രാജ്യസഭാ ഉപാധ്യക്ഷനായി തെരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട ശ്രീ ഹരിവന്‍ഷിനെ അഭിനന്ദിച്ച് പ്രധാനമന്ത്രി രാജ്യസഭയില്‍ നടത്തിയ പ്രസംഗം.

ആദരണീയനായ അധ്യക്ഷന്‍, രാജ്യസഭാ ഉപാധ്യക്ഷനായി തെരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട ശ്രീമാന്‍ ഹരിവന്‍ഷ് ജിയെ ഈ സഭയുടെ മൊത്തം പേരിലും എന്റെ പേരിലും ആദ്യംതന്നെ ഞാന്‍ അഭിനന്ദിക്കുന്നു. തിരിച്ചുവരവിനു ശേഷം അരുണ്‍ജി നമ്മിലൊരാളായി കൂടെയുണ്ട് എന്നത് നമുക്കെല്ലാം സന്തോഷകരമായ കാര്യമാണ്. ഇന്ന് ഓഗസ്റ്റ് 9 ആണ്. ഓഗസ്റ്റ് വിപ്ലവം സ്വാതന്ത്ര്യ പ്രസ്ഥാനത്തിലെ പ്രധാനപ്പെട്ട ഒരു നാഴികക്കല്ലാണ്, ബലിയ ജില്ല അതില്‍ പ്രധാനപ്പെട്ട ഒരു പങ്ക് വഹിച്ചിട്ടുണ്ട്. ത്യാഗപൂര്‍ണമായ ജീവിതങ്ങളുടെ കാഹളം മുഴക്കിയ 1857ലെ സ്വാതന്ത്ര്യ സമരം മുതല്‍ ബലിയ സ്വാതന്ത്ര്യ പോരാട്ടത്തിന്റെ മുന്‍ നിരയിലുണ്ട്. മംഗള്‍ പാണ്ഡേ ജി ആകട്ടെ, അല്ലെങ്കില്‍ അത് ചിത്തു പാണ്ഡേ ആകട്ടെ; അതുമല്ലെങ്കില്‍ ചന്ദ്രശേഖര്‍ ജി ആകട്ടെ; ഹരിവന്‍ഷ് ജി ആ പരമ്പരയുടെ ഭാഗമാണ്. ജയപ്രകാശ് ജിയുടെ ഗ്രാമത്തിലാണ് അദ്ദേഹം ജനിച്ചത്. ആ ഗ്രാമവുമായി ഈ ദിവസം വരെ വളരെ അടുപ്പത്തിലുമാണ്. ജയപ്രകാശ്ജിയുടെ സ്വപ്‌നങ്ങള്‍ സാക്ഷാത്കരിക്കുന്നതിനു വേണ്ടി രൂപീകരിച്ച ട്രസ്റ്റിലെ ഒരു ട്രസ്റ്റിയായി അദ്ദേഹം പ്രവര്‍ത്തിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. വേര്‍ഡ്‌സ്മിത്തിന്റെ പാരമ്പര്യമുള്ള ഹരിവന്‍ഷ് ജി അവര്‍ക്കിടയില്‍ ഒരു പ്രത്യേക അംഗീകാരംതന്നെ നേടിയെടുത്തിട്ടുണ്ട്. അദ്ദേഹം ബനാറസിലെ ഒരു വിദ്യാര്‍ത്ഥിയായിരുന്നു എന്നത് എനിക്ക് സന്തോഷകരമായ കാര്യവുമാണ്. അദ്ദേഹത്തിന്റെ വിദ്യാഭ്യാസം ബനാറസിലായിരുന്നു. ബനാറസില്‍ നിന്നു തന്നെയാണ് അദ്ദേഹം സാമ്പത്തിക ശാസ്ത്രത്തില്‍ എംഎ പൂര്‍ത്തിയാക്കിയത്. എന്നിട്ട് അദ്ദേഹം റിസര്‍വ് ബാങ്കിലേക്ക് തെരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. എന്നാല്‍ അദ്ദേഹം റിസര്‍വ് ബാങ്കിനെ തെരഞ്ഞെടുത്തില്ല. പക്ഷേ, സ്വന്തം കുടുംബത്തിനു വേണ്ടി പിന്നീട് അദ്ദേഹം ഒരു ദേശസാല്‍കൃത ബാങ്കില്‍ ചേര്‍ന്നു. ശ്രീമാന്‍ അധ്യക്ഷന്‍, സ്വന്തം ജീവിതത്തിലെ പ്രധാനപ്പെട്ട രണ്ടു വര്‍ഷം അദ്ദേഹം ഹൈദരാബാദിലാണ് പ്രവര്‍ത്തിച്ചത് എന്ന് അങ്ങയെ അറിയിക്കാന്‍ സന്തോഷമുണ്ട്. മുംബൈ, ഹൈദരബാദ്, ഡെല്‍ഹി എന്നിവിടങ്ങളില്‍ അദ്ദേഹം പ്രവര്‍ത്തിച്ചു. എന്നാല്‍ ആ തിളങ്ങുന്ന മഹാനഗരങ്ങള്‍ക്ക് അദ്ദേഹത്തെ സ്വാധീനിക്കാന്‍ സാധിച്ചില്ല. രവിവാര്‍ പത്രത്തില്‍ ജോലി ചെയ്യുന്നതിന് അദ്ദേഹം കൊല്‍ക്കത്തയിലേക്കു പോയി. നമുക്കെല്ലാം അറിയാം എസ്പി സിങ് ഒരു അതികായനാണെന്ന്. ടെലിവിഷന്‍ ലോകത്ത് സിങ് അതിപ്രശസ്തനായിരുന്നു. അദ്ദേഹം എസിപി സിങിനൊപ്പം പ്രവര്‍ത്തിച്ചു. പരിശീലനം നേടുന്ന ഒരു മാധ്യമ പ്രവര്‍ത്തകന്‍ എന്ന നിലയില്‍ അദ്ദേഹം ധരംവീര്‍ ഭാരതിക്കൊപ്പം ജോലി ചെയ്തു. അവിടെ നിന്നാണ് അദ്ദേഹം ജീവിതം ആരംഭിച്ചത്. അര്‍പ്പണ ബോധത്തോടെ അദ്ദേഹം ധര്‍മ് യുഗ്ഗിനൊപ്പം പ്രവര്‍ത്തിച്ചു. അദ്ദേഹം ചന്ദ്രശേഖര്‍ജിയുടെ വിശ്വസ്ഥതനായിരുന്നു; അദ്ദേഹം ജോലി ചെയ്ത ഓഫീസിലെ എല്ലാവരും അന്തസിന്റെയും മൂല്യങ്ങളുടെയും കാര്യത്തില്‍ സവിശേഷ ഗുണങ്ങള്‍ ഉള്ളവരുമായിരുന്നു. ചന്ദ്രശേഖര്‍ജിയുടെ വാല്‍സല്യപാത്രമായിരുന്ന അദ്ദേഹത്തിന് ഓഫീസിന്റെ സഹായത്താല്‍ എല്ലാ വിവരങ്ങളും ലഭിച്ചിരുന്നു. ചന്ദ്രശേഖര്‍ജി രാജി വയ്ക്കാന്‍ പോകുന്നതിനേക്കുറിച്ചും അദ്ദേഹത്തിനു മുന്‍കൂട്ടി അറിവുണ്ടായിരുന്നു. അ്‌ദേഹം സ്വന്തം നിലയില്‍ ഒരു ദിനപത്രവുമായി സഹകരിച്ചു. മാധ്യമ പ്രവര്‍ത്തന ലോകവുമായി അദ്ദേഹം ചേര്‍ന്നു. ചന്ദ്രശേഖര്‍ ജി രാജിവയ്ക്കാന്‍ പോകുന്നുവെന്ന വിവരം പുറത്തുവിടാന്‍ അദ്ദേഹം സ്വന്തം പത്രത്തെ അനുവദിച്ചില്ല. സ്ഥാപനത്തിന്റെ അന്തസ് കാത്തുസൂക്ഷിക്കുന്നതിന് ആ രഹസ്യം അദ്ദേഹം തന്റെ ഉള്ളില്‍ത്തന്നെ സൂക്ഷിച്ചു. സ്വന്തം പത്രത്തിനു നേട്ടമാകുമായിരുന്നിട്ടും ആ വാര്‍ത്ത അതില്‍ പ്രസിദ്ധീകരിക്കാന്‍ അദ്ദേഹം അനുവദിച്ചില്ല. ഹരിവന്‍ഷ് ജി ബിഹാറിലെ രവിവാര്‍ പത്രത്തില്‍ ചേര്‍ന്നു. അക്കാലത്ത് അവിഭക്ത ബിഹാറായിരുന്നു. ജാര്‍ഖണ്ഡ് രൂപീകരിച്ചത് പിന്നീടാണ്. പ്രഭാത് ഖബറില്‍ ചേരുന്നതിന് അദ്ദേഹം റാഞ്ചിയിലേക്കു പോയി. അദ്ദേഹം ജോലിയില്‍ പ്രവേശിക്കുമ്പോള്‍ അതിന്റെ പ്രചാരം വെറും നാനൂറ് കോപ്പി മാത്രമായിരുന്നു. ജീവിതത്തില്‍ നിരവധി അവസരങ്ങളുണ്ടായിരുന്ന, ബാങ്കിംഗ് മേഖലയില്‍ ചക്രവാളങ്ങള്‍ വെട്ടിപ്പിടിക്കാന്‍ കഴിയുമായിരുന്ന വ്യക്തി. പ്രതിഭാധനനായിരുന്നു അദ്ദേഹം. എന്നിട്ടും വെറും നാനൂറ് കോപ്പികള്‍ മാത്രമുണ്ടായിരുന്ന ഒരു പത്രത്തിനുവേണ്ടി സ്വയം സമര്‍പ്പിച്ചു. നാല് പതിറ്റാണ്ട് നീണ്ട അദ്ദേഹത്തിന്റെ മാധ്യമ പ്രവര്‍ത്തനകാലം പ്രതിഫലിപ്പിച്ചത് ശക്തിമത്തായ മാധ്യമ പ്രവര്‍ത്തനമാണ്. ആ മാധ്യമ പ്രവര്‍ത്തനം സമൂഹത്തിന്റെ ഇഛകളുമായി ചേര്‍ന്നാണു നിന്നിരുന്നതും. അത് അധികാരത്തിലുള്ളവര്‍ക്കു വേണ്ടിയായിരുന്നില്ല. സമൂഹത്തിനുവേണ്ടി മാധ്യമ പ്രവര്‍ത്തനം നടത്തുകയും ഭരണവര്‍ഗ്ഗത്തില്‍ നിന്ന് ആ മാധ്യമ പ്രവര്‍ത്തനം ദൂരം പാലിക്കുകയും ചെയ്തു എന്നതാണ് ഹരിവന്‍ഷ് ജിയെ തെരഞ്ഞെടുത്തതിനു പിന്നിലെ ഏറ്റവും വലിയ ഘടകമെന്ന് ഞാന്‍ വിശ്വസിക്കുന്നു. അദ്ദേഹം പത്രം നടത്തിയത് ഒരു ജനകീയ മുന്നേറ്റം എന്ന നിലയിലാണ്. പരംവീര്‍ ധീരതാ പുരസ്‌കാര ജേതാവ് ആല്‍ബര്‍ട്ട് എക്ക രാജ്യത്തിനു വേണ്ടി രക്തസാക്ഷിയായപ്പോള്‍ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഭാര്യ കടുത്ത ദാരിദ്യത്തിലും ക്‌ളേശത്തിലുമാണു ജീവിതം നയിക്കുന്നതെന്ന് ഒരു പത്രം വാര്‍ത്ത പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു. അത് ഇരുപത് വര്‍ഷം മുമ്പായിരുന്നു. ഹരിവന്‍ഷ് ജി ആ ഉത്തരവാദിത്തം ഏറ്റെടുത്തു. അദ്ദേഹം ജനങ്ങളില്‍ നിന്ന് പണം സമാഹരിച്ചു. നാല് ലക്ഷം രൂപ സമാഹരിക്കുകയും അത് രക്തസാക്ഷിയുടെ വിധവയ്ക്ക് നല്‍കുകയും ചെയ്തു. ഒരിക്കല്‍ നക്‌സലുകള്‍ ആദരണീയനായ ഒരു വ്യക്തിയെ തട്ടിക്കൊണ്ടുപോയി. ഏത് സ്രോതസ്സുകളില്‍ നിന്നാണോ ആ വാര്‍ത്ത ലഭിച്ചത് അതിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തില്‍ ഹരിവന്‍ഷ്ജി നക്‌സല്‍ മേഖലയിലേക്ക് ചെന്നു. അദ്ദേഹം അവരുമായി സംസാരിക്കുകയും സുരക്ഷിതനായി ആ വ്യക്തിയെ മോചിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു. അദ്ദേഹം സ്വന്തം ജീവിതത്ത സാഹസികമാക്കി. പരന്ന വായനയുടെ ഉടമയായ അദ്ദേഹം നിരവധി പുസ്തകങ്ങളും എഴുതി. ഒരു പത്രം നടത്തുന്നതും മാധ്യമ പ്രവര്‍ത്തകരുടെ മേല്‍നോട്ടം വഹിക്കുന്നതും എളുപ്പമാണെന്നു ഞാന്‍ വിശ്വസിക്കുന്നു. ഒരാള്‍ സമൂഹത്തിനുവേണ്ടി നിലകൊള്ളുന്നതും സാമൂഹിക പ്രവര്‍ത്തനം നടത്തുന്നതും വ്യത്യസ്ഥമായ മറ്റൊരു അനുഭവമാണ്. ഭരണവര്‍ഗ്ഗവുമൊത്തുള്ള അനുഭവവും വ്യത്യസ്ഥമാണ്. പാര്‍ലമെന്റ് അംഗം എന്ന നിലയില്‍ വിജയകരമായ ഒരു കാലഘട്ടം താങ്കള്‍ എല്ലാവര്‍ക്കും കാണിച്ചുകൊടുത്തു. എന്തൊക്കെയായാലും കളിക്കാരെക്കാള്‍ കളി നിയന്ത്രിക്കുന്നവരെ പ്രശ്‌നത്തിലാക്കുന്ന വിധത്തിലാണ് സഭയില്‍ മിക്ക സമയത്തെയും സാഹചര്യം. ചട്ടങ്ങള്‍ക്ക് അനുസൃതമായി എല്ലാവരെയും കളിപ്പിക്കുക എന്നത് വലിയ ഒരു ദൗത്യമാണ്, അത് വെല്ലുവിളി നിറഞ്ഞ ഒരു ദൗത്യമാണ്. ഹരിവന്‍ഷ്ജി ഏതായാലു അക്കാര്യം നിര്‍വഹിക്കാന്‍ നിശ്ചയമായും പ്രാപ്തനാണ്. ഹരിവന്‍ഷ്ജിയുടെ ഭാര്യ ശ്രീമതി ആഷാ ജി ചമ്പാരനില്‍ നിന്നാണ്. ഒരുവിധത്തില്‍ കുടുംബമാകെ ജെപിയുമായി ബന്ധപ്പെട്ടതാണ്, ഒന്നല്ലെങ്കില്‍ മറ്റൊരു വിധത്തില്‍ ഗാന്ധിജിയുമായി ബന്ധപ്പെട്ടതാണ്. രാഷ്ട്രമീമാംസയില്‍ എംഎക്കാരിയായ അവരുടെ അക്കാദമിക വിജ്ഞാനം താങ്കള്‍ക്കിപ്പോള്‍ കൂടുതല്‍ സഹായകമാകും. നാം പാര്‍ലമെന്റ് അംഗങ്ങളെല്ലാം ദൈവത്തിന്റെ ( ഹരി)യുടെ അനുഗ്രഹം എന്ന മന്ത്രത്തിലേക്ക് മാറും എന്ന് എനിക്ക് ആത്മവിശ്വാസമുണ്ട്. ഇപ്പോള്‍ എല്ലാവരും ഹരി (ഹരിവന്‍ഷ്ജി)യുടെ ശ്രദ്ധ നേടാനാണല്ലോ ശ്രമിക്കുക. ഈ ഭാഗത്തു നിന്നും ആ ഭാഗത്തുനിന്നുമുള്ള മുഴുവന്‍ എംപിമാരുടെയും പിന്തുണ താങ്കള്‍ക്കുണ്ടാകും എന്നെനിക്ക് വിശ്വാസമുണ്ട്. രണ്ടു ഭാഗത്തും ‘ഹരി’നാമമുള്ളവര്‍ മല്‍സരിച്ച തെരഞ്ഞെടുപ്പായിരുന്നു ഇത്. ഒരു സ്ഥാനാര്‍ത്ഥി പേരിനു മുമ്പില്‍ ബികെ എന്ന് ചേര്‍ത്തിരിക്കുന്നു: ബി.കെ ഹരി. ഇദ്ദേഹത്തിന് തുടക്കത്തിലോ അവസാനത്തിലോ ബി.കെ എന്നോ ബി.കെ എന്നോ അത്തരം കൂട്ടിച്ചേര്‍ക്കലുകള്‍ ഒന്നുമില്ല. ജനാധിപത്യത്തിന്റെ അന്തസ്സ് സംബന്ധിച്ച സ്വന്തം ഉത്തരവാദിത്തം പൂര്‍ത്തീകരിച്ചിതിന് ബി.കെ ഹരിയെ അഭിനന്ദിക്കാനും ഞാന്‍ ആഗ്രഹിക്കുന്നു. എല്ലാവരും ഇത് പറയുന്നത് ഫലം എന്താകും എന്ന് അറിയാമായിരുന്നെങ്കിലും ഈ പ്രക്രിയയില്‍ പങ്കാളിയായി എന്നതുകൊണ്ടാണ്. അതുകൊണ്ട് വോട്ടു ചെയ്യുന്നതു സംബന്ധിച്ച് നിരവധി പുതിയ അംഗങ്ങള്‍ക്ക് പരിശീലനം ലഭിച്ചു. ഈ പ്രക്രിയ പൂര്‍ണമായും നല്ല രീതിയില്‍ നടത്തിയതിന് എല്ലാ വിശിഷ്ട വ്യക്തികള്‍ക്കും ബഹുമാനപ്പെട്ട അംഗങ്ങള്‍ക്കും ഉപാധ്യക്ഷനും ഞാന്‍ അഭിനന്ദനം അറിയിക്കുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ അനുഭവസമ്പത്തും സമര്‍പ്പണവും സാമൂഹിക ലക്ഷ്യമുള്ളതാണെന്ന് എനിക്ക് ബോധ്യമുണ്ട്. ഹരിവന്‍ഷ്ജിയുടെ കാര്യത്തില്‍ അത് ഒരു സവിശേഷതയാണ്. അദ്ദേഹം തന്റെ പത്രത്തില്‍ ഒരു പംക്തി തുടങ്ങിയിരുന്നു: ‘എന്തുതരം എംപിമാരാണ് നമുക്കു വേണ്ടത്?’ താനും ഒരുദിവസം എംപിയാകും എന്ന് അന്ന് അദ്ദേഹത്തിന് അറിയുമായിരുന്നില്ല. പക്ഷേ, എന്തുതരം എംപിമാരാണ് നമുക്കു വേണ്ടതെന്ന് നാം വന്‍തോതിലുള്ള ഒരു പ്രചാരണ പരിപാടി നടത്തി. തന്റെ സ്വപ്‌നങ്ങള്‍ സാക്ഷാത്കരിക്കാന്‍ വന്‍തോതിലുള്ള അവസരം അദ്ദേഹത്തിനു ലഭിച്ചതായി എനിക്കറിയാം; അദ്ദേഹത്തില്‍ നിന്ന് നമുക്ക് പരിശീലനവും ലഭിക്കു. ദശരഥ് മാജി, ഇന്ത്യയില്‍ വളരെയധികം ചര്‍ച്ച ചെയ്യപ്പെടുന്നയാള്‍, എന്നാല്‍ ദശരഥ് മാജിയെക്കുറിച്ച് ആദ്യമായി അന്വേഷിച്ചതും ഒരു വാര്‍ത്ത എഴുതിയതും ഹരിവന്‍ഷ്ജി ആണെന്ന് അറിയാവുന്നവര്‍ ചുരുക്കമാണ്. അതുകൊണ്ട് സമൂഹത്തിന്റെ താഴേക്കിടയിലുള്ള ജനങ്ങളുമായി എല്ലായ്‌പ്പോഴും ചേര്‍ന്നു നില്‍ക്കുന്ന മാന്യവ്യക്തി നമ്മെ വഴികാട്ടാന്‍ പോവുകയാണ്. ഞാന്‍ ഹൃദയപൂര്‍വം അദ്ദേഹത്തെ അഭിനന്ദിക്കുകയും എന്റെ ഭാവുകങ്ങള്‍ അറിയിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു