‘മേ നഹീ ഹം’ പോര്‍ട്ടലിന്റെയും ആപ്പിന്റെയും പ്രകാശന വേളയിലും സമൂഹത്തിനു വേണ്ടി സ്വയം എന്ന വിഷയത്തില്‍ ഐടി പ്രൊഫഷണലുകളുമായി നടത്തിയ സംവാദത്തിലും പ്രധാനമന്ത്രിയുടെ പ്രസംഗം

മന്ത്രിസഭയിലെ എന്റെ മുഴുവന്‍ സഹപ്രവര്‍ത്തകര്‍, ഇന്ത്യയുടെ വ്യവസായ ജീവിതത്തിനു കുതിപ്പേകുകയും ഐടി മേഖലയ്ക്ക് കരുത്തേകുകയും ചെയ്ത അനുഭവ സമ്പത്തുള്ള വിശിഷ്ട വ്യക്തികള്‍, ഐടി മേഖലയുമായി ചേര്‍ന്നു പ്രവര്‍ത്തിക്കുന്ന നമ്മുടെ യുവതലമുറ, നിരവധി സ്വപ്‌നങ്ങളുമായി ജീവിക്കുന്ന നമ്മുടെ ഗ്രാമങ്ങളിലെ സി എസ് സി കേന്ദ്രങ്ങളില്‍ സന്നിഹിതരായിരിക്കുന്ന സ്‌കൂള്‍, കോളജ് വിദ്യാര്‍ത്ഥികള്‍, ഐ.ഐ.ടിയിലെയും മറ്റു നിരവധി വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങളിലെയും വിദ്യാര്‍ത്ഥികള്‍., ഇന്ന് നിങ്ങള്‍ക്കിടയിലേക്ക് വരാന്‍ എനിക്കവസരം ലഭിച്ചതില്‍ ഞാന്‍ സന്തോഷവാനാണ്.. അത് എനിക്കേറ്റവും പ്രിയപ്പെട്ട കാര്യമാണ് ഗവണ്‍മെന്റ് ചെയ്യുന്ന കാര്യങ്ങളുടെ വിശദാംശങ്ങള്‍ നമ്മുടെ മന്ത്രി ശ്രീ. രവിശങ്കര്‍ ജി പറഞ്ഞു. നിങ്ങള്‍ക്കിടയിലേക്ക് ഞാന്‍ വന്നത് പക്ഷേ ഇക്കാര്യത്തിനല്ല. ഏതു വ്യക്തിയും സ്വന്തം തൊഴിലില്‍ വിജയം നേടിയാലും, എത്ര പണവും അന്തസ്സും അയാള്‍ നേടിയാലും; തന്റെ സ്വപ്‌നങ്ങളെല്ലാം അയാള്‍ക്ക് സ്വന്തം പ്രയത്‌നംകൊണ്ട് സാക്ഷാത്കരിക്കാന്‍ സാധിച്ചാലും ഒരു തരം സംതൃപ്തിക്കു വേണ്ടി അയാള്‍ അപ്പോഴും ദാഹിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കും. എങ്ങനെയാണ് അയാള്‍ക്ക് ആ സംതൃപ്തി ലഭിക്കുക? എല്ലാം പൂര്‍ത്തീകരിച്ചു കഴിഞ്ഞാലും മറ്റു ചിലര്‍ക്കു വേണ്ടി ചിലതു ചെയ്യുമ്പോള്‍, മറ്റുള്ളവര്‍ക്കു വേണ്ടി ജീവിക്കാന്‍ ശ്രമിക്കുമ്പോള്‍, അപ്പോള്‍ മാത്രമാണ് സംതൃപ്തിയുടെ തോത് പരിഗണനാര്‍ഹമായ വിധം ഉയരുന്നത് എന്നാണ് നമ്മള്‍ മനസ്സിലാക്കുന്നത്. തുടക്കത്തില്‍ പ്രദര്‍ശിച്ച ഹ്രസ്വചിത്രത്തില്‍ ശ്രീമാന്‍ അസിം പ്രേജിയെ ഞാന്‍ ശ്രവിക്കുകയായിരുന്നു. ഞാന്‍ 2003-2004 കാലയളവില്‍ ഗുജറാത്ത് മുഖ്യമന്ത്രിയായിരിക്കെ അദ്ദേഹം കാണാന്‍ വരികയും തന്റെ ബിസിനസിനെക്കുറിച്ചും സര്‍ക്കാരുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ചില പ്രവര്‍ത്തനങ്ങളെയും കുറിച്ച് സംസാരിക്കുകയും ചെയ്യുമായിരുന്നു. അതിനുശേഷം കഴിഞ്ഞ 10-15 വര്‍ഷങ്ങളായി അദ്ദേഹത്തെ കാണാന്‍ എനിക്ക് അവസരം ലഭിച്ചപ്പോഴൊക്കെ സ്വന്തം പ്രവര്‍ത്തനങ്ങളെയോ, കമ്പനിയെയോ, കോര്‍പറേറ്റ് പ്രവര്‍ത്തനങ്ങളെക്കുറിച്ചോ അദ്ദേഹം സംസാരിക്കുന്നില്ല അദ്ദേഹം സംസാരിച്ചിക്കുന്നുണ്ടെങ്കില്‍ അത് അതാതു സമയത്ത് ഏര്‍പ്പെട്ടിരിക്കുന്ന ദൗത്യത്തേക്കുറിച്ചും വിദ്യാഭ്യാസത്തേക്കുറിച്ചുമൊക്കെ ആയിരുന്നു. സ്വന്തം കമ്പനിയുടെ കാര്യത്തില്‍ പോലും കാണിക്കാത്ത സമര്‍പ്പണത്തോടെ ഈ കാര്യങ്ങളില്‍ അദ്ദേഹം മുഴുകുകയായിരുന്നു. വലിയ ഒരു കമ്പനി സ്ഥാപിക്കുകയും വിജയകരമായ ജീവിതയാത്ര നടത്തുകയും ചെയ്തിട്ടും ഈ പ്രായത്തില്‍ അദ്ദേഹത്തിനു സംതൃപ്തി ലഭിക്കുന്നത് ഇപ്പോള്‍ ചെയ്തുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന കാര്യങ്ങളിലാണ് എന്നെനിക്കു തോന്നി. ഒരാള്‍ തന്റെ ജീവിതത്തില്‍ സ്വന്തം തൊഴില്‍കൊണ്ട് ആരെയും സേവിക്കുന്നില്ല എന്നല്ല ഇതിന്റെ അര്‍ത്ഥം. ഒരു ഡോക്ടറുടെ കാര്യമാണ് പറയുന്നതെങ്കില്‍ അദ്ദേഹം ആര്‍ക്കും സേവനം ചെയ്തിട്ടില്ല എന്ന് പറയാന്‍ കഴിയുമോ. അദ്ദേഹം സേവനം തന്നെ ചെയ്യുന്നു! ഒരാള്‍ ശാസ്ത്രജ്ഞനായിരിക്കുകയും ജീവിതകാലമത്രയും ലബോറട്ടിയില്‍ ചെലവഴിക്കുകയും ജനങ്ങളുടെ ജീവിതത്തില്‍ തലമുറകളോളം മാറ്റം വരുത്താവുന്ന കണ്ടുപിടുത്തം നടത്തുകയും ചെയ്‌തെങ്കില്‍ അദ്ദേഹം സമൂഹത്തിനു വേണ്ടിയല്ല പ്രവര്‍ത്തിച്ചത് എന്ന് അര്‍ത്ഥമാക്കാനാകില്ല. അദ്ദേഹം ജീവിക്കുകയും പ്രവര്‍ത്തിക്കുകയും ചെയ്തത് സ്വന്തം കാര്യത്തിനോ പേരിനോ വേണ്ടിയായിരുന്നു എന്ന പറയാനാകില്ല. അതുപോലെയല്ല ഇത്! അദ്ദേഹം മറ്റുള്ളവര്‍ക്കു വേണ്ടി പ്രവര്‍ത്തിക്കുകയായിരുന്നു, പക്ഷേ, കണ്‍മുന്നില്‍, സ്വന്തം സാന്നിധ്യത്തില്‍ ചെയ്യുന്ന ചില കാര്യങ്ങളില്‍ വ്യത്യസ്ഥമായ സംതൃപ്തി ലഭിക്കുന്നു. ഇന്ന് ആ സംതൃപ്തി, സംതൃപ്തിയുടെ ആ അടിസ്ഥാന വികാരം എല്ലാ ജീവജാലങ്ങള്‍ക്കും വ്യത്യസ്ഥമാണ്. നിങ്ങള്‍ക്കത് സ്വയം അനുഭവിച്ചറിയാം, നിങ്ങളുടെ സ്വന്തം ജീവിതത്തില്‍നിന്ന് നിങ്ങള്‍ക്കത് അനുമാനിക്കാം. സ്വന്തം സന്തോഷത്തിന്. ചില ആളുകള്‍ പറയാറുണ്ട്. അവര്‍ക്ക് സംതൃപ്തി ലഭിക്കുന്നു, ആന്തരിക സന്തോഷവും ഊര്‍ജ്ജവും ലഭിക്കുന്നുവെന്ന്. രാമസേതു നിര്‍മിക്കുന്നതിന് രാമഭഗവാനോടൊപ്പം ഒരു അണ്ണാറക്കണ്ണന്‍ പങ്കാളിയായി എന്നതിനെക്കുറിച്ച് രാമായണത്തില്‍ നിങ്ങള്‍ കേട്ടിട്ടുണ്ട്. സ്വയം പ്രചോദിതനായി നിര്‍വഹിക്കുന്ന ആ കാര്യം വലിയ ഒരു കാര്യമായാണ് ആ അണ്ണാറക്കണ്ണന്‍ കണക്കാക്കുന്നത്. ഇത് മറ്റൊരു വീക്ഷണകോണിലും കാണാം. ദൈവമായിരുന്നിട്ടും, വിജയിക്കാന്‍ ഭഗവാന്‍ രാമന് ഒരു അണ്ണാറക്കണ്ണനെ ആവശ്യം വന്നു, ഒരു അണ്ണാറക്കണ്ണന്‍ അദ്ദേഹത്തോടൊപ്പം ചേര്‍ന്നപ്പോള്‍ അദ്ദേഹം വിജയം കൈവരിച്ചു. ഏത്ര സംരംഭങ്ങള്‍ ഗവണ്‍മെന്റ് ഏറ്റെടുത്താലും, എത്ര പണം ചെലവഴിച്ചാലും ജനങ്ങളുടെ സഹകരണം കൂടെയില്ലാതെ നാം ആഗ്രഹിക്കുന്ന ഫലപ്രാപ്തി ഉണ്ടാകില്ല. ഇന്ത്യയ്ക്ക് കാത്തിരിക്കാനുമാകില്ല. എന്തിനെങ്കിലും വേണ്ടി കാത്തിരിക്കുന്ന ഒരു ഇന്ത്യയെ കാണാന്‍ ലോകത്തിനും ഇപ്പോള്‍ ആഗ്രഹമില്ല. ഇന്ത്യ നയിക്കുമെന്ന് ലോകം പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. ലോകത്തിന് ഇന്ത്യയില്‍നിന്ന് ഈ പ്രതീക്ഷയാണുള്ളത്. ലോകത്തിന്റെ പ്രതീക്ഷ ഇങ്ങനെയാണെങ്കില്‍ നാം നമ്മുടെ രാജ്യത്തെ ആ നിലയ്ക്ക് വികസിപ്പിക്കണം. നാം അത് ചെയ്താല്‍ ഇന്ത്യയിലെ സാധാരണക്കാരുടെ ജീവിതത്തില്‍ നമുക്കെങ്ങനെ മാറ്റം കൊണ്ടുവരാന്‍ കഴിയും. എന്റെ കഴിവുകളും ശേഷിയും ഊര്‍ജ്ജവും അനുഭവങ്ങളും മറ്റുള്ളവര്‍ക്കു വേണ്ടി വിനിയോഗിച്ചാനാകുമോ? മറ്റുള്ളവര്‍ക്ക് ഗുണം ലഭിക്കുന്ന വിധത്തില്‍ എനിക്ക് അതിനെ മാറ്റാന്‍ കഴിയുമോ? ഒരു കാര്യം ഉറപ്പാണ്. ഒരു സ്ഥലത്ത് ഒരു പാവപ്പെട്ടയാള്‍, വിശപ്പുള്ള ഒരാള്‍ ഭക്ഷണത്തിനു വേണ്ടി ചെന്നാല്‍ അയാള്‍ക്ക് ഭക്ഷണം ലഭിച്ചിരിക്കും. അവിടെയുള്ളവര്‍ വളരെ സമര്‍പ്പിതമായ രീതിയിലായിരിക്കും സേവനം നിര്‍വഹിക്കുക. ഭക്ഷണത്തിനു വേണ്ടിയുള്ള പ്രതീക്ഷയോടെയാണ് ആ വ്യക്തി അവിടെ പോകുന്നതെങ്കില്‍ അവിടെയൊരു നിയതമായ സംവിധാനമുണ്ടെന്നും അവിടെച്ചെന്നാല്‍ കഴിക്കാന്‍ എന്തെങ്കിലും ലഭിക്കുമെന്നുമുള്ള തോന്നല്‍ അയാള്‍ക്കുണ്ടാകുന്നു. ഇത്തരം സ്ഥലങ്ങളില്‍ എത്തുന്നവര്‍ ആരാണ് ഇത് നല്‍കുന്നതെന്നതൊന്നും ശ്രദ്ധിക്കാറില്ല. ഇനി നല്‍കുന്നവരാകട്ടെ, ആവശ്യക്കാര്‍ ആരാണെന്നതിനേക്കുറിച്ച് ആരായത്തവര്‍ക്ക് ആരാണ് വന്നതെന്ന കാര്യത്തെക്കുറിച്ച് ഒരു ബോധ്യവുമുണ്ടാകില്ല. എന്തുകൊണ്ട്? എന്തുകൊണ്ടാണ് അങ്ങനെ? ആരെങ്കിലും വന്നാല്‍ ഭക്ഷണം കൊടുക്കുക, ആവശ്യക്കാര്‍ കഴിച്ചിട്ടു പോവുക എന്ന ഒരു ശീലം അവര്‍ രൂപപ്പെടുത്തിയിരിക്കുകയാണ് എന്നതുകൊണ്ടാണ് അത്. അതല്ല, ഒരു പാവപ്പെട്ട ആള്‍ വിശന്ന് മറ്റൊരു പാവപ്പെട്ട കുടുംബത്തിന്റെ വാതിലിലാണ് മുട്ടുന്നതെങ്കില്‍ ആ പാവപ്പെട്ട കുടുംബം തങ്ങളുടെ ഭക്ഷണത്തില്‍ പകുതി പങ്കുവയ്ക്കുകയുമാണെങ്കില്‍ ജീവിതകാലത്ത് അവര്‍ രണ്ടുകൂട്ടരും അത് മറക്കില്ല. അതില്‍ നിന്ന് അവര്‍ക്ക് സൃപ്തി ലഭിക്കും. സ്വയം പ്രചോദിതരായി ചെയ്യുന്ന ഇത്തരം കാര്യങ്ങള്‍ ഒരു സംവിധാനത്തിലൂടെ നടപ്പിലാക്കുന്ന കാര്യങ്ങളെക്കാള്‍ എത്ര വലിയ മാറ്റമാണ് കൊണ്ടുവരുന്നതെന്ന് നാമെല്ലാവരും കണ്ടു. നാം വിമാനത്തില്‍ സഞ്ചരിക്കുകയും പ്രായം ചെന്ന ആരെങ്കിലും അടുത്തിരിക്കുകയുമാണെനന്നും കരുതുക. അദ്ദേഹത്തിന് കുടിക്കാന്‍ വെള്ളം വേണം. കുപ്പി അദ്ദേഹത്തിന്റെ കൈവശമുണ്ട്. പക്ഷേ, അദ്ദേഹത്തിന്ത് തുറക്കാന്‍ പ്രയാസം നേരിടുന്നു. അതു നമ്മുടെ ശ്രദ്ധയില്‍പ്പെട്ടാല്‍ നാമത് പെട്ടെന്ന് തുറക്കുകൊടുക്കും. അത് നമുക്ക് സംതൃപ്തി നല്‍കും. മറ്റുള്ളവര്‍ക്കു വേണ്ടി ജിവിക്കുന്നതില്‍ നമുക്ക് സവിശേഷമായ ഒരു ആനന്ദം ലഭിക്കുന്നു എന്നാണ് ഇതിനര്‍ത്ഥം. പ്രധാനമന്ത്രിയായ ശേഷം ഞാന്‍ ഒരു പാരമ്പര്യം വികസിപ്പിക്കാന്‍ ശ്രമിക്കാറുണ്ട്; മുഖ്യമന്ത്രിയായിരുന്നപ്പോഴും ഞാനിങ്ങനെ ചെയ്യാറുണ്ടായിരുന്നു. അതായത്, ഏതെങ്കിലും സര്‍വകലാശാലയില്‍ ബിരുദദാന സമ്മേളനത്തിനു ഞാന്‍ പോവുകയാണെങ്കില്‍ സമീപത്തെ ചേരിയില്‍നിന്നുള്ള കുട്ടികള്‍ പഠിക്കുന്ന ഗവണ്‍മെന്റ് സ്‌കൂളിലെ എട്ട്, ഒന്‍മ്പത്, പത്ത് ക്ലാസുകളിലെ വിദ്യാര്‍ത്ഥികളെ എന്റെ പ്രത്യേക അതിഥികളായി ക്ഷണിക്കാന്‍ സംഘാടകരോട് ഞാന്‍ ആവശ്യപ്പെടും. അവര്‍ക്ക് ഇടം ലഭ്യമാക്കാനും ബിരുദദാന സമ്മേളനത്തില്‍ ഇരിപ്പിടങ്ങള്‍ നല്‍കാനും ഞാന്‍ ആവശ്യപ്പെടും. ബിരുദദാന ചടങ്ങിലേക്ക് ആ കുട്ടികളെ ക്ഷണിക്കാന്‍ ആവശ്യപ്പെടുകയും അവര്‍ എത്തിച്ചേരുകയും ചെയ്യും. പരിതാപകരമായ അവസ്ഥയിലാണെങ്കിലും ആ സ്‌കൂളില്‍ ഈ വിദ്യാര്‍ത്ഥികള്‍ പഠിക്കുകയായിരുന്നുവെന്ന തോന്നല്‍ എനിക്കുണ്ട്. അവര്‍ ബിരുദദാന സമ്മേളനത്തില്‍ എത്തുമ്പോള്‍ കാണുന്നത് ചിലര്‍ വലിയ മേലങ്കി ധരിച്ച് വേദിയില്‍ എത്തുന്നു, തലയില്‍ തൊപ്പി ധരിച്ചിരിക്കുന്നു, അവര്‍ക്കെല്ലാം സര്‍ട്ടിഫിക്കേറ്റ് നല്‍കുന്നു; ഇതോടെ ഇതെല്ലാം അവരുടെയും സ്വപ്‌നമായി മാറും. ഒരു ദിവസം താനും അവിടെ എത്തുമെന്നും ഇതെല്ലാം സ്വീകരിക്കുമെന്നുമുള്ള സ്വപ്‌നത്തിന്റെ വിത്ത് അവിടെ പാകപ്പെടും. ഇത് ക്ലാസ് മുറിയില്‍ അവര്‍ക്ക് കിട്ടുന്നതിനേക്കാള്‍ വളരെക്കൂടുതലാണ്. അവര്‍ക്കു വേണ്ടി നിരവധി കാര്യങ്ങള്‍ ചെയ്യുന്നതിനേക്കാള്‍ ഫലപ്രദമാണ് ഇത് ചെയ്യാന്‍ കഴിയുന്നത്. നമ്മുടെ ആനന്ദ് ജി ഇവിടെ ഇരിപ്പുണ്ട്. ഞാന്‍ മുഖ്യമന്ത്രിയായിരുന്നപ്പോള്‍ മുതല്‍ ഈ ദിവസം വരെ ഞാന്‍ ശ്രദ്ധിച്ചിട്ടുള്ള ഒരു കാര്യം, ഞാന്‍ ഗുജറാത്തിന്റെ വികസനവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടോ അതല്ലെങ്കില്‍ ഏതെങ്കിലും നിക്ഷേപകാര്യത്തിനോ അദ്ദേഹത്തെ എപ്പോള്‍ കാണാന്‍ പോയാലും, അതല്ലെങ്കില്‍ വ്യവസായികളുടെ ഒരു യോഗം വിളിക്കുമ്പോഴായാലും ഈ മഹത്‌വ്യക്തി അതേക്കുറിച്ച് ഒരു ചോദ്യവും എന്നോട് ചോദിക്കാറില്ല. അദ്ദേഹം എപ്പോഴും ചോദിക്കാറുള്ളത്: സര്‍, സാമൂഹിക പ്രവര്‍ത്തനത്തിനു വേണ്ടി നമുക്കെന്താണ് ചെയ്യാനുള്ളത്. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഗുണവിശേഷം നോക്കൂ, ഇത് രാജ്യത്തിനും സമൂഹത്തിനും വലിയൊരു കരുത്താണ്. അവസാനമായി, ഈ പരിപാടിയില്‍ പങ്കെടുത്ത ശേഷം ഞാന്‍ സന്തോഷവാനും സംതൃപ്തനും ആയിരിക്കുന്നത് എന്തുകൊണ്ടാണ്? ഞാന്‍ സമൂഹമാധ്യമങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന ഒരാളാണ്. അതുകൊണ്ട് എനിക്കു തരുന്ന വിവരങ്ങളുടെ ഒരു ഇരയല്ല ഞാന്‍. എനിക്ക് ആവശ്യമുള്ളതും അന്വേഷിക്കുന്നതുമായ വിവരം ഞാന്‍ സ്വയം തിരഞ്ഞ് കണ്ടെത്തുകയാണ് ചെയ്യുന്നത്. അതുകൊണ്ട് ഞാന്‍ പുതിയ വിവരങ്ങളിലൂടെ കടന്നുപോകുന്നു. ഇന്ന് സാങ്കേതികവിദ്യയുടെ ഈ പുതിയ വേദി എനിക്ക് ആ സൗകര്യം ലഭ്യമാക്കുന്നു. നിരവധി കുട്ടികളും നിരവധി യുവജനങ്ങളും ഇത്തരം പ്രവര്‍ത്തനങ്ങള്‍ നിര്‍വഹിക്കുന്നതായി ഞാന്‍ കാണുന്നു. അവര്‍ മൂന്നോ നാലോ പേരടങ്ങിയ ഒരു സംഘം രൂപീകരിക്കും. അവര്‍ ശനിയും ഞായറും ഗ്രാമങ്ങളില്‍ പോകുന്നു. അവര്‍ ഗ്രാമങ്ങളില്‍ പോകും, അവര്‍ അവരുടെ കോളനികളില്‍ താമസിക്കും, ആളുകളുമായി ഇടപഴകും; ചിലപ്പോള്‍ അവര്‍ കുട്ടികളെ പഠിപ്പിക്കും. ഇത്തരം കാര്യങ്ങളാണ് അവര്‍ ചെയ്യുന്നത്. ഇന്ത്യയിലെ ഇന്നത്തെ തലമുറ, 25നും 40 വയസ്സിനും ഇടയിലുള്ളവര്‍, അവരില്‍ ഈ പ്രവണത സ്വാഭാവികമായി വികസിക്കുകയാണ്. അത് കാണാന്‍ കഴിയും. കൂട്ടായ പ്രവര്‍ത്തനമായി മാറിയാല്‍ അതൊരു കരുത്തായി മാറും; അതിനെ ഏതെങ്കിലും ദൗത്യവുമായി ബന്ധിപ്പിച്ചാല്‍ നമുക്ക് വ്യവസ്ഥിതിയുടെ സംവിധാനം ആവശ്യമില്ല. ദൗത്യവുമായി ബന്ധിപ്പിക്കേണ്ട ആവശ്യമേയുള്ളു, അതിനൊരു വേദി വേണം, അയവുള്ള ഒന്ന്. എല്ലാവരും പ്രവര്‍ത്തിക്കുന്നത് അവരുടെ ആഗ്രഹങ്ങള്‍ക്കനുസരിച്ചാണ്. അവനോ, അവളോ എന്തെങ്കിലും ചെയ്യുമ്പോഴും, അത് എവിടെയെങ്കിലും സമാഹരിക്കാനായാല്‍, മാറ്റങ്ങള്‍ ദൃശ്യമാകാന്‍ തുടങ്ങും. ഇക്കാര്യം ഉറപ്പാണ്. ഇന്ത്യയുടെ ഭാഗധേയം സാങ്കേതികവിദ്യയിലാണ് കുടികൊള്ളുന്നത്. നിങ്ങളുടെ പക്കലുള്ള സാങ്കേതികവിദ്യയിലാണ് ഇന്ത്യയുടെ തീര്‍പ്പ്. ഈ രണ്ടു കാര്യങ്ങള്‍ സംയോജിപ്പിച്ച് എങ്ങനെ നമുക്ക് പ്രവര്‍ത്തിക്കാനാകും? ഒരു പൂന്തോട്ടക്കാരന്‍, അയാള്‍ വിത്തുകള്‍ ഇതുപോലെ മാത്രം ആകാശത്തിനു കീഴില്‍ വിതറുകയാണെങ്കില്‍, കാലാവസ്ഥ നന്നാണെങ്കില്‍ സസ്യത്തിനു വേരുകളുണ്ടാവുകയും പൂക്കള്‍ വരികയും ചെയ്യും. പക്ഷേ, സ്ഥലം സന്ദര്‍ശിച്ച് അതു കാണാന്‍ ആരും താല്‍പര്യം പ്രകടിപ്പിക്കില്ല. പകരം, ഇതേ പൂന്തോട്ടക്കാരന്‍ ഈ പൂക്കള്‍ വളരെ സംഘടിതമായ വിധത്തില്‍ വര്‍ണ്ണങ്ങളും വലിപ്പച്ചെറുപ്പവും ഉയരവും നോക്കി വച്ചാല്‍ ഇത് ഇവിടെയും അത് അവിടെയുമാണ് വയ്‌ക്കേണ്ടതെന്നു നോക്കി വച്ചാല്‍, എങ്ങനിരിക്കും. ഇതേ പൂന്തോട്ടം സന്ദര്‍ശിക്കുന്നവര്‍ക്കെല്ലാം പ്രചോദനത്തിന്റെ ഒരു സ്രോതസ്സായി മാറും. എന്താണ് കാരണം! അയാള്‍ സ്വന്തം ജോലി ചെയ്തു; അയാള്‍ ഈ ജോലി സംഘടിതമായി, വ്യവസ്ഥാപിതമായി ചെയ്തു. സേവിക്കുന്നതിനുള്ള നമ്മുടെ അധികാരം ചിതറിക്കിടക്കുകയാണ്. നമ്മുടെ രാജ്യത്ത് സമൂഹ സ്റ്റാര്‍ട്ടപ്പുകളുടെ പുതിയ ഒരു യുഗം തുടങ്ങുന്നത് ഈ ഈ ദിനങ്ങളില്‍ ഞാന്‍ കാണുകയാണ്. ആ യുവജനങ്ങള്‍ പരസ്പരം കാണുമ്പോള്‍ പരസ്പരം ചോദിക്കുന്നു: എന്താണ് താങ്കള്‍ ചെയ്യുന്നത്? തൃപ്തിയുള്ളത് ചെയ്യുന്നു എന്ന് മറ്റേയാള്‍ മറുപടി നല്‍കുന്നു. ബംഗളൂരുവില്‍ ഐടി മേഖലയിലുള്ള ഒരു യുവാവിനെ ഞാന്‍ സാമൂഹ്യ മാധ്യമത്തില്‍ കണ്ടു. സമൂഹമാധ്യമങ്ങളില്‍ ആ യുവാവ് ചില കാര്യങ്ങള്‍ നിര്‍വഹിക്കുന്നതായി ഞാന്‍ കണ്ടു. ദിവസവും മൂന്നോ നാലോ മണിക്കൂറാണ് അത് ചെയ്യുന്നതെന്ന് അയാള്‍ പറഞ്ഞു. കാരണം ചോദിച്ചപ്പോള്‍ പറഞ്ഞത്, പാവപ്പെട്ട ആളുകള്‍ക്കു ഗതാഗത സൗകര്യം ചെയ്യുന്നുവെന്നാണ്. അയാള്‍ പറഞ്ഞു: ഞാന്‍ ചില ജോലികള്‍ ചെയ്യുന്നു, ഞാന്‍ അവരെ സഹായിക്കുന്നു, ഞാന്‍ അവരെ ആശുപത്രികളില്‍ എത്തിക്കുന്നു, എനിക്ക് സംതൃപ്തിയും ലഭിക്കുന്നു. ‘നിങ്ങള്‍ക്ക് ആശുപത്രിയില്‍ പോകണമെങ്കില്‍ ഞാന്‍ സൗജന്യമായി അവിടെ എത്തിക്കാം’ എന്ന് എഴുതിയ ഓട്ടോറിക്ഷ ഓടിക്കുന്നവരെ ഞാന്‍ കണ്ടു. നമ്മുടെ രാജ്യത്തെ പാവപ്പെട്ട ഓട്ടോ ഡ്രൈവര്‍മാര്‍! ദിവസം ആറു പേരെ ഇങ്ങനെ അവര്‍ ആശുപത്രിയില്‍ എത്തിച്ചാല്‍ അയാളുടെ കുഞ്ഞ് വിശന്നു മരിക്കും. എന്നാല്‍ അതേക്കുറിച്ച് അയാള്‍ വേവലാതിപ്പെടുന്നില്ല. അയാള്‍ എഴുതി വയ്ക്കുകയും സത്യസന്ധമായി ആ കാര്യം നിര്‍വഹിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ആയതിനാല്‍ ഇതാണ് മനുഷ്യരുടെ മൗലിക സ്വഭാവം. മറ്റുള്ളവര്‍ക്കും വേണ്ടി അവര്‍ക്ക് എന്തെങ്കിലും ചെയ്യണം. ഈ വികാരമാണ് ‘ഞാനല്ല, നമ്മള്‍’ ( മേം നഹീ ഹം). നാം നമ്മില്‍ നിന്ന് ഒഴിഞ്ഞുനില്‍ക്കണം എന്നല്ല ഇതുകൊണ്ട് അര്‍ത്ഥമാക്കുന്നത്; ‘ഞാന്‍’ എന്നത് ഒന്നു വിശാലമാക്കണം. ഞാന്‍ എന്നത് എല്ലാവരും എന്നായി വികസിപ്പിക്കണം. എന്തുകൊണ്ടാണ് ഒരു വ്യക്തി തന്റെ കുടുംബം വികസിപ്പിക്കുന്നത്? വലിയൊരു കുടുംബത്തിന് നടുവിലായിരിക്കുമ്പോള്‍ സന്തോഷവാനായിരിക്കുന്നതെങ്ങനെയാണ്. സമൂഹത്തിന്റെ, രാജ്യം മുഴുവനുമുള്ള കൂട്ടിച്ചേര്‍ക്കപ്പെട്ട ഈ കുടുംബം നമ്മുടെ കൂട്ടിച്ചേര്‍ക്കപ്പെട്ട കുടുംബത്തെക്കാള്‍ വലുതാണ്. അതുകൊണ്ടുതന്നെ അത് ശക്തവുമാകുന്നു. ഐ.ടിയില്‍നിന്ന് ഒരേ വികാരത്തോടെ സമൂഹത്തിലേക്കുള്ള യാത്രയാണിത്. ഒരു നിലയ്ക്ക് ഇത് സമൂഹത്തിനു വേണ്ടിയുള്ള ഐടിയുടെ യാത്രയാണ്; മറു വശത്ത് ഇത് ഐഐടിയില്‍ നിന്നു സമൂഹത്തിലേക്കുള്ളതുമാണ്.. അതുകൊണ്ട് നാം ഈ വികാരത്തോടെ മുന്നോട്ടു പോകണം. ചര്‍ച്ചകള്‍ തുടങ്ങാന്‍ ഞാന്‍ ആഗ്രഹിക്കുന്നു. ഏഴ് -എട്ട് മേശകളില്‍ ജനങ്ങളുമായി എനിക്കു സംസാരിക്കേണ്ടതുണ്ട് സമ്പന്നരായ ആളുകളെ അധിക്ഷേപിക്കുന്ന ഒരു പൊതു സ്ഥിതി നമ്മുടെ രാജ്യത്തുണ്ട്; വ്യവസായികളെയും വ്യാപാരികളെയും മറ്റും കുറിച്ച് മോശമായി സംസാരിക്കുന്നത് ഒരു ഫാഷനായി മാറിയിരിക്കുന്നു. എന്തുകൊണ്ടാണ് ഇങ്ങനെ എന്ന് എനിക്കറിയില്ല. ഇക്കാര്യത്തില്‍ എനിക്ക് അമ്പരപ്പാണുള്ളത്. ഞാന്‍ അതിന് പൂര്‍ണമായും എതിരാണ്. രാഷ്ട്രനിര്‍മാണത്തില്‍ എല്ലാവരും സംഭാവന ചെയ്യുന്നുണ്ട്. നിങ്ങള്‍ ഈ കാര്യം ഇന്ന് ശ്രദ്ധിക്കുകയാണെങ്കില്‍ നിങ്ങള്‍ക്കു മനസ്സിലാകും ഈ കമ്പനികളെല്ലാം അവരുടെ മിടുക്കരായ ജീവനക്കാരോട് പറയുന്നത് അവര്‍ കമ്പനിയുടെ സിഎസ്ആര്‍ ( കോര്‍പറേറ്റ് സര്‍വീസ് റെസ്‌പോണ്‍സിബിലിറ്റി) മുഖേന അഞ്ചു ദിവസം ചില സേവനങ്ങള്‍ ചെയ്യാന്‍ സന്നദ്ധരാണെങ്കില്‍ ആ ജോലി അവര്‍ക്കു തുടരാം എന്നാണ്. ഇതൊന്നും ചെറിയ കാര്യങ്ങളല്ല. സാധാരണ ജീവിതത്തില്‍ അവരുടെ വലിയ സംഭാവനയുണ്ട്. ഇന്ന് അതെല്ലാം ഒരൊറ്റ വേദിയിലേക്ക് കൊണ്ടുവന്നത്, എല്ലാവരുടെയും കണ്ണുതുറപ്പിക്കുന്ന ഒരു കാര്യമാകും. അങ്ങനെയല്ലേ? രാജ്യത്തിന്റെ എല്ലാ മുക്കുമൂലകളിലുമുള്ളവരും ഇത്തരം മഹത്തായ കാര്യങ്ങള്‍ ചെയ്തുകൊണ്ടിരിക്കുകയാണ്. കൂട്ടായ പ്രവര്‍ത്തനത്തിന്റെ ഈ കരുത്ത് ശരിക്കും വലിയ കരുത്ത് തന്നെയാണ്. ഈ കാര്യമാണ് പ്രചോദനത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനമെന്ന് ഞാന്‍ കരുതുകയും ചെയ്യുന്നു – നമ്മള്‍- ഇക്കാര്യത്തില്‍ സ്വന്തത്തിന്റെയും സേവനത്തിന്റെയും നമ്മുടെ വീക്ഷണം വളരെ പ്രധാന പങ്കാളിത്തം വഹിക്കുകയെങ്കിലും ചെയ്യും. നിങ്ങള്‍ വാര്‍ത്താവിനിമയ ലോകത്തുനിന്നുള്ളവരാണ്, സാങ്കേതികവിദ്യയുടെ ലോകത്തുനിന്നുള്ളവരാണ്, ഈ കാര്യങ്ങളെല്ലാം നിങ്ങള്‍ക്ക് വളരെ അനായാസം സൃഷ്ടിക്കാന്‍ കഴിഞ്ഞാല്‍ അതിനു തീര്‍ച്ചയായും വലിയ ഫലപ്രാപ്തിയും ബൃഹത്തായ വ്യാപ്തിയും ലഭിക്കും. കുറഞ്ഞ ചിലവുള്ള കാര്യങ്ങളുമായാണ് നിങ്ങള്‍ ബന്ധിപ്പിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നത്. അതുകൊണ്ട് നാം കൂടുതല്‍ ചെയ്യുന്നത് കൂടുതല്‍ പ്രചോദനത്തിന്റെ സ്രോതസ്സായി മാറും. നമ്മുടെ ഈ പ്രയത്‌നങ്ങള്‍ പരമാവധി ആളുകള്‍ക്ക് പ്രചോദനത്തിന്റെ സ്രോതസ്സായി മാറും. ഒരു പൂവ്, വ്യത്യസ്ഥ സ്ഥലങ്ങളില്‍ നിന്നു ശേഖരിക്കുന്ന നിരവധി പൂവുകള്‍, ഇവ ഒരു ബൊക്കെയില്‍ ചേര്‍ത്തുവച്ചാല്‍ പിന്നെ അവ നല്‍കുന്നത് സവിശേഷമായൊരു ആനന്ദമാണ്. ജനങ്ങള്‍ക്ക് സേവനം ചെയ്യാനുള്ള ഈ പ്രവണതകളുടെ ഒരു ബൊക്കെ തയ്യാറാക്കുന്ന ജോലിയാണ് ഇന്ന് ഇവിടെ ചെയ്തതെന്ന് ഞാന്‍ വിശ്വസിക്കുന്നു. ഇന്ന് ഇവിടെ ഈ സ്ഥലത്ത്, ഈ പ്രയത്‌നത്തിലൂടെ, ജോലിയോടുള്ള ഇത്തരം സമര്‍പ്പണത്തോടെ, പുതിയതും അതിലും പുതിയതുമായ മേഖലകളിലെ കാര്യങ്ങളില്‍ ഏര്‍പ്പെട്ടവര്‍- ആ കാര്യം നമ്മുടെ യുവതലമുറ നിറവേറ്റുന്നു, അവര്‍, നമ്മുടെ രാജ്യത്തിനുള്ളില്‍ വിരിഞ്ഞ് സുഗന്ധം പരത്തുന്ന അത്തരം പൂക്കള്‍, അവരാണ് മറ്റുള്ളവരുടെ ജീവിതങ്ങള്‍ മാറ്റിത്തീര്‍ക്കുന്ന പ്രവൃത്തികള്‍ തുടരുന്നത്. പൂര്‍ണ പ്രതിബദ്ധതയോടെയും സമ്പൂര്‍ണ്ണ സമര്‍പ്പണത്തോടെയും ഈ പ്രവൃത്തി ചെയ്ത മുഴുവന്‍ യുവജനങ്ങളെയും ഞാന്‍ അഭിനന്ദിക്കുന്നു. സ്വന്തം വിഭവങ്ങളേയും കഴിവിനെയും തങ്ങളുടെ സാമ്പത്തിക വികസനത്തിനു പുറമേ സാമൂഹിക ഉത്തരവാദിങ്ങള്‍ പൂര്‍ത്തീകരിക്കുന്നതിന് വിനിയോഗിക്കുന്ന മുഴുവന്‍ കമ്പനികളെയും ഞാന്‍ അഭിനന്ദിക്കുന്നു. നമ്മുടെ രാജ്യത്ത്, ജനകീയ പങ്കാളിത്തം രാജ്യത്തിന്റെ വികസനത്തിനു നിര്‍ബന്ധമാണ്. 1.25 ബില്യണ്‍ ജനങ്ങള്‍ത മുന്നേറാന്‍ തീരുമാനിച്ചാല്‍ ലോകത്ത് ഒരു ശക്തിക്കും ഇന്ത്യയെ പിന്നില്‍ നിര്‍ത്താന്‍ കഴിയില്ല. ഇന്ത്യ വികസിക്കണം, ഇന്ത്യ ശരിയായ ദിശയില്‍ വികസിക്കണം, 125 കോടി ഇന്ത്യക്കാരുടെ കരുത്തിന്റെ സഹായത്തോടെ അത് വികസിക്കണം. എല്ലാവരും തങ്ങളുടെ സ്വന്തം ദിശയില്‍ മുന്നോട്ടു പോയാല്‍ ഫലമുണ്ടാക്കാന്‍ സാധിക്കില്ല. ജനങ്ങളെല്ലാം ഒന്നിച്ച് ഒരേ ദിശയില്‍ മുന്നേറുമ്പോഴാണ് ഫലമുണ്ടാകുന്നത്. ഞാന്‍ വളരെ ശുഭാപ്തിവിശ്വാസിയാണ്. എന്റെ നാല് വര്‍ഷത്തെ ചെറിയ അനുഭവത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തില്‍ എനിക്ക് പറയാന്‍ സാധിക്കും. ഇന്ത്യ എന്തുകൊണ്ട് ഇത്രയും കാലം പിന്നോക്കാവസ്ഥയിലായുരുന്നുവെന്ന്. ഇതെന്റെ മുന്നിലുള്ള ഒരു ചോദ്യമാണ്. രാജ്യം പുരോഗതി പ്രാപിക്കുമോ ഇല്ലെയോ എന്ന ചോദ്യം എന്റെ ഉള്ളില്‍ ഇല്ല. രാജ്യം വളരെയേറെ പുരോഗമിക്കും എന്ന് എനിക്ക് ആത്മവിശ്വാസമുണ്ട്. എല്ലാ വെല്ലുവിളികളെയും അതിജീവിച്ച് ലോകത്ത് സ്വന്തമായി ഒരിടം കൊത്തിവയ്ക്കാന്‍ നമ്മുടെ രാജ്യം പ്രാപ്തമാകും. ഈ വിശ്വാസത്തോടെ, ഈ പരിപാടി ആസൂത്രണം ചെയ്തതിന് നിങ്ങളെല്ലാവര്‍ക്കും ഞാന്‍ നന്ദി പറയുന്നു. ഇത്രയധികം ആളുകള്‍ ഇവിടെ എത്തിച്ചേര്‍ന്നു, നിങ്ങളെ കേള്‍ക്കാനും നിങ്ങളോടു സംസാരിക്കാനും എനിക്ക് അവസരം ലഭിക്കുകയും ചെയ്തു. നിങ്ങള്‍ക്ക് വളരെയധികം നന്ദി! നിങ്ങള്‍ക്ക് നന്ദി!