सॅप सेंटर, सॅन होजे येथील भारतीय समुदायासमोर पंतप्रधानांचे भाषण

शुभ संध्‍या कॅलिफोर्निया, तुम्‍हा लोकांचा उत्‍साह पाहताक्षणीच दिसतो. आज 27 सप्‍टेंबर आहे आणि भारतामध्‍ये आज 28 सप्‍टेंबर आहे. 28 सप्‍टेंबर भारतमातेचे वीरपुत्र-शहीद भगतसिंग यांची जयंती आहे. भारतमातेच्‍या या लाडक्‍या सुपुत्राला मी कोटी-कोटी वंदन करतो. मी म्‍हणेन वीर भगतसिंग, आपण सर्वांनी दोन्‍ही हात उंचावून म्हणायचे आहे, अमर रहे, अमर रहे. वीर भगतसिंग ………. (अमर रहे) वीर भगतसिंग ………. (अमर रहे) वीर भगतसिंग ………. (अमर रहे) मी गेल्‍या दोन दिवसापासून तुमच्या भागात फिरत आहे. खुप लोकांशी भेटण्‍याची संधी मला मिळाली. गेल्‍या वर्षी सप्‍टेंबरमध्‍ये मी संयुक्‍त राष्‍ट्राच्‍या परिषदेसाठी येथे आलो होतो. गेल्‍या 28 सप्‍टेंबरला मॅडिसन स्‍क्‍वेअर वर देशवासीयांची भेट घेण्‍याची संधी मला मिळाली. आज कॅलिफोर्निया-मध्‍ये आपली भेट घेण्‍याचे सौभाग्‍य मला मिळाले आहे. मी येथे जवळपास 25 वर्षानंतर आलो आहे. खुप सारे बदललेले दिसत आहे. खुप नवे चेहरे दिसत आहेत. एक प्रकारे भारताची एक ठळक मुद्रा येथे कॉलिफोर्नियामध्‍ये दिसत आहे. मी इथे ज्‍यांना ज्यांना भेटलो त्‍या सर्वांमध्ये काही करून दाखवण्‍याचा संकल्‍प आहे त्‍यांचा चेहऱ्‍यावर एक चमक आहे व डोळयांमध्‍ये स्‍वप्‍ने आहेत. सर्वात महत्वाची बाब म्‍हणजे येथील नागरिकांना भारतीय समुदायाप्रती इतका आदर आहे. मी यासाठी आपणा सर्वांना शुभेच्‍छा देतो. आपले अभिनंदन करतो. आज संपूर्ण विश्‍वात भारताची जी एक नवी ओळख निर्माण झाली आहे. भारताची नवी प्रतिमा तयार आहे. भारतासंबंधी जी जुनी धारणा होती, ती बदलविण्‍यासाठी जगाला भाग पाडले तुमच्‍या बोटांच्या कमालीने, तुम्‍ही संगणकाच्‍या कि-बोर्डवर बोटे फिरवुन-फिरवुन भारताला एक नवी ओळख निर्माण करून दिली आहे. तुमचे हे सामर्थ्‍य, तुमची ही निष्‍ठा, तुमचे नाविन्‍य, सर्व जगाला बदलविण्‍यासाठी भाग पाडत आहे. जो बदलासाठी तयार नसेल, बदलच नको असं ठरवून जो बसला असेल तो 21 व्‍या शतकामध्‍ये अर्थहीन राहणार आहे. जेव्‍हा माझे देशवासी, माझ्या देशाचे युवक विदेशातील जमीनीवर राहून सर्व जगाला एका दिशेने घेऊन जात असतील, तर माझ्यासारख्‍या माणसाला किती आनंद होत असेल ? यासाठीच, भारताचा सन्‍मान वाढवून देण्‍यात, पूर्ण विश्‍वाला भारताकडे एका नव्‍या दृष्टिकोनाने बघण्‍यासाठी भाग पाडण्‍यात तुम्‍ही सर्वांनी जे कार्य केले आहे, त्यासाठी मी तुम्‍हा सर्वांचे लक्ष-लक्ष अभिनंदन करतो. खुप-खुप शुभेच्‍छा देतो. कधी-कधी आपल्‍या देशात पण अशा गोष्‍टीची चर्चा होती की, हे ब्रेन-ड्रेन रोखले पाहिजे. भारतमाता तर विविध रत्‍नांची वसुंधरा आहे. एकाकडून एक सरस असे बुध्दीमान येथे निपजत राहणार. हे, ब्रेन-ड्रेन, ब्रेन-गेन मध्‍ये पण बदलु शकते, हे कधी कोणी विचारात घेतले होते ? या सर्व घटनेकडे पाहण्‍याचा माझा दृष्टिकोन वेगळा आहे. जेव्‍हा वाटत होते ब्रेन-ड्रेन होतोय, तेव्‍हा मला असे वाटत आहे की ब्रेन-डिपॉझिट (ब्रेन-संचय) होत आहे. आणि ते संधीच्‍या शोधात आहे. ज्या दिवशी संधी मिळेल, तेव्‍हा व्‍याजासकट ही बौध्दिक संपदा भारतमातेच्‍या सेवेसाठी कार्य करेल. करेल की नाही ?…. (हो) करेल की नाही?….. (हो) पक्‍के येईल ? ….. (हो). यासाठी हे ब्रेन ड्रेन नाही , हा तर संचय आहे. हा एक बहुमुल्‍य असा संचय आहे. आता की माझ्या देशवासियांना असे सांगतो की आता ती वेळ आली आहे, आता ही संधी आली आहे जिथे प्रत्‍येक भारतीयाला आपल्‍या शक्‍तीची ओळख देण्‍याची, आपला ज्ञानाचा लाभ घेण्‍याची संधी आली आहे. ज्‍या पाण्‍याने, ज्‍या हवेने, ज्‍या संस्‍काराने आपल्‍याला इथवर आणले, आता ते सुध्दा आपली वाट पाहत आहेत. हा पश्चिमी किनारा, कॅलिफोर्निया, या माहिती तंत्रज्ञानामुळे, युवा पीढीमुळे, आपल्‍या लोकशाही मुल्‍यांमुळे, एका बंधनात बांधलेले दिसतात. इतिहासाच्‍या झरोक्‍यातून पाहल्‍यास, 19 व्‍या शतकात भारतामधून आमचे शिख-बांधव येथे आले आणि येथे शेती करता-करता येथेच स्‍थायिक झाले. स्वातंत्र्याची लढाई भारताच्‍या भूमीवर होत होती, देशाच्या स्‍वातंत्र्य आंदोलनाची झळ भारतामध्‍ये होती, पण हजारो किलोमीटर दूर येथील गदर आंदोलनाला कोण विसरू शकेल ? जेथे स्वातंत्र्याच्या आंदोलनाची ज्‍योत प्रज्‍वलित केली होती. भारताच्‍या स्वातंत्र्यासाठी कॅलिफोर्निया, या पश्चिम किनाऱ्यावर येथे स्थायिक झालेले आमचे शिख बंधू-भगिनी, आमचे भारतीय सर्व प्रकारे प्रयत्‍न करत होते. हे नाते आहे. 19 व्‍या शतकात शेतामध्‍ये काम करण्‍यासाठी आलेला माझा शेतकरी जर भारताच्‍या गुलामीमुळे बैचेन होत होता, तर 21 व्‍या शतकातीला माझ्या भारताचा युवक भारताच्‍या गरीबासाठी अस्‍वस्‍थ आहे. आणि तो भारतासाठी काही तरी करणार याहून मोठी प्रेरणा कोणती असू शकते ? आणि हिच तर विशेषता आहे. 1914 मध्‍ये गोपाळ मुखर्जी स्टॅनफर्ड विद्यापीठाचे पहिले पदवीधर झाले होते. इतकेच नव्‍हे तर, 1957-63 मध्‍ये दिलीप सिंह सूद येथूनच काँग्रेसमॅन बनले, खासदार म्‍हणून निवडून आले, ते पहिले भारतीय होते जे वॉशिंग्‍टन मध्‍ये जाऊन आपले म्हणणे मांडायचे. खुपच कमी लोकांना हे माहित असेल की, भारताच्‍या स्‍वातंत्र्यासाठी आपले तारूण्‍य खर्ची घालुन, महात्‍मा गांधीच्‍या आदर्शावर, ज्‍यांनी आपले संपूर्ण जीवन व्यतीत केले देशाच्‍या लोकशाहीवर ज्‍यावेळी आणीबाणीचे संकट आले, देशाच्‍या गणमान्‍य नेत्‍यांना 1975 मध्‍ये कारागृहात डांबण्‍यात आले, त्‍या सर्वांचे जे नेतृत्‍व करत होते ते जयप्रकाश नारायण.. लोकनायक जय प्रकाश नारायण तुमच्‍यापैकी खुप लोकांना माहित नसेल, लोकनायक जयप्रकाश नारायण याच कॅलिफोर्निमयामध्ये शिकण्‍यासाठी आले होते. याचाच अर्थ, भारताचा या ठिकाणाशी घनिष्‍ठ संबंध राहिला आहे. आज एका नव्‍या विश्‍वाच्‍या निर्मितीसाठी भारतीय समुदाय येथे बसुन एक भावी इतिहास घडवत आहे. यासाठी, भारतीयांना तुम्‍हा लोकांची आठवण येताच अभिमान वाटतो आणि मला तुमच्‍याशी भेट घेतल्‍यानंतर खुपच आनंद व प्रसन्‍नता वाटत आहे. मला आता दिल्‍लीत येऊन जवळपास 16 महिने झाले आहेत. 16 महिन्‍या अगोदर मी एका अनोळखी व्यक्तीप्रमाणे येथे आलो होतो. रस्‍ते ठाऊक नव्‍हते. संसदेत जायचे तर कोणत्‍या रस्‍त्‍याने जायचे ? कोणाची तरी मदत घ्‍यावी लागायची. माझ्यासारख्‍या अगदी नवख्या व्यक्तीवर सव्‍वाशे करोड देशवासियांनी एक जबाबदारी सोपवली. तुम्‍हा सर्वांच्‍या आशीर्वादाने ती परिपूर्ण करण्‍याचा प्रयत्न मी करत आहे. आज जगाच्‍या कोणत्याही कोपऱ्‍यात तुम्‍ही जा भारताप्रती एक आशा व विश्‍वासाच्‍या दृष्टिकोनातून पाहले जात आहे. गेल्‍या 20-25 वर्षापासून एक चर्चा होत आहे 21 वे शतक कोणाचे ? 21 वे शतक आशियाचे शतक आहे. हे सर्वजण मान्‍य करतात. पण, काही काळापासून आता लोक 21 वे शतक आशियाचे शतक न म्‍हणता 21 वे शतक हे भारताचे शतक असे म्‍हणतात. हे जग आता मान्‍य करत आहे. हा बदल कसा घडला ? हे परिवर्तन कसे घडले. (मोदी ! मोदी ! मोदी ! ) हे परिवर्तन मोदी, मोदी, मुळे घडले नाही, हे परिवर्तन सव्‍वाशे करोड देशवासियांच्‍या संकल्‍पशक्‍तीतून घडले आहे. सव्‍वाशे कोटी भारतीयांनी मनाचा संकल्‍प केला आहे की, आता भारत मागे राहणार नाही. जेव्‍हा जनता जनार्दन असा संकल्‍प करते तेव्‍हा ईश्‍वराचे आशीर्वाद सुध्दा लाभतात. सारे जग ज्या भारताला परिघा बाहेर मानत होते, तो भारत आज केंद्रबिंदुच्‍या स्‍थानी त्‍यांना दिसत आहे. भारत जगासोबत जोडण्‍यासाठी अथक परिश्रम करत होता, प्रत्‍येकाने आपल्‍या परीने प्रयत्‍नही केले. पण, आता वेळ अशी आली आहे की, जग भारतासोबत जोडण्‍यासाठी उत्‍सुक होत आहे. हे एक विश्‍वासाचे जे वातावरण निर्माण झाले आहे, हेच वातावरण भारताला एका नव्‍या उंचीवर घेऊन जाणार आहे. मी जेव्‍हा सरकारमध्‍ये आलो, तेव्‍हा पण मी सांगितले होते आणि आज पण तुम्‍हाला आठवण करून देतो. कारण, तंत्रज्ञानामुळे विश्‍वातील कोणतीही गोष्‍ट लपविली जाऊ शकत नाही, काहीच दूर ठेवता येत नाही व कोणतीच बातमी थांबून राहू शकत नाही, घटना घडताच आपल्‍या मोबाईलवर त्‍याची बित्‍तंबातमी येते. आपण केलेल्‍या या कार्यामुळे भारताची सर्व खबर तुम्‍हाला असते कधी तुम्‍ही क्रिकेटचा सामना स्‍टेडियमध्‍ये बसून बघता तेव्हा इकडे-तिकडे बघावे लागते की चेंडू कुठे जात आहे ? क्षेत्ररक्षक कुठे उभा आहे, विकेटकिपर काय करत आहे ? डोके फिरवावे लागते. पण हाच सामना घरी बसुन तुम्‍ही टी.व्ही. वर बघत असाल तेव्‍हा बॉल इथे गेला, क्षेत्ररक्षक हे करत आहे, विकेटकिपर हे करत आहे, सामनापंच हे आहेत. माहित पडते की नाही माहित पडत ? यासाठीच जे भारतात राहून भारताला बघतात, त्‍यापेक्षा अधिक सुक्ष्‍मरितीने आपण दुर असलेल्‍या लोकांना भारत दिसतो. तुम्‍हाला सर्व गोष्‍टींची माहि‍ती असते, काय होते काय होत नाही ? आणि त्‍यासाठीच तुम्‍हाला माहित असेल की भारतात सध्‍या काय होत आहे, मोदी काय करत आहेत. मोदी आधी काय सांगत होते, मोदींनी काय केले-सर्व माहित आहे तुम्‍हाला, तुम्‍हाला आठवत असेल मी म्‍हणालो होतो की, परिश्रम घेण्‍यात मी कधीच कसुर करणार नाही. सव्‍वाशे करोड भारतीयांनी मला जी जबाबदारी दिली आहे, त्‍यासाठी क्षणो-क्षणी शरीराचा कण-कण मी शंभर टक्के कामात गुंतवणार. आज 16 महिन्‍यानंतर मला तुमचे प्रमाणपत्र पाहिजे- मी वचन पाळले ?…….. (हो) मी वचन पाळले ?…….. (हो) मी वचन पाळले?…….. (हो) परिश्रमाची पराकाष्‍ठा केली?…….. (हो) दिवसरात्र मेहनत करत आहे ? …….. (हो) देशासाठी करत आहे ?…….. (हो) आपण सर्वांनी मला जी जबाबदारी दिली आहे, जे वचन मला दिले आहे ते पूर्ण करण्‍याचा प्रयत्न मी करत आहे. आपल्‍या देशात राजनेत्यांवर थोडयाच वेळात आरोप लागतात. यांनी 30 कोटी बनवले, यांनी 100 कोटी बनवले, मुलाने 250 कोटी बनवले, मुलीने 500 कोटी बनवले, जावयाने 1000 कोटी बनवले, चुलत भावाने कंत्राट घेतले, मावस भावाने सदनिका बनविली. हे ऐकायला मिळते की नाही मिळत ?…….. (हो) हे ऐकून-ऐकून कान पकले की नाही पकले ? …..(हो) देश उदास झाला की नाही झाला ? …….(हो) भष्‍ट्राचाराप्रती द्वेष निर्माण झाला की नाही झाला ?….. (हो) संताप निर्माण झाला की नाही झाला ?….. (हो) माझ्या देशवासियांनो, मी आज तुमच्‍यासोबत उभा आहे. आहे कोणता आरोप माझ्यावर ?….. (नाही) आहे कोणता आरोप ?……..(नाही) आज मी देशाला हा विश्‍वास देऊ इच्छितो की आम्‍ही जगु देशासाठी आणि मरू तर देशासाठी. (भारत माता की जय ! भारत माता की जय ! भारत माता की जय ! ) बंधु आणि भगिनींनो, आपला देश भक्‍ती व सामर्थ्‍याने परिपूर्ण आहे. लोक कधी मला विचारतात मोदीजी इतका आत्‍मविश्‍वास तुम्‍ही कोठुन आणतात ? तुम्‍हाला कसे वाटते आपला देश पुढे जाईल ? माझ्या देशातील लोक विचारतात, मोदी जी हे झाले, ते झाले, अमुक झाले, तमुक झाले, तुम्‍हाला चिंता भीती वाटत नाही ? तरी तुम्‍ही सांगत राहता की, देश पुढे जाईल ? माझा विश्‍वास आहे की पुढे जाईल, विश्‍वास यासाठीच आहे की, माझा देश तरूण आहे. त्‍या देशाची 65 टक्‍के जनता 35 वर्षापेक्षा कमी वर्षाची आहे, ते जगभरात काय नाही करू शकत ? माझ्या बंधु-भगीनींनो 800 दशलक्ष युवक, त्‍यांची 1600 दशलक्ष बाहू ज्‍या देशाजवळ आहेत, ते काय-काय नाही करू शकत ? एक गोष्‍ट मी अगदी विश्‍वासाने सांगतो की हा देश आता मागे राहू शकत नाही. तुम्‍हाला माहित आहे, काही वर्षापूर्वी एक संकल्‍पना आली जगात की येत्या वर्षात सर्वात जास्‍त वेगाने प्रगती करणारे देश कोणते आहेत ? त्‍यातून एक शब्‍द निघाला BRICS, B,,R,I,C,S, आणि ज्‍यांनी ही संकल्‍पना मांडली त्यांनी सांगितले की ब्राझिल, रशिया, इंडिया, चायना, साऊथ आफ्रिका हे पाच देश वेगाने प्रगती करतील. या पाच देशांची चर्चा होत असे. पण, तुम्‍ही लक्षपूर्वक पाहत असाल, तर गत दोन वर्षापासून ही कुजबुज चालू होती की, ही BRICS ची संकल्‍पना आता बदलावी लागेल, कारण आम्‍हाला वाटते, “I” तर पुढे जायला पाहिजे पण हा तर घसरत आहे. ही चर्चा सुरू झाली. जगाला BRICS मध्‍ये “I” ची भूमिका कमी वाटत होती. लोकांच्‍या मते, “I” शिवाय BRICS चा सिद्धांत कसा चालणार ? माझ्या देशवासियांनो आज मी गर्वाने हे सांगु शकतो की, आज BRICS मध्‍ये संपूर्ण ताकदीनिशी कोणी खंबीरपणे उभे आहे, ते “I” आहे. 15 महिन्‍याच्‍या आत विकासाची नवी शिखरे पार करण्‍यामुळे, आर्थिक स्‍थैर्यामुळे, विकासाच्‍या नव्‍या उपक्रमांमुळे आज हा विश्‍वास निर्माण झाला की, BRICS ची जी कल्‍पना केली गेली होती, त्यामध्‍ये भारत एक शक्‍ती म्‍हणून उदयास आला आहे. आज जागतिक बँक असो, आंतरराष्‍ट्रीय नाणे निधी असो की वेग-वेगळया पत मानांकन संस्था असो गेल्‍या 6 महिन्‍यात या सर्वांनी एका सुरात असे म्‍हटले की, आज मोठया देशांमध्‍ये जर सर्वात वेगाने प्रगती करणारी अर्थव्‍यवस्‍था कोणती असेल तर तो देश आहे भारत त्‍या देशाचे नाव आहे?…….(भारत). बंधु –भगिनींनो, ज्‍या आर्थिक क्षेत्रात भारत फारसे काही करू शकत नाही, एवढा मोठा देश, इतकी गरीबी या स्थितीत देश पुढे कसा जाईल ? या स्थितीमध्‍ये सुध्दा आपला मार्गक्रमण करत आहे आणि पुढे जात आहे. विश्‍व त्‍याला स्‍वीकारत आहे. विज्ञानाच्‍या क्षेत्रात भारताची एक नवी ओळख निर्माण झाली आहे. आमची आधी ओळख होती उपनिषदाची. भारत कौतुक करत होता उपनिषद, उपनिषद, उपनिषद. हे जगाला काही कळत नव्‍हते पण तोच देश आता उपनिषदाच्‍यापुढे जाऊन उपग्रहाची चर्चा करायला लागला आहे. पूर्ण विश्‍वात भारत हा पहिलाच देश आहे, ज्‍याने पहिल्‍याच प्रयत्‍नात मार्स मिशन- मंगळ अभियान यशस्‍वी केले. जगभरातील अनेक देशांनी प्रयत्‍न केले, पण खूप प्रयत्‍न केल्‍यानंतर त्‍यांना यश मिळाले. भारताला पहिल्‍याच प्रयत्‍नात यश मिळाले…….. माझेही असेच झाले.का ? देशाची संकल्‍पशक्‍ती, देशाचे सामर्थ्‍य बघा खुप वर्षापूर्वी आमच्‍या येथे अंतराळ तंत्रज्ञानाविषयी विवाद चालू होता, जेव्‍हा विक्रम साराभाई, भाभा, इ. मंडळी होती तेव्‍हा भारतामध्‍ये ही चर्चा चालू होती की, आपला देश गरीब आहे. आणि अंतराळात काय ठेवले आहे मित्रा ? इतके रूपये का खर्च करत आहात ? या उपग्रहाने गेले नाही तर चालणार नाही का ? अशी चर्चा आपल्‍या देशात पुष्‍कळदा होत असे, परंतु आज तेच उपग्रह देशाच्‍या विकासात कामी येत आहेत. मासळीमारांना मासे पकडण्‍यासाठी कुठे जायचे आहे, किती दूर जायचे आहे, ते उपग्रह सांगून टाकतो की येथे जा, तुम्हाला माल मिळेल. मी जेव्‍हा दिल्‍लीला आलो, तेव्‍हा मी शासकीय अधिकाऱ्‍यांना सांगितले की, जग बदलत आहे. आपण ई-गव्‍हर्नंसच्‍या दिशेने जायला पाहिजे. तंत्रज्ञानाचा भरपूर वापर केला पाहिजे. माझा स्‍वत:चा एका राज्‍याचा प्रदीर्घ काळ मुख्‍यमंत्री म्‍हणून राहण्‍याचा अनुभव असा आहे की, तंत्रज्ञान, ई-गव्‍हर्नंस हे कार्यक्षम प्रशासन आहे, ई-गव्‍हर्नंस हे सोपे प्रशासन आणि ई-गव्‍हर्नंस हे सर्वात किफायतशीर प्रशासन आहे. जेव्‍हा मी या शासकीय अधिकाऱ्‍यांसोबत बसलो तेव्‍हा मी विचारले,अंतराळ ज्ञानाचा काय उपयोग करता ? तेव्‍हा बहुतांश अधिकाऱ्‍यांनी सांगितले की, नाही, आम्ही जास्त उपयोग करत नाही, ते तर अंतराळ विभागाचे काम आहे. मी त्यांना सांगितले , याचा उपयोग केवळ अंतराळ विभागाचे नाही तर तुम्‍ही सुध्दा करू शकता. मी त्‍यांच्‍या मागेच लागलो. अंतराळ तंत्रज्ञानाच्‍या विभागांच्‍या लोकांना बोलावले. प्रत्‍येक विभागासोबत बैठक घेतली, कार्यशाळा घेतल्‍या, अगदी मागे लागलो मी. आणि आज मला हे सांगताना अत्‍यंत आनंद होत आहे की, सरकारमध्‍ये जवळपास 170 प्रकारचे लहान-सहान विभाग असे आहेत, ज्‍यामध्‍ये भारत सरकारने अंतराळ तंत्रानाचा उपयोग करण्‍यास सुरूवात केली आहे. ज्‍या प्रकारे तंत्रज्ञानाने सर्व जगाला एक नवी शक्‍ती दिली आहे, नवी दिशाही दिली आहे. आम्‍हाला एक स्‍वप्‍न साकारायचे आहे – डिजिटल इंडिया. आज गरीबातील गरीब व्‍यक्‍तीजवळ, जो भाजी विकतो, दुध विकतो, पेपर विकतो, त्‍यांच्‍याजवळ सुध्दा मोबाईल असतो. तंत्रज्ञानाचा शिरकाव इतक्‍या प्रमाणात आहे. जर शासनाला यासोबत जोडले, तर त्‍यासाठी आमचे अभियान आहे JAM फॉर ऑल. मी जेव्‍हा JAM सिध्दांताची गोष्‍ट करतो तेव्‍हा J, A, M – J म्‍हणजे – जनधन बँक खाती. माझ्या पीढीतील जे लोक असतील, त्‍यांना माहित असेल की बँकांचे राष्‍ट्रीयीकरण 69,70,71 च्‍या जवळपास झाले. ह्या बँका श्रीमंतांच्‍या कामी येतात, गरीबांच्‍या नाही, असा समज होता. त्‍यासाठी बँकाचे राष्‍ट्रीयीकरण करण्‍यात यावे, असा निर्णय घेण्‍यात आला. सरकारने ह्या बँका गरीबांसाठी उघडण्यात येतील असे सांगून सर्व सुत्रे आपल्‍या हाती घेतली. मी जेव्‍हा दिल्‍लीला आलो तेव्‍हा मला हे दुख:पुर्वक सांगावे लागत आहे की, जवळपास देशातील अर्धे लोक असे होते की, ज्‍या बिचाऱ्‍यांनी बँकेचा दरवाजा पण बघितला नव्‍हता. आजच्‍या युगात आर्थिक व्‍यवस्‍थेचा कणा म्‍हणून बँक काम करतात आणि माझ्या देशातील 50 टक्‍के लोक जर बँकिंग प्रणालीपासून वंचित राहत असतील तर आर्थिक व्‍यवस्‍थेमध्‍ये त्‍यांची भागीदारी कशी राहणार ? आम्‍ही आता 100 दिवसामध्‍ये सर्वांची बँक खाते उघडण्‍याचा विडा उचलला आहे. आता तुम्‍हाला वाटत असेल, मोदींना काय झाले आहे, जे काम गेल्‍या 40 वर्षात झाले नाही ते 100 दिवसात करण्‍यासाठी निघाले आहेत. पण, माझ्या देशवासियांनो, तुम्‍हाला हे जाणून घेतल्‍यानंतर आनंद होईल की, या अभियानाचा परिणाम म्‍हणून 18 कोटी नवी बँक खाती उघडली गेली आहेत. गरीबातील गरीबाचे बँक खाते उघडले गेले आहे. या गरीबांना बँक खाते उघडण्‍यासाठी पैशाची गरज भासणार नाही यासाठी आम्‍ही शून्‍य रक्‍कम शिल्‍लक असलेली बँक खाती प्रधानमंत्री जन-धन-योजने अंतर्गत उघडता येतील असा निर्णय घेतला. तेव्‍हा माझे बँकवाले माझ्यावर नाराज झाले, मला म्‍हणत होते की, साहेब निदान स्‍टेशनरीचा तरी खर्च द्या. मी त्‍यांना सांगितले की, आता आपण 40 वर्षे खूप मौज केली आता कष्‍ट करायचे, घाम गाळायचे आहे. बघा, शून्‍य रकमेने खाती उघडायची होती. पण मी गरीबांची श्रीमंती बघितली. श्रीमतांची श्रीमंती आपण बघतो, पण जेव्‍हा गरीबांची श्रीमंती आपणास दिसते तेव्‍हा छाती अभिमानाने फुलुन जाते. सरकारने शून्‍य रकमेवर बँक खाती उघडण्‍यास सांगितले; पण आपल्‍या देशातील गरीबांनी 50 रूपये, 100 रूपये, 200 रूपये वाचवून बँकेत जमा केले व असे जवळपास 32 हजार कोटी रूपये बँकामध्‍ये जमा झाले. पहा गरीबातील गरीब व्‍यक्‍तीसुध्दा देशासाठी काही करण्‍यास तत्‍पर आहे. या देशातील लोकांची वृत्‍ती बघा. एक तर हे आहे “जनधन” खाते ज्‍याला मी J म्‍हणतो, ज्‍याच्‍या आधारे आर्थिक व्‍यवस्‍था योग्‍य रितीने उभी राहिली आहे. दुसरे आहे A – म्‍हणजे आधार कार्ड. पूर्ण देशात बायोमेट्रिक पध्दतीने सर्व नागरिकांना एक ओळखपत्र असून त्‍यामध्‍ये एक विशेष क्रमांक असेल, ज्‍याची नक्‍कल कोणाला करता येणार नाही. असे नसल्‍यास, आमच्‍याकडे काय होते ? माहीत आहे तुम्‍हाला ? एकच व्‍यक्‍ती दहा जागेवरून वेग-वेगळी नावे दाखवून पैसे घेऊन येतो. आम्‍ही आधार कार्डाला केंद्रस्‍थानी आणले. आणि तिसरे आहे. M – म्‍हणजे मोबाईल गर्व्हन्स सरकार मोबाईल वर चालायला, नागरिकांना त्‍यांचे हक्‍क मोबाईल वर मिळायला काय हरकत आहे ? तर अशा रितीने JAM ला केंद्रस्‍थानी ठेवुन अशा सुखदायक जन-सुविधांना सोबत घेऊन आम्‍ही आगेकूच करीत आहोत. याचा परिणाम बघा – मला सांगा, भ्रष्‍टाचाराने देश उद्ध्‍वस्‍त झाला की नाही झाला ?…. (हो) भ्रष्‍टाचार नाहिसा झाला पाहिजे की नाही ? ….(हो) पण मी एकटा भ्रष्‍टाचार न करण्याने हे शक्य आहे का ? ….( नाही) काही दुसरे अधिक करायला पाहिजे ना ? ….(हो). सांगूनही होते आणि शांत राहूनही होते. मी तुम्‍हाला उदाहरण देतो. आमच्‍या देशात घरगुती गॅसचे सिलेंडर असतात त्‍यामध्‍ये सरकार अनुदान देते. प्रत्‍येक सिलेंडर मागे 150 ते 200 रू. पर्यंतचे अनुदान-सबसिडी श्रीमंतातल्‍या श्रीमंतांला व जे गरीब ज्‍यांच्‍याकडे गॅस सिलेंडर आहे त्‍यांना मिळते. आम्‍ही असे ठरवले की हे जे अनुदान आहे ते थेट आधार कार्डच्‍या नंबरावरून कोण-कोणत्‍या ग्राहकापर्यंत पोहचेल व ज्यांचे जनधन योजनेत खाते असेल त्‍यांच्‍यापर्यंत हे अनुदानाचे पैसे पोहचवावेत. आधी अंदाजे 19 कोटी लोकांना गॅस सिलेंडर दिले जात होते. याचा अर्थ सरकारी खजिन्‍यातुन दर महिन्‍याला अंदाजे 19 कोटी गॅस सिलेंडरचे अनुदान जात होते. आम्‍ही जेव्‍हा आधार कार्ड व जनधन खाते जोडून हिशेब चालु केला आणि सांगितले “हे पाहिजे असेल तर येथे नाव नोंदवा” तेव्‍हा हा आकडा 13 कोटी पर्यंत खाली आला. यापुढे कोणी ते सिलेंडर घेणारा आलाच नाही. या आधी 19 कोटी वर हा आकडा होता, आता 13-14 कोटीच्‍या दरम्‍यान हा आकडा अटकलेला आहे. तर ते पाच कोटी गेले कुठे ? त्‍या पाच कोटी सिलेंडरची सबसिडी कुठे जात होती ? जर आपण जुन्या गॅसच्‍या किंमतीनुसार हिशेब करीत असु तर आजकाल तर किंमती खुपच कमी झाल्‍या आहेत, पण त्‍या हिशेबानुसार हजारो कोटी रूपयांची चोरी, 19 हजार कोटी रूपयांची चोरी होत होती. आज जे सर्व पैसे भारताच्‍या खजिन्‍यातून जाण्‍यापासून वाचले, माझ्या मित्रांनो, दलाल गेले, अडते गेले, चोर गेले – ही माझी जी JAM योजना आहे – जनधन, आधार, मोबाईल – मला सांगा भ्रष्‍टाचार गेला की नाही?….. – (हो) दलाल गेले की नाही?…… (हो) , रूपये वाचले की नाही – (हो) , हे रूपये गरीबांच्‍या कामासाठी वापरता येतील की नाही?……. – (हो). परिवर्तन कसे होते ? मी देशवासियांना अशीच विनंती केली की, इतके कमवता, कारखाने आहेत, गाडी चालवता, ही सिलेंडरची सबसिडी का घेता ? सोडून द्या. मी तर असेच म्‍हणतो. पण, बंधु-भगिनींनो देशातील लोकांचा विश्‍वास बघा. मनुष्‍याचा स्‍वभाव असतो, काही मिळाले तर न सोडण्‍याचा. पण मी आज माझ्या देशवासियांचे गुणगान गाऊ इच्छितो, 30 लाख लोक असे निघाले ज्‍यांनी आपल्‍या गॅस सिलेंडरच्‍या सबसिडीचा त्‍याग केला. आजच्‍या युगात 30 लाख लोक आपणहून स्वेच्‍छेने आपले अनुदान सोडतील, याहून अधिक मोठी ताकद कोणती असणार ? यासाठीच मी हे सांगतो की ही देशाची ती ताकद आहे, ज्‍याच्‍या आधारे देश पुढे जाणार आहे. बंधु-भगिनींनो, युवकांसाठी कौशल्‍य विकास – त्‍यांच्‍या हाताला कला – यासाठी एक मोठे अभियान चालवले जात आहे. 800 दशलक्ष युवक माझ्या देशात असतील तर त्‍यांच्‍या हातात ती कला असली पाहिजे व तीच कला असलेले उद्याचा भारत घडवणार आहेत. आमच्‍या माता-भगिनींचे राष्‍ट्र-विकासात योगदान राहावे यासाठी “बेटी बचाओ – बेटी पढाओ” याचे आंदोलन चालू आहे. माझ्या देशातील शेतकऱ्‍यांची उत्‍पादकता कशी वाढेल, यासाठी मी मृदा आरोग्‍य कार्डासाठी आग्रही आहे. आपल्‍या देशात शरीराचे सुध्दा आरोग्‍य कार्ड नसते, पण मी शेतकऱ्‍यांच्‍या जमीनीचा पोत काय आहे, त्‍यामध्‍ये काय कमतरता आहे, त्‍याचे काय-कसे करावे की ज्‍यामुळे त्‍याची जमीन चांगली राहील व तो जास्‍त उत्‍पादन घेऊ शकेल. एक-एक असा पुढाकार आम्‍ही घेतला आहे. आताच मी एक छोटे कार्य केले. शेतात वापरल्‍या जाणाऱ्‍या युरिया खतावर सरकार सबसिडी देते. जवळपास 80 हजार कोटी रूपये सबसिडी दिली जाते. पण, त्‍यातून शेतकऱ्‍यांजवळ किती जाते की इतरत्र कुठे जाते, त्‍याचा काही हिशेब नसतो. हे थांबवण्यासाठी आम्ही युरियाला नीम कोटींग दिले. त्यानंतर, युरियाचा उपयोग शेतीशिवाय इतर ठिकाणी होणार नाही, अशी यंत्रणा निर्माण केली. या आधी युरिया रसायनाच्या कारखान्यात जात असे. मल विश्वास आहे की, पुढच्या वर्षी जेव्हा याचा हिशोब केला जाईल तेव्हा हजारो करोड रूपयाची चोरी वाचेल आणि या नीम कोटींगच्या युरियाचा माझ्या शेतकऱ्‍यांना व त्यांच्या पिकांना याचा लाभ मिळेल. वेगळ्या प्रकारचे तत्व त्याला प्राप्त होईल. अशा अनेक क्षेत्रामध्ये, विकासाच्या नव्या उंची गाठण्याचा आमचा प्रयत्न चालू आहे. जर मी रोज येथे काही गोष्टी सांगणे चालू केले तर, 2-3 तास बोललो तरी कमीत-कमी 15 दिवस लागतील. यासाठी, मी आपल्याला एक झलक दाखवून जात आहे. तुम्हाला अंदाज असेलच की, देश विकासाच्या नव्या उंची गाठत आहे. आज जगासमोर दोन मोठी आव्हाने आहेत-एका बाजुला दहशतवाद आणि दुसऱ्‍या बाजुला ग्लोबल वार्मिंग. माझ्या मते या आव्हानाला, विश्वातील सर्व मानव शक्ती मिळून , मानवतेवर विश्वास ठेवणारे लोक एकत्र आले तर, या दहशतवादाला परास्त केले जाऊ शकते. आणि ग्लोबल वॉर्मिंगपासूनही जगाला वाचवले जाऊ शकते. आता त्याच मार्गावर आम्ही आहोत. त्या आव्हानाला आम्ही आता स्विकारले आहे. दहशतवादाचा सामना करण्यास भारत पुर्णपणे कटिबद्ध आहे. आम्ही जेथे पण जातो, तेथे या विषयाची गंभीरतापूर्वक चर्चा करतो. आम्ही संयुक्त राष्ट्रसंघावर पण दबाव टाकला. संयुक्त राष्ट्रसंघ 70 वे वर्ष साजरे करत आहे. पण, अ‍द्याप संयुक्त राष्ट्रसंघ, दहशतवादाची व्याख्या करु शकला नाही, जर व्याख्या करण्यात इतका वेळ जात असेल, तर दहशतवादाचा सामना केव्हा करणार? मी विश्वातील सर्व देशांना एक पत्र लिहिले व वेळोवेळी ही मागणीसुद्‌धा केली की, संयुक्त राष्ट्रसंघाने या या गोष्टीचा अंतर्भाव दहशतवादामध्ये आहे, कोणाला दहशतवादाचा सहकारी म्हणावे, या या लोकांना आपण मानवतावादी म्हणावे याबाबत स्पष्टता आणावी व जगासमोर एक स्पष्ट नकाशा आणावा, ज्यात कोण दहशतवादी आहे, कोण मानवतावादी आहे, कोण दहशतवादाच्या पाठीशी आहे, कोण मानवतेच्या बाजुने उभा आहे, जगात हे ठरवणे अत्यावश्यक आहे. मला आशा आहे की, इतक्या गंभीर समस्येवर संयुक्त राष्ट्रसंघ ही सुधारणा आता खुप दिवस टाळणार नाही. जगभरातील मानवतावादी शक्तींनी दबाव टाकला पाहिजे. अखेर हा दहशतवाद आहे काय? याची परिभाषा नाही म्हणुन चांगला दहशतवाद आणि वाईट दहशतवाद चालु आहे. या चांगल्या किंवा वाईट दहशतवादाने आपण मानवतेचे रक्षण करू शकत नाही. दहशतवाद हा दहशतवादच असतो. मला आठवते, 93 मध्ये मी येथील स्टेट डिपार्टमेंटच्या काही लोकांना भेटायला आलो होतो. तेव्हा मी त्यांना समजावत होतो की, आमचा देश दहशतवादाने ग्रस्त आहे. दहशतवादी निर्दोष लोकांना या प्रकारे ठार मारतात. तेव्हा मला ते समजावत होते की, हा तर दहशतवाद नाही ही तर कायदा आणि सुव्यवस्थेची समस्या आहे. मी त्यांना सांगितले, “ हा दहशतवाद आहे, हा कायदा आणि सुव्यवस्थेचा प्रश्न नाही.” तर ते समजून घेण्यास तयारच नव्हते. एक वर्षानी मी पुन्हा तेथे गेलो, त्या लोकांनी मला भेटण्यास वेळ मागितला. मला पण आश्चर्य वाटले, मी तेव्हा काहीच नव्हतो, तरीसुद्‌धा त्यांना मला भेटायचे होते. मी त्यांना सांगितले, ठिक आहे, आपण भेटुया.जेव्हा मी दुसऱ्‍यांदा तेथे गेलो तेव्हा त्यांनी विचारले, हा दहशतवाद काय आहे ? मी त्यांना सांगितले, “नाही, तो कायदा आणि सुव्यवस्थेचा प्रश्न आहे.” तेव्हा ते म्हणाले, नाही, नाही असे म्हणु नका. आम्हांला सांगा हे काय असते. मी त्यांना सांगितले, तुम्हाला हे ब्रम्हज्ञान कोठुन प्राप्त झाले. तुम्हाला दहशतवादाची समस्या कशी भेडसावत आहे, मला जरा सांगा. माझा देश तर 40 वर्षापासून दहशतवादाने ग्रस्त आहे. निर्दोष लोकांना मृत्युमुखी पडले जात आहे. आम्ही जगाला समजावत आहोत. तर जग आमच्याकडेच प्रश्नार्थक नजरेने बघत आहे मी त्यांना विचारले, तुम्हाला हे ब्रम्हज्ञान कोठून मिळाले ? तेव्हा मला कळाले, काही महिन्यापूर्वी त्यांच्या पे स्टॉक मार्केटमध्ये एक बॉम्बस्फोट झाला होता. त्यामुळे, त्यांना हे ब्रम्हज्ञान प्राप्त झाले. त्या बॉम्बस्फोटाच्या आवाजाने भारतातील दहशतवादाची कल्पना त्यांना आली असेल आणि तेव्हा ते दहशतवादाला ओळखू लागले. या भ्रमात राहु नका की, ते आता तेथे आहेत, आपल्याकडे येऊ शकत नाही. जगाला हे समजुन घ्यावे लागेल की ते जगाच्या कोणत्याही कोपऱ्‍यात जाऊ शकतात व यासाठीच मानवतावादी शक्तींनी एकत्र येण्याची गरज आहे, आपल्याला यासाठी सज्ज राहायचे आहे. ही संयुक्त राष्ट्रसंघाची जबाबदारी आहे की, त्यांना 70 वर्षे पुर्ण झाल्यानंतर कोणाला दहशतवादी म्हणावे, कोणाला मानवतावादी म्हणावे याबाबत स्पष्टता आणावी. पुन्हा एकदा हा नकाशा जगासमोर आणावा, ज्याने जग हे ठरवेल की आपण कोणत्या मार्गाने जावे व त्यानंतरच जगात शांतता नांदेल. आम्हीतर त्या भूमीवरुन आलो, ज्या भूमीवर बुद्‌ध आणि गांधींनी जन्म घेतला. नेपाळच्या धरणीवर सिद्‌धार्थ जन्मले . पण सिद्‌धार्थ बुद्‌ध बनले बोधगयाला आल्यावर. ज्या भूमीवरून अहिंसेचा मंत्र निघाला, तो विश्व शांतीसाठी आग्रहाने हे सांगु शकतो की, मानव जातीसाठी 21वे शतक हे रक्तरंजित नसावे.निर्दोषांना मृत्युमुखी पडण्यापासून 21 व्या शतकाला कलंकित होण्यापासून वाचवावे. यासाठीच, मी जोर लावून ही गोष्ट संयुक्त राष्ट्रसंघामध्ये मांडली. उद्या पुन्हा मांडणार आहे. कॅलिफोर्नियामधील माझ्या बंधु-भगिनिंनो, तुम्ही जे प्रेम मला दिले, जे स्वागत केले, जो सन्मान दिला, त्यासाठी मी आपला खूप-खूप आभारी आहे. आम्हा सर्व भारतीयांचे जे स्वप्न आहे, ते आम्हा सव्वाशे कोटी भारतीयांना मिळून पूर्ण करायचे आहे- गरीबातील गरीबाचे कल्याण व्हावे, युवकांना रोजगार मिळावा, माता-बहिणींचा सन्मान व्हावा, शेतकरी सुखी व संपन्न व्हावा, गरीब शेतकऱ्‍यांच्या जीवनामध्ये परिवर्तन घडावे, या सर्व बाबींचा विचार करुन आम्ही मार्गस्थ झालो आहोत. तुमचे अनेक आर्शिवाद लाभो या एका अपक्षेने मी पुन्हा एकदा तुमचे आभार मानतो. मी येथील लोकप्रतिनिधी ,सिनेटर, काँग्रेसमॅन इतक्या मोठ्या संख्येने आले, त्यांनी भारताप्रती जितके प्रेम दाखवले, त्या सर्वांचे मी हृदयपूर्वक आभार मानतो. अमेरिकेच्या राजनीतीचे नेतृत्व करणारे अनेक वरिष्ठ नेता, या सर्वाचे मी हृद्‌यापासून आभार व्यक्त करतो. की ते इतक्या मोठ्या संख्येने येथे उपस्थित राहिले. माझ्यासोबत हाताच्या दोन्ही मुठी आवळून पुर्ण ताकदीनिशी बोला. भारत माता की ….(जय!) हा आवाज भारतापर्यंत पोहचला पाहीजे. भारत माता की ….(जय!) भारत माता की ….(जय!) भारत माता की ….(जय!) भारत माता की ….(जय!) भारत माता की ….(जय!) पुन्हा एकदा आपण वीर भगतसिंग यांचे स्मरण करुया. वीर भगतसिंग… (अमर रहें, अमर रहें !) वीर भगतसिंग… (अमर रहें, अमर रहें !) वीर भगतसिंग… (अमर रहें, अमर रहें !) खूप-खूप धन्यवाद