ജലവൈദ്യുത മേഖലയുടെ പ്രോത്സാഹനത്തിനുള്ള നടപടികള്‍ക്ക് മന്ത്രിസഭയുടെ അംഗീകാരം

ജലവൈദ്യുത മേഖലയെ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നതിനുള്ള നടപടികള്‍ക്ക് പ്രധാനമന്ത്രി ശ്രീ നരേന്ദ്രമോദിയുടെ അദ്ധ്യക്ഷതയില്‍ ചേര്‍ന്ന കേന്ദ്ര മന്ത്രിസഭായോഗം അംഗീകാരം നല്‍കി. വന്‍കിട ജലവൈദ്യുത പദ്ധതികളെ (എച്ച്.പി.ഒ) സൗരോര്‍ജ്ജേതര പുനരുപയോഗ വാങ്ങല്‍ കരാറിന്റെ (നോണ്‍-സോളാര്‍ റിന്യൂവബിള്‍ പര്‍ച്ചേസ് ഒബ്ലിഗേഷന്‍-ആര്‍.പി.ഒ) ഭാഗമാക്കുന്ന പ്രഖ്യാപനവും ഇതില്‍ ഉള്‍പ്പെടുന്നു. വിശദാംശങ്ങള്‍: 1) വന്‍കിട ജലവൈദ്യത പദ്ധതികളെ പുനരുപയോഗ ഊര്‍ജ്ജ സ്രോതസായി പ്രഖ്യാപിക്കും(നിലവില്‍ 25 മെഗാവാട്ടിന് താഴെയുള്ള ജലവൈദ്യുത പദ്ധതികള്‍ മാത്രമാണ് പുനരുപയോഗ ഊര്‍ജ്ജ വിഭാഗമായി കണക്കാക്കുന്നത്. 2) എച്ച്.പി.ഒ സൗരോര്‍ജേ്ജതര പുനരുപയോഗ വാങ്ങല്‍ കരാറിലെ പ്രത്യേക വിഭാഗമാകുന്നതോടെ ഈ നടപടികളുടെ വിജ്ഞാപനത്തിന് ശേഷം കമ്മിഷന്‍ ചെയ്ത എല്‍.എച്ച്.പികളും ഇതിന്റെ പരിധിയില്‍പ്പെടും(എസ്.എച്ച്.പികള്‍ ഇപ്പോള്‍ തന്നെ സൗരോര്‍ജേ്ജതര പുനരുപമയാഗ വാങ്ങല്‍ കരാരിന്റെ പരിധിയിലാണ്). ജലവൈദ്യുത പദ്ധതികളുടെ പ്ലാന്റുകളില്‍ നിശ്ചയിക്കപ്പെട്ടിട്ടുള്ള ശേഷി വര്‍ദ്ധനവിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തില്‍ വാര്‍ഷിക എച്ച്.പി.ഒ ലക്ഷ്യം ഊര്‍ജ്ജമന്ത്രാലയം വിജ്ഞാപനം ചെയ്യും. എച്ച്.പി.ഒകള്‍ പ്രാവര്‍ത്തികമാക്കുന്നതിനായി താരിഫ് നയത്തിലും താരിഫ് നിയന്ത്രണത്തിനും വേണ്ട ഭേദഗതികള്‍ നടപ്പാക്കും. 3) വികസിപ്പിക്കുന്നവര്‍ക്ക് 40 വര്‍ഷത്തെ കാലാവധിക്ക് ശേഷം വീണ്ടും പദ്ധതിയുടെ കാലാവധി വര്‍ദ്ധിപ്പിക്കുന്നതിനനുസരിച്ച് താരിഫ് വീണ്ടും പുതുക്കികൊണ്ട് താരിഫ് നിശ്ചയിക്കുന്നതിനുള്ള അയവ് ലഭ്യമാക്കുക, വായ്പ തിരിച്ചടയ്ക്കല്‍ കാലാവധി 18 വര്‍ഷമായി ഉയര്‍ത്തുക, താരിഫില്‍ 2% വര്‍ദ്ധന ഏര്‍പ്പെടുകയെന്നതുള്‍പ്പെടെയുള്ള താരിഫ് യുക്തിസഹമാക്കല്‍ നടപടികള്‍. 4) ജല വൈദ്യുത പദ്ധതികളില്‍ ഓരോന്നിലും വെള്ളപ്പൊക്ക ലഘൂകരണ ഘടകങ്ങള്‍ക്ക് വേണ്ടിയുള്ള ബജറ്റ് സഹായം. 5) അടിസ്ഥാനസൗകര്യങ്ങള്‍ ഒരുക്കുന്നതിന് വേണ്ട ചെലവിനുള്ള ബജറ്റ് സഹായം, അതായത് റോഡുകള്‍, പാലങ്ങള്‍ എന്നിവ ഓരോ കേസുകളുടെയും അടിസ്ഥാനത്തിലുള്ള യഥാര്‍ത്ഥ ചെലവ്, 200 മെഗാവാട്ട് വരെയുള്ള പദ്ധതികള്‍ക്ക് ഒരു മെഗാവാട്ടിന് 1.5 കോടി രൂപ വരെയും 200 മെഗാവാട്ടിന് മുകളിലുള്ള പദ്ധതികള്‍ക്ക് മെഗാവാട്ടിന് ഒരു കോടി രൂപയുമായും പരിമിതപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. തൊഴില്‍ സൃഷ്ടിക്കല്‍ ശേഷിയുള്‍പ്പെടെയുള്ള പ്രധാനപ്പെട്ട നേട്ടങ്ങള്‍: മിക്കവാറും ജലവൈദ്യുതപദ്ധതികളെല്ലാം തന്നെ ഹിമാലയത്തിലേയും വടക്ക് കിഴക്കന്‍ മേഖലകളിലേയും ഉന്നത പ്രദേശങ്ങളില്‍ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നതായതുകൊണ്ട് ഊര്‍ജ്ജ മേഖലകളില്‍ പ്രത്യക്ഷമായ തൊഴിലുകള്‍ ലഭ്യമാക്കികൊണ്ട് ആ മേഖലയുടെ പൊതുവായ സാമൂഹിക-സാമ്പത്തിക വികസനത്തിന് ഇത് വഴിവയ്ക്കും. അതോടൊപ്പം ഇടൂറിസം മറ്റ് ചെറുകിട വ്യാപാരം എന്നീ മേഖലകളില്‍ ഇത് പരോക്ഷമായ തൊഴിലുകള്‍/സംരംഭകത്വം എന്നിവയും ലഭ്യമാക്കും. 2020 ഓടെ സൗരോര്‍ജ്ജം, കാറ്റില്‍നിന്നുള്ള ഊര്‍ജ്ജം പോലെ ദൃഢമല്ലാത്ത സ്രോതസുകളില്‍ നിന്ന് 160 ജിഗാവാട്ട് അധികശേഷിയുള്ള സ്ഥായിയായ ഗ്രിഡ് പരിഗണിക്കുന്നതാണ് മറ്റൊരു നേട്ടം. പശ്ചാത്തലം: 1,45,320 മെഗാവാട്ടിന്റെ ജലവൈദ്യുത ശേഷി ഇന്ത്യയ്ക്ക് സംഭാവനചെയ്യാന്‍ കഴിയുണെമങ്കിലും ഇതുവരെ 45,400 മെഗാവാട്ട് മാത്രമാണ് ഉപയോഗിച്ചിട്ടുള്ളത്. കഴിഞ്ഞ പത്തുവര്‍ഷത്തില്‍ വെറും 10,000 മെഗാവാട്ട് ജലവൈദ്യുതി മാത്രമാണ് കൂട്ടിചേര്‍ത്തിട്ടുള്ളതും. ജലവൈദ്യുത മേഖല നിലവില്‍ വലിയ വെല്ലുവിളികളിലൂടെ കടന്നുപോകുകയാണ്. 1960 കളില്‍ മൊത്തം ശേഷിയുടെ 50.36% ജലവൈദ്യുതപദ്ധതികളായിരുന്നെങ്കില്‍ 2018-19ല്‍ അത് ഏകദേശം 13% ആയി കുറഞ്ഞു. പരിസ്ഥിതി സൗഹൃദത്തിന് പുറമെ, ക്വിക് റാമ്പിംഗ്, പുറം വൈദ്യുതി പ്രസരണത്തിലധിഷ്ഠിതമാക്കികൊണ്ട് വൈദ്യുതി നിലയങ്ങളുടെ പുനരുദ്ധാരണം (ബ്ലാക്ക് സ്റ്റാര്‍ട്ട്), സജീവാഗിരണം(റി ആക്ടീവ് അബ്‌സോര്‍പ്ഷന്‍) തുടങ്ങി മറ്റനേകം സവിശേഷമായ ഗുണങ്ങളുമുണ്ട്. ഇത് സ്പിന്നിംഗ് റിസര്‍വ്, ഗ്രിഡ് സന്തുലിതമാക്കല്‍/സ്ഥിരമാക്കല്‍ എനനിവയ്ക്ക് അനുയോജ്യമാണ്. ഇതിന് പുറമെ ജലവൈദ്യുതപദ്ധതികള്‍ ജല സുരക്ഷ, ജലസേചനം, വെള്ളപ്പൊക്ക ലഘൂകരണ ആണുകൂല്യങ്ങളും ലഭ്യമാക്കും, അതിന് പുറമെ തൊഴിലവസരങ്ങള്‍ ലഭ്യമാക്കികൊണ്ടും ടൂറിസം വര്‍ദ്ധിപ്പിച്ചുകൊണ്ടും ആ മേഖലയുടെ ആകെ സാമൂഹിക-സാമ്പത്തിക വികസനവും സാദ്ധ്യമാക്കും. കാലാവസ്ഥ വ്യതിയാനത്തിന് നല്‍കുന്ന സംഭാവനയെക്കുറിച്ച് ദേശീയതലത്തില്‍ എടുത്ത തീരുമാനത്തിനെ വിലമതിച്ചുകൊണ്ട് സൗരോര്‍ജ്ജം, കാറ്റില്‍ നിന്നുള്ള ഊര്‍ജ്ജം എന്നിവയില്‍നിന്ന്് 2020 ഓടെ 160 ജി.ഡബ്ല്യു കൂട്ടിചേര്‍ക്കാന്‍ ലഷ്യമാക്കിയിരിക്കുന്ന സാഹചര്യത്തിലും 2030ഓടെ ഫോസില്‍ ഇന്ധനത്തിന്റെ സ്രോതസിന്റെ 40% ആക്കാന്‍ നിശ്ചയിച്ചിരിക്കുന്ന സാഹചര്യത്തിലും ജലവൈദ്യുത പദ്ധതികളുടെ പ്രാധാന്യം കൂടുതല്‍ വര്‍ദ്ധിക്കുകയാണ്. എന്നാല്‍ ഉയര്‍ന്ന താരിഫ് മൂലം പ്രത്യേകിച്ചും ആരംഭവര്‍ഷങ്ങളില്‍ ജലവൈദ്യുത പദ്ധതിയില്‍ നിന്നുള്ള ഊര്‍ജ്ജം വാങ്ങല്‍ കരാറുകള്‍ക്ക് (പി.പി.എകള്‍ക്ക്) ഡി.ഐ.എസ്.ഒ.എം.എസുകള്‍ തീരെ വിമുഖ കാട്ടുകയാണ്. വെള്ളപ്പൊക്ക ലഘൂകരണത്തിനുള്ള ചെലവും അടിസ്ഥാനസൗകര്യവികസന ചെലവും പദ്ധതി ചെലവില്‍ ഉള്‍പ്പെടുന്നതാണ് ഉയര്‍ന്ന താരിഫിനുള്ള ഒരു കാരണം. ഈ പശ്ചാത്തലത്തിലാണ് വെള്ളപ്പൊക്ക ലഘൂകരണത്തിനും അടിസ്ഥാന സൗകര്യ വികസനത്തിനും വരുന്ന ചെലവുകള്‍ക്ക് ബജറ്റ് സഹായം നല്‍കി താരിഫ് യുക്തിസഹമാക്കി ഉപഭോക്താവിന്റെ ഭാരം ലഘൂകരിച്ചുകൊണ്ടുമുള്ള നടപടികള്‍ ഉള്‍പ്പെടെ സ്വീകരിച്ചുകൊണ്ട് ജലവൈദ്യുതമേഖലയെ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നതിനുള്ള നടപടികള്‍ കൈക്കൊണ്ടത്.