अखिल भारतीय रत्ने आणि आभूषण व्यापार महासंघाच्या सत्कार समारंभात पंतप्रधानांनी केलेले भाषण

मला माहित आहे मी कुठे आलो आहे कारण तुम्ही ते लोक आहात ज्यांनी अनेक सरकारांना झुकवले आहे . तुम्ही ते लोक आहात ज्यांनी भल्या-भल्या सरकारांना पाऊल मागे घेण्यासाठी प्रवृत्त केले आहे. मात्र झुकले तिथे जाते , जिथे युद्ध असते . आम्ही तर युद्ध छेडण्यासाठी निघालो नव्हतो, आम्ही तर तुम्हाला जिंकण्यासाठी निघालो होतो. मला आनंद होत आहे की आम्ही तुम्हाला जिंकले आणि तुम्ही देखील आम्हाला जिंकलेत . हे पहा,उत्पादन शुल्काचा मुद्दा यापूर्वीही आला होता आणि तुम्ही लोकांनी थैमान घातलंत ,सरकारे घाबरली . प्रत्येक खासदार तुमचा ग्राहक असतो. त्यामुळे तुम्हाला सरकारवर दबाव आणण्यासाठी कोणते प्रतिनिधिमंडळ पाठवण्याची गरज नाही. खासदारांकडे गेले की झाले त्यांच्याशी रोजचा संबंध येतो तुमचा . मात्र त्यामुळे काय झाले? सरकारे घाबरली आणि त्यांनी निर्णय मागे घेतले.आणि मूळ मुद्दा तिथल्या तिथेच राहिला. मला वाटते कधी-कधी एखादी गोष्ट अनेक वर्षे प्रलंबित चांगले काम करून जाते. यंदाच्या अर्थसंकल्पातील उत्पादन शुल्काने पहिल्यांदाच तुम्हा लोकांना हे समजावून देण्यासाठी प्रवृत्त केले की सरकार काय असते? कारण तुम्हाला सरकार माहित नव्हते, तुम्ही केवळ उत्पादन शुल्क अधिकाऱ्याला ओळखत होतात. आणि तिथेच चूक होते. तुम्हाला वाटायचे की एका उत्पादन शुल्क अधिकाऱ्याला भेटले ,काम झाले . अहो, आता सरकार बदलले आहे. पहिल्यांदा तुम्हाला समजले की सरकार काय असते आणि पहिल्यांदा सरकारला समजले की या व्यवसायात किती सूक्ष्म बाबी आहेत, किती अडचणी आहेत. मी जेव्हा अधिकाऱ्यांशी बोलायचो , तेव्हा त्यांना विचारायचो की हा जो मुद्दा उद्योग क्षेत्राकडून उपस्थित केला जात आहे , तो यापूर्वी ध्यानात आला नव्हता का? म्हणाले, नाही साहेब, कधी लक्षात आला नाही. म्हणजे इतका संवादाचा अभाव आणि तो देखील एव्हढ्या मोठ्या क्षेत्रासाठी. आत्मपरीक्षण करण्यासाठी सरकारला एवढे पुरेसे आहे. म्हणूनच या वर्षीच्या उत्पादन शुल्क निर्णयाने, हे ठीक आहे की तुमचा थोडा खर्च झाला असेल, जाहिराती द्याव्या लागल्या असतील, आंदोलने करावी लागली असतील, पुतळे जाळण्यासाठी पेट्रोल आणावे लागले असेल, खूप काही करावे लागले असेल. मात्र एवढा खर्च करून देखील फायदा हा झाला की सरकार आणि तुमच्यात सखोल चर्चा झाली आणि हीच तर लोकशाहीची ताकद आहे बरे का. तुम्हाला देखील तुमचा मुद्दा तुमच्या पद्धतीने मांडण्याचा पूर्ण अधिकार आहे, आणि सरकारवर तुमचे म्हणणे समजून घेण्यासाठी भरपूर प्रयत्न करण्याची जबाबदारी आहे. जर आम्ही आधीच घाबरलो असतो , खासदारांच्या म्हणण्यावरून मान्य केले असते , तर पुन्हा कोणते तरी सरकार आले असते, २५-३०-४० वर्षांनंतर .. मग पुन्हा त्यांना तुमची आठवण आली असती. मग ते १-२ टक्के घेऊन आले असते. समस्येवर तोडगा निघाला नसता. तुम्हाला वाटत असेल की मोदी वाकत नाही, मोदी अडून राहतो, मोदी असा नाही. प्रश्न मोदींचा नाहीये, प्रश्न आहे समस्येवर तोडगा शोधण्याचा. म्हणूनच आम्ही समिती नेमली. समितीत तुमचे लोक होते. तुमचा प्रत्येक मुद्दा ऐकण्याचा प्रयत्न केला गेला. यामुळेच, भविष्यात देखील सरकार जेव्हा कधी काही निर्णय घेईल , हे सर्व पैलू एकूणच देशाची अर्थव्यवस्था आणि विकासासाठी एक खूप मोठी भूमिका पार पाडतील , असा मला विश्वास वाटतो आता जसे जितू भाऊ म्हणाले की २८ फेब्रुवारीला अर्थसंकल्प झाला. ३ मार्च रोजी भेटायला आलो,आलोच आहोत तर मोदीजींना भेटलो आणि म्हणाले की आधी तर कुणी भेटतच नव्हते. हे पहा, सरकार तुमचे आहे, ही दारे तुमच्यासाठी कायम खुली आहेत. तुम्हाला तुमचे म्हणणे नाराजीच्या सूरात देखील मांडण्याचा अधिकार आहे. कारण जर सरकारने संवाद साधला नाही,संवाद झाला नाही तर समस्येचे निराकरण होणार नाही आणि चांगले झाले की उत्पादन शुल्क देखील राहिले आणि आणि समस्येवर तोडगा देखील निघाला. तुम्हाला असे वाटत होते की उत्पादन शुल्क वगैरे , ते ठीक आहे तुमचा जुना अनुभव आहे आणि म्हणूनच तुम्हाला भीती वाटणे स्वाभाविक आहे. मात्र या बदलेल्या स्थितीत तुम्हाला देखील मजा येईल की चला, नियमाने वागण्याचा किती मोठा आनंद असतो. रात्री किती शांत झोप लागते. हे जे भीतीचे वातावरण होते , ते आम्ही संपवले. मध्यंतरी मी अधिकाऱ्यांसोबत एक बैठक घेतली होती , तेव्हा देखील मी म्हटले होते की आपण नागरिकांना राष्ट्र बांधणीतले भागीदार समजावे , करदात्यांना आपण चोर मानू नये. हे माझे स्पष्ट मत आहे. मात्र हि गोष्ट खरी आहे की आपल्याकडे काय-काय चालते , हे तुम्हाला देखील माहित आहे. भल्या-भल्याना तुरुंगात जावे लागले आहे, मला आठवतंय. या सरकारने अजून ते सुरु केलेले नाही. मी तर जुनी गोष्ट सांगतोय. तर आपल्यात देखील काही लोक असतात , ज्यांच्यामुळे बदनामी होते. मात्र हे गरजेचे आहे, जसे प्रवीणजीनी सुरतचे उदाहरण दिले. एके काळी सुरतची देखील तशीच ओळख होती , मात्र त्यांनी सर्व कायदे-नियमांचे पालन करून स्वतःला आधुनिक बनवले आणि त्यामुळे आज ते लोक जगाच्या बरोबरीने चालत आहेत . तुम्ही देखील करू शकता , आणि मी तुमच्याबरोबर उभा आहे. जगभरात दागिन्यांची बाजारपेठ इतकी मोठी आहे ,त्याची वाढ इतकी आहे , त्याच्या तुलनेत आपण खूपच मागे आहोत. जगात एका गोष्टीची खूप मोठी मागणी आहे आणि ज्याचे पूर्ण सामर्थ्य आपल्याकडे आहे , मात्र आपण ती पूर्ण करू शकत नाही. संपूर्ण जगात हाताने तयार केलेल्या दागिन्यांचे फार वेड आहे. मी खरे सांगतोय ना. मला तुमच्या व्यवसायात यायचे नाही , चिंता करू नका. मी जेव्हा गुजरात मध्ये होतो , मी जवाहिराना नियमितपणे भेटायचो. मी दागिन्यांच्या कौशल्य विकासासाठी संस्था चालू केली कारण मला माहित आहे की त्यात इतके सामर्थ्य आहे. आपल्याकडे हाताने बनवल्या जाणाऱ्या दागिन्यांमध्ये गुरु-शिष्य परंपरा आहे. खूप कमी क्षेत्र आहेत ज्यामध्ये गुरु-शिष्य परंपरा आहे., आणि त्यामुळे काही चांगल्या गोष्टी देखील झाल्या आहेत आणि काही अडचणी देखील आल्या. गुरूला जेवढे माहित होते , तेवढे शिष्याला मिळाले, त्याला वाटले एक पिढी पुढे गेली . नवीन काही करणे, नवीन शोध लावणे, नवीन प्रयोग करणे या गोष्टी क्वचित होत आणि त्यामुळे जागतिक पातळीवर आपण मागे पडलो. आपल्याकडे हजारों वर्षांचा वारसा आहे. असे हे क्षेत्र आहे , सोने कसे काढले जात होते , या गोष्टी आपल्याकडे वेदकालीन ग्रंथात आढळतात, म्हणजेच आपल्याकडे या क्षेत्राशी जोडलेले , व्यवसाय वृध्दीसाठी प्रयत्न करणारे पूर्वजच असतील . एवढी मोठा प्राचीन वारसा असताना जगात आपला दबदबा का नाही ? हे आव्हान आपण स्वीकारायला हवे. आपण कशा प्रकारे नवीन रचनेकडे वळावे, कोणताही दोष नसलेली दर्जेदार वस्तू असे ज्याला म्हणता येईल तशी वस्तू बनवणे आणि उत्पादनाबरोबरच ती कायमस्वरूपी असणे हे देखील गरजेचे आहे. नाही तर , काही उत्पादने येतात , चांगली दिसतात,आणि काही महिन्यात नामशेष होतात. त्याला एक नवीन प्रकारचा टॅग लागतो, मला बोलायचे नाही. आमची इच्छा आहे की हे , भारतातले आहे, अहो डोळे बंद करून घ्या , छान आहे. असे व्हायला हवे. मेक इन इंडिया याबाबत एवढे पुरेसे नाही की इथे काम होते,आणि इथे रोजगार निर्मिती होते .याचा एक टप्पा असा असायला हवा , जेव्हा जगाला समजेल मेक इन इंडिया, अहो डोळे बंद करा ,चला हे घ्या . हा ब्रँड आहे, विकत घेऊया. हि विश्वासार्हता निर्माण करण्यासाठी अभिनवता खूप आवश्यक आहे, खूप आवश्यक आहे . नवीनतेसाठी एक वातावरण निर्माण करावे लागते ,सरकारचे जे कौशल्य विकासाचे अभियान सुरु आहे, मला वाटते की रत्ने आणि आभूषण संबंधित लोक कौशल्य विकासाच्या कामात भागीदार बनावेत. रत्ने आणि आभूषण संबंधित लोकांचे जे स्वप्न असेल त्यानुसार आपण अभ्यासक्रम तयार करू आणि मला वाटते की सरकारमध्ये जे लोक बसले आहेत त्यांच्यापेक्षा यामध्ये तुमचे मत अधिक स्पष्ट असावे ही काळाची गरज आहे आणि असे व्हायला हवे. आणि तुम्ही जे विद्यापीठाबाबत बोलत आहात , तर वडोदरा येथे यापूर्वीच कौशल्य विद्यापीठ स्थापन झाले आहे, रत्ने आणि आभूषण संबंधित लोकांनी त्यात सहभागी व्हावे , त्यांच्याबरोबर आपला अभ्यासक्रम बनवावा. तुम्हाला जसा हवा तसा . मनुष्यबळ विकासासाठी संपूर्ण सुविधा असतील आणि मी सहमत आहे की दोन गोष्टींवर भर देणे, एक मनुष्यबळ विकास आणि दुसरे अद्ययावत तंत्रज्ञान , बघा, सुरतमध्ये हिऱ्याने जगभरात आपले वर्चस्व प्रस्थापित केले , त्याचे एक कारण म्हणजे त्यांनी तंत्रज्ञान अद्ययावत करण्यात मागे पुढे पहिले नाही . त्यांनी दर वेळी नवीन वस्तूचे स्वागत केले, त्यांना वाटले की हिऱ्याला पैलू पाडण्यात इतक्या अडचणी येतात आणि कुणी तरी लेझर तंत्रज्ञानाद्वारे हिऱ्याला पैलू पाडण्याची व्यवस्था केली तेव्हा त्यांनी ती ताबडतोब स्वीकारली. आणि आपल्याकडे स्थानिक पातळीवर हे तंत्रज्ञान विकसित झाले. ज्याला स्वीकृती मिळाली. अहो सांगण्याचे तात्पर्य हे की जर आपण लोकांनी मनात आणले तर हे सर्व करू शकतो. हि गोष्ट खरी आहे की भारतात सोने हे सामाजिक प्रतिष्ठेशी जोडलेले आहे. आणि त्यामुळे कोणाच्याही घरात सोने पडून असते,दागिने पडून असतात, वर्षातून एक -दोनदा ,पाच वेळा घालण्याची संधी मिळते. ते डेड मनी अर्थात मृत पैसा स्वरूपात पडून राहते. त्याला कशा प्रकारे राष्ट्राच्या विकासात जोडायचे , यासाठी एक योजना तयार केली आहे. तुम्ही देखील तुमच्या ग्राहकांना प्रेरित करू शकता की काही होणार नाही , तुम्ही तिथे ठेवा. जेव्हा गरज भासेल तेव्हा घेऊन या. त्यामुळे देशाच्या अर्थव्यवस्थेला बळ मिळते आणि देशाच्या अर्थव्यवस्थेला बळ मिळेल अशा बाबींमध्ये आपण योगदान द्यायला हवे. ज्या काही सुविधा उभारायच्या असतील, जिथे कुठे उभ्या करायच्या असतील , या सरकारचे हे स्पष्ट मत आहे की हे सर्वात जास्त लोकांना रोजगार देणारे क्षेत्र आहे जे अजूनही दुर्लक्षित आहे, त्याच्या क्षमतेपेक्षा आपण खूप मागे आहोत. परंतु देशांतर्गत बाजारपेठेत आपली एवढी मोठी बाजारपेठ आहे की नवीन काही करायची आपली इच्छा होत नाही. आपली सर्वात मोठी समस्या हि आहे की देशांतर्गत बाजारपेठ खूप मोठी आहे. सव्वाशे कोटी लोक आहेत , जरी एका वर्षात दोन कोटी विवाह झाले, तर तुमची कमाईच कमाई . म्हणूनच तुमची जागतिक बाजारपेठेकडे पाहण्याची इच्छा होत नाही. माझी तुम्हाला विनंती आहे की जोपर्यंत तुम्ही देशांतर्गत बाजारपेठेच्या संकुचित विचारातून बाहेर येणार नाही तोपर्यंत नवीन काही घडणार नाही. ठीक आहे, देशांतर्गत बाजारपेठ खूप मोठी आहे की तिची मागणी देखील तुम्ही पूर्ण करू शकत नाही . मात्र जर तुम्ही जागतिक बाजारपेठेकडे पाहिले तर देशांतर्गत बाजारपेठेला बहुधा दुय्यम उत्पादन म्हणून सेवा देऊ शकाल. कोणतीही समस्या येणार नाही. आणि त्यासाठी जे आवश्यक आहे, त्याबाबत विचार केला जाईल. आता तुम्ही आज जी एवढी प्रशंसा केली आहे , तर उद्या वृत्तपत्रात काही छापले जाणार नाही. इकडचे -तिकडचे काही बोललो असतो तर काही छापले असते. आपण याचे एका संधीत रूपांतर करायला हवं. जेवढे पुढे जाता येईल जायला हवे. प्रवीणजीनी नंतर सांगितले की आता काळ्या पैशापासून मुक्त व्हायला हवे. कमीत कमी टाळ्या त्यावेळी पडल्या. मी खरे सांगतो आणि मी तुमच्या माध्यमातून देशातील लोकांना देखील सांगू इच्छितो की आपण का हे ओझे बाळगतो आहोत , शांतपणे झोपी जाणे ,झोप लागणे आयुष्यात यापेक्षा मोठा आनंद काय असू शकतो ? प्राप्तिकर अधिकाऱ्यांची भीती का बाळगायची. हि सरकारची भीती कशाला? हि स्थिती बदलण्याचा सर्वात मोठा उपाय आहे, ३० सप्टेंबरपूर्वी जे काही आहे घोषित करा. कारण ३० सप्टेंबर नंतर कुणाची झोप उडावी असे मला वाटत नाही. सव्वाशे कोटी देशबांधवानी सुखात आणि शांततेने झोपावे अशी माझी इच्छा आहे. आणि माझी ते पाप करण्याची इच्छा नाही जे ३० सप्टेंबरला मला करावे लागेल. म्हणूनच मी तुम्हाला निमंत्रण देतो आणि तुमच्याशी जोडलेल्या लोकांना तुम्ही सहजपणे सांगा कारण सर्वात जास्त ते तुमच्याशी जोडलेले असतात. मला या महासंघाच्या लोकांनी , एवढे झाले की तुम्ही लोकांनी मोकळेपणाने सर्व गोष्टी सांगितल्या . नाहीतर सरकारला कुणी सांगत नाही. जेव्हा हि लाहिरी समिती स्थापन झाली , तेव्हा तुमचे लोक एकत्र आले , म्हणाले की साहेब ,आमच्याकडे तर लोक थैल्यांमधून पैसे घेऊन यायचे. आम्हाला कुठे यात घालता. अरे किती तरी सत्य गोष्टी सांगितल्या तुम्ही लोकांनी . याचा अर्थ आहे की तुम्ही त्या सर्वाना ओळखता. तर मग माझा संदेश पोहोचावा ना. कारण हे तुमचेच क्षेत्र आहे जिथे त्यांना सर्वाधिक सुविधा आहेत, त्यानंतर जमीनवाले आहेत, त्यानंतर गृह निर्माण व्यवसायाचे जग आहे. तुम्ही सर्वप्रथम आहात. त्यामुळे तुम्ही माझी मदत केलीत तर देशाला मदत होईल. तर तुम्ही पहिले असेल की संवादामुळे किती फरक पडतो ते. आपण सहजपणे आपल्या अडचणी सांगू शकतो. आणि प्रवीणजी,तुम्ही इतके छोटे काय मागत आहात . ते म्हणत आहेत की एक मंत्री , काय देईल एक विभाग, एक मंत्रालय. अरे. पूर्ण पंतप्रधान ठेवून घ्या. हे पहा, देशाच्या विकासासाठी, मेक इन इंडियासाठी आणि जागतिक स्तरावर तुमचे सामर्थ्य वाढावे , यासाठी हे सरकार कायम तुमच्या बरोबर आहे, पंतप्रधान स्वतः तुमच्या समवेत आहे. म्हणूनच छोट्या मंत्रालयांमध्ये अडकू नका , मी स्वतः तुमच्यासाठी बसलेलो आहे. मात्र मी तुम्हाला निमंत्रण देतो. आता जुने जे जसे तुम्ही करत होतात, ते सोडून द्या, खूप झाले, आता काय आवश्यक आहे. आता एक नवीन नियम बनला आहे, नवीन व्यवस्था बनली आहे आणि चांगल्यासाठी बनली आहे, देशाच्या विकासासाठी बनली आहे. आपण सर्वानी मिळून काम करूया , देशाला नव्या शिखरावर घेऊन जाऊया. तुम्ही आज माझे स्वागत केलंत , सत्कार केलात , यासाठी मी तुमचा खूप-खूप आभारी आहे. मी विश्वास देतो की कधी कुणाला त्रास होईल असा आम्ही विचारच करू शकत नाही आणि मला आनंद आहे की तुम्ही सरकारी व्यवस्थेचा स्वीकार केलात. आणि या स्वीकृतीचे मूळ कारण विश्वास आहे. कदाचित या सरकारवर देखील तुमचा विश्वास नसता , तर आज देखील तुम्ही पुतळे जाळत राहिले असता ,काम झाले नसते . मात्र हे झाले कारण तुमचा सरकारवर विश्वास आहे आणि लोकशाहीवर विश्वास सर्वात मोठी संपत्ती असते. जनतेचा सरकारप्रति , सरकारचा जनतेप्रति , हाच विश्वास तर आहे जो आपल्याला जोडतो आणि आपण जेव्हा जोडले जातो तेव्हा काही करण्यासाठी एकत्र देखील येतो. मला खात्री आहे की आपण देशासाठी खूप काही करण्याचा संकल्प करून इथून जाऊ. खूप-खूप धन्यवाद !