ਸਿਰਫ ਅੱਜ ਦੀਆਂ ਜ਼ਰੂਰਤਾਂ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਨਹੀਂ , ਬਲਕਿ ਸਾਲ 2035 ਦੀਆਂ ਜ਼ਰੂਰਤਾਂ ਨੂੰ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਵਿਕਸਿਤ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਭਾਈਓ ਅਤੇ ਭੈਣੋਂ , ਤੁਹਾਡਾ ਸਫਰ ਅਸਾਨ ਹੋਵੇ , ਤੁਹਾਡਾ ਜੀਵਨ ਸੁਗਮ ਹੋਵੇ , ਲੇਕਿਨ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਗ਼ਰੀਬ ਅਤੇ ਮੱਧ ਵਰਗ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਬਿਨਾ ਘਰ ਦੇ ਨਾ ਰਹਿਣਾ ਪਵੇ , ਇਸ ਲਈ ਵੀ ਵਿਆਪਕ ਯਤਨ ਕੀਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ । ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਤੈਅ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਸਾਲ 2022 ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਦੇਸ਼ ਅਜ਼ਾਦੀ ਦਾ 75ਵਾਂ ਪੁਰਬ ਮਨਾ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ , ਉੱਦੋਂ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਹਰ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਪਾਸ ਆਪਣੀ ਪੱਕੀ ਛੱਤ ਹੋਵੇ , ਆਪਣਾ ਪੱਕਾ ਘਰ ਹੋਵੇ ; ਇਸ ਟੀਚੇ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਂਦਿਆਂ ਅੱਜ ਇੱਥੇ 90 ਹਜ਼ਾਰ ਨਵੇਂ ਘਰ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੋਈ ਹੈ । ਮੈਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਦੇ ਅੰਦਰ ਇਹ ਘਰ ਬਣਕੇ ਤਿਆਰ ਹੋ ਜਾਣਗੇ । ਸਾਥੀਓ , ਪਹਿਲਾਂ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਨਾਲੋਂ ਸਾਡੇ ਸੰਸਕਾਰ ਵੀ ਵੱਖਰੇ ਹਨ , ਸਰੋਕਾਰ ਵੀ ਅਤੇ ਰਫ਼ਤਾਰ ਵੀ ਅਲੱਗ ਹੈ । ਪਿਛਲੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਖ਼ਰੀ ਚਾਰ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ ਸਾਢੇ 25 ਲੱਖ ਘਰ ਬਣਾਏ ਸਨ ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ last four years ਵਿੱਚ 25 ਲੱਖ 50 ਹਜ਼ਾਰ ਮਕਾਨ ਬਣਾਏ ਸਨ । ਜਦੋਂ ਕਿ ਬੀਤੇ ਚਾਰ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਸਾਡੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਕਰੀਬ 1 ਕਰੋੜ 25 ਲੱਖ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਯਾਨੀ ਪੰਜ ਗੁਣਾ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਘਰ ਬਣਾਏ ਗਏ ਹਨ । ਇਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਇੰਨਾ ਕੰਮ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਰਨਾ ਹੁੰਦਾ ਤਾਂ ਸ਼ਾਇਦ ਦੋ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਚਲੀਆਂ ਜਾਦੀਆਂ । ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਸ਼ਹਿਰੀ ਆਵਾਸ ਯੋਜਨਾ ਤਹਿਤ ਪੂਰੇ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿੱਚ ਅੱਠ ਲੱਖ ਘਰ ਬਣਾਏ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ । ਸਾਥੀਓ , ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਆਵਾਸ ਯੋਜਨਾ ਤਹਿਤ ਬੇਘਰ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਚੰਗੀ ਸੁਸਾਇਟੀ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਉਹ ਆਦਰਸ਼ ਸੁਸਾਇਟੀ ਨਹੀਂ ਹੈ , ਜੋ ਕਿ ਪੁਰਾਣੀ ਸਰਕਾਰ ਦੌਰਾਨ ਚਰਚਾ ਵਿੱਚ ਰਹੀ ਸੀ । ਬਲਕਿ ਸਹੀ ਮਾਅਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਆਦਰਸ਼ ਸੁਸਾਇਟੀ ਬਣਾਈ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਇੱਕ ਆਮ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਸੁਪਨੇ ਪਲਦੇ ਹਨ , ਬਿਹਤਰ ਭਵਿੱਖ ਦਾ ਆਤਮਵਿਸ਼ਵਾਸ ਜਾਗਦਾ ਹੈ । ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਆਵਾਸ ਯੋਜਨਾ ਤਹਿਤ ਸਾਡੀ ਸਰਕਾਰ ਢਾਈ ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਤੱਕ ਦੀ ਮਦਦ ਸਿੱਧੇ ਬੈਂਕ ਵਿੱਚ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ । ਯਾਨੀ ਲੋਨ ਦਾ ਅਮਾਊਂਟ ਸਿੱਧੇ ਢਾਈ ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਘਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ । ਯਾਨੀ ਨਿਮਨ ਅਤੇ ਮੱਧ ਵਰਗ ਦੀ ਮਦਦ ਹੋਮ ਲੋਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ । ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਹੋਮ ਲੋਨ ‘ਤੇ ਵਿਆਜ ਦਰ ਵੀ ਕਾਫ਼ੀ ਘੱਟ ਹੋਈ ਹੈ । ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਇਸ ਯੋਜਨਾ ਤਹਿਤ ਕਮਜ਼ੋਰ ਤਬਕੇ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ , ਨਿਮਨ ਆਮਦਨ ਵਰਗ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਸਾਢੇ 6% ਦੀ interest subsidy ਵੀ ਦਿੱਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ । Medium Income ਗਰੁੱਪ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ 3 ਤੋਂ 4% ਦੀ interest subsidy ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ । ਇਨ੍ਹਾਂ ਯਤਨਾਂ ਦਾ ਮਤਲਬ ਇਹ ਹੋਇਆ ਕਿ ਜੇਕਰ ਕਿਸੇ ਨੇ 20 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਦਾ ਹੋਮ ਲੋਨ 20 ਸਾਲ ਲਈ ਲਿਆ ਹੈ , ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਇਸ ਮਿਆਦ ਵਿੱਚ ਕਰੀਬ – ਕਰੀਬ 6 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਤੱਕ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਦਿੱਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ । ਸਾਥੀਓ , ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਇਮਾਨਦਾਰ ਯਤਨਾਂ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਹੈ ਕਿ ਬੀਤੇ ਇੱਕ – ਡੇਢ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਲੱਖਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਘਰ ਇਸ ਯੋਜਨਾ ਦਾ ਲਾਭ ਉਠਾਉਂਦਿਆਂ ਬੁੱਕ ਕੀਤਾ ਹੈ , ਖ੍ਰੀਦਿਆ ਹੈ । ਇੱਕ ਰਿਪੋਰਟ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਬੀਤੇ 7 – 8 ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਨਵੇਂ ਘਰ ਖਰੀਦਣ ਦੀ ਰਫ਼ਤਾਰ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਦੁੱਗਣੀ ਤੋਂ ਵੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵਧੀ ਹੈ । ਮੈਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਅੱਜ ਜੋ ਯੋਜਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ , ਉਸ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ । ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿੱਚ 85 ਹਜ਼ਾਰ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਆਵਾਸ ਯੋਜਨਾ ਤਹਿਤ ਦੋ ਹਜ਼ਾਰ ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦੀ ਮਦਦ ਮਿਲ ਚੁੱਕੀ ਹੈ । ਸਾਥੀਓ , ਅਸੀਂ ਸਿਰਫ਼ ਮੱਧ ਵਰਗ ਦੇ ਆਪਣੇ ਘਰ ਦੇ ਸੁਪਨਿਆਂ ਨੂੰ ਹੀ ਸਾਕਾਰ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਨਹੀਂ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾਂ , ਬਲਕਿ ਇਸ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਦੂਜੀਆਂ ਦਿੱਕਤਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਦੂਰ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾਂ । ਚਾਰ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਤੱਕ ਕਿਸ – ਕਿਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਆਪਣੀ ਜੀਵਨ ਭਰ ਦੀ ਕਮਾਈ ਨਾਲ ਬੁੱਕ ਕੀਤੇ ਘਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੀਆਂ ਸਨ , ਇਸ ਤੋਂ ਤੁਸੀਂ ਭਲੀ-ਭਾਂਤੀ ਜਾਣੂ ਹੋ । ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮਨਮਰਜ਼ੀ ਅਤੇ ਗ਼ਲਤ ਨੀਅਤ ਦੇ ਚਲਦਿਆਂ ਕਿਵੇਂ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਤੱਕ ਤੁਹਾਡਾ ਘਰ ਫਸ ਜਾਂਦਾ ਸੀ । ਅਜਿਹਾ ਵੀ ਹੁੰਦਾ ਸੀ ਕਿ ਵਾਅਦਾ ਉਹ ਕੁਝ ਹੋਰ ਕਰਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਡਿਲਿਵਰੀ ਕੁਝ ਹੋਰ ਹੁੰਦੀ ਸੀ । ਇਸ ਪ੍ਰਵਿਰਤੀ ‘ਤੇ ਰੋਕ ਲਗਾਉਣ ਦਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਯਤਨ ਸਾਡੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਕੀਤਾ ਹੈ । ਅੱਜ Real Estate Regulatory Authority ਯਾਨੀ RERA , ਦੇਸ਼ ਦੇ ਸਾਰੇ ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚ notify ਕੀਤਾ ਜਾ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ । 21 ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਤਾਂ tribunal ਵੀ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ । ਮੈਂ ਫੜਣਵੀਸ ਜੀ ਨੂੰ ਵਧਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ , ਕਿਉਂਕਿ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ, ਦੇਸ਼ ਦੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਹੈ , ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ RERA ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਹੈ । ਦੇਸ਼ ਭਰ ਦੇ ਕਰੀਬ 35 ਹਜ਼ਾਰ ਰੀਅਲ ਅਸਟੇਟ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਸ ਅਤੇ 27 ਹਜ਼ਾਰ ਰੀਅਲ ਅਸਟੇਟ ਏਜੈਂਟਸ ਇਸ ਨਾਲ ਰਜਿਸਟਰਡ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ । ਇਸ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਸਾਥੀਓ , ਸੋਚੋ , 70 ਸਾਲ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਸਖ਼ਤ ਅਤੇ ਸਪਸ਼ਟ ਕਾਨੂੰਨ ਦੇ Real Estate Sector ਚਲ ਰਿਹਾ ਸੀ । ਜੇਕਰ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦਾ ਕਾਨੂੰਨ ਸਰਕਾਰਾਂ ਬਣਾਉਂਦੀਆਂ ਤਾਂ ਘਰ ਖਰੀਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਅਦਾਲਤਾਂ ਦੇ ਚੱਕਰ ਨਹੀਂ ਲਗਾਉਣੇ ਪੈਂਦੇ ਅਤੇ ਰੀਅਲ ਅਸਟੇਟ ਸੈਕਟਰ ਵੀ ਇਮਾਨਦਾਰੀ ਦੇ ਨਾਲ ਖੂਬ ਫਲਦਾ – ਫੁੱਲਦਾ । ਭਾਈਓ ਅਤੇ ਭੈਣੋਂ , ਨਿਮਨ ਅਤੇ ਮੱਧ ਵਰਗ ਦਾ ਬਿਜਲੀ ਦਾ ਬਿਲ ਕਿਵੇਂ ਘੱਟ ਹੋਵੇ , ਸਰਕਾਰ ਇਸ ਦੇ ਲਈ ਵੀ ਲਗਾਤਾਰ ਯਤਨ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ । ਦੇਸ਼ ਭਰ ਵਿੱਚ ਉਜਾਲਾ ਯੋਜਨਾ ਤਹਿਤ 30 ਕਰੋੜ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਐੱਲਈਡੀ ਬਲਬ ਵੰਡੇ ਗਏ ਹਨ । ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਰੀਬ ਸਵਾ ਦੋ ਕਰੋੜ ਬਲਬ , ਉਸ ਵਿੱਚੋਂ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿੱਚ ਵੰਡੇ ਗਏ ਹਨ ; ਜਿਸ ਵਿੱਚੋਂ ਠਾਣੇ ਵਿੱਚ ਵੀ ਲੱਖਾਂ ਬਲਬ ਦਿੱਤੇ ਜਾ ਚੁੱਕੇ ਹਨ । ਜੋ ਕੰਮ ਪਹਿਲੇ 60 ਵਾਟ ਦਾ ਬਲਬ ਕਰਦਾ ਸੀ , ਉਹੀ ਅੱਜ 7 ਜਾਂ 8 ਵਾਟ ਦਾ ਬਲਬ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ । ਯਾਨੀ ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਬੱਚਤ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ , ਨਾਲ ਹੀ ਬਿਲ ਵੀ ਘੱਟ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ । ਸਿਰਫ ਇਸ ਯੋਜਨਾ ਨਾਲ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਤਮਾਮ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਨੂੰ ਹਰ ਸਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਕਰੀਬ 16 ਹਜ਼ਾਰ ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦੀ ਬੱਚਤ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ । ਸਿਰਫ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਹਰ ਸਾਲ ਕਰੀਬ 1100 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦਾ ਬਿਜਲੀ ਦਾ ਬਿਲ ਘੱਟ ਹੋਇਆ ਹੈ । ਇਹ ਇਸ ਲਈ ਹੋ ਸਕਿਆ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਅਸੀਂ LED Bulb ‘ਤੇ mission mode ‘ਤੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ । ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੂੰ ਉਤਪਾਦਨ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਪ੍ਰੋਤਸਾਹਿਤ ਕੀਤਾ । Competition ਨੂੰ promote ਕੀਤਾ , ਵਿਚੋਲਿਆਂ ਨੂੰ ਵਿੱਚੋਂ ਹਟਾ ਦਿੱਤਾ । ਜਿਸ ਦੇ ਚਲਦੇ ਚਾਰ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਜੋ ਬਲਬ 250 – 300 ਰੁਪਏ ਦਾ ਮਿਲਦਾ ਸੀ , ਉਹੀ ਅੱਜ 50 ਰੁਪਏ ਤੱਕ ਮਿਲ ਰਿਹਾ ਹੈ । ਸਾਥੀਓ , ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ‘ਸਬਕਾ ਸਾਥ – ਸਬਕਾ ਵਿਕਾਸ’ ਰਸਤੇ ‘ਤੇ ਅੱਗੇ ਵਧ ਰਹੀ ਹੈ । ਦੇਸ਼ ਦਾ ਕੋਈ ਕੋਣਾ , ਕੋਈ ਪਿੰਡ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰ , ਕੋਈ ਵਰਗ ਵਿਕਾਸ ਨਾਲੋਂ ਅਛੂਤਾ ਨਾ ਰਹੇ , ਇਸ ਦੇ ਲਈ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ । ਗ਼ਰੀਬ ਦਾ ਜੀਵਨ ਪੱਧਰ ਉੱਪਰ ਚੁੱਕਿਆ ਜਾਵੇ , ਇਸ ਦੇ ਲਈ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਬਣਾਈਆਂ ਅਤੇ ਚਲਾਈਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਉੱਜਵਲਾ ਯੋਜਨਾ ਤਹਿਤ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਵਿੱਚ ਗ਼ਰੀਬ ਭੈਣਾਂ ਦਾ ਜੀਵਨ ਧੂੰਆਂ – ਮੁਕਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਬੱਚਤ ਕਰਵਾਉਣ ਲਈ ਮੁਫ਼ਤ ਗੈਸ ਦੇ ਕਨੈਕਸ਼ਨ ਦਿੱਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ । ਹੁਣ ਤੱਕ ਕਰੀਬ 6 ਕਰੋੜ ਕਨੈਕਸ਼ਨ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੇ ਜਾ ਚੁੱਕੇ ਹਨ । ਜਿਸ ਵਿੱਚੋਂ ਠਾਣੇ ਸਮੇਤ ਪੂਰੇ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦੀਆਂ 34 ਲੱਖ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਭੈਣਾਂ ਨੂੰ ਮੁਫ਼ਤ ਗੈਸ ਕਨੈਕਸ਼ਨ ਦਿੱਤਾ ਜਾ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ । ਸਾਥੀਓ , ਅਜਿਹੀਆਂ ਭੈਣਾਂ ਜੋ ਆਪਣਾ ਛੋਟਾ – ਮੋਟਾ ਕਾਰੋਬਾਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ – ਜਿਵੇਂ ਸੈਲੂਨ ਹੋਵੇ , ਟੇਲਰਿੰਗ ਹੋਵੇ , ਕੋਈ ਬੁਣਾਈ – ਕਢਾਈ ਦਾ ਕੰਮ ਹੋਵੇ , ਹਥਖੱਡੀ ਦਾ ਕੰਮ ਹੋਵੇ , ਅਜਿਹਾ ਕੋਈ ਵੀ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ , ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਲਈ ਬੈਂਕਾਂ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਹਨ । ਮੁਦਰਾ ਯੋਜਨਾ ਤਹਿਤ 50 ਹਜ਼ਾਰ ਰੁਪਏ ਤੋਂ 10 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਤੱਕ ਦਾ ਬਿਨਾ ਗਾਰੰਟੀ ਦਾ ਲੋਨ ਦਿੱਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ । ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿੱਚ ਕਰੀਬ ਸਵਾ ਕਰੋੜ ਅਜਿਹੇ ਕਰਜ਼ੇ ਦਿੱਤੇ ਜਾ ਚੁੱਕੇ ਹਨ , ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਕਰੋੜ ਕਰਜ਼ੇ ਭੈਣਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ‘ਤੇ ਵੰਡੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਭਾਈਓ ਅਤੇ ਭੈਣੋਂ , ਗ਼ਰੀਬ ਨੂੰ ਗਰਿਮਾਪੂਰਨ (ਗੌਰਵਸ਼ਾਲੀ) ਜੀਵਨ ਮਿਲੇ , ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਮਾਣ ਅਤੇ ਸਨਮਾਨ ਮਿਲੇ ; ਇਹੀ ਸਾਡਾ ਮਕਸਦ ਵੀ ਹੈ ਅਤੇ ਹਾਸਲ ਵੀ । ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਾਈ , ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਕਮਾਈ , ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਨੂੰ ਦਵਾਈ , ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਸਿੰਚਾਈ , ਜਨ-ਜਨ ਦੀ ਸੁਣਵਾਈ ; ਵਿਕਾਸ ਦੀ ਇਸ ਪੰਚਧਾਰਾ ਪ੍ਰਤੀ ਸਰਕਾਰ ਸਮਰਪਿਤ ਹੈ । ਅਤੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਫਿਰ ਇੱਕ ਵਾਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਨਵੇਂ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਲਈ ਬਹੁਤ – ਬਹੁਤ ਵਧਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ । ਇੰਨੀ ਵੱਡੀ ਤਾਦਾਦ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਤੁਸੀਂ ਅਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦਿੱਤਾ , ਇਸ ਦੇ ਲਈ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡਾ ਆਭਾਰੀ ਹਾਂ । ਇੱਥੋਂ ਮੈਨੂੰ ਪੁਣੇ ਜਾਣਾ ਹੈ । ਉੱਥੇ ਵੀ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਕਰੋੜ ਦੇ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦਾ ਨੀਂਹ ਪੱਥਰ ਅਤੇ ਲੋਕਅਰਪਣ ਹੋਣਾ ਹੈ । ਤੁਸੀਂ ਭਾਰੀ ਸੰਖਿਆ ਵਿੱਚ ਇਹ ਜੋ ਤਾਕਤ ਦਿਖਾਈ ਹੈ , ਇਸ ਦੇ ਲਈ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡਾ ਅਭਿਨੰਦਨ ਕਰਦਾ ਹਾਂ । ਬਹੁਤ-ਬਹੁਤ ਧੰਨਵਾਦ।