ଉପକୂଳ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ଜୋନ୍ (ସିଆରଜେଡ୍) ବିଜ୍ଞପ୍ତି 2018କୁ କ୍ୟାବିନେଟ ମଞ୍ଜୁରି

ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀଙ୍କ ଅଧ୍ୟକ୍ଷତାରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ କ୍ୟାବିନେଟ୍ ବୈଠକରେ ଉପକୂଳ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ଜୋନ(ସିଆରଜେଡ୍) ବିଜ୍ଞପ୍ତି-2018କୁ ମଞ୍ଜୁରି ମିଳିଛି । ଯାହାର ଶେଷ ସମୀକ୍ଷା 2011 ମସିହାରେ ହୋଇଥିଲା ଓ ସେହି ବର୍ଷ ଜାରି କରାଯାଇଥିଲା । ସମୟ ଅନ୍ତରାଳରେ ଏହାର କେତେକ ଅନୁଚ୍ଛେଦରେ ମଧ୍ୟ ସଂଶୋଧନ ହୋଇଥିଲା । ସିଆରଜେଡ୍ ଅଧିସୂଚନା-2011ର ପ୍ରାବଧାନ, ବିଶେଷକରି ସମୁଦ୍ର ଓ ଉପକୂଳ ପାରିପାର୍ଶ୍ଵିକ ପରିଚାଳନା ଓ ସଂରକ୍ଷଣ, ଉପକୂଳ କ୍ଷେତ୍ରର ବିକାଶ, ଇକୋ- ଟୁରିଜିମ୍, ଉପକୂଳ ସମୁଦାୟର ଜୀବନଜୀବିକା ସହ ଜଡ଼ିତ ବିକଳ୍ପ ଓ ସାମଗ୍ରିକ ବିକାଶ ଇତ୍ୟାଦି ସମ୍ବନ୍ଧିତ ପ୍ରାବଧାନର ବ୍ୟାପକ ସମୀକ୍ଷା ପାଇଁ ବିଭିନ୍ନ ଉପକୂଳ ରାଜ୍ୟ/କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ ସହ ଅନ୍ୟ ହିତାଧିକାରୀଙ୍କ ପକ୍ଷରୁ ପରିବେଶ, ଜଙ୍ଗଲ ଓ ଜଳବାୟୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟକୁ ମିଳିଥିବା ଅନେକ ଅନୁରୋଧକୁ ଦୃଷ୍ଟିରେ ରଖି ଏହି ପଦକ୍ଷେପ ନିଆଯାଇଛି । ଲାଭ : ପ୍ରସ୍ତାବିତ ସିଆରଜେଡ୍ ଅଧିସୂଚନା-2018 ଯୋଗୁ ଉପକୂଳ କ୍ଷେତ୍ରର ଗତିବିଧି ଅଧିକ ବୃଦ୍ଧି ପାଇବ ଯାହାର ଫଳସ୍ୱରୂପ ଆର୍ଥିକ ବିକାଶର ଗତି ମଧ୍ୟ ଗତିଶୀଳ ହେବ । ଏହାସହିତ ଉପକୂଳ କ୍ଷେତ୍ରର ସଂରକ୍ଷଣ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ସିଦ୍ଧାନ୍ତକୁ ମଧ୍ୟ ଦୃଷ୍ଟିରେ ରଖାଯିବ । ଏହାଦ୍ୱାରା ନା’କେବଳ ବହୁ ସଂଖ୍ୟାରେ ରୋଜଗାର ସୃଷ୍ଟି ହେବ ବରଂ ଭଲ ଜୀବନଶୈଳୀ ସହ ଭାରତର ଅର୍ଥବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ମୂଲ୍ୟ ବୃଦ୍ଧି ମଧ୍ୟ ସୁନିଶ୍ଚିତ ହେବ । ନୂଆ ବିଜ୍ଞପ୍ତିରେ ଉପକୂଳ କ୍ଷେତ୍ରର ଅତି ସମ୍ବେଦନଶୀଳତାରେ ଅଭାବ ଆସିବା ସହ ସେଗୁଡ଼ିକର ପୁନରୁଦ୍ଧାର ମଧ୍ୟ ହେବାର ଆଶା କରାଯାଇଛି । ମୁଖ୍ୟ ବିଶେଷତ୍ୱ: – ସିଆରଜେଡ୍ କ୍ଷେତ୍ରରେ ପ୍ରଚଳିତ ମାନଦଣ୍ଡ ଅନୁସାରେ ଏଫଏସଆଇର ଅନୁମତି : ସିଆରଜେଡ୍ ବିଜ୍ଞପ୍ତି-2011 ଅନୁସାରେ ସିଆରଜେଡ୍-2 (ସହରାଂଚଳ) କ୍ଷେତ୍ର ପାଇଁ ଫ୍ଲୋର ସ୍ପେସ୍ ଇଣ୍ଡେକ୍ସ(ଏଫଏସଆଇ) ଅଥବା ଫ୍ଲୋର କ୍ଷେତ୍ର ଅନୁପାତ(ଏଫଏଆର)କୁ 1991 ମସିହାର ବିକାଶ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ନିୟାମକ(ଡିସିଆର) ସ୍ତର ଅନୁସାରେ ଯଥାସ୍ଥିତିରେ ରଖାଯାଇଥିଲା । ସିଆରଜେଡ୍ ବିଜ୍ଞପ୍ତି-2018ରେ ଏହି ସ୍ତରକୁ ଯଥାସ୍ଥିତିରେ ନରଖିବା ଓ ନିର୍ମାଣ ପରିଯୋଜନା ନିମନ୍ତେ ସେହି ଏଫଏସଆଇକୁ ନିର୍ଦ୍ଧାରଣର ଅନୁମତି ଦେବା ପାଇଁ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନିଆଯାଇଛି ଯାହା ନୂଆ ବିଜ୍ଞପ୍ତିର ତିଥି ଆଧାରରେ ମାନ୍ୟ ଓ ପ୍ରଚଳିତ ହେବ । ଏହାଫଳରେ ଉଭା ହେଉଥିବା ଆବଶ୍ୟକତାକୁ ପୂରଣ କରିବା ନିମନ୍ତେ ଏହି କ୍ଷେତ୍ରର ପୁନର୍ବିକାଶ ସମ୍ଭବପର ହୋଇପାରିବ । – ଘଂଚ ଜନସଂଖ୍ୟା ବିଶିଷ୍ଟ କ୍ଷେତ୍ର ପାଇଁ ଅଧିକ ସୁଯୋଗ ପ୍ରଦାନ କରାଯିବ : ସିଆରଜେଡ୍-3(ଗ୍ରାମାଂଚଳ) କ୍ଷେତ୍ର ପାଇଁ ଏବେ ଦୁଇ ପ୍ରକାରର ବର୍ଗୀକରଣ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ହୋଇଛି । ଯାହା ନିମ୍ନରେ ଉଲ୍ଲେଖ କରାଗଲା । (କ)- ସିଆରଜେଡ-3(କ)- 2011 ମସିହା ଜନଗଣନା ଅନୁସାରେ ଗ୍ରାମାଂଚଳରେ ପ୍ରତିବର୍ଗ କିଲୋମିଟରରେ ଜନସଂଖ୍ୟା ଘନତ୍ୱ 2161 ରହିଛି । ଏଭଳି କ୍ଷେତ୍ରରେ ଉଚ୍ଚ ଜୁଆର ରେଖା(ଏଚଟିଏଲ)ରୁ 50ମିଟରର ଏନଡିଜେଡ୍( ନୋ ଡେଭଲପମେଂଟ ଜୋନ୍) ରହିବ । କିନ୍ତୁ ସିଆରଜେଡ୍ ବିଜ୍ଞପ୍ତି-2011ରେ ଏଚଟିଏଲରୁ 200ମିଟର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତକୁ ‘ଏନଡିଜେଡ୍ ଭାବେ ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରାଯାଇଥିଲା । କାରଣ ଏସବୁ ଅଂଚଳରେ ସହରାଂଚଳ ଭଳି ସମାନ ବିଶେଷତ୍ୱ ରହିଛି । (ଖ): ସିଆରଜେଡ-3(ଖ)- 2011 ମସିହାର ଜନଗଣନା ଅନୁସାରେ ପ୍ରତି ବର୍ଗ କିମି 2161ରୁ କମ୍ ଜନସଂଖ୍ୟା ଘନତ୍ୱ ଗ୍ରାମାଂଚଳ କ୍ଷେତ୍ର ମଧ୍ୟ ରହିଛି । ଏଭଳି ଅଂଚଳରେ ଭବିଷ୍ୟତରେ ମଧ୍ୟ ଏଚଟିଏଲରୁ 200ମିଟରର ‘ଏନଡିଜେଡ୍’ ହେବ । – ମୌଳିକ ସୁବିଧା ପାଇଁ ପର୍ଯ୍ୟଟନ ଭିତ୍ତିଭୂମିକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହନ: ସମୁଦ୍ର ବେଳାଭୂମି(ସି-ବିଚ୍)ରେ ଏବେ ପର୍ଯ୍ୟଟନ ସହ ଜଡ଼ିତ ଅସ୍ଥାୟୀ ସୁବିଧା ଯଥା ଛୋଟ କୋଠରୀ, ଶୌଚାଳୟ ବ୍ଲକ, ଚେଞ୍ଜ ରୁମ୍ ସହ ପାନୀୟ ଜଳ ସୁବିଧା ଇତ୍ୟାଦିର ମଧ୍ୟ ଅନୁମତି ଦିଆଯାଇଛି । ଅଧିସୂଚନା ଅନୁସାରେ ପର୍ଯ୍ୟଟନ ସହ ଜଡ଼ିତ ଏଭଳି ଅସ୍ଥାୟୀ ସୁବିଧାର ଅନୁମତି ଏବେ ସିଆରଜେଡ୍-3 କ୍ଷେତ୍ରର ‘ଏନଡିଜେଡ୍’(ନୋ ଡେଭଲପମେଂଟ୍ ଜୋନ)ରେ ମଧ୍ୟ ଦିଆଯାଇଛି । ଅବଶ୍ୟ ଏଭଳି ସୁବିଧା ସ୍ଥାପନା ନିମନ୍ତେ ଏଚଟିଏଲରୁ 10ମିଟରର ସର୍ବନିମ୍ନ ଦୂରତ୍ୱକୁ ବଜାୟ ରଖିବାକୁ ପଡ଼ିବ । – ସିଆରଜେଡ୍ ମଞ୍ଜୁରିର ପ୍ରକ୍ରିୟା ସୁବ୍ୟବସ୍ଥିତ କରାଯାଇଛି : ସିଆରଜେଡ୍ ମଞ୍ଜୁରି ସହ ଜଡ଼ିତ ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ସରଳ କରାଯାଇଛି । କେବଳ ସିଆରଜେଡ-1(ପାରିପାର୍ଶ୍ଵିକ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ସମ୍ବେଦନଶୀଳ ପରିଚିତ କ୍ଷେତ୍ର) ଏବଂ ସିଆରଜେଡ-4(ନିମ୍ନ ଜୁଆର ରେଖା ଓ ସମୁଦ୍ର ଆହଡ଼କୁ 12 ସାମୁଦ୍ରିକ ମାଇଲ ମଧ୍ୟରେ ଅବସ୍ଥିତ କ୍ଷେତ୍ର)ରେ ଏଭଳି ପରିଯୋଜନା/ଗତିବିଧି ନିମନ୍ତେ ସିଆରଜେଡ ମଞ୍ଜୁରି ପାଇବା ପାଇଁ ପରିବେଶ, ଜଙ୍ଗଲ ଓ ଜଳବାୟୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ସହ ଯୋଗାଯୋଗ କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ । ସିଆରଜେଡ୍-2 ଓ ସିଆରଜେଡ-3 ସମ୍ବନ୍ଧରେ ମଞ୍ଜୁରିର ଅଧିକାର ଆବଶ୍ୟକ ମାର୍ଗଦର୍ଶନ ସହ ରାଜ୍ୟସ୍ତରରେ ଦିଆଯାଇଛି । –ସମସ୍ତ ଦ୍ୱୀପ ପାଇଁ 20ମିଟରର ‘ଏନଡିଜେଡ୍’ ଧାର୍ଯ୍ୟ କରାଯାଇଛି : ମୁଖ୍ୟ ଉପକୂଳ ଭୂମି ନିକଟରେ ଥିବା ଦ୍ୱୀପ ଓ ମୁଖ୍ୟ ଭୂମିରେ ଅବସ୍ଥିତ ସମସ୍ତ ବ୍ୟାକୱାଟର ଦୀପ ନିମନ୍ତେ 20ମିଟରର ‘ଏନଡିଜେଡ୍(ନୋ ଡେଭଲପମେଂଟ ଜୋନ୍) ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ କରାଯାଇଛି । ଉପଲବ୍ଧ ସ୍ଥଳ ସୀମିତ ରହିଥିବା ସମେତ ଏଭଳି କ୍ଷେତ୍ରର ବିଶିଷ୍ଟ ଭୌଗଳିକ ସ୍ଥିତିକୁ ଦୃଷ୍ଟିରେ ରଖି ଏହି ନିଷ୍ପତ୍ତି ନିଆଯାଇଛି । ଏଭଳି କ୍ଷେତ୍ର ମାମଲାରେ ସମାନତା ଆଣିବା ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନିଆଯାଇଛି । – ପାରିପାର୍ଶ୍ଵିକ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ସମ୍ବେଦନଶୀଳ ସମସ୍ତ କ୍ଷେତ୍ରକୁ ବିଶେଷ ଗୁରୁତ୍ୱ: ସିଆରଜେଡ୍ ବିଜ୍ଞପ୍ତିର ଏକ ଅଂଶବିଶେଷ ଭାବେ ଏହାର ସଂରକ୍ଷଣ ଓ ପରିଚାଳନା ଯୋଜନା ସମ୍ବନ୍ଧିତ ବିଶିଷ୍ଟ ଗାଇଡଲାଇନ୍ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଇଛି । – ପ୍ରଦୂଷଣ ହ୍ରାସ ପାଇଁ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଭାବେ ଧ୍ୟାନକେନ୍ଦ୍ରିତ କରାଯାଇଛି: ଉପକୂଳ କ୍ଷେତ୍ରରେ ପ୍ରଦୂଷଣର ସମସ୍ୟାର ମୁକାବିଲା ପାଇଁ ସିଆରଜେଡ୍-1ଖ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଗବେଷଣା ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ସୁବିଧାକୁ ସ୍ୱୀକାର୍ଯ୍ୟ ଗତିବିଧି ଭାବେ ବିବେଚନା କରାଯାଇଛି । ଅବଶ୍ୟ ଏ ସମ୍ପର୍କରେ କେତେକ ସୁରକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ଦୃଷ୍ଟିରେ ରଖିବାକୁ ହେବ । –ପ୍ରତିରକ୍ଷା ଓ ରଣନୀତିକ ପରିଯୋଜନାକୁ ଆବଶ୍ୟକ ରିହାତି ଦିଆଯାଇଛି ।