ದಿವಂಗತ ಮಾಜಿ ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ ಶ್ರೀ ಅಟಲ್ ಬಿಹಾರಿ ವಾಜಪೇಯಿ ಅವರ ಸ್ಮರಣಾರ್ಥ ನಾಣ್ಯ ಬಿಡುಗಡೆ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ   ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿಯವರು ಮಾಡಿದ ಭಾಷಣದ ಪೂರ್ಣಪಾಠ.

ಶ್ರೀ ಅಟಲ್ ಬಿಹಾರಿ ವಾಜಪೇಯಿಯವರು ಇಂದು ನಮ್ಮೊಂದಿಗಿಲ್ಲ. ಇದನ್ನು ನಿಜಕ್ಕೂ ನಂಬಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಅನಾರೋಗ್ಯದ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಅವರು ತಮ್ಮ ಕೊನೆಯ 8-9 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ರಾಜಕೀಯ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ. ಹೀಗಾಗಿ ಅವರ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಅವರ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಸ್ತಬ್ಧವಾದವು. ಇಷ್ಟಾದರೂ, ಹಾಗೂ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಹೊಸ ತಲೆಮಾರೇ ಬಂದಿದ್ದರೂ ಸಹ ಅವರು ನಮ್ಮನ್ನೆಲ್ಲ ಅಗಲಿದಾಗ ಇಡೀ ದೇಶವೇ ಅವರಿಗೆ ಗೌರವದಿಂದ ಹೃದಯಪೂರ್ವಕವಾದ ಅಂತಿಮ ವಿದಾಯವನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಿತು. ಇದು ಅವರು ತಮ್ಮ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಕೈಗೊಂಡ ತಪಸ್ಸಿನ ಫಲ! ಇಂತಹ ದೃಶ್ಯ ನಿಜಕ್ಕೂ ಅಪರೂಪ. ತತ್ತ್ವಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಮತ್ತು ತುಂಬಾ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷವೊಂದರ ಕೆಳಹಂತದ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರ ಕೊಡುಗೆಯ ಬಲದ ಮೇಲೆಯೇ ಅಸಾಧಾರಣವಾದ ಒಂದು ಸಂಘಟನೆಯನ್ನು ಹಂತಹಂತವಾಗಿ ಹೇಗೆ ಕಟ್ಟಲಾಯಿತು ಎನ್ನುವುದನ್ನು ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿರುವ ರಾಜಕೀಯ ವಿಶ್ಲೇಷಕರು ಒಂದಿಲ್ಲೊಂದು ಕಾಲಘಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಸವಿವರವಾಗಿ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ಮಾಡಬಹುದು. ಶ್ರೀ ವಾಜಪೇಯಿಯವರು ಕೇವಲ ಹೋರಾಟವನ್ನಷ್ಟೇ ನಡೆಸುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಬದಲಿಗೆ, ಒಂದು ಸಂಘಟನೆಯನ್ನೂ ಕಟ್ಟುತ್ತಿದ್ದರು. ಜತೆಗೆ, ತಮ್ಮ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಮೂಲಕ ಅವರು ಶ್ರೀಸಾಮಾನ್ಯರನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತಲೂ ಪ್ರಭಾವಿಸುತ್ತಲೂ ಇದ್ದರು. ನಮ್ಮದು ತುಂಬಾ ವಿಶಾಲವಾದ ಮತ್ತು ಪ್ರಜಾಸತ್ತೆಯಿಂದ ಕೂಡಿರುವ ರಾಷ್ಟ್ರ. ಇಲ್ಲಿ ಒಂದೆಡೆ 125 ವರ್ಷಗಳಷ್ಟು ದೀರ್ಘವಾದ ರಾಜಕೀಯ ನೆಲೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಪಕ್ಷವೊಂದಿತ್ತು. ಇನ್ನೊಂದೆಡೆ, ಹೊಸ ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷವೊಂದು ತನ್ನ ನೆಲೆಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತ, ತೀರಾ ಅತ್ಯಲ್ಪ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮುಂಚೂಣಿಗೆ ಬಂದು ನಿಂತಿತು. ಶ್ರೀ ವಾಜಪೇಯಿಯವರು ಮತ್ತು ಅವರ ನೇತೃತ್ವದ ತಂಡವು ಆರಂಭಿಕ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಇದರ ನೇತೃತ್ವವನ್ನು ವಹಿಸಿತ್ತು. ಈ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಅವರು ಅವಿರತ ಪ್ರಯತ್ನಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಯಿತು. ಪಕ್ಷವು ದೂರದೂರದ ದುರ್ಗಮ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ತಳಮಟ್ಟದ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರೊಂದಿಗೆ ಒಂದಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿತಲ್ಲದೆ, ಜನರೊಂದಿಗೆ ನೇರವಾಗಿ ವಿಚಾರ ವಿನಿಮಯ ನಡೆಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿತು. ಆ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ ವಾಜಪೇಯಿಯವರ ದನಿಯೆಂದರೆ ಅದು ಕೇವಲ ಭಾರತೀಯ ಜನತಾ ಪಕ್ಷದ ದನಿಯಷ್ಟೇ ಆಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಬದಲಿಗೆ ಅವರ ವಾಣಿಯು ಮೂರ್ನಾಲ್ಕು ದಶಕಗಳ ಕಾಲ ನಮ್ಮ ದೇಶದ ಶ್ರೀಸಾಮಾನ್ಯರ ಭರವಸೆ ಮತ್ತು ಆಶೋತ್ತರಗಳ ದನಿಯೂ ಆಗಿತ್ತು. ಶ್ರೀ ವಾಜಪೇಯಿಯವರು ಮಾತನಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆಂದರೆ ಅದು ಇಡೀ ದೇಶವೇ ಮಾತಾಗಿರುತ್ತಿತ್ತು; ಅವರ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಇಡೀ ದೇಶವೇ ಆಲಿಸುತ್ತಿತ್ತು; ಅವರು ಇಡೀ ದೇಶದ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರ ಭಾವನೆಗಳನ್ನೂ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎನ್ನುವಂತಿತ್ತು. ಅವರು ಈ ದೇಶದ ಜನರನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತ, ಕೇವಲ ಪ್ರಭಾವಿಸುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ; ಬದಲಿಗೆ, ಅವರಲ್ಲೆಲ್ಲ ನಂಬಿಕೆ-ವಿಶ್ವಾಸಗಳನ್ನೂ ತುಂಬುತ್ತಿದ್ದರು. ಇದು ಕೇವಲ ಒಂದಿಷ್ಟು ಜನರನ್ನು ಕಂಡು ಹುಟ್ಟಿದ ವಿಶ್ವಾಸವಲ್ಲ. ಬದಲಿಗೆ, ಇದರ ಹಿಂದೆ 5-6 ದಶಕಗಳ ಪರಿಶ್ರಮವಿದೆ. ಇವತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳೊಳಗಿನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಹೇಗಿದೆಯೆಂದರೆ, ನಾಯಕರೆನಿಸಿಕೊಂಡವರಿಗೆ ಎರಡು ವರ್ಷ ಅಧಿಕಾರವಿಲ್ಲವೆಂದರೆ ಅವರಿಗೆಲ್ಲ ತಾಳ್ಮೆಗೆಡುವುದರ ಜತೆಗೆ ಹತಾಶೆ ತಾಂಡವವಾಡುತ್ತದೆ. ತಾಲ್ಲೂಕು ಮಟ್ಟದ ನಾಯಕರಿರಲಿ, ಜಿಲ್ಲಾ ಮಟ್ಟದ ಧುರೀಣರಿರಲಿ, ರಾಜ್ಯ ಮಟ್ಟದ ನಾಯಕಮಣಿಗಳಾಗಲಿ, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದ ನಾಯಕರಾಗಲಿ, ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಈ ಮಾತು ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ. ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿ ದಶಕಗಳ ಕಾಲ ಪ್ರತಿಪಕ್ಷದಲ್ಲಿದ್ದು, ನಿರಂತರವಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರದ ದನಿಯನ್ನು ಮೊಳಗಿಸುವುದನ್ನು ಯಾರಾದರೂ ಊಹಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಲ್ಲಿರಾ? ಇದು ನಿಜಕ್ಕೂ ಅಸಾಧಾರಣವಾದ ವಿದ್ಯಮಾನವೇ ಸೈ! ಏಕೆಂದರೆ, ರಾಜಕೀಯ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಬಹುದೊಡ್ಡ ಪಲ್ಲಟಗಳು/ ಅಲ್ಲೋಕಕಲ್ಲೋಲಗಳು ಉಂಟಾದಾಗಲೆಲ್ಲ ತಮ್ಮತಮ್ಮ ಪಕ್ಷಕ್ಕೆ ಬರುವಂತೆ ಬೇರೆಬೇರೆ ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳು ಶ್ರೀ ವಾಜಪೇಯಿಯವರನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸುತ್ತಿದ್ದವು. ಆ ಪಕ್ಷಗಳೆಲ್ಲವೂ ಹೀಗೆ ಅವರನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸುವಾಗ `ನೀವು ಸುಮ್ಮನೆ ನಮ್ಮ ಪಕ್ಷಕ್ಕೆ ಬನ್ನಿ, ನಿಮ್ಮನ್ನು ದೊಡ್ಡ ನಾಯಕರನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುತ್ತೇವೆ. ನಿಮಗೆ ಅದನ್ನು ಕೊಡುತ್ತೇವೆ… ಇದನ್ನು ಕೊಡುತ್ತೇವೆ’ ಎಂದು ಹೇಳಿರಲೇಬೇಕು. ಇಂತಹ ಸಂಗತಿಗಳೆಲ್ಲ ನಡೆದಿರಲೇಬೇಕು ಎನ್ನುವುದು ನನ್ನ ಊಹೆ. ಇದನ್ನೆಲ್ಲ ನಾನು ಖಚಿತವಾಗಿ ಹೇಳಲಾರೆ. ಆದರೆ, ರಾಜಕೀಯ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಚಿತ್ರಣವನ್ನು ನೋಡಿದರೆ ಹೀಗೆಲ್ಲ ನಡೆದಿರಲಾರದು ಎಂದು ಹೇಳುವಂತಿಲ್ಲ. ಇದೆಲ್ಲ ಏನೇ ಇರಲಿ, ಶ್ರೀ ವಾಜಪೇಯಿಯವರು ದೃಢಚಿತ್ತರಾಗಿದ್ದರು. ಏಕೆಂದರೆ, ಅವರು ತಾವು ನಂಬಿದ್ದ ವಿಚಾರಗಳು ಮತ್ತು ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳಿಂದ ಜೀವಮಾನದಲ್ಲೆಂದೂ ವಿಚಲಿತರಾಗಲಿಲ್ಲ. ಹೀಗಾಗಿಯೇ ಅವರು ತಮ್ಮೆದುರು ಎಂತಹ ಆಸೆಆಮಿಷಗಳು, ಪ್ರಲೋಭನೆಗಳು ಬಂದರೂ ಅವುಗಳಿಗೆ ಮನಸೋಲದೆ, `ಇದೆಲ್ಲ ನನಗೆ ಬೇಡ,’ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. ಶ್ರೀ ವಾಜಪೇಯಿಯವರು ತಮ್ಮ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಪಕ್ಷವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಲು ಆದ್ಯ ಗಮನ ಕೊಟ್ಟರೋ, ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವಕ್ಕೆ ಪ್ರಾಶಸ್ತ್ಯ ಕೊಟ್ಟರೋ, ಅಥವಾ ನಾಯಕರಾಗಿ ಬೆಳೆಯುವುದಕ್ಕೇ ಗಮನ ಹರಿಸಿದರೋ ಎಂದು ನೋಡಿದರೆ ನಿಸ್ಸಂಶಯವಾಗಿಯೂ ಅವರು ತಮ್ಮ ಪಕ್ಷದ ಬದಲು ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವಕ್ಕೇ ಬೆಲೆ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದುದು ಗೊತ್ತಾಗುತ್ತದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಅವರ ದೂರದರ್ಶಿತ್ವವೇ ಕಾರಣ. ಸ್ವತಃ ತಮ್ಮ ಬೆವರು-ರಕ್ತಗಳನ್ನು ಬಸಿದು ಕಟ್ಟಿದ್ದ ಜನಸಂಘವನ್ನು ಅವರು ಯಾವುದೇ ನಿರೀಕ್ಷೆಗಳಿಲ್ಲದೆ, ಕೇವಲ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವವನ್ನು ಉಳಿಸಬೇಕೆಂಬ ಉದ್ದೇಶದಿಂದಷ್ಟೇ ಭಾರತೀಯ ಜನತಾ ಪಕ್ಷದೊಂದಿಗೆ ವಿಲೀನಗೊಳಿಸಿದರು. ತಮ್ಮ ಈ ಗುಣವನ್ನು ಅವರು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಜೀವನದಲ್ಲೂ ಸಾಬೀತುಪಡಿಸಿದರು. ಆದರೆ, ತತ್ತ್ವಗಳ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಜನತಾ ಪಕ್ಷವನ್ನು ಬೇರೆಯವರು ಟೀಕಿಸತೊಡಗಿದಾಗ, ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ಮತ್ತು ದೇಶದ ಹಿತವನ್ನು ಬಲಿಗೊಟ್ಟು ಪಕ್ಷದ ಪ್ರಸ್ತುತತೆಯನ್ನೇ ನಾಶ ಪಡಿಸಲು ಸಂಚು ನಡೆದಿದೆ ಎನಿಸಿದಾಗ ಅವರು ನಯವಾಗಿಯೇ `ನೀವು ನಿಮ್ಮ ದಾರಿಯನ್ನು ಆರಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ. ನಂಬಿರುವ ಮೌಲ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ನಾವು ರಾಜಿ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ. ನಾವು ದೇಶದ ಹಿತಕ್ಕಾಗಿ ಬೇಕಾದರೆ ಪ್ರಾಣವನ್ನೇ ಅರ್ಪಿಸುತ್ತೇವೆ. ಆದರೆ, ನಮ್ಮ ತತ್ತ್ವಗಳೊಂದಿಗೆ ರಾಜಿ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ!’ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದ ಅವರು ಹೊಸ ಪಕ್ಷವೊಂದಕ್ಕೆ ಬೀಜಾಂಕುರ ಮಾಡಿದರು. ಹಾಗೆ ಅವರು ನೆಟ್ಟ ಕಮಲವು ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿ ಅರಳಿತು. ಈಗ ಈ ಕಮಲದ ಕಂಪನ್ನು ದೇಶದ ಮೂಲೆಮೂಲೆಗಳಲ್ಲೂ ನಾವಿಂದು ಆಘ್ರಾಣಿಸುತ್ತಿದ್ದೇವೆ. `ಕವಿದಿರುವ ಕತ್ತಲು ಕರಗುತ್ತದೆ, ಹೊಸ ಸೂರ್ಯ ಉದಯಿಸುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಕಮಲವು ಅರಳಿಯೇ ತೀರುತ್ತದೆ’ ಎನ್ನುವ ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ದೃಷ್ಟಿಯು ಅವರಿಗಿತ್ತು. ಹೀಗೆ ಕೇವಲ ಕೆಲವೇ ಕ್ಷಣಗಳಲ್ಲಿ ಹೊಸ ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷವೊಂದು ಉದಯಿಸಿತು! ಜನಸಂಘದ ಬಗ್ಗೆ ಅವರಿಗಿದ್ದ ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸ, ತಮ್ಮ ಚಿಂತನೆ ಮತ್ತು ಪರಿಶ್ರಮದ ಮೇಲೆ ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರ ಕೆಲಸದ ಮೇಲೆ ಅವರಿಗಿದ್ದ ನಂಬಿಕೆ ಎಂತಹುದೆಂಬುದನ್ನು ಹಾಗೆಯೇ ಊಹಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ. ಅವರಿಗೆ ಇವುಗಳ ಮೇಲೆ ಅಚಲವಾದ ನಂಬಿಕೆ ಇತ್ತು. ಹೀಗಾಗಿಯೇ ಅವರಿಗೆ `ಕವಿದಿರುವ ಕತ್ತಲು ಕರಗುತ್ತದೆ, ಹೊಸ ಸೂರ್ಯ ಉದಯಿಸುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಕಮಲ ಅರಳಿಯೇ ತೀರುತ್ತದೆ,’ ಎಂದು ಭವಿಷ್ಯ ಹೇಳಲು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು. ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಇಂದು ಪ್ರವಾದಿಯೊಬ್ಬನ ಭವಿಷ್ಯವಾಣಿ ಎಂದಾದರೂ ಕರೆಯಬಹುದು ಅಥವಾ ಅವರ ಅಂತರಂಗವು ತೋರಿಸಿದ ಹಾದಿ ಎಂದಾದರೂ ಅಂದುಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಇದೇನೇ ಇದ್ದರೂ, ಅವರ ಮಾತನ್ನು ನಾವು ಇಂದು ನಿಜವಾಗಿ ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿದ್ದೇವೆ. ನಮ್ಮ ರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುವ ವೈವಿಧ್ಯತೆಯು ನಮ್ಮೆಲ್ಲರ ಘನತೆ-ಗೌರವಗಳನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿದೆ ಎನ್ನುವುದು ನನ್ನ ನಂಬಿಕೆ. ಅಂದಹಾಗೆ, ಈ ವೈವಿಧ್ಯವನ್ನು ಕಾಪಾಡುವುದು ನಮ್ಮೆಲ್ಲರ ಹೊಣೆಯಾಗಿದೆ. ರಾಜಕೀಯ ನಿಲುವುಗಳು ಮತ್ತು ವೈವಿಧ್ಯಮಯವಾದ ರಾಜಕೀಯ ನಾಯಕತ್ವ ಕೂಡ ಭಾರತದ ಬಲವರ್ಧನೆಗೆ ತಮ್ಮ ಕಾಣಿಕೆ ನೀಡಿವೆ. ಒಂದೇ ಬಗೆಯ ನಾಯಕತ್ವ, ಒಂದೇ ಬಗೆಯ ಮನೋಭಾವ, ಒಂದೇ ಬಗೆಯ ಮಾತು ಇವ್ಯಾವುವೂ ದೇಶದ ವೈವಿಧ್ಯತೆಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಒಳ್ಳೆಯ ಸಂಗತಿಗಳಲ್ಲ. ಶ್ರೀ ವಾಜಪೇಯಿಯವರು ಬೇರೆಬೇರೆ ಬಗೆಯ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳೊಂದಿಗೆ ಬೆಳೆದು ಬಂದರಲ್ಲದೆ, ತಮ್ಮ ಬದುಕನ್ನೇ ಅವರು ದೇಶದ ಸಲುವಾಗಿ ಸಮರ್ಪಿಸಿಕೊಂಡರು. ಅಲ್ಲದೆ ದೇಶಕ್ಕೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ನಾಯಕತ್ವ, ಸಂವಾದ, ಚರ್ಚೆಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಿದರು. ಇವೆಲ್ಲದರ ನಡುವೆಯೇ ಅವರು ತಮ್ಮ ಎದುರಾಳಿಗಳನ್ನು ಸೋಲಿಸಲು ಶಕ್ತಿ ಮೀರಿ ಹೋರಾಡಿದರು. ಇಷ್ಟಾಗಿಯೂ ಅವರು ರಾಷ್ಟ್ರದ ಸಲುವಾಗಿ ಬದುಕಿದವರು. ಇದು ಕೂಡ ಭಾರತದ ವೈವಿಧ್ಯಕ್ಕೆ ಕೊಟ್ಟ ಸಂವರ್ಧಿತ ಮೌಲ್ಯವೇ ಆಗಿದೆ. ಅವರು ನಮ್ಮ ವೈವಿಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಶ್ರೀಮಂತಗೊಳಿಸಿದ ಬಹುಮುಖೀ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಶ್ರೀ ವಾಜಪೇಯಿಯವರಿಗೂ ಮತ್ತು ಅವರಂತೆಯೇ ಇದ್ದ ಇನ್ನಿತರರಿಗೂ ಭಾರತದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಸಮಾನವಾದ ಸ್ಥಾನಮಾನಗಳನ್ನು ಕೊಡಬೇಕು. ಇಂತಹ ನಡೆಯು ದೇಶವನ್ನು ಶ್ರೀಮಂತಗೊಳಿಸುವ ಜತೆಗೆ ಮುಂಬರುವ ತಲೆಮಾರುಗಳಿಗೆ ಸ್ಫೂರ್ತಿಯ ಸೆಲೆಯಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ತರುಣ ಪೀಳಿಗೆಯವರು ಎಲ್ಲದರ ಬಗ್ಗೆಯೂ ಚಿಂತಿಸಿ, ಯಾವುದು ಸರಿಯಾದ ಮಾರ್ಗ ಎನ್ನುವುದನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಲು ಇದು ಅವಕಾಶ ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ. ಸಾರ್ವಜನಿಕ ರಂಗದಲ್ಲೂ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನದಲ್ಲೂ ದೇಶದೆಡೆಗೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ಶ್ರದ್ಧೆಯನ್ನು ಬೆಳೆಸಿಕೊಳ್ಳಲೂ ಮತ್ತು `ಒಂದು ಜೀವನ, ಒಂದು ಕರ್ತವ್ಯ’ ಎನ್ನುವ ಮಂತ್ರದೊಂದಿಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲೂ ಶ್ರೀ ವಾಜಪೇಯಿಯವರ ಜೀವನವು ಸದಾ ಪ್ರೇರಣೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ ಎಂದು ನಾನು ನಂಬಿದ್ದೇನೆ. ಶ್ರೀ ವಾಜಪೇಯಿಯವರು ನಮ್ಮನ್ನು ಅಗಲಿದ ನಂತರ, ನಾಳೆ ಅವರ ಮೊದಲ ಜನ್ಮದಿನವು ಬರುತ್ತಿದೆ. ಇವತ್ತು -ಅಂದರೆ ಅವರ ಜನ್ಮದಿನಕ್ಕೆ ಮುನ್ನಾ ದಿನದಂದು- ಕೇಂದ್ರ ಸರಕಾರವು ಅವರ ಸ್ಮರಣಾರ್ಥವಾಗಿ 100 ರೂ. ಮುಖಬೆಲೆಯ ನಾಣ್ಯವನ್ನು ದೇಶವಾಸಿಗಳಿಗೆಂದು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ. ಈ 100 ರೂ. ನಾಣ್ಯವು ಕೇವಲ ನಾಣ್ಯವಷ್ಟೆ ಎಂದು ನಾನು ಭಾವಿಸಿಲ್ಲ. ಏಕೆಂದರೆ, ಶ್ರೀ ವಾಜಪೇಯಿಯವರು ಎಂತಹ ಅಮೂಲ್ಯ ನಿಧಿಯೆಂದರೆ ಅವರ ಇಡೀ ಜೀವನವೇ ಕಳೆದ 50 ವರ್ಷಗಳಿಂದ ನಮ್ಮೆಲ್ಲರ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪನೆಗೊಂಡಿದ್ದು, ಇನ್ನು ಮುಂದೆಯೂ ಇದು ಹೀಗೆಯೇ ಇರಲಿದೆ. ಇದರೊಂದಿಗೆ ಅವರ ಜೀವನವನ್ನು ಅಜರಾಮರಗೊಳಿಸಲು ಮತ್ತು ಅದು ಸದಾ ನಮ್ಮೆಲ್ಲರಿಗೂ ಸ್ಫೂರ್ತಿದಾಯಕವಾಗಿ ಇರುವಂತೆ ಮಾಡಲೆಂದು ನಾವು ಈ ನಾಣ್ಯವನ್ನು ಹೊರತಂದಿದ್ದೇವೆ. ಇದು ಶ್ರೀ ವಾಜಪೇಯಿಯವರಿಗೆ ಕೃತಜ್ಞತೆ ಸಲ್ಲಿಸಲು ನಾವು ಮಾಡಿರುವ ಒಂದು ಚಿಕ್ಕ ಪ್ರಯತ್ನವಷ್ಟೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ನಮಗೆಲ್ಲ ತುಂಬಾ ಸಂತೃಪ್ತಿಯೂ ಸಂತೋಷಗಳೂ ಸಿಕ್ಕಿವೆ. ನಾಳೆ, ಅಂದರೆ ಡಿಸೆಂಬರ್ 25ನೇ ತಾರೀಕು ಶ್ರೀ ವಾಜಪೇಯಿಯವರ ಜನ್ಮದಿನವಾಗಿದೆ. ನಾವೆಲ್ಲರೂ, ನವದೆಹಲಿಯ ರಾಜಘಾಟ್ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿರುವ ಅವರ ಸ್ಮಾರಕ ಸ್ಥಳವಾದ `ಸದೈವ ಅಟಲ್’ಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಲಿದ್ದೇವೆ. ಅಲ್ಲಿ ನಾವೆಲ್ಲರೂ ಶ್ರೀ ವಾಜಪೇಯಿಯವರಿಲ್ಲದೆ ಕಾಲ ಕಳೆಯಬೇಕಾಗಿದೆ. ಅವರ ಸ್ಮಾರಕವು ನಾವು ವ್ಯಕ್ತಿಗತ ಬದುಕಿನಲ್ಲೂ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಬದುಕಿನಲ್ಲೂ ದೃಢಚಿತ್ತರಾಗಿ ಇಡಲಿದೆ. ಇದು ನಮ್ಮೆಲ್ಲರ ಸಂಕಲ್ಪವಾಗಬೇಕು. ನಾವೆಲ್ಲರೂ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ನಾಳೆ ಈ ಸಂಕಲ್ಪವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತೇವಲ್ಲದೆ, ಈ ದೇಶದ ಶ್ರೀಸಾಮಾನ್ಯರ ಹಿತಕ್ಕಾಗಿ ಏನನ್ನಾದರೂ ಒಳಿತನ್ನು ಮಾಡಲು ಅದೇ ತೀವ್ರವಾದ ಶ್ರದ್ಧೆ ಮತ್ತು ಅಚಲವಾದ ನಂಬಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ ಹಾಗೂ ಗಟ್ಟಿಯಾದ ಕನಸುಗಳೊಂದಿಗೆ `ಚರೈವತಿ ಚರೈವತಿ’ ಎನ್ನುವ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತ ನಮ್ಮನ್ನು ನಾವು ಸಮರ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದೇವೆ. ಈ ಭಾವನೆಯೊಂದಿಗೆ ನಾನು, ಈ ಸಮಾರಂಭಕ್ಕೆ ಬರಲು ಕಾಲಾವಕಾಶ ಮಾಡಿಕೊಂಡ ನಿಮ್ಮೆಲ್ಲರಿಗೂ ಹೃದಯಾಂತರಾಳದಿಂದ ಧನ್ಯವಾದಗಳನ್ನು ಹೇಳಬಯಸುತ್ತೇನೆ. ಶ್ರೀ ವಾಜಪೇಯಿಯವರು ಹೊಂದಿದ್ದ ಕನಸುಗಳೇ ನಮ್ಮ ಕನಸುಗಳೂ ಆಗಿವೆ. ಇವುಗಳನ್ನು ಸಾಕಾರಗೊಳಿಸುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ನಾವು ಧೈರ್ಯದಿಂದ ಮುನ್ನುಗ್ಗುತ್ತೇವೆ ಎನ್ನುವ ಭರವಸೆ ನನಗಿದೆ. ಈ ಭಾವನೆಯೊಂದಿಗೆ ನಾನು ಶ್ರೀ ವಾಜಪೇಯಿಯವರಿಗೂ ನನ್ನ ಹೃದಯಾಂತರಾಳದಿಂದ ನಮಿಸುತ್ತೇನೆ. ಅನಂತ ಧನ್ಯವಾದಗಳು!